Goddess Durga

ચણ્ડીશતકમ્

(Chandi Shatakam (Banabhatta Virachitam) in Gujarati)

Banabhatta

Also known as ma bhanksirvibhramam bhruradhara vidhurata keyamasyasya ragam

A hundred and two verses by Banabhatta, the poet of the Harshacharita and the Kadambari, and every one of them turns on a single moment: the foot of the Goddess coming down on Mahisha. The conceits are worked over and over. Her limbs are chided as though for a lover's quarrel while the foot is already on the demon's head; the buffalo, hearing her anklet, takes the foot for the Vindhya and rubs his shoulder against it, so that it takes his life out of pure ignorance; the blood from the trident wound is asked whether it is the tongues of Death, or the reddened paths of the sky, or the three twilights come to praise. In one verse Kumara takes the horn-tip caught at his mother's anklet and wears it as an earring in place of a fallen lotus bud. Each verse ends in a blessing on the hearer.

#of 103
॥ ચણ્ડીશતકમ્ (બાણભટ્ટવિરચિતમ્) ॥
મા ભાઙ્ક્ષીર્વિભ્રમં ભ્રૂરધર વિધુરતા કેયમાસ્યાસ્ય રાગં
પાણે પ્રાણ્યેવ નાયં કલયસિ કલહશ્રદ્ધયા કિં ત્રિશૂલમ્ ।
ઇત્યુદ્યત્કોપકેતૂન્પ્રકૃતિમવયવાન્પ્રાપયન્ત્યેવ દેવ્યા
ન્યસ્તો વો મૂર્ધ્નિ મુષ્યાન્મરુદસુહૃદસૂન્સંહરન્નઙ્ઘ્રિરંહઃ ॥ ૧॥
હુઙ્કારે ન્યક્કૃતોદન્વતિ મહતિ જિતે શિઞ્જિતૈર્નૂપુરસ્ય
શ્લિષ્યચ્છૃઙ્ગક્ષતેઽપિ ક્ષરદસૃજિ નિજાલક્તકભ્રાન્તિભાજિ ।
સ્કન્ધે વિન્ધ્યાદ્રિબુદ્ધ્યા નિકષતિ મહિષસ્યાહિતોઽસૂનહાર્ષી-
દજ્ઞાનાદેવ યસ્યાશ્ચરણ ઇતિ શિવં સા શિવા વઃ કરોતુ ॥ ૨॥
જાહ્નવ્યા યા ન જાતાનુનયપરહરક્ષિપ્તયા ક્ષાલયન્ત્યા
નૂનં નો નૂપુરેણ ગ્લપિતશશિરુચા જ્યોત્સ્નયા વા નખાનામ્ ।
તાં શોભામાદધાના જયતિ નવમિવાલક્તકં પીડયિત્વા
પાદેનૈવ ક્ષિપન્તી મહિષમસુરસાદાનનિષ્કાર્યમાર્યા ॥ ૩॥
મૃત્યોસ્તુલ્યં ત્રિલોકીં ગ્રસિતુમતિરસાન્નિઃસૃતાઃ કિં નુ જિહ્વાઃ
કિં વા કૃષ્ણાઙ્ઘ્રિપદ્મદ્યુતિભિરરુણિતા વિષ્ણુપદ્યાઃ પદવ્યઃ ।
પ્રાપ્તાઃ સન્ધ્યાઃ સ્મરારેઃ સ્વયમુત નુતિભિસ્તિસ્ર ઇત્યૂહ્યમાના
દેવૈર્દેવ્યાસ્ત્રિશૂલક્ષતમહિષજુષો રક્તધારા જયન્તિ ॥ ૪॥
દત્તે દર્પાત્પ્રહારે સપદિ પદભરોત્પિષ્ટદેહાવશિષ્ટાં
શ્લિષ્ટાં શૃઙ્ગસ્ય કોટિં મહિષસુરરિપોર્નૂપુરગ્રન્થિસીમ્નિ ।
મુષ્યાદ્વઃ કિલ્બિષાણિ વ્યતિકરવિરતાવાદદાનઃ કુમારો
માતુઃ પ્રભ્રષ્ટલીલાકુવલયકલિકાકર્ણપૂરાદરેણ ॥ ૫॥
શશ્વદ્વિશ્વોપકારપ્રકૃતિરવિકૃતિઃ સાસ્તુ શાન્ત્યૈ શિવા વો
યસ્યાઃ પાદોપશલ્યે મહિષસુરરિપુર્દૂરદુષ્ટાશયોઽપિ ।
નાકે પ્રાપત્પ્રતિષ્ઠામસકૃદભિમુખો વાદયઞ્શૃઙ્ગકોટ્યા
હત્વા કોણેન વીણામિવ રણિતમણિં મણ્ડલીં નૂપુરસ્ય ॥ ૬॥
નિષ્ઠ્યૂતોઽઙ્ગુષ્ઠકોટ્યા નખશિખરહતઃ પાર્ષ્ણિનિર્યાતસારો
ગર્ભે દર્ભાગ્રસૂચીલઘુરિવ ગણિતો નોપસર્પન્સમીપમ્ ।
નાભૌ વક્રં પ્રવિષ્ટાકૃતિવિકૃતિ યયા પાદપાતેન કૃત્વા
દૈત્યાધીશો વિનાશં રણભુવિ ગમિતઃ સાસ્તુ દેવી શ્રિયે વઃ ॥ ૭॥
ગ્રસ્તાશ્વઃ શષ્પલોભાદિવ હરિતહરેરપ્રસોઢાનલોષ્મા
સ્થાણૌ કણ્ડૂં વિનીય પ્રતિમહિષરુષેવાન્તકોપાન્તવર્તી ।
કૃષ્ણં પઙ્કં યથેચ્છન્વરુણમુપગતો મજ્જનાયેવ યસ્યાઃ
સ્વસ્થોઽભૂત્પાદમાપ્ત્વા હ્રદમિવ મહિષઃ સાસ્તુ દેવી મુદે વઃ ॥ ૮॥
ત્રૈલોક્યાતઙ્કશાન્ત્યૈ પ્રવિશતિ વિવશે ધાતરિ ધ્યાનતન્દ્રી-
મિન્દ્રાદ્યેષુ દ્રવત્સુ દ્રવિણપતિપયઃપાલકાલાનલેષુ ।
યે સ્પર્શેનૈવ પિષ્ટ્વા મહિષમતિરુષં ત્રાતવન્તો જગન્તિ
પાન્તુ ત્વાં પઞ્ચ ચણ્ડ્યાશ્ચરણનખનિભેનાપરે લોકપાલાઃ ॥ ૯॥
પ્રાલેયોત્પીડપીન્વાંદીવ્યન્નખરજનિકૃતામાતપેનાતિપાણ્ડુઃ
પાર્વત્યાઃ પાતુ યુષ્માન્પિતુરિવ તુલિતાદ્રીન્દ્રસારઃ સ પાદઃ ।
યો ધૈર્યાન્મુક્તલીલાસમુચિતપતનાપાતપીતાસુરાસી-
ન્નો દેવ્યા એવ વામશ્છલમહિષતનોર્નાકલોકદ્વિષોઽપિ ॥ ૧૦॥
વક્ષો વ્યાજૈણરાજઃ સ દશભિરભિનત્પાણિજૈઃ પ્રાક્સુરારેઃ
પઞ્ચૈવાસ્તં નયામો યુવતિચરણજાઃ શત્રુમેતે વયં તુ ।
ઇત્યુત્પન્નાભિમાનૈર્નખશશિમણિભિર્જ્યોત્સ્નયા સ્વાંશુમય્યા
યસ્યાઃ પાદે હતારૌ હસિત ઇવ હરિઃ સાસ્તુ કાલી શ્રિયે વઃ ॥ ૧૧॥
રક્તાક્તેઽલક્તકશ્રીર્વિજયિનિ વિજયે નો વિરાજત્યમુષ્મિ-
ન્હાસો હસ્તાગ્રસંવાહનમપિ તુલિતાદ્રીન્દ્રસારદ્વિષોઽસ્ય ।
ત્રાસેનૈવાદ્યઃ સર્વઃ પ્રણમતિ કદનેનામુનેતિ ક્ષતારિઃ
પાદોઽવ્યાચ્ચુમ્બિતો વો રહસિ વિહસતા ત્ર્યમ્બકેણામ્બિકાયાઃ ॥ ૧૨॥
ભઙ્ગો ન ભ્રૂલતાયાસ્તુલિતબલતયાનાસ્થમસ્થ્નાં તુ ચક્રે
ન ક્રોધાત્પાદપદ્મં મહદમૃતભુજામુદ્ધૃતં શલ્યમન્તઃ ।
વાચાલં નૂપુરં નો જગદજનિ જયં શંસદંશેન પાર્ષ્ણે-
ર્મુષ્ણન્ત્યાસૂન્સુરારેઃ સમરભુવિ યયા પાર્વતી પાતુ સા વઃ ॥ ૧૩॥
તિર્યન્નાનાસ્ત્રશસ્ત્રાવલિ વલતિ બલં કેવલં દાનવાનાં
દ્રાઙ્ નીતે દીર્ઘનિદ્રાં દ્વિષતિ ન મહિષીત્યુચ્યસે પ્રાયશોઽદ્ય ।
અસ્ત્રીસમ્ભાવ્યવીર્યા ત્વમસિ ખલુ મયા નૈવમાકારણીયા
કાત્યાયન્યાત્તકેલાવિતિ હસતિ હરે હ્રીમતી હન્ત્વરીન્વઃ ॥ ૧૪॥
જાતા કિં તે હરે ભીર્ભવતિ મહિષતો ભીરવશ્યં હરીણા-
મદ્યેન્દોર્દ્વૌ કલઙ્કૌ ત્યજતિ પતિરપાં ધૈર્યમાલોક્ય ચન્દ્રમ્ ।
વાયો કમ્પ્યસ્ત્વયાન્યો નય યમ મહિષાદાત્મયુગ્યં યયારૌ
પિષ્ટે નષ્ટં જહાસ દ્યુજનમિતિ જયા સાસ્તુ દેવી શ્રિયે વઃ ॥ ૧૫॥
શૂલપ્રોતાદુપાત્તપ્લુતમહિ મહિષાદુત્પતન્ત્યા સ્રવન્ત્યા
વર્ત્મન્યારજ્યમાને સપદિ મખભુજાં જાતસન્ધ્યાપ્રમોહઃ ।
નૃત્યન્હાસેન મત્વા વિજયમહમહં માનયામીતિવાદી
યામાશ્લિષ્ય પ્રનૃત્તઃ પુનરપિ પુરભિત્પાર્વતી પાતુ સા વઃ ॥ ૧૬॥
નાકૌકોનાયકાદ્યૈર્દ્યુવસતિભિરસિશ્યામધામા ધરિત્રીં
રુન્ધન્વર્ધિષ્ણુવિન્ધ્યાચલચકિતમનોવૃત્તિભિર્વીક્ષિતો યઃ ।
પાદોત્પિષ્ટઃ સ યસ્યા મહિષસુરરિપુર્નૂપુરાન્તાવલમ્બી
લેભે લોલેન્દ્રનીલોપલશકલતુલાં સ્તાદુમા સા શ્રિયે વઃ ॥ ૧૭॥
દુર્વારસ્ય દ્યુધામ્નાં મહિષિતવપુષો વિદ્વિષઃ પાતુ યુષ્મા-
ન્પાર્વત્યા પ્રેતપાલસ્વપુરુષપરુષઃ પ્રેષિતોઽસૌ પૃષત્કઃ ।
યઃ કૃત્વા લક્ષ્યભેદં હૃતભુવનભયો ગાં વિભિદ્ય પ્રવિષ્ટઃ
પાતાલં પક્ષપાલીપવનકૃતપતત્તાર્ક્ષ્યશઙ્કાકુલાહિઃ ॥ ૧૮॥
વજ્રં વિન્યસ્ય હારે હરિકરગલિતં કણ્ઠસૂત્રે ચ ચક્રં
કેશાન્બદ્ધ્વાબ્ધિપાશૈર્ધૃતધનદગદા પ્રાક્પ્રલીનાન્વિહસ્ય ।
દેવાનુત્સારણોત્કા કિલ મહિષહતૌ મીલતો હ્રેપયન્તી
હ્રીમત્યા હૈમવત્યા વિમતિવિહતયે તર્જિતા સ્તાજ્જયા વઃ ॥ ૧૯॥
ખડ્ગે પાનીયમાહ્લાદયતિ હિ મહિષં પક્ષપાતી પૃષત્કઃ
શૂલેનેશો યશોભાગ્ભવતિ પરિલઘુઃ સ્યાદ્વધાર્હેઽપિ દણ્ડઃ ।
હિત્વા હેતીરિતીવાભિહતિબહલિતપ્રાક્તનાપાટલિમ્ના
પાર્ષ્ણ્યૈવ પ્રોષિતાસું સુરરિપુમવતાત્કુર્વતી પાર્વતી વઃ ॥ ૨૦॥
કૃત્વેદૃક્કર્મ લજ્જાજનનમનશને શક્ર માસૂન્વિહાસીઃ-
વિત્તે(અર્થે)શ સ્થાણુકણ્ઠે જહિ ગદમગદસ્યાયમેવોપયોગઃ ।
જાતશ્ચક્રિન્વિચક્રો દિતિજ ઇતિ સુરાંસ્ત્યક્તહેતીન્બ્રુવન્ત્યા
વ્રીડાં(લજ્જાં)વ્યાપાદિતારિર્જયતિ વિજયયા નીયમાના ભવાની ॥ ૨૧॥
દેયાદ્વો વાઞ્છિતાનિ ચ્છલમયમહિષોત્પેષરો(દો)ષાનુષઙ્ગા-
ન્નીતઃ પાતાલકુક્ષિં હૃતભુવન(કૃતપરમ)ભયો ભદ્રકાલ્યાઃ સ પાદઃ ।
યઃ પ્રાદક્ષિણ્યકાઙ્ક્ષાવલયિતવપુષા વન્દ્યમાનો મુહૂર્તં
શેષેણેવેન્દુકાન્તોપલરચિતમહાનૂપુરાભોગલક્ષ્મીઃ ॥ ૨૨॥
શૂલં તૂલં નુ ગાઢં પ્રહર હર હૃષીકેશ કેશોઽપિ વક્ર-
શ્ચક્રેણાકારિ કિં મે પવિરવતિ નહિ ત્વાષ્ટ્રશત્રો દ્યુરાષ્ટ્રમ્ ।
પાશાઃ કેશાબ્જનાલાન્યનલ ન લભસે ભાતુમિત્યાત્તદર્પં
જલ્પન્દેવાન્દિવૌકોરિપુરવધિ યયા સાસ્તુ શાન્ત્યૈ શિવા (પાર્વતી પાતુ સા)વઃ ॥ ૨૩॥
શાર્ઙ્ગિન્બાણં વિમુઞ્ચ ભ્રમસિ બલિરસૌ સંયતઃ કેન બાણો
ગોત્રારે હન્મ્યહં તે રિપુમમ(સુ)રરિપુસ્ત્વેષ ગોત્રસ્ય શત્રુઃ ।
દૈત્યા વ્યાપાદ્યતાં દ્રાગજ ઇવ મહિષો હન્યતે મન્મહેઽદ્યે-
ત્યુત્પ્રાસ્યોમા પુરસ્તાદનુ દનુજતનું મૃદ્ગતી ત્રાયતાં વઃ ॥ ૨૪॥
સ્પર્ધાવર્ધિતવિન્ધ્યદુર્ભરભરવ્યસ્તાદ્વિહાયસ્તલં
હસ્તાદુત્પતિતા પ્રસાદયતુ વઃ કૃત્યાનિ કાત્યાયની ।
યાં શૂલામિવ દેવદારુઘટિતાં સ્કન્ધેન મોહાન્ધધી-
ર્વધ્યોદ્દેશમશેષબાન્ધવકુલધ્વંસાય કંસોઽનયત્ ॥ ૨૫॥
તૂર્ણં તો(રો)ષાત્તુરાષાટ્પ્રભૃતિષુ શમિતે શાત્રવે સ્તોત્રકૃત્સુ
ક્લાન્તેવોપેત્ય પત્યુસ્તતભુજયુગલસ્યાલમાલમ્બનાય ।
દેહાર્ધે ગેહબુદ્ધિં પ્રતિવિહિતવતી લજ્જયાલીય કાલી
કૃચ્છ્રં વોઽનિચ્છયૈવાપતિતઘનતરાશ્લેષસૌખ્યા વિહન્તુ ॥ ૨૬॥
આસ્તાં મુગ્ધેઽર્ધચન્દ્રઃ ક્ષિપ સુરસરિતં યા સપત્ની ભવત્યાઃ
ક્રીડા દ્વાભ્યાં વિમુઞ્ચાપરમલમમુનૈકેન મે પાશકેન ।
શૂલં પ્રાગેવ લગ્નં શિરસિ યદબલા યુધ્યસેઽવ્યાદ્વિદગ્ધં
સોત્પ્રાસાલાપપાતૈરિતિ દનુજમુમા નિર્દહન્તી દૃશા વઃ ॥ ૨૭॥
વક્રાણાં વિક્લવઃ કિં વહસિ બત રુચં સ્કન્દ ષણ્ણાં વિષણ્ણા-
મન્યાઃ ષણ્માતરસ્તે ભવ ભવ સકલસ્ત્વં શરીરાર્ધલબ્ધ્યા ।
જિહ્માં હન્મ્યદ્ય કાલીમિતિ સમમસુભિઃ કણ્ઠતો નિર્ગતા ગી-
ર્ગીર્વાણારેર્યયે(દૃ)ચ્છામૃદુપદમૃદિતસ્યાદ્રિજા સાવતાદ્વઃ ॥ ૨૮॥
ગાહસ્વ વ્યોમમાર્ગં ગતમહિષભયૈર્બ્રધ્ન વિશ્રબ્ધમશ્વૈઃ
શૃઙ્ગાભ્યાં વિશ્વકર્મન્ઘટયસિ ન નવં શાર્ઙ્ગિણઃ શાર્ઙ્ગમન્યત્ ।
ઐભી ત્વઙ્ગિષ્ઠુરેયં બિભૃહિ મૃદુમિમામીશ્વરેત્યાત્તહાસા
ગૌરી વોઽવ્યાત્ક્ષતારિઃ સ્વચરણગરિમગ્રસ્તગીર્વાણગર્વા ॥ ૨૯॥
ક્ષિપ્તો બાણઃ કૃતસ્તે ત્રિકવિનતિતતો નિર્વલિર્મધ્યદેશઃ
પ્રહ્લાદો નૂપુરસ્ય ક્ષતરિપુશિરસઃ પાદપાતૈર્દિશોઽગાત્ ।
સઙ્ગ્રામે સન્નતાઙ્ગિ વ્યથયસિ મહિષં નૈકમન્યાનપિ ત્વં
યે યુધ્યન્તેઽત્ર નૈવેત્યવતુ પતિપરીહાસહૃષ્ટા શિવા વઃ ॥ ૩૦॥
મેરૌ મે રૌદ્રશૃઙ્ગક્ષતવપુષિ રુષો નૈવ નીતા નદીનાં
ભર્તારો રિક્તતાં યત્તદપિ હિતમભૂન્નિઃસપત્નોઽત્ર કોઽપિ ।
એતન્નો મૃષ્યતે યન્મહિષ કલુષિતા સ્વર્ધુની મૂર્ધ્નિ માન્યા
શમ્ભોર્ભિન્દ્યાદ્ધસન્તી પતિમિતિ શમિતારાતિરીતીરુમા વઃ ॥ ૩૧॥
સદ્યઃ સાધિતસાધ્યમુદ્ધૃતવતી શૂલં શિવા પાતુ વઃ
પાદપ્રાન્તવિષક્ત એવ મહિષાકારે સુરદ્વેષિણિ ।
દિષ્ટ્યા દેવ વૃષધ્વજો યદિ ભવાનેષાપિ નઃ સ્વામિની
સઞ્જાતા મહિષધ્વજેતિ જયયા કેલૌ કૃતેઽર્ધસ્મિતા ॥ ૩૨॥
વિદ્રાણેન્દ્રાણિ કિં ત્વં દ્રવિણદદયિતે પશ્ય સઙ્ખ્યં સ્વસખ્યાઃ
સ્વાહે સ્વસ્થા સ્વભર્તર્યમૃતભુ(સૃ)જિ મુધા રોહિણી રોદિતીય ।
લક્ષ્મિ શ્રીવત્સલક્ષ્મોરસિ વસસિ પુરેત્યાર્તમાશ્વાસયન્ત્યાં
સ્વર્ગસ્ત્રૈણં જયાયાં જયતિ હતરિપોર્હ્રેપિતં હૈમવત્યા ॥ ૩૩॥
નિર્વાણઃ કિં ત્વમેકો રણશિરસિ શિખિઞ્શાર્ઙ્ગધન્વાપિ વિધ્યં-
સ્તત્તે ધૈર્યં ક્વ યાતં જહિહિ જલપતે દીનતાં ત્વં ન દીનઃ ।
શક્તો નો શત્રુભઙ્ગે ભયપિશુન સુનાસીર નાસીરધૂલિ-
ર્ધિગ્યાસિ ક્વેતિ જલ્પન્રિપુરવધિ યયા પાર્વતી પાતુ સા વઃ ॥ ૩૪॥
નન્દિન્નાનન્દદો મે તવ મુરજમૃદુઃ સમ્પ્રહારે પ્રહારઃ
કિં દન્તે રોમ્ણિ રુગ્ણે વ્રજસિ ગજમુખ ત્વં વશીભૂત એવ ।
નિઘ્નન્નિઘ્નન્નિદાનીં દ્યુજનમિહ મહાકાલ એકોઽસ્મિ નાન્યઃ
કન્યાદ્રેર્દૈત્યમિત્થં પ્રમથપરિભવે મૃદ્ગતી ત્રાયતાં વઃ ॥ ૩૫॥
વજ્રં મજ્ઞો મરુત્વાનરિ હરિરુરસઃ શૂલમીશઃ શિરસ્તો
દણ્ડં તુણ્ડાત્કૃતાન્તસ્ત્વરિતગતિગદામસ્થિતોઽર્થાધિનાથઃ ।
પ્રાપન્યત્પાદપિષ્ટે દ્વિષિ મહિષવપુષ્યઙ્ગલગ્નાનિ ભૂયો-
ઽપ્યાયૂંષીવાયુધાનિ દ્યુવસતય ઇતિ સ્તાદુમા સા શ્રિયે વઃ ॥ ૩૬॥
દૃષ્ટાવાસક્તદૃષ્ટિઃ પ્રથમમિવ તથા સમ્મુખીનાભિમુખ્યે
સ્મેરા હાસપ્રગલ્ભે પ્રિયવચસિ કૃતશ્રોત્રપેયાધિકોક્તિઃ ।
ઉદ્યુક્તા નર્મકર્મણ્યવતુ પશુપતૌ પૂર્વવત્પાર્વતી વઃ
કુર્વાણા સર્વમીષદ્વિનિહિતચરણાલક્તકેવ ક્ષતારિઃ ॥ ૩૭॥
દૈત્યો દોર્દર્પશાલી નહિ મહિષવપુઃ કલ્પનીયાભ્યુપાયો
વાયો વારીશ વિષ્ણો વૃષગમન વૃષન્કિં વિષાદો વૃથૈવ ।
બધ્નીત બ્રધ્નમિશ્રાઃ કવચમચકિતાશ્ચિત્રભાનો દહારી-
નેવં દેવાઞ્જયોક્તે જયતિ હતરિપોર્હ્રેપિતં હૈમવત્યાઃ ॥ ૩૮॥
આ વ્યોમવ્યાપિસીમ્નાં વનમતિગહનં ગાહમાનો ભુજાના-
મર્ચિર્મોક્ષેણ મૂર્ચ્છન્દવદહનરુચાં લોચનાનાં ત્રયેણ ।
યસ્યા નિર્મજ્જમજ્જચ્ચરણભરનતો ગાં વિભિદ્ય પ્રવિષ્ટઃ
પાતાલં પઙ્કપાતોન્મુખ ઇવ મહિષઃ સ્તાદુમા સા શ્રિયે વઃ ॥ ૩૯॥
નીતે નિર્વ્યાજદીર્ઘાં મઘવતિ મઘવદ્વજ્રલજ્જાનિદાને
નિદ્રાં દ્રાગેવ દેવદ્વિષિ મુષિતરુષઃ(ભિયઃ)સંસ્મરન્ત્યાઃ સ્વભાવમ્ ।
દેવ્યા દૃગ્ભ્યસ્તિસૃભ્યસ્ત્રય ઇવ ગલિતા રાશયો રક્તતાયા-
સ્ત્રાયન્તાં વસ્ત્રિશૂલક્ષતકુહરભુવો લોહિતામ્ભઃ સમુદ્રાઃ ॥ ૪૦॥
કાલી કલ્પાન્તકાલાકુલમિવ સકલં લોકમાલોક્ય પૂર્વં
પશ્ચાચ્છ્લિષ્ટે વિષાણે વિદિતદિતિસુતા લોહિતા મત્સરેણ ।
પાદોત્પિષ્ટે પરાસૌ નિપતતિ મહિષે પ્રાક્સ્વભાવેન ગૌરી
ગૌરી વઃ પાતુ પત્યુઃ પ્રતિનયનમિવાવિષ્કૃતાન્યોન્યરૂપા ॥ ૪૧॥
ગમ્યં નાગ્નેર્ન ચેન્દોઃ સપદિ દિનકૃતાં દ્વાદશાનામસહ્યં
શક્રસ્યાક્ષ્ણાં સહસ્રં સહ સુરસદસા સાદયન્તં પ્રસહ્ય ।
ઉત્પાતોગ્રાન્ધકારાગમમિવ મહિષં નિઘ્નતી શર્મ દિશ્યા-
દ્દેવી વો વામપાદામ્બુરુહનખમયૈઃ પઞ્ચભિશ્ચન્દ્રમોભિઃ ॥ ૪૨॥
દત્ત્વા સ્થૂલાન્ત્રમાલાવલિવિઘસહસદ્ધસ્મરપ્રેતકાન્તં
કાત્યાયન્યાત્મનૈવ ત્રિદશરિપુમહાદૈત્યદેહોપહારમ્ ।
વિશ્રાન્ત્યૈ પાતુ યુષ્માન્ક્ષણમુપરિ ધૃતં કેસરિસ્કન્ધભિત્તે-
ર્બિભ્રત્તત્કેસરાલીમલિમુખરરણન્નૂપુરં પાદપદ્મમ્ ॥ ૪૩॥
કોપેનેવારુણત્વં દધદધિકતરાલક્ષ્યલાક્ષારસશ્રીઃ
શ્લિષ્યચ્છૃઙ્ગાગ્રકોણક્વણિતમણિતુલાકોટિહુઙ્કારગર્ભઃ ।
પ્રત્યાસન્નાત્મમૃત્યુપ્રતિભયમસુરૈરીક્ષિતો હન્ત્વરીન્વઃ
પાદો દેવ્યાઃ કૃતાન્તોઽપર ઇવ મહિષસ્યોપરિષ્ટાન્નિવિષ્ટઃ ॥ ૪૪॥
આહન્તું નીયમાના ભરવિધુરભુજસ્રંસમાનોભયાંસં
કંસેનૈનાંસિ સા વો હરતુ હરિયશોરક્ષણાય ક્ષમાપિ ।
પ્રાક્પ્રાણાનસ્ય નાસ્યદ્ગગનમુદપતદ્ગોચરં યા શિલાયાઃ
સમ્પ્રાપ્યાગામિવિન્ધ્યાચલશિખરશિલાવાસયોગોદ્યતેવ ॥ ૪૫॥
સામ્ના નામ્નાયયોનેર્ધૃતિમકૃત હરેર્નાપિ ચક્રેણ ભેદા-
ત્સેન્દ્રસ્યૈરાવણસ્યાપ્યુપરિ કલુષિતઃ કેવલં દાનવૃષ્ટ્યા ।
દાન્તો દણ્ડેન મૃત્યોર્ન ચ વિફલયથોક્તાભ્યુપાયો હતોઽરિ-
ર્યેનોપાયઃ સ પાદઃ સુખયતુ ભવતઃ પઞ્ચમશ્ચણ્ડિકાયાઃ ॥ ૪૬॥
ભર્તા કર્તા ત્રિલોક્યાસ્ત્રિપુરવધકૃતી પશ્યતિ ત્ર્યક્ષ એષ
ક્વ સ્ત્રી ક્વાયોધનેચ્છા ન તુ સદૃશમિદં પ્રસ્તુતં કિં મયેતિ ।
મત્વા સવ્યાજસવ્યેતરચરણચલાનખાઙ્ગુષ્ઠકોણાભિમૃષ્ટં
સદ્યો યા લજ્જિતેવાસુરપતિમવધીત્પાર્વતી પાતુ સા વઃ ॥ ૪૭॥
વૃદ્ધોક્ષો ન ક્ષમસ્તે ભવતુ ભવ ભવદ્વાહ એષોઽધુનેતિ
ક્ષિપ્તઃ પાદેન દેવં પ્રતિ ઝટિતિ યયા કેલિકાન્તં વિહસ્ય ।
દન્તજ્યોત્સ્નાવિતાનૈરતનુર્ન્યક્કૃતાર્ધેન્દુભાભિ-
ર્ગૌરો ગૌરેવ જાતઃ ક્ષણમિવ મહિષઃ સાવતાદમ્બિકા વઃ ॥ ૪૮॥
પ્રાક્કામં દહતા કૃતઃ પરિભવો યેન ત્રિસન્ધ્યાનતૈઃ(તેઃ)
સેર્ષ્યા વોઽવતુ ચણ્ડિકા ચરણયોઃ સ્વં પાતયન્તી પતિમ્ ।
કુર્વત્યાભ્યધિકં કૃતે પ્રતિકૃતં મુક્તેન મૌલૌ મુહુ-
ર્બાષ્પેણાહિતકજ્જલેન લિખિતં સ્વં નામ ચન્દ્રે યયા ॥ ૪૯॥
તુઙ્ગાં શૃઙ્ગાગ્રભૂમિં શ્રિતવતિ મરુતાં પ્રેતકાયે નિકાયે
કુઞ્જૌત્સુક્યાદ્વિશત્સુ શ્રુતિકુહરપુટં દ્રાક્કકુપ્કુઞ્જરેષુ ।
સ્મિત્વા વઃ સંહૃતાસોર્દશનરુચિકૃતાકાણ્ડકૈલાસભાસઃ
પાયાત્પૃષ્ઠાધિરૂઢે સ્મરમુષિ મહિષસ્યોચ્ચહાસેવ દેવી ॥ ૫૦॥
કૃત્વા પાતાલપઙ્કૈઃ ક્ષયરયમિલિતૈકાર્ણવેચ્છાવગાહં
દાહાન્નેત્રત્રયાગ્નેર્વિલયનવિગલચ્છૃઙ્ગશૂન્યોત્તમાઙ્ગઃ ।
ક્રિડાક્રોડાભિશઙ્કાં વિદધદપિહિતવ્યોમસીમા મહિમ્ના
વીક્ષ્ય ક્ષુણ્ણો યયારિસ્તૃણમિવ મહિષઃ સાવતાદમ્બિકા વઃ ॥ ૫૧॥
શૂલે શૈલાવિકમ્પં ન નિમિષિતમિષૌ પટ્ટિશે સાટ્ટહાસં
પ્રાસે સોત્પ્રાસમવ્યાકુલમિવ કુલિશે જાતશઙ્કં ન શઙ્કૌ ।
ચક્રેઽવક્રં કૃપાણે ન કૃપણમસુરારાતિભિઃ પાત્યમાને
દૈત્યં પાદેન દેવી મહિષિતવપુષં પિંષતી વઃ પુનાતુ ॥ ૫૨॥
ચક્રે ચક્રસ્ય નાસ્ત્ર્યા ન ચ ખલુ પરશોર્ન ક્ષુરપ્રસ્ય નાસે-
ર્યદ્વક્ત્રં કૈતવાવિષ્કૃતમહિષતનૌ વિદ્વિષત્યાજિભાજિ ।
પ્રોતાત્પ્રાસેન મૂર્ધ્નઃ સઘૃણમભિમુખાયાતયા કાલરાત્ર્યા
કલ્યાણાન્યાનનાબ્જં સૃજતુ તદસૃજો ધારયા વક્રિતં વઃ ॥ ૫૩॥
હસ્તાદુત્પત્ય યાન્ત્યા ગગનમગણિતાધૈર્યવીર્યાવલેપં
વૈલક્ષ્યેણેવ પાણ્ડુદ્યુતિમદિતિસુતારાતિમાપાદયન્ત્યાઃ ।
દર્પાનલ્પાટ્ટહાસાદ્વિગુણતરસિતાઃ સપ્તલોકીજનન્યા-
સ્તર્જન્યા જન્યદૂતો નખરુચિતતયસ્તર્જયન્ત્યા જયન્તિ ॥ ૫૪॥
પ્રાલેયાચલપલ્વલૈકબિસિની સાર્યાસ્તુ વઃ શ્રેયસે
યસ્યાઃ પાદસરોજસીમ્નિ મહિષક્ષોભાત્ક્ષણં વિદ્રુતાઃ ।
નિષ્પિષ્ટે પતિતાસ્ત્રિવિષ્ટપરિપૌ ગીત્યુત્સવોલ્લાસિનો
લોકાઃ સપ્ત સપક્ષપાતમરુતો ભાન્તિ સ્મ ભૃઙ્ગા ઇવ ॥ ૫૫॥
આપ્રાપ્તેષુરુદાસિતાસિરશનેરારાત્કુતઃ શઙ્કત-
શ્ચક્રવ્યુક્રમકૃત્પરોક્ષપરશુઃ શૂલેન શૂન્યો યયા ।
મૃત્યુર્દૈત્યપતેઃ કૃતઃ સુસદૃશઃ પાદાઙ્ગુલીપર્વતઃ
પાર્વત્યા પ્રતિપાલ્યતાં ત્રિભુવનં નિઃશલ્યકલ્યં તયા ॥ ૫૬॥
નષ્ટાનષ્ષ્ટૌ ગજેન્દ્રાનવત ન વસવઃ કિં દિશો દ્રાગ્ગૃહીતાઃ
શાર્ઙ્ગિન્સઙ્ગ્રામયુક્ત્યા લઘુરસિ ગમિતઃ સાધુ તાર્ક્ષ્યેણ તૈક્ષ્ણ્યમ્ ।
ઉત્ખાતા નેત્રપક્તિર્ન તવ સમરતઃ પશ્ય નશ્યદ્બલં સ્વં
સ્વર્નાથેત્યાત્તદર્પં વ્યસુમસુરમુમા કુર્વતી ત્રાયતાં વઃ ॥ ૫૭॥
શ્રુત્વા શત્રું દુહિત્રા નિહતમતિજડોઽપ્યાગતોઽહ્નાય હર્ષા-
દાશ્લિષ્યઞ્છૈલકલ્પં મહિષમવનિભૃદ્બાન્ધવો વિન્ધ્યબુદ્ધ્યા ।
યસ્યાઃ શ્વેતીકૃતેઽસ્મિન્સ્મિતદશનરુચા તુલ્યરૂપો હિમાદ્રિ-
ર્દ્રાગ્દ્રાઘીયાનિવાસીદવતમસનિરાસાય સા સ્તાદુમા વઃ ॥ ૫૮॥
ક્ષિપ્તોઽયં મન્દરાદ્રિઃ પુનરપિ ભવતા વેષ્ટ્યતાં વાસુકેઽબ્ધૌ
પ્રીયસ્વાનેન કિં તે બિસતનુતનુભિર્ભક્ષિતસ્તાર્ક્ષ્ય નાગૈઃ ।
અષ્ટાભિર્દિગ્ગજેન્દ્રઃ સહ ન હરિકરી કર્ષતીમં હતે વો
હ્રીમત્યા હૈમવત્યાસ્ત્રિદશરિપુપતૌ પાન્ત્વિતિ વ્યાહૃતાનિ ॥ ૫૯॥
એષ પ્લોષ્ટા પુરાણાં ત્રયમસુહૃદુરઃપાટનોઽયં નૃસિંહો
હન્તા ત્વાષ્ટ્રં દ્યુરાષ્ટ્રાધિપ ઇતિ વિવિધાન્યુત્સવેચ્છાહૃતાનામ્ ।
વિદ્રાણાનાં વિમર્દે દિતિતનયમયે નાકલોકેશ્વરાણા-
મશ્રદ્ધેયાનિ કર્માણ્યવતુ વિદધતી પાર્વતી વો હતારિઃ ॥ ૬૦॥
શત્રૌ શાતત્રિશૂલક્ષતવપુષિ રુષા પ્રોષિતે પ્રેતકાષ્ઠાં
કાલી કીલાલકુલ્યાત્રયમધિકરયં વીક્ષ્ય વિશ્વાસિતદ્યૌઃ ।
ત્રિસ્રોતાસ્ત્ર્યમ્બકેયં વહતિ તવ ભૃશં પશ્ય રક્તા વિશેષા-
ન્નો મૂર્ધ્ના ધાર્યતે કિં હસિતપતિરિતિ પ્રીતયે કલ્પતાં વઃ ॥ ૬૯॥
શૃઙ્ગે પશ્યોર્ધ્વદૃષ્ટ્યાધિકતરમતનુઃ સન્ન પુષ્પાયુધોઽસ્મિ
વ્યાલાસઙ્ગેઽપિ નિત્યં ન ભવતિ ભવતો ભીર્નયજ્ઞોઽસ્મિ યેન ।
ત્વં મુઞ્ચોચ્ચૈઃ પિનાકિન્પુનરપિ વિશિખં દાનવાનાં પુરોઽહં
પાયાત્સોત્પ્રાસમેવં હસિતહરમુમા મૃદ્ગતી દાનવં વઃ ॥ ૬૨॥
નન્દીશોત્સાર્યમાણાપસૃતિસમનમન્નાકિલોકં નુવત્યા
નપ્તુર્હસ્તેન હસ્તં તદનુગતગતેઃ ષણ્મુખસ્યાવલમ્બ્ય ।
જામાતુર્માતૃમધ્યોપગમપરિહૃતે દર્શને શર્મ દિશ્યાત્-
નેદીયચ્ચુમ્બ્યમાના મહિષવધમહે મેનયા મૂર્ધ્ન્યુમા વઃ ॥ ૬૩॥
ભક્ત્યા ભૃગ્વત્રિમુખ્યૈર્મુનિભિરભિનુતા બિભ્રતી નૈવ ગર્વં
શર્વાણી શર્મણે વઃ પ્રશમિતસકલોપપ્લવા સા સદાસ્તુ ।
યા પાર્ષ્ણિક્ષુણ્ણશત્રુર્વિગલિતકુલિશપ્રાસપાશત્રિશૂલં
નાકૌકોલોકમેવ સ્વમપિ ભુજવનં સંયુગેઽવસ્ત્વમંસ્ત ॥ ૬૪॥
ચક્રં શૌરેઃ પ્રતીપં પ્રતિહતમગમત્પ્રાગ્દ્યુધામ્નાં તુ પશ્ચા-
દાપચ્ચાપં બલારેર્ન પરમગુણતાં પૂસ્ત્રયપ્લોષિણોઽપિ ।
શક્ત્યાલં માં વિજેતું ન જગદપિ શિશૌ ષણ્મુખે કા કથેતિ
ન્યક્કુર્વન્નાકિલોકં રિપુરવધિ યયા સાવતાત્પાર્વતી વઃ ॥ ૬૫॥
વિદ્રાણે રુદ્રવૃન્દે સવિતરિ તરલે વજ્રિણિ ધ્વસ્તવજ્રે
જાતાશઙ્કે શશાઙ્કે વિરમતિ મરુતિ ત્યક્તવૈરે કુબેરે ।
વૈકુણ્ઠે કુણ્ઠિતાસ્ત્રે મહિષમતિરુષં પૌરુષોપઘ્નનિઘ્નં
નિર્વિઘ્નં નિઘ્નતી વઃ શમયતુ દુરિતં ભૂરિભાવા ભવાની ॥ ૬૬॥
ભૂષાં ભૂયસ્તવાદ્ય દ્વિગુણતરમહં દાતુમેવૈષ લગ્નો
ભગ્ને દૈત્યેન દર્પાન્મહિષિતવપુષા કિં વિષાણે વિષણ્ણઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા પાતુ માતુર્મહિષવધમહે કુઞ્જરેન્દ્રાનનસ્ય
ન્યસ્યન્નાસ્યે ગુહો વઃ સ્મિતસિતરુચિની દ્વેષિણો દ્વે વિષાણે ॥ ૬૭॥
વિશ્રામ્યન્તિ શ્રમાર્તા ઇવ તપનભૃતઃ સપ્તયઃ સપ્ત યસ્મિ-
ન્સુપ્તાઃ સપ્તાપિ લોકાઃ સ્થિતિમુષિ મહિષે યામિનીધામ્નિ યત્ર ।
ધારાણાં રૌધિરીણામરુણિમનિ નભઃસાન્દ્રસન્ધ્યાં દધાન-
સ્તસ્ય ધ્વંસાત્સુતાદ્રેરપરદિનપતિઃ પાતુ વઃ પાદપાતૈઃ ॥ ૬૮॥
દેવારેર્દાનિવારેર્દ્રુતમિહ મહિષચ્છદ્મનઃ પદ્મસદ્મા
વિદ્રાતીત્યત્ર ચિત્રં તવ કિમિતિ ભવન્નાભિજાતો યતઃ સઃ ।
નાભીતોઽભૂત્સ્વયમ્ભૂરિવ સમરભુવિ ત્વં તુ યદ્વિસ્મિતાસ્મી-
ત્યુક્ત્વા તદ્વિસ્મિતં વઃ સ્મરરિપુમહિષીવિક્રમેઽવ્યાજ્જયાયાઃ ॥ ૬૯॥
નિસ્ત્રિંશેનોચિતં તે વિશસનમુરસશ્ચણ્ડિ કર્માસ્ય ઘોરં
વ્રીડામસ્યોપરિ ત્વં કુરુ દૃઢહૃદયં મુઞ્ચ શસ્ત્રાણ્યમૂનિ ।
ઇત્થં દૈત્યૈઃ સદૈન્યં સમદમપિ સુરૈસ્તુલ્યમેવોચ્યમાના
રુદ્રાણી દારુણં વો દ્રવયતુ દુરિતં દાનવં દારયન્તી ॥ ૭૦॥
ચક્ષુર્દિક્ષુ ક્ષિપન્ત્યાશ્ચલિતકમલિનીચારુકોષાભિતામ્રં
મન્દ્રધ્વાનાનુયાતં ઝટિતિ વલયિનો મુક્તબાણસ્ય પાણેઃ ।
ચણ્ડ્યાઃ સવ્યાપસવ્યં સુરરિપુષુ શરાન્પ્રેરયન્ત્યા જયન્તિ
ત્રુટ્યન્તઃ પીનભાગે સ્તનવલનભરાત્સન્ધયઃ કઞ્ચુકસ્ય ॥ ૭૧॥
બાહૂત્ક્ષેપસમુલ્લસત્કુચતટં પ્રાન્તસ્ફુટત્કઞ્ચુકં
ગમ્ભીરોદરનાભિમણ્ડલગલત્કાઞ્ચીધૃતાર્ધાંશુકમ્ ।
પાર્વત્યા મહિષાસુરવ્યતિકરે વ્યાયામરમ્યં વપુઃ
પર્યસ્તાવધિબન્ધબન્ધુરલસત્કેશોચ્ચયં પાતુ વઃ ॥ ૭૨॥
ચક્રં ચક્રાયુધસ્ય ક્વણતિ નિપતિતં રોમણિ ગ્રાવણીવ
સ્થાણોર્બાણશ્ચ લેભે પ્રતિહતિમુરુણા ચર્મણા વર્મણેવ ।
યસ્યેતિ ક્રોધગર્ભં હસિતહરિહરા તસ્ય ગીર્વાણશત્રોઃ
પાયાત્પાદેન મૃત્યું મહિષતનુભૃતઃ કુર્વતી પાર્વતી વઃ ॥ ૭૩॥
કૃત્વા વક્ત્રેન્દુબિમ્બં ચલદલકલસદ્ભ્રૂલતાચાપભઙ્ગં
ક્ષોભવ્યાલોલતારં સ્ફુરદરુણરુચિસ્ફારપર્યન્તચક્ષુઃ ।
સન્ધ્યાસેવાપરાદ્ધં ભવમિવ પુરતો વામપાદામ્બુજેન
ક્ષિપ્રં દૈત્યં ક્ષિપન્તી મહિષિતવપુષં પાર્વતી વઃ પુનાતુ ॥ ૭૪॥
ગઙ્ગાસમ્પર્કદુષ્યત્કમલવનસમુદ્ધૂતધૂલીવિચિત્રો
વાઞ્છાસમ્પૂર્ણભાવાદધિકતરરસં તૂર્ણમાયાન્સમીપમ્ ।
ક્ષિપ્તઃ પાદેન દૂરં વૃષગ ઇવ યયા વામપાદાભિલાષી
દેવારિઃ કૈતવાવિષ્કૃતમહિષવપુઃ સાવતાદમ્બિકા વઃ ॥ ૭૫॥
ભદ્રે ભ્રૂચાપમેતન્નમયસિ નુ વૃથા વિસ્ફુરન્નેત્રબાણં
નાહં કેલૌ રહસ્યે પ્રતિયુવતિકૃતખ્યાતિદોષઃ પિનાકી ।
દેવી સોત્પ્રાસમેવં ધૃતમહિષતનું દૃપ્તમન્તઃસકોપં
દેવારિં પાતુયુષ્માનતિપરુષપદા નિઘ્નતી ભદ્રકાલી ॥ ૭૬॥
અન્યોન્યાસઙ્ગગાઢવ્યતિકરદલિતભ્રષ્ટકાપાલમાલાં
સ્વાં ભોઃ સન્ત્યજ્ય શમ્ભૌ ખુરપુટદલિતપ્રોલ્લસદ્ધૂલિપાણ્ડુઃ ।
ભદ્રે ક્રીડાભિમર્દી તવ સવિધમહં કામતઃ પ્રાપ્ત ઈશો-
ઽત્રૈવં સોત્પ્રાસમવ્યાન્મહિષસુરરિપું નિઘ્નતી પાર્વતી વઃ ॥ ૭૭॥
જ્વાલાધારાકરાલં ધ્વનિતકૃતભયં યં પ્રભેત્તું ન શક્તં
ચક્રં વિષ્ણોર્દૃઢાસ્રિપ્રસૃતિવિહતરયં દૈત્યમાયાવિલાસિ ।
ક્ષુણ્ણસ્તસ્યસ્થિસારો વિબુધરિપુપતેઃ પાદપાતેન યસ્યા
રુદ્રાણી પાતુ સા વઃ પ્રશમિતસકલોપપ્લવા નિર્વિઘાતમ્ ॥ ૭૮॥
ગાઢાવષ્ટમ્ભપાદપ્રબલભરનમત્પૂર્વકાયોર્ધ્વભાગં
દૈત્યં સઞ્જાતશિક્ષં જનમહિષમિવ ન્યક્કૃતાગ્ર્યાઙ્ગભાગમ્ ।
આરૂઢા શૂલપાણિઃ કૃતવિબુધભયં હન્તુકામં સગર્વં
દેયાદ્વશ્ચન્તિતાનિ દ્રુતમહિષવધાવાપ્તતુષ્ટિર્ભવાની ॥ ૭૯॥
બ્રહ્મા યોગૈકતાનો વિરહભવભયાદ્ધૂર્જટિઃ સ્ત્રીકૃતાત્મા
વક્ષઃ શૌરેર્વિશાલં પ્રણયકૃતપદા પદ્મવાસાધિશેતે ।
યુદ્ધક્ષ્મામેવમેતે વિજહતુ ધિગિમં યસ્ત્યજત્યેષ શક્રો
દૃપ્તં દૈત્યેન્દ્રમેવં સુખયતુ સમદા નિઘ્નતી પાર્વતી વઃ ॥ ૮૦॥
એવં મુગ્ધે કિલાસીઃ કરકમલરુચા મા મુહુઃ કેશપાશં
સોઽન્યસ્ત્રીણાં રતાદૌ કલહસમુચિતો યઃ પ્રિયે દોષલબ્ધે ।
વૈદગ્ધ્યાદેવમન્તઃ કલુષિતવચનં દુષ્ટદેવારિનાથં
દેવી વઃ પાતુ પાર્ષ્ણ્યા દૃઢતનુમસુભિર્મોચયન્તી ભવાની ॥ ૮૧॥
બાલોઽદ્યાપીશજન્મા સમરમુડુપભૃત્પાંસુલીલાવિલાસી
નાગાસ્યઃ શાતદન્તઃ સ્વતનુકરમદાદ્વિહ્વલઃ સોઽપિ શાન્તઃ ।
ધિગ્યાસિ ક્વેતિ દૃષ્ટં મૃદિતતનુમુદં દાનવં સસ્ફુરોક્તં
પાયાદ્વઃ શૈલપુત્રી મહિષતનુભૃતં નિઘ્નતી વામપાર્ષ્ણ્યા ॥ ૮૨॥
મૂર્ધ્નઃ શૂલં મમૈતદ્વિફલમભિમુખં શઙ્કરોત્ખાતશૂલં
સઙ્ગ્રામાદ્દૂરમેતદ્ધૃતમરિ હરિણા મન્મનઃ કર્ષતીવ ।
ગર્વાદેવં ક્ષિપન્તં વિબુધજનવિભૂન્દૈત્યસેનાધિનાથં
શર્વાણી પાતુ યુષ્માન્પદભરદલનાત્પ્રાણતો દૂરયન્તી ॥ ૮૩॥
ભ્રામ્યદ્ધામૌર્વદાદ્ભીમોરુદેહક્ષુભિતજલચરવ્યસ્તવીચીન્સકમ્પા-
ન્કૃત્વૈવાશુપ્રસન્નાન્પુનરપિ જલધીન્મન્દરક્ષોભભાજઃ ।
દર્પાદાયાન્તમેવ શ્રુતિપુટપરુષં નાદમભ્યુદ્ગિરન્તં
કન્યાદ્રેઃ પાતુ યુષ્માંશ્ચરણભરનતં પિંષતી દૈત્યનાથમ્ ॥ ૮૪॥
મૈનામિન્દોઽભિનૈષીઃ શ્રિતપૃથુશિખરાં શૃઙ્ગયુગ્મસ્ય પાર્શ્વં
યુદ્ધક્ષ્માયાં તનું સ્વાં રતિમદવિલસતત્સ્ત્રીકટાક્ષક્ષમેયમ્ ।
ભાનો કિં વીક્ષિતેન ક્ષિતિમહિષતનૌ ત્વં હિ સંન્યસ્તપાદો
દર્પાદેવં હસન્તં વ્યસુમસુરસુમા કુર્વતી ત્રાયતાં વઃ ॥ ૮૫॥
સઙ્ગ્રામાત્ત્રસ્તમેતં ત્યજ નિજમહિષં લોકજીવેશ મૃત્યો
સ્યાતું શૂલાગ્રભૂમૌ ગતભયમજયં મત્તમેતં ગૃહાણ ।
દૈત્યે પાદેન યસ્યાશ્છાલમહિષતનૌ શાયિતે દીર્ઘનિદ્રાં
ભાવોત્પત્તૌ જયૈવં હસતિ પિતૃપતિં સામ્બિકા વઃ પુનાતુ ॥ ૮૬॥
શ્રુત્વૈતત્કર્મ ભાવાદનિભૃતરભસં સ્થાણુનાભ્યેત્ય દૂરા-
ચ્છ્લિષ્ટા બાહુપ્રસારં શ્વસિતભરચલત્તારકા ધૂતહસ્તા ।
દૈત્યે ગીર્વાણશત્રૌ ભુવનસુખમુષિ પ્રોષિતે પ્રેતકાષ્ઠાં
ગૌરી વોઽવ્યાન્મિલત્સુ ત્રિદિવિષુ તમલં લજ્જયા વારયન્તી ॥ ૮૭॥
ભદ્રે સ્થાણુસ્તવાઙ્ધ્રિઃ ક્ષતમહિષરણવ્યાજકણ્ડૂતિરેષ
ત્રૈલોક્યક્ષેમદાનાત્ભુવનભયહરઃ શઙ્કરોઽતો હરોઽપિ ।
દેવાનાં નાયિકત્વદ્ગુણકૃતવચનોઽતો મહાદેવ એષ
કેલાવેવં સ્મરારિર્હસતિ રિપુવધે યાં શિવા પાતુ સા વઃ ॥ ૮૮॥
ખડ્ગઃ કૃષ્ણસ્ય નૂનં રહિતગુણગતિર્નન્દકાખ્યાં પ્રયાતઃ
શત્રોર્ભઙ્ગેન વામસ્તવ મુદિતસુરો નન્દકસ્ત્વેષ પાદઃ ।
ભાવાદેવં જયાયાં નુતિકૃતિ નિતરાં સન્નિધૌ દેવતાનાં
સવ્રીડા ભદ્રકાલી હતરિપુરવતાદ્વીક્ષિતા શમ્ભુના વઃ ॥ ૮૯॥
એકેનૈવોદ્ગમેન પ્રવિલયમસુરં પ્રાપયામીતિ પાદો
યસ્યાઃ કાન્ત્યા નખાનાં હસતિ સુરરિપું હન્તુમુદ્યન્સગર્વમ્ ।
વિષ્ણોસ્રિઃ પાદપદ્મં વલિનિયમવિધાવુદ્ધૃતં કૈતવેન
ક્ષિપ્રં સા વો રિપૂણાં વિતરતુ વિપદં પાર્વતી ક્ષુણ્ણશત્રુઃ ॥ ૯૦॥
ખડ્ગં ખટ્વાઙ્ગયુક્તં યુવતિરપિ વિભો તે શરીરાર્ધલીના
હાસ્યં પ્રાગેવ લબ્ધં સુરજનસમિતૌ દુષ્કૃતેન ત્વયૈવમ્ ।
જાતા ભૂયોઽપિ લજ્જા રણત ઇયમલં હાસ્યતા શૂલભર્ત-
ર્દર્પાદેવં હસન્તં ભવમસુરમુમા નિન્નતી ત્રાયતાં વઃ ॥ ૯૧॥
સ્થાણૌ કણ્ડૂવિનોદં નુદતિ દિનકૃતસ્તેજસા તાપિતં નો
તોયસ્થાને ન ચાપ્તં સુખમધિકતરં ગાહનેનાઙ્ગજાતમ્ ।
શૂન્યાયાં યુદ્ધભૂમૌ વદતિ હિ ધિગિદં માહિષં રૂપમેકં
રુદ્રાણ્યારોપિતો વઃ સુખયતુ મહિષે પ્રાણહૃત્પાદપદ્મઃ ॥ ૯૨॥
પિંષઞ્છૈલેન્દ્રકલ્પં મહિષમતિગુરુર્ભગ્નગીર્વાણગર્વં
શમ્ભોર્જાતો લઘીયાઞ્છ્રમરહિતવપુર્દૂરમભ્યૂહ્યપાતઃ ।
વામો દેવારિપૃષ્ઠે કનકગિરિસદાં ક્ષેમકારોઽઙ્ઘ્રિપદ્મો
યસ્યા દુર્વાર એવં વિવિધગુણગતિઃ સાવતાદમ્બિકા વઃ ॥ ૯૩॥
માર્ગં શીતાંશુભાજાં સરભસમલધું હન્તુમુદ્યન્સુરારિં
નેત્રૈરુદ્વૃત્તતારૈઃ સચકિતમમરૈરુન્મુખૈર્વીક્ષ્યમાણઃ ।
યસ્યા વામો મહીયાન્મુદિતસુરમનાઃ પ્રાણહૃત્પાદપદ્મઃ
પ્રાપ્તસ્તન્મૂર્ધસીમાં સુખયતુ ભવતઃ સા ભવાની હતારિઃ ॥ ૯૪॥
મૂર્ધન્યાપાતભગ્ને મિષમહિષતનુઃ સન્નનિઃશબ્દકણ્ઠઃ
શોણાબ્જાતામ્રકાન્તિઃ પ્રતતઘનબૃહન્મણ્ડલે પાદપદ્મે ।
યસ્યા લેભે સુરારિર્મધુરસનિભૃતદ્વાદશાર્ધાઙ્ઘ્રિલીલાં
શર્વાણી પાતુ સા વસ્ત્રિભુવનભયહૃત્સ્વગિભિઃ સ્તૂયમાના ॥ ૯૫॥
પાદોત્ક્ષેપાદ્વ્રજદ્ભિર્નખકિરણશતૈર્ભૂષિતશ્ચન્દ્રગૌરૈ-
ર્મૂર્ધાગ્રે ચાપતદ્ભિશ્ચરણતલગતૈરંશુભિઃ શોણશોભઃ ।
સંન્યસ્તાલીનરત્નપ્રવિરચિતકરૈશ્ચર્ચિતઃ ક્ષિપ્તકાયૈ-
ર્યસ્યા દેવૈઃ પ્રણીતો હવિરિવ મહિષઃ સાવતાદમ્બિકા વઃ ॥ ૯૬॥
ક્વાયં તીક્ષ્ણોગ્રધારાશતનિશિતવપુર્વજ્રરૂપઃ સુરારિઃ
પાદશ્ચાયં સરોજદ્યુતિરનતિમરુગુર્યોષિતઃ ક્વેતિ દેવ્યાઃ ।
ધ્યાયં ધ્યાયં સ્તુતો યઃ સુરરિપુમથને વિસ્મયાવદ્ધચિત્તૈઃ
પાર્વત્યાઃ સોઽવતાદ્વસ્ત્રિભુવનગુરુભિઃ સાદરં વન્દ્યમાનઃ ॥ ૯૭॥
વજ્રિત્વં વજ્રપાણેર્દિતિતનયભિદશ્ચક્રિણશ્ચક્રકૃત્યં
શૂલિત્વં શૂલભર્તુઃ સુરકટકવિભોઃ શક્તિતા ષણ્મુખસ્ય ।
યસ્યાઃ પાદેન સર્વં કૃતમમરરિપોર્બાધયૈતત્સુરાણાં
રુદ્રાણી પાતુ સા વો દનુવિફલયુધાં સ્વર્ગિણાં ક્ષેમકારી ॥ ૯૮॥
પઙ્ગુર્નેતા હરીણામસમહરિયુતઃ સ્વન્દનશ્ચૈકચક્રો
ભાનોઃ સામગ્ર્યપેતઃ કૃત ઇતિ વિધિના ત્યક્તવૈરઃ પતઙ્ગે ।
દર્પાદ્ભ્રામ્યન્રણક્ષ્માં પ્રતિભટસમરાશ્લેષલુબ્ધઃ સુરારિ-
ર્યસ્યાઃ પાદેન નીતઃ પિતૃપતિસદનં સાવતાદમ્બિકા વઃ ॥ ૯૯॥
યુક્તં તાવદ્ગજાનાં પ્રતિદિશમયનં યુદ્ધભૂમેર્દિગીશાં
હીયેતાશાગજત્વં સુભટરણકૃતાં કર્મણા દારુણેન ।
યદ્યેષ સ્થાણુસંજ્ઞો ભયચકિતદૃશા નશ્યતીત્યદ્ભુતં ત-
દ્દર્ષાદેવં સન્તં સુરરિપુમવતાન્નિઘ્નતી પાર્વતી વઃ ॥ ૧૦૦॥
સ્રસ્તાઙ્ગઃ સન્નચેષ્ટો ભયહતવચનઃ સન્નદોર્દણ્ડશાખઃ
સ્થાણુર્દૃષ્ટ્વા સુરારિં ક્ષણમિહ સ રુષં સ્થાણુરેવોપજાતઃ ।
તસ્ય ધ્વંસાત્સુરારેર્મહિતવપુષો લબ્ધમાનાવકાશઃ
પાર્વત્યા વામપાદઃ શમયતુ દુરિતં દારુણં વઃ સદૈવ ॥ ૧૦૧॥
કુન્તે દન્તૈર્નિરુદ્ધે ધનુષિ વિમુખિતજ્યે વિષાણેન શૂલા-
લ્લાઙ્ગૂલેન પ્રકોષ્ઠે વલયિનિ પતિતે તત્કૃપાણે સ્વપાણેઃ ।
શૂલે લોલાઙ્ઘ્રિપાતૈર્લલિતકરતલાત્પ્રચ્યુતે દૂરમુર્વ્યાં
સર્વાઙ્ગીણં લુલાયં જયતિ ચરણતશ્ચણ્ડિકા ચૂર્ણયન્તી ॥ ૧૦૨॥
॥ ઇતિ મહાકવિશ્રીબાણભટ્ટવિરચિતં ચણ્ડીશતકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Explore More