ശ്രീബാദരായണിരുവാച
ഐലസ്യ ചോര്വശീഗര്ഭാത് ഷഡാസന്നാത്മജാ നൃപ ।
ആയുഃ ശ്രുതായുഃ സത്യായൂ രയോഽഥ വിജയോ ജയഃ ॥ ൧ ॥
ഐലസ്യ ചോര്വശീഗര്ഭാത് ഷഡാസന്നാത്മജാ നൃപ ।
ആയുഃ ശ്രുതായുഃ സത്യായൂ രയോഽഥ വിജയോ ജയഃ ॥ ൧ ॥
ശ്രുതായോര്വസുമാന് പുത്രഃ സത്യായോശ്ച ശ്രുതഞ്ജയഃ ।
രയസ്യ സുത ഏകശ്ച ജയസ്യ തനയോഽമിതഃ ॥ ൨ ॥
രയസ്യ സുത ഏകശ്ച ജയസ്യ തനയോഽമിതഃ ॥ ൨ ॥
ഭീമസ്തു വിജയസ്യാഥ കാഞ്ചനോ ഹോത്രകസ്തതഃ ।
തസ്യ ജഹ്നുഃ സുതോ ഗങ്ഗാം ഗണ്ഡൂഷീകൃത്യ യോഽപിബത് ॥ ൩ ॥
തസ്യ ജഹ്നുഃ സുതോ ഗങ്ഗാം ഗണ്ഡൂഷീകൃത്യ യോഽപിബത് ॥ ൩ ॥
ജഹ്നോസ്തു പുരുസ്തസ്യാഥ ബലാകശ്ചാത്മജോഽജകഃ ।
തതഃ കുശഃ കുശസ്യാപി കുശാമ്ബുസ്തനയോ വസുഃ ।
കുശനാഭശ്ച ചത്വാരോ ഗാധിരാസീത് കുശാമ്ബുജഃ ॥ ൪ ॥
തതഃ കുശഃ കുശസ്യാപി കുശാമ്ബുസ്തനയോ വസുഃ ।
കുശനാഭശ്ച ചത്വാരോ ഗാധിരാസീത് കുശാമ്ബുജഃ ॥ ൪ ॥
തസ്യ സത്യവതീം കന്യാമൃചീകോഽയാചത ദ്വിജഃ ।
വരം വിസദൃശം മത്വാ ഗാധിര്ഭാര്ഗവമബ്രവീത് ॥ ൫ ॥
വരം വിസദൃശം മത്വാ ഗാധിര്ഭാര്ഗവമബ്രവീത് ॥ ൫ ॥
ഏകതഃ ശ്യാമകര്ണാനാം ഹയാനാം ചന്ദ്രവര്ചസാമ് ।
സഹസ്രം ദീയതാം ശുല്കം കന്യായാഃ കുശികാ വയമ് ॥ ൬ ॥
സഹസ്രം ദീയതാം ശുല്കം കന്യായാഃ കുശികാ വയമ് ॥ ൬ ॥
ഇത്യുക്തസ്തന്മതം ജ്ഞാത്വാ ഗതഃ സ വരുണാന്തികമ് ।
ആനീയ ദത്ത്വാ താനശ്വാനുപയേമേ വരാനനാമ് ॥ ൭ ॥
ആനീയ ദത്ത്വാ താനശ്വാനുപയേമേ വരാനനാമ് ॥ ൭ ॥
സ ഋഷിഃ പ്രാര്ഥിതഃ പത്ന്യാ ശ്വശ്ര്വാ ചാപത്യകാമ്യയാ ।
ശ്രപയിത്വോഭയൈര്മന്ത്രൈശ്ചരും സ്നാതും ഗതോ മുനിഃ ॥ ൮ ॥
ശ്രപയിത്വോഭയൈര്മന്ത്രൈശ്ചരും സ്നാതും ഗതോ മുനിഃ ॥ ൮ ॥
താവത് സത്യവതീ മാത്രാ സ്വചരും യാചിതാ സതീ ।
ശ്രേഷ്ഠം മത്വാ തയായച്ഛന്മാത്രേ മാതുരദത് സ്വയമ് ॥ ൯ ॥
ശ്രേഷ്ഠം മത്വാ തയായച്ഛന്മാത്രേ മാതുരദത് സ്വയമ് ॥ ൯ ॥
തദ് വിദിത്വാ മുനിഃ പ്രാഹ പത്നീം കഷ്ടമകാരഷീഃ ।
ഘോരോ ദണ്ഡധരഃ പുത്രോ ഭ്രാതാ തേ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ ॥ ൧൦ ॥
ഘോരോ ദണ്ഡധരഃ പുത്രോ ഭ്രാതാ തേ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ ॥ ൧൦ ॥
പ്രസാദിതഃ സത്യവത്യാ മൈവം ഭൂരിതി ഭാര്ഗവഃ ।
അഥ തര്ഹി ഭവേത് പൌത്രോ ജമദഗ്നിസ്തതോഽഭവത് ॥ ൧൧ ॥
അഥ തര്ഹി ഭവേത് പൌത്രോ ജമദഗ്നിസ്തതോഽഭവത് ॥ ൧൧ ॥
സാ ചാഭൂത് സുമഹത്പുണ്യാ കൌശികീ ലോകപാവനീ ।
രേണോഃ സുതാം രേണുകാം വൈ ജമദഗ്നിരുവാഹ യാമ് ॥ ൧൨ ॥
രേണോഃ സുതാം രേണുകാം വൈ ജമദഗ്നിരുവാഹ യാമ് ॥ ൧൨ ॥
തസ്യാം വൈ ഭാര്ഗവഋഷേഃ സുതാ വസുമദാദയഃ ।
യവീയാഞ്ജജ്ഞ ഏതേഷാം രാമ ഇത്യഭിവിശ്രുതഃ ॥ ൧൩ ॥
യവീയാഞ്ജജ്ഞ ഏതേഷാം രാമ ഇത്യഭിവിശ്രുതഃ ॥ ൧൩ ॥
യമാഹുര്വാസുദേവാംശം ഹൈഹയാനാം കുലാന്തകമ് ।
ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ യ ഇമാം ചക്രേ നിഃക്ഷത്രിയാം മഹീമ് ॥ ൧൪ ॥
ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ യ ഇമാം ചക്രേ നിഃക്ഷത്രിയാം മഹീമ് ॥ ൧൪ ॥
ദൃപ്തം ക്ഷത്രം ഭുവോ ഭാരമബ്രഹ്മണ്യമനീനശത് ।
രജസ്തമോവൃതമഹന് ഫല്ഗുന്യപി കൃതേഹസി ॥ ൧൫ ॥
രജസ്തമോവൃതമഹന് ഫല്ഗുന്യപി കൃതേഹസി ॥ ൧൫ ॥
ശ്രീരാജോവാച
കിം തദംഹോ ഭഗവതോ രാജന്യൈരജിതാത്മഭിഃ ।
കൃതം യേന കുലം നഷ്ടം ക്ഷത്രിയാണാമഭീക്ഷ്ണശഃ ॥ ൧൬ ॥
കിം തദംഹോ ഭഗവതോ രാജന്യൈരജിതാത്മഭിഃ ।
കൃതം യേന കുലം നഷ്ടം ക്ഷത്രിയാണാമഭീക്ഷ്ണശഃ ॥ ൧൬ ॥
ശ്രീബാദരായണിരുവാച
ഹൈഹയാനാമധിപതിരര്ജുനഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ ।
ദത്തം നാരായണാംശാംശമാരാധ്യ പരികര്മഭിഃ ॥ ൧൭ ॥
ഹൈഹയാനാമധിപതിരര്ജുനഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ ।
ദത്തം നാരായണാംശാംശമാരാധ്യ പരികര്മഭിഃ ॥ ൧൭ ॥
ബാഹൂന് ദശശതം ലേഭേ ദുര്ധര്ഷത്വമരാതിഷു ।
അവ്യാഹതേന്ദ്രിയൌജഃശ്രീതേജോവീര്യയശോബലമ് ॥ ൧൮ ॥
അവ്യാഹതേന്ദ്രിയൌജഃശ്രീതേജോവീര്യയശോബലമ് ॥ ൧൮ ॥
യോഗേശ്വരത്വമൈശ്വര്യം ഗുണാ യത്രാണിമാദയഃ ।
ചചാരാവ്യാഹതഗതിര്ലോകേഷു പവനോ യഥാ ॥ ൧൯ ॥
ചചാരാവ്യാഹതഗതിര്ലോകേഷു പവനോ യഥാ ॥ ൧൯ ॥
സ്ത്രീരത്നൈരാവൃതഃ ക്രീഡന് രേവാമ്ഭസി മദോത്കടഃ ।
വൈജയന്തീം സ്രജം ബിഭ്രദ് രുരോധ സരിതം ഭുജൈഃ ॥ ൨൦ ॥
വൈജയന്തീം സ്രജം ബിഭ്രദ് രുരോധ സരിതം ഭുജൈഃ ॥ ൨൦ ॥
വിപ്ലാവിതം സ്വശിബിരം പ്രതിസ്രോതഃസരിജ്ജലൈഃ ।
നാമൃഷ്യത് തസ്യ തദ് വീര്യം വീരമാനീ ദശാനനഃ ॥ ൨൧ ॥
നാമൃഷ്യത് തസ്യ തദ് വീര്യം വീരമാനീ ദശാനനഃ ॥ ൨൧ ॥
ഗൃഹീതോ ലീലയാ സ്ത്രീണാം സമക്ഷം കൃതകില്ബിഷഃ ।
മാഹിഷ്മത്യാം സന്നിരുദ്ധോ മുക്തോ യേന കപിര്യഥാ ॥ ൨൨ ॥
മാഹിഷ്മത്യാം സന്നിരുദ്ധോ മുക്തോ യേന കപിര്യഥാ ॥ ൨൨ ॥
സ ഏകദാ തു മൃഗയാം വിചരന് വിജനേ വനേ ।
യദൃച്ഛയാശ്രമപദം ജമദഗ്നേരുപാവിശത് ॥ ൨൩ ॥
യദൃച്ഛയാശ്രമപദം ജമദഗ്നേരുപാവിശത് ॥ ൨൩ ॥
തസ്മൈ സ നരദേവായ മുനിരര്ഹണമാഹരത് ।
സസൈന്യാമാത്യവാഹായ ഹവിഷ്മത്യാ തപോധനഃ ॥ ൨൪ ॥
സസൈന്യാമാത്യവാഹായ ഹവിഷ്മത്യാ തപോധനഃ ॥ ൨൪ ॥
സ വൈ രത്നം തു തദ് ദൃഷ്ട്വാ ആത്മൈശ്വര്യാതിശായനമ് ।
തന്നാദ്രിയതാഗ്നിഹോത്ര്യാം സാഭിലാഷഃ സഹൈഹയഃ ॥ ൨൫ ॥
തന്നാദ്രിയതാഗ്നിഹോത്ര്യാം സാഭിലാഷഃ സഹൈഹയഃ ॥ ൨൫ ॥
ഹവിര്ധാനീമൃഷേര്ദര്പാന്നരാന് ഹര്തുമചോദയത് ।
തേ ച മാഹിഷ്മതീം നിന്യുഃ സവത്സാം ക്രന്ദതീം ബലാത് ॥ ൨൬ ॥
തേ ച മാഹിഷ്മതീം നിന്യുഃ സവത്സാം ക്രന്ദതീം ബലാത് ॥ ൨൬ ॥
അഥ രാജനി നിര്യാതേ രാമ ആശ്രമ ആഗതഃ ।
ശ്രുത്വാ തത് തസ്യ ദൌരാത്മ്യം ചുക്രോധാഹിരിവാഹതഃ ॥ ൨൭ ॥
ശ്രുത്വാ തത് തസ്യ ദൌരാത്മ്യം ചുക്രോധാഹിരിവാഹതഃ ॥ ൨൭ ॥
ഘോരമാദായ പരശും സതൂണം വര്മ കാര്മുകമ് ।
അന്വധാവത ദുര്മര്ഷോ മൃഗേന്ദ്ര ഇവ യൂഥപമ് ॥ ൨൮ ॥
അന്വധാവത ദുര്മര്ഷോ മൃഗേന്ദ്ര ഇവ യൂഥപമ് ॥ ൨൮ ॥
തമാപതന്തം ഭൃഗുവര്യമോജസാ
ധനുര്ധരം ബാണപരശ്വധായുധമ് ।
ഐണേയചര്മാമ്ബരമര്കധാമഭി-
ര്യുതം ജടാഭിര്ദദൃശേ പുരീം വിശന് ॥ ൨൯ ॥
ധനുര്ധരം ബാണപരശ്വധായുധമ് ।
ഐണേയചര്മാമ്ബരമര്കധാമഭി-
ര്യുതം ജടാഭിര്ദദൃശേ പുരീം വിശന് ॥ ൨൯ ॥
അചോദയദ്ധസ്തിരഥാശ്വപത്തിഭി-
ര്ഗദാസിബാണര്ഷ്ടിശതഘ്നിശക്തിഭിഃ ।
അക്ഷൌഹിണീഃ സപ്തദശാതിഭീഷണാ-
സ്താ രാമ ഏകോ ഭഗവാനസൂദയത് ॥ ൩൦ ॥
ര്ഗദാസിബാണര്ഷ്ടിശതഘ്നിശക്തിഭിഃ ।
അക്ഷൌഹിണീഃ സപ്തദശാതിഭീഷണാ-
സ്താ രാമ ഏകോ ഭഗവാനസൂദയത് ॥ ൩൦ ॥
യതോ യതോഽസൌ പ്രഹരത്പരശ്വധോ
മനോഽനിലൌജാഃ പരചക്രസൂദനഃ ।
തതസ്തതശ്ഛിന്നഭുജോരുകന്ധരാ
നിപേതുരുര്വ്യാം ഹതസൂതവാഹനാഃ ॥ ൩൧ ॥
മനോഽനിലൌജാഃ പരചക്രസൂദനഃ ।
തതസ്തതശ്ഛിന്നഭുജോരുകന്ധരാ
നിപേതുരുര്വ്യാം ഹതസൂതവാഹനാഃ ॥ ൩൧ ॥
ദൃഷ്ട്വാ സ്വസൈന്യം രുധിരൌഘകര്ദമേ
രണാജിരേ രാമകുഠാരസായകൈഃ ।
വിവൃക്ണവര്മധ്വജചാപവിഗ്രഹം
നിപാതിതം ഹൈഹയ ആപതദ് രുഷാ ॥ ൩൨ ॥
രണാജിരേ രാമകുഠാരസായകൈഃ ।
വിവൃക്ണവര്മധ്വജചാപവിഗ്രഹം
നിപാതിതം ഹൈഹയ ആപതദ് രുഷാ ॥ ൩൨ ॥
അഥാര്ജുനഃ പഞ്ചശതേഷു ബാഹുഭി-
ര്ധനുഃഷു ബാണാന് യുഗപത് സ സന്ദധേ ।
രാമായ രാമോഽസ്ത്രഭൃതാം സമഗ്രണീ-
സ്താന്യേകധന്വേഷുഭിരാച്ഛിനത് സമമ് ॥ ൩൩ ॥
ര്ധനുഃഷു ബാണാന് യുഗപത് സ സന്ദധേ ।
രാമായ രാമോഽസ്ത്രഭൃതാം സമഗ്രണീ-
സ്താന്യേകധന്വേഷുഭിരാച്ഛിനത് സമമ് ॥ ൩൩ ॥
പുനഃ സ്വഹസ്തൈരചലാന് മൃധേഽങ്ഘ്രിപാ-
നുത്ക്ഷിപ്യ വേഗാദഭിധാവതോ യുധി ।
ഭുജാന് കുഠാരേണ കഠോരനേമിനാ
ചിച്ഛേദ രാമഃ പ്രസഭം ത്വഹേരിവ ॥ ൩൪ ॥
നുത്ക്ഷിപ്യ വേഗാദഭിധാവതോ യുധി ।
ഭുജാന് കുഠാരേണ കഠോരനേമിനാ
ചിച്ഛേദ രാമഃ പ്രസഭം ത്വഹേരിവ ॥ ൩൪ ॥
കൃത്തബാഹോഃ ശിരസ്തസ്യ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗമിവാഹരത് ।
ഹതേ പിതരി തത്പുത്രാ അയുതം ദുദ്രുവുര്ഭയാത് ॥ ൩൫ ॥
ഹതേ പിതരി തത്പുത്രാ അയുതം ദുദ്രുവുര്ഭയാത് ॥ ൩൫ ॥
അഗ്നിഹോത്രീമുപാവര്ത്യ സവത്സാം പരവീരഹാ ।
സമുപേത്യാശ്രമം പിത്രേ പരിക്ലിഷ്ടാം സമര്പയത് ॥ ൩൬ ॥
സമുപേത്യാശ്രമം പിത്രേ പരിക്ലിഷ്ടാം സമര്പയത് ॥ ൩൬ ॥
സ്വകര്മ തത്കൃതം രാമഃ പിത്രേ ഭ്രാതൃഭ്യ ഏവ ച ।
വര്ണയാമാസ തച്ഛ്രുത്വാ ജമദഗ്നിരഭാഷത ॥ ൩൭ ॥
വര്ണയാമാസ തച്ഛ്രുത്വാ ജമദഗ്നിരഭാഷത ॥ ൩൭ ॥
രാമ രാമ മഹാബാഹോ ഭവാന് പാപമകാരഷീത് ।
അവധീന്നരദേവം യത്സര്വദേവമയം വൃഥാ ॥ ൩൮ ॥
അവധീന്നരദേവം യത്സര്വദേവമയം വൃഥാ ॥ ൩൮ ॥
വയം ഹി ബ്രാഹ്മണാസ്താത ക്ഷമയാര്ഹണതാം ഗതാഃ ।
യയാ ലോകഗുരുര്ദേവഃ പാരമേഷ്ഠ്യമഗാത് പദമ് ॥ ൩൯ ॥
യയാ ലോകഗുരുര്ദേവഃ പാരമേഷ്ഠ്യമഗാത് പദമ് ॥ ൩൯ ॥
ക്ഷമയാ രോചതേ ലക്ഷ്മീര്ബ്രാഹ്മീ സൌരീ യഥാ പ്രഭാ ।
ക്ഷമിണാമാശു ഭഗവാംസ്തുഷ്യതേ ഹരിരീശ്വരഃ ॥ ൪൦ ॥
ക്ഷമിണാമാശു ഭഗവാംസ്തുഷ്യതേ ഹരിരീശ്വരഃ ॥ ൪൦ ॥
രാജ്ഞോ മൂര്ധാഭിഷിക്തസ്യ വധോ ബ്രഹ്മവധാദ് ഗുരുഃ ।
തീര്ഥസംസേവയാ ചാംഹോ ജഹ്യങ്ഗാച്യുതചേതനഃ ॥ ൪൧ ॥
തീര്ഥസംസേവയാ ചാംഹോ ജഹ്യങ്ഗാച്യുതചേതനഃ ॥ ൪൧ ॥