Goddess Durga

caṇḍikāṣṭakam

(Chandikashtakam in English (IAST))

Umapati Dvivedi

Also known as chandikashtak · sahasracandranitdakatikantacandrikacayai

Eight verses by Umapati Dvivedi, composed in a manner that turns as much on sound as on sense: the sixth is built almost wholly out of syllables on bha, and the eighth plays bhava, Bhavani and bhavanti against one another before ending at her lotus feet. Between them the Goddess is seen dwelling in a wide mountain cave, guardian of the three worlds, skull-bearing and yet lovely, mother of Ganesha and daughter of the mountain king, her dance so overwhelming that it schools even Ishvara. The phalashruti promises the fortune of lordship over Indra's city to whoever has the verses heard before her. A chronogram at the close fixes the year, and the day given is Ashvina shukla ashtami, a Thursday.

śrīgaṇeśāya namaḥ ||
sahasracandranitdakātikānta-candrikācayai-
diśo'bhipūrayad vidūrayad durāgrahaṃ kaleḥ |
kṛtāmalā'valākalevaraṃ varaṃ bhajāmahe
maheśamānasāśrayanvaho maho mahodayam || 1||
viśāla-śailakandarāntarāla-vāsaśālinīṃ
trilokapālinīṃ kapālinī manoramāmimām |
umāmupāsitāṃ surairūpāsmahe maheśvarīṃ
parāṃ gaṇeśvaraprasū nageśvarasya nandinīm || 2||
aye maheśi! te mahendramukhyanirjarāḥ same
samānayanti mūrddharāgata parāgamaṃghrijam |
mahāvirāgiśaṃkarā'nurāgiṇīṃ nurāgiṇī
smarāmi cetasā'tasīmumāmavāsasaṃ nutām || 3||
bhaje'marāṃganākarocchalatsucāma roccalan
nicola-lolakuntalāṃ svaloka-śoka-nāśinīm |
adabhra-sambhṛtātisambhrama-prabhūta-vibhrama-
pravṛta-tāṇḍava-prakāṇḍa-paṇḍitīkṛteśvarām || 4||
apīha pāmaraṃ vidhāya cāmaraṃ tathā'maraṃ
nupāmaraṃ pareśidṛg-vibhāvitā-vitatrike |
pravartate pratoṣa-roṣa-khelana tava svadoṣa-
moṣahetave samṛddhimelanaṃ padannumaḥ || 5||
bhabhūv-bhabhav-bhabhav-bhabhābhito-vibhāsi bhāsvara-
prabhābhara-prabhāsitāga-gahvarādhibhāsinīm |
milattara-jvalattarodvalattara-kṣapākara
pramūta-bhābhara-prabhāsi-bhālapaṭṭikāṃ bhaje || 6||
kapotakambu-kāmyakaṇṭha-kaṇṭhayakaṃkaṇāṃgadā-
dikānta-kāścikāścitāṃ kapālikāminīmaham |
varāṃghrinūpuradhvani-pravṛttisambhavad viśeṣa-
kāvyakalpakauśalāṃ kapālakuṇḍalāṃ bhaje || 7||
bhavābhaya-prabhāvitadbhavottaraprabhāvi bhavya
bhūmibhūtibhāvana prabhūtibhāvukaṃ bhave |
bhavāni neti te bhavāni! pādapaṃkajaṃ bhaje
bhavanti tatra śatruvo na yatra tadvibhāvanam || 8||
|| phalaśrutiḥ ||
durgāgrato'tigarimaprabhavāṃ bhavānyā
bhavyāmimāṃ stutimumāpatinā praṇītām |
yaḥ śrāvayet sapurūhūtapurādhipatya
bhāgyaṃ labheta ripavaśca tṛṇāni tasya || 9||
rāmāṣṭāṃka śaśāṃke'bde'ṣṭamyāṃ śuklāśvine gurau |
śāktaśrījagadānandaśarmaṇyupahṛtā stutiḥ || 10||
|| iti śrī umāpatidvivedi-viracitaṃ caṇḍikāṣṭakaṃ sampūrṇam ||

Explore More