শ্ৰীৰাজোৱাচ
স্ৱাযম্ভুৱস্যেহ গুৰো ৱংশোঽযং ৱিস্তৰাচ্ছ্ৰুতঃ ।
যত্ৰ ৱিশ্ৱসৃজাং সৰ্গো মনূনন্যান্ৱদস্ৱ নঃ ॥ ১ ॥
স্ৱাযম্ভুৱস্যেহ গুৰো ৱংশোঽযং ৱিস্তৰাচ্ছ্ৰুতঃ ।
যত্ৰ ৱিশ্ৱসৃজাং সৰ্গো মনূনন্যান্ৱদস্ৱ নঃ ॥ ১ ॥
মন্ৱন্তৰে হৰেৰ্জন্ম কৰ্মাণি চ মহীযসঃ ।
গৃণন্তি কৱযো ব্ৰহ্মংস্তানি নো ৱদ শৃণ্ৱতাম্ ॥ ২ ॥
গৃণন্তি কৱযো ব্ৰহ্মংস্তানি নো ৱদ শৃণ্ৱতাম্ ॥ ২ ॥
যদ্যস্মিন্নন্তৰে ব্ৰহ্মন্ভগৱান্ৱিশ্ৱভাৱনঃ ।
কৃতৱান্কুৰুতে কৰ্তা হ্যতীতেঽনাগতেঽদ্য ৱা ॥ ৩ ॥
কৃতৱান্কুৰুতে কৰ্তা হ্যতীতেঽনাগতেঽদ্য ৱা ॥ ৩ ॥
শ্ৰীঋষিৰুৱাচ
মনৱোঽস্মিন্ৱ্যতীতাঃ ষট্ কল্পে স্ৱাযম্ভুৱাদযঃ ।
আদ্যস্তে কথিতো যত্ৰ দেৱাদীনাং চ সম্ভৱঃ ॥ ৪ ॥
মনৱোঽস্মিন্ৱ্যতীতাঃ ষট্ কল্পে স্ৱাযম্ভুৱাদযঃ ।
আদ্যস্তে কথিতো যত্ৰ দেৱাদীনাং চ সম্ভৱঃ ॥ ৪ ॥
আকূত্যাং দেৱহূত্যাং চ দুহিত্ৰোস্তস্য ৱৈ মনোঃ ।
ধৰ্মজ্ঞানোপদেশাৰ্থং ভগৱান্পুত্ৰতাং গতঃ ॥ ৫ ॥
ধৰ্মজ্ঞানোপদেশাৰ্থং ভগৱান্পুত্ৰতাং গতঃ ॥ ৫ ॥
কৃতং পুৰা ভগৱতঃ কপিলস্যানুৱৰ্ণিতম্ ।
আখ্যাস্যে ভগৱান্যজ্ঞো যচ্চকাৰ কুৰূদ্ৱহ ॥ ৬ ॥
আখ্যাস্যে ভগৱান্যজ্ঞো যচ্চকাৰ কুৰূদ্ৱহ ॥ ৬ ॥
ৱিৰক্তঃ কামভোগেষু শতৰূপাপতিঃ প্ৰভুঃ ।
ৱিসৃজ্য ৰাজ্যং তপসে সভাৰ্যো ৱনমাৱিশত্ ॥ ৭ ॥
ৱিসৃজ্য ৰাজ্যং তপসে সভাৰ্যো ৱনমাৱিশত্ ॥ ৭ ॥
সুনন্দাযাং ৱৰ্ষশতং পদৈকেন ভুৱং স্পৃশন্ ।
তপ্যমানস্তপো ঘোৰমিদমন্ৱাহ ভাৰত ॥ ৮ ॥
তপ্যমানস্তপো ঘোৰমিদমন্ৱাহ ভাৰত ॥ ৮ ॥
মনুৰুৱাচ
যেন চেতযতে ৱিশ্ৱং ৱিশ্ৱং চেতযতে ন যম্ ।
যো জাগৰ্তি শযানেঽস্মিন্নাযং তং ৱেদ ৱেদ সঃ ॥ ৯ ॥
যেন চেতযতে ৱিশ্ৱং ৱিশ্ৱং চেতযতে ন যম্ ।
যো জাগৰ্তি শযানেঽস্মিন্নাযং তং ৱেদ ৱেদ সঃ ॥ ৯ ॥
আত্মাৱাস্যমিদং ৱিশ্ৱং যত্ কিঞ্চিজ্জগত্যাং জগত্ ।
তেন ত্যক্তেন ভুঞ্জীথা মা গৃধঃ কস্যস্ৱিদ্ধনম্ ॥ ১০ ॥
তেন ত্যক্তেন ভুঞ্জীথা মা গৃধঃ কস্যস্ৱিদ্ধনম্ ॥ ১০ ॥
যং পশ্যতি ন পশ্যন্তং চক্ষুৰ্যস্য ন ৰিষ্যতি ।
তং ভূতনিলযং দেৱং সুপৰ্ণমুপধাৱত ॥ ১১ ॥
তং ভূতনিলযং দেৱং সুপৰ্ণমুপধাৱত ॥ ১১ ॥
ন যস্যাদ্যন্তৌ মধ্যং চ স্ৱঃ পৰো নান্তৰং বহিঃ ।
ৱিশ্ৱস্যামূনি যদ্ যস্মাদ্ ৱিশ্ৱং চ তদৃতং মহত্ ॥ ১২ ॥
ৱিশ্ৱস্যামূনি যদ্ যস্মাদ্ ৱিশ্ৱং চ তদৃতং মহত্ ॥ ১২ ॥
স ৱিশ্ৱকাযঃ পুৰুহূত ঈশঃ
সত্যঃ স্ৱযংজ্যোতিৰজঃ পুৰাণঃ ।
ধত্তেঽস্য জন্মাদ্যজযাত্মশক্ত্যা
তাং ৱিদ্যযোদস্য নিৰীহ আস্তে ॥ ১৩ ॥
সত্যঃ স্ৱযংজ্যোতিৰজঃ পুৰাণঃ ।
ধত্তেঽস্য জন্মাদ্যজযাত্মশক্ত্যা
তাং ৱিদ্যযোদস্য নিৰীহ আস্তে ॥ ১৩ ॥
অথাগ্ৰে ঋষযঃ কৰ্মাণীহন্তেঽকৰ্মহেতৱে ।
ঈহমানো হি পুৰুষঃ প্ৰাযোঽনীহাং প্ৰপদ্যতে ॥ ১৪ ॥
ঈহমানো হি পুৰুষঃ প্ৰাযোঽনীহাং প্ৰপদ্যতে ॥ ১৪ ॥
ঈহতে ভগৱানীশো ন হি তত্ৰ ৱিসজ্জতে ।
আত্মলাভেন পূৰ্ণাৰ্থো নাৱসীদন্তি যেঽনু তম্ ॥ ১৫ ॥
আত্মলাভেন পূৰ্ণাৰ্থো নাৱসীদন্তি যেঽনু তম্ ॥ ১৫ ॥
তমীহমানং নিৰহঙ্কৃতং বুধং
নিৰাশিষং পূৰ্ণমনন্যচোদিতম্ ।
নৃঞ্ শিক্ষযন্তং নিজৱৰ্ত্মসংস্থিতং
প্ৰভুং প্ৰপদ্যেঽখিলধৰ্মভাৱনম্ ॥ ১৬ ॥
নিৰাশিষং পূৰ্ণমনন্যচোদিতম্ ।
নৃঞ্ শিক্ষযন্তং নিজৱৰ্ত্মসংস্থিতং
প্ৰভুং প্ৰপদ্যেঽখিলধৰ্মভাৱনম্ ॥ ১৬ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
ইতি মন্ত্ৰোপনিষদং ৱ্যাহৰন্তং সমাহিতম্ ।
দৃষ্ট্ৱাসুৰা যাতুধানা জগ্ধুমভ্যদ্ৰৱন্ ক্ষুধা ॥ ১৭ ॥
ইতি মন্ত্ৰোপনিষদং ৱ্যাহৰন্তং সমাহিতম্ ।
দৃষ্ট্ৱাসুৰা যাতুধানা জগ্ধুমভ্যদ্ৰৱন্ ক্ষুধা ॥ ১৭ ॥
তাংস্তথাৱসিতান্ ৱীক্ষ্য যজ্ঞঃ সৰ্ৱগতো হৰিঃ ।
যামৈঃ পৰিৱৃতো দেৱৈৰ্হত্ৱাশাসত্ ত্ৰিৱিষ্টপম্ ॥ ১৮ ॥
যামৈঃ পৰিৱৃতো দেৱৈৰ্হত্ৱাশাসত্ ত্ৰিৱিষ্টপম্ ॥ ১৮ ॥
স্ৱাৰোচিষো দ্ৱিতীযস্তু মনুৰগ্নেঃ সুতোঽভৱত্ ।
দ্যুমত্সুষেণৰোচিষ্মত্প্ৰমুখাস্তস্য চাত্মজাঃ ॥ ১৯ ॥
দ্যুমত্সুষেণৰোচিষ্মত্প্ৰমুখাস্তস্য চাত্মজাঃ ॥ ১৯ ॥
তত্ৰেন্দ্ৰো ৰোচনস্ত্ৱাসীদ্ দেৱাশ্চ তুষিতাদযঃ ।
ঊৰ্জস্তম্ভাদযঃ সপ্ত ঋষযো ব্ৰহ্মৱাদিনঃ ॥ ২০ ॥
ঊৰ্জস্তম্ভাদযঃ সপ্ত ঋষযো ব্ৰহ্মৱাদিনঃ ॥ ২০ ॥
ঋষেস্তু ৱেদশিৰসস্তুষিতা নাম পত্ন্যভূত্ ।
তস্যাং জজ্ঞে ততো দেৱো ৱিভুৰিত্যভিৱিশ্ৰুতঃ ॥ ২১ ॥
তস্যাং জজ্ঞে ততো দেৱো ৱিভুৰিত্যভিৱিশ্ৰুতঃ ॥ ২১ ॥
অষ্টাশীতিসহস্ৰাণি মুনযো যে ধৃতৱ্ৰতাঃ ।
অন্ৱশিক্ষন্ৱ্ৰতং তস্য কৌমাৰব্ৰহ্মচাৰিণঃ ॥ ২২ ॥
অন্ৱশিক্ষন্ৱ্ৰতং তস্য কৌমাৰব্ৰহ্মচাৰিণঃ ॥ ২২ ॥
তৃতীয উত্তমো নাম প্ৰিযৱ্ৰতসুতো মনুঃ ।
পৱনঃ সৃঞ্জযো যজ্ঞহোত্ৰাদ্যাস্তত্সুতা নৃপ ॥ ২৩ ॥
পৱনঃ সৃঞ্জযো যজ্ঞহোত্ৰাদ্যাস্তত্সুতা নৃপ ॥ ২৩ ॥
ৱসিষ্ঠতনযাঃ সপ্ত ঋষযঃ প্ৰমদাদযঃ ।
সত্যা ৱেদশ্ৰুতা ভদ্ৰা দেৱা ইন্দ্ৰস্তু সত্যজিত্ ॥ ২৪ ॥
সত্যা ৱেদশ্ৰুতা ভদ্ৰা দেৱা ইন্দ্ৰস্তু সত্যজিত্ ॥ ২৪ ॥
ধৰ্মস্য সূনৃতাযাং তু ভগৱান্পুৰুষোত্তমঃ ।
সত্যসেন ইতি খ্যাতো জাতঃ সত্যৱ্ৰতৈঃ সহ ॥ ২৫ ॥
সত্যসেন ইতি খ্যাতো জাতঃ সত্যৱ্ৰতৈঃ সহ ॥ ২৫ ॥
সোঽনৃতৱ্ৰতদুঃশীলানসতো যক্ষৰাক্ষসান্ ।
ভূতদ্ৰুহো ভূতগণাংশ্চাৱধীত্ সত্যজিত্সখঃ ॥ ২৬ ॥
ভূতদ্ৰুহো ভূতগণাংশ্চাৱধীত্ সত্যজিত্সখঃ ॥ ২৬ ॥
চতুৰ্থ উত্তমভ্ৰাতা মনুৰ্নাম্না চ তামসঃ ।
পৃথুঃ খ্যাতিৰ্নৰঃ কেতুৰিত্যাদ্যা দশ তত্সুতাঃ ॥ ২৭ ॥
পৃথুঃ খ্যাতিৰ্নৰঃ কেতুৰিত্যাদ্যা দশ তত্সুতাঃ ॥ ২৭ ॥
সত্যকা হৰযো ৱীৰা দেৱাস্ত্ৰিশিখ ঈশ্ৱৰঃ ।
জ্যোতিৰ্ধামাদযঃ সপ্ত ঋষযস্তামসেঽন্তৰে ॥ ২৮ ॥
জ্যোতিৰ্ধামাদযঃ সপ্ত ঋষযস্তামসেঽন্তৰে ॥ ২৮ ॥
দেৱা ৱৈধৃতযো নাম ৱিধৃতেস্তনযা নৃপ ।
নষ্টাঃ কালেন যৈৰ্ৱেদা ৱিধৃতাঃ স্ৱেন তেজসা ॥ ২৯ ॥
নষ্টাঃ কালেন যৈৰ্ৱেদা ৱিধৃতাঃ স্ৱেন তেজসা ॥ ২৯ ॥
তত্ৰাপি জজ্ঞে ভগৱান্হৰিণ্যাং হৰিমেধসঃ ।
হৰিৰিত্যাহৃতো যেন গজেন্দ্ৰো মোচিতো গ্ৰহাত্ ॥ ৩০ ॥
হৰিৰিত্যাহৃতো যেন গজেন্দ্ৰো মোচিতো গ্ৰহাত্ ॥ ৩০ ॥
শ্ৰীৰাজোৱাচ
বাদৰাযণ এতত্ তে শ্ৰোতুমিচ্ছামহে ৱযম্ ।
হৰিৰ্যথা গজপতিং গ্ৰাহগ্ৰস্তমমূমুচত্ ॥ ৩১ ॥
বাদৰাযণ এতত্ তে শ্ৰোতুমিচ্ছামহে ৱযম্ ।
হৰিৰ্যথা গজপতিং গ্ৰাহগ্ৰস্তমমূমুচত্ ॥ ৩১ ॥
তত্কথাসু মহত্ পুণ্যং ধন্যং স্ৱস্ত্যযনং শুভম্ ।
যত্ৰ যত্ৰোত্তমশ্লোকো ভগৱান্গীযতে হৰিঃ ॥ ৩২ ॥
যত্ৰ যত্ৰোত্তমশ্লোকো ভগৱান্গীযতে হৰিঃ ॥ ৩২ ॥
শ্ৰীসূত উৱাচ
পৰীক্ষিতৈৱং স তু বাদৰাযণিঃ
প্ৰাযোপৱিষ্টেন কথাসু চোদিতঃ ।
উৱাচৱিপ্ৰাঃ প্ৰতিনন্দ্য পাৰ্থিৱং
মুদা মুনীনাং সদসি স্ম শৃণ্ৱতাম্ ॥ ৩৩ ॥
পৰীক্ষিতৈৱং স তু বাদৰাযণিঃ
প্ৰাযোপৱিষ্টেন কথাসু চোদিতঃ ।
উৱাচৱিপ্ৰাঃ প্ৰতিনন্দ্য পাৰ্থিৱং
মুদা মুনীনাং সদসি স্ম শৃণ্ৱতাম্ ॥ ৩৩ ॥