Goddess Durga

চণ্ডিকাষ্টকম্

(Chandikashtakam in Bengali)

Umapati Dvivedi

Also known as chandikashtak · sahasracandranitdakatikantacandrikacayai

Eight verses by Umapati Dvivedi, composed in a manner that turns as much on sound as on sense: the sixth is built almost wholly out of syllables on bha, and the eighth plays bhava, Bhavani and bhavanti against one another before ending at her lotus feet. Between them the Goddess is seen dwelling in a wide mountain cave, guardian of the three worlds, skull-bearing and yet lovely, mother of Ganesha and daughter of the mountain king, her dance so overwhelming that it schools even Ishvara. The phalashruti promises the fortune of lordship over Indra's city to whoever has the verses heard before her. A chronogram at the close fixes the year, and the day given is Ashvina shukla ashtami, a Thursday.

শ্রীগণেশায নমঃ ॥
সহস্রচন্দ্রনিত্দকাতিকান্ত-চন্দ্রিকাচযৈ-
দিশোঽভিপূরযদ্ বিদূরযদ্ দুরাগ্রহং কলেঃ ।
কৃতামলাঽবলাকলেবরং বরং ভজামহে
মহেশমানসাশ্রযন্বহো মহো মহোদযম্ ॥ ১॥
বিশাল-শৈলকন্দরান্তরাল-বাসশালিনীং
ত্রিলোকপালিনীং কপালিনী মনোরমামিমাম্ ।
উমামুপাসিতাং সুরৈরূপাস্মহে মহেশ্বরীং
পরাং গণেশ্বরপ্রসূ নগেশ্বরস্য নন্দিনীম্ ॥ ২॥
অযে মহেশি! তে মহেন্দ্রমুখ্যনির্জরাঃ সমে
সমানযন্তি মূর্দ্ধরাগত পরাগমংঘ্রিজম্ ।
মহাবিরাগিশংকরাঽনুরাগিণীং নুরাগিণী
স্মরামি চেতসাঽতসীমুমামবাসসং নুতাম্ ॥ ৩॥
ভজেঽমরাংগনাকরোচ্ছলত্সুচাম রোচ্চলন্
নিচোল-লোলকুন্তলাং স্বলোক-শোক-নাশিনীম্ ।
অদভ্র-সম্ভৃতাতিসম্ভ্রম-প্রভূত-বিভ্রম-
প্রবৃত-তাণ্ডব-প্রকাণ্ড-পণ্ডিতীকৃতেশ্বরাম্ ॥ ৪॥
অপীহ পামরং বিধায চামরং তথাঽমরং
নুপামরং পরেশিদৃগ্-বিভাবিতা-বিতত্রিকে ।
প্রবর্ততে প্রতোষ-রোষ-খেলন তব স্বদোষ-
মোষহেতবে সমৃদ্ধিমেলনং পদন্নুমঃ ॥ ৫॥
ভভূব্-ভভব্-ভভব্-ভভাভিতো-বিভাসি ভাস্বর-
প্রভাভর-প্রভাসিতাগ-গহ্বরাধিভাসিনীম্ ।
মিলত্তর-জ্বলত্তরোদ্বলত্তর-ক্ষপাকর
প্রমূত-ভাভর-প্রভাসি-ভালপট্টিকাং ভজে ॥ ৬॥
কপোতকম্বু-কাম্যকণ্ঠ-কণ্ঠযকংকণাংগদা-
দিকান্ত-কাশ্চিকাশ্চিতাং কপালিকামিনীমহম্ ।
বরাংঘ্রিনূপুরধ্বনি-প্রবৃত্তিসম্ভবদ্ বিশেষ-
কাব্যকল্পকৌশলাং কপালকুণ্ডলাং ভজে ॥ ৭॥
ভবাভয-প্রভাবিতদ্ভবোত্তরপ্রভাবি ভব্য
ভূমিভূতিভাবন প্রভূতিভাবুকং ভবে ।
ভবানি নেতি তে ভবানি! পাদপংকজং ভজে
ভবন্তি তত্র শত্রুবো ন যত্র তদ্বিভাবনম্ ॥ ৮॥
॥ ফলশ্রুতিঃ ॥
দুর্গাগ্রতোঽতিগরিমপ্রভবাং ভবান্যা
ভব্যামিমাং স্তুতিমুমাপতিনা প্রণীতাম্ ।
যঃ শ্রাবযেত্ সপুরূহূতপুরাধিপত্য
ভাগ্যং লভেত রিপবশ্চ তৃণানি তস্য ॥ ৯॥
রামাষ্টাংক শশাংকেঽব্দেঽষ্টম্যাং শুক্লাশ্বিনে গুরৌ ।
শাক্তশ্রীজগদানন্দশর্মণ্যুপহৃতা স্তুতিঃ ॥ ১০॥
॥ ইতি শ্রী উমাপতিদ্বিবেদি-বিরচিতং চণ্ডিকাষ্টকং সম্পূর্ণম্ ॥

Explore More