prasannāṅgarāgaṃ prabhākāñcanāṅgaṃ
jagadbhītaśauryaṃ tuṣārādridhairyam |
tṛṇībhūtahetiṃ raṇodyadvibhūtiṃ
bhaje vāyuputraṃ pavitrāptamitram || 1 ||
jagadbhītaśauryaṃ tuṣārādridhairyam |
tṛṇībhūtahetiṃ raṇodyadvibhūtiṃ
bhaje vāyuputraṃ pavitrāptamitram || 1 ||
- prasanna-aṅga-rāga: pleasing bodily glow | prabhā-kāñcana-aṅga: limbs radiant as gold | jagad-bhīta-śaurya: courage terrifying the world | tuṣāra-adri-dhairya: steadfastness of the snow-mountain (Himalaya) | tṛṇī-bhūta-heti: treating weapons as mere straws | raṇa-udyad-vibhūti: glory of rising battle
bhaje pāvanaṃ bhāvanā nityavāsaṃ
bhaje bālabhānu prabhā cārubhāsam |
bhaje candrikā kunda mandāra hāsaṃ
bhaje santataṃ rāmabhūpāla dāsam || 2 ||
bhaje bālabhānu prabhā cārubhāsam |
bhaje candrikā kunda mandāra hāsaṃ
bhaje santataṃ rāmabhūpāla dāsam || 2 ||
- pāvana: purifying one | bhāvanā-nitya-vāsa: dwelling eternally in meditation | bāla-bhānu-prabhā-cāru-bhāsa: shining with the beauty of the rising morning sun | candrikā-kunda-mandāra-hāsa: smile like moonlight, jasmine, mandāra flower | brahmacārī: celibate | ānanda: bliss/joy
bhaje lakṣmaṇaprāṇarakṣātidakṣaṃ
bhaje toṣitāneka gīrvāṇapakṣam |
bhaje ghora saṅgrāma sīmāhatākṣaṃ
bhaje rāmanāmāti samprāptarakṣam || 3 ||
bhaje toṣitāneka gīrvāṇapakṣam |
bhaje ghora saṅgrāma sīmāhatākṣaṃ
bhaje rāmanāmāti samprāptarakṣam || 3 ||
- lakṣmaṇa-prāṇa-rakṣā-ati-dakṣa: supremely skilled in protecting Lakṣmaṇa's life | toṣita-aneka-gīrvāṇa-pakṣa: pleased the entire assembly of gods | ghora-saṅgrāma-sīmā-hata-akṣa: eyes steady in the fierce battle | kāruṇya-rāma: the compassionate Rāma | giri-suta: son of the mountain (Añjanā was daughter of a mountain)
kṛtābhīlanādhakṣitakṣiptapādaṃ
ghanakrānta bhṛṅgaṃ kaṭisthoru jaṅgham |
viyadvyāptakeśaṃ bhujāśleṣitāśmaṃ
jayaśrī sametaṃ bhaje rāmadūtam || 4 ||
ghanakrānta bhṛṅgaṃ kaṭisthoru jaṅgham |
viyadvyāptakeśaṃ bhujāśleṣitāśmaṃ
jayaśrī sametaṃ bhaje rāmadūtam || 4 ||
- kṛta-abhīla-nādha-kṣita-kṣipta-pāda: feet deliberately placed upon the ground with a fearful crash | ghana-krānta-bhṛṅga: bees hovering like a dark cloud | viyat-vyāpta-keśa: hair filling the sky | bhuja-āśleṣita-aśa: arms embracing the horizon | rākṣasa-trāsa: terror of the demons
caladvālaghātaṃ bhramaccakravālaṃ
kaṭhorāṭṭahāsaṃ prabhinnābjajāṇḍam |
mahāsiṃhanādā dviśīrṇatrilokaṃ
bhaje cāñjaneyaṃ prabhuṃ vajrakāyam || 5 ||
kaṭhorāṭṭahāsaṃ prabhinnābjajāṇḍam |
mahāsiṃhanādā dviśīrṇatrilokaṃ
bhaje cāñjaneyaṃ prabhuṃ vajrakāyam || 5 ||
- calat-vāla-ghāta: blow of the swinging tail | bhramat-cakra-vāla: whirling like a chakra | kaṭhora-aṭṭa-hāsa: fearsome thundering roar | prabhinna-abja-jāṇḍa: bursting asunder the cosmic egg (brahmāṇḍa) | mahā-siṃha-nāda: great lion-roar | dvi-śīrṇa-tri-loka: splitting the three worlds in two
raṇe bhīṣaṇe meghanāde sanāde
saroṣe samāropaṇāmitra mukhye |
khagānāṃ ghanānāṃ surāṇāṃ ca mārge
naṭantaṃ samantaṃ hanūmantamīḍe || 6 ||
saroṣe samāropaṇāmitra mukhye |
khagānāṃ ghanānāṃ surāṇāṃ ca mārge
naṭantaṃ samantaṃ hanūmantamīḍe || 6 ||
- raṇe bhīṣaṇe: in the terrifying battlefield | meghanāde sanāde: roaring with Meghanāda's thunderous sound | saroṣe samāropaṇa-amitra-mukhye: fierce, surging enemies mounted to the fore | khagānāṃ ghanānāṃ surāṇāṃ ca mārge: in the paths of birds, clouds, and gods | naṭantaṃ: dancing
ghanadratna jambhāri dambholi bhāraṃ
ghanaddanta nirdhūta kālogradantam |
padāghāta bhītābdhi bhūtādivāsaṃ
raṇakṣoṇidakṣaṃ bhaje piṅgalākṣam || 7 ||
ghanaddanta nirdhūta kālogradantam |
padāghāta bhītābdhi bhūtādivāsaṃ
raṇakṣoṇidakṣaṃ bhaje piṅgalākṣam || 7 ||
- ghana-ratna-jambhāri-dambholi-bhāra: dense jeweled thunderbolt (vajra) heavy as pride | ghana-dat-nirdhūta-kāla-ugra-danta: massive teeth shaking off even fierce Kāla's tooth | padāghāta-bhīta-abdhi-bhūta-ādi-vāsa: earth trembling at his foot-blow | rāma-dāsa: servant of Rāma
mahāgrāhapīḍāṃ mahotpātapīḍāṃ
mahārogapīḍāṃ mahātīvrapīḍām |
haratyastu te pādapadmānurakto
namaste kapiśreṣṭha rāmapriyāya || 8 ||
mahārogapīḍāṃ mahātīvrapīḍām |
haratyastu te pādapadmānurakto
namaste kapiśreṣṭha rāmapriyāya || 8 ||
- mahā-grāha-pīḍā: great crocodile (danger) affliction | mahā-utpāta-pīḍā: great calamity affliction | mahā-roga-pīḍā: great disease affliction | mahā-tīvra-pīḍā: great intense affliction | harati: destroys | pāda-padma-anurakta: devoted to the lotus-feet | namas te: salutations to you
jarābhārato bhūri pīḍāṃ śarīre
nirādhāraṇārūḍha gāḍha pratāpī |
bhavatpādabhaktiṃ bhavadbhaktiraktiṃ
kuru śrīhanūmatprabho me dayālo || 9 ||
nirādhāraṇārūḍha gāḍha pratāpī |
bhavatpādabhaktiṃ bhavadbhaktiraktiṃ
kuru śrīhanūmatprabho me dayālo || 9 ||
- jarā-bhāra: burden of old age | bhūri-pīḍā: heavy affliction | śarīre: in the body | nirādhāra: without support | ārūḍha-gāḍha-pratāpī: powerfully mighty yet unsupported | bhavat-pāda-bhaktiṃ: devotion to your feet | bhavad-bhakti-raktiṃ: filled with devotion to you | śrī-hanumān: O Śrī Hanumān
mahāyogino brahmarudrādayo vā
na jānanti tattvaṃ nijaṃ rāghavasya |
kathaṃ jñāyate mādṛśe nityameva
prasīda prabho vānarendro namaste || 10 ||
na jānanti tattvaṃ nijaṃ rāghavasya |
kathaṃ jñāyate mādṛśe nityameva
prasīda prabho vānarendro namaste || 10 ||
- mahā-yogino: great yogīs | brahma-rudra-ādayo vā: Brahmā, Rudra, and others | na jānanti tattvaṃ nijaṃ rāghavasya: do not know the inner truth of Rāghava | kathaṃ jñāyate mādṛśe: how can it be known by one like me | pāda: feet | śaraṇam: refuge
namaste mahāsattvavāhāya tubhyaṃ
namaste mahāvajradehāya tubhyam |
namaste parībhūta sūryāya tubhyaṃ
namaste kṛtāmartya kāryāya tubhyam || 11 ||
namaste mahāvajradehāya tubhyam |
namaste parībhūta sūryāya tubhyaṃ
namaste kṛtāmartya kāryāya tubhyam || 11 ||
- namas te: salutations | mahā-sattva-vāha: bearer of great essence/strength | mahā-vajra-deha: body hard as the great thunderbolt | parī-bhūta-sūrya: one who has transcended/surpassed the sun | añjanā-suta: son of Añjanā
namaste sadā brahmacaryāya tubhyaṃ
namaste sadā vāyuputrāya tubhyam |
namaste sadā piṅgalākṣāya tubhyaṃ
namaste sadā rāmabhaktāya tubhyam || 12 ||
namaste sadā vāyuputrāya tubhyam |
namaste sadā piṅgalākṣāya tubhyaṃ
namaste sadā rāmabhaktāya tubhyam || 12 ||
- namas te: salutations | sadā brahmacarya: always observing celibacy | vāyu-putra: son of Vāyu (wind god) | piṅgala-akṣa: tawny/amber-eyed | rāma-dāsa: servant of Rāma
hanūmadbhujaṅgaprayātaṃ prabhāte
pradoṣe'pi vā cārdharātre'pi martyaḥ |
paṭhannaśnato'pi pramuktoghajālo
sadā sarvadā rāmabhaktiṃ prayāti || 13 ||
pradoṣe'pi vā cārdharātre'pi martyaḥ |
paṭhannaśnato'pi pramuktoghajālo
sadā sarvadā rāmabhaktiṃ prayāti || 13 ||
- hanumad-bhujanga-prayātaṃ: this Hanumad Bhujanga Prayāta stotram | prabhāte: in the morning | pradoṣe: at dusk | ardha-rātre: at midnight | mṛtyu: mortal/human | paṭhan: reciting | aśnato'pi: even while eating | pra-mukta-ogha-jāla: freed from the entire net of great sins | mukti: liberation
iti śrīmadāñjaneya bhujaṅgaprayāta stotram |
