শ্ৰীবাদৰাযণিৰুৱাচ
ঐলস্য চোৰ্ৱশীগৰ্ভাত্ ষডাসন্নাত্মজা নৃপ ।
আযুঃ শ্ৰুতাযুঃ সত্যাযূ ৰযোঽথ ৱিজযো জযঃ ॥ ১ ॥
ঐলস্য চোৰ্ৱশীগৰ্ভাত্ ষডাসন্নাত্মজা নৃপ ।
আযুঃ শ্ৰুতাযুঃ সত্যাযূ ৰযোঽথ ৱিজযো জযঃ ॥ ১ ॥
শ্ৰুতাযোৰ্ৱসুমান্ পুত্ৰঃ সত্যাযোশ্চ শ্ৰুতঞ্জযঃ ।
ৰযস্য সুত একশ্চ জযস্য তনযোঽমিতঃ ॥ ২ ॥
ৰযস্য সুত একশ্চ জযস্য তনযোঽমিতঃ ॥ ২ ॥
ভীমস্তু ৱিজযস্যাথ কাঞ্চনো হোত্ৰকস্ততঃ ।
তস্য জহ্নুঃ সুতো গঙ্গাং গণ্ডূষীকৃত্য যোঽপিবত্ ॥ ৩ ॥
তস্য জহ্নুঃ সুতো গঙ্গাং গণ্ডূষীকৃত্য যোঽপিবত্ ॥ ৩ ॥
জহ্নোস্তু পুৰুস্তস্যাথ বলাকশ্চাত্মজোঽজকঃ ।
ততঃ কুশঃ কুশস্যাপি কুশাম্বুস্তনযো ৱসুঃ ।
কুশনাভশ্চ চত্ৱাৰো গাধিৰাসীত্ কুশাম্বুজঃ ॥ ৪ ॥
ততঃ কুশঃ কুশস্যাপি কুশাম্বুস্তনযো ৱসুঃ ।
কুশনাভশ্চ চত্ৱাৰো গাধিৰাসীত্ কুশাম্বুজঃ ॥ ৪ ॥
তস্য সত্যৱতীং কন্যামৃচীকোঽযাচত দ্ৱিজঃ ।
ৱৰং ৱিসদৃশং মত্ৱা গাধিৰ্ভাৰ্গৱমব্ৰৱীত্ ॥ ৫ ॥
ৱৰং ৱিসদৃশং মত্ৱা গাধিৰ্ভাৰ্গৱমব্ৰৱীত্ ॥ ৫ ॥
একতঃ শ্যামকৰ্ণানাং হযানাং চন্দ্ৰৱৰ্চসাম্ ।
সহস্ৰং দীযতাং শুল্কং কন্যাযাঃ কুশিকা ৱযম্ ॥ ৬ ॥
সহস্ৰং দীযতাং শুল্কং কন্যাযাঃ কুশিকা ৱযম্ ॥ ৬ ॥
ইত্যুক্তস্তন্মতং জ্ঞাত্ৱা গতঃ স ৱৰুণান্তিকম্ ।
আনীয দত্ত্ৱা তানশ্ৱানুপযেমে ৱৰাননাম্ ॥ ৭ ॥
আনীয দত্ত্ৱা তানশ্ৱানুপযেমে ৱৰাননাম্ ॥ ৭ ॥
স ঋষিঃ প্ৰাৰ্থিতঃ পত্ন্যা শ্ৱশ্ৰ্ৱা চাপত্যকাম্যযা ।
শ্ৰপযিত্ৱোভযৈৰ্মন্ত্ৰৈশ্চৰুং স্নাতুং গতো মুনিঃ ॥ ৮ ॥
শ্ৰপযিত্ৱোভযৈৰ্মন্ত্ৰৈশ্চৰুং স্নাতুং গতো মুনিঃ ॥ ৮ ॥
তাৱত্ সত্যৱতী মাত্ৰা স্ৱচৰুং যাচিতা সতী ।
শ্ৰেষ্ঠং মত্ৱা তযাযচ্ছন্মাত্ৰে মাতুৰদত্ স্ৱযম্ ॥ ৯ ॥
শ্ৰেষ্ঠং মত্ৱা তযাযচ্ছন্মাত্ৰে মাতুৰদত্ স্ৱযম্ ॥ ৯ ॥
তদ্ ৱিদিত্ৱা মুনিঃ প্ৰাহ পত্নীং কষ্টমকাৰষীঃ ।
ঘোৰো দণ্ডধৰঃ পুত্ৰো ভ্ৰাতা তে ব্ৰহ্মৱিত্তমঃ ॥ ১০ ॥
ঘোৰো দণ্ডধৰঃ পুত্ৰো ভ্ৰাতা তে ব্ৰহ্মৱিত্তমঃ ॥ ১০ ॥
প্ৰসাদিতঃ সত্যৱত্যা মৈৱং ভূৰিতি ভাৰ্গৱঃ ।
অথ তৰ্হি ভৱেত্ পৌত্ৰো জমদগ্নিস্ততোঽভৱত্ ॥ ১১ ॥
অথ তৰ্হি ভৱেত্ পৌত্ৰো জমদগ্নিস্ততোঽভৱত্ ॥ ১১ ॥
সা চাভূত্ সুমহত্পুণ্যা কৌশিকী লোকপাৱনী ।
ৰেণোঃ সুতাং ৰেণুকাং ৱৈ জমদগ্নিৰুৱাহ যাম্ ॥ ১২ ॥
ৰেণোঃ সুতাং ৰেণুকাং ৱৈ জমদগ্নিৰুৱাহ যাম্ ॥ ১২ ॥
তস্যাং ৱৈ ভাৰ্গৱঋষেঃ সুতা ৱসুমদাদযঃ ।
যৱীযাঞ্জজ্ঞ এতেষাং ৰাম ইত্যভিৱিশ্ৰুতঃ ॥ ১৩ ॥
যৱীযাঞ্জজ্ঞ এতেষাং ৰাম ইত্যভিৱিশ্ৰুতঃ ॥ ১৩ ॥
যমাহুৰ্ৱাসুদেৱাংশং হৈহযানাং কুলান্তকম্ ।
ত্ৰিঃসপ্তকৃত্ৱো য ইমাং চক্ৰে নিঃক্ষত্ৰিযাং মহীম্ ॥ ১৪ ॥
ত্ৰিঃসপ্তকৃত্ৱো য ইমাং চক্ৰে নিঃক্ষত্ৰিযাং মহীম্ ॥ ১৪ ॥
দৃপ্তং ক্ষত্ৰং ভুৱো ভাৰমব্ৰহ্মণ্যমনীনশত্ ।
ৰজস্তমোৱৃতমহন্ ফল্গুন্যপি কৃতেহসি ॥ ১৫ ॥
ৰজস্তমোৱৃতমহন্ ফল্গুন্যপি কৃতেহসি ॥ ১৫ ॥
শ্ৰীৰাজোৱাচ
কিং তদংহো ভগৱতো ৰাজন্যৈৰজিতাত্মভিঃ ।
কৃতং যেন কুলং নষ্টং ক্ষত্ৰিযাণামভীক্ষ্ণশঃ ॥ ১৬ ॥
কিং তদংহো ভগৱতো ৰাজন্যৈৰজিতাত্মভিঃ ।
কৃতং যেন কুলং নষ্টং ক্ষত্ৰিযাণামভীক্ষ্ণশঃ ॥ ১৬ ॥
শ্ৰীবাদৰাযণিৰুৱাচ
হৈহযানামধিপতিৰৰ্জুনঃ ক্ষত্ৰিযৰ্ষভঃ ।
দত্তং নাৰাযণাংশাংশমাৰাধ্য পৰিকৰ্মভিঃ ॥ ১৭ ॥
হৈহযানামধিপতিৰৰ্জুনঃ ক্ষত্ৰিযৰ্ষভঃ ।
দত্তং নাৰাযণাংশাংশমাৰাধ্য পৰিকৰ্মভিঃ ॥ ১৭ ॥
বাহূন্ দশশতং লেভে দুৰ্ধৰ্ষত্ৱমৰাতিষু ।
অৱ্যাহতেন্দ্ৰিযৌজঃশ্ৰীতেজোৱীৰ্যযশোবলম্ ॥ ১৮ ॥
অৱ্যাহতেন্দ্ৰিযৌজঃশ্ৰীতেজোৱীৰ্যযশোবলম্ ॥ ১৮ ॥
যোগেশ্ৱৰত্ৱমৈশ্ৱৰ্যং গুণা যত্ৰাণিমাদযঃ ।
চচাৰাৱ্যাহতগতিৰ্লোকেষু পৱনো যথা ॥ ১৯ ॥
চচাৰাৱ্যাহতগতিৰ্লোকেষু পৱনো যথা ॥ ১৯ ॥
স্ত্ৰীৰত্নৈৰাৱৃতঃ ক্ৰীডন্ ৰেৱাম্ভসি মদোত্কটঃ ।
ৱৈজযন্তীং স্ৰজং বিভ্ৰদ্ ৰুৰোধ সৰিতং ভুজৈঃ ॥ ২০ ॥
ৱৈজযন্তীং স্ৰজং বিভ্ৰদ্ ৰুৰোধ সৰিতং ভুজৈঃ ॥ ২০ ॥
ৱিপ্লাৱিতং স্ৱশিবিৰং প্ৰতিস্ৰোতঃসৰিজ্জলৈঃ ।
নামৃষ্যত্ তস্য তদ্ ৱীৰ্যং ৱীৰমানী দশাননঃ ॥ ২১ ॥
নামৃষ্যত্ তস্য তদ্ ৱীৰ্যং ৱীৰমানী দশাননঃ ॥ ২১ ॥
গৃহীতো লীলযা স্ত্ৰীণাং সমক্ষং কৃতকিল্বিষঃ ।
মাহিষ্মত্যাং সন্নিৰুদ্ধো মুক্তো যেন কপিৰ্যথা ॥ ২২ ॥
মাহিষ্মত্যাং সন্নিৰুদ্ধো মুক্তো যেন কপিৰ্যথা ॥ ২২ ॥
স একদা তু মৃগযাং ৱিচৰন্ ৱিজনে ৱনে ।
যদৃচ্ছযাশ্ৰমপদং জমদগ্নেৰুপাৱিশত্ ॥ ২৩ ॥
যদৃচ্ছযাশ্ৰমপদং জমদগ্নেৰুপাৱিশত্ ॥ ২৩ ॥
তস্মৈ স নৰদেৱায মুনিৰৰ্হণমাহৰত্ ।
সসৈন্যামাত্যৱাহায হৱিষ্মত্যা তপোধনঃ ॥ ২৪ ॥
সসৈন্যামাত্যৱাহায হৱিষ্মত্যা তপোধনঃ ॥ ২৪ ॥
স ৱৈ ৰত্নং তু তদ্ দৃষ্ট্ৱা আত্মৈশ্ৱৰ্যাতিশাযনম্ ।
তন্নাদ্ৰিযতাগ্নিহোত্ৰ্যাং সাভিলাষঃ সহৈহযঃ ॥ ২৫ ॥
তন্নাদ্ৰিযতাগ্নিহোত্ৰ্যাং সাভিলাষঃ সহৈহযঃ ॥ ২৫ ॥
হৱিৰ্ধানীমৃষেৰ্দৰ্পান্নৰান্ হৰ্তুমচোদযত্ ।
তে চ মাহিষ্মতীং নিন্যুঃ সৱত্সাং ক্ৰন্দতীং বলাত্ ॥ ২৬ ॥
তে চ মাহিষ্মতীং নিন্যুঃ সৱত্সাং ক্ৰন্দতীং বলাত্ ॥ ২৬ ॥
অথ ৰাজনি নিৰ্যাতে ৰাম আশ্ৰম আগতঃ ।
শ্ৰুত্ৱা তত্ তস্য দৌৰাত্ম্যং চুক্ৰোধাহিৰিৱাহতঃ ॥ ২৭ ॥
শ্ৰুত্ৱা তত্ তস্য দৌৰাত্ম্যং চুক্ৰোধাহিৰিৱাহতঃ ॥ ২৭ ॥
ঘোৰমাদায পৰশুং সতূণং ৱৰ্ম কাৰ্মুকম্ ।
অন্ৱধাৱত দুৰ্মৰ্ষো মৃগেন্দ্ৰ ইৱ যূথপম্ ॥ ২৮ ॥
অন্ৱধাৱত দুৰ্মৰ্ষো মৃগেন্দ্ৰ ইৱ যূথপম্ ॥ ২৮ ॥
তমাপতন্তং ভৃগুৱৰ্যমোজসা
ধনুৰ্ধৰং বাণপৰশ্ৱধাযুধম্ ।
ঐণেযচৰ্মাম্বৰমৰ্কধামভি-
ৰ্যুতং জটাভিৰ্দদৃশে পুৰীং ৱিশন্ ॥ ২৯ ॥
ধনুৰ্ধৰং বাণপৰশ্ৱধাযুধম্ ।
ঐণেযচৰ্মাম্বৰমৰ্কধামভি-
ৰ্যুতং জটাভিৰ্দদৃশে পুৰীং ৱিশন্ ॥ ২৯ ॥
অচোদযদ্ধস্তিৰথাশ্ৱপত্তিভি-
ৰ্গদাসিবাণৰ্ষ্টিশতঘ্নিশক্তিভিঃ ।
অক্ষৌহিণীঃ সপ্তদশাতিভীষণা-
স্তা ৰাম একো ভগৱানসূদযত্ ॥ ৩০ ॥
ৰ্গদাসিবাণৰ্ষ্টিশতঘ্নিশক্তিভিঃ ।
অক্ষৌহিণীঃ সপ্তদশাতিভীষণা-
স্তা ৰাম একো ভগৱানসূদযত্ ॥ ৩০ ॥
যতো যতোঽসৌ প্ৰহৰত্পৰশ্ৱধো
মনোঽনিলৌজাঃ পৰচক্ৰসূদনঃ ।
ততস্ততশ্ছিন্নভুজোৰুকন্ধৰা
নিপেতুৰুৰ্ৱ্যাং হতসূতৱাহনাঃ ॥ ৩১ ॥
মনোঽনিলৌজাঃ পৰচক্ৰসূদনঃ ।
ততস্ততশ্ছিন্নভুজোৰুকন্ধৰা
নিপেতুৰুৰ্ৱ্যাং হতসূতৱাহনাঃ ॥ ৩১ ॥
দৃষ্ট্ৱা স্ৱসৈন্যং ৰুধিৰৌঘকৰ্দমে
ৰণাজিৰে ৰামকুঠাৰসাযকৈঃ ।
ৱিৱৃক্ণৱৰ্মধ্ৱজচাপৱিগ্ৰহং
নিপাতিতং হৈহয আপতদ্ ৰুষা ॥ ৩২ ॥
ৰণাজিৰে ৰামকুঠাৰসাযকৈঃ ।
ৱিৱৃক্ণৱৰ্মধ্ৱজচাপৱিগ্ৰহং
নিপাতিতং হৈহয আপতদ্ ৰুষা ॥ ৩২ ॥
অথাৰ্জুনঃ পঞ্চশতেষু বাহুভি-
ৰ্ধনুঃষু বাণান্ যুগপত্ স সন্দধে ।
ৰামায ৰামোঽস্ত্ৰভৃতাং সমগ্ৰণী-
স্তান্যেকধন্ৱেষুভিৰাচ্ছিনত্ সমম্ ॥ ৩৩ ॥
ৰ্ধনুঃষু বাণান্ যুগপত্ স সন্দধে ।
ৰামায ৰামোঽস্ত্ৰভৃতাং সমগ্ৰণী-
স্তান্যেকধন্ৱেষুভিৰাচ্ছিনত্ সমম্ ॥ ৩৩ ॥
পুনঃ স্ৱহস্তৈৰচলান্ মৃধেঽঙ্ঘ্ৰিপা-
নুত্ক্ষিপ্য ৱেগাদভিধাৱতো যুধি ।
ভুজান্ কুঠাৰেণ কঠোৰনেমিনা
চিচ্ছেদ ৰামঃ প্ৰসভং ত্ৱহেৰিৱ ॥ ৩৪ ॥
নুত্ক্ষিপ্য ৱেগাদভিধাৱতো যুধি ।
ভুজান্ কুঠাৰেণ কঠোৰনেমিনা
চিচ্ছেদ ৰামঃ প্ৰসভং ত্ৱহেৰিৱ ॥ ৩৪ ॥
কৃত্তবাহোঃ শিৰস্তস্য গিৰেঃ শৃঙ্গমিৱাহৰত্ ।
হতে পিতৰি তত্পুত্ৰা অযুতং দুদ্ৰুৱুৰ্ভযাত্ ॥ ৩৫ ॥
হতে পিতৰি তত্পুত্ৰা অযুতং দুদ্ৰুৱুৰ্ভযাত্ ॥ ৩৫ ॥
অগ্নিহোত্ৰীমুপাৱৰ্ত্য সৱত্সাং পৰৱীৰহা ।
সমুপেত্যাশ্ৰমং পিত্ৰে পৰিক্লিষ্টাং সমৰ্পযত্ ॥ ৩৬ ॥
সমুপেত্যাশ্ৰমং পিত্ৰে পৰিক্লিষ্টাং সমৰ্পযত্ ॥ ৩৬ ॥
স্ৱকৰ্ম তত্কৃতং ৰামঃ পিত্ৰে ভ্ৰাতৃভ্য এৱ চ ।
ৱৰ্ণযামাস তচ্ছ্ৰুত্ৱা জমদগ্নিৰভাষত ॥ ৩৭ ॥
ৱৰ্ণযামাস তচ্ছ্ৰুত্ৱা জমদগ্নিৰভাষত ॥ ৩৭ ॥
ৰাম ৰাম মহাবাহো ভৱান্ পাপমকাৰষীত্ ।
অৱধীন্নৰদেৱং যত্সৰ্ৱদেৱমযং ৱৃথা ॥ ৩৮ ॥
অৱধীন্নৰদেৱং যত্সৰ্ৱদেৱমযং ৱৃথা ॥ ৩৮ ॥
ৱযং হি ব্ৰাহ্মণাস্তাত ক্ষমযাৰ্হণতাং গতাঃ ।
যযা লোকগুৰুৰ্দেৱঃ পাৰমেষ্ঠ্যমগাত্ পদম্ ॥ ৩৯ ॥
যযা লোকগুৰুৰ্দেৱঃ পাৰমেষ্ঠ্যমগাত্ পদম্ ॥ ৩৯ ॥
ক্ষমযা ৰোচতে লক্ষ্মীৰ্ব্ৰাহ্মী সৌৰী যথা প্ৰভা ।
ক্ষমিণামাশু ভগৱাংস্তুষ্যতে হৰিৰীশ্ৱৰঃ ॥ ৪০ ॥
ক্ষমিণামাশু ভগৱাংস্তুষ্যতে হৰিৰীশ্ৱৰঃ ॥ ৪০ ॥
ৰাজ্ঞো মূৰ্ধাভিষিক্তস্য ৱধো ব্ৰহ্মৱধাদ্ গুৰুঃ ।
তীৰ্থসংসেৱযা চাংহো জহ্যঙ্গাচ্যুতচেতনঃ ॥ ৪১ ॥
তীৰ্থসংসেৱযা চাংহো জহ্যঙ্গাচ্যুতচেতনঃ ॥ ৪১ ॥