Lord Krishna

ভজ গোবিন্দম্ (মোহ মুদ্গরম্)

(Bhaja Govindam (Moha Mudgaram) in Bengali)

Adi Shankaracharya

Bhaja Govindam, also known as Moha Mudgaram, was composed by Adi Shankaracharya to dispel the delusion of worldly attachments. This profound work serves as a wake-up call to the seeker, emphasizing that grammatical pedantry and material accumulation are futile at the time of death. By focusing on the devotion to Lord Krishna, one transcends the cycle of birth and rebirth. Chanting this stotra encourages intellectual detachment and inner peace, guiding the practitioner toward self-realization and the ultimate truth of existence while shedding the vanity that clouds the human mind.

ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং
গোবিন্দং ভজ মূঢমতে ।
সম্প্রাপ্তে সন্নিহিতে কালে
নহি নহি রক্ষতি ডুকৃঙ্করণে ॥ 1 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
মূঢ জহীহি ধনাগমতৃষ্ণাং
কুরু সদ্বুদ্ধিং মনসি বিতৃষ্ণাম্ ।
যল্লভসে নিজকর্মোপাত্তং
বিত্তং তেন বিনোদয চিত্তম্ ॥ 2 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
নারীস্তনভর-নাভীদেশং
দৃষ্ট্বা মা গা মোহাবেশম্ ।
এতন্মাংসবসাদিবিকারং
মনসি বিচিন্তয বারং বারম্ ॥ 3 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
নলিনীদল-গতজলমতিতরলং
তদ্বজ্জীবিতমতিশয-চপলম্ ।
বিদ্ধি ব্যাধ্যভিমানগ্রস্তং
লোকং শোকহতং চ সমস্তম্ ॥ 4 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
যাবদ্বিত্তোপার্জনসক্তঃ
তাবন্নিজপরিবারো রক্তঃ ।
পশ্চাজ্জীবতি জর্জরদেহে
বার্তাং কোঽপি ন পৃচ্ছতি গেহে ॥ 5 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
যাবত্পবনো নিবসতি দেহে
তাবত্পৃচ্ছতি কুশলং গেহে ।
গতবতি বাযৌ দেহাপাযে
ভার্যা বিভ্যতি তস্মিন্কাযে ॥ 6 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
বালস্তাবত্ক্রীডাসক্তঃ
তরুণস্তাবত্তরুণীসক্তঃ ।
বৃদ্ধস্তাবচ্চিন্তাসক্তঃ
পরমে ব্রহ্মণি কোঽপি ন সক্তঃ ॥ 7 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কা তে কান্তা কস্তে পুত্রঃ
সংসারোঽযমতীব বিচিত্রঃ ।
কস্য ত্বং কঃ কুত আযাতঃ
তত্ত্বং চিন্তয তদিহ ভ্রাতঃ ॥ 8 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
সত্সঙ্গত্বে নিস্সঙ্গত্বং
নিস্সঙ্গত্বে নির্মোহত্বম্ ।
নির্মোহত্বে নিশ্চলতত্ত্বং
নিশ্চলতত্ত্বে জীবন্মুক্তিঃ ॥ 9 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
বযসি গতে কঃ কামবিকারঃ
শুষ্কে নীরে কঃ কাসারঃ ।
ক্ষীণে বিত্তে কঃ পরিবারঃ
জ্ঞাতে তত্ত্বে কঃ সংসারঃ ॥ 10 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
মা কুরু ধন-জন-যৌবন-গর্বং
হরতি নিমেষাত্কালঃ সর্বম্ ।
মাযামযমিদমখিলং হিত্বা
ব্রহ্মপদং ত্বং প্রবিশ বিদিত্বা ॥ 11 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
দিনযামিন্যৌ সাযং প্রাতঃ
শিশিরবসন্তৌ পুনরাযাতঃ ।
কালঃ ক্রীডতি গচ্ছত্যাযুঃ
তদপি ন মুঞ্চত্যাশাবাযুঃ ॥ 12 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কা তে কান্তা ধনগতচিন্তা
বাতুল কিং তব নাস্তি নিযন্তা ।
ত্রিজগতি সজ্জনসঙ্গতিরেকা
ভবতি ভবার্ণবতরণে নৌকা ॥ 13 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
দ্বাদশ-মঞ্জরিকাভিরশেষঃ
কথিতো বৈযাকরণস্যৈষঃ ।
উপদেশোঽভূদ্বিদ্যা-নিপুণৈঃ
শ্রীমচ্ছঙ্কর-ভগবচ্ছরণৈঃ ॥ 14 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
জটিলো মুণ্ডী লুঞ্ছিতকেশঃ
কাষাযাম্বর-বহুকৃতবেষঃ ।
পশ্যন্নপি চ ন পশ্যতি মূঢঃ
উদরনিমিত্তং বহুকৃতবেষঃ ॥ 15 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
অঙ্গং গলিতং পলিতং মুণ্ডং
দশনবিহীনং জাতং তুণ্ডম্ ।
বৃদ্ধো যাতি গৃহীত্বা দণ্ডং
তদপি ন মুঞ্চত্যাশাপিণ্ডম্ ॥ 16 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
অগ্রে বহ্নিঃ পৃষ্ঠে ভানুঃ
রাত্রৌ চুবুক-সমর্পিত-জানুঃ ।
করতল-ভিক্ষস্তরুতলবাসঃ
তদপি ন মুঞ্চত্যাশাপাশঃ ॥ 17 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কুরুতে গঙ্গাসাগরগমনং
ব্রত-পরিপালনমথবা দানম্ ।
জ্ঞানবিহীনঃ সর্বমতেন
ভজতি ন মুক্তিং জন্মশতেন ॥ 18 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
সুরমন্দির-তরু-মূল-নিবাসঃ
শয্যা ভূতলমজিনং বাসঃ ।
সর্ব-পরিগ্রহ-ভোগত্যাগঃ
কস্য সুখং ন করোতি বিরাগঃ ॥ 19 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
যোগরতো বা ভোগরতো বা
সঙ্গরতো বা সঙ্গবিহীনঃ ।
যস্য ব্রহ্মণি রমতে চিত্তং
নন্দতি নন্দতি নন্দত্যেব ॥ 20 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
ভগবদ্গীতা কিঞ্চিদধীতা
গঙ্গাজল-লবকণিকা পীতা ।
সকৃদপি যেন মুরারিসমর্চা
ক্রিযতে তস্য যমেন ন চর্চা ॥ 21 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
পুনরপি জননং পুনরপি মরণং
পুনরপি জননীজঠরে শযনম্ ।
ইহ সংসারে বহুদুস্তারে
কৃপযাঽপারে পাহি মুরারে ॥ 22 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
রথ্যাচর্পট-বিরচিত-কন্থঃ
পুণ্যাপুণ্য-বিবর্জিত-পন্থঃ ।
যোগী যোগনিযোজিত-চিত্তঃ
রমতে বালোন্মত্তবদেব ॥ 23 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কস্ত্বং কোঽহং কুত আযাতঃ
কা মে জননী কো মে তাতঃ ।
ইতি পরিভাবয সর্বমসারং
বিশ্বং ত্যক্ত্বা স্বপ্নবিচারম্ ॥ 24 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
ত্বযি মযি চান্যত্রৈকো বিষ্ণুঃ
ব্যর্থং কুপ্যসি ময্যসহিষ্ণুঃ ।
ভব সমচিত্তঃ সর্বত্র ত্বং
বাঞ্ছস্যচিরাদ্যদি বিষ্ণুত্বম্ ॥ 25 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
শত্রৌ মিত্রে পুত্রে বন্ধৌ
মা কুরু যত্নং বিগ্রহসন্ধৌ ।
সর্বস্মিন্নপি পশ্যাত্মানং
সর্বত্রোত্সৃজ ভেদাজ্ঞানম্ ॥ 26 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
কামং ক্রোধং লোভং মোহং
ত্যক্ত্বাঽঽত্মানং পশ্যতি সোঽহম্ ।
আত্মজ্ঞানবিহীনা মূঢাঃ
তে পচ্যন্তে নরকনিগূঢাঃ ॥ 27 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
গেযং গীতা-নামসহস্রং
ধ্যেযং শ্রীপতি-রূপমজস্রম্ ।
নেযং সজ্জন-সঙ্গে চিত্তং
দেযং দীনজনায চ বিত্তম্ ॥ 28 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
সুখতঃ ক্রিযতে কামাভোগঃ
পশ্চাদ্ধন্ত শরীরে রোগঃ ।
যদ্যপি লোকে মরণং শরণং
তদপি ন মুঞ্চতি পাপাচরণম্ ॥ 29 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
অর্থমনর্থং ভাবয নিত্যং
নাস্তিততঃ সুখলেশঃ সত্যম্ ।
পুত্রাদপি ধনভাজাং ভীতিঃ
সর্বত্রৈষা বিহিতা রীতিঃ ॥ 30 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
প্রাণাযামং প্রত্যাহারং
নিত্যানিত্য বিবেকবিচারম্ ।
জাপ্যসমেতসমাধিবিধানং
কুর্ববধানং মহদবধানম্ ॥ 31 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
গুরুচরণাম্বুজ-নির্ভরভক্তঃ
সংসারাদচিরাদ্ভব মুক্তঃ ।
সেন্দ্রিযমানস-নিযমাদেবং
দ্রক্ষ্যসি নিজহৃদযস্থং দেবম্ ॥ 32 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
মূঢঃ কশ্চন বৈযাকরণো
ডুঃকৃঙ্করণাধ্যযনধুরীণঃ ।
শ্রীমচ্ছঙ্কর-ভগবচ্ছিষ্যৈঃ
বোধিত আসীচ্ছোধিত-করণঃ ॥ 33 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং
গোবিন্দং ভজ মূঢমতে ।
নামস্মরণাদন্যমুপাযং
নহি পশ্যামো ভবতরণে ॥ 34 ॥
ভজ গোবিন্দং ভজ গোবিন্দং ...

Explore More