জগজ্যোতীচা
সমাস পহিলা : অংতঃকৰণৈকনিৰুপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : অংতঃকৰণৈকনিৰুপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দুসৰা : দেহআশংকানিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস তিসৰা : দেহআশংকাশোধন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস চৱথা : বীজলক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পাংচৱা : পন্চপ্ৰল়যনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সহাৱা : ভ্ৰম্নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সাতৱা : সগুণভজন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস আঠৱা : প্ৰচীতনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস নৱৱা : পুৰুষপ্ৰকৃতি ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দহাৱা : চল়াচল়নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : অংতঃকৰণৈকনিৰুপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সকল়াংচে অংতঃকৰণ যেক । কিংৱা যেক নৱ্হে অনেক ।
ঐসেং হে নিশ্চযাত্মক । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১ ॥
ঐসেং হে নিশ্চযাত্মক । মজ নিৰোপাৱেং ॥ ১ ॥
ঐসেং শ্ৰোতযানেং পুসিলেং । অংতঃকৰণ যেক কিং ৱেগল়ালেং ।
যাচে উত্তৰ ঐকিলেং পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২ ॥
যাচে উত্তৰ ঐকিলেং পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২ ॥
সমস্তাংচে অংতঃকৰ্ণ যেক নিশ্চযো জাণাৱা নেমক ।
হা প্ৰত্যযাচা ৱিৱেক । তুজ নিৰোপিলা ॥ ৩ ॥
হা প্ৰত্যযাচা ৱিৱেক । তুজ নিৰোপিলা ॥ ৩ ॥
শ্ৰোতা ম্হণে ৱক্তযাসী । অংতঃকৰণ যেক সমস্তাংসী ।
তৰী মিল়েনা যেকাযেকাসী । কাযে নিমিত্য ॥ ৪ ॥
তৰী মিল়েনা যেকাযেকাসী । কাযে নিমিত্য ॥ ৪ ॥
যেক জেৱিতাং অৱঘে ধালে । যেক নিৱতাং অৱঘে নিৱালে ।
যেক মৰতাং অৱঘে মেলে । পাহিজেত কীং ॥ ৫ ॥
যেক মৰতাং অৱঘে মেলে । পাহিজেত কীং ॥ ৫ ॥
যেক সুখী যেক দুঃখী । ঐসেং ৱৰ্ততেং লোকিকীং ।
যেকা অংতঃকৰণাচী ৱোল়খী । কৈসী জাণাৱী ॥ ৬ ॥
যেকা অংতঃকৰণাচী ৱোল়খী । কৈসী জাণাৱী ॥ ৬ ॥
জনীং ৱেগল়ালী ভাৱনা । কোণাস কোণীচ মিল়েনা ।
ম্হণৌন হেং অনুমানা । যেত নাহী ॥ ৭ ॥
ম্হণৌন হেং অনুমানা । যেত নাহী ॥ ৭ ॥
অংতঃকৰণ যেক অসতেং । তৰী যেকাচেং যেকাস কল়োং যেতেং ।
কাংহীং চোৰিতাংচ ন যেতেং । গৌপ্য গুহ্য ॥ ৮ ॥
কাংহীং চোৰিতাংচ ন যেতেং । গৌপ্য গুহ্য ॥ ৮ ॥
যাকৰণেং অনুমানেনা । অংতঃকৰণ যেক হেং ঘডেনা ।
ৱিৰোধ লাগলা জনা । কাযে নিমিত্য ॥ ৯ ॥
ৱিৰোধ লাগলা জনা । কাযে নিমিত্য ॥ ৯ ॥
সৰ্প ডসাযা যেতো । প্ৰাণী ভেঊন পল়তো ।
যেক অংতঃকৰণ তেৰী তো । ৱিৰোধ নসাৱা ॥ ১০ ॥
যেক অংতঃকৰণ তেৰী তো । ৱিৰোধ নসাৱা ॥ ১০ ॥
ঐসী শ্ৰোতযাংচী আশংকা । ৱক্তা ম্হণে চল়োং নকা ।
সাৱধ হোঊন ঐকা । নিৰূপণ ॥ ১১ ॥
সাৱধ হোঊন ঐকা । নিৰূপণ ॥ ১১ ॥
অংতঃকৰ্ণ ম্হণিজে জাণীৱ । জাণিৱ জাণতা স্ৱভাৱ ।
দেহৰক্ষণাচা উপাৱ । জাণতী কল়া ॥ ১২ ॥
দেহৰক্ষণাচা উপাৱ । জাণতী কল়া ॥ ১২ ॥
সৰ্প জাণোন ডংখূং আলা । প্ৰাণী জাণোন পল়ালা ।
দোহীংকডে জাণীৱেলা । বৰেং পাহা ॥ ১৩ ॥
দোহীংকডে জাণীৱেলা । বৰেং পাহা ॥ ১৩ ॥
দোহীংকডে জাণীৱেসী পাহিলেং । তৰী অংতঃকৰ্ণ যেকচি জালেং ।
ৱিচাৰিতাং প্ৰত্যযা আলেং । জাণীৱৰূপেং ॥ ১৪ ॥
ৱিচাৰিতাং প্ৰত্যযা আলেং । জাণীৱৰূপেং ॥ ১৪ ॥
জাণীৱৰূপেং অংতঃকৰ্ণ । সকল়াংচে যেক হেং প্ৰমাণ ।
জীৱমাত্ৰাস জাণপণ । যেকচি অসে ॥ ১৫ ॥
জীৱমাত্ৰাস জাণপণ । যেকচি অসে ॥ ১৫ ॥
যেকে দৃষ্টীচেং দেখণেং । যেকে জিৱ্হেচেং চাখণেং ।
ঐকণেং স্পৰ্শণেং ৱাস ঘেণেং । সৰ্ৱত্ৰাস যেক ॥ ১৬ ॥
ঐকণেং স্পৰ্শণেং ৱাস ঘেণেং । সৰ্ৱত্ৰাস যেক ॥ ১৬ ॥
পশু পক্ষী কিডা মুংগী । জীৱমাত্ৰ নিৰ্মাণ জগীং ।
জাণীৱকল়া সৰ্ৱাংলাগীং । যেকচি আহে ॥ ১৭ ॥
জাণীৱকল়া সৰ্ৱাংলাগীং । যেকচি আহে ॥ ১৭ ॥
সৰ্ৱাংস জল় তেং সীতল় । সৰ্ৱাংস অগ্নি তেজাল় ।
সৰ্ৱাংস অংতঃকৰ্ণ কেৱল় । জাণীৱ কল়া ॥ ১৮ ॥
সৰ্ৱাংস অংতঃকৰ্ণ কেৱল় । জাণীৱ কল়া ॥ ১৮ ॥
আৱডে নাৱডে ঐসেং জালেং । তৰী হেং দেহস্ৱভাৱাৱৰী গেলেং ।
পৰংতু হেং কল়োং আলেং । অংতঃকৰ্ণযোগেং ॥ ১৯ ॥
পৰংতু হেং কল়োং আলেং । অংতঃকৰ্ণযোগেং ॥ ১৯ ॥
সৰ্ৱাংচে অংতঃকৰ্ণ যেক । ঐসা নিশ্চযো নিশ্চযাত্মক ।
জাণতী যাঅচেং কৌতুক । চহুংকডে ॥ ২০ ॥
জাণতী যাঅচেং কৌতুক । চহুংকডে ॥ ২০ ॥
ইতুকেন ফিটলী আশংকা । আতাং অনুমান কৰূং নকা ।
জাণণেং তিতুকেং যেকা । অংতঃকৰ্ণাচেং ॥ ২১ ॥
জাণণেং তিতুকেং যেকা । অংতঃকৰ্ণাচেং ॥ ২১ ॥
জাণোন জীৱ চাৰা ঘেতী । জাণোন ভিতী লপতী ।
জাণোনিযাং পল়োন জাতী । প্ৰাণীমাত্ৰ ॥ ২২ ॥
জাণোনিযাং পল়োন জাতী । প্ৰাণীমাত্ৰ ॥ ২২ ॥
কিডামুংগীপাসূন ব্ৰহ্মাদিক । সমস্তাং অংতঃকৰ্ণ যেক ।
যে গোষ্টীচেং কৌতুক । প্ৰত্যেং জাণাৱেং ॥ ২৩ ॥
যে গোষ্টীচেং কৌতুক । প্ৰত্যেং জাণাৱেং ॥ ২৩ ॥
থোৰ লহান তৰী অগ্নী । থোডেং বহু তৰী পাণী ।
ন্যূন পূৰ্ণ তৰী প্ৰাণী । অংতঃকৰ্ণেং জাণতী ॥ ২৪ ॥
ন্যূন পূৰ্ণ তৰী প্ৰাণী । অংতঃকৰ্ণেং জাণতী ॥ ২৪ ॥
কোঠেং উণেং কোঠেং অধীক । পৰংতু জিনসমাসলা যেক ।
জংগম প্ৰাণী কোণীযেক । জাটিল্যাৱিণ নাহীং ॥ ২৫ ॥
জংগম প্ৰাণী কোণীযেক । জাটিল্যাৱিণ নাহীং ॥ ২৫ ॥
জাণীৱ ম্হণিজে অংতঃকৰ্ণ । অংতঃকৰ্ণ ৱিষ্ণূচা অংশ জাণ ।
ৱিষ্ণু কৰিতো পাল়ণ । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ২৬ ॥
ৱিষ্ণু কৰিতো পাল়ণ । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ২৬ ॥
নেণতাং প্ৰাণী সংৱ্হাৰিতো । নেণীৱ তমোগুণ বোলিজেতো ।
তমোগুণেং ৰুদ্ৰ সংৱ্হাৰিতো । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ২৭ ॥
তমোগুণেং ৰুদ্ৰ সংৱ্হাৰিতো । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ২৭ ॥
কাংহী জাণীৱ কাংহী নেণীৱ । হা ৰজোগুণাচা স্ৱভাৱ ।
জাণতাং নেণতাং জীৱ । জন্মাস যেতী ॥ ২৮ ॥
জাণতাং নেণতাং জীৱ । জন্মাস যেতী ॥ ২৮ ॥
জাণীৱেনেং হোতেং সুখ । নেণীৱেনেং হোতেং দুঃখ ।
সুখদুঃখ অৱশ্যক । উত্পত্তিগুণেং ॥ ২৯ ॥
সুখদুঃখ অৱশ্যক । উত্পত্তিগুণেং ॥ ২৯ ॥
জাণণ্যানেণণ্যাচী বুদ্ধি । তোংচি দেহীং জাণাৱা ৱিধী ।
স্থূল় দেহীং ব্ৰহ্মা ত্ৰিশুদ্ধি । উত্পত্তিকৰ্তা ॥ ৩০ ॥
স্থূল় দেহীং ব্ৰহ্মা ত্ৰিশুদ্ধি । উত্পত্তিকৰ্তা ॥ ৩০ ॥
ঐসা উত্পত্তি স্থিতি সংহাৰ । প্ৰসংগেং বোলিলা ৱিচাৰ ।
পৰংতু যাচা নিৰ্ধাৰ । প্ৰত্যেং পাহাৱা ॥ ৩১ ॥
পৰংতু যাচা নিৰ্ধাৰ । প্ৰত্যেং পাহাৱা ॥ ৩১ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে অংতঃকৰ্ণযেকনাম সমাস পহিলা ॥
সমাস দুসৰা : দেহআশংকানিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
স্ৱামীনেং ৱিচাৰ দখৱিলা । যেথেং ৱিষ্ণূচা অভাৱ দিসোন আলা ।
ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশালা । উৰী নাহীং ॥ ১ ॥
ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশালা । উৰী নাহীং ॥ ১ ॥
উপ্তত্তি স্থিতি সংৱ্হাৰ । ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশ্ৱৰ ।
যাচা পাহাতাং ৱিচাৰ । প্ৰত্যযো নাহীং ॥ ২ ॥
যাচা পাহাতাং ৱিচাৰ । প্ৰত্যযো নাহীং ॥ ২ ॥
ব্ৰহ্মা উত্পত্তিকৰ্তা চৌংমুখাংচা । যেথেং প্ৰত্যযো নাহীং ত্যাচা ।
পাল়ণকৰ্তা ৱিষ্ণু চৌভুজাংচা । তো হি ঐকোন জাণোং ॥ ৩ ॥
পাল়ণকৰ্তা ৱিষ্ণু চৌভুজাংচা । তো হি ঐকোন জাণোং ॥ ৩ ॥
মহেশ সংৱ্হাৰ কৰিতো । হাহি প্ৰত্যয কৈসা যেতো ।
লিংগমহিমা পুৰাণীং তো । ৱিপৰীত বোলিলা ॥ ৪ ॥
লিংগমহিমা পুৰাণীং তো । ৱিপৰীত বোলিলা ॥ ৪ ॥
মূল়মাযেস কোণেং কেলেং । হেং তোং পাহিজে কল়লেং ।
তিহীং দেৱাংচেং ৰূপ জালেং । ঐলিকডে ॥ ৫॥
তিহীং দেৱাংচেং ৰূপ জালেং । ঐলিকডে ॥ ৫॥
মূল়মাযা লোকজননী । তযেপাসূন গুণক্ষোভিণী ।
গুণক্ষোভিণীপাসূন ত্ৰিগুণী । জন্ম দেৱা ॥ ৬ ॥
গুণক্ষোভিণীপাসূন ত্ৰিগুণী । জন্ম দেৱা ॥ ৬ ॥
ঐসেং বোলতী শাস্ত্ৰকাৰক । আণি প্ৰৱৃত্তীচেহি লোক ।
প্ৰত্যযেং পুসতাং কিত্যেক । অকাংত কৰিতী ॥ ৭ ॥
প্ৰত্যযেং পুসতাং কিত্যেক । অকাংত কৰিতী ॥ ৭ ॥
ম্হণোন ত্যাস পুসাৱেনা । ত্যাংচেন প্ৰত্যযো আণৱেনা ।
প্ৰত্যযেংৱিণ প্ৰেত্ন নানা । ঠকাঠকী ॥ ৮ ॥
প্ৰত্যযেংৱিণ প্ৰেত্ন নানা । ঠকাঠকী ॥ ৮ ॥
প্ৰচিতৱীণ ৱৈদ্য ম্হণৱী । উগীচ কৰী উঠাঠেৱী ।
তযা মুৰ্খালা গোৱী । প্ৰাণীমাত্ৰ ॥ ৯ ॥
তযা মুৰ্খালা গোৱী । প্ৰাণীমাত্ৰ ॥ ৯ ॥
তৈসাচ হাহি ৱিচাৰ । প্ৰত্যযে কৰাৱা নিৰ্ধাৰ ।
প্ৰত্যযেং নস্তাং অংধকাৰ । গুৰুশিষ্যাংসী ॥ ১০ ॥
প্ৰত্যযেং নস্তাং অংধকাৰ । গুৰুশিষ্যাংসী ॥ ১০ ॥
বৰেং লোকাস কাযে ম্হণাৱেং । লোক ম্হণতী তেংচি বৰৱেং ।
পৰংতু স্ৱামীনেং সাংগাৱেং । ৱিশদ কৰুনী ॥ ১১ ॥
পৰংতু স্ৱামীনেং সাংগাৱেং । ৱিশদ কৰুনী ॥ ১১ ॥
ম্হণোং দেৱীং মাযা কেলী । তৰী দেৱাংচীং ৰূপেং মাযেংত আলীং ।
জৰী ম্হণোং মাযেনেং মাযা কেলী । তৰী দুসৰী নাহীং ॥ ১২ ॥
জৰী ম্হণোং মাযেনেং মাযা কেলী । তৰী দুসৰী নাহীং ॥ ১২ ॥
জৰী ম্হণো ভূতীং কেলী । তৰী তে ভূতাংচীচ ৱল়লী ।
ম্হণাৱেং জৰী পৰব্ৰহ্মেং কেলী । তৰী ব্ৰহ্মীং কৰ্তুত্ৱ নাহীং ॥ ১৩ ॥
ম্হণাৱেং জৰী পৰব্ৰহ্মেং কেলী । তৰী ব্ৰহ্মীং কৰ্তুত্ৱ নাহীং ॥ ১৩ ॥
আণী মাযা খৰী অসাৱী । তৰী ব্ৰহ্মীং কৰ্তুত্ৱাচী গোৱী ।
মাযা মিথ্যা ঐসী জাণাৱী । তৰী কৰ্তুত্ৱ কৈংচেং ॥ ১৪ ॥
মাযা মিথ্যা ঐসী জাণাৱী । তৰী কৰ্তুত্ৱ কৈংচেং ॥ ১৪ ॥
আতাং হেং অৱঘেংচি উগৱেং । আণী মনাস প্ৰত্যযে ফাৱে ।
ঐসেং কেলেং পাহিজেং দেৱেং । কৃপাল়ূপণেং ॥ ১৫ ॥
ঐসেং কেলেং পাহিজেং দেৱেং । কৃপাল়ূপণেং ॥ ১৫ ॥
ৱেদ মাতৃকাৱীণ নাহীং । মাতৃকা দেহাৱীণ নাহীং ।
দেহ নিৰ্মাণ হোত নাহীং । দেহাৱেগল়া ॥ ১৬ ॥
দেহ নিৰ্মাণ হোত নাহীং । দেহাৱেগল়া ॥ ১৬ ॥
তযা দেহামধেং নৰদেহো । ত্যা নৰদেহাংত ব্ৰাহ্মণদেহো ।
তযা ব্ৰাহ্মণদেহাস পাহো । অধিকাৰ ৱেদীং ॥ ১৭ ॥
তযা ব্ৰাহ্মণদেহাস পাহো । অধিকাৰ ৱেদীং ॥ ১৭ ॥
অসো ৱেদ কোঠূন জালে । দেহ কাসযাচে কেলে ।
দৈৱ কৈসে প্ৰগটলে । কোণ্যা প্ৰকৰেং ॥ ১৮ ॥
দৈৱ কৈসে প্ৰগটলে । কোণ্যা প্ৰকৰেং ॥ ১৮ ॥
ঐসা বল়াৱযা অনুমান । কেলেং পাহিজে সমাধান ।
ৱক্তা ম্হণে সাৱধান । হোঈং আতা ॥ ১৯ ॥
ৱক্তা ম্হণে সাৱধান । হোঈং আতা ॥ ১৯ ॥
প্ৰত্যযে পাহাতাং সাংকডী । অৱঘী হোতে ৱিঘডাৱিঘডী ।
অনুমানিতাং ঘডীনেং ঘডী । কাল় জাতো ॥ ২০ ॥
অনুমানিতাং ঘডীনেং ঘডী । কাল় জাতো ॥ ২০ ॥
লোকধাটী শাস্ত্ৰনিৰ্ণযে । যেথেং বহুধা নিশ্চযে ।
ম্হণোনিযাং যেক প্ৰত্যযে । যেণাৰ নাহীং ॥ ২১ ॥
ম্হণোনিযাং যেক প্ৰত্যযে । যেণাৰ নাহীং ॥ ২১ ॥
আতাং শাস্ত্ৰাচী ভীড ধৰাৱী । তৰী সুটেনা হে গথাগোৱী ।
গথাগোৱী হে উগৱাৱী । তৰী শাস্ত্ৰভেদ দিসে ॥ ২২ ॥
গথাগোৱী হে উগৱাৱী । তৰী শাস্ত্ৰভেদ দিসে ॥ ২২ ॥
শাস্ত্ৰ ৰক্ষূন প্ৰত্যযে আণিলা । পূৰ্ৱপক্ষ ত্যাগূন সিদ্ধাংত পাহিলা ।
শহাণা মুৰ্খ সমজাৱিলা । যেকা ৱচনেং ॥ ২৩ ॥
শহাণা মুৰ্খ সমজাৱিলা । যেকা ৱচনেং ॥ ২৩ ॥
শাস্ত্ৰীংচ পূৰ্ৱপক্ষ বোলিলা । পূৰ্ৱপক্ষ ম্হণাৱেং লটক্যালা ।
ৱিচাৰ পাহাতাং আম্হাংলা । শব্দ নাহীং ॥ ২৪ ॥
ৱিচাৰ পাহাতাং আম্হাংলা । শব্দ নাহীং ॥ ২৪ ॥
তথাপি বোলোং কাংহীংযেক । শাস্ত্ৰ ৰক্ষূন কৌতুক ।
শ্ৰোতীং সাদৰ ৱিৱেক । কেলা পাহিজে ॥ ২৫ ॥
শ্ৰোতীং সাদৰ ৱিৱেক । কেলা পাহিজে ॥ ২৫ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে দেহআশংকানাম সমাস দুসৰা ॥
সমাস তিসৰা : দেহআশংকাশোধন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
উপাধিৱিণ জেং আকাশ । তেংচি ব্ৰহ্ম নিৰাভাস ।
তেং নিৰাভাসীং মূল়মাযেস । জন্ম জালা ॥ ১ ॥
তেং নিৰাভাসীং মূল়মাযেস । জন্ম জালা ॥ ১ ॥
তেং মূল়মাযেচে লক্ষণ ।ৱাযোস্ৱৰূপচি জাণ ।
পংচভূতেং আণী ত্ৰিগুণ । ৱাযোআংগীং ॥ ২ ॥
পংচভূতেং আণী ত্ৰিগুণ । ৱাযোআংগীং ॥ ২ ॥
আকাশাপাসূন ৱাযো জালা । তো ৱাযোদেৱ বোলিলা ।
ৱাযোপাসূন অগ্নি জালা । তো অগ্নিদেৱ ॥ ৩ ॥
ৱাযোপাসূন অগ্নি জালা । তো অগ্নিদেৱ ॥ ৩ ॥
অগ্নিপাসূন জালেং আপ । তেং নাৰাযণাচেং স্ৱৰূপ ।
আপাপাসূন পৃথ্ৱীচেং ৰূপ । তেং বীজাকাৰেং ॥ ৪ ॥
আপাপাসূন পৃথ্ৱীচেং ৰূপ । তেং বীজাকাৰেং ॥ ৪ ॥
তে পৃথ্ৱীচে পোটীং পাষাণ । বহু দেৱাংচেং লক্ষণ ।
নানা প্ৰচিত প্ৰমাণ । পাষাণদেৱীং ॥ ৫ ॥
নানা প্ৰচিত প্ৰমাণ । পাষাণদেৱীং ॥ ৫ ॥
নানা ৱৃক্ষ মৃত্তিকা । প্ৰচিত ৰোকডী ৱিশ্ৱলোকাং ।
সমস্ত দেৱাংচা থাৰা যেকা । ৱাযোমধ্যেং ॥ ৬ ॥
সমস্ত দেৱাংচা থাৰা যেকা । ৱাযোমধ্যেং ॥ ৬ ॥
দেৱ যক্ষিণী কাত্যাযেণী । চামুংডা জখিণী মানৱিণী ।
নানা শক্তি নানা স্থানীং । দেশপৰত্ৱেং ॥ ৭ ॥
নানা শক্তি নানা স্থানীং । দেশপৰত্ৱেং ॥ ৭ ॥
পুৰুষনামেং কিত্যেক । দেৱ অসতী অনেক ।
ভূতেং দেৱতেং নপুষক । নামেং বোলিজেতী ॥ ৮ ॥
ভূতেং দেৱতেং নপুষক । নামেং বোলিজেতী ॥ ৮ ॥
দেৱ দেৱতাংদেৱতেংভূতেং । পৃথ্ৱীমধ্যেং অসংখ্যাতেং ।
পৰংতু যাং সমস্তাংতেং । ৱাযোস্ৱৰূপ বোলিজে ॥ ৯ ॥
পৰংতু যাং সমস্তাংতেং । ৱাযোস্ৱৰূপ বোলিজে ॥ ৯ ॥
ৱাযোস্ৱৰূপ সদা অসণেং । প্ৰসংগেং নানা দেহ ধৰণেং ।
গুপ্ত প্ৰগট হোণেং জাণেং । সমস্তাংসী ॥ ১০ ॥
গুপ্ত প্ৰগট হোণেং জাণেং । সমস্তাংসী ॥ ১০ ॥
ৱাযোস্ৱৰূপেং ৱিচৰতী । ৱাযোমধ্যেং জগজ্জোতী ।
জাণীৱকল়া ৱাসনা ৱৃত্তি । নানা ভেদেং ॥ ১১ ॥
জাণীৱকল়া ৱাসনা ৱৃত্তি । নানা ভেদেং ॥ ১১ ॥
আকাশাপাসূন ৱাযো জালা । তো দোং প্ৰকাৰেং ৱিভাগলা ।
সাৱধপণেং ৱিচাৰ কেলা । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ১২ ॥
সাৱধপণেং ৱিচাৰ কেলা । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ১২ ॥
যেক ৱাৰা সকল় জণতী । যেক ৱাযোমধীল জগজ্জোতী ।
জগজ্জোতীচ্যা অনংত মূৰ্তী । দেৱদেৱতাংচ্যা ॥ ১৩ ॥
জগজ্জোতীচ্যা অনংত মূৰ্তী । দেৱদেৱতাংচ্যা ॥ ১৩ ॥
ৱাযো বহুত ৱিকাৰলা । পৰংতু দোং প্ৰকাৰেং ৱিভাগলা ।
আতাং ৱিচাৰ ঐকিলা । পাহিজে তেজাচা ॥ ১৪ ॥
আতাং ৱিচাৰ ঐকিলা । পাহিজে তেজাচা ॥ ১৪ ॥
ৱাযোপাঊন তেজ জালেং । উষ্ণ সীতল় প্ৰকাশলেং ।
দ্ৱিৱিধ ৰূপ ঐকিলেং । পাহিজেং তেজাচেং ॥ ১৫ ॥
দ্ৱিৱিধ ৰূপ ঐকিলেং । পাহিজেং তেজাচেং ॥ ১৫ ॥
উষ্ণাপাসূন জালা ভানু । প্ৰকাশৰূপ দৈদীপ্যমানু ।
সৰ্ৱভক্ষক হুতাশনু । আণী ৱিদ্যুল্যতা ॥ ১৬ ॥
সৰ্ৱভক্ষক হুতাশনু । আণী ৱিদ্যুল্যতা ॥ ১৬ ॥
সীতল়াপাসূন আপ অমৃত । চংদ্ৰ তাৰা আণী সীত ।
আতাং পৰিসা সাৱচিত্ত। হোঊন শ্ৰোতে ॥ ১৭ ॥
আতাং পৰিসা সাৱচিত্ত। হোঊন শ্ৰোতে ॥ ১৭ ॥
তেজ বহুত ৱিকাৰলেং । পৰংতু দ্ৱিৱিধাচ বোলিলেং ।
আপহি দ্ৱিৱিধাচ নিৰোপিলেং । আপ আণি অমৃত ॥ ১৮ ॥
আপহি দ্ৱিৱিধাচ নিৰোপিলেং । আপ আণি অমৃত ॥ ১৮ ॥
ঐকেং পৃথ্ৱীচা ৱিচাৰ । পাষাণ মৃত্তিকা নিৰংতৰ ।
আণীক দুসৰা প্ৰকাৰ । সুৱৰ্ণ পৰীস নানা ৰত্নেং ॥ ১৯ ॥
আণীক দুসৰা প্ৰকাৰ । সুৱৰ্ণ পৰীস নানা ৰত্নেং ॥ ১৯ ॥
বহুৰত্না ৱসুংধৰা । কোণ খোটা কোণ খৰা ।
অৱঘেং কল়ে ৱিচাৰা- । ৰূঢ হোতাং ॥ ২০ ॥
অৱঘেং কল়ে ৱিচাৰা- । ৰূঢ হোতাং ॥ ২০ ॥
মনুষ্যেং কোঠূন জালীং । হে মুখ্য আশংকা ৰাহিলী ।
পুঢেং ৱৃত্তি সাৱধ কেলী । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২১ ॥
পুঢেং ৱৃত্তি সাৱধ কেলী । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২১ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে দেহআশংকাশোধননাম সমাস তিসৰা ॥
সমাস চৱথা : বীজলক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
আতাং পাহোং জাতাং উত্পত্তি । মনুষ্যাপাসূন মনুষ্যেং হোতী ।
পশুপাসূন পশু নিপজতী। প্ৰত্যক্ষ আতাং॥ ১ ॥
পশুপাসূন পশু নিপজতী। প্ৰত্যক্ষ আতাং॥ ১ ॥
খেংচৰেং আণী ভূচৰেং । ৱনচৰেং আণী জল়চৰেং ।
নানা প্ৰকাৰীচীং শৰীৰেং । শৰীৰাংপাসূন হোতী ॥ ২ ॥
নানা প্ৰকাৰীচীং শৰীৰেং । শৰীৰাংপাসূন হোতী ॥ ২ ॥
প্ৰত্যযাস আণী প্ৰমাণ । নিশ্চযাস আণী অনুমান ।
মাৰ্গ দেখোন আডৰান । ঘেঊংচ নযে ॥ ৩ ॥
মাৰ্গ দেখোন আডৰান । ঘেঊংচ নযে ॥ ৩ ॥
ৱিপৰীতপাসূন ৱিপৰীতেং হোতী । পৰী শৰীৰেংচ বোলিজেতী ।
শৰীৰাৱাংচূন উত্পত্তী । হোণাৰ নাহীং ॥ ৪॥
শৰীৰাৱাংচূন উত্পত্তী । হোণাৰ নাহীং ॥ ৪॥
তৰী হে উত্পত্তি কৈসী জালী । কাসযাচী কোণেং কেলী ।
জেণেং কেলী ত্যাচী নিৰ্মিলী । কাযা কোণেং ॥ ৫ ॥
জেণেং কেলী ত্যাচী নিৰ্মিলী । কাযা কোণেং ॥ ৫ ॥
ঐসেং পাহাতাং উদংড লাংবলেং । পৰী মুল়ীং শেৰীৰ জৈসেং জালেং ।
কাসযাচেং উভাৰিলেং । কোণেং কৈসেং ॥ ৬ ॥
কাসযাচেং উভাৰিলেং । কোণেং কৈসেং ॥ ৬ ॥
ঐসী হে মাগীল আশংকা । ৰাহাত গেলী তে ঐকা ।
কদাপী জাজু ঘেঊং নকা । প্ৰত্যযো আলিযানেং ॥ ৭ ॥
কদাপী জাজু ঘেঊং নকা । প্ৰত্যযো আলিযানেং ॥ ৭ ॥
প্ৰত্যযোচি আহে প্ৰমাণ । মূৰ্খাস ৱাটে অপ্ৰমাণ ।
পিংডেং প্ৰচিতশব্দেং জাণ । ৱিশ্ৱাসাসী ॥ ৮ ॥
পিংডেং প্ৰচিতশব্দেং জাণ । ৱিশ্ৱাসাসী ॥ ৮ ॥
ব্ৰহ্মীং মূল়মাযা জালী । তেচি অষ্টধা প্ৰকৃতী বোলিলী ।
ভূতীং ত্ৰিগুণীং কালৱলী । মূল়মাযা ॥ ৯ ॥
ভূতীং ত্ৰিগুণীং কালৱলী । মূল়মাযা ॥ ৯ ॥
তেং মূল়মাযা ৱাযোস্ৱৰূপ । ৱাযোমধ্যেং জাণীৱেচেং ৰূপ ।
তেচি ইচ্চ্হা পৰী আৰোপ । ব্ৰহ্মীং ন ঘডে ॥ ১০ ॥
তেচি ইচ্চ্হা পৰী আৰোপ । ব্ৰহ্মীং ন ঘডে ॥ ১০ ॥
তথাপি ব্ৰহ্মীং কল্পিলা । তৰী তো শব্দ ৱাযাং গেলা ।
আত্মা নিৰ্গুণ সংচলা । শব্দাতীত ॥ ১১ ॥
আত্মা নিৰ্গুণ সংচলা । শব্দাতীত ॥ ১১ ॥
আত্মা নিৰ্গুণ ৱস্তু ব্ৰহ্ম । নামমাত্ৰ তিতুকা ভ্ৰম ।
কল্পূন লাৱিলা সংভ্ৰম । তৰী তো লাগণাৰ নাহীং ॥ ১২ ॥
কল্পূন লাৱিলা সংভ্ৰম । তৰী তো লাগণাৰ নাহীং ॥ ১২ ॥
তথাপি আগ্ৰহেং লাৱিলা । জৰী ধোংডা মাৰিলা আকাশালা ।
আকাশাৱৰী থুংকিলা । তৰী তেং তুটেনা ॥ ১৩ ॥
আকাশাৱৰী থুংকিলা । তৰী তেং তুটেনা ॥ ১৩ ॥
তৈসেং ব্ৰহ্ম নিৰ্ৱিকাৰ । নিৰ্ৱিকাৰীং লাৱিতী ৱিকাৰ ।
ৱিকাৰ নাসে নিৰ্ৱিকাৰ । জৈসেং তৈসেং ॥ ১৪ ॥
ৱিকাৰ নাসে নিৰ্ৱিকাৰ । জৈসেং তৈসেং ॥ ১৪ ॥
আতাং ঐকা প্ৰত্যযো । জাণোনি ধৰাৱা নিশ্চযো ।
তৰীচ পাৱিজে জযো । অনুভৱাচা ॥ ১৫ ॥
তৰীচ পাৱিজে জযো । অনুভৱাচা ॥ ১৫ ॥
মাযাব্ৰহ্মীং জো সমীৰ। ত্যাংত জাণতা তো ঈশ্ৱৰ ।
ঈশ্ৱৰ আণি সৰ্ৱেশ্ৱৰ । তযাসীচ বোলিজে ॥ ১৬ ॥
ঈশ্ৱৰ আণি সৰ্ৱেশ্ৱৰ । তযাসীচ বোলিজে ॥ ১৬ ॥
তোচি ঈশ্ৱৰ গুণাসী আলা । ত্যাচা ত্ৰিগুণভেদ জালা ।
ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশ উপজলা । তযে ঠাঈং ॥ ১৭ ॥
ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশ উপজলা । তযে ঠাঈং ॥ ১৭ ॥
সত্ৱ ৰজ আণী তম । হে ত্ৰিগুণ উত্তমোত্তম ।
যাংচ্যা স্ৱৰূপাচা অনুক্ৰম । মাগাং নিৰোপিলা ॥ ১৮ ॥
যাংচ্যা স্ৱৰূপাচা অনুক্ৰম । মাগাং নিৰোপিলা ॥ ১৮ ॥
জাণতা ৱিষ্ণু ভগৱান । জাণতা নেণতা চতুৰানন ।
নেণতা মহেশ পংচানন । অত্যংত ভোল়া ॥ ১৯ ॥
নেণতা মহেশ পংচানন । অত্যংত ভোল়া ॥ ১৯ ॥
ত্ৰিগুণ ত্ৰিগুণীং কালৱলে । কৈসে হোতী ৱেগল়ালে ।
পৰী ৱিশেষ ন্যূন ভাসলে । তে বোলাৱে লাগতী ॥ ২০ ॥
পৰী ৱিশেষ ন্যূন ভাসলে । তে বোলাৱে লাগতী ॥ ২০ ॥
ৱাযোমধ্যেং ৱিষ্ণু হোতা । তো ৱাযোস্ৱৰূপচি তত্ৱতা ।
পুঢেং জালা দেহধৰ্তা । চতুৰ্ভুজ ॥ ২১ ॥
পুঢেং জালা দেহধৰ্তা । চতুৰ্ভুজ ॥ ২১ ॥
তৈসাচ ব্ৰহ্মা আণী মহেশ । দেহ ধৰিতী সাৱকাস ।
গুপ্ত প্ৰগট হোতাং তযাস । ৱেল় নাহীং ॥ ২২ ॥
গুপ্ত প্ৰগট হোতাং তযাস । ৱেল় নাহীং ॥ ২২ ॥
আতাং ৰোকডী প্ৰচিতী । মনুষ্যেং গুপ্ত প্ৰগটতী ।
মাং ত্যা দেৱাংচ্যাচ মূৰ্তী । সামৰ্থ্যৱংত ॥ ২৩ ॥
মাং ত্যা দেৱাংচ্যাচ মূৰ্তী । সামৰ্থ্যৱংত ॥ ২৩ ॥
দেৱ দেৱতা ভূতেং দেৱতেং । চঢতেং সামৰ্থ্য তেথেং ।
যেণেংচি ন্যাযেং ৰাক্ষসাংতেং । সামৰ্থ্যকল়া ॥ ২৪ ॥
যেণেংচি ন্যাযেং ৰাক্ষসাংতেং । সামৰ্থ্যকল়া ॥ ২৪ ॥
ঝোটীংগ ৱাযোস্ৱৰূপ অসতী । সৱেংচ খুল়খুল়াং চালতী ।
খোবৰীং খাৰিকা টাকূন দেতী । অকস্মাত ॥ ২৫ ॥
খোবৰীং খাৰিকা টাকূন দেতী । অকস্মাত ॥ ২৫ ॥
অৱঘেংচি ন্যাল অভাৱেং । তৰী তেং বহুতেকাংস ঠাৱেং ।
আপুল্যালা অনুভৱেং । ৱিশ্ৱলোক জাণতী ॥ ২৬ ॥
আপুল্যালা অনুভৱেং । ৱিশ্ৱলোক জাণতী ॥ ২৬ ॥
মনুষ্যেং ধৰতী শৰীৰৱেষ । নানা পৰকাযা প্ৰৱেশ ।
মাং তো পৰমাত্মা জগদীশ । কৈসা ন ধৰী ॥ ২৭ ॥
মাং তো পৰমাত্মা জগদীশ । কৈসা ন ধৰী ॥ ২৭ ॥
ম্হণোনি ৱাযোস্ৱৰূপেং দেহ ধৰিলেং । ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশ জালেং ।
পুঢেং তেচি ৱিস্তাৰলেং । পুত্ৰপৌত্ৰীং ॥ ২৮ ॥
পুঢেং তেচি ৱিস্তাৰলেং । পুত্ৰপৌত্ৰীং ॥ ২৮ ॥
অংতৰীংচ স্ত্ৰিযা কল্পিল্যা । তোং ত্যা কল্পিতাংচ নিৰ্মাণ জাল্যা ।
পৰী তযাপাসূন প্ৰজা নিৰ্মিল্যা । নাহীংত কদা ॥ ২৯ ॥
পৰী তযাপাসূন প্ৰজা নিৰ্মিল্যা । নাহীংত কদা ॥ ২৯ ॥
ইচ্হূন পুত্ৰ কল্পিলে । তে তে প্ৰসংগীং নিৰ্মাণ জালে ।
যেণেং প্ৰকাৰেং ৱৰ্তলে । হৰিহৰাদিক ॥ ৩০ ॥
যেণেং প্ৰকাৰেং ৱৰ্তলে । হৰিহৰাদিক ॥ ৩০ ॥
পুঢেং ব্ৰহ্মযানেং সৃষ্টী কল্পিলী । ইচ্হেসৰিসী সৃষ্টী জালী ।
জীৱসৃষ্টি নিৰ্মাণ কেলী । ব্ৰহ্মদেৱেং ॥ ৩১ ॥
জীৱসৃষ্টি নিৰ্মাণ কেলী । ব্ৰহ্মদেৱেং ॥ ৩১ ॥
নানা প্ৰকাৰীচে প্ৰাণী কল্পিলে । ইচ্হেসৰিসে নিৰ্মাণ জালে ।
অৱঘে জোডেচি উদেলে । অংডজজাৰজাদিক ॥ ৩২ ॥
অৱঘে জোডেচি উদেলে । অংডজজাৰজাদিক ॥ ৩২ ॥
যেক জল়স্ৱেদাপাসূন জালে । তে প্ৰাণী স্ৱেদজ বোলিলে ।
যেক ৱাযোকৰিতাং জালে । অকস্মাত উদ্ভিজ ॥ ৩৩ ॥
যেক ৱাযোকৰিতাং জালে । অকস্মাত উদ্ভিজ ॥ ৩৩ ॥
মনুষ্যাচী গৌডৱিদ্যা । ৰাক্ষসাংচী ৱোডংবৰী ৱিদ্যা ।
ব্ৰহ্মযাচী সৃষ্টিৱিদ্যা । যেণেং প্ৰকৰেং ॥ ৩৪ ॥
ব্ৰহ্মযাচী সৃষ্টিৱিদ্যা । যেণেং প্ৰকৰেং ॥ ৩৪ ॥
কাংহীযেক মনুষ্যাংচী । ত্যাহূন ৱিশেষ ৰাক্ষসাংচী ।
ত্যাহূন ৱিশেষ ব্ৰহ্মযাচী । সৃষ্টিৱিদ্যা ॥ ৩৫ ॥
ত্যাহূন ৱিশেষ ব্ৰহ্মযাচী । সৃষ্টিৱিদ্যা ॥ ৩৫ ॥
জাণতে নেণতে প্ৰাণী নিৰ্মিলে । ৱেদ ৱদোন মাৰ্গ লাৱিলে ।
ব্ৰহ্মযানেং নিৰ্মাণ কেলে । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৩৬ ॥
ব্ৰহ্মযানেং নিৰ্মাণ কেলে । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৩৬ ॥
মগ শৰীপাসূন শৰীৰেং । সৃষ্টী ৱাঢলী ৱিকাৰেং ।
সকল় শৰীৰেং যেণেং প্ৰকাৰেং । নিৰ্মাণ জালী ॥ ৩৭ ॥
সকল় শৰীৰেং যেণেং প্ৰকাৰেং । নিৰ্মাণ জালী ॥ ৩৭ ॥
যেথেং আশংকা ফিটলী । সকল় সৃষ্টী ৱিস্তাৰলী ।
ৱিচাৰ পাহাতং প্ৰত্যযা আলী । যেথান্ৱযেং ॥ ৩৮ ॥
ৱিচাৰ পাহাতং প্ৰত্যযা আলী । যেথান্ৱযেং ॥ ৩৮ ॥
ঐসী সৃষ্টী নিৰ্মাণ কেলী । পুঢেং ৱিষ্ণুনেং কৈসী প্ৰতিপাল়িলী ।
হেহি ৱিৱংচনা পাহিলী । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ৩৯ ॥
হেহি ৱিৱংচনা পাহিলী । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ৩৯ ॥
সকল় প্ৰাণী নিৰ্মাণ জালে । তে মূল়ৰূপেং জাণোন পাল়িলে ।
শৰীৰেং দৈত্য নিৰ্দাল়িলে । নানা প্ৰকাৰীংচে ॥ ৪০ ॥
শৰীৰেং দৈত্য নিৰ্দাল়িলে । নানা প্ৰকাৰীংচে ॥ ৪০ ॥
নানা অৱতাৰ ধৰণেং । দুষ্টাংচা সংহাৰ কৰণেং ।
ধৰ্ম স্থাপাযাকাৰণেং । ৱিষ্ণুস জন্ম ॥ ৪১ ॥
ধৰ্ম স্থাপাযাকাৰণেং । ৱিষ্ণুস জন্ম ॥ ৪১ ॥
ম্হণোন ধৰ্মস্থাপনেচে নৰ । তেংহি ৱিষ্ণুচে অৱতাৰ ।
অভক্ত দুৰ্জন ৰজনীচৰ । সহজচি জালে ॥ ৪২ ॥
অভক্ত দুৰ্জন ৰজনীচৰ । সহজচি জালে ॥ ৪২ ॥
আতাং প্ৰাণী জে জন্মলে । তে নেণোন সংৱ্হাৰিলে ।
মূল়ৰূপেং সংৱ্হাৰিলেং । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৪৩ ॥
মূল়ৰূপেং সংৱ্হাৰিলেং । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৪৩ ॥
শৰীৰেং ৰুদ্ৰ খৱল়েল । তৈং জীৱসৃষ্টি সংৱ্হাৰেল ।
অৱঘেং ব্ৰহ্মাংডচি জল়েল । সংৱ্হাৰকাল়ীং ॥ ৪৪ ॥
অৱঘেং ব্ৰহ্মাংডচি জল়েল । সংৱ্হাৰকাল়ীং ॥ ৪৪ ॥
এৱং উত্পত্তি স্থিতী সংৱ্হাৰ । যাচা ঐসা আহে ৱিচাৰ ।
শ্ৰোতীং হোঊন তত্পৰ । অৱধান দ্যাৱেং ॥ ৪৫ ॥
শ্ৰোতীং হোঊন তত্পৰ । অৱধান দ্যাৱেং ॥ ৪৫ ॥
কল্পাংতীং সংৱ্হাৰ ঘডেল । তোচি পুঢেং সাংগিজেল ।
পংচপ্ৰল়য ৱোল়খেল । তোচি জ্ঞানী ॥ ৪৬ ॥
পংচপ্ৰল়য ৱোল়খেল । তোচি জ্ঞানী ॥ ৪৬ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে
বীজলক্ষণ
নাম সমাস
চৱথা
॥
বীজলক্ষণ
নাম সমাস
চৱথা
॥
সমাস পাংচৱা : পন্চপ্ৰল়যনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ঐকা প্ৰল়যাচেং লক্ষণ । পিংডীং দোনী প্ৰল়যে জাণ ।
যেকনিদ্ৰা যেক মৰণ । দেহাংতকাল় ॥ ১ ॥
যেকনিদ্ৰা যেক মৰণ । দেহাংতকাল় ॥ ১ ॥
দেহাধাৰক তিনী মূৰ্তী । নিদ্ৰা জেৱ্হাং সংপাদিতী ।
তো নিদ্ৰাপ্ৰল়য শ্ৰোতীং । ব্ৰহ্মাংডীংচা জাণাৱা ॥ ২ ॥
তো নিদ্ৰাপ্ৰল়য শ্ৰোতীং । ব্ৰহ্মাংডীংচা জাণাৱা ॥ ২ ॥
তিনী মূৰ্তীস হোঈল অংত । ব্ৰহ্মাংডাস মাংডেল কল্পাংত ।
তেৱ্হাং জাণাৱা নেমস্ত । ব্ৰহ্মপ্ৰল়যে জালা ॥ ৩ ॥
তেৱ্হাং জাণাৱা নেমস্ত । ব্ৰহ্মপ্ৰল়যে জালা ॥ ৩ ॥
দোনী পিংডীং দোনী ব্ৰহ্মাংডীং । চ্যাৰী প্ৰল়য নৱখংডীং ।
পাংচৱা প্ৰল়য উদংডী । জাণিজে ৱিৱেকাচা ॥ ৪ ॥
পাংচৱা প্ৰল়য উদংডী । জাণিজে ৱিৱেকাচা ॥ ৪ ॥
ঐসে হে পাংচহি প্ৰল়যে । সাংগিতলে যেথান্ৱযেং ।
আতাং হেং অনুভৱাস যে । ঐসেং কৰূং ॥ ৫ ॥
আতাং হেং অনুভৱাস যে । ঐসেং কৰূং ॥ ৫ ॥
নিদ্ৰা জেৱ্হাং সংচৰে । তেৱ্হাং জাগৃতীৱ্যাপাৰ সৰে ।
সুষুপ্তি অথৱা স্ৱপ্ন ভৰে । অকস্মাত আঅংগীং ॥ ৬ ॥
সুষুপ্তি অথৱা স্ৱপ্ন ভৰে । অকস্মাত আঅংগীং ॥ ৬ ॥
যা নাংৱ নিদ্ৰাপ্ৰল়যে । জাগৃতীচা হোযে ক্ষযে ।
আতাং ঐকা দেহাংতসমযে । ম্হণিজে মৃত্যুপ্ৰল়যে ॥ ৭ ॥
আতাং ঐকা দেহাংতসমযে । ম্হণিজে মৃত্যুপ্ৰল়যে ॥ ৭ ॥
দেহীং ৰোগ বল়াৱতী । অথৱা কঠীণ প্ৰসংগ পডতী ।
তেণেং পংচপ্ৰাণ জাতী । ৱ্যাপাৰ সাংডুনী ॥ ৮ ॥
তেণেং পংচপ্ৰাণ জাতী । ৱ্যাপাৰ সাংডুনী ॥ ৮ ॥
তিকডে গেলা মনপৱনু । ইকডে ৰাহীলী নুস্তী তনু ।
দুসৰা প্ৰল়যো অনুমানু । অসেচিনা ॥ ৯ ॥
দুসৰা প্ৰল়যো অনুমানু । অসেচিনা ॥ ৯ ॥
তিসৰা ব্ৰহ্মা নিজেলা । তোং হা মৃত্যলোক গোল়া জালা ।
অৱঘা ৱ্যাপাৰ খুংটলা । প্ৰাণীমাত্ৰাংচা ॥ ১০ ॥
অৱঘা ৱ্যাপাৰ খুংটলা । প্ৰাণীমাত্ৰাংচা ॥ ১০ ॥
তেৱ্হাং প্ৰাণীযাংচে সুক্ষ্মাংশ । ৱাযোচক্ৰীং কৰিতী ৱাস ।
কিত্যেক কাল জাতাং ব্ৰহ্মযাস । জাগৃতী ঘডে ॥ ১১ ॥
কিত্যেক কাল জাতাং ব্ৰহ্মযাস । জাগৃতী ঘডে ॥ ১১ ॥
পুন্হা মাগুতী সৃষ্টি ৰচী । ৱিসংচিলে জীৱ মাগুতেং সংচী ।
সীমা হোতাং আযুষ্যাচী । ব্ৰহ্মপ্ৰল়য মাংডে ॥ ১২ ॥
সীমা হোতাং আযুষ্যাচী । ব্ৰহ্মপ্ৰল়য মাংডে ॥ ১২ ॥
শত ৱৰুষেং মেঘ জাতী । তেণেং প্ৰাণী মৃত্যু পাৱতী ।
অসংভাৱ্য তৰ্কে ক্ষিতী । মৰ্যাদেৱেগল়ী ॥ ১৩ ॥
অসংভাৱ্য তৰ্কে ক্ষিতী । মৰ্যাদেৱেগল়ী ॥ ১৩ ॥
সূৰ্য তপে বাৰাকল়ী । তেণেং পৃথ্ৱীচী হোয হোল়ী ।
অগ্নী পাৱতাং পাতাল়ীং । শেষ ৱিষ ৱমী ॥ ১৪ ॥
অগ্নী পাৱতাং পাতাল়ীং । শেষ ৱিষ ৱমী ॥ ১৪ ॥
আকাশীং সূৰ্যাচ্যা জ্ৱাল়া । পাতাল়ীং শেষ ৱিষ ৱমী গৰল়া ।
দোহিকডূন জল়তাং ভূগোল়া । উৰী কৈংচী ॥ ১৫ ॥
দোহিকডূন জল়তাং ভূগোল়া । উৰী কৈংচী ॥ ১৫ ॥
সূৰ্যাস খডতৰতা চঢে । হলকালোল় চহুংকডে ।
কোংসল়তী মেৰূচে কডে । ঘডঘডাযমান ॥ ১৬ ॥
কোংসল়তী মেৰূচে কডে । ঘডঘডাযমান ॥ ১৬ ॥
অমৰাৱতী সত্যলোক । ৱৈকুংঠ কৈল়াসাদিক ।
যাহিৱেগল়ে নানা লোক । ভস্মোন জাতী ॥ ১৭ ॥
যাহিৱেগল়ে নানা লোক । ভস্মোন জাতী ॥ ১৭ ॥
মেৰু অৱঘাচি ঘসৰে । তেথীল মহীমাচ ৱোসৰে ।
দেৱসমুদাৱ ৱাৱৰে । ৱাযোচক্ৰীং ॥ ১৮ ॥
দেৱসমুদাৱ ৱাৱৰে । ৱাযোচক্ৰীং ॥ ১৮ ॥
ভস্ম জালিযা ধৰত্ৰী । প্ৰজন্য পডেং শুংডাধাৰীং ।
মহী ৱিৰে জল়াংতৰীং । নিমিষ্যমাত্ৰেং ॥ ১৯ ॥
মহী ৱিৰে জল়াংতৰীং । নিমিষ্যমাত্ৰেং ॥ ১৯ ॥
পুঢেং নুস্তে উৰেল জল় । তযাস শোষীল অনল় ।
পুঢেং একৱটতী জ্ৱাল় । মৰ্যাদেৱেগল়ে ॥ ২০ ॥
পুঢেং একৱটতী জ্ৱাল় । মৰ্যাদেৱেগল়ে ॥ ২০ ॥
সমুদ্ৰীংচা ৱডৱানল় । শিৱনেত্ৰীংচা নেত্ৰানল় ।
সপ্তকংচুকীংচা আৱৰ্ণানল় । সূৰ্য আণী ৱিদ্যুল্যতা ॥ ২১ ॥
সপ্তকংচুকীংচা আৱৰ্ণানল় । সূৰ্য আণী ৱিদ্যুল্যতা ॥ ২১ ॥
ঐসে জ্ৱাল় একৱটতী । তেণেং দেৱ দেহ সোডিতী ।
পূৰ্ৱৰূপেং মিল়োন জাতী । প্ৰভংজনীং ॥ ২২ ॥
পূৰ্ৱৰূপেং মিল়োন জাতী । প্ৰভংজনীং ॥ ২২ ॥
তো ৱাৰা ঝডপী ৱৈশ্ৱানৰা । ৱন্হী ৱিঝেল যেকসৰা ।
ৱাযো ধাৱেং সৈৰাৱৈৰা । পৰব্ৰহ্মীং ॥ ২৩ ॥
ৱাযো ধাৱেং সৈৰাৱৈৰা । পৰব্ৰহ্মীং ॥ ২৩ ॥
ধূম্ৰ ৱিতুল়ে আকাশীং । তৈসে হোঈল সমীৰাসী ।
ৱহুতাং মধেং থোডিযাসী । নাশ বোলিলা ॥ ২৪ ॥
ৱহুতাং মধেং থোডিযাসী । নাশ বোলিলা ॥ ২৪ ॥
ৱাযো ৱিতুল়তাংচ জাণ । সূক্ষ্ম ভূতেং আণী ত্ৰিগুণ ।
ঈশ্ৱৰ সাংডী অধিষ্ঠান । নিৰ্ৱিকল্পীং ॥ ২৫ ॥
ঈশ্ৱৰ সাংডী অধিষ্ঠান । নিৰ্ৱিকল্পীং ॥ ২৫ ॥
তেথেং জাণিৱ ৰাহিলী । আণী জগজ্জোতী নিমালী ।
শুদ্ধ সাৰাংশ উৰলী । স্ৱৰূপস্থিতী ॥ ২৬ ॥
শুদ্ধ সাৰাংশ উৰলী । স্ৱৰূপস্থিতী ॥ ২৬ ॥
জিতুকীং কাহীং নামাভিধানেং । তযে প্ৰকৃতীচেনি গুণেং ।
প্ৰকৃতী নস্তাং বোলণেং । কৈসেং বোলাৱেং ॥ ২৭ ॥
প্ৰকৃতী নস্তাং বোলণেং । কৈসেং বোলাৱেং ॥ ২৭ ॥
প্ৰকৃতী অস্তাং ৱিৱেক কীজে । ত্যাস ৱিৱেকপ্ৰল়যে বোলিজে ।
পাংচহি প্ৰল়য ৱোজেং । তুজ নিৰোপিলেং ॥ ২৮ ॥
পাংচহি প্ৰল়য ৱোজেং । তুজ নিৰোপিলেং ॥ ২৮ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে পংচপ্ৰল়যনিৰূপণনাম সমাস পাংচৱা ॥
সমাস সহাৱা : ভ্ৰম্নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
উত্পত্তি স্থিতি সংৱ্হাৰ । যাচা নিৰোপিলা ৱেৱ্হাৰ ।
পৰমাত্মা নিৰ্গুণ নিৰাকাৰ । জৈসা তৈসা ॥ ১ ॥
পৰমাত্মা নিৰ্গুণ নিৰাকাৰ । জৈসা তৈসা ॥ ১ ॥
হোতেং ৱৰ্ততেং আণি জাতেং । যাচা সমংধ নাহীং তেথেং ।
আদ্য মদ্য অৱসান তেং । সংচলেংচি আহে ॥ ২ ॥
আদ্য মদ্য অৱসান তেং । সংচলেংচি আহে ॥ ২ ॥
পৰব্ৰহ্ম অসতচি অসে । মধ্যেংচি হা ভ্ৰম ভাসে ।
ভাসে পৰংতু অৱঘা নাসে । কাল়াংতৰী ॥ ৩ ॥
ভাসে পৰংতু অৱঘা নাসে । কাল়াংতৰী ॥ ৩ ॥
উত্পত্তিস্থিতীসংৱ্হাৰত । মধ্যেংহি অখংড হোত জাত ।
পুঢেং সেৱটীং কল্পাংত । সকল়াংস আহে ॥ ৪॥
পুঢেং সেৱটীং কল্পাংত । সকল়াংস আহে ॥ ৪॥
যামধেং জ্যাস ৱিৱেক আহে । তো আধীংচ জাণতাহে ।
সাৰাসাৰ ৱিচাৰেং পাহে। ম্হণৌনিযাং ॥ ৫ ॥
সাৰাসাৰ ৱিচাৰেং পাহে। ম্হণৌনিযাং ॥ ৫ ॥
বহুত ভ্ৰমিষ্ট মিল়ালে । ত্যাংত উমজল্যাচেং কায চালে ।
সৃষ্টিমধেং উমজলে । ঐসেং থোডে ॥ ৬॥
সৃষ্টিমধেং উমজলে । ঐসেং থোডে ॥ ৬॥
ত্যা উমজল্যাংচে লক্ষণ । কাংহীং কৰূং নিৰূপণ ।
ব্ৰম্হাহূন ৱিলক্ষণ । মহাপুৰুষ ॥ ৭ ॥
ব্ৰম্হাহূন ৱিলক্ষণ । মহাপুৰুষ ॥ ৭ ॥
ভ্ৰম হা নসেল জযাসী । মনীং ৱোল়খাৱে তযাসী ।
ঐকে আতাং ভ্ৰমাসীং । নিৰোপিজেল ॥ ৮॥
ঐকে আতাং ভ্ৰমাসীং । নিৰোপিজেল ॥ ৮॥
যেক পৰব্ৰহ্ম সংচলেং । কদাপী নাহীং ৱিকাৰলে ।
ত্যাৱেগল়েং ভাসলেং । তেং ভ্ৰমৰূপ ॥ ৯ ॥
ত্যাৱেগল়েং ভাসলেং । তেং ভ্ৰমৰূপ ॥ ৯ ॥
জযাসী বোলিলা কল্পাংত । ত্ৰিগুণ আণি পংচভূত ।
হেং অৱঘেংচি সমস্ত । ভ্ৰমৰূপ ॥ ১০ ॥
হেং অৱঘেংচি সমস্ত । ভ্ৰমৰূপ ॥ ১০ ॥
মী তূং হা ভ্ৰম । উপাসনাহি ভ্ৰম ।
ঈশ্ৱৰভাৱ হাহি ভ্ৰম । নিশ্চযেংসীং ॥ ১১ ॥
ঈশ্ৱৰভাৱ হাহি ভ্ৰম । নিশ্চযেংসীং ॥ ১১ ॥
॥ শ্লোক ॥
ভ্ৰমেণাহং ভ্ৰমেণ ত্ৱং । ভ্ৰমেণোপাসকা জনাঃ ।
ভ্ৰমেণেশ্ৱৰ ভাৱত্ৱং । ভ্ৰমমূলমিদং জগত্ ॥ ১ ॥
ভ্ৰমেণেশ্ৱৰ ভাৱত্ৱং । ভ্ৰমমূলমিদং জগত্ ॥ ১ ॥
যাকাৰণেং সৃষ্টি ভাসত । পৰংতু ভ্ৰমচি হা সমস্ত ।
যামধ্যেং জে ৱিচাৰৱংত । তেচি ধন্য ॥ ১২ ॥
যামধ্যেং জে ৱিচাৰৱংত । তেচি ধন্য ॥ ১২ ॥
আতাং ভ্ৰমাচা ৱিচাৰু । অত্যংতচি প্ৰাংজল় কৰূং ।
দৃষ্টাংতদ্ৱাৰে ৱিৱৰূং । শ্ৰোতযাসী ॥ ১৩॥
দৃষ্টাংতদ্ৱাৰে ৱিৱৰূং । শ্ৰোতযাসী ॥ ১৩॥
ভ্ৰমণ কৰীতাং দুৰীং দেসীং । দিশাভূলী আপণাসী ।
কাং ৱোল়খী মোডে জীৱলগাংসী । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৪॥
কাং ৱোল়খী মোডে জীৱলগাংসী । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৪॥
কাং উন্মত্ত দ্ৰৱ্য সেৱিলেং । তেণেং অনেক ভাসোং লাগলেং ।
নানা ৱেথাং কাং ঝডপিলেং । ভুতেং তো ভ্ৰম ॥ ১৫ ॥
নানা ৱেথাং কাং ঝডপিলেং । ভুতেং তো ভ্ৰম ॥ ১৫ ॥
দশাৱতাৰীং ৱাটতী নাৰী । কাং তে মাংডলী বাজীগৰী ।
উগাচ সংদেহ অংতৰীং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৬ ॥
উগাচ সংদেহ অংতৰীং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৬ ॥
ঠেৱিলা ঠাৱ তো ৱিসৰলা । কাং মাৰ্গীং জাতাং মাৰ্গ চুকলা ।
পট্টণামধেং ভাংবাৱলা । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৭ ॥
পট্টণামধেং ভাংবাৱলা । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৭ ॥
ৱস্তু আপণাপাসীং অসতাং । গেলী ম্হণোনি হোযে দুচিতা ।
আপলেং আপণ ৱিসৰতাং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৮ ॥
আপলেং আপণ ৱিসৰতাং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৮ ॥
কাংহী পদাৰ্থ ৱিসৰোন গেলা । কাং জেং সিকলা তেং ৱিসৰলা ।
স্ৱপ্নদুঃখেং ঘাবিৰা জালা । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৯ ॥
স্ৱপ্নদুঃখেং ঘাবিৰা জালা । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ১৯ ॥
দুশ্চিন্হেং অথৱা অপশকুন । মিথ্যা ৱাৰ্তেনেং ভংগে মন ।
ৱচকে পদাৰ্থ দেখোন । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২০ ॥
ৱচকে পদাৰ্থ দেখোন । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২০ ॥
ৱৃক্ষ কাষ্ঠ দেখিলেং । মনাংত ৱাটেং ভূত আলেং ।
কাংহীংচ নস্তাং হডবডিলেং । যা নাংৱ ভ্ৰম ২১ ॥
কাংহীংচ নস্তাং হডবডিলেং । যা নাংৱ ভ্ৰম ২১ ॥
কাচ দেখোন উদকাংত পডে । কাং সভা দেখোন দৰ্পণীং পৱাডে ।
দ্ৱাৰ চুকোন ভল্তীকডেং জাণেং যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২২ ॥
দ্ৱাৰ চুকোন ভল্তীকডেং জাণেং যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২২ ॥
যেক অস্তাং যেক ৱাটে । যেক সাংগতাং যেক নিৱটে ।
যেক দিসতাং যেক উঠে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৩ ॥
যেক দিসতাং যেক উঠে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৩ ॥
আতাং জেং জেং দেইজেতেং । তেং তেং পুঢেং পাৱিজেতেং ।
মেলেং মাণুস ভোজনা যেতেং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৪ ॥
মেলেং মাণুস ভোজনা যেতেং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৪ ॥
যে জন্মীংচেং পুঢিলে জন্মীং । কাংহীং যেক পাৱেন মী ।
প্ৰীতীগুংতলী মনুষ্যাচে নামীং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৫ ॥
প্ৰীতীগুংতলী মনুষ্যাচে নামীং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৫ ॥
মেলেং মনুষ্য স্ৱপ্না আলেং । তেণেং কাংহীং মাগিতলেং ।
মনীং অখংড বৈসলেং । যানাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৬ ॥
মনীং অখংড বৈসলেং । যানাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৬ ॥
অৱঘেং মিথ্যা ম্হণোন বোলে । আণি সমৰ্থাৱৰী মন চালে ।
জ্ঞাতে ৱৈভৱেং দপটলে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৭ ॥
জ্ঞাতে ৱৈভৱেং দপটলে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৭ ॥
কৰ্মঠপণেং জ্ঞান ৱিটে । কাং জ্ঞাতেপণেং বল়েং ভ্ৰষ্টে ।
কোণীযেক সীমা ফিটে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৮ ॥
কোণীযেক সীমা ফিটে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৮ ॥
দেহাভিমান । কৰ্মাভিমান জাত্যাভিমান কুল়াভিমান ।
জ্ঞানাভিমান মোক্ষাভিমান । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৯ ॥
জ্ঞানাভিমান মোক্ষাভিমান । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ২৯ ॥
কৈসা ন্যায তো ন কল়ে । কেলা অন্যানে তো নাডলে ।
উগাচ অভিমানেং খৱল়ে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩০ ॥
উগাচ অভিমানেং খৱল়ে । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩০ ॥
মাগীল কাংহী আঠৱেনা । পুঢীল ৱিচাৰ সুচেনা ।
অখংড আৰূঢ অনুমানা । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩১ ॥
অখংড আৰূঢ অনুমানা । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩১ ॥
প্ৰচীতিৱিণ ঔষধ ঘেণে । প্ৰচিত নস্তা পথ্য কৰণে ।
প্ৰচীতীৱিণ জ্ঞান সাংগণেং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩২ ॥
প্ৰচীতীৱিণ জ্ঞান সাংগণেং । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩২ ॥
ফল়শ্ৰুতীৱীণ প্ৰযোগ । জ্ঞানেংৱীণ নুস্তা যোগ ।
উগাচ শৰীৰেং ভোগিজে ভোগ । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩৩ ॥
উগাচ শৰীৰেং ভোগিজে ভোগ । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩৩ ॥
ব্ৰহ্মা লিহিতো অদৃষ্টীং আণি ৱাচূন জাতে সটী ।
ঐশা প্ৰকাৰীচ্যা গোষ্টী । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩৪ ॥
ঐশা প্ৰকাৰীচ্যা গোষ্টী । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩৪ ॥
উদংড ভ্ৰম ৱিসৰলা । অজ্ঞানজনীং পৈসাৱলা।
অল্প সংকেতেং বোলিলা । কল়াৱযা কাৰণেং ॥ ৩৫॥
অল্প সংকেতেং বোলিলা । কল়াৱযা কাৰণেং ॥ ৩৫॥
ভ্ৰমৰূপ ৱিশ্ৱ স্ৱভাৱেং । তেথেং কাযে ম্হণোন সাংগাৱেং ।
নিৰ্গুণ ব্ৰহ্মাৱেগল়েং অঘৱেং । ভ্ৰমৰূপ ॥৩৬ ॥
নিৰ্গুণ ব্ৰহ্মাৱেগল়েং অঘৱেং । ভ্ৰমৰূপ ॥৩৬ ॥
জ্ঞাতাস নাহীং সংসাৰ । ঐসেং বোলতী অপাৰ ।
গত জ্ঞাত্যাচে চমত্কাৰ । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩৭ ॥
গত জ্ঞাত্যাচে চমত্কাৰ । যা নাংৱ ভ্ৰম ॥ ৩৭ ॥
যেথেং আশংকা উঠিলী । জ্ঞাত্যাচী সমধী পূজিলী ।
তেথেং কাংহীং প্ৰচীত আলী । কিংৱা নাহীং ॥ ৩৮ ॥
তেথেং কাংহীং প্ৰচীত আলী । কিংৱা নাহীং ॥ ৩৮ ॥
তৈসেচি অৱতাৰী সংপলে । ত্যাংচেহি সামৰ্থ্য উদংড চালে ।
তৰী তে কাযে গুংতলে । ৱাসনা ধৰূনি ॥ ৩৯ ॥
তৰী তে কাযে গুংতলে । ৱাসনা ধৰূনি ॥ ৩৯ ॥
ঐসী আশংকা উদ্ভৱলী । সমৰ্থেং পাহিজে নিৰসিলী ।
ইতুকেন হে সমাপ্ত জালী । কথা ভ্ৰমাচী ॥ ৪০ ॥
ইতুকেন হে সমাপ্ত জালী । কথা ভ্ৰমাচী ॥ ৪০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ভ্ৰমনিৰূপণনাম সমাস সহাৱা ॥
সমাস সাতৱা : সগুণভজন ॥ শ্ৰীৰাম ॥
অৱতাৰাদিক জ্ঞানী সংত । সাৰাসাৰৱিচাৰেং মুক্ত ।
ত্যাংচে সামৰ্থ্য চালত । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ১ ॥
ত্যাংচে সামৰ্থ্য চালত । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ১ ॥
হেং শ্ৰোতযাংচী আশংকা । পাহাতাং প্ৰশ্ন কেলা নিকা ।
সাৱধ হোঊন ঐকা । ম্হণে ৱক্তা ॥ ২ ॥
সাৱধ হোঊন ঐকা । ম্হণে ৱক্তা ॥ ২ ॥
জ্ঞানী মুক্ত হোঊন গেলে । মাগেং ত্যাংচে সামৰ্থ্য চালে ।
পৰংতু তে নাহীং আলে । ৱাসনা ধৰূনী ॥ ৩ ॥
পৰংতু তে নাহীং আলে । ৱাসনা ধৰূনী ॥ ৩ ॥
লোকাংস হোতো চমত্কাৰ । লোক মানিতী সাচাৰ ।
পৰংতু যাচা ৱিচাৰ । পাহিলা পাহিজে ॥ ৪ ॥
পৰংতু যাচা ৱিচাৰ । পাহিলা পাহিজে ॥ ৪ ॥
জীত অস্তাং নেণোং কিতী । জনামধেং চমত্কাৰ হোতী ।
ঐসিযাচী সদ্য প্ৰচিতী । ৰোকডী পাহাৱী ॥ ৫ ॥
ঐসিযাচী সদ্য প্ৰচিতী । ৰোকডী পাহাৱী ॥ ৫ ॥
তো তৰী আপণ নাহীং গেলা । লোকীং প্ৰত্যক্ষ দেখিলা ।
ঐসা চমত্কাৰ জালা । যাস কাযে ম্হণাৱেং ॥ ৬ ॥
ঐসা চমত্কাৰ জালা । যাস কাযে ম্হণাৱেং ॥ ৬ ॥
তৰী তো লোকাংচা ভাৱাৰ্থ । ভাৱিকাং দেৱ যেথাৰ্থ ।
অনেত্ৰ কল্পনা ৱেৰ্থ । কুতৰ্কাচী ॥ ৭ ॥
অনেত্ৰ কল্পনা ৱেৰ্থ । কুতৰ্কাচী ॥ ৭ ॥
আৱডে তেং স্ৱপ্নীং দেখিলেং। তৰীকায তেথূন আলেং ।
ম্হণাল তেণেং আঠৱিলেং । তৰী দ্ৰৱ্য কাং দিসে ॥ ৮ ॥
ম্হণাল তেণেং আঠৱিলেং । তৰী দ্ৰৱ্য কাং দিসে ॥ ৮ ॥
এৱং আপলী কল্পনা । স্ৱপ্নীং যেতী পদাৰ্থ নানা ।
পৰী তে পদাৰ্থ চালতীনা । অথৱা আঠঊ নাহীং ॥ ৯ ॥
পৰী তে পদাৰ্থ চালতীনা । অথৱা আঠঊ নাহীং ॥ ৯ ॥
যেথেং তুটলী আশংকা । জ্ঞাত্যাস জন্ম কল্পূং নকা ।
উমজেনা তৰী ৱিৱেকা । বৰেং পাহা ॥ ১০ ॥
উমজেনা তৰী ৱিৱেকা । বৰেং পাহা ॥ ১০ ॥
জ্ঞানী মুক্ত হোঊন গেলে । ত্যাংচেং সামৰ্থ্য উগেচি চালে ।
কাং জে পুণ্যমাৰ্গেং চালিলেং । ম্হণোনিযাং ॥ ১১ ॥
কাং জে পুণ্যমাৰ্গেং চালিলেং । ম্হণোনিযাং ॥ ১১ ॥
যাকাৰণেং পুণ্যমাৰ্গেং চালাৱেং । ভজন দেৱাচেং ৱাঢৱাৱেং ।
ন্যাযে সাংডূন ন জাৱেং । অন্যাযমাৰ্গেং ॥ ১২ ॥
ন্যাযে সাংডূন ন জাৱেং । অন্যাযমাৰ্গেং ॥ ১২ ॥
নানাপুৰশ্চৰণেং কৰাৱীং । নানা তীৰ্থাটণেং ফীৰাৱীং ।
নানা সামৰ্থ্যেং ৱাঢৱাৱীং। ৱৈৰাগ্যবল়েং ॥ ১৩ ॥
নানা সামৰ্থ্যেং ৱাঢৱাৱীং। ৱৈৰাগ্যবল়েং ॥ ১৩ ॥
নিশ্চযে বৈসে ৱস্তূকডে । তৰী জ্ঞানমাৰ্গেংহি সামৰ্থ্য চঢে ।
কোণীযেক যেকাংত মোডে । ঐসেং ন কৰাৱেং ॥ ১৪ ॥
কোণীযেক যেকাংত মোডে । ঐসেং ন কৰাৱেং ॥ ১৪ ॥
যেক গুৰু যেক দেৱ । কোঠেং তৰী অসাৱা ভাৱ ।
ভাৱাৰ্থ নস্তাং ৱাৱ । সৰ্ৱ কাংহীং ॥ ১৫ ॥
ভাৱাৰ্থ নস্তাং ৱাৱ । সৰ্ৱ কাংহীং ॥ ১৫ ॥
নিৰ্গুণীং জ্ঞান জালেং । ম্হণোন সগুণ অলক্ষ কেলেং ।
তৰী তেং জ্ঞাতেং নাগৱলেং । দোহিংকডে ॥ ১৬ ॥
তৰী তেং জ্ঞাতেং নাগৱলেং । দোহিংকডে ॥ ১৬ ॥
নাহীং ভক্তী নাহীং জ্ঞান । মধেংচ পৈসাৱলা অভিমান ।
ম্হণোনিযাং জপধ্যান । সাংডূংচ নযে ॥১৭ ॥
ম্হণোনিযাং জপধ্যান । সাংডূংচ নযে ॥১৭ ॥
সাংডীল সগুণভজনাসী । তৰী তো জ্ঞাতা পৰী অপেসী ।
ম্হণোনিযাং সগুণভজনাসী । সাংডূংচ নযে ॥ ১৮ ॥
ম্হণোনিযাং সগুণভজনাসী । সাংডূংচ নযে ॥ ১৮ ॥
নিঃকাম বুদ্ধীচিযা ভজনা । ত্ৰৈলোকীং নাহীং তুল়ণা ।
সমৰ্থেংৱিণ ঘডেনা । নিঃকাম ভজন ॥ ১৯ ॥
সমৰ্থেংৱিণ ঘডেনা । নিঃকাম ভজন ॥ ১৯ ॥
কামনেনেং ফল় ঘডে । নিঃকাম ভজনেং ভগৱংত জোডে ।
ফল়ভগৱংতা কোণীকডে । মহদাংতৰ ॥ ২০ ॥
ফল়ভগৱংতা কোণীকডে । মহদাংতৰ ॥ ২০ ॥
নানা ফল়ে দেৱাপাসী । আণী ফল় অংতৰীং ভগৱংতাসী ।
যাকাৰণেং পৰমেশ্ৱৰাসী । নিঃকাম ভজাৱেং ॥ ২১ ॥
যাকাৰণেং পৰমেশ্ৱৰাসী । নিঃকাম ভজাৱেং ॥ ২১ ॥
নিঃকামভজনাচেং ফল় আগল়ে । সামৰ্থ্য চঢে মৰ্যাদাৱেগল়েং ।
তেথেং বাপুডী ফল়েং । কোণীকডে ॥ ২২॥
তেথেং বাপুডী ফল়েং । কোণীকডে ॥ ২২॥
ভক্তেং জেং মনীং ধৰাৱেং । তেং দেৱেং আপণচি কৰাৱেং ।
তেথেং ৱেগল়েং ভাৱাৱেং । নলগে কদা ॥ ২৩ ॥
তেথেং ৱেগল়েং ভাৱাৱেং । নলগে কদা ॥ ২৩ ॥
দোনী সামৰ্থ্যেং যেক হোতাং । কাল়াস নাটোপে সৰ্ৱথা ।
তেথেং ইতৰাংসী কোণ কথা । কীটকন্যাযেং ॥ ২৪ ॥
তেথেং ইতৰাংসী কোণ কথা । কীটকন্যাযেং ॥ ২৪ ॥
ম্হণোনি নিঃকাম ভজন । ৱৰী ৱিশেষ ব্ৰহ্মজ্ঞান ।
তযাস তুল়িতাং ত্ৰিভুৱন । উণেং ৱাটে ॥ ২৫ ॥
তযাস তুল়িতাং ত্ৰিভুৱন । উণেং ৱাটে ॥ ২৫ ॥
যেথেং বুদ্ধীচা প্ৰকাশ । আণিক ন চঢে ৱিশেষ ।
প্ৰতাপ কীৰ্তী আণী যেশ । নিৰংতৰ ॥ ২৬ ॥
প্ৰতাপ কীৰ্তী আণী যেশ । নিৰংতৰ ॥ ২৬ ॥
নিৰূপণাচা ৱিচাৰ । আণী হৰিকথেচা গজৰ ।
তেথেং হোতী তত্পৰ । প্ৰাণীমাত্ৰ ॥ ২৭ ॥
তেথেং হোতী তত্পৰ । প্ৰাণীমাত্ৰ ॥ ২৭ ॥
জেথেং ভ্ৰষ্টাকাৰ ঘডেনা । তো পৰমাৰ্থহি দডেনা ।
সমাধান ৱিঘডেনা । নিশ্চযাচেং ॥ ২৮ ॥
সমাধান ৱিঘডেনা । নিশ্চযাচেং ॥ ২৮ ॥
সাৰাসাৰৱ্হিচাৰ কৰণেং । ন্যাযে অন্যাযে অখংড পাহাণেং ।
বুদ্ধি ভগৱংতাচেং দেণেং । পালটেনা ॥ ২৯ ॥
বুদ্ধি ভগৱংতাচেং দেণেং । পালটেনা ॥ ২৯ ॥
ভক্ত ভগৱংতীং অনন্য । ত্যাসী বুদ্ধী দেতো আপণ ।
যেদৰ্থীং ভগৱদ্ৱচন । সাৱধ ঐকা ॥ ৩০ ॥
যেদৰ্থীং ভগৱদ্ৱচন । সাৱধ ঐকা ॥ ৩০ ॥
শ্লোকাৰ্ধ ॥ দদামি বুদ্ধিযোগং তং যেন মামুপযাংতি তে ॥
ম্হণৌন সগুণ ভজন । ৱৰী ৱিশেষ ব্ৰহ্মজ্ঞান ।
প্ৰত্যযাচেং সমাধান । দুৰ্ল্লভ জগীং ॥ ৩১ ॥
প্ৰত্যযাচেং সমাধান । দুৰ্ল্লভ জগীং ॥ ৩১ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সগুণভজননিৰূপণনাম সমাস সাতৱা ॥
সমাস আঠৱা : প্ৰচীতনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ঐকা প্ৰচিত্তীচীং লক্ষণেং । প্ৰচিত পাহেল তেং শাহাণেং ।
যেৰ ৱেডে দৈন্যৱাণে । প্ৰচিতীৱিণ ॥ ১ ॥
যেৰ ৱেডে দৈন্যৱাণে । প্ৰচিতীৱিণ ॥ ১ ॥
নানা ৰত্নেং নানা নাণীং । পৰীক্ষূন ন ঘেতাং হানী ।
প্ৰচিত ন যেতাং নিৰূপণীং । বৈসোংচ নযে ॥ ২ ॥
প্ৰচিত ন যেতাং নিৰূপণীং । বৈসোংচ নযে ॥ ২ ॥
সুৰংগ শস্ত্ৰ দমূন পাহিলেং । বৰেং পাহাতাং প্ৰচিতীস আলে ।
তৰী মগ পাহিজে ঘেতলেং । জাণতে পুৰুষীং ॥ ৩ ॥
তৰী মগ পাহিজে ঘেতলেং । জাণতে পুৰুষীং ॥ ৩ ॥
বীজ উগৱেলসেং পাহাৱেং । তৰী মগ দ্ৰৱ্য ঘালূন ঘ্যাৱেং ।
প্ৰচিত আলিযাং ঐকাৱেং । নিৰূপণ ॥ ৪ ॥
প্ৰচিত আলিযাং ঐকাৱেং । নিৰূপণ ॥ ৪ ॥
দেহীং আৰোগ্যতা জালী । ঐসী জনা প্ৰচিত আলী ।
তৰী মগ আগত্য ঘেতলী । পাহিজে মাত্ৰা ॥ ৫ ॥
তৰী মগ আগত্য ঘেতলী । পাহিজে মাত্ৰা ॥ ৫ ॥
প্ৰচিতীৱিণ ঔষধ ঘেণেং । তৰী মগ ধডচি ৱিঘডণেং ।
অনুমানেং জেং কাৰ্য কৰণেং । তেংচি মুৰ্খপণ॥৬ ॥
অনুমানেং জেং কাৰ্য কৰণেং । তেংচি মুৰ্খপণ॥৬ ॥
প্ৰচিতীস নাহীং আলেং । আণি সুৱৰ্ণ কৰৱিলেং ।
তৰী মগ জাণাৱেং ঠকিলেং । দেখতদেখতাং ॥ ৭ ॥
তৰী মগ জাণাৱেং ঠকিলেং । দেখতদেখতাং ॥ ৭ ॥
শোধূন পাহিল্যাৱিণ । কাংহীংতৰী যেক কাৰণ ।
হোণাৰ নাহীং নিৰ্ৱাণ । প্ৰাণাস ঘডে ॥ ৮ ॥
হোণাৰ নাহীং নিৰ্ৱাণ । প্ৰাণাস ঘডে ॥ ৮ ॥
ম্হণোনী অনুমানাচেং কাৰ্য । ভল্যানীং কদাপি কৰূং নযে ।
উপায পাহতাং অপাযে । নেমস্ত ঘডে ॥ ৯ ॥
উপায পাহতাং অপাযে । নেমস্ত ঘডে ॥ ৯ ॥
পাণ্যাংতীল ম্হৈসীচী সাটী । কৰণেং হেং বুদ্ধিচ খোটী ।
শোধিল্যাৱিণ হিংপুটী । হোণেং ঘডে ॥ ১০ ॥
শোধিল্যাৱিণ হিংপুটী । হোণেং ঘডে ॥ ১০ ॥
ৱিশ্ৱাসেং ঘৰ ঘেতলেং । ঐসেং কিতী নাহীং ঐকলেং ।
মৈংদেং মৈংদাৱেং কেলেং । পৰী তেং শোধিলেং পাহিজে ॥ ১১ ॥
মৈংদেং মৈংদাৱেং কেলেং । পৰী তেং শোধিলেং পাহিজে ॥ ১১ ॥
শোধিল্যাৱিণ অন্নৱস্ত্ৰ ঘেণেং । তেণেং প্ৰাণাস মুকণেং ।
লটিক্যাচা ৱিশ্ৱাস ধৰণেং । হে। চি মূৰ্খপণ ॥ ১২ ॥
লটিক্যাচা ৱিশ্ৱাস ধৰণেং । হে। চি মূৰ্খপণ ॥ ১২ ॥
সংগতী চোৰাচী ধৰিতাং । ঘাত হোঈল তত্ৱতা ।
ঠকু সিংতৰু শোধিতাং । ঠাঈং পডে ॥ ১৩ ॥
ঠকু সিংতৰু শোধিতাং । ঠাঈং পডে ॥ ১৩ ॥
গৈৰসাল় তামগিৰী । কোণী নৱী মুদ্ৰা কৰী ।
নানা কপট পৰোপৰীং । শোধূন পাহাৱেং ॥ ১৪ ॥
নানা কপট পৰোপৰীং । শোধূন পাহাৱেং ॥ ১৪ ॥
দিৱাল়খোৰাচা মাংড । পাহাতাং ৱৈভৱ দিসে উদংড ।
পৰী তেং অৱঘেং থোতাংড । ভংড পুঢেং ॥ ১৫ ॥
পৰী তেং অৱঘেং থোতাংড । ভংড পুঢেং ॥ ১৫ ॥
তৈসেং প্ৰচিতীৱীণ জ্ঞান । তেথেং নাহীং সমাধান ।
কৰূন বহুতাংচা অনুমান । অন্হীত জালেং ॥ ১৬ ॥
কৰূন বহুতাংচা অনুমান । অন্হীত জালেং ॥ ১৬ ॥
মংত্ৰ যংত্ৰ উপদেসিলে । নেণতেং প্ৰাণী তেং গোৱিলেং ।
জৈসেং ঝাংকূন মাৰিলেং । দুখণাঈত ॥ ১৭ ॥
জৈসেং ঝাংকূন মাৰিলেং । দুখণাঈত ॥ ১৭ ॥
ৱৈদ্য পাহিলা পৰী কচ্চা । তৰী প্ৰাণ গেলা পোৰাচা ।
যেথেং উপাযে দুসৰ্যাচা । কাযে চালে ॥ ১৮ ॥
যেথেং উপাযে দুসৰ্যাচা । কাযে চালে ॥ ১৮ ॥
দুঃখেং অংতৰী ঝিজে । আণী ৱৈদ্য পুসতাং লাজে ।
তৰীচ মগ ত্যাসী সাজে । আত্মহত্যাৰেপণ ॥ ১৯ ॥
তৰীচ মগ ত্যাসী সাজে । আত্মহত্যাৰেপণ ॥ ১৯ ॥
জাণত্যাৱৰী গৰ্ৱ কেলা । তৰী নেণত্যাকৰিতাং বুডালা ।
যেথেং কোণাচা ঘাত জালা । বৰেং পাহা ॥ ২০ ॥
যেথেং কোণাচা ঘাত জালা । বৰেং পাহা ॥ ২০ ॥
পাপাচী খংডণা জালী । জন্মযাতনা চুকলী ।
ঐসী স্ৱযেং প্ৰচিত আলী । ম্হণিজে বৰেং ॥ ২১ ॥
ঐসী স্ৱযেং প্ৰচিত আলী । ম্হণিজে বৰেং ॥ ২১ ॥
পৰমেশ্ৱৰাস ৱোল়খিলেং । আপণ কোণসেং কল়লেং ।
আত্মনিৱেদন জালেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ২২ ॥
আত্মনিৱেদন জালেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ২২ ॥
ব্ৰহ্মাংড কোণেং কেলেং । কাসযাচেং উভাৰলেং ।
মুখ্য কৰ্ত্যাস ৱোল়খিলেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ২৩ ॥
মুখ্য কৰ্ত্যাস ৱোল়খিলেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ২৩ ॥
যেথেংঅনুমান ৰাহিলা । তৰী পৰমাৰ্থ কেলা তো ৱাযাং গেলা ।
প্ৰাণী সংশঈং বুডালা । প্ৰচিতীৱিণ ॥ ২৪ ॥
প্ৰাণী সংশঈং বুডালা । প্ৰচিতীৱিণ ॥ ২৪ ॥
হেং পৰমাৰ্থাচেং ৱৰ্ম । লটিকেং বোলে তো অধম ।
লটিকে মানী তো অধমোদ্ধম । যেথাৰ্থ জাণাৱা ॥ ২৫ ॥
লটিকে মানী তো অধমোদ্ধম । যেথাৰ্থ জাণাৱা ॥ ২৫ ॥
যেথেং বোলণ্যাচী জালী সীমা । নেণতাং ন কল়ে পৰমাত্মা ।
অসত্য নাহীং সৰ্ৱোত্তমা । তূং জাণসী ॥ ২৬ ॥
অসত্য নাহীং সৰ্ৱোত্তমা । তূং জাণসী ॥ ২৬ ॥
মাঝে উপাসনেচা বডিৱাৰ । জ্ঞান সাংগাৱেং সাচাৰ ।
মিথ্যা বোলতাং উত্তৰ । প্ৰভূস লগে ॥ ২৭ ॥
মিথ্যা বোলতাং উত্তৰ । প্ৰভূস লগে ॥ ২৭ ॥
ম্হণোনি সত্যচি বোলিলেং ।কৰ্ত্যাস পাহিজে ৱোল়খিলেং ।
মাযোদ্ভৱাচেং শোধিলেং । পাহিজে মূল় ॥ ২৮ ॥
মাযোদ্ভৱাচেং শোধিলেং । পাহিজে মূল় ॥ ২৮ ॥
তেংচি পুঢেং নীৰূপণ । বোলিলেংচি বোলিলেং প্ৰমাণ ।
শ্ৰোতীং সাৱধ অংতঃকৰ্ণ । ঘাতলেংচি ঘালাৱেং ॥ ২৯ ॥
শ্ৰোতীং সাৱধ অংতঃকৰ্ণ । ঘাতলেংচি ঘালাৱেং ॥ ২৯ ॥
সূক্ষ্ম নিৰূপণ লাগলেং । তেথেং বোলিলেংচি মাগুতেং বোলিলেং ।
শ্ৰোত্যাংস পাহিজে উমজলেং ।ম্হণৌনিযাং ॥ ৩০ ॥
শ্ৰোত্যাংস পাহিজে উমজলেং ।ম্হণৌনিযাং ॥ ৩০ ॥
প্ৰচিত পাহাতাং নিকট । উডোন জাতী পৰিপাঠ ।
ম্হণোনি হে খটপট । কৰণেং লাগে ॥ ৩১ ॥
ম্হণোনি হে খটপট । কৰণেং লাগে ॥ ৩১ ॥
পৰিপাঠেংচি জৰী বোলিলেং । তৰী প্ৰচিতসমাধান বুডালেং ।
প্ৰচিতসমাধান ৰাখিলেং । তৰী পৰিপাঠ উডে ॥ ৩২ ॥
প্ৰচিতসমাধান ৰাখিলেং । তৰী পৰিপাঠ উডে ॥ ৩২ ॥
ঐসী সাংকডী দোহীংকডে । ম্হণৌন বোলিলেংচি বোলণেং ঘডে ।
দোনী ৰাখোনিযাং কোডেং । উকলূন দাঊং ৩৩ ॥
দোনী ৰাখোনিযাং কোডেং । উকলূন দাঊং ৩৩ ॥
পৰীপাঠ আণী প্ৰচিত প্ৰমাণ । দোনী ৰাখোন নিৰূপণ ।
শ্ৰোতে পৰম ৱিচক্ষণ । ৱিৱৰোত পুঢেং ॥ ৩৪ ॥
শ্ৰোতে পৰম ৱিচক্ষণ । ৱিৱৰোত পুঢেং ॥ ৩৪ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে প্ৰচিতনিৰূপণনাম সমাস আঠৱা ॥
সমাস নৱৱা : পুৰুষপ্ৰকৃতি ॥ শ্ৰীৰাম ॥
আকাশীং ৱাযো জালা নিৰ্মাণ । তৈসী ব্ৰহ্মীং মূল়মাযা জাণ ।
ত্যা ৱাযোমধেং ত্ৰিগুণ । আণী পংচভূতেং ॥ ১ ॥
ত্যা ৱাযোমধেং ত্ৰিগুণ । আণী পংচভূতেং ॥ ১ ॥
ৱটবীজীং অসে ৱাড । ফোডূন পাহাতাং ন দিসে ঝাড ।
নানা ৱৃক্ষাংচে জুংবাড । বীজাপাসূন হোতী ॥ ২ ॥
নানা ৱৃক্ষাংচে জুংবাড । বীজাপাসূন হোতী ॥ ২ ॥
তৈসী বীজৰূপ মুল়মাযা । ৱিস্তাৰ জালা তেথুনিযাং ।
তিচেং স্ৱৰূপ শোধুনিযাং । বৰেং পাহাৱেং ॥ ৩ ॥
তিচেং স্ৱৰূপ শোধুনিযাং । বৰেং পাহাৱেং ॥ ৩ ॥
তেথেং দোনী ভেদ দিসতী । ৱিৱেকেং পাহাৱী প্ৰচিতী ।
নিশ্চল়ীং জে চংচল় স্থিতী । তোচি ৱাযো ॥ ৪ ॥
নিশ্চল়ীং জে চংচল় স্থিতী । তোচি ৱাযো ॥ ৪ ॥
তযামধেং জাণীৱকল়া । জগজ্জোতীচা জিৱ্হাল়া ।
ৱাযো জাণীৱ মিল়োন মেল়া । মূল়মাযা বোলিজে ॥ ৫ ॥
ৱাযো জাণীৱ মিল়োন মেল়া । মূল়মাযা বোলিজে ॥ ৫ ॥
সৰিতা ম্হণতাং বাযকো ভাসে । তেথেং পাহাতাং পাণীচ অসে ।
ৱিৱেকী হো সমজা তৈসেং । মূল়মাযেসী ॥ ৬ ॥
ৱিৱেকী হো সমজা তৈসেং । মূল়মাযেসী ॥ ৬ ॥
ৱাযো জাণীৱ জগজ্জোতী । তযাস মূল়মাযা ম্হণতী ।
পুৰুষ আণী প্ৰকৃতী । যাচেংচ নাংৱ ॥ ৭ ॥
পুৰুষ আণী প্ৰকৃতী । যাচেংচ নাংৱ ॥ ৭ ॥
ৱাযোস ম্হণতী প্ৰকৃতী । আণী পুৰুষ ম্হণতী জগজ্জোতী ।
পুৰুষপ্ৰকৃতী শিৱশক্তী । যাচেংচ নাংৱ ॥ ৮ ॥
পুৰুষপ্ৰকৃতী শিৱশক্তী । যাচেংচ নাংৱ ॥ ৮ ॥
ৱাযোমধেং জাণীৱ ৱিশেষ । তেংচি প্ৰকৃতুমধেং পুৰুষ ।
যে গোষ্টীচা ৱিশ্ৱাস । ধৰিলা পাহিজে॥ ৯॥
যে গোষ্টীচা ৱিশ্ৱাস । ধৰিলা পাহিজে॥ ৯॥
ৱাযো শক্তি জাণীৱ ঈশ্ৱৰ । অৰ্ধনাৰী নটেশ্ৱৰ ।
লোক ম্হণতী নিৰংতৰ । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ১০ ॥
লোক ম্হণতী নিৰংতৰ । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ১০ ॥
ৱাযোমধেং জাণীৱ গুণ । তেংচি ঈশ্ৱৰাচেং লক্ষণ ।
তযাপাসূন ত্ৰিগুণ । পুঢেং জালে ॥ ১১ ॥
তযাপাসূন ত্ৰিগুণ । পুঢেং জালে ॥ ১১ ॥
তযা গুণামধেং সত্ৱগুণ । নিখল় জাণীৱলক্ষণ ।
ত্যাচা দেহধাৰী আপণ । ৱিষ্ণু জালা ॥ ১২ ॥
ত্যাচা দেহধাৰী আপণ । ৱিষ্ণু জালা ॥ ১২ ॥
ত্যাচ্যা অংশে জগ চালে । ঐসে ভগৱদ্গীতা বোলে।
গুংতলে তেংচি উগৱলে । ৱিচাৰ পাহাতাং ॥ ১৩ ॥
গুংতলে তেংচি উগৱলে । ৱিচাৰ পাহাতাং ॥ ১৩ ॥
যেক জাণীৱ ৱাংটলী । প্ৰাণীমাত্ৰাস ৱিভাগলী ।
জাণজাণোং ৱাংচৱিলী । সৰ্ৱত্ৰ কাযা ॥ ১৪ ॥
জাণজাণোং ৱাংচৱিলী । সৰ্ৱত্ৰ কাযা ॥ ১৪ ॥
তযেংচে নাংৱ জগজ্জোতী । প্ৰাণীমাত্ৰ তিচেন জিতী ।
যাচী ৰোকডী প্ৰচিতী । প্ৰত্যক্ষ পাহাৱী ॥ ১৫ ॥
যাচী ৰোকডী প্ৰচিতী । প্ৰত্যক্ষ পাহাৱী ॥ ১৫ ॥
পক্ষী শ্ৱাপদ কিডা মুংগী । কোণীযেক প্ৰাণী জগীং ।
জাণীৱ খেল়ে ত্যাচ্যা আংগীং । নিৰংতৰ ॥১৬ ॥
জাণীৱ খেল়ে ত্যাচ্যা আংগীং । নিৰংতৰ ॥১৬ ॥
জাণোনী কাযা পল়ৱিতী । তেণেং গুণেং ৱাংচতী ।
দডতী আণি লপতী । জাণজাণোং ॥ ১৭ ॥
দডতী আণি লপতী । জাণজাণোং ॥ ১৭ ॥
আৱঘ্যা জগস ৱাংচৱিতী । ম্হণোন নামেং জগজ্জোতী ।
তে গেলিযাং প্ৰাণী মৰতী । জেথীল তেথেং॥ ১৮॥
তে গেলিযাং প্ৰাণী মৰতী । জেথীল তেথেং॥ ১৮॥
মুল়ীংচে জাণীৱেচা ৱিকাৰ । পুঢেং জালা ৱিস্তাৰ ।
জৈসে উদকাচে তুষাৰ । অনংত ৰেণু ॥১৯ ॥
জৈসে উদকাচে তুষাৰ । অনংত ৰেণু ॥১৯ ॥
তৈসে দেৱ দেৱতা ভূতেং । মিথ্যা ম্হণোনযে ত্যাংতেং ।
আপলাল্যা সামৰ্থ্যেং তে । সৃষ্টীমধেং ফিৰতী ॥২০ ॥
আপলাল্যা সামৰ্থ্যেং তে । সৃষ্টীমধেং ফিৰতী ॥২০ ॥
সদা ৱিচৰতী ৱাযোস্ৱৰূপেং । স্ৱৈছা পালটিতী ৰূপেং ।
অজ্ঞান প্ৰাণী ভ্ৰমেং সংকল্পেং ত্যাস । বাধিতী ॥ ২১ ॥
অজ্ঞান প্ৰাণী ভ্ৰমেং সংকল্পেং ত্যাস । বাধিতী ॥ ২১ ॥
জ্ঞাত্যাস সংকল্পেচি অসেনা । ম্হণোন ত্যাংচেন বাধৱেনা ।
যাকাৰণেং আত্মজ্ঞানা । অভ্যাসাৱেং ॥ ২২ ॥
যাকাৰণেং আত্মজ্ঞানা । অভ্যাসাৱেং ॥ ২২ ॥
অভ্যাসিলিযা আত্মজ্ঞান। সৰ্ৱকৰ্মাস হোযে খংডণ ।
হে ৰোকডী প্ৰচিত প্ৰমাণ । সংদেহ নাহীং ॥ ২৩ ॥
হে ৰোকডী প্ৰচিত প্ৰমাণ । সংদেহ নাহীং ॥ ২৩ ॥
জ্ঞানেৱিণ কৰ্ম ৱিঘডে । হেং তোং কদাপি ন ঘডে ।
সদ্গুৰুৱীণ জ্ঞান জোডে । হেংহি অঘটীত ॥ ২৪ ॥
সদ্গুৰুৱীণ জ্ঞান জোডে । হেংহি অঘটীত ॥ ২৪ ॥
ম্হণোন সদ্গুৰু কৰাৱা । সত্সংগ শোধূন ধৰাৱা ।
তত্ৱৱিচাৰ ৱিৱৰাৱা । অংতৰ্যামীং ॥ ২৫॥
তত্ৱৱিচাৰ ৱিৱৰাৱা । অংতৰ্যামীং ॥ ২৫॥
তত্ৱেং তত্ৱ নিৰসোন জাতাং । আপলা আপণচি তত্ৱতা ।
অনন্যভাৱেং সাৰ্থকতা । সহজচি জালী ॥ ২৬ ॥
অনন্যভাৱেং সাৰ্থকতা । সহজচি জালী ॥ ২৬ ॥
ৱিচাৰ ন কৰিতাং জেং জেং কেলেং । তেং তেং ৱাউগেং ৱেৰ্থ গেলেং ।
ম্হণোনি ৱিচাৰীং প্ৰৱৰ্তলেং । পাহিজে আধীং ॥ ২৭ ॥
ম্হণোনি ৱিচাৰীং প্ৰৱৰ্তলেং । পাহিজে আধীং ॥ ২৭ ॥
ৱিচাৰ পাহেল তো পুৰুষু । ৱিচাৰ ন পাহে তো পশু ।
ঐসী ৱচনেং সৰ্ৱেশু । ঠাঈং ঠাঈং বোলিলা ॥ ২৮ ॥
ঐসী ৱচনেং সৰ্ৱেশু । ঠাঈং ঠাঈং বোলিলা ॥ ২৮ ॥
সিদ্ধাংত সাধাযাকাৰণেং । পূৰ্ৱপক্ষ লাগে উডৱণেং ।
পৰংতু সাধকাং নিৰূপণেং । সাক্ষাত্কাৰ ॥ ২৯ ॥
পৰংতু সাধকাং নিৰূপণেং । সাক্ষাত্কাৰ ॥ ২৯ ॥
শ্ৰৱণ মনন নিজধ্যাস । প্ৰচিতীনেং বাণতাং ৱিশ্ৱাস ।
ৰোকড সাক্ষাত্কাৰ সাযাস । কৰণেংচি নলগে ॥ ৩০ ॥
ৰোকড সাক্ষাত্কাৰ সাযাস । কৰণেংচি নলগে ॥ ৩০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিশ্যসংৱাদে পুৰুষপ্ৰকৃতীনাম সমাস নৱৱা ॥
সমাস দহাৱা : চল়াচল়নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
গগনাসাৰিখেং ব্ৰহ্ম পোকল় । উদংড উংচ অংতৰাল়।
নিৰ্গুণ নিৰ্মল় নিশ্চল় । সদোদিত ॥ ১ ॥
নিৰ্গুণ নিৰ্মল় নিশ্চল় । সদোদিত ॥ ১ ॥
ত্যাস পৰমাত্মা ম্হণতী । আণিক নামেং নেণোং কিতী ।
পৰী তেং জাণিজে আদিঅংতীং । জৈসেং তৈসেং ॥ ২ ॥
পৰী তেং জাণিজে আদিঅংতীং । জৈসেং তৈসেং ॥ ২ ॥
ৱিস্তীৰ্ণ পসৰলা পৈস । ভোংৱতা দাটলা অৱকাশ ।
ভাসচি নাহীং নিৰাভাস । জৈসেং তৈসেং ॥ ৩ ॥
ভাসচি নাহীং নিৰাভাস । জৈসেং তৈসেং ॥ ৩ ॥
চহুংকডে পাতাল়তল়ীং । অংতচি নাহীং অংতৰাল়ীং ।
কল্পাংতকাল়ীং সৰ্ৱকাল়ীং । সংচলেচি অসে ॥ ৪ ॥
কল্পাংতকাল়ীং সৰ্ৱকাল়ীং । সংচলেচি অসে ॥ ৪ ॥
ঐসেং কাংহীংযেক অচংচল় । তে অচংচল়ীং ভাসে চংচল় ।
ত্যাস নামেংহি পুষ্কল় । ত্ৰিৱিধা প্ৰকাৰেং ॥ ৫ ॥
ত্যাস নামেংহি পুষ্কল় । ত্ৰিৱিধা প্ৰকাৰেং ॥ ৫ ॥
ন দিসতাং নাংৱ ঠেৱণেং । ন দেখতাং খূণ সাংগণেং ।
অসো হেং জাণাযাকাৰণেং । নামাভিধানেং ॥ ৬ ॥
অসো হেং জাণাযাকাৰণেং । নামাভিধানেং ॥ ৬ ॥
মূল়মাযা মূল়প্ৰকৃতি । মূল়পুৰুষ ঐসেং ম্হণতী ।
শিৱশক্তি নামেং কিতী । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ৭ ॥
শিৱশক্তি নামেং কিতী । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ৭ ॥
পৰী জেং নাম ঠেৱিলেং জযা । আধীং ৱোল়খাৱেং তযা ।
প্ৰচিতীৱীণ কাসযা । ৱলগনা কৰাৱী ॥ ৮ ॥
প্ৰচিতীৱীণ কাসযা । ৱলগনা কৰাৱী ॥ ৮ ॥
ৰূপাচী ন ধৰিতাং সোযে । নামাসৰিসেং ভৰংগল়োং নযে ।
প্ৰত্যযাৱিণ গল়ংগা হোযে । অনুমানজ্ঞানেং ॥ ৯ ॥
প্ৰত্যযাৱিণ গল়ংগা হোযে । অনুমানজ্ঞানেং ॥ ৯ ॥
নিশ্চল় গগনীং চংচল় ৱাৰা । ৱাজোং লাগলা ভৰাৰাং ।
পৰী ত্যা গগনা আণি সমীৰা । ভেদ আহে ॥ ১০ ॥
পৰী ত্যা গগনা আণি সমীৰা । ভেদ আহে ॥ ১০ ॥
তৈসেং নিশ্চল় পৰব্ৰহ্ম । চংচল় মাযা ভাসলা ভ্ৰম ।
ত্যা ভ্ৰমাচা সংভ্ৰম । কৰূন দাঊং ॥ ১১ ॥
ত্যা ভ্ৰমাচা সংভ্ৰম । কৰূন দাঊং ॥ ১১ ॥
জৈসা গগনী চালিলা পৱন । তৈসেং নিশ্চল়ীং জালেং চল়ণ ।
ইছা স্ফূৰ্তিলক্ষণ । স্ফূৰ্ণৰূপ ॥ ১২ ॥
ইছা স্ফূৰ্তিলক্ষণ । স্ফূৰ্ণৰূপ ॥ ১২ ॥
অহংপণেং জাণীৱ জালী । তেচি মূল়প্ৰকৃতি বোলিলী ।
মাহাকাৰণকাযা ৰচলী । ব্ৰহ্মাংডীচী ॥ ১৩ ॥
মাহাকাৰণকাযা ৰচলী । ব্ৰহ্মাংডীচী ॥ ১৩ ॥
মাহামাযা মূল়প্ৰকৃতী । কাৰণ তে অৱ্যাকৃতী ।
সূক্ষ্ম হিৰণ্যগৰ্ভ ম্হণতী । ৱিৰাট তে স্থূল় ॥ ১৪ ॥
সূক্ষ্ম হিৰণ্যগৰ্ভ ম্হণতী । ৱিৰাট তে স্থূল় ॥ ১৪ ॥
ঐসেং পংচীকৰ্ণ শাস্ত্ৰপ্ৰমযে । ঈশ্ৱৰতনুচতুষ্টযে ।
ম্হণোন হেং বোলণেং হোযে । জাণীৱ মূল়মাযা ॥ ১৫ ॥
ম্হণোন হেং বোলণেং হোযে । জাণীৱ মূল়মাযা ॥ ১৫ ॥
পৰমাত্মা পৰমেশ্ৱৰু । পৰেশ জ্ঞানঘন ঈশ্ৱৰু ।
জগদীশ জগদাত্মা জগদেশ্ৱৰু । পুৰুষনামেং ॥ ১৬ ॥
জগদীশ জগদাত্মা জগদেশ্ৱৰু । পুৰুষনামেং ॥ ১৬ ॥
সত্তাৰূপ জ্ঞানস্ৱৰূপ । প্ৰকশৰূপ জোতিৰূপ ।
কাৰণৰূপ চিদ্ৰূপ । শুদ্ধ সূক্ষ্ম অলিপ্ত ॥ ১৭ ॥
কাৰণৰূপ চিদ্ৰূপ । শুদ্ধ সূক্ষ্ম অলিপ্ত ॥ ১৭ ॥
আত্মা অংতৰাত্মা ৱিশ্ৱাত্মা । দ্ৰষ্টা সাক্ষী সৰ্ৱাত্মা ।
ক্ষেত্ৰজ্ঞ শিৱাত্মা জীৱাত্মা । দেহী কূটস্ত বোলিজে ॥ ১৮ ॥
ক্ষেত্ৰজ্ঞ শিৱাত্মা জীৱাত্মা । দেহী কূটস্ত বোলিজে ॥ ১৮ ॥
ইংদ্ৰাত্মা ব্ৰহ্মাত্মা হৰিহৰাত্মা । যেমাত্মা ধৰ্মাত্মা নৈৰূত্যাত্মা ।
ৱৰুণৱাযোকুবেৰাত্মা । ঋষীদেৱমুনিধৰ্তা ॥ ১৯ ॥
ৱৰুণৱাযোকুবেৰাত্মা । ঋষীদেৱমুনিধৰ্তা ॥ ১৯ ॥
গণ গংধৰ্ৱ ৱিদ্যাধৰ । যেক্ষ কিন্নৰ নাৰদ তুংবৰ ।
সৰ্ৱ লোকাংচেং অংতৰ । তো সৰ্ৱাংতৰাত্মা বোলিজে ॥ ২০ ॥
সৰ্ৱ লোকাংচেং অংতৰ । তো সৰ্ৱাংতৰাত্মা বোলিজে ॥ ২০ ॥
চংদ্ৰ সূৰ্য তাৰামংডল়েং । ভূমংডল়েং মেঘমংডল়েং ।
যেকৱীস স্ৱৰ্গেং সপ্ত পাতাল়েং । অংতৰাত্মাচ ৱৰ্তৱী ॥ ২১ ॥
যেকৱীস স্ৱৰ্গেং সপ্ত পাতাল়েং । অংতৰাত্মাচ ৱৰ্তৱী ॥ ২১ ॥
গুপ্ত ৱল্লী পাল্হাল়লী । তিচীং পুৰুষনামেং ঘেতলীং ।
আতাং স্ত্ৰীনামেং ঐকিলীং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২২ ॥
আতাং স্ত্ৰীনামেং ঐকিলীং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২২ ॥
মূল়মাযা জগদেশ্ৱৰী । পৰমৱিদ্যা পৰমেশ্ৱৰী ।
ৱিশ্ৱৱংদ্যা ৱিশ্ৱেশ্ৱৰী । ত্ৰৈলোক্যজননী ॥ ২৩ ॥
ৱিশ্ৱৱংদ্যা ৱিশ্ৱেশ্ৱৰী । ত্ৰৈলোক্যজননী ॥ ২৩ ॥
অংতৰ়েতু অংতৰ্কল়া । মৌন্যগৰ্ভ জাণীৱকল়া ।
চপল় জগজ্জোতী জীৱনকল়া । পৰা পশ্যংতী মধ্যমা ॥ ২৪ ॥
চপল় জগজ্জোতী জীৱনকল়া । পৰা পশ্যংতী মধ্যমা ॥ ২৪ ॥
যুক্তি বুদ্ধি মতি ধাৰণা । সাৱধানতা নানা চাল়ণা ।
ভূত ভৱিষ্য ৱৰ্তমানা । উকলূন দাৱী ॥ ২৫ ॥
ভূত ভৱিষ্য ৱৰ্তমানা । উকলূন দাৱী ॥ ২৫ ॥
জাগৃতি স্ৱপ্ন সুষুপ্তী জাণে । তুৰ্যা তাটস্তা অৱস্তা জাণে ।
সুখ দুঃখ সকল় জাণে । মানাপমান ॥ ২৬ ॥
সুখ দুঃখ সকল় জাণে । মানাপমান ॥ ২৬ ॥
তে পৰম কঠীণ কৃপাল়ু । তে পৰম কোমল় স্নেহাল়ু ।
তে পৰম ক্ৰোধী লোভাল়ু । মৰ্যাদেৱেগল়ী ॥ ২৭ ॥
তে পৰম ক্ৰোধী লোভাল়ু । মৰ্যাদেৱেগল়ী ॥ ২৭ ॥
শাংতী ক্ষ্মা ৱিৰক্তী ভক্তী । অধ্যাত্মৱিদ্যা সাযোজ্যমুক্তি ।
ৱিচাৰণা সহজস্থিতি । জযেচেনী ॥ ২৮ ॥
ৱিচাৰণা সহজস্থিতি । জযেচেনী ॥ ২৮ ॥
পুৰ্ৱীং পুৰুষনামেং বোলিলীং । উপৰী স্ত্ৰীনামেং নিৰোপিলীং ।
আতাং নপুষকনামেং ঐকিলীং । পাহিজে চংচল়াচীং ॥ ২৯ ॥
আতাং নপুষকনামেং ঐকিলীং । পাহিজে চংচল়াচীং ॥ ২৯ ॥
জাণণেং অংতঃকৰ্ণ চিত্ত । শ্ৰৱণ মনন চৈতন্য জীৱিত ।
যেতেং জাতেং সুচীত । হোঊন পাহা ॥ ৩০ ॥
যেতেং জাতেং সুচীত । হোঊন পাহা ॥ ৩০ ॥
মীপণ তূংপণ জাণপণ । জ্ঞাতেংপণ সৰ্ৱজ্ঞপণ ।
জীৱপণ শিৱপণ ঈশ্ৱৰপণ । অলিপ্তপণ বোলিজে ॥ ৩১ ॥
জীৱপণ শিৱপণ ঈশ্ৱৰপণ । অলিপ্তপণ বোলিজে ॥ ৩১ ॥
ঐসীং নামেং উদংড অসতী । পৰী তে যেকচি জগজ্জোতী ।
ৱিচাৰৱংত তে জাণতী । সৰ্ৱাংতৰাত্মা ॥ ৩২ ॥
ৱিচাৰৱংত তে জাণতী । সৰ্ৱাংতৰাত্মা ॥ ৩২ ॥
আত্মা জগজ্জোতী সৰ্ৱজ্ঞপণ । তীনী মিল়োন যেকচি জাণ ।
অংতঃকৰ্ণচি প্ৰমাণ । জ্ঞেপ্তীমাত্ৰ ॥ ৩৩ ॥
অংতঃকৰ্ণচি প্ৰমাণ । জ্ঞেপ্তীমাত্ৰ ॥ ৩৩ ॥
ঢীগ জালে পদাৰ্থাচে । পুৰুষ স্ত্ৰী নপুংসক নামাংচে ।
পৰংতু সৃষ্টীৰচনেচেং । কিতী ম্হণোন সংগাৱেং ॥ ৩৪ ॥
পৰংতু সৃষ্টীৰচনেচেং । কিতী ম্হণোন সংগাৱেং ॥ ৩৪ ॥
সকল় চাল়িতা যেক । অংতৰাত্মা ৱৰ্ততী অনেক ।
মুংগীপাসূন ব্ৰহ্মাদিক । তেণেংচি চালতী ॥ ৩৫ ॥
মুংগীপাসূন ব্ৰহ্মাদিক । তেণেংচি চালতী ॥ ৩৫ ॥
তো অংতৰাত্মা আহে কৈসা । প্ৰতুত ৱোল়খানা আমাসা ।
নানা প্ৰকাৰীংচা তমাসা । যেথেংচি আহে ॥ ৩৬ ॥
নানা প্ৰকাৰীংচা তমাসা । যেথেংচি আহে ॥ ৩৬ ॥
তো কল়তো পৰী দিসেনা । প্ৰচিত যেতে পৰী ভাসেনা ।
শৰীৰীং অসে পৰী ৱসেনা । যেকে ঠাঈং ॥ ৩৭ ॥
শৰীৰীং অসে পৰী ৱসেনা । যেকে ঠাঈং ॥ ৩৭ ॥
তীক্ষণপণেং গগনীং ভৰে । সৰোৱৰ দেখতাং চ পসৰে ।
পদাৰ্থ লক্ষূন উৰে । চহূংকডে ॥ ৩৮ ॥
পদাৰ্থ লক্ষূন উৰে । চহূংকডে ॥ ৩৮ ॥
জৈসা পদাৰ্থ দৃষ্টীস দিসতো । তো ত্যাসাৰিখাচ হোতো ।
ৱাযোহূনি ৱিশেষ তো । চংচল়ৱিষঈং ॥ ৩৯ ॥
ৱাযোহূনি ৱিশেষ তো । চংচল়ৱিষঈং ॥ ৩৯ ॥
কিত্যেক দৃষ্টীনেং দেখে । কিতীযেক ৰসনেনেং চাখে ।
কিতীযেক তে ৱোল়খে । মনেংকৰূনি ॥ ৪০ ॥
কিতীযেক তে ৱোল়খে । মনেংকৰূনি ॥ ৪০ ॥
শ্ৰোতীং বৈসোন শব্দ ঐকতো । ঘ্ৰাণেংদ্ৰিযেং ৱাস ঘেতো ।
ত্ৱচেইংদ্ৰিযেং জাণতো । সীতোষ্ণাদিক ॥ ৪১ ॥
ত্ৱচেইংদ্ৰিযেং জাণতো । সীতোষ্ণাদিক ॥ ৪১ ॥
ঐশা জাণে অংতৰ্কল়া । সকল়ামধেং পৰী নিৰাল়া ।
পাহাতাং ত্যাচী অগাধ লীল়া । তোচি জাণে ॥ ৪২ ॥
পাহাতাং ত্যাচী অগাধ লীল়া । তোচি জাণে ॥ ৪২ ॥
তো পুৰুষ না সুংদৰী । বাল় তাৰুণ্য না কুমাৰী ।
নপুংসকাচা দেহধাৰী । পৰী নপুসক নৱ্হে ॥ ৪৩ ॥
নপুংসকাচা দেহধাৰী । পৰী নপুসক নৱ্হে ॥ ৪৩ ॥
তো চালৱী সকল় দেহাসী । কৰূন অকৰ্তা ম্হণতী ত্যাসী ।
তো ক্ষেত্ৰজ্ঞ ক্ষেত্ৰৱাসী । দেহী কূটস্ত বোলিজে ॥ ৪৪ ॥
তো ক্ষেত্ৰজ্ঞ ক্ষেত্ৰৱাসী । দেহী কূটস্ত বোলিজে ॥ ৪৪ ॥
॥ শ্লোক ॥
দ্ৱাৱিমৌ পুৰুষৌ লোকে ক্ষৰশ্চাক্ষৰ এৱ চ ।
ক্ষৰঃ সৰ্ৱাণি ভূতানি কূটস্থোক্ষৰ উচ্যতে ॥
ক্ষৰঃ সৰ্ৱাণি ভূতানি কূটস্থোক্ষৰ উচ্যতে ॥
দোনী পুৰুষ লোকীং অসতী । ক্ষৰাক্ষৰ বোলিজতী ।
সৰ্ৱ ভূতেং ক্ষৰ ম্হণতী । অক্ষৰ কূটস্ত বোলিজে ॥ ৪৫ ॥
সৰ্ৱ ভূতেং ক্ষৰ ম্হণতী । অক্ষৰ কূটস্ত বোলিজে ॥ ৪৫ ॥
উত্তম পুৰুষ তো আণীক । নিঃপ্ৰপংচ নিঃকল়ংক ।
নিৰংজন পৰমাত্মা যেক । নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ৪৬ ॥
নিৰংজন পৰমাত্মা যেক । নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ৪৬ ॥
চ্যাৰী দেহ নিৰসাৱে । সাধকেং দেহাতীত ৱ্হাৱেং ।
দেহাতীত হোতাং জাণাৱেং । অনন্য ভক্ত ॥ ৪৭ ॥
দেহাতীত হোতাং জাণাৱেং । অনন্য ভক্ত ॥ ৪৭ ॥
দেহমাত্ৰ নিৰসুনী গেলা । তেথেং অংতৰাত্মা কৈসা উৰলা ।
নিৰ্ৱিকাৰীং ৱিকাৰালা । ঠাৱ নাহীং ॥ ৪৮ ॥
নিৰ্ৱিকাৰীং ৱিকাৰালা । ঠাৱ নাহীং ॥ ৪৮ ॥
নিশ্চল় পৰব্ৰহ্ম যেক । চংচল় জাণাৱেং মাঈক ।
ঐসা প্ৰত্যয নিশ্চযাত্মক । ৱিৱেকেং পাহাৱা ॥ ৪৯ ॥
ঐসা প্ৰত্যয নিশ্চযাত্মক । ৱিৱেকেং পাহাৱা ॥ ৪৯ ॥
যেথেং বহুত নলগে খল়খল় । যেক চংচল় যেক নিশ্চল় ।
শাশ্ৱত কোণতেং কেৱল় । জ্ঞানেং ৱোল়খাৱেং ॥ ৫০ ॥
শাশ্ৱত কোণতেং কেৱল় । জ্ঞানেং ৱোল়খাৱেং ॥ ৫০ ॥
অসাৰ ত্যাগূন ঘেঈজে সাৰ । ম্হণোন সাৰাসাৰ ৱিচাৰ ।
নিত্যানিত্য নিৰংতৰ । পাহাতী জ্ঞানী ॥ ৫১ ॥
নিত্যানিত্য নিৰংতৰ । পাহাতী জ্ঞানী ॥ ৫১ ॥
জেথে জ্ঞানচি হোতে ৱিজ্ঞান । জেথেং মনাংচে হোতেং উন্মন ।
তেথেং কৈচেং চংচল়পণ । আত্মযাসী ॥ ৫২ ॥
তেথেং কৈচেং চংচল়পণ । আত্মযাসী ॥ ৫২ ॥
সাংগণোৱাংগণীচেং কাম নৱ্হে । আপুল্যা অনুভৱেং জাণাৱেং ।
প্ৰত্যযাৱিণ সিণাৱেং । তেংচি পাপ ॥ ৫৩ ॥
প্ৰত্যযাৱিণ সিণাৱেং । তেংচি পাপ ॥ ৫৩ ॥
সত্যাযেৱঢেং সুকৃত নাহীং । অসত্যাযেৱঢেং পাপ নাহীং ।
প্ৰচিতীৱিণ কোঠেংচি নাহীং । সমাধান ॥ ৫৪ ॥
প্ৰচিতীৱিণ কোঠেংচি নাহীং । সমাধান ॥ ৫৪ ॥
সত্য ম্হণিজে স্ৱৰূপ জাণ । অসত্য মাযা হেং প্ৰমাণ ।
যেথেং নিৰোপিলেং পাপপুণ্য । ৰূপেংসহিত ॥ ৫৫ ॥
যেথেং নিৰোপিলেং পাপপুণ্য । ৰূপেংসহিত ॥ ৫৫ ॥
দৃশ পাপ ৱোসৰলেং । পুণ্য পৰব্ৰহ্ম উৰলেং ।
অনন্য হোতাংচ জালেং । নামাতীত ॥ ৫৬ ॥
অনন্য হোতাংচ জালেং । নামাতীত ॥ ৫৬ ॥
আপণ ৱস্তু স্ৱতসিদ্ধ । তেথেং নাহীং দেহসমংধ ।
পাপৰাসী হোতী দগ্ধ । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৫৭ ॥
পাপৰাসী হোতী দগ্ধ । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ৫৭ ॥
যেৰৱী ব্ৰহ্মজ্ঞানেংৱীণ । জেং জেং সাধন তো তো সীণ ।
নানা দোষাংচে ক্ষাল়ণ । হোঈল কৈসেং ॥ ৫৮ ॥
নানা দোষাংচে ক্ষাল়ণ । হোঈল কৈসেং ॥ ৫৮ ॥
পাপাচেং ৱল়লেং শৰীৰ । পাপচি ঘডে তদনংতৰ ।
অংতৰীং তোগ ৱৰীৱৰী উপচাৰ । কায কৰী ॥ ৫৯ ॥
অংতৰীং তোগ ৱৰীৱৰী উপচাৰ । কায কৰী ॥ ৫৯ ॥
নানা ক্ষেত্ৰীং হেং মুংডিলেং । নানা তীৰ্থীং হেং দংডিলেং ।
নানা নিগ্ৰহীং খংডিলেং । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ৬০ ॥
নানা নিগ্ৰহীং খংডিলেং । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ৬০ ॥
নানা মৃত্তিকেনেং ঘাংসিলেং । অথৱা তপ্তমুদ্ৰেনেং লাসিলেং ।
জৰী হেং ৱৰীৱৰী তাসিলেং । তৰী শুদ্ধ নৱ্হে ॥ ৬১ ॥
জৰী হেং ৱৰীৱৰী তাসিলেং । তৰী শুদ্ধ নৱ্হে ॥ ৬১ ॥
সেণাচে গোল়ে গিল়িলে । গোমুত্ৰাচে মোঘে ঘেতলে ।
মাল়া ৰুদ্ৰাক্ষ ঘাতলে । কাষ্ঠমণী ॥ ৬২ ॥
মাল়া ৰুদ্ৰাক্ষ ঘাতলে । কাষ্ঠমণী ॥ ৬২ ॥
ৱেষ ৱৰীৱৰী কেলা । পৰী অংতৰীং দোষ ভৰলা ।
ত্যা দোষাচ্যা দহনালা । আত্মজ্ঞান পাহিজে ॥ ৬৩ ॥
ত্যা দোষাচ্যা দহনালা । আত্মজ্ঞান পাহিজে ॥ ৬৩ ॥
নানা ৱ্ৰতেং নানা দানেং । নানা যোগ তীৰ্থাটণেং ।
সৰ্ৱাংহুনী কোটীগুণেং । মহিমা আত্মজ্ঞানাচা ॥ ৬৪ ॥
সৰ্ৱাংহুনী কোটীগুণেং । মহিমা আত্মজ্ঞানাচা ॥ ৬৪ ॥
আত্মজ্ঞান পাহে সদা । ত্যাচ্যা পুণ্যাস নাহীং মৰ্যাদা ।
দুষ্ট পাতকাচী বাধা । নিৰসোন গেলী ॥ ৬৫ ॥
দুষ্ট পাতকাচী বাধা । নিৰসোন গেলী ॥ ৬৫ ॥
ৱেদশাস্ত্ৰীং সত্যস্ৱৰূপ । তেংচি জ্ঞানিযাংচেং ৰূপ ।
পুণ্য জালেং অমূপ । সুকৃতেং সীমা সাংডিলী ॥ ৬৬ ॥
পুণ্য জালেং অমূপ । সুকৃতেং সীমা সাংডিলী ॥ ৬৬ ॥
যা প্ৰচিতীচ্যা গোষ্টী । প্ৰচিত পাহাৱী আত্মদৃষ্টীং ।
প্ৰচিতীৱেগল়ে কষ্টী । হোঊংচ নযে ॥ ৬৭ ॥
প্ৰচিতীৱেগল়ে কষ্টী । হোঊংচ নযে ॥ ৬৭ ॥
আগা যে প্ৰচিতীচে লোক হো । প্ৰচিত নস্তাং অৱঘা শোক হো ।
ৰঘুনাথকৃপেনেং ৰাহো । প্ৰত্যয নিশ্চযাচা ॥ ৬৮ ॥
ৰঘুনাথকৃপেনেং ৰাহো । প্ৰত্যয নিশ্চযাচা ॥ ৬৮ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে চল়াচল়নিৰূপণনাম সমাস দহাৱা ॥
॥ দশক দহাৱা সমাপ্ত ॥