યામામનન્તિ મુનયઃ પ્રકૃતિં પુરાણીં
વિદ્યેતિ યાં શ્રુતિરહસ્યવિદો વદન્તિ ।
તામર્ધપલ્લવિતશઙ્કરરૂપમુદ્રાં
દેવીમનન્યશરણઃ શરણં પ્રપદ્યે ॥ 1 ॥
વિદ્યેતિ યાં શ્રુતિરહસ્યવિદો વદન્તિ ।
તામર્ધપલ્લવિતશઙ્કરરૂપમુદ્રાં
દેવીમનન્યશરણઃ શરણં પ્રપદ્યે ॥ 1 ॥
અમ્બ સ્તવેષુ તવ તાવદકર્તૃકાણિ
કુણ્ઠીભવન્તિ વચસામપિ ગુમ્ભનાનિ ।
ડિમ્ભસ્ય મે સ્તુતિરસાવસમઞ્જસાપિ
વાત્સલ્યનિઘ્નહૃદયાં ભવતીં ધિનોતુ ॥ 2 ॥
કુણ્ઠીભવન્તિ વચસામપિ ગુમ્ભનાનિ ।
ડિમ્ભસ્ય મે સ્તુતિરસાવસમઞ્જસાપિ
વાત્સલ્યનિઘ્નહૃદયાં ભવતીં ધિનોતુ ॥ 2 ॥
વ્યોમેતિ બિન્દુરિતિ નાદ ઇતીન્દુલેખા-
-રૂપેતિ વાગ્ભવતનૂરિતિ માતૃકેતિ ।
નિઃસ્યન્દમાનસુખબોધસુધાસ્વરૂપા
વિદ્યોતસે મનસિ ભાગ્યવતાં જનાનામ્ ॥ 3 ॥
-રૂપેતિ વાગ્ભવતનૂરિતિ માતૃકેતિ ।
નિઃસ્યન્દમાનસુખબોધસુધાસ્વરૂપા
વિદ્યોતસે મનસિ ભાગ્યવતાં જનાનામ્ ॥ 3 ॥
આવિર્ભવત્પુલકસન્તતિભિઃ શરીરૈ-
-ર્નિઃસ્યન્દમાનસલિલૈર્નયનૈશ્ચ નિત્યમ્ ।
વાગ્ભિશ્ચ ગદ્ગદપદાભિરુપાસતે યે
પાદૌ તવામ્બ ભુવનેષુ ત એવ ધન્યાઃ ॥ 4 ॥
-ર્નિઃસ્યન્દમાનસલિલૈર્નયનૈશ્ચ નિત્યમ્ ।
વાગ્ભિશ્ચ ગદ્ગદપદાભિરુપાસતે યે
પાદૌ તવામ્બ ભુવનેષુ ત એવ ધન્યાઃ ॥ 4 ॥
વક્ત્રં યદુદ્યતમભિષ્ટુતયે ભવત્યા-
-સ્તુભ્યં નમો યદપિ દેવિ શિરઃ કરોતિ ।
ચેતશ્ચ યત્ત્વયિ પરાયણમમ્બ તાનિ
કસ્યાપિ કૈરપિ ભવન્તિ તપોવિશેષૈઃ ॥ 5 ॥
-સ્તુભ્યં નમો યદપિ દેવિ શિરઃ કરોતિ ।
ચેતશ્ચ યત્ત્વયિ પરાયણમમ્બ તાનિ
કસ્યાપિ કૈરપિ ભવન્તિ તપોવિશેષૈઃ ॥ 5 ॥
મૂલાલવાલકુહરાદુદિતા ભવાનિ
નિર્ભિદ્ય ષટ્સરસિજાનિ તટિલ્લતેવ ।
ભૂયોઽપિ તત્ર વિશસિ ધ્રુવમણ્ડલેન્દુ-
-નિઃસ્યન્દમાનપરમામૃતતોયરૂપા ॥ 6 ॥
નિર્ભિદ્ય ષટ્સરસિજાનિ તટિલ્લતેવ ।
ભૂયોઽપિ તત્ર વિશસિ ધ્રુવમણ્ડલેન્દુ-
-નિઃસ્યન્દમાનપરમામૃતતોયરૂપા ॥ 6 ॥
દગ્ધં યદા મદનમેકમનેકધા તે
મુગ્ધઃ કટાક્ષવિધિરઙ્કુરયાઞ્ચકાર ।
ધત્તે તદાપ્રભૃતિ દેવિ લલાટનેત્રં
સત્યં હ્રિયૈવ મુકુલીકૃતમિન્દુમૌલેઃ ॥ 7 ॥
મુગ્ધઃ કટાક્ષવિધિરઙ્કુરયાઞ્ચકાર ।
ધત્તે તદાપ્રભૃતિ દેવિ લલાટનેત્રં
સત્યં હ્રિયૈવ મુકુલીકૃતમિન્દુમૌલેઃ ॥ 7 ॥
અજ્ઞાતસમ્ભવમનાકલિતાન્વવાયં
ભિક્ષું કપાલિનમવાસસમદ્વિતીયમ્ ।
પૂર્વં કરગ્રહણમઙ્ગલતો ભવત્યાઃ
શમ્ભું ક એવ બુબુધે ગિરિરાજકન્યે ॥ 8 ॥
ભિક્ષું કપાલિનમવાસસમદ્વિતીયમ્ ।
પૂર્વં કરગ્રહણમઙ્ગલતો ભવત્યાઃ
શમ્ભું ક એવ બુબુધે ગિરિરાજકન્યે ॥ 8 ॥
ચર્મામ્બરં ચ શવભસ્મવિલેપનં ચ
ભિક્ષાટનં ચ નટનં ચ પરેતભૂમૌ ।
વેતાલસંહતિપરિગ્રહતા ચ શમ્ભોઃ
શોભાં બિભર્તિ ગિરિજે તવ સાહચર્યાત્ ॥ 9 ॥
ભિક્ષાટનં ચ નટનં ચ પરેતભૂમૌ ।
વેતાલસંહતિપરિગ્રહતા ચ શમ્ભોઃ
શોભાં બિભર્તિ ગિરિજે તવ સાહચર્યાત્ ॥ 9 ॥
કલ્પોપસંહરણકેલિષુ પણ્ડિતાનિ
ચણ્ડાનિ ખણ્ડપરશોરપિ તાણ્ડવાનિ ।
આલોકનેન તવ કોમલિતાનિ માત-
-ર્લાસ્યાત્મના પરિણમન્તિ જગદ્વિભૂત્યૈ ॥ 10 ॥
ચણ્ડાનિ ખણ્ડપરશોરપિ તાણ્ડવાનિ ।
આલોકનેન તવ કોમલિતાનિ માત-
-ર્લાસ્યાત્મના પરિણમન્તિ જગદ્વિભૂત્યૈ ॥ 10 ॥
જન્તોરપશ્ચિમતનોઃ સતિ કર્મસામ્યે
નિઃશેષપાશપટલચ્છિદુરા નિમેષાત્ ।
કલ્યાણિ દેશિકકટાક્ષસમાશ્રયેણ
કારુણ્યતો ભવતિ શામ્ભવવેદદીક્ષા ॥ 11 ॥
નિઃશેષપાશપટલચ્છિદુરા નિમેષાત્ ।
કલ્યાણિ દેશિકકટાક્ષસમાશ્રયેણ
કારુણ્યતો ભવતિ શામ્ભવવેદદીક્ષા ॥ 11 ॥
મુક્તાવિભૂષણવતી નવવિદ્રુમાભા
યચ્ચેતસિ સ્ફુરસિ તારકિતેવ સન્ધ્યા ।
એકઃ સ એવ ભુવનત્રયસુન્દરીણાં
કન્દર્પતાં વ્રજતિ પઞ્ચશરીં વિનાપિ ॥ 12 ॥
યચ્ચેતસિ સ્ફુરસિ તારકિતેવ સન્ધ્યા ।
એકઃ સ એવ ભુવનત્રયસુન્દરીણાં
કન્દર્પતાં વ્રજતિ પઞ્ચશરીં વિનાપિ ॥ 12 ॥
યે ભાવયન્ત્યમૃતવાહિભિરંશુજાલૈ-
-રાપ્યાયમાનભુવનામમૃતેશ્વરીં ત્વામ્ ।
તે લઙ્ઘયન્તિ નનુ માતરલઙ્ઘનીયાં
બ્રહ્માદિભિઃ સુરવરૈરપિ કાલકક્ષામ્ ॥ 13 ॥
-રાપ્યાયમાનભુવનામમૃતેશ્વરીં ત્વામ્ ।
તે લઙ્ઘયન્તિ નનુ માતરલઙ્ઘનીયાં
બ્રહ્માદિભિઃ સુરવરૈરપિ કાલકક્ષામ્ ॥ 13 ॥
યઃ સ્ફાટિકાક્ષગુણપુસ્તકકુણ્ડિકાઢ્યાં
વ્યાખ્યાસમુદ્યતકરાં શરદિન્દુશુભ્રામ્ ।
પદ્માસનાં ચ હૃદયે ભવતીમુપાસ્તે
માતઃ સ વિશ્વકવિતાર્કિકચક્રવર્તી ॥ 14 ॥
વ્યાખ્યાસમુદ્યતકરાં શરદિન્દુશુભ્રામ્ ।
પદ્માસનાં ચ હૃદયે ભવતીમુપાસ્તે
માતઃ સ વિશ્વકવિતાર્કિકચક્રવર્તી ॥ 14 ॥
બર્હાવતંસયુતબર્બરકેશપાશાં
ગુઞ્જાવલીકૃતઘનસ્તનહારશોભામ્ ।
શ્યામાં પ્રવાલવદનાં સુકુમારહસ્તાં
ત્વામેવ નૌમિ શબરીં શબરસ્ય જાયામ્ ॥ 15 ॥
ગુઞ્જાવલીકૃતઘનસ્તનહારશોભામ્ ।
શ્યામાં પ્રવાલવદનાં સુકુમારહસ્તાં
ત્વામેવ નૌમિ શબરીં શબરસ્ય જાયામ્ ॥ 15 ॥
અર્ધેન કિં નવલતાલલિતેન મુગ્ધે
ક્રીતં વિભોઃ પરુષમર્ધમિદં ત્વયેતિ ।
આલીજનસ્ય પરિહાસવચાંસિ મન્યે
મન્દસ્મિતેન તવ દેવિ જડી ભવન્તિ ॥ 16 ॥
ક્રીતં વિભોઃ પરુષમર્ધમિદં ત્વયેતિ ।
આલીજનસ્ય પરિહાસવચાંસિ મન્યે
મન્દસ્મિતેન તવ દેવિ જડી ભવન્તિ ॥ 16 ॥
બ્રહ્માણ્ડ બુદ્બુદકદમ્બકસઙ્કુલોઽયં
માયોદધિર્વિવિધદુઃખતરઙ્ગમાલઃ ।
આશ્ચર્યમમ્બ ઝટિતિ પ્રલયં પ્રયાતિ
ત્વદ્ધ્યાનસન્તતિમહાબડબામુખાગ્નૌ ॥ 17 ॥
માયોદધિર્વિવિધદુઃખતરઙ્ગમાલઃ ।
આશ્ચર્યમમ્બ ઝટિતિ પ્રલયં પ્રયાતિ
ત્વદ્ધ્યાનસન્તતિમહાબડબામુખાગ્નૌ ॥ 17 ॥
દાક્ષાયણીતિ કુટિલેતિ કુહારિણીતિ
કાત્યાયનીતિ કમલેતિ કલાવતીતિ ।
એકા સતી ભગવતી પરમાર્થતોઽપિ
સન્દૃશ્યસે બહુવિધા નનુ નર્તકીવ ॥ 18 ॥
કાત્યાયનીતિ કમલેતિ કલાવતીતિ ।
એકા સતી ભગવતી પરમાર્થતોઽપિ
સન્દૃશ્યસે બહુવિધા નનુ નર્તકીવ ॥ 18 ॥
આનન્દલક્ષણમનાહતનામ્નિ દેશે
નાદાત્મના પરિણતં તવ રૂપમીશે ।
પ્રત્યઙ્મુખેન મનસા પરિચીયમાનં
શંસન્તિ નેત્રસલિલૈઃ પુલકૈશ્ચ ધન્યાઃ ॥ 19 ॥
નાદાત્મના પરિણતં તવ રૂપમીશે ।
પ્રત્યઙ્મુખેન મનસા પરિચીયમાનં
શંસન્તિ નેત્રસલિલૈઃ પુલકૈશ્ચ ધન્યાઃ ॥ 19 ॥
ત્વં ચન્દ્રિકા શશિનિ તિગ્મરુચૌ રુચિસ્ત્વં
ત્વં ચેતનાસિ પુરુષે પવને બલં ત્વમ્ ।
ત્વં સ્વાદુતાસિ સલિલે શિખિનિ ત્વમૂષ્મા
નિઃસારમેવ નિખિલં ત્વદૃતે યદિ સ્યાત્ ॥ 20 ॥
ત્વં ચેતનાસિ પુરુષે પવને બલં ત્વમ્ ।
ત્વં સ્વાદુતાસિ સલિલે શિખિનિ ત્વમૂષ્મા
નિઃસારમેવ નિખિલં ત્વદૃતે યદિ સ્યાત્ ॥ 20 ॥
જ્યોતીંષિ યદ્દિવિ ચરન્તિ યદન્તરિક્ષં
સૂતે પયાંસિ યદહિર્ધરણીં ચ ધત્તે ।
યદ્વાતિ વાયુરનલો યદુદર્ચિરાસ્તે
તત્સર્વમમ્બ તવ કેવલમાજ્ઞયૈવ ॥ 21 ॥
સૂતે પયાંસિ યદહિર્ધરણીં ચ ધત્તે ।
યદ્વાતિ વાયુરનલો યદુદર્ચિરાસ્તે
તત્સર્વમમ્બ તવ કેવલમાજ્ઞયૈવ ॥ 21 ॥
સઙ્કોચમિચ્છસિ યદા ગિરિજે તદાનીં
વાક્તર્કયોસ્ત્વમસિ ભૂમિરનામરૂપા ।
યદ્વા વિકાસમુપયાસિ યદા તદાનીં
ત્વન્નામરૂપગણનાઃ સુકરા ભવન્તિ ॥ 22 ॥
વાક્તર્કયોસ્ત્વમસિ ભૂમિરનામરૂપા ।
યદ્વા વિકાસમુપયાસિ યદા તદાનીં
ત્વન્નામરૂપગણનાઃ સુકરા ભવન્તિ ॥ 22 ॥
ભોગાય દેવિ ભવતીં કૃતિનઃ પ્રણમ્ય
ભ્રૂકિઙ્કરીકૃતસરોજગૃહાઃ સહસ્રમ્ ।
ચિન્તામણિપ્રચયકલ્પિતકેલિશૈલે
કલ્પદ્રુમોપવન એવ ચિરં રમન્તે ॥ 23 ॥
ભ્રૂકિઙ્કરીકૃતસરોજગૃહાઃ સહસ્રમ્ ।
ચિન્તામણિપ્રચયકલ્પિતકેલિશૈલે
કલ્પદ્રુમોપવન એવ ચિરં રમન્તે ॥ 23 ॥
હર્તું ત્વમેવ ભવસિ ત્વદધીનમીશે
સંસારતાપમખિલં દયયા પશૂનામ્ ।
વૈકર્તની કિરણસંહતિરેવ શક્તા
ધર્મં નિજં શમયિતું નિજયૈવ વૃષ્ટ્યા ॥ 24 ॥
સંસારતાપમખિલં દયયા પશૂનામ્ ।
વૈકર્તની કિરણસંહતિરેવ શક્તા
ધર્મં નિજં શમયિતું નિજયૈવ વૃષ્ટ્યા ॥ 24 ॥
શક્તિઃ શરીરમધિદૈવતમન્તરાત્મા
જ્ઞાનં ક્રિયા કરણમાસનજાલમિચ્છા ।
ઐશ્વર્યમાયતનમાવરણાનિ ચ ત્વં
કિં તન્ન યદ્ભવસિ દેવિ શશાઙ્કમૌલેઃ ॥ 25 ॥
જ્ઞાનં ક્રિયા કરણમાસનજાલમિચ્છા ।
ઐશ્વર્યમાયતનમાવરણાનિ ચ ત્વં
કિં તન્ન યદ્ભવસિ દેવિ શશાઙ્કમૌલેઃ ॥ 25 ॥
ભૂમૌ નિવૃત્તિરુદિતા પયસિ પ્રતિષ્ઠા
વિદ્યાઽનલે મરુતિ શાન્તિરતીવકાન્તિઃ ।
વ્યોમ્નીતિ યાઃ કિલ કલાઃ કલયન્તિ વિશ્વં
તાસાં હિ દૂરતરમમ્બ પદં ત્વદીયમ્ ॥ 26 ॥
વિદ્યાઽનલે મરુતિ શાન્તિરતીવકાન્તિઃ ।
વ્યોમ્નીતિ યાઃ કિલ કલાઃ કલયન્તિ વિશ્વં
તાસાં હિ દૂરતરમમ્બ પદં ત્વદીયમ્ ॥ 26 ॥
યાવત્પદં પદસરોજયુગં ત્વદીયં
નાઙ્ગીકરોતિ હૃદયેષુ જગચ્છરણ્યે ।
તાવદ્વિકલ્પજટિલાઃ કુટિલપ્રકારા-
-સ્તર્કગ્રહાઃ સમયિનાં પ્રલયં ન યાન્તિ ॥ 27 ॥
નાઙ્ગીકરોતિ હૃદયેષુ જગચ્છરણ્યે ।
તાવદ્વિકલ્પજટિલાઃ કુટિલપ્રકારા-
-સ્તર્કગ્રહાઃ સમયિનાં પ્રલયં ન યાન્તિ ॥ 27 ॥
નિર્દેવયાનપિતૃયાનવિહારમેકે
કૃત્વા મનઃ કરણમણ્ડલસાર્વભૌમમ્ ।
ધ્યાને નિવેશ્ય તવ કારણપઞ્ચકસ્ય
પર્વાણિ પાર્વતિ નયન્તિ નિજાસનત્વમ્ ॥ 28 ॥
કૃત્વા મનઃ કરણમણ્ડલસાર્વભૌમમ્ ।
ધ્યાને નિવેશ્ય તવ કારણપઞ્ચકસ્ય
પર્વાણિ પાર્વતિ નયન્તિ નિજાસનત્વમ્ ॥ 28 ॥
સ્થૂલાસુ મૂર્તિષુ મહીપ્રમુખાસુ મૂર્તેઃ
કસ્યાશ્ચનાપિ તવ વૈભવમમ્બ યસ્યાઃ ।
પત્યા ગિરામપિ ન શક્યત એવ વક્તું
સાપિ સ્તુતા કિલ મયેતિ તિતિક્ષિતવ્યમ્ ॥ 29 ॥
કસ્યાશ્ચનાપિ તવ વૈભવમમ્બ યસ્યાઃ ।
પત્યા ગિરામપિ ન શક્યત એવ વક્તું
સાપિ સ્તુતા કિલ મયેતિ તિતિક્ષિતવ્યમ્ ॥ 29 ॥
કાલાગ્નિકોટિરુચિમમ્બ ષડધ્વશુદ્ધૌ
આપ્લાવનેષુ ભવતીમમૃતૌઘવૃષ્ટિમ્ ।
શ્યામાં ઘનસ્તનતટાં શકલીકૃતાઘાં
ધ્યાયન્ત એવ જગતાં ગુરવો ભવન્તિ ॥ 30 ॥
આપ્લાવનેષુ ભવતીમમૃતૌઘવૃષ્ટિમ્ ।
શ્યામાં ઘનસ્તનતટાં શકલીકૃતાઘાં
ધ્યાયન્ત એવ જગતાં ગુરવો ભવન્તિ ॥ 30 ॥
વિદ્યાં પરાં કતિચિદમ્બરમમ્બ કેચિ-
-દાનન્દમેવ કતિચિત્કતિચિચ્ચ માયામ્ ।
ત્વાં વિશ્વમાહુરપરે વયમામનામઃ
સાક્ષાદપારકરુણાં ગુરુમૂર્તિમેવ ॥ 31 ॥
-દાનન્દમેવ કતિચિત્કતિચિચ્ચ માયામ્ ।
ત્વાં વિશ્વમાહુરપરે વયમામનામઃ
સાક્ષાદપારકરુણાં ગુરુમૂર્તિમેવ ॥ 31 ॥
કુવલયદલનીલં બર્બરસ્નિગ્ધકેશં
પૃથુતરકુચભારાક્રાન્તકાન્તાવલગ્નમ્ ।
કિમિહ બહુભિરુક્તૈસ્ત્વત્સ્વરૂપં પરં નઃ
સકલજનનિ માતઃ સન્તતં સન્નિધત્તામ્ ॥ 32 ॥
પૃથુતરકુચભારાક્રાન્તકાન્તાવલગ્નમ્ ।
કિમિહ બહુભિરુક્તૈસ્ત્વત્સ્વરૂપં પરં નઃ
સકલજનનિ માતઃ સન્તતં સન્નિધત્તામ્ ॥ 32 ॥
ઇતિ શ્રીકાલિદાસ વિરચિત પઞ્ચસ્તવ્યાં ચતુર્થઃ અમ્બાસ્તવઃ ।