શ્રીશુક ઉવાચ
માન્ધાતુઃ પુત્રપ્રવરો યોઽમ્બરીષઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
પિતામહેન પ્રવૃતો યૌવનાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ ।
હારીતસ્તસ્ય પુત્રોઽભૂન્માન્ધાતૃપ્રવરા ઇમે ॥ ૧ ॥
માન્ધાતુઃ પુત્રપ્રવરો યોઽમ્બરીષઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
પિતામહેન પ્રવૃતો યૌવનાશ્વસ્તુ તત્સુતઃ ।
હારીતસ્તસ્ય પુત્રોઽભૂન્માન્ધાતૃપ્રવરા ઇમે ॥ ૧ ॥
નર્મદા ભ્રાતૃભિર્દત્તા પુરુકુત્સાય યોરગૈઃ ।
તયા રસાતલં નીતો ભુજગેન્દ્રપ્રયુક્તયા ॥ ૨ ॥
તયા રસાતલં નીતો ભુજગેન્દ્રપ્રયુક્તયા ॥ ૨ ॥
ગન્ધર્વાનવધીત્ તત્ર વધ્યાન્ વૈ વિષ્ણુશક્તિધૃક્ ।
નાગાલ્લબ્ધવરઃ સર્પાદભયં સ્મરતામિદમ્ ॥ ૩ ॥
નાગાલ્લબ્ધવરઃ સર્પાદભયં સ્મરતામિદમ્ ॥ ૩ ॥
ત્રસદ્દસ્યુઃ પૌરુકુત્સો યોઽનરણ્યસ્ય દેહકૃત્ ।
હર્યશ્વસ્તત્સુતસ્તસ્માત્પ્રારુણોઽથ ત્રિબન્ધનઃ ॥ ૪ ॥
હર્યશ્વસ્તત્સુતસ્તસ્માત્પ્રારુણોઽથ ત્રિબન્ધનઃ ॥ ૪ ॥
તસ્ય સત્યવ્રતઃ પુત્રસ્ત્રિશઙ્કુરિતિ વિશ્રુતઃ ।
પ્રાપ્તશ્ચાણ્ડાલતાં શાપાદ્ ગુરોઃ કૌશિકતેજસા ॥ ૫ ॥
પ્રાપ્તશ્ચાણ્ડાલતાં શાપાદ્ ગુરોઃ કૌશિકતેજસા ॥ ૫ ॥
સશરીરો ગતઃ સ્વર્ગમદ્યાપિ દિવિ દૃશ્યતે ।
પાતિતોઽવાક્ શિરા દેવૈસ્તેનૈવ સ્તમ્ભિતો બલાત્ ॥ ૬ ॥
પાતિતોઽવાક્ શિરા દેવૈસ્તેનૈવ સ્તમ્ભિતો બલાત્ ॥ ૬ ॥
ત્રૈશઙ્કવો હરિશ્ચન્દ્રો વિશ્વામિત્રવસિષ્ઠયોઃ ।
યન્નિમિત્તમભૂદ્ યુદ્ધં પક્ષિણોર્બહુવાર્ષિકમ્ ॥ ૭ ॥
યન્નિમિત્તમભૂદ્ યુદ્ધં પક્ષિણોર્બહુવાર્ષિકમ્ ॥ ૭ ॥
સોઽનપત્યો વિષણ્ણાત્મા નારદસ્યોપદેશતઃ ।
વરુણં શરણં યાતઃ પુત્રો મે જાયતાં પ્રભો ॥ ૮ ॥
વરુણં શરણં યાતઃ પુત્રો મે જાયતાં પ્રભો ॥ ૮ ॥
યદિ વીરો મહારાજ તેનૈવ ત્વાં યજે ઇતિ ।
તથેતિ વરુણેનાસ્ય પુત્રો જાતસ્તુ રોહિતઃ ॥ ૯ ॥
તથેતિ વરુણેનાસ્ય પુત્રો જાતસ્તુ રોહિતઃ ॥ ૯ ॥
જાતઃ સુતો હ્યનેનાઙ્ગ માં યજસ્વેતિ સોઽબ્રવીત્ ।
યદા પશુર્નિર્દશઃ સ્યાદથ મેધ્યો ભવેદિતિ ॥ ૧૦ ॥
યદા પશુર્નિર્દશઃ સ્યાદથ મેધ્યો ભવેદિતિ ॥ ૧૦ ॥
નિર્દશે ચ સ આગત્ય યજસ્વેત્યાહ સોઽબ્રવીત્ ।
દન્તાઃ પશોર્યજ્જાયેરન્નથ મેધ્યો ભવેદિતિ ॥ ૧૧ ॥
દન્તાઃ પશોર્યજ્જાયેરન્નથ મેધ્યો ભવેદિતિ ॥ ૧૧ ॥
દન્તા જાતા યજસ્વેતિ સ પ્રત્યાહાથ સોઽબ્રવીત્ ।
યદા પતન્ત્યસ્ય દન્તા અથ મેધ્યો ભવેદિતિ ॥ ૧૨ ॥
યદા પતન્ત્યસ્ય દન્તા અથ મેધ્યો ભવેદિતિ ॥ ૧૨ ॥
પશોર્નિપતિતા દન્તા યજસ્વેત્યાહ સોઽબ્રવીત્ ।
યદા પશોઃ પુનર્દન્તા જાયન્તેઽથ પશુઃ શુચિઃ ॥ ૧૩ ॥
યદા પશોઃ પુનર્દન્તા જાયન્તેઽથ પશુઃ શુચિઃ ॥ ૧૩ ॥
પુનર્જાતા યજસ્વેતિ સ પ્રત્યાહાથ સોઽબ્રવીત્ ।
સાન્નાહિકો યદા રાજન્ રાજન્યોઽથ પશુઃ શુચિઃ ॥ ૧૪ ॥
સાન્નાહિકો યદા રાજન્ રાજન્યોઽથ પશુઃ શુચિઃ ॥ ૧૪ ॥
ઇતિ પુત્રાનુરાગેણ સ્નેહયન્ત્રિતચેતસા ।
કાલં વઞ્ચયતા તં તમુક્તો દેવસ્તમૈક્ષત ॥ ૧૫ ॥
કાલં વઞ્ચયતા તં તમુક્તો દેવસ્તમૈક્ષત ॥ ૧૫ ॥
રોહિતસ્તદભિજ્ઞાય પિતુઃ કર્મ ચિકીર્ષિતમ્ ।
પ્રાણપ્રેપ્સુર્ધનુષ્પાણિરરણ્યં પ્રત્યપદ્યત ॥ ૧૬ ॥
પ્રાણપ્રેપ્સુર્ધનુષ્પાણિરરણ્યં પ્રત્યપદ્યત ॥ ૧૬ ॥
પિતરં વરુણગ્રસ્તં શ્રુત્વા જાતમહોદરમ્ ।
રોહિતો ગ્રામમેયાય તમિન્દ્રઃ પ્રત્યષેધત ॥ ૧૭ ॥
રોહિતો ગ્રામમેયાય તમિન્દ્રઃ પ્રત્યષેધત ॥ ૧૭ ॥
ભૂમેઃ પર્યટનં પુણ્યં તીર્થક્ષેત્રનિષેવણૈઃ ।
રોહિતાયાદિશચ્છક્રઃ સોઽપ્યરણ્યેઽવસત્ સમામ્ ॥ ૧૮ ॥
રોહિતાયાદિશચ્છક્રઃ સોઽપ્યરણ્યેઽવસત્ સમામ્ ॥ ૧૮ ॥
એવં દ્વિતીયે તૃતીયે ચતુર્થે પઞ્ચમે તથા ।
અભ્યેત્યાભ્યેત્ય સ્થવિરો વિપ્રો ભૂત્વાહ વૃત્રહા ॥ ૧૯ ॥
અભ્યેત્યાભ્યેત્ય સ્થવિરો વિપ્રો ભૂત્વાહ વૃત્રહા ॥ ૧૯ ॥
ષષ્ઠં સંવત્સરં તત્ર ચરિત્વા રોહિતઃ પુરીમ્ ।
ઉપવ્રજન્નજીગર્તાદક્રીણાન્મધ્યમં સુતમ્ ।
શુનઃશેફં પશું પિત્રે પ્રદાય સમવન્દત ॥ ૨૦ ॥
ઉપવ્રજન્નજીગર્તાદક્રીણાન્મધ્યમં સુતમ્ ।
શુનઃશેફં પશું પિત્રે પ્રદાય સમવન્દત ॥ ૨૦ ॥
તતઃ પુરુષમેધેન હરિશ્ચન્દ્રો મહાયશાઃ ।
મુક્તોદરોઽયજદ્ દેવાન્ વરુણાદીન્ મહત્કથઃ ॥ ૨૧ ॥
મુક્તોદરોઽયજદ્ દેવાન્ વરુણાદીન્ મહત્કથઃ ॥ ૨૧ ॥
વિશ્વામિત્રોઽભવત્ તસ્મિન્ હોતા ચાધ્વર્યુરાત્મવાન્ ।
જમદગ્નિરભૂદ્ બ્રહ્મા વસિષ્ઠોઽયાસ્યઃ સામગઃ ॥ ૨૨ ॥
જમદગ્નિરભૂદ્ બ્રહ્મા વસિષ્ઠોઽયાસ્યઃ સામગઃ ॥ ૨૨ ॥
તસ્મૈ તુષ્ટો દદાવિન્દ્રઃ શાતકૌમ્ભમયં રથમ્ ।
શુનઃશેફસ્ય માહાત્મ્યમુપરિષ્ટાત્ પ્રચક્ષ્યતે ॥ ૨૩ ॥
શુનઃશેફસ્ય માહાત્મ્યમુપરિષ્ટાત્ પ્રચક્ષ્યતે ॥ ૨૩ ॥
સત્યં સારં ધૃતિં દૃષ્ટ્વા સભાર્યસ્ય ચ ભૂપતેઃ ।
વિશ્વામિત્રો ભૃશં પ્રીતો દદાવવિહતાં ગતિમ્ ॥ ૨૪ ॥
વિશ્વામિત્રો ભૃશં પ્રીતો દદાવવિહતાં ગતિમ્ ॥ ૨૪ ॥
મનઃ પૃથિવ્યાં તામદ્ભિસ્તેજસાપોઽનિલેન તત્ ।
ખે વાયું ધારયંસ્તચ્ચ ભૂતાદૌ તં મહાત્મનિ ।
તસ્મિઞ્જ્ઞાનકલાં ધ્યાત્વા તયાજ્ઞાનં વિનિર્દહન્ ॥ ૨૫ ॥
ખે વાયું ધારયંસ્તચ્ચ ભૂતાદૌ તં મહાત્મનિ ।
તસ્મિઞ્જ્ઞાનકલાં ધ્યાત્વા તયાજ્ઞાનં વિનિર્દહન્ ॥ ૨૫ ॥
હિત્વા તાં સ્વેન ભાવેન નિર્વાણસુખસંવિદા ।
અનિર્દેશ્યાપ્રતર્ક્યેણ તસ્થૌ વિધ્વસ્તબન્ધનઃ ॥ ૨૬ ॥
અનિર્દેશ્યાપ્રતર્ક્યેણ તસ્થૌ વિધ્વસ્તબન્ધનઃ ॥ ૨૬ ॥