ശ്രീശുക ഉവാച
മാന്ധാതുഃ പുത്രപ്രവരോ യോഽമ്ബരീഷഃ പ്രകീര്തിതഃ ।
പിതാമഹേന പ്രവൃതോ യൌവനാശ്വസ്തു തത്സുതഃ ।
ഹാരീതസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂന്മാന്ധാതൃപ്രവരാ ഇമേ ॥ ൧ ॥
മാന്ധാതുഃ പുത്രപ്രവരോ യോഽമ്ബരീഷഃ പ്രകീര്തിതഃ ।
പിതാമഹേന പ്രവൃതോ യൌവനാശ്വസ്തു തത്സുതഃ ।
ഹാരീതസ്തസ്യ പുത്രോഽഭൂന്മാന്ധാതൃപ്രവരാ ഇമേ ॥ ൧ ॥
നര്മദാ ഭ്രാതൃഭിര്ദത്താ പുരുകുത്സായ യോരഗൈഃ ।
തയാ രസാതലം നീതോ ഭുജഗേന്ദ്രപ്രയുക്തയാ ॥ ൨ ॥
തയാ രസാതലം നീതോ ഭുജഗേന്ദ്രപ്രയുക്തയാ ॥ ൨ ॥
ഗന്ധര്വാനവധീത് തത്ര വധ്യാന് വൈ വിഷ്ണുശക്തിധൃക് ।
നാഗാല്ലബ്ധവരഃ സര്പാദഭയം സ്മരതാമിദമ് ॥ ൩ ॥
നാഗാല്ലബ്ധവരഃ സര്പാദഭയം സ്മരതാമിദമ് ॥ ൩ ॥
ത്രസദ്ദസ്യുഃ പൌരുകുത്സോ യോഽനരണ്യസ്യ ദേഹകൃത് ।
ഹര്യശ്വസ്തത്സുതസ്തസ്മാത്പ്രാരുണോഽഥ ത്രിബന്ധനഃ ॥ ൪ ॥
ഹര്യശ്വസ്തത്സുതസ്തസ്മാത്പ്രാരുണോഽഥ ത്രിബന്ധനഃ ॥ ൪ ॥
തസ്യ സത്യവ്രതഃ പുത്രസ്ത്രിശങ്കുരിതി വിശ്രുതഃ ।
പ്രാപ്തശ്ചാണ്ഡാലതാം ശാപാദ് ഗുരോഃ കൌശികതേജസാ ॥ ൫ ॥
പ്രാപ്തശ്ചാണ്ഡാലതാം ശാപാദ് ഗുരോഃ കൌശികതേജസാ ॥ ൫ ॥
സശരീരോ ഗതഃ സ്വര്ഗമദ്യാപി ദിവി ദൃശ്യതേ ।
പാതിതോഽവാക് ശിരാ ദേവൈസ്തേനൈവ സ്തമ്ഭിതോ ബലാത് ॥ ൬ ॥
പാതിതോഽവാക് ശിരാ ദേവൈസ്തേനൈവ സ്തമ്ഭിതോ ബലാത് ॥ ൬ ॥
ത്രൈശങ്കവോ ഹരിശ്ചന്ദ്രോ വിശ്വാമിത്രവസിഷ്ഠയോഃ ।
യന്നിമിത്തമഭൂദ് യുദ്ധം പക്ഷിണോര്ബഹുവാര്ഷികമ് ॥ ൭ ॥
യന്നിമിത്തമഭൂദ് യുദ്ധം പക്ഷിണോര്ബഹുവാര്ഷികമ് ॥ ൭ ॥
സോഽനപത്യോ വിഷണ്ണാത്മാ നാരദസ്യോപദേശതഃ ।
വരുണം ശരണം യാതഃ പുത്രോ മേ ജായതാം പ്രഭോ ॥ ൮ ॥
വരുണം ശരണം യാതഃ പുത്രോ മേ ജായതാം പ്രഭോ ॥ ൮ ॥
യദി വീരോ മഹാരാജ തേനൈവ ത്വാം യജേ ഇതി ।
തഥേതി വരുണേനാസ്യ പുത്രോ ജാതസ്തു രോഹിതഃ ॥ ൯ ॥
തഥേതി വരുണേനാസ്യ പുത്രോ ജാതസ്തു രോഹിതഃ ॥ ൯ ॥
ജാതഃ സുതോ ഹ്യനേനാങ്ഗ മാം യജസ്വേതി സോഽബ്രവീത് ।
യദാ പശുര്നിര്ദശഃ സ്യാദഥ മേധ്യോ ഭവേദിതി ॥ ൧൦ ॥
യദാ പശുര്നിര്ദശഃ സ്യാദഥ മേധ്യോ ഭവേദിതി ॥ ൧൦ ॥
നിര്ദശേ ച സ ആഗത്യ യജസ്വേത്യാഹ സോഽബ്രവീത് ।
ദന്താഃ പശോര്യജ്ജായേരന്നഥ മേധ്യോ ഭവേദിതി ॥ ൧൧ ॥
ദന്താഃ പശോര്യജ്ജായേരന്നഥ മേധ്യോ ഭവേദിതി ॥ ൧൧ ॥
ദന്താ ജാതാ യജസ്വേതി സ പ്രത്യാഹാഥ സോഽബ്രവീത് ।
യദാ പതന്ത്യസ്യ ദന്താ അഥ മേധ്യോ ഭവേദിതി ॥ ൧൨ ॥
യദാ പതന്ത്യസ്യ ദന്താ അഥ മേധ്യോ ഭവേദിതി ॥ ൧൨ ॥
പശോര്നിപതിതാ ദന്താ യജസ്വേത്യാഹ സോഽബ്രവീത് ।
യദാ പശോഃ പുനര്ദന്താ ജായന്തേഽഥ പശുഃ ശുചിഃ ॥ ൧൩ ॥
യദാ പശോഃ പുനര്ദന്താ ജായന്തേഽഥ പശുഃ ശുചിഃ ॥ ൧൩ ॥
പുനര്ജാതാ യജസ്വേതി സ പ്രത്യാഹാഥ സോഽബ്രവീത് ।
സാന്നാഹികോ യദാ രാജന് രാജന്യോഽഥ പശുഃ ശുചിഃ ॥ ൧൪ ॥
സാന്നാഹികോ യദാ രാജന് രാജന്യോഽഥ പശുഃ ശുചിഃ ॥ ൧൪ ॥
ഇതി പുത്രാനുരാഗേണ സ്നേഹയന്ത്രിതചേതസാ ।
കാലം വഞ്ചയതാ തം തമുക്തോ ദേവസ്തമൈക്ഷത ॥ ൧൫ ॥
കാലം വഞ്ചയതാ തം തമുക്തോ ദേവസ്തമൈക്ഷത ॥ ൧൫ ॥
രോഹിതസ്തദഭിജ്ഞായ പിതുഃ കര്മ ചികീര്ഷിതമ് ।
പ്രാണപ്രേപ്സുര്ധനുഷ്പാണിരരണ്യം പ്രത്യപദ്യത ॥ ൧൬ ॥
പ്രാണപ്രേപ്സുര്ധനുഷ്പാണിരരണ്യം പ്രത്യപദ്യത ॥ ൧൬ ॥
പിതരം വരുണഗ്രസ്തം ശ്രുത്വാ ജാതമഹോദരമ് ।
രോഹിതോ ഗ്രാമമേയായ തമിന്ദ്രഃ പ്രത്യഷേധത ॥ ൧൭ ॥
രോഹിതോ ഗ്രാമമേയായ തമിന്ദ്രഃ പ്രത്യഷേധത ॥ ൧൭ ॥
ഭൂമേഃ പര്യടനം പുണ്യം തീര്ഥക്ഷേത്രനിഷേവണൈഃ ।
രോഹിതായാദിശച്ഛക്രഃ സോഽപ്യരണ്യേഽവസത് സമാമ് ॥ ൧൮ ॥
രോഹിതായാദിശച്ഛക്രഃ സോഽപ്യരണ്യേഽവസത് സമാമ് ॥ ൧൮ ॥
ഏവം ദ്വിതീയേ തൃതീയേ ചതുര്ഥേ പഞ്ചമേ തഥാ ।
അഭ്യേത്യാഭ്യേത്യ സ്ഥവിരോ വിപ്രോ ഭൂത്വാഹ വൃത്രഹാ ॥ ൧൯ ॥
അഭ്യേത്യാഭ്യേത്യ സ്ഥവിരോ വിപ്രോ ഭൂത്വാഹ വൃത്രഹാ ॥ ൧൯ ॥
ഷഷ്ഠം സംവത്സരം തത്ര ചരിത്വാ രോഹിതഃ പുരീമ് ।
ഉപവ്രജന്നജീഗര്താദക്രീണാന്മധ്യമം സുതമ് ।
ശുനഃശേഫം പശും പിത്രേ പ്രദായ സമവന്ദത ॥ ൨൦ ॥
ഉപവ്രജന്നജീഗര്താദക്രീണാന്മധ്യമം സുതമ് ।
ശുനഃശേഫം പശും പിത്രേ പ്രദായ സമവന്ദത ॥ ൨൦ ॥
തതഃ പുരുഷമേധേന ഹരിശ്ചന്ദ്രോ മഹായശാഃ ।
മുക്തോദരോഽയജദ് ദേവാന് വരുണാദീന് മഹത്കഥഃ ॥ ൨൧ ॥
മുക്തോദരോഽയജദ് ദേവാന് വരുണാദീന് മഹത്കഥഃ ॥ ൨൧ ॥
വിശ്വാമിത്രോഽഭവത് തസ്മിന് ഹോതാ ചാധ്വര്യുരാത്മവാന് ।
ജമദഗ്നിരഭൂദ് ബ്രഹ്മാ വസിഷ്ഠോഽയാസ്യഃ സാമഗഃ ॥ ൨൨ ॥
ജമദഗ്നിരഭൂദ് ബ്രഹ്മാ വസിഷ്ഠോഽയാസ്യഃ സാമഗഃ ॥ ൨൨ ॥
തസ്മൈ തുഷ്ടോ ദദാവിന്ദ്രഃ ശാതകൌമ്ഭമയം രഥമ് ।
ശുനഃശേഫസ്യ മാഹാത്മ്യമുപരിഷ്ടാത് പ്രചക്ഷ്യതേ ॥ ൨൩ ॥
ശുനഃശേഫസ്യ മാഹാത്മ്യമുപരിഷ്ടാത് പ്രചക്ഷ്യതേ ॥ ൨൩ ॥
സത്യം സാരം ധൃതിം ദൃഷ്ട്വാ സഭാര്യസ്യ ച ഭൂപതേഃ ।
വിശ്വാമിത്രോ ഭൃശം പ്രീതോ ദദാവവിഹതാം ഗതിമ് ॥ ൨൪ ॥
വിശ്വാമിത്രോ ഭൃശം പ്രീതോ ദദാവവിഹതാം ഗതിമ് ॥ ൨൪ ॥
മനഃ പൃഥിവ്യാം താമദ്ഭിസ്തേജസാപോഽനിലേന തത് ।
ഖേ വായും ധാരയംസ്തച്ച ഭൂതാദൌ തം മഹാത്മനി ।
തസ്മിഞ്ജ്ഞാനകലാം ധ്യാത്വാ തയാജ്ഞാനം വിനിര്ദഹന് ॥ ൨൫ ॥
ഖേ വായും ധാരയംസ്തച്ച ഭൂതാദൌ തം മഹാത്മനി ।
തസ്മിഞ്ജ്ഞാനകലാം ധ്യാത്വാ തയാജ്ഞാനം വിനിര്ദഹന് ॥ ൨൫ ॥
ഹിത്വാ താം സ്വേന ഭാവേന നിര്വാണസുഖസംവിദാ ।
അനിര്ദേശ്യാപ്രതര്ക്യേണ തസ്ഥൌ വിധ്വസ്തബന്ധനഃ ॥ ൨൬ ॥
അനിര്ദേശ്യാപ്രതര്ക്യേണ തസ്ഥൌ വിധ്വസ്തബന്ധനഃ ॥ ൨൬ ॥