శ్రీబాదరాయణిరువాచ
ఏవం వ్యవసితో బుద్ధ్యా సమాధాయ మనో హృది ।
జజాప పరమం జాప్యం ప్రాగ్జన్మన్యనుశిక్షితమ్ ॥ ౧ ॥
ఏవం వ్యవసితో బుద్ధ్యా సమాధాయ మనో హృది ।
జజాప పరమం జాప్యం ప్రాగ్జన్మన్యనుశిక్షితమ్ ॥ ౧ ॥
శ్రీగజేన్ద్ర ఉవాచ
ఓం నమో భగవతే తస్మై యత ఏతచ్చిదాత్మకమ్ ।
పురుషాయాదిబీజాయ పరేశాయాభిధీమహి ॥ ౨ ॥
ఓం నమో భగవతే తస్మై యత ఏతచ్చిదాత్మకమ్ ।
పురుషాయాదిబీజాయ పరేశాయాభిధీమహి ॥ ౨ ॥
యస్మిన్నిదం యతశ్చేదం యేనేదం య ఇదం స్వయమ్ ।
యోఽస్మాత్ పరస్మాచ్చ పరస్తం ప్రపద్యే స్వయమ్భువమ్ ॥ ౩ ॥
యోఽస్మాత్ పరస్మాచ్చ పరస్తం ప్రపద్యే స్వయమ్భువమ్ ॥ ౩ ॥
యః స్వాత్మనీదం నిజమాయయార్పితం
క్వచిద్ విభాతం క్వ చ తత్ తిరోహితమ్ ।
అవిద్ధదృక్ సాక్ష్యుభయం తదీక్షతే
స ఆత్మమూలోఽవతు మాం పరాత్పరః ॥ ౪ ॥
క్వచిద్ విభాతం క్వ చ తత్ తిరోహితమ్ ।
అవిద్ధదృక్ సాక్ష్యుభయం తదీక్షతే
స ఆత్మమూలోఽవతు మాం పరాత్పరః ॥ ౪ ॥
కాలేన పఞ్చత్వమితేషు కృత్స్నశో
లోకేషు పాలేషు చ సర్వహేతుషు ।
తమస్తదాసీద్ గహనం గభీరం
యస్తస్య పారేఽభివిరాజతే విభుః ॥ ౫ ॥
లోకేషు పాలేషు చ సర్వహేతుషు ।
తమస్తదాసీద్ గహనం గభీరం
యస్తస్య పారేఽభివిరాజతే విభుః ॥ ౫ ॥
న యస్య దేవా ఋషయః పదం విదు-
ర్జన్తుః పునః కోఽర్హతి గన్తుమీరితుమ్ ।
యథా నటస్యాకృతిభిర్విచేష్టతో
దురత్యయానుక్రమణః స మావతు ॥ ౬ ॥
ర్జన్తుః పునః కోఽర్హతి గన్తుమీరితుమ్ ।
యథా నటస్యాకృతిభిర్విచేష్టతో
దురత్యయానుక్రమణః స మావతు ॥ ౬ ॥
దిదృక్షవో యస్య పదం సుమఙ్గలం
విముక్తసఙ్గా మునయః సుసాధవః ।
చరన్త్యలోకవ్రతమవ్రణం వనే
భూతాత్మభూతాః సుహృదః స మే గతిః ॥ ౭ ॥
విముక్తసఙ్గా మునయః సుసాధవః ।
చరన్త్యలోకవ్రతమవ్రణం వనే
భూతాత్మభూతాః సుహృదః స మే గతిః ॥ ౭ ॥
న విద్యతే యస్య చ జన్మ కర్మ వా
న నామరూపే గుణదోష ఏవ వా ।
తథాపి లోకాప్యయసమ్భవాయ యః
స్వమాయయా తాన్యనుకాలమృచ్ఛతి ॥ ౮ ॥
న నామరూపే గుణదోష ఏవ వా ।
తథాపి లోకాప్యయసమ్భవాయ యః
స్వమాయయా తాన్యనుకాలమృచ్ఛతి ॥ ౮ ॥
తస్మై నమః పరేశాయ బ్రహ్మణేఽనన్తశక్తయే ।
అరూపాయోరురూపాయ నమ ఆశ్చర్యకర్మణే ॥ ౯ ॥
అరూపాయోరురూపాయ నమ ఆశ్చర్యకర్మణే ॥ ౯ ॥
నమ ఆత్మప్రదీపాయ సాక్షిణే పరమాత్మనే ।
నమో గిరాం విదూరాయ మనసశ్చేతసామపి ॥ ౧౦ ॥
నమో గిరాం విదూరాయ మనసశ్చేతసామపి ॥ ౧౦ ॥
సత్త్వేన ప్రతిలభ్యాయ నైష్కర్మ్యేణ విపశ్చితా ।
నమః కైవల్యనాథాయ నిర్వాణసుఖసంవిదే ॥ ౧౧ ॥
నమః కైవల్యనాథాయ నిర్వాణసుఖసంవిదే ॥ ౧౧ ॥
నమః శాన్తాయ ఘోరాయ మూఢాయ గుణధర్మిణే ।
నిర్విశేషాయ సామ్యాయ నమో జ్ఞానఘనాయ చ ॥ ౧౨ ॥
నిర్విశేషాయ సామ్యాయ నమో జ్ఞానఘనాయ చ ॥ ౧౨ ॥
క్షేత్రజ్ఞాయ నమస్తుభ్యం సర్వాధ్యక్షాయ సాక్షిణే ।
పురుషాయాత్మమూలాయ మూలప్రకృతయే నమః ॥ ౧౩ ॥
పురుషాయాత్మమూలాయ మూలప్రకృతయే నమః ॥ ౧౩ ॥
సర్వేన్ద్రియగుణద్రష్ట్రే సర్వప్రత్యయహేతవే ।
అసతాచ్ఛాయయోక్తాయ సదాభాసాయ తే నమః ॥ ౧౪ ॥
అసతాచ్ఛాయయోక్తాయ సదాభాసాయ తే నమః ॥ ౧౪ ॥
నమో నమస్తేఽఖిలకారణాయ
నిష్కారణాయాద్భుతకారణాయ ।
సర్వాగమామ్నాయమహార్ణవాయ
నమోఽపవర్గాయ పరాయణాయ ॥ ౧౫ ॥
నిష్కారణాయాద్భుతకారణాయ ।
సర్వాగమామ్నాయమహార్ణవాయ
నమోఽపవర్గాయ పరాయణాయ ॥ ౧౫ ॥
గుణారణిచ్ఛన్నచిదుష్మపాయ
తత్క్షోభవిస్ఫూర్జితమానసాయ ।
నైష్కర్మ్యభావేన వివర్జితాగమ-
స్వయంప్రకాశాయ నమస్కరోమి ॥ ౧౬ ॥
తత్క్షోభవిస్ఫూర్జితమానసాయ ।
నైష్కర్మ్యభావేన వివర్జితాగమ-
స్వయంప్రకాశాయ నమస్కరోమి ॥ ౧౬ ॥
మాదృక్ప్రపన్నపశుపాశవిమోక్షణాయ
ముక్తాయ భూరికరుణాయ నమోఽలయాయ ।
స్వాంశేన సర్వతనుభృన్మనసి ప్రతీత-
ప్రత్యగ్దృశే భగవతే బృహతే నమస్తే ॥ ౧౭ ॥
ముక్తాయ భూరికరుణాయ నమోఽలయాయ ।
స్వాంశేన సర్వతనుభృన్మనసి ప్రతీత-
ప్రత్యగ్దృశే భగవతే బృహతే నమస్తే ॥ ౧౭ ॥
ఆత్మాత్మజాప్తగృహవిత్తజనేషు సక్తై-
ర్దుష్ప్రాపణాయ గుణసఙ్గవివర్జితాయ ।
ముక్తాత్మభిః స్వహృదయే పరిభావితాయ
జ్ఞానాత్మనే భగవతే నమ ఈశ్వరాయ ॥ ౧౮ ॥
ర్దుష్ప్రాపణాయ గుణసఙ్గవివర్జితాయ ।
ముక్తాత్మభిః స్వహృదయే పరిభావితాయ
జ్ఞానాత్మనే భగవతే నమ ఈశ్వరాయ ॥ ౧౮ ॥
యం ధర్మకామార్థవిముక్తికామా
భజన్త ఇష్టాం గతిమాప్నువన్తి ।
కిం చాశిషో రాత్యపి దేహమవ్యయం
కరోతు మేఽదభ్రదయో విమోక్షణమ్ ॥ ౧౯ ॥
భజన్త ఇష్టాం గతిమాప్నువన్తి ।
కిం చాశిషో రాత్యపి దేహమవ్యయం
కరోతు మేఽదభ్రదయో విమోక్షణమ్ ॥ ౧౯ ॥
ఏకాన్తినో యస్య న కఞ్చనార్థం
వాఞ్ఛన్తి యే వై భగవత్ప్రపన్నాః ।
అత్యద్భుతం తచ్చరితం సుమఙ్గలం
గాయన్త ఆనన్దసముద్రమగ్నాః ॥ ౨౦ ॥
వాఞ్ఛన్తి యే వై భగవత్ప్రపన్నాః ।
అత్యద్భుతం తచ్చరితం సుమఙ్గలం
గాయన్త ఆనన్దసముద్రమగ్నాః ॥ ౨౦ ॥
తమక్షరం బ్రహ్మ పరం పరేశ-
మవ్యక్తమాధ్యాత్మికయోగగమ్యమ్ ।
అతీన్ద్రియం సూక్ష్మమివాతిదూర-
మనన్తమాద్యం పరిపూర్ణమీడే ॥ ౨౧ ॥
మవ్యక్తమాధ్యాత్మికయోగగమ్యమ్ ।
అతీన్ద్రియం సూక్ష్మమివాతిదూర-
మనన్తమాద్యం పరిపూర్ణమీడే ॥ ౨౧ ॥
యస్య బ్రహ్మాదయో దేవా వేదా లోకాశ్చరాచరాః ।
నామరూపవిభేదేన ఫల్గ్వ్యా చ కలయా కృతాః ॥ ౨౨ ॥
నామరూపవిభేదేన ఫల్గ్వ్యా చ కలయా కృతాః ॥ ౨౨ ॥
యథార్చిషోఽగ్నేః సవితుర్గభస్తయో
నిర్యాన్తి సంయాన్త్యసకృత్ స్వరోచిషః ।
తథా యతోఽయం గుణసమ్ప్రవాహో
బుద్ధిర్మనః ఖాని శరీరసర్గాః ॥ ౨౩ ॥
నిర్యాన్తి సంయాన్త్యసకృత్ స్వరోచిషః ।
తథా యతోఽయం గుణసమ్ప్రవాహో
బుద్ధిర్మనః ఖాని శరీరసర్గాః ॥ ౨౩ ॥
స వై న దేవాసురమర్త్యతిర్యఙ్
న స్త్రీ న షణ్ఢో న పుమాన్ న జన్తుః ।
నాయం గుణః కర్మ న సన్న చాసన్
నిషేధశేషో జయతాదశేషః ॥ ౨౪ ॥
న స్త్రీ న షణ్ఢో న పుమాన్ న జన్తుః ।
నాయం గుణః కర్మ న సన్న చాసన్
నిషేధశేషో జయతాదశేషః ॥ ౨౪ ॥
జిజీవిషే నాహమిహాముయా కి-
మన్తర్బహిశ్చావృతయేభయోన్యా ।
ఇచ్ఛామి కాలేన న యస్య విప్లవ-
స్తస్యాత్మలోకావరణస్య మోక్షమ్ ॥ ౨౫ ॥
మన్తర్బహిశ్చావృతయేభయోన్యా ।
ఇచ్ఛామి కాలేన న యస్య విప్లవ-
స్తస్యాత్మలోకావరణస్య మోక్షమ్ ॥ ౨౫ ॥
సోఽహం విశ్వసృజం విశ్వమవిశ్వం విశ్వవేదసమ్ ।
విశ్వాత్మానమజం బ్రహ్మ ప్రణతోఽస్మి పరం పదమ్ ॥ ౨౬ ॥
విశ్వాత్మానమజం బ్రహ్మ ప్రణతోఽస్మి పరం పదమ్ ॥ ౨౬ ॥
యోగరన్ధితకర్మాణో హృది యోగవిభావితే ।
యోగినో యం ప్రపశ్యన్తి యోగేశం తం నతోఽస్మ్యహమ్ ॥ ౨౭ ॥
యోగినో యం ప్రపశ్యన్తి యోగేశం తం నతోఽస్మ్యహమ్ ॥ ౨౭ ॥
నమో నమస్తుభ్యమసహ్యవేగ-
శక్తిత్రయాయాఖిలధీగుణాయ ।
ప్రపన్నపాలాయ దురన్తశక్తయే
కదిన్ద్రియాణామనవాప్యవర్త్మనే ॥ ౨౮ ॥
శక్తిత్రయాయాఖిలధీగుణాయ ।
ప్రపన్నపాలాయ దురన్తశక్తయే
కదిన్ద్రియాణామనవాప్యవర్త్మనే ॥ ౨౮ ॥
నాయం వేద స్వమాత్మానం యచ్ఛక్త్యాహంధియా హతమ్ ।
తం దురత్యయమాహాత్మ్యం భగవన్తమితోఽస్మ్యహమ్ ॥ ౨౯ ॥
తం దురత్యయమాహాత్మ్యం భగవన్తమితోఽస్మ్యహమ్ ॥ ౨౯ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం గజేన్ద్రముపవర్ణితనిర్విశేషం
బ్రహ్మాదయో వివిధలిఙ్గభిదాభిమానాః ।
నైతే యదోపససృపుర్నిఖిలాత్మకత్వాత్
తత్రాఖిలామరమయో హరిరావిరాసీత్ ॥ ౩౦ ॥
ఏవం గజేన్ద్రముపవర్ణితనిర్విశేషం
బ్రహ్మాదయో వివిధలిఙ్గభిదాభిమానాః ।
నైతే యదోపససృపుర్నిఖిలాత్మకత్వాత్
తత్రాఖిలామరమయో హరిరావిరాసీత్ ॥ ౩౦ ॥
తం తద్వదార్తముపలభ్య జగన్నివాసః
స్తోత్రం నిశమ్య దివిజైః సహ సంస్తువద్భిః ।
ఛన్దోమయేన గరుడేన సముహ్యమాన-
శ్చక్రాయుధోఽభ్యగమదాశు యతో గజేన్ద్రః ॥ ౩౧ ॥
స్తోత్రం నిశమ్య దివిజైః సహ సంస్తువద్భిః ।
ఛన్దోమయేన గరుడేన సముహ్యమాన-
శ్చక్రాయుధోఽభ్యగమదాశు యతో గజేన్ద్రః ॥ ౩౧ ॥
సోఽన్తఃసరస్యురుబలేన గృహీత ఆర్తో
దృష్ట్వా గరుత్మతి హరిం ఖ ఉపాత్తచక్రమ్ ।
ఉత్క్షిప్య సామ్బుజకరం గిరమాహ కృచ్ఛ్రా-
న్నారాయణాఖిలగురో భగవన్ నమస్తే ॥ ౩౨ ॥
దృష్ట్వా గరుత్మతి హరిం ఖ ఉపాత్తచక్రమ్ ।
ఉత్క్షిప్య సామ్బుజకరం గిరమాహ కృచ్ఛ్రా-
న్నారాయణాఖిలగురో భగవన్ నమస్తే ॥ ౩౨ ॥
తం వీక్ష్య పీడితమజః సహసావతీర్య
సగ్రాహమాశు సరసః కృపయోజ్జహార ।
గ్రాహాద్ విపాటితముఖాదరిణా గజేన్ద్రం
సంపశ్యతాం హరిరమూముచదుచ్ఛ్రియాణామ్ ॥ ౩౩ ॥
సగ్రాహమాశు సరసః కృపయోజ్జహార ।
గ్రాహాద్ విపాటితముఖాదరిణా గజేన్ద్రం
సంపశ్యతాం హరిరమూముచదుచ్ఛ్రియాణామ్ ॥ ౩౩ ॥