ശ്രീബാദരായണിരുവാച
ഏവം വ്യവസിതോ ബുദ്ധ്യാ സമാധായ മനോ ഹൃദി ।
ജജാപ പരമം ജാപ്യം പ്രാഗ്ജന്മന്യനുശിക്ഷിതമ് ॥ ൧ ॥
ഏവം വ്യവസിതോ ബുദ്ധ്യാ സമാധായ മനോ ഹൃദി ।
ജജാപ പരമം ജാപ്യം പ്രാഗ്ജന്മന്യനുശിക്ഷിതമ് ॥ ൧ ॥
ശ്രീഗജേന്ദ്ര ഉവാച
ഓം നമോ ഭഗവതേ തസ്മൈ യത ഏതച്ചിദാത്മകമ് ।
പുരുഷായാദിബീജായ പരേശായാഭിധീമഹി ॥ ൨ ॥
ഓം നമോ ഭഗവതേ തസ്മൈ യത ഏതച്ചിദാത്മകമ് ।
പുരുഷായാദിബീജായ പരേശായാഭിധീമഹി ॥ ൨ ॥
യസ്മിന്നിദം യതശ്ചേദം യേനേദം യ ഇദം സ്വയമ് ।
യോഽസ്മാത് പരസ്മാച്ച പരസ്തം പ്രപദ്യേ സ്വയമ്ഭുവമ് ॥ ൩ ॥
യോഽസ്മാത് പരസ്മാച്ച പരസ്തം പ്രപദ്യേ സ്വയമ്ഭുവമ് ॥ ൩ ॥
യഃ സ്വാത്മനീദം നിജമായയാര്പിതം
ക്വചിദ് വിഭാതം ക്വ ച തത് തിരോഹിതമ് ।
അവിദ്ധദൃക് സാക്ഷ്യുഭയം തദീക്ഷതേ
സ ആത്മമൂലോഽവതു മാം പരാത്പരഃ ॥ ൪ ॥
ക്വചിദ് വിഭാതം ക്വ ച തത് തിരോഹിതമ് ।
അവിദ്ധദൃക് സാക്ഷ്യുഭയം തദീക്ഷതേ
സ ആത്മമൂലോഽവതു മാം പരാത്പരഃ ॥ ൪ ॥
കാലേന പഞ്ചത്വമിതേഷു കൃത്സ്നശോ
ലോകേഷു പാലേഷു ച സര്വഹേതുഷു ।
തമസ്തദാസീദ് ഗഹനം ഗഭീരം
യസ്തസ്യ പാരേഽഭിവിരാജതേ വിഭുഃ ॥ ൫ ॥
ലോകേഷു പാലേഷു ച സര്വഹേതുഷു ।
തമസ്തദാസീദ് ഗഹനം ഗഭീരം
യസ്തസ്യ പാരേഽഭിവിരാജതേ വിഭുഃ ॥ ൫ ॥
ന യസ്യ ദേവാ ഋഷയഃ പദം വിദു-
ര്ജന്തുഃ പുനഃ കോഽര്ഹതി ഗന്തുമീരിതുമ് ।
യഥാ നടസ്യാകൃതിഭിര്വിചേഷ്ടതോ
ദുരത്യയാനുക്രമണഃ സ മാവതു ॥ ൬ ॥
ര്ജന്തുഃ പുനഃ കോഽര്ഹതി ഗന്തുമീരിതുമ് ।
യഥാ നടസ്യാകൃതിഭിര്വിചേഷ്ടതോ
ദുരത്യയാനുക്രമണഃ സ മാവതു ॥ ൬ ॥
ദിദൃക്ഷവോ യസ്യ പദം സുമങ്ഗലം
വിമുക്തസങ്ഗാ മുനയഃ സുസാധവഃ ।
ചരന്ത്യലോകവ്രതമവ്രണം വനേ
ഭൂതാത്മഭൂതാഃ സുഹൃദഃ സ മേ ഗതിഃ ॥ ൭ ॥
വിമുക്തസങ്ഗാ മുനയഃ സുസാധവഃ ।
ചരന്ത്യലോകവ്രതമവ്രണം വനേ
ഭൂതാത്മഭൂതാഃ സുഹൃദഃ സ മേ ഗതിഃ ॥ ൭ ॥
ന വിദ്യതേ യസ്യ ച ജന്മ കര്മ വാ
ന നാമരൂപേ ഗുണദോഷ ഏവ വാ ।
തഥാപി ലോകാപ്യയസമ്ഭവായ യഃ
സ്വമായയാ താന്യനുകാലമൃച്ഛതി ॥ ൮ ॥
ന നാമരൂപേ ഗുണദോഷ ഏവ വാ ।
തഥാപി ലോകാപ്യയസമ്ഭവായ യഃ
സ്വമായയാ താന്യനുകാലമൃച്ഛതി ॥ ൮ ॥
തസ്മൈ നമഃ പരേശായ ബ്രഹ്മണേഽനന്തശക്തയേ ।
അരൂപായോരുരൂപായ നമ ആശ്ചര്യകര്മണേ ॥ ൯ ॥
അരൂപായോരുരൂപായ നമ ആശ്ചര്യകര്മണേ ॥ ൯ ॥
നമ ആത്മപ്രദീപായ സാക്ഷിണേ പരമാത്മനേ ।
നമോ ഗിരാം വിദൂരായ മനസശ്ചേതസാമപി ॥ ൧൦ ॥
നമോ ഗിരാം വിദൂരായ മനസശ്ചേതസാമപി ॥ ൧൦ ॥
സത്ത്വേന പ്രതിലഭ്യായ നൈഷ്കര്മ്യേണ വിപശ്ചിതാ ।
നമഃ കൈവല്യനാഥായ നിര്വാണസുഖസംവിദേ ॥ ൧൧ ॥
നമഃ കൈവല്യനാഥായ നിര്വാണസുഖസംവിദേ ॥ ൧൧ ॥
നമഃ ശാന്തായ ഘോരായ മൂഢായ ഗുണധര്മിണേ ।
നിര്വിശേഷായ സാമ്യായ നമോ ജ്ഞാനഘനായ ച ॥ ൧൨ ॥
നിര്വിശേഷായ സാമ്യായ നമോ ജ്ഞാനഘനായ ച ॥ ൧൨ ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞായ നമസ്തുഭ്യം സര്വാധ്യക്ഷായ സാക്ഷിണേ ।
പുരുഷായാത്മമൂലായ മൂലപ്രകൃതയേ നമഃ ॥ ൧൩ ॥
പുരുഷായാത്മമൂലായ മൂലപ്രകൃതയേ നമഃ ॥ ൧൩ ॥
സര്വേന്ദ്രിയഗുണദ്രഷ്ട്രേ സര്വപ്രത്യയഹേതവേ ।
അസതാച്ഛായയോക്തായ സദാഭാസായ തേ നമഃ ॥ ൧൪ ॥
അസതാച്ഛായയോക്തായ സദാഭാസായ തേ നമഃ ॥ ൧൪ ॥
നമോ നമസ്തേഽഖിലകാരണായ
നിഷ്കാരണായാദ്ഭുതകാരണായ ।
സര്വാഗമാമ്നായമഹാര്ണവായ
നമോഽപവര്ഗായ പരായണായ ॥ ൧൫ ॥
നിഷ്കാരണായാദ്ഭുതകാരണായ ।
സര്വാഗമാമ്നായമഹാര്ണവായ
നമോഽപവര്ഗായ പരായണായ ॥ ൧൫ ॥
ഗുണാരണിച്ഛന്നചിദുഷ്മപായ
തത്ക്ഷോഭവിസ്ഫൂര്ജിതമാനസായ ।
നൈഷ്കര്മ്യഭാവേന വിവര്ജിതാഗമ-
സ്വയംപ്രകാശായ നമസ്കരോമി ॥ ൧൬ ॥
തത്ക്ഷോഭവിസ്ഫൂര്ജിതമാനസായ ।
നൈഷ്കര്മ്യഭാവേന വിവര്ജിതാഗമ-
സ്വയംപ്രകാശായ നമസ്കരോമി ॥ ൧൬ ॥
മാദൃക്പ്രപന്നപശുപാശവിമോക്ഷണായ
മുക്തായ ഭൂരികരുണായ നമോഽലയായ ।
സ്വാംശേന സര്വതനുഭൃന്മനസി പ്രതീത-
പ്രത്യഗ്ദൃശേ ഭഗവതേ ബൃഹതേ നമസ്തേ ॥ ൧൭ ॥
മുക്തായ ഭൂരികരുണായ നമോഽലയായ ।
സ്വാംശേന സര്വതനുഭൃന്മനസി പ്രതീത-
പ്രത്യഗ്ദൃശേ ഭഗവതേ ബൃഹതേ നമസ്തേ ॥ ൧൭ ॥
ആത്മാത്മജാപ്തഗൃഹവിത്തജനേഷു സക്തൈ-
ര്ദുഷ്പ്രാപണായ ഗുണസങ്ഗവിവര്ജിതായ ।
മുക്താത്മഭിഃ സ്വഹൃദയേ പരിഭാവിതായ
ജ്ഞാനാത്മനേ ഭഗവതേ നമ ഈശ്വരായ ॥ ൧൮ ॥
ര്ദുഷ്പ്രാപണായ ഗുണസങ്ഗവിവര്ജിതായ ।
മുക്താത്മഭിഃ സ്വഹൃദയേ പരിഭാവിതായ
ജ്ഞാനാത്മനേ ഭഗവതേ നമ ഈശ്വരായ ॥ ൧൮ ॥
യം ധര്മകാമാര്ഥവിമുക്തികാമാ
ഭജന്ത ഇഷ്ടാം ഗതിമാപ്നുവന്തി ।
കിം ചാശിഷോ രാത്യപി ദേഹമവ്യയം
കരോതു മേഽദഭ്രദയോ വിമോക്ഷണമ് ॥ ൧൯ ॥
ഭജന്ത ഇഷ്ടാം ഗതിമാപ്നുവന്തി ।
കിം ചാശിഷോ രാത്യപി ദേഹമവ്യയം
കരോതു മേഽദഭ്രദയോ വിമോക്ഷണമ് ॥ ൧൯ ॥
ഏകാന്തിനോ യസ്യ ന കഞ്ചനാര്ഥം
വാഞ്ഛന്തി യേ വൈ ഭഗവത്പ്രപന്നാഃ ।
അത്യദ്ഭുതം തച്ചരിതം സുമങ്ഗലം
ഗായന്ത ആനന്ദസമുദ്രമഗ്നാഃ ॥ ൨൦ ॥
വാഞ്ഛന്തി യേ വൈ ഭഗവത്പ്രപന്നാഃ ।
അത്യദ്ഭുതം തച്ചരിതം സുമങ്ഗലം
ഗായന്ത ആനന്ദസമുദ്രമഗ്നാഃ ॥ ൨൦ ॥
തമക്ഷരം ബ്രഹ്മ പരം പരേശ-
മവ്യക്തമാധ്യാത്മികയോഗഗമ്യമ് ।
അതീന്ദ്രിയം സൂക്ഷ്മമിവാതിദൂര-
മനന്തമാദ്യം പരിപൂര്ണമീഡേ ॥ ൨൧ ॥
മവ്യക്തമാധ്യാത്മികയോഗഗമ്യമ് ।
അതീന്ദ്രിയം സൂക്ഷ്മമിവാതിദൂര-
മനന്തമാദ്യം പരിപൂര്ണമീഡേ ॥ ൨൧ ॥
യസ്യ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ വേദാ ലോകാശ്ചരാചരാഃ ।
നാമരൂപവിഭേദേന ഫല്ഗ്വ്യാ ച കലയാ കൃതാഃ ॥ ൨൨ ॥
നാമരൂപവിഭേദേന ഫല്ഗ്വ്യാ ച കലയാ കൃതാഃ ॥ ൨൨ ॥
യഥാര്ചിഷോഽഗ്നേഃ സവിതുര്ഗഭസ്തയോ
നിര്യാന്തി സംയാന്ത്യസകൃത് സ്വരോചിഷഃ ।
തഥാ യതോഽയം ഗുണസമ്പ്രവാഹോ
ബുദ്ധിര്മനഃ ഖാനി ശരീരസര്ഗാഃ ॥ ൨൩ ॥
നിര്യാന്തി സംയാന്ത്യസകൃത് സ്വരോചിഷഃ ।
തഥാ യതോഽയം ഗുണസമ്പ്രവാഹോ
ബുദ്ധിര്മനഃ ഖാനി ശരീരസര്ഗാഃ ॥ ൨൩ ॥
സ വൈ ന ദേവാസുരമര്ത്യതിര്യങ്
ന സ്ത്രീ ന ഷണ്ഢോ ന പുമാന് ന ജന്തുഃ ।
നായം ഗുണഃ കര്മ ന സന്ന ചാസന്
നിഷേധശേഷോ ജയതാദശേഷഃ ॥ ൨൪ ॥
ന സ്ത്രീ ന ഷണ്ഢോ ന പുമാന് ന ജന്തുഃ ।
നായം ഗുണഃ കര്മ ന സന്ന ചാസന്
നിഷേധശേഷോ ജയതാദശേഷഃ ॥ ൨൪ ॥
ജിജീവിഷേ നാഹമിഹാമുയാ കി-
മന്തര്ബഹിശ്ചാവൃതയേഭയോന്യാ ।
ഇച്ഛാമി കാലേന ന യസ്യ വിപ്ലവ-
സ്തസ്യാത്മലോകാവരണസ്യ മോക്ഷമ് ॥ ൨൫ ॥
മന്തര്ബഹിശ്ചാവൃതയേഭയോന്യാ ।
ഇച്ഛാമി കാലേന ന യസ്യ വിപ്ലവ-
സ്തസ്യാത്മലോകാവരണസ്യ മോക്ഷമ് ॥ ൨൫ ॥
സോഽഹം വിശ്വസൃജം വിശ്വമവിശ്വം വിശ്വവേദസമ് ।
വിശ്വാത്മാനമജം ബ്രഹ്മ പ്രണതോഽസ്മി പരം പദമ് ॥ ൨൬ ॥
വിശ്വാത്മാനമജം ബ്രഹ്മ പ്രണതോഽസ്മി പരം പദമ് ॥ ൨൬ ॥
യോഗരന്ധിതകര്മാണോ ഹൃദി യോഗവിഭാവിതേ ।
യോഗിനോ യം പ്രപശ്യന്തി യോഗേശം തം നതോഽസ്മ്യഹമ് ॥ ൨൭ ॥
യോഗിനോ യം പ്രപശ്യന്തി യോഗേശം തം നതോഽസ്മ്യഹമ് ॥ ൨൭ ॥
നമോ നമസ്തുഭ്യമസഹ്യവേഗ-
ശക്തിത്രയായാഖിലധീഗുണായ ।
പ്രപന്നപാലായ ദുരന്തശക്തയേ
കദിന്ദ്രിയാണാമനവാപ്യവര്ത്മനേ ॥ ൨൮ ॥
ശക്തിത്രയായാഖിലധീഗുണായ ।
പ്രപന്നപാലായ ദുരന്തശക്തയേ
കദിന്ദ്രിയാണാമനവാപ്യവര്ത്മനേ ॥ ൨൮ ॥
നായം വേദ സ്വമാത്മാനം യച്ഛക്ത്യാഹംധിയാ ഹതമ് ।
തം ദുരത്യയമാഹാത്മ്യം ഭഗവന്തമിതോഽസ്മ്യഹമ് ॥ ൨൯ ॥
തം ദുരത്യയമാഹാത്മ്യം ഭഗവന്തമിതോഽസ്മ്യഹമ് ॥ ൨൯ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഏവം ഗജേന്ദ്രമുപവര്ണിതനിര്വിശേഷം
ബ്രഹ്മാദയോ വിവിധലിങ്ഗഭിദാഭിമാനാഃ ।
നൈതേ യദോപസസൃപുര്നിഖിലാത്മകത്വാത്
തത്രാഖിലാമരമയോ ഹരിരാവിരാസീത് ॥ ൩൦ ॥
ഏവം ഗജേന്ദ്രമുപവര്ണിതനിര്വിശേഷം
ബ്രഹ്മാദയോ വിവിധലിങ്ഗഭിദാഭിമാനാഃ ।
നൈതേ യദോപസസൃപുര്നിഖിലാത്മകത്വാത്
തത്രാഖിലാമരമയോ ഹരിരാവിരാസീത് ॥ ൩൦ ॥
തം തദ്വദാര്തമുപലഭ്യ ജഗന്നിവാസഃ
സ്തോത്രം നിശമ്യ ദിവിജൈഃ സഹ സംസ്തുവദ്ഭിഃ ।
ഛന്ദോമയേന ഗരുഡേന സമുഹ്യമാന-
ശ്ചക്രായുധോഽഭ്യഗമദാശു യതോ ഗജേന്ദ്രഃ ॥ ൩൧ ॥
സ്തോത്രം നിശമ്യ ദിവിജൈഃ സഹ സംസ്തുവദ്ഭിഃ ।
ഛന്ദോമയേന ഗരുഡേന സമുഹ്യമാന-
ശ്ചക്രായുധോഽഭ്യഗമദാശു യതോ ഗജേന്ദ്രഃ ॥ ൩൧ ॥
സോഽന്തഃസരസ്യുരുബലേന ഗൃഹീത ആര്തോ
ദൃഷ്ട്വാ ഗരുത്മതി ഹരിം ഖ ഉപാത്തചക്രമ് ।
ഉത്ക്ഷിപ്യ സാമ്ബുജകരം ഗിരമാഹ കൃച്ഛ്രാ-
ന്നാരായണാഖിലഗുരോ ഭഗവന് നമസ്തേ ॥ ൩൨ ॥
ദൃഷ്ട്വാ ഗരുത്മതി ഹരിം ഖ ഉപാത്തചക്രമ് ।
ഉത്ക്ഷിപ്യ സാമ്ബുജകരം ഗിരമാഹ കൃച്ഛ്രാ-
ന്നാരായണാഖിലഗുരോ ഭഗവന് നമസ്തേ ॥ ൩൨ ॥
തം വീക്ഷ്യ പീഡിതമജഃ സഹസാവതീര്യ
സഗ്രാഹമാശു സരസഃ കൃപയോജ്ജഹാര ।
ഗ്രാഹാദ് വിപാടിതമുഖാദരിണാ ഗജേന്ദ്രം
സംപശ്യതാം ഹരിരമൂമുചദുച്ഛ്രിയാണാമ് ॥ ൩൩ ॥
സഗ്രാഹമാശു സരസഃ കൃപയോജ്ജഹാര ।
ഗ്രാഹാദ് വിപാടിതമുഖാദരിണാ ഗജേന്ദ്രം
സംപശ്യതാം ഹരിരമൂമുചദുച്ഛ്രിയാണാമ് ॥ ൩൩ ॥