ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ମାନ୍ଧାତୁଃ ପୁତ୍ରପ୍ରଵରୋ ଯୋଽମ୍ବରୀଷଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ।
ପିତାମହେନ ପ୍ରଵୃତୋ ଯୌଵନାଶ୍ଵସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ ।
ହାରୀତସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂନ୍ମାନ୍ଧାତୃପ୍ରଵରା ଇମେ ॥ ୧ ॥
ମାନ୍ଧାତୁଃ ପୁତ୍ରପ୍ରଵରୋ ଯୋଽମ୍ବରୀଷଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ।
ପିତାମହେନ ପ୍ରଵୃତୋ ଯୌଵନାଶ୍ଵସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ ।
ହାରୀତସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂନ୍ମାନ୍ଧାତୃପ୍ରଵରା ଇମେ ॥ ୧ ॥
ନର୍ମଦା ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଦତ୍ତା ପୁରୁକୁତ୍ସାଯ ଯୋରଗୈଃ ।
ତଯା ରସାତଲଂ ନୀତୋ ଭୁଜଗେନ୍ଦ୍ରପ୍ରଯୁକ୍ତଯା ॥ ୨ ॥
ତଯା ରସାତଲଂ ନୀତୋ ଭୁଜଗେନ୍ଦ୍ରପ୍ରଯୁକ୍ତଯା ॥ ୨ ॥
ଗନ୍ଧର୍ଵାନଵଧୀତ୍ ତତ୍ର ଵଧ୍ଯାନ୍ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଶକ୍ତିଧୃକ୍ ।
ନାଗାଲ୍ଲବ୍ଧଵରଃ ସର୍ପାଦଭଯଂ ସ୍ମରତାମିଦମ୍ ॥ ୩ ॥
ନାଗାଲ୍ଲବ୍ଧଵରଃ ସର୍ପାଦଭଯଂ ସ୍ମରତାମିଦମ୍ ॥ ୩ ॥
ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ଯୁଃ ପୌରୁକୁତ୍ସୋ ଯୋଽନରଣ୍ଯସ୍ଯ ଦେହକୃତ୍ ।
ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ତତ୍ସୁତସ୍ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାରୁଣୋଽଥ ତ୍ରିବନ୍ଧନଃ ॥ ୪ ॥
ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ତତ୍ସୁତସ୍ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାରୁଣୋଽଥ ତ୍ରିବନ୍ଧନଃ ॥ ୪ ॥
ତସ୍ଯ ସତ୍ଯଵ୍ରତଃ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ରିଶଙ୍କୁରିତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ।
ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲତାଂ ଶାପାଦ୍ ଗୁରୋଃ କୌଶିକତେଜସା ॥ ୫ ॥
ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲତାଂ ଶାପାଦ୍ ଗୁରୋଃ କୌଶିକତେଜସା ॥ ୫ ॥
ସଶରୀରୋ ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗମଦ୍ଯାପି ଦିଵି ଦୃଶ୍ଯତେ ।
ପାତିତୋଽଵାକ୍ ଶିରା ଦେଵୈସ୍ତେନୈଵ ସ୍ତମ୍ଭିତୋ ବଲାତ୍ ॥ ୬ ॥
ପାତିତୋଽଵାକ୍ ଶିରା ଦେଵୈସ୍ତେନୈଵ ସ୍ତମ୍ଭିତୋ ବଲାତ୍ ॥ ୬ ॥
ତ୍ରୈଶଙ୍କଵୋ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଵସିଷ୍ଠଯୋଃ ।
ଯନ୍ନିମିତ୍ତମଭୂଦ୍ ଯୁଦ୍ଧଂ ପକ୍ଷିଣୋର୍ବହୁଵାର୍ଷିକମ୍ ॥ ୭ ॥
ଯନ୍ନିମିତ୍ତମଭୂଦ୍ ଯୁଦ୍ଧଂ ପକ୍ଷିଣୋର୍ବହୁଵାର୍ଷିକମ୍ ॥ ୭ ॥
ସୋଽନପତ୍ଯୋ ଵିଷଣ୍ଣାତ୍ମା ନାରଦସ୍ଯୋପଦେଶତଃ ।
ଵରୁଣଂ ଶରଣଂ ଯାତଃ ପୁତ୍ରୋ ମେ ଜାଯତାଂ ପ୍ରଭୋ ॥ ୮ ॥
ଵରୁଣଂ ଶରଣଂ ଯାତଃ ପୁତ୍ରୋ ମେ ଜାଯତାଂ ପ୍ରଭୋ ॥ ୮ ॥
ଯଦି ଵୀରୋ ମହାରାଜ ତେନୈଵ ତ୍ଵାଂ ଯଜେ ଇତି ।
ତଥେତି ଵରୁଣେନାସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଜାତସ୍ତୁ ରୋହିତଃ ॥ ୯ ॥
ତଥେତି ଵରୁଣେନାସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଜାତସ୍ତୁ ରୋହିତଃ ॥ ୯ ॥
ଜାତଃ ସୁତୋ ହ୍ଯନେନାଙ୍ଗ ମାଂ ଯଜସ୍ଵେତି ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଯଦା ପଶୁର୍ନିର୍ଦଶଃ ସ୍ଯାଦଥ ମେଧ୍ଯୋ ଭଵେଦିତି ॥ ୧୦ ॥
ଯଦା ପଶୁର୍ନିର୍ଦଶଃ ସ୍ଯାଦଥ ମେଧ୍ଯୋ ଭଵେଦିତି ॥ ୧୦ ॥
ନିର୍ଦଶେ ଚ ସ ଆଗତ୍ଯ ଯଜସ୍ଵେତ୍ଯାହ ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଦନ୍ତାଃ ପଶୋର୍ଯଜ୍ଜାଯେରନ୍ନଥ ମେଧ୍ଯୋ ଭଵେଦିତି ॥ ୧୧ ॥
ଦନ୍ତାଃ ପଶୋର୍ଯଜ୍ଜାଯେରନ୍ନଥ ମେଧ୍ଯୋ ଭଵେଦିତି ॥ ୧୧ ॥
ଦନ୍ତା ଜାତା ଯଜସ୍ଵେତି ସ ପ୍ରତ୍ଯାହାଥ ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଯଦା ପତନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଦନ୍ତା ଅଥ ମେଧ୍ଯୋ ଭଵେଦିତି ॥ ୧୨ ॥
ଯଦା ପତନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଦନ୍ତା ଅଥ ମେଧ୍ଯୋ ଭଵେଦିତି ॥ ୧୨ ॥
ପଶୋର୍ନିପତିତା ଦନ୍ତା ଯଜସ୍ଵେତ୍ଯାହ ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଯଦା ପଶୋଃ ପୁନର୍ଦନ୍ତା ଜାଯନ୍ତେଽଥ ପଶୁଃ ଶୁଚିଃ ॥ ୧୩ ॥
ଯଦା ପଶୋଃ ପୁନର୍ଦନ୍ତା ଜାଯନ୍ତେଽଥ ପଶୁଃ ଶୁଚିଃ ॥ ୧୩ ॥
ପୁନର୍ଜାତା ଯଜସ୍ଵେତି ସ ପ୍ରତ୍ଯାହାଥ ସୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ସାନ୍ନାହିକୋ ଯଦା ରାଜନ୍ ରାଜନ୍ଯୋଽଥ ପଶୁଃ ଶୁଚିଃ ॥ ୧୪ ॥
ସାନ୍ନାହିକୋ ଯଦା ରାଜନ୍ ରାଜନ୍ଯୋଽଥ ପଶୁଃ ଶୁଚିଃ ॥ ୧୪ ॥
ଇତି ପୁତ୍ରାନୁରାଗେଣ ସ୍ନେହଯନ୍ତ୍ରିତଚେତସା ।
କାଲଂ ଵଞ୍ଚଯତା ତଂ ତମୁକ୍ତୋ ଦେଵସ୍ତମୈକ୍ଷତ ॥ ୧୫ ॥
କାଲଂ ଵଞ୍ଚଯତା ତଂ ତମୁକ୍ତୋ ଦେଵସ୍ତମୈକ୍ଷତ ॥ ୧୫ ॥
ରୋହିତସ୍ତଦଭିଜ୍ଞାଯ ପିତୁଃ କର୍ମ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ।
ପ୍ରାଣପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଧନୁଷ୍ପାଣିରରଣ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ ॥ ୧୬ ॥
ପ୍ରାଣପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଧନୁଷ୍ପାଣିରରଣ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ ॥ ୧୬ ॥
ପିତରଂ ଵରୁଣଗ୍ରସ୍ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜାତମହୋଦରମ୍ ।
ରୋହିତୋ ଗ୍ରାମମେଯାଯ ତମିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯଷେଧତ ॥ ୧୭ ॥
ରୋହିତୋ ଗ୍ରାମମେଯାଯ ତମିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯଷେଧତ ॥ ୧୭ ॥
ଭୂମେଃ ପର୍ଯଟନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରନିଷେଵଣୈଃ ।
ରୋହିତାଯାଦିଶଚ୍ଛକ୍ରଃ ସୋଽପ୍ଯରଣ୍ଯେଽଵସତ୍ ସମାମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ରୋହିତାଯାଦିଶଚ୍ଛକ୍ରଃ ସୋଽପ୍ଯରଣ୍ଯେଽଵସତ୍ ସମାମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ଏଵଂ ଦ୍ଵିତୀଯେ ତୃତୀଯେ ଚତୁର୍ଥେ ପଞ୍ଚମେ ତଥା ।
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯାଭ୍ଯେତ୍ଯ ସ୍ଥଵିରୋ ଵିପ୍ରୋ ଭୂତ୍ଵାହ ଵୃତ୍ରହା ॥ ୧୯ ॥
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯାଭ୍ଯେତ୍ଯ ସ୍ଥଵିରୋ ଵିପ୍ରୋ ଭୂତ୍ଵାହ ଵୃତ୍ରହା ॥ ୧୯ ॥
ଷଷ୍ଠଂ ସଂଵତ୍ସରଂ ତତ୍ର ଚରିତ୍ଵା ରୋହିତଃ ପୁରୀମ୍ ।
ଉପଵ୍ରଜନ୍ନଜୀଗର୍ତାଦକ୍ରୀଣାନ୍ମଧ୍ଯମଂ ସୁତମ୍ ।
ଶୁନଃଶେଫଂ ପଶୁଂ ପିତ୍ରେ ପ୍ରଦାଯ ସମଵନ୍ଦତ ॥ ୨୦ ॥
ଉପଵ୍ରଜନ୍ନଜୀଗର୍ତାଦକ୍ରୀଣାନ୍ମଧ୍ଯମଂ ସୁତମ୍ ।
ଶୁନଃଶେଫଂ ପଶୁଂ ପିତ୍ରେ ପ୍ରଦାଯ ସମଵନ୍ଦତ ॥ ୨୦ ॥
ତତଃ ପୁରୁଷମେଧେନ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋ ମହାଯଶାଃ ।
ମୁକ୍ତୋଦରୋଽଯଜଦ୍ ଦେଵାନ୍ ଵରୁଣାଦୀନ୍ ମହତ୍କଥଃ ॥ ୨୧ ॥
ମୁକ୍ତୋଦରୋଽଯଜଦ୍ ଦେଵାନ୍ ଵରୁଣାଦୀନ୍ ମହତ୍କଥଃ ॥ ୨୧ ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଭଵତ୍ ତସ୍ମିନ୍ ହୋତା ଚାଧ୍ଵର୍ଯୁରାତ୍ମଵାନ୍ ।
ଜମଦଗ୍ନିରଭୂଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଵସିଷ୍ଠୋଽଯାସ୍ଯଃ ସାମଗଃ ॥ ୨୨ ॥
ଜମଦଗ୍ନିରଭୂଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଵସିଷ୍ଠୋଽଯାସ୍ଯଃ ସାମଗଃ ॥ ୨୨ ॥
ତସ୍ମୈ ତୁଷ୍ଟୋ ଦଦାଵିନ୍ଦ୍ରଃ ଶାତକୌମ୍ଭମଯଂ ରଥମ୍ ।
ଶୁନଃଶେଫସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁପରିଷ୍ଟାତ୍ ପ୍ରଚକ୍ଷ୍ଯତେ ॥ ୨୩ ॥
ଶୁନଃଶେଫସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁପରିଷ୍ଟାତ୍ ପ୍ରଚକ୍ଷ୍ଯତେ ॥ ୨୩ ॥
ସତ୍ଯଂ ସାରଂ ଧୃତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଭାର୍ଯସ୍ଯ ଚ ଭୂପତେଃ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତୋ ଦଦାଵଵିହତାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତୋ ଦଦାଵଵିହତାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ମନଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ତାମଦ୍ଭିସ୍ତେଜସାପୋଽନିଲେନ ତତ୍ ।
ଖେ ଵାଯୁଂ ଧାରଯଂସ୍ତଚ୍ଚ ଭୂତାଦୌ ତଂ ମହାତ୍ମନି ।
ତସ୍ମିଞ୍ଜ୍ଞାନକଲାଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତଯାଜ୍ଞାନଂ ଵିନିର୍ଦହନ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଖେ ଵାଯୁଂ ଧାରଯଂସ୍ତଚ୍ଚ ଭୂତାଦୌ ତଂ ମହାତ୍ମନି ।
ତସ୍ମିଞ୍ଜ୍ଞାନକଲାଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତଯାଜ୍ଞାନଂ ଵିନିର୍ଦହନ୍ ॥ ୨୫ ॥
ହିତ୍ଵା ତାଂ ସ୍ଵେନ ଭାଵେନ ନିର୍ଵାଣସୁଖସଂଵିଦା ।
ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯାପ୍ରତର୍କ୍ଯେଣ ତସ୍ଥୌ ଵିଧ୍ଵସ୍ତବନ୍ଧନଃ ॥ ୨୬ ॥
ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯାପ୍ରତର୍କ୍ଯେଣ ତସ୍ଥୌ ଵିଧ୍ଵସ୍ତବନ୍ଧନଃ ॥ ୨୬ ॥