ଜଗଜ୍ଯୋତୀଚା
ସମାସ ପହିଲା : ଅଂତଃକରଣୈକନିରୁପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଅଂତଃକରଣୈକନିରୁପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ଦେହଆଶଂକାନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ତିସରା : ଦେହଆଶଂକାଶୋଧନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଚଵଥା : ବୀଜଲକ୍ଷଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ପନ୍ଚପ୍ରଳଯନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଭ୍ରମ୍ନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସାତଵା : ସଗୁଣଭଜନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ପ୍ରଚୀତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ନଵଵା : ପୁରୁଷପ୍ରକୃତି ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ଚଳାଚଳନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଅଂତଃକରଣୈକନିରୁପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସକଳାଂଚେ ଅଂତଃକରଣ ଯେକ । କିଂଵା ଯେକ ନଵ୍ହେ ଅନେକ ।
ଐସେଂ ହେ ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମକ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧ ॥
ଐସେଂ ହେ ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମକ । ମଜ ନିରୋପାଵେଂ ॥ ୧ ॥
ଐସେଂ ଶ୍ରୋତଯାନେଂ ପୁସିଲେଂ । ଅଂତଃକରଣ ଯେକ କିଂ ଵେଗଳାଲେଂ ।
ଯାଚେ ଉତ୍ତର ଐକିଲେଂ ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୨ ॥
ଯାଚେ ଉତ୍ତର ଐକିଲେଂ ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୨ ॥
ସମସ୍ତାଂଚେ ଅଂତଃକର୍ଣ ଯେକ ନିଶ୍ଚଯୋ ଜାଣାଵା ନେମକ ।
ହା ପ୍ରତ୍ଯଯାଚା ଵିଵେକ । ତୁଜ ନିରୋପିଲା ॥ ୩ ॥
ହା ପ୍ରତ୍ଯଯାଚା ଵିଵେକ । ତୁଜ ନିରୋପିଲା ॥ ୩ ॥
ଶ୍ରୋତା ମ୍ହଣେ ଵକ୍ତଯାସୀ । ଅଂତଃକରଣ ଯେକ ସମସ୍ତାଂସୀ ।
ତରୀ ମିଳେନା ଯେକାଯେକାସୀ । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୪ ॥
ତରୀ ମିଳେନା ଯେକାଯେକାସୀ । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୪ ॥
ଯେକ ଜେଵିତାଂ ଅଵଘେ ଧାଲେ । ଯେକ ନିଵତାଂ ଅଵଘେ ନିଵାଲେ ।
ଯେକ ମରତାଂ ଅଵଘେ ମେଲେ । ପାହିଜେତ କୀଂ ॥ ୫ ॥
ଯେକ ମରତାଂ ଅଵଘେ ମେଲେ । ପାହିଜେତ କୀଂ ॥ ୫ ॥
ଯେକ ସୁଖୀ ଯେକ ଦୁଃଖୀ । ଐସେଂ ଵର୍ତତେଂ ଲୋକିକୀଂ ।
ଯେକା ଅଂତଃକରଣାଚୀ ଵୋଳଖୀ । କୈସୀ ଜାଣାଵୀ ॥ ୬ ॥
ଯେକା ଅଂତଃକରଣାଚୀ ଵୋଳଖୀ । କୈସୀ ଜାଣାଵୀ ॥ ୬ ॥
ଜନୀଂ ଵେଗଳାଲୀ ଭାଵନା । କୋଣାସ କୋଣୀଚ ମିଳେନା ।
ମ୍ହଣୌନ ହେଂ ଅନୁମାନା । ଯେତ ନାହୀ ॥ ୭ ॥
ମ୍ହଣୌନ ହେଂ ଅନୁମାନା । ଯେତ ନାହୀ ॥ ୭ ॥
ଅଂତଃକରଣ ଯେକ ଅସତେଂ । ତରୀ ଯେକାଚେଂ ଯେକାସ କଳୋଂ ଯେତେଂ ।
କାଂହୀଂ ଚୋରିତାଂଚ ନ ଯେତେଂ । ଗୌପ୍ଯ ଗୁହ୍ଯ ॥ ୮ ॥
କାଂହୀଂ ଚୋରିତାଂଚ ନ ଯେତେଂ । ଗୌପ୍ଯ ଗୁହ୍ଯ ॥ ୮ ॥
ଯାକରଣେଂ ଅନୁମାନେନା । ଅଂତଃକରଣ ଯେକ ହେଂ ଘଡେନା ।
ଵିରୋଧ ଲାଗଲା ଜନା । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୯ ॥
ଵିରୋଧ ଲାଗଲା ଜନା । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୯ ॥
ସର୍ପ ଡସାଯା ଯେତୋ । ପ୍ରାଣୀ ଭେଊନ ପଳତୋ ।
ଯେକ ଅଂତଃକରଣ ତେରୀ ତୋ । ଵିରୋଧ ନସାଵା ॥ ୧୦ ॥
ଯେକ ଅଂତଃକରଣ ତେରୀ ତୋ । ଵିରୋଧ ନସାଵା ॥ ୧୦ ॥
ଐସୀ ଶ୍ରୋତଯାଂଚୀ ଆଶଂକା । ଵକ୍ତା ମ୍ହଣେ ଚଳୋଂ ନକା ।
ସାଵଧ ହୋଊନ ଐକା । ନିରୂପଣ ॥ ୧୧ ॥
ସାଵଧ ହୋଊନ ଐକା । ନିରୂପଣ ॥ ୧୧ ॥
ଅଂତଃକର୍ଣ ମ୍ହଣିଜେ ଜାଣୀଵ । ଜାଣିଵ ଜାଣତା ସ୍ଵଭାଵ ।
ଦେହରକ୍ଷଣାଚା ଉପାଵ । ଜାଣତୀ କଳା ॥ ୧୨ ॥
ଦେହରକ୍ଷଣାଚା ଉପାଵ । ଜାଣତୀ କଳା ॥ ୧୨ ॥
ସର୍ପ ଜାଣୋନ ଡଂଖୂଂ ଆଲା । ପ୍ରାଣୀ ଜାଣୋନ ପଳାଲା ।
ଦୋହୀଂକଡେ ଜାଣୀଵେଲା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୧୩ ॥
ଦୋହୀଂକଡେ ଜାଣୀଵେଲା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୧୩ ॥
ଦୋହୀଂକଡେ ଜାଣୀଵେସୀ ପାହିଲେଂ । ତରୀ ଅଂତଃକର୍ଣ ଯେକଚି ଜାଲେଂ ।
ଵିଚାରିତାଂ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲେଂ । ଜାଣୀଵରୂପେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଵିଚାରିତାଂ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲେଂ । ଜାଣୀଵରୂପେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଜାଣୀଵରୂପେଂ ଅଂତଃକର୍ଣ । ସକଳାଂଚେ ଯେକ ହେଂ ପ୍ରମାଣ ।
ଜୀଵମାତ୍ରାସ ଜାଣପଣ । ଯେକଚି ଅସେ ॥ ୧୫ ॥
ଜୀଵମାତ୍ରାସ ଜାଣପଣ । ଯେକଚି ଅସେ ॥ ୧୫ ॥
ଯେକେ ଦୃଷ୍ଟୀଚେଂ ଦେଖଣେଂ । ଯେକେ ଜିଵ୍ହେଚେଂ ଚାଖଣେଂ ।
ଐକଣେଂ ସ୍ପର୍ଶଣେଂ ଵାସ ଘେଣେଂ । ସର୍ଵତ୍ରାସ ଯେକ ॥ ୧୬ ॥
ଐକଣେଂ ସ୍ପର୍ଶଣେଂ ଵାସ ଘେଣେଂ । ସର୍ଵତ୍ରାସ ଯେକ ॥ ୧୬ ॥
ପଶୁ ପକ୍ଷୀ କିଡା ମୁଂଗୀ । ଜୀଵମାତ୍ର ନିର୍ମାଣ ଜଗୀଂ ।
ଜାଣୀଵକଳା ସର୍ଵାଂଲାଗୀଂ । ଯେକଚି ଆହେ ॥ ୧୭ ॥
ଜାଣୀଵକଳା ସର୍ଵାଂଲାଗୀଂ । ଯେକଚି ଆହେ ॥ ୧୭ ॥
ସର୍ଵାଂସ ଜଳ ତେଂ ସୀତଳ । ସର୍ଵାଂସ ଅଗ୍ନି ତେଜାଳ ।
ସର୍ଵାଂସ ଅଂତଃକର୍ଣ କେଵଳ । ଜାଣୀଵ କଳା ॥ ୧୮ ॥
ସର୍ଵାଂସ ଅଂତଃକର୍ଣ କେଵଳ । ଜାଣୀଵ କଳା ॥ ୧୮ ॥
ଆଵଡେ ନାଵଡେ ଐସେଂ ଜାଲେଂ । ତରୀ ହେଂ ଦେହସ୍ଵଭାଵାଵରୀ ଗେଲେଂ ।
ପରଂତୁ ହେଂ କଳୋଂ ଆଲେଂ । ଅଂତଃକର୍ଣଯୋଗେଂ ॥ ୧୯ ॥
ପରଂତୁ ହେଂ କଳୋଂ ଆଲେଂ । ଅଂତଃକର୍ଣଯୋଗେଂ ॥ ୧୯ ॥
ସର୍ଵାଂଚେ ଅଂତଃକର୍ଣ ଯେକ । ଐସା ନିଶ୍ଚଯୋ ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମକ ।
ଜାଣତୀ ଯାଅଚେଂ କୌତୁକ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୨୦ ॥
ଜାଣତୀ ଯାଅଚେଂ କୌତୁକ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୨୦ ॥
ଇତୁକେନ ଫିଟଲୀ ଆଶଂକା । ଆତାଂ ଅନୁମାନ କରୂଂ ନକା ।
ଜାଣଣେଂ ତିତୁକେଂ ଯେକା । ଅଂତଃକର୍ଣାଚେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଜାଣଣେଂ ତିତୁକେଂ ଯେକା । ଅଂତଃକର୍ଣାଚେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଜାଣୋନ ଜୀଵ ଚାରା ଘେତୀ । ଜାଣୋନ ଭିତୀ ଲପତୀ ।
ଜାଣୋନିଯାଂ ପଳୋନ ଜାତୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୨୨ ॥
ଜାଣୋନିଯାଂ ପଳୋନ ଜାତୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୨୨ ॥
କିଡାମୁଂଗୀପାସୂନ ବ୍ରହ୍ମାଦିକ । ସମସ୍ତାଂ ଅଂତଃକର୍ଣ ଯେକ ।
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚେଂ କୌତୁକ । ପ୍ରତ୍ଯେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚେଂ କୌତୁକ । ପ୍ରତ୍ଯେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଥୋର ଲହାନ ତରୀ ଅଗ୍ନୀ । ଥୋଡେଂ ବହୁ ତରୀ ପାଣୀ ।
ନ୍ଯୂନ ପୂର୍ଣ ତରୀ ପ୍ରାଣୀ । ଅଂତଃକର୍ଣେଂ ଜାଣତୀ ॥ ୨୪ ॥
ନ୍ଯୂନ ପୂର୍ଣ ତରୀ ପ୍ରାଣୀ । ଅଂତଃକର୍ଣେଂ ଜାଣତୀ ॥ ୨୪ ॥
କୋଠେଂ ଉଣେଂ କୋଠେଂ ଅଧୀକ । ପରଂତୁ ଜିନସମାସଲା ଯେକ ।
ଜଂଗମ ପ୍ରାଣୀ କୋଣୀଯେକ । ଜାଟିଲ୍ଯାଵିଣ ନାହୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ଜଂଗମ ପ୍ରାଣୀ କୋଣୀଯେକ । ଜାଟିଲ୍ଯାଵିଣ ନାହୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ଜାଣୀଵ ମ୍ହଣିଜେ ଅଂତଃକର୍ଣ । ଅଂତଃକର୍ଣ ଵିଷ୍ଣୂଚା ଅଂଶ ଜାଣ ।
ଵିଷ୍ଣୁ କରିତୋ ପାଳଣ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୬ ॥
ଵିଷ୍ଣୁ କରିତୋ ପାଳଣ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୬ ॥
ନେଣତାଂ ପ୍ରାଣୀ ସଂଵ୍ହାରିତୋ । ନେଣୀଵ ତମୋଗୁଣ ବୋଲିଜେତୋ ।
ତମୋଗୁଣେଂ ରୁଦ୍ର ସଂଵ୍ହାରିତୋ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୭ ॥
ତମୋଗୁଣେଂ ରୁଦ୍ର ସଂଵ୍ହାରିତୋ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୭ ॥
କାଂହୀ ଜାଣୀଵ କାଂହୀ ନେଣୀଵ । ହା ରଜୋଗୁଣାଚା ସ୍ଵଭାଵ ।
ଜାଣତାଂ ନେଣତାଂ ଜୀଵ । ଜନ୍ମାସ ଯେତୀ ॥ ୨୮ ॥
ଜାଣତାଂ ନେଣତାଂ ଜୀଵ । ଜନ୍ମାସ ଯେତୀ ॥ ୨୮ ॥
ଜାଣୀଵେନେଂ ହୋତେଂ ସୁଖ । ନେଣୀଵେନେଂ ହୋତେଂ ଦୁଃଖ ।
ସୁଖଦୁଃଖ ଅଵଶ୍ଯକ । ଉତ୍ପତ୍ତିଗୁଣେଂ ॥ ୨୯ ॥
ସୁଖଦୁଃଖ ଅଵଶ୍ଯକ । ଉତ୍ପତ୍ତିଗୁଣେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଜାଣଣ୍ଯାନେଣଣ୍ଯାଚୀ ବୁଦ୍ଧି । ତୋଂଚି ଦେହୀଂ ଜାଣାଵା ଵିଧୀ ।
ସ୍ଥୂଳ ଦେହୀଂ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ରିଶୁଦ୍ଧି । ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତା ॥ ୩୦ ॥
ସ୍ଥୂଳ ଦେହୀଂ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ରିଶୁଦ୍ଧି । ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତା ॥ ୩୦ ॥
ଐସା ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥିତି ସଂହାର । ପ୍ରସଂଗେଂ ବୋଲିଲା ଵିଚାର ।
ପରଂତୁ ଯାଚା ନିର୍ଧାର । ପ୍ରତ୍ଯେଂ ପାହାଵା ॥ ୩୧ ॥
ପରଂତୁ ଯାଚା ନିର୍ଧାର । ପ୍ରତ୍ଯେଂ ପାହାଵା ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଅଂତଃକର୍ଣଯେକନାମ ସମାସ ପହିଲା ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ଦେହଆଶଂକାନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସ୍ଵାମୀନେଂ ଵିଚାର ଦଖଵିଲା । ଯେଥେଂ ଵିଷ୍ଣୂଚା ଅଭାଵ ଦିସୋନ ଆଲା ।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶାଲା । ଉରୀ ନାହୀଂ ॥ ୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶାଲା । ଉରୀ ନାହୀଂ ॥ ୧ ॥
ଉପ୍ତତ୍ତି ସ୍ଥିତି ସଂଵ୍ହାର । ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶ୍ଵର ।
ଯାଚା ପାହାତାଂ ଵିଚାର । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ନାହୀଂ ॥ ୨ ॥
ଯାଚା ପାହାତାଂ ଵିଚାର । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ନାହୀଂ ॥ ୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତା ଚୌଂମୁଖାଂଚା । ଯେଥେଂ ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ନାହୀଂ ତ୍ଯାଚା ।
ପାଳଣକର୍ତା ଵିଷ୍ଣୁ ଚୌଭୁଜାଂଚା । ତୋ ହି ଐକୋନ ଜାଣୋଂ ॥ ୩ ॥
ପାଳଣକର୍ତା ଵିଷ୍ଣୁ ଚୌଭୁଜାଂଚା । ତୋ ହି ଐକୋନ ଜାଣୋଂ ॥ ୩ ॥
ମହେଶ ସଂଵ୍ହାର କରିତୋ । ହାହି ପ୍ରତ୍ଯଯ କୈସା ଯେତୋ ।
ଲିଂଗମହିମା ପୁରାଣୀଂ ତୋ । ଵିପରୀତ ବୋଲିଲା ॥ ୪ ॥
ଲିଂଗମହିମା ପୁରାଣୀଂ ତୋ । ଵିପରୀତ ବୋଲିଲା ॥ ୪ ॥
ମୂଳମାଯେସ କୋଣେଂ କେଲେଂ । ହେଂ ତୋଂ ପାହିଜେ କଳଲେଂ ।
ତିହୀଂ ଦେଵାଂଚେଂ ରୂପ ଜାଲେଂ । ଐଲିକଡେ ॥ ୫॥
ତିହୀଂ ଦେଵାଂଚେଂ ରୂପ ଜାଲେଂ । ଐଲିକଡେ ॥ ୫॥
ମୂଳମାଯା ଲୋକଜନନୀ । ତଯେପାସୂନ ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ।
ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣୀ । ଜନ୍ମ ଦେଵା ॥ ୬ ॥
ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣୀ । ଜନ୍ମ ଦେଵା ॥ ୬ ॥
ଐସେଂ ବୋଲତୀ ଶାସ୍ତ୍ରକାରକ । ଆଣି ପ୍ରଵୃତ୍ତୀଚେହି ଲୋକ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପୁସତାଂ କିତ୍ଯେକ । ଅକାଂତ କରିତୀ ॥ ୭ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପୁସତାଂ କିତ୍ଯେକ । ଅକାଂତ କରିତୀ ॥ ୭ ॥
ମ୍ହଣୋନ ତ୍ଯାସ ପୁସାଵେନା । ତ୍ଯାଂଚେନ ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଆଣଵେନା ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂଵିଣ ପ୍ରେତ୍ନ ନାନା । ଠକାଠକୀ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂଵିଣ ପ୍ରେତ୍ନ ନାନା । ଠକାଠକୀ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରଚିତଵୀଣ ଵୈଦ୍ଯ ମ୍ହଣଵୀ । ଉଗୀଚ କରୀ ଉଠାଠେଵୀ ।
ତଯା ମୁର୍ଖାଲା ଗୋଵୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୯ ॥
ତଯା ମୁର୍ଖାଲା ଗୋଵୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୯ ॥
ତୈସାଚ ହାହି ଵିଚାର । ପ୍ରତ୍ଯଯେ କରାଵା ନିର୍ଧାର ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ନସ୍ତାଂ ଅଂଧକାର । ଗୁରୁଶିଷ୍ଯାଂସୀ ॥ ୧୦ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ନସ୍ତାଂ ଅଂଧକାର । ଗୁରୁଶିଷ୍ଯାଂସୀ ॥ ୧୦ ॥
ବରେଂ ଲୋକାସ କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ । ଲୋକ ମ୍ହଣତୀ ତେଂଚି ବରଵେଂ ।
ପରଂତୁ ସ୍ଵାମୀନେଂ ସାଂଗାଵେଂ । ଵିଶଦ କରୁନୀ ॥ ୧୧ ॥
ପରଂତୁ ସ୍ଵାମୀନେଂ ସାଂଗାଵେଂ । ଵିଶଦ କରୁନୀ ॥ ୧୧ ॥
ମ୍ହଣୋଂ ଦେଵୀଂ ମାଯା କେଲୀ । ତରୀ ଦେଵାଂଚୀଂ ରୂପେଂ ମାଯେଂତ ଆଲୀଂ ।
ଜରୀ ମ୍ହଣୋଂ ମାଯେନେଂ ମାଯା କେଲୀ । ତରୀ ଦୁସରୀ ନାହୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଜରୀ ମ୍ହଣୋଂ ମାଯେନେଂ ମାଯା କେଲୀ । ତରୀ ଦୁସରୀ ନାହୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଜରୀ ମ୍ହଣୋ ଭୂତୀଂ କେଲୀ । ତରୀ ତେ ଭୂତାଂଚୀଚ ଵଳଲୀ ।
ମ୍ହଣାଵେଂ ଜରୀ ପରବ୍ରହ୍ମେଂ କେଲୀ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମୀଂ କର୍ତୁତ୍ଵ ନାହୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ମ୍ହଣାଵେଂ ଜରୀ ପରବ୍ରହ୍ମେଂ କେଲୀ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମୀଂ କର୍ତୁତ୍ଵ ନାହୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଆଣୀ ମାଯା ଖରୀ ଅସାଵୀ । ତରୀ ବ୍ରହ୍ମୀଂ କର୍ତୁତ୍ଵାଚୀ ଗୋଵୀ ।
ମାଯା ମିଥ୍ଯା ଐସୀ ଜାଣାଵୀ । ତରୀ କର୍ତୁତ୍ଵ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ମାଯା ମିଥ୍ଯା ଐସୀ ଜାଣାଵୀ । ତରୀ କର୍ତୁତ୍ଵ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଆତାଂ ହେଂ ଅଵଘେଂଚି ଉଗଵେଂ । ଆଣୀ ମନାସ ପ୍ରତ୍ଯଯେ ଫାଵେ ।
ଐସେଂ କେଲେଂ ପାହିଜେଂ ଦେଵେଂ । କୃପାଳୂପଣେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଐସେଂ କେଲେଂ ପାହିଜେଂ ଦେଵେଂ । କୃପାଳୂପଣେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଵେଦ ମାତୃକାଵୀଣ ନାହୀଂ । ମାତୃକା ଦେହାଵୀଣ ନାହୀଂ ।
ଦେହ ନିର୍ମାଣ ହୋତ ନାହୀଂ । ଦେହାଵେଗଳା ॥ ୧୬ ॥
ଦେହ ନିର୍ମାଣ ହୋତ ନାହୀଂ । ଦେହାଵେଗଳା ॥ ୧୬ ॥
ତଯା ଦେହାମଧେଂ ନରଦେହୋ । ତ୍ଯା ନରଦେହାଂତ ବ୍ରାହ୍ମଣଦେହୋ ।
ତଯା ବ୍ରାହ୍ମଣଦେହାସ ପାହୋ । ଅଧିକାର ଵେଦୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ତଯା ବ୍ରାହ୍ମଣଦେହାସ ପାହୋ । ଅଧିକାର ଵେଦୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ଅସୋ ଵେଦ କୋଠୂନ ଜାଲେ । ଦେହ କାସଯାଚେ କେଲେ ।
ଦୈଵ କୈସେ ପ୍ରଗଟଲେ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକରେଂ ॥ ୧୮ ॥
ଦୈଵ କୈସେ ପ୍ରଗଟଲେ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକରେଂ ॥ ୧୮ ॥
ଐସା ବଳାଵଯା ଅନୁମାନ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ସମାଧାନ ।
ଵକ୍ତା ମ୍ହଣେ ସାଵଧାନ । ହୋଈଂ ଆତା ॥ ୧୯ ॥
ଵକ୍ତା ମ୍ହଣେ ସାଵଧାନ । ହୋଈଂ ଆତା ॥ ୧୯ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେ ପାହାତାଂ ସାଂକଡୀ । ଅଵଘୀ ହୋତେ ଵିଘଡାଵିଘଡୀ ।
ଅନୁମାନିତାଂ ଘଡୀନେଂ ଘଡୀ । କାଳ ଜାତୋ ॥ ୨୦ ॥
ଅନୁମାନିତାଂ ଘଡୀନେଂ ଘଡୀ । କାଳ ଜାତୋ ॥ ୨୦ ॥
ଲୋକଧାଟୀ ଶାସ୍ତ୍ରନିର୍ଣଯେ । ଯେଥେଂ ବହୁଧା ନିଶ୍ଚଯେ ।
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ଯେକ ପ୍ରତ୍ଯଯେ । ଯେଣାର ନାହୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ଯେକ ପ୍ରତ୍ଯଯେ । ଯେଣାର ନାହୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ଆତାଂ ଶାସ୍ତ୍ରାଚୀ ଭୀଡ ଧରାଵୀ । ତରୀ ସୁଟେନା ହେ ଗଥାଗୋଵୀ ।
ଗଥାଗୋଵୀ ହେ ଉଗଵାଵୀ । ତରୀ ଶାସ୍ତ୍ରଭେଦ ଦିସେ ॥ ୨୨ ॥
ଗଥାଗୋଵୀ ହେ ଉଗଵାଵୀ । ତରୀ ଶାସ୍ତ୍ରଭେଦ ଦିସେ ॥ ୨୨ ॥
ଶାସ୍ତ୍ର ରକ୍ଷୂନ ପ୍ରତ୍ଯଯେ ଆଣିଲା । ପୂର୍ଵପକ୍ଷ ତ୍ଯାଗୂନ ସିଦ୍ଧାଂତ ପାହିଲା ।
ଶହାଣା ମୁର୍ଖ ସମଜାଵିଲା । ଯେକା ଵଚନେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଶହାଣା ମୁର୍ଖ ସମଜାଵିଲା । ଯେକା ଵଚନେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଶାସ୍ତ୍ରୀଂଚ ପୂର୍ଵପକ୍ଷ ବୋଲିଲା । ପୂର୍ଵପକ୍ଷ ମ୍ହଣାଵେଂ ଲଟକ୍ଯାଲା ।
ଵିଚାର ପାହାତାଂ ଆମ୍ହାଂଲା । ଶବ୍ଦ ନାହୀଂ ॥ ୨୪ ॥
ଵିଚାର ପାହାତାଂ ଆମ୍ହାଂଲା । ଶବ୍ଦ ନାହୀଂ ॥ ୨୪ ॥
ତଥାପି ବୋଲୋଂ କାଂହୀଂଯେକ । ଶାସ୍ତ୍ର ରକ୍ଷୂନ କୌତୁକ ।
ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଦର ଵିଵେକ । କେଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୫ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଦର ଵିଵେକ । କେଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୫ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଦେହଆଶଂକାନାମ ସମାସ ଦୁସରା ॥
ସମାସ ତିସରା : ଦେହଆଶଂକାଶୋଧନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଉପାଧିଵିଣ ଜେଂ ଆକାଶ । ତେଂଚି ବ୍ରହ୍ମ ନିରାଭାସ ।
ତେଂ ନିରାଭାସୀଂ ମୂଳମାଯେସ । ଜନ୍ମ ଜାଲା ॥ ୧ ॥
ତେଂ ନିରାଭାସୀଂ ମୂଳମାଯେସ । ଜନ୍ମ ଜାଲା ॥ ୧ ॥
ତେଂ ମୂଳମାଯେଚେ ଲକ୍ଷଣ ।ଵାଯୋସ୍ଵରୂପଚି ଜାଣ ।
ପଂଚଭୂତେଂ ଆଣୀ ତ୍ରିଗୁଣ । ଵାଯୋଆଂଗୀଂ ॥ ୨ ॥
ପଂଚଭୂତେଂ ଆଣୀ ତ୍ରିଗୁଣ । ଵାଯୋଆଂଗୀଂ ॥ ୨ ॥
ଆକାଶାପାସୂନ ଵାଯୋ ଜାଲା । ତୋ ଵାଯୋଦେଵ ବୋଲିଲା ।
ଵାଯୋପାସୂନ ଅଗ୍ନି ଜାଲା । ତୋ ଅଗ୍ନିଦେଵ ॥ ୩ ॥
ଵାଯୋପାସୂନ ଅଗ୍ନି ଜାଲା । ତୋ ଅଗ୍ନିଦେଵ ॥ ୩ ॥
ଅଗ୍ନିପାସୂନ ଜାଲେଂ ଆପ । ତେଂ ନାରାଯଣାଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ।
ଆପାପାସୂନ ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ରୂପ । ତେଂ ବୀଜାକାରେଂ ॥ ୪ ॥
ଆପାପାସୂନ ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ରୂପ । ତେଂ ବୀଜାକାରେଂ ॥ ୪ ॥
ତେ ପୃଥ୍ଵୀଚେ ପୋଟୀଂ ପାଷାଣ । ବହୁ ଦେଵାଂଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ନାନା ପ୍ରଚିତ ପ୍ରମାଣ । ପାଷାଣଦେଵୀଂ ॥ ୫ ॥
ନାନା ପ୍ରଚିତ ପ୍ରମାଣ । ପାଷାଣଦେଵୀଂ ॥ ୫ ॥
ନାନା ଵୃକ୍ଷ ମୃତ୍ତିକା । ପ୍ରଚିତ ରୋକଡୀ ଵିଶ୍ଵଲୋକାଂ ।
ସମସ୍ତ ଦେଵାଂଚା ଥାରା ଯେକା । ଵାଯୋମଧ୍ଯେଂ ॥ ୬ ॥
ସମସ୍ତ ଦେଵାଂଚା ଥାରା ଯେକା । ଵାଯୋମଧ୍ଯେଂ ॥ ୬ ॥
ଦେଵ ଯକ୍ଷିଣୀ କାତ୍ଯାଯେଣୀ । ଚାମୁଂଡା ଜଖିଣୀ ମାନଵିଣୀ ।
ନାନା ଶକ୍ତି ନାନା ସ୍ଥାନୀଂ । ଦେଶପରତ୍ଵେଂ ॥ ୭ ॥
ନାନା ଶକ୍ତି ନାନା ସ୍ଥାନୀଂ । ଦେଶପରତ୍ଵେଂ ॥ ୭ ॥
ପୁରୁଷନାମେଂ କିତ୍ଯେକ । ଦେଵ ଅସତୀ ଅନେକ ।
ଭୂତେଂ ଦେଵତେଂ ନପୁଷକ । ନାମେଂ ବୋଲିଜେତୀ ॥ ୮ ॥
ଭୂତେଂ ଦେଵତେଂ ନପୁଷକ । ନାମେଂ ବୋଲିଜେତୀ ॥ ୮ ॥
ଦେଵ ଦେଵତାଂଦେଵତେଂଭୂତେଂ । ପୃଥ୍ଵୀମଧ୍ଯେଂ ଅସଂଖ୍ଯାତେଂ ।
ପରଂତୁ ଯାଂ ସମସ୍ତାଂତେଂ । ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ ବୋଲିଜେ ॥ ୯ ॥
ପରଂତୁ ଯାଂ ସମସ୍ତାଂତେଂ । ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ ବୋଲିଜେ ॥ ୯ ॥
ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ ସଦା ଅସଣେଂ । ପ୍ରସଂଗେଂ ନାନା ଦେହ ଧରଣେଂ ।
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ହୋଣେଂ ଜାଣେଂ । ସମସ୍ତାଂସୀ ॥ ୧୦ ॥
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ହୋଣେଂ ଜାଣେଂ । ସମସ୍ତାଂସୀ ॥ ୧୦ ॥
ଵାଯୋସ୍ଵରୂପେଂ ଵିଚରତୀ । ଵାଯୋମଧ୍ଯେଂ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ।
ଜାଣୀଵକଳା ଵାସନା ଵୃତ୍ତି । ନାନା ଭେଦେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଜାଣୀଵକଳା ଵାସନା ଵୃତ୍ତି । ନାନା ଭେଦେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଆକାଶାପାସୂନ ଵାଯୋ ଜାଲା । ତୋ ଦୋଂ ପ୍ରକାରେଂ ଵିଭାଗଲା ।
ସାଵଧପଣେଂ ଵିଚାର କେଲା । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ସାଵଧପଣେଂ ଵିଚାର କେଲା । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଯେକ ଵାରା ସକଳ ଜଣତୀ । ଯେକ ଵାଯୋମଧୀଲ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ।
ଜଗଜ୍ଜୋତୀଚ୍ଯା ଅନଂତ ମୂର୍ତୀ । ଦେଵଦେଵତାଂଚ୍ଯା ॥ ୧୩ ॥
ଜଗଜ୍ଜୋତୀଚ୍ଯା ଅନଂତ ମୂର୍ତୀ । ଦେଵଦେଵତାଂଚ୍ଯା ॥ ୧୩ ॥
ଵାଯୋ ବହୁତ ଵିକାରଲା । ପରଂତୁ ଦୋଂ ପ୍ରକାରେଂ ଵିଭାଗଲା ।
ଆତାଂ ଵିଚାର ଐକିଲା । ପାହିଜେ ତେଜାଚା ॥ ୧୪ ॥
ଆତାଂ ଵିଚାର ଐକିଲା । ପାହିଜେ ତେଜାଚା ॥ ୧୪ ॥
ଵାଯୋପାଊନ ତେଜ ଜାଲେଂ । ଉଷ୍ଣ ସୀତଳ ପ୍ରକାଶଲେଂ ।
ଦ୍ଵିଵିଧ ରୂପ ଐକିଲେଂ । ପାହିଜେଂ ତେଜାଚେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଦ୍ଵିଵିଧ ରୂପ ଐକିଲେଂ । ପାହିଜେଂ ତେଜାଚେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଉଷ୍ଣାପାସୂନ ଜାଲା ଭାନୁ । ପ୍ରକାଶରୂପ ଦୈଦୀପ୍ଯମାନୁ ।
ସର୍ଵଭକ୍ଷକ ହୁତାଶନୁ । ଆଣୀ ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଯତା ॥ ୧୬ ॥
ସର୍ଵଭକ୍ଷକ ହୁତାଶନୁ । ଆଣୀ ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଯତା ॥ ୧୬ ॥
ସୀତଳାପାସୂନ ଆପ ଅମୃତ । ଚଂଦ୍ର ତାରା ଆଣୀ ସୀତ ।
ଆତାଂ ପରିସା ସାଵଚିତ୍ତ। ହୋଊନ ଶ୍ରୋତେ ॥ ୧୭ ॥
ଆତାଂ ପରିସା ସାଵଚିତ୍ତ। ହୋଊନ ଶ୍ରୋତେ ॥ ୧୭ ॥
ତେଜ ବହୁତ ଵିକାରଲେଂ । ପରଂତୁ ଦ୍ଵିଵିଧାଚ ବୋଲିଲେଂ ।
ଆପହି ଦ୍ଵିଵିଧାଚ ନିରୋପିଲେଂ । ଆପ ଆଣି ଅମୃତ ॥ ୧୮ ॥
ଆପହି ଦ୍ଵିଵିଧାଚ ନିରୋପିଲେଂ । ଆପ ଆଣି ଅମୃତ ॥ ୧୮ ॥
ଐକେଂ ପୃଥ୍ଵୀଚା ଵିଚାର । ପାଷାଣ ମୃତ୍ତିକା ନିରଂତର ।
ଆଣୀକ ଦୁସରା ପ୍ରକାର । ସୁଵର୍ଣ ପରୀସ ନାନା ରତ୍ନେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଆଣୀକ ଦୁସରା ପ୍ରକାର । ସୁଵର୍ଣ ପରୀସ ନାନା ରତ୍ନେଂ ॥ ୧୯ ॥
ବହୁରତ୍ନା ଵସୁଂଧରା । କୋଣ ଖୋଟା କୋଣ ଖରା ।
ଅଵଘେଂ କଳେ ଵିଚାରା- । ରୂଢ ହୋତାଂ ॥ ୨୦ ॥
ଅଵଘେଂ କଳେ ଵିଚାରା- । ରୂଢ ହୋତାଂ ॥ ୨୦ ॥
ମନୁଷ୍ଯେଂ କୋଠୂନ ଜାଲୀଂ । ହେ ମୁଖ୍ଯ ଆଶଂକା ରାହିଲୀ ।
ପୁଢେଂ ଵୃତ୍ତି ସାଵଧ କେଲୀ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ପୁଢେଂ ଵୃତ୍ତି ସାଵଧ କେଲୀ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଦେହଆଶଂକାଶୋଧନନାମ ସମାସ ତିସରା ॥
ସମାସ ଚଵଥା : ବୀଜଲକ୍ଷଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଆତାଂ ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଉତ୍ପତ୍ତି । ମନୁଷ୍ଯାପାସୂନ ମନୁଷ୍ଯେଂ ହୋତୀ ।
ପଶୁପାସୂନ ପଶୁ ନିପଜତୀ। ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଆତାଂ॥ ୧ ॥
ପଶୁପାସୂନ ପଶୁ ନିପଜତୀ। ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଆତାଂ॥ ୧ ॥
ଖେଂଚରେଂ ଆଣୀ ଭୂଚରେଂ । ଵନଚରେଂ ଆଣୀ ଜଳଚରେଂ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚୀଂ ଶରୀରେଂ । ଶରୀରାଂପାସୂନ ହୋତୀ ॥ ୨ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚୀଂ ଶରୀରେଂ । ଶରୀରାଂପାସୂନ ହୋତୀ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯାସ ଆଣୀ ପ୍ରମାଣ । ନିଶ୍ଚଯାସ ଆଣୀ ଅନୁମାନ ।
ମାର୍ଗ ଦେଖୋନ ଆଡରାନ । ଘେଊଂଚ ନଯେ ॥ ୩ ॥
ମାର୍ଗ ଦେଖୋନ ଆଡରାନ । ଘେଊଂଚ ନଯେ ॥ ୩ ॥
ଵିପରୀତପାସୂନ ଵିପରୀତେଂ ହୋତୀ । ପରୀ ଶରୀରେଂଚ ବୋଲିଜେତୀ ।
ଶରୀରାଵାଂଚୂନ ଉତ୍ପତ୍ତୀ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୪॥
ଶରୀରାଵାଂଚୂନ ଉତ୍ପତ୍ତୀ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୪॥
ତରୀ ହେ ଉତ୍ପତ୍ତି କୈସୀ ଜାଲୀ । କାସଯାଚୀ କୋଣେଂ କେଲୀ ।
ଜେଣେଂ କେଲୀ ତ୍ଯାଚୀ ନିର୍ମିଲୀ । କାଯା କୋଣେଂ ॥ ୫ ॥
ଜେଣେଂ କେଲୀ ତ୍ଯାଚୀ ନିର୍ମିଲୀ । କାଯା କୋଣେଂ ॥ ୫ ॥
ଐସେଂ ପାହାତାଂ ଉଦଂଡ ଲାଂବଲେଂ । ପରୀ ମୁଳୀଂ ଶେରୀର ଜୈସେଂ ଜାଲେଂ ।
କାସଯାଚେଂ ଉଭାରିଲେଂ । କୋଣେଂ କୈସେଂ ॥ ୬ ॥
କାସଯାଚେଂ ଉଭାରିଲେଂ । କୋଣେଂ କୈସେଂ ॥ ୬ ॥
ଐସୀ ହେ ମାଗୀଲ ଆଶଂକା । ରାହାତ ଗେଲୀ ତେ ଐକା ।
କଦାପୀ ଜାଜୁ ଘେଊଂ ନକା । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଆଲିଯାନେଂ ॥ ୭ ॥
କଦାପୀ ଜାଜୁ ଘେଊଂ ନକା । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଆଲିଯାନେଂ ॥ ୭ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯୋଚି ଆହେ ପ୍ରମାଣ । ମୂର୍ଖାସ ଵାଟେ ଅପ୍ରମାଣ ।
ପିଂଡେଂ ପ୍ରଚିତଶବ୍ଦେଂ ଜାଣ । ଵିଶ୍ଵାସାସୀ ॥ ୮ ॥
ପିଂଡେଂ ପ୍ରଚିତଶବ୍ଦେଂ ଜାଣ । ଵିଶ୍ଵାସାସୀ ॥ ୮ ॥
ବ୍ରହ୍ମୀଂ ମୂଳମାଯା ଜାଲୀ । ତେଚି ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀ ବୋଲିଲୀ ।
ଭୂତୀଂ ତ୍ରିଗୁଣୀଂ କାଲଵଲୀ । ମୂଳମାଯା ॥ ୯ ॥
ଭୂତୀଂ ତ୍ରିଗୁଣୀଂ କାଲଵଲୀ । ମୂଳମାଯା ॥ ୯ ॥
ତେଂ ମୂଳମାଯା ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ । ଵାଯୋମଧ୍ଯେଂ ଜାଣୀଵେଚେଂ ରୂପ ।
ତେଚି ଇଚ୍ଚ୍ହା ପରୀ ଆରୋପ । ବ୍ରହ୍ମୀଂ ନ ଘଡେ ॥ ୧୦ ॥
ତେଚି ଇଚ୍ଚ୍ହା ପରୀ ଆରୋପ । ବ୍ରହ୍ମୀଂ ନ ଘଡେ ॥ ୧୦ ॥
ତଥାପି ବ୍ରହ୍ମୀଂ କଲ୍ପିଲା । ତରୀ ତୋ ଶବ୍ଦ ଵାଯାଂ ଗେଲା ।
ଆତ୍ମା ନିର୍ଗୁଣ ସଂଚଲା । ଶବ୍ଦାତୀତ ॥ ୧୧ ॥
ଆତ୍ମା ନିର୍ଗୁଣ ସଂଚଲା । ଶବ୍ଦାତୀତ ॥ ୧୧ ॥
ଆତ୍ମା ନିର୍ଗୁଣ ଵସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମ । ନାମମାତ୍ର ତିତୁକା ଭ୍ରମ ।
କଲ୍ପୂନ ଲାଵିଲା ସଂଭ୍ରମ । ତରୀ ତୋ ଲାଗଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୨ ॥
କଲ୍ପୂନ ଲାଵିଲା ସଂଭ୍ରମ । ତରୀ ତୋ ଲାଗଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ତଥାପି ଆଗ୍ରହେଂ ଲାଵିଲା । ଜରୀ ଧୋଂଡା ମାରିଲା ଆକାଶାଲା ।
ଆକାଶାଵରୀ ଥୁଂକିଲା । ତରୀ ତେଂ ତୁଟେନା ॥ ୧୩ ॥
ଆକାଶାଵରୀ ଥୁଂକିଲା । ତରୀ ତେଂ ତୁଟେନା ॥ ୧୩ ॥
ତୈସେଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଵିକାର । ନିର୍ଵିକାରୀଂ ଲାଵିତୀ ଵିକାର ।
ଵିକାର ନାସେ ନିର୍ଵିକାର । ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଵିକାର ନାସେ ନିର୍ଵିକାର । ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଆତାଂ ଐକା ପ୍ରତ୍ଯଯୋ । ଜାଣୋନି ଧରାଵା ନିଶ୍ଚଯୋ ।
ତରୀଚ ପାଵିଜେ ଜଯୋ । ଅନୁଭଵାଚା ॥ ୧୫ ॥
ତରୀଚ ପାଵିଜେ ଜଯୋ । ଅନୁଭଵାଚା ॥ ୧୫ ॥
ମାଯାବ୍ରହ୍ମୀଂ ଜୋ ସମୀର। ତ୍ଯାଂତ ଜାଣତା ତୋ ଈଶ୍ଵର ।
ଈଶ୍ଵର ଆଣି ସର୍ଵେଶ୍ଵର । ତଯାସୀଚ ବୋଲିଜେ ॥ ୧୬ ॥
ଈଶ୍ଵର ଆଣି ସର୍ଵେଶ୍ଵର । ତଯାସୀଚ ବୋଲିଜେ ॥ ୧୬ ॥
ତୋଚି ଈଶ୍ଵର ଗୁଣାସୀ ଆଲା । ତ୍ଯାଚା ତ୍ରିଗୁଣଭେଦ ଜାଲା ।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶ ଉପଜଲା । ତଯେ ଠାଈଂ ॥ ୧୭ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶ ଉପଜଲା । ତଯେ ଠାଈଂ ॥ ୧୭ ॥
ସତ୍ଵ ରଜ ଆଣୀ ତମ । ହେ ତ୍ରିଗୁଣ ଉତ୍ତମୋତ୍ତମ ।
ଯାଂଚ୍ଯା ସ୍ଵରୂପାଚା ଅନୁକ୍ରମ । ମାଗାଂ ନିରୋପିଲା ॥ ୧୮ ॥
ଯାଂଚ୍ଯା ସ୍ଵରୂପାଚା ଅନୁକ୍ରମ । ମାଗାଂ ନିରୋପିଲା ॥ ୧୮ ॥
ଜାଣତା ଵିଷ୍ଣୁ ଭଗଵାନ । ଜାଣତା ନେଣତା ଚତୁରାନନ ।
ନେଣତା ମହେଶ ପଂଚାନନ । ଅତ୍ଯଂତ ଭୋଳା ॥ ୧୯ ॥
ନେଣତା ମହେଶ ପଂଚାନନ । ଅତ୍ଯଂତ ଭୋଳା ॥ ୧୯ ॥
ତ୍ରିଗୁଣ ତ୍ରିଗୁଣୀଂ କାଲଵଲେ । କୈସେ ହୋତୀ ଵେଗଳାଲେ ।
ପରୀ ଵିଶେଷ ନ୍ଯୂନ ଭାସଲେ । ତେ ବୋଲାଵେ ଲାଗତୀ ॥ ୨୦ ॥
ପରୀ ଵିଶେଷ ନ୍ଯୂନ ଭାସଲେ । ତେ ବୋଲାଵେ ଲାଗତୀ ॥ ୨୦ ॥
ଵାଯୋମଧ୍ଯେଂ ଵିଷ୍ଣୁ ହୋତା । ତୋ ଵାଯୋସ୍ଵରୂପଚି ତତ୍ଵତା ।
ପୁଢେଂ ଜାଲା ଦେହଧର୍ତା । ଚତୁର୍ଭୁଜ ॥ ୨୧ ॥
ପୁଢେଂ ଜାଲା ଦେହଧର୍ତା । ଚତୁର୍ଭୁଜ ॥ ୨୧ ॥
ତୈସାଚ ବ୍ରହ୍ମା ଆଣୀ ମହେଶ । ଦେହ ଧରିତୀ ସାଵକାସ ।
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ହୋତାଂ ତଯାସ । ଵେଳ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ହୋତାଂ ତଯାସ । ଵେଳ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଆତାଂ ରୋକଡୀ ପ୍ରଚିତୀ । ମନୁଷ୍ଯେଂ ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟତୀ ।
ମାଂ ତ୍ଯା ଦେଵାଂଚ୍ଯାଚ ମୂର୍ତୀ । ସାମର୍ଥ୍ଯଵଂତ ॥ ୨୩ ॥
ମାଂ ତ୍ଯା ଦେଵାଂଚ୍ଯାଚ ମୂର୍ତୀ । ସାମର୍ଥ୍ଯଵଂତ ॥ ୨୩ ॥
ଦେଵ ଦେଵତା ଭୂତେଂ ଦେଵତେଂ । ଚଢତେଂ ସାମର୍ଥ୍ଯ ତେଥେଂ ।
ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ରାକ୍ଷସାଂତେଂ । ସାମର୍ଥ୍ଯକଳା ॥ ୨୪ ॥
ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ରାକ୍ଷସାଂତେଂ । ସାମର୍ଥ୍ଯକଳା ॥ ୨୪ ॥
ଝୋଟୀଂଗ ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ ଅସତୀ । ସଵେଂଚ ଖୁଳଖୁଳାଂ ଚାଲତୀ ।
ଖୋବରୀଂ ଖାରିକା ଟାକୂନ ଦେତୀ । ଅକସ୍ମାତ ॥ ୨୫ ॥
ଖୋବରୀଂ ଖାରିକା ଟାକୂନ ଦେତୀ । ଅକସ୍ମାତ ॥ ୨୫ ॥
ଅଵଘେଂଚି ନ୍ଯାଲ ଅଭାଵେଂ । ତରୀ ତେଂ ବହୁତେକାଂସ ଠାଵେଂ ।
ଆପୁଲ୍ଯାଲା ଅନୁଭଵେଂ । ଵିଶ୍ଵଲୋକ ଜାଣତୀ ॥ ୨୬ ॥
ଆପୁଲ୍ଯାଲା ଅନୁଭଵେଂ । ଵିଶ୍ଵଲୋକ ଜାଣତୀ ॥ ୨୬ ॥
ମନୁଷ୍ଯେଂ ଧରତୀ ଶରୀରଵେଷ । ନାନା ପରକାଯା ପ୍ରଵେଶ ।
ମାଂ ତୋ ପରମାତ୍ମା ଜଗଦୀଶ । କୈସା ନ ଧରୀ ॥ ୨୭ ॥
ମାଂ ତୋ ପରମାତ୍ମା ଜଗଦୀଶ । କୈସା ନ ଧରୀ ॥ ୨୭ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଵାଯୋସ୍ଵରୂପେଂ ଦେହ ଧରିଲେଂ । ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶ ଜାଲେଂ ।
ପୁଢେଂ ତେଚି ଵିସ୍ତାରଲେଂ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ପୁଢେଂ ତେଚି ଵିସ୍ତାରଲେଂ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ଅଂତରୀଂଚ ସ୍ତ୍ରିଯା କଲ୍ପିଲ୍ଯା । ତୋଂ ତ୍ଯା କଲ୍ପିତାଂଚ ନିର୍ମାଣ ଜାଲ୍ଯା ।
ପରୀ ତଯାପାସୂନ ପ୍ରଜା ନିର୍ମିଲ୍ଯା । ନାହୀଂତ କଦା ॥ ୨୯ ॥
ପରୀ ତଯାପାସୂନ ପ୍ରଜା ନିର୍ମିଲ୍ଯା । ନାହୀଂତ କଦା ॥ ୨୯ ॥
ଇଚ୍ହୂନ ପୁତ୍ର କଲ୍ପିଲେ । ତେ ତେ ପ୍ରସଂଗୀଂ ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ ।
ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ଵର୍ତଲେ । ହରିହରାଦିକ ॥ ୩୦ ॥
ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ଵର୍ତଲେ । ହରିହରାଦିକ ॥ ୩୦ ॥
ପୁଢେଂ ବ୍ରହ୍ମଯାନେଂ ସୃଷ୍ଟୀ କଲ୍ପିଲୀ । ଇଚ୍ହେସରିସୀ ସୃଷ୍ଟୀ ଜାଲୀ ।
ଜୀଵସୃଷ୍ଟି ନିର୍ମାଣ କେଲୀ । ବ୍ରହ୍ମଦେଵେଂ ॥ ୩୧ ॥
ଜୀଵସୃଷ୍ଟି ନିର୍ମାଣ କେଲୀ । ବ୍ରହ୍ମଦେଵେଂ ॥ ୩୧ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ପ୍ରାଣୀ କଲ୍ପିଲେ । ଇଚ୍ହେସରିସେ ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ ।
ଅଵଘେ ଜୋଡେଚି ଉଦେଲେ । ଅଂଡଜଜାରଜାଦିକ ॥ ୩୨ ॥
ଅଵଘେ ଜୋଡେଚି ଉଦେଲେ । ଅଂଡଜଜାରଜାଦିକ ॥ ୩୨ ॥
ଯେକ ଜଳସ୍ଵେଦାପାସୂନ ଜାଲେ । ତେ ପ୍ରାଣୀ ସ୍ଵେଦଜ ବୋଲିଲେ ।
ଯେକ ଵାଯୋକରିତାଂ ଜାଲେ । ଅକସ୍ମାତ ଉଦ୍ଭିଜ ॥ ୩୩ ॥
ଯେକ ଵାଯୋକରିତାଂ ଜାଲେ । ଅକସ୍ମାତ ଉଦ୍ଭିଜ ॥ ୩୩ ॥
ମନୁଷ୍ଯାଚୀ ଗୌଡଵିଦ୍ଯା । ରାକ୍ଷସାଂଚୀ ଵୋଡଂବରୀ ଵିଦ୍ଯା ।
ବ୍ରହ୍ମଯାଚୀ ସୃଷ୍ଟିଵିଦ୍ଯା । ଯେଣେଂ ପ୍ରକରେଂ ॥ ୩୪ ॥
ବ୍ରହ୍ମଯାଚୀ ସୃଷ୍ଟିଵିଦ୍ଯା । ଯେଣେଂ ପ୍ରକରେଂ ॥ ୩୪ ॥
କାଂହୀଯେକ ମନୁଷ୍ଯାଂଚୀ । ତ୍ଯାହୂନ ଵିଶେଷ ରାକ୍ଷସାଂଚୀ ।
ତ୍ଯାହୂନ ଵିଶେଷ ବ୍ରହ୍ମଯାଚୀ । ସୃଷ୍ଟିଵିଦ୍ଯା ॥ ୩୫ ॥
ତ୍ଯାହୂନ ଵିଶେଷ ବ୍ରହ୍ମଯାଚୀ । ସୃଷ୍ଟିଵିଦ୍ଯା ॥ ୩୫ ॥
ଜାଣତେ ନେଣତେ ପ୍ରାଣୀ ନିର୍ମିଲେ । ଵେଦ ଵଦୋନ ମାର୍ଗ ଲାଵିଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମଯାନେଂ ନିର୍ମାଣ କେଲେ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୬ ॥
ବ୍ରହ୍ମଯାନେଂ ନିର୍ମାଣ କେଲେ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୬ ॥
ମଗ ଶରୀପାସୂନ ଶରୀରେଂ । ସୃଷ୍ଟୀ ଵାଢଲୀ ଵିକାରେଂ ।
ସକଳ ଶରୀରେଂ ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ । ନିର୍ମାଣ ଜାଲୀ ॥ ୩୭ ॥
ସକଳ ଶରୀରେଂ ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ । ନିର୍ମାଣ ଜାଲୀ ॥ ୩୭ ॥
ଯେଥେଂ ଆଶଂକା ଫିଟଲୀ । ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀ ଵିସ୍ତାରଲୀ ।
ଵିଚାର ପାହାତଂ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲୀ । ଯେଥାନ୍ଵଯେଂ ॥ ୩୮ ॥
ଵିଚାର ପାହାତଂ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲୀ । ଯେଥାନ୍ଵଯେଂ ॥ ୩୮ ॥
ଐସୀ ସୃଷ୍ଟୀ ନିର୍ମାଣ କେଲୀ । ପୁଢେଂ ଵିଷ୍ଣୁନେଂ କୈସୀ ପ୍ରତିପାଳିଲୀ ।
ହେହି ଵିଵଂଚନା ପାହିଲୀ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୩୯ ॥
ହେହି ଵିଵଂଚନା ପାହିଲୀ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୩୯ ॥
ସକଳ ପ୍ରାଣୀ ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ । ତେ ମୂଳରୂପେଂ ଜାଣୋନ ପାଳିଲେ ।
ଶରୀରେଂ ଦୈତ୍ଯ ନିର୍ଦାଳିଲେ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚେ ॥ ୪୦ ॥
ଶରୀରେଂ ଦୈତ୍ଯ ନିର୍ଦାଳିଲେ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚେ ॥ ୪୦ ॥
ନାନା ଅଵତାର ଧରଣେଂ । ଦୁଷ୍ଟାଂଚା ସଂହାର କରଣେଂ ।
ଧର୍ମ ସ୍ଥାପାଯାକାରଣେଂ । ଵିଷ୍ଣୁସ ଜନ୍ମ ॥ ୪୧ ॥
ଧର୍ମ ସ୍ଥାପାଯାକାରଣେଂ । ଵିଷ୍ଣୁସ ଜନ୍ମ ॥ ୪୧ ॥
ମ୍ହଣୋନ ଧର୍ମସ୍ଥାପନେଚେ ନର । ତେଂହି ଵିଷ୍ଣୁଚେ ଅଵତାର ।
ଅଭକ୍ତ ଦୁର୍ଜନ ରଜନୀଚର । ସହଜଚି ଜାଲେ ॥ ୪୨ ॥
ଅଭକ୍ତ ଦୁର୍ଜନ ରଜନୀଚର । ସହଜଚି ଜାଲେ ॥ ୪୨ ॥
ଆତାଂ ପ୍ରାଣୀ ଜେ ଜନ୍ମଲେ । ତେ ନେଣୋନ ସଂଵ୍ହାରିଲେ ।
ମୂଳରୂପେଂ ସଂଵ୍ହାରିଲେଂ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୪୩ ॥
ମୂଳରୂପେଂ ସଂଵ୍ହାରିଲେଂ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୪୩ ॥
ଶରୀରେଂ ରୁଦ୍ର ଖଵଳେଲ । ତୈଂ ଜୀଵସୃଷ୍ଟି ସଂଵ୍ହାରେଲ ।
ଅଵଘେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଚି ଜଳେଲ । ସଂଵ୍ହାରକାଳୀଂ ॥ ୪୪ ॥
ଅଵଘେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଚି ଜଳେଲ । ସଂଵ୍ହାରକାଳୀଂ ॥ ୪୪ ॥
ଏଵଂ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥିତୀ ସଂଵ୍ହାର । ଯାଚା ଐସା ଆହେ ଵିଚାର ।
ଶ୍ରୋତୀଂ ହୋଊନ ତତ୍ପର । ଅଵଧାନ ଦ୍ଯାଵେଂ ॥ ୪୫ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ ହୋଊନ ତତ୍ପର । ଅଵଧାନ ଦ୍ଯାଵେଂ ॥ ୪୫ ॥
କଲ୍ପାଂତୀଂ ସଂଵ୍ହାର ଘଡେଲ । ତୋଚି ପୁଢେଂ ସାଂଗିଜେଲ ।
ପଂଚପ୍ରଳଯ ଵୋଳଖେଲ । ତୋଚି ଜ୍ଞାନୀ ॥ ୪୬ ॥
ପଂଚପ୍ରଳଯ ଵୋଳଖେଲ । ତୋଚି ଜ୍ଞାନୀ ॥ ୪୬ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ
ବୀଜଲକ୍ଷଣ
ନାମ ସମାସ
ଚଵଥା
॥
ବୀଜଲକ୍ଷଣ
ନାମ ସମାସ
ଚଵଥା
॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ପନ୍ଚପ୍ରଳଯନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଐକା ପ୍ରଳଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ପିଂଡୀଂ ଦୋନୀ ପ୍ରଳଯେ ଜାଣ ।
ଯେକନିଦ୍ରା ଯେକ ମରଣ । ଦେହାଂତକାଳ ॥ ୧ ॥
ଯେକନିଦ୍ରା ଯେକ ମରଣ । ଦେହାଂତକାଳ ॥ ୧ ॥
ଦେହାଧାରକ ତିନୀ ମୂର୍ତୀ । ନିଦ୍ରା ଜେଵ୍ହାଂ ସଂପାଦିତୀ ।
ତୋ ନିଦ୍ରାପ୍ରଳଯ ଶ୍ରୋତୀଂ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂଚା ଜାଣାଵା ॥ ୨ ॥
ତୋ ନିଦ୍ରାପ୍ରଳଯ ଶ୍ରୋତୀଂ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂଚା ଜାଣାଵା ॥ ୨ ॥
ତିନୀ ମୂର୍ତୀସ ହୋଈଲ ଅଂତ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡାସ ମାଂଡେଲ କଲ୍ପାଂତ ।
ତେଵ୍ହାଂ ଜାଣାଵା ନେମସ୍ତ । ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଳଯେ ଜାଲା ॥ ୩ ॥
ତେଵ୍ହାଂ ଜାଣାଵା ନେମସ୍ତ । ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଳଯେ ଜାଲା ॥ ୩ ॥
ଦୋନୀ ପିଂଡୀଂ ଦୋନୀ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ । ଚ୍ଯାରୀ ପ୍ରଳଯ ନଵଖଂଡୀଂ ।
ପାଂଚଵା ପ୍ରଳଯ ଉଦଂଡୀ । ଜାଣିଜେ ଵିଵେକାଚା ॥ ୪ ॥
ପାଂଚଵା ପ୍ରଳଯ ଉଦଂଡୀ । ଜାଣିଜେ ଵିଵେକାଚା ॥ ୪ ॥
ଐସେ ହେ ପାଂଚହି ପ୍ରଳଯେ । ସାଂଗିତଲେ ଯେଥାନ୍ଵଯେଂ ।
ଆତାଂ ହେଂ ଅନୁଭଵାସ ଯେ । ଐସେଂ କରୂଂ ॥ ୫ ॥
ଆତାଂ ହେଂ ଅନୁଭଵାସ ଯେ । ଐସେଂ କରୂଂ ॥ ୫ ॥
ନିଦ୍ରା ଜେଵ୍ହାଂ ସଂଚରେ । ତେଵ୍ହାଂ ଜାଗୃତୀଵ୍ଯାପାର ସରେ ।
ସୁଷୁପ୍ତି ଅଥଵା ସ୍ଵପ୍ନ ଭରେ । ଅକସ୍ମାତ ଆଅଂଗୀଂ ॥ ୬ ॥
ସୁଷୁପ୍ତି ଅଥଵା ସ୍ଵପ୍ନ ଭରେ । ଅକସ୍ମାତ ଆଅଂଗୀଂ ॥ ୬ ॥
ଯା ନାଂଵ ନିଦ୍ରାପ୍ରଳଯେ । ଜାଗୃତୀଚା ହୋଯେ କ୍ଷଯେ ।
ଆତାଂ ଐକା ଦେହାଂତସମଯେ । ମ୍ହଣିଜେ ମୃତ୍ଯୁପ୍ରଳଯେ ॥ ୭ ॥
ଆତାଂ ଐକା ଦେହାଂତସମଯେ । ମ୍ହଣିଜେ ମୃତ୍ଯୁପ୍ରଳଯେ ॥ ୭ ॥
ଦେହୀଂ ରୋଗ ବଳାଵତୀ । ଅଥଵା କଠୀଣ ପ୍ରସଂଗ ପଡତୀ ।
ତେଣେଂ ପଂଚପ୍ରାଣ ଜାତୀ । ଵ୍ଯାପାର ସାଂଡୁନୀ ॥ ୮ ॥
ତେଣେଂ ପଂଚପ୍ରାଣ ଜାତୀ । ଵ୍ଯାପାର ସାଂଡୁନୀ ॥ ୮ ॥
ତିକଡେ ଗେଲା ମନପଵନୁ । ଇକଡେ ରାହୀଲୀ ନୁସ୍ତୀ ତନୁ ।
ଦୁସରା ପ୍ରଳଯୋ ଅନୁମାନୁ । ଅସେଚିନା ॥ ୯ ॥
ଦୁସରା ପ୍ରଳଯୋ ଅନୁମାନୁ । ଅସେଚିନା ॥ ୯ ॥
ତିସରା ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେଲା । ତୋଂ ହା ମୃତ୍ଯଲୋକ ଗୋଳା ଜାଲା ।
ଅଵଘା ଵ୍ଯାପାର ଖୁଂଟଲା । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଂଚା ॥ ୧୦ ॥
ଅଵଘା ଵ୍ଯାପାର ଖୁଂଟଲା । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଂଚା ॥ ୧୦ ॥
ତେଵ୍ହାଂ ପ୍ରାଣୀଯାଂଚେ ସୁକ୍ଷ୍ମାଂଶ । ଵାଯୋଚକ୍ରୀଂ କରିତୀ ଵାସ ।
କିତ୍ଯେକ କାଲ ଜାତାଂ ବ୍ରହ୍ମଯାସ । ଜାଗୃତୀ ଘଡେ ॥ ୧୧ ॥
କିତ୍ଯେକ କାଲ ଜାତାଂ ବ୍ରହ୍ମଯାସ । ଜାଗୃତୀ ଘଡେ ॥ ୧୧ ॥
ପୁନ୍ହା ମାଗୁତୀ ସୃଷ୍ଟି ରଚୀ । ଵିସଂଚିଲେ ଜୀଵ ମାଗୁତେଂ ସଂଚୀ ।
ସୀମା ହୋତାଂ ଆଯୁଷ୍ଯାଚୀ । ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଳଯ ମାଂଡେ ॥ ୧୨ ॥
ସୀମା ହୋତାଂ ଆଯୁଷ୍ଯାଚୀ । ବ୍ରହ୍ମପ୍ରଳଯ ମାଂଡେ ॥ ୧୨ ॥
ଶତ ଵରୁଷେଂ ମେଘ ଜାତୀ । ତେଣେଂ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ଯୁ ପାଵତୀ ।
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ତର୍କେ କ୍ଷିତୀ । ମର୍ଯାଦେଵେଗଳୀ ॥ ୧୩ ॥
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ତର୍କେ କ୍ଷିତୀ । ମର୍ଯାଦେଵେଗଳୀ ॥ ୧୩ ॥
ସୂର୍ଯ ତପେ ବାରାକଳୀ । ତେଣେଂ ପୃଥ୍ଵୀଚୀ ହୋଯ ହୋଳୀ ।
ଅଗ୍ନୀ ପାଵତାଂ ପାତାଳୀଂ । ଶେଷ ଵିଷ ଵମୀ ॥ ୧୪ ॥
ଅଗ୍ନୀ ପାଵତାଂ ପାତାଳୀଂ । ଶେଷ ଵିଷ ଵମୀ ॥ ୧୪ ॥
ଆକାଶୀଂ ସୂର୍ଯାଚ୍ଯା ଜ୍ଵାଳା । ପାତାଳୀଂ ଶେଷ ଵିଷ ଵମୀ ଗରଳା ।
ଦୋହିକଡୂନ ଜଳତାଂ ଭୂଗୋଳା । ଉରୀ କୈଂଚୀ ॥ ୧୫ ॥
ଦୋହିକଡୂନ ଜଳତାଂ ଭୂଗୋଳା । ଉରୀ କୈଂଚୀ ॥ ୧୫ ॥
ସୂର୍ଯାସ ଖଡତରତା ଚଢେ । ହଲକାଲୋଳ ଚହୁଂକଡେ ।
କୋଂସଳତୀ ମେରୂଚେ କଡେ । ଘଡଘଡାଯମାନ ॥ ୧୬ ॥
କୋଂସଳତୀ ମେରୂଚେ କଡେ । ଘଡଘଡାଯମାନ ॥ ୧୬ ॥
ଅମରାଵତୀ ସତ୍ଯଲୋକ । ଵୈକୁଂଠ କୈଳାସାଦିକ ।
ଯାହିଵେଗଳେ ନାନା ଲୋକ । ଭସ୍ମୋନ ଜାତୀ ॥ ୧୭ ॥
ଯାହିଵେଗଳେ ନାନା ଲୋକ । ଭସ୍ମୋନ ଜାତୀ ॥ ୧୭ ॥
ମେରୁ ଅଵଘାଚି ଘସରେ । ତେଥୀଲ ମହୀମାଚ ଵୋସରେ ।
ଦେଵସମୁଦାଵ ଵାଵରେ । ଵାଯୋଚକ୍ରୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ଦେଵସମୁଦାଵ ଵାଵରେ । ଵାଯୋଚକ୍ରୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ଭସ୍ମ ଜାଲିଯା ଧରତ୍ରୀ । ପ୍ରଜନ୍ଯ ପଡେଂ ଶୁଂଡାଧାରୀଂ ।
ମହୀ ଵିରେ ଜଳାଂତରୀଂ । ନିମିଷ୍ଯମାତ୍ରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ମହୀ ଵିରେ ଜଳାଂତରୀଂ । ନିମିଷ୍ଯମାତ୍ରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ପୁଢେଂ ନୁସ୍ତେ ଉରେଲ ଜଳ । ତଯାସ ଶୋଷୀଲ ଅନଳ ।
ପୁଢେଂ ଏକଵଟତୀ ଜ୍ଵାଳ । ମର୍ଯାଦେଵେଗଳେ ॥ ୨୦ ॥
ପୁଢେଂ ଏକଵଟତୀ ଜ୍ଵାଳ । ମର୍ଯାଦେଵେଗଳେ ॥ ୨୦ ॥
ସମୁଦ୍ରୀଂଚା ଵଡଵାନଳ । ଶିଵନେତ୍ରୀଂଚା ନେତ୍ରାନଳ ।
ସପ୍ତକଂଚୁକୀଂଚା ଆଵର୍ଣାନଳ । ସୂର୍ଯ ଆଣୀ ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଯତା ॥ ୨୧ ॥
ସପ୍ତକଂଚୁକୀଂଚା ଆଵର୍ଣାନଳ । ସୂର୍ଯ ଆଣୀ ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଯତା ॥ ୨୧ ॥
ଐସେ ଜ୍ଵାଳ ଏକଵଟତୀ । ତେଣେଂ ଦେଵ ଦେହ ସୋଡିତୀ ।
ପୂର୍ଵରୂପେଂ ମିଳୋନ ଜାତୀ । ପ୍ରଭଂଜନୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ପୂର୍ଵରୂପେଂ ମିଳୋନ ଜାତୀ । ପ୍ରଭଂଜନୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ତୋ ଵାରା ଝଡପୀ ଵୈଶ୍ଵାନରା । ଵନ୍ହୀ ଵିଝେଲ ଯେକସରା ।
ଵାଯୋ ଧାଵେଂ ସୈରାଵୈରା । ପରବ୍ରହ୍ମୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ଵାଯୋ ଧାଵେଂ ସୈରାଵୈରା । ପରବ୍ରହ୍ମୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ଧୂମ୍ର ଵିତୁଳେ ଆକାଶୀଂ । ତୈସେ ହୋଈଲ ସମୀରାସୀ ।
ଵହୁତାଂ ମଧେଂ ଥୋଡିଯାସୀ । ନାଶ ବୋଲିଲା ॥ ୨୪ ॥
ଵହୁତାଂ ମଧେଂ ଥୋଡିଯାସୀ । ନାଶ ବୋଲିଲା ॥ ୨୪ ॥
ଵାଯୋ ଵିତୁଳତାଂଚ ଜାଣ । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭୂତେଂ ଆଣୀ ତ୍ରିଗୁଣ ।
ଈଶ୍ଵର ସାଂଡୀ ଅଧିଷ୍ଠାନ । ନିର୍ଵିକଲ୍ପୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ଈଶ୍ଵର ସାଂଡୀ ଅଧିଷ୍ଠାନ । ନିର୍ଵିକଲ୍ପୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ତେଥେଂ ଜାଣିଵ ରାହିଲୀ । ଆଣୀ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ନିମାଲୀ ।
ଶୁଦ୍ଧ ସାରାଂଶ ଉରଲୀ । ସ୍ଵରୂପସ୍ଥିତୀ ॥ ୨୬ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ସାରାଂଶ ଉରଲୀ । ସ୍ଵରୂପସ୍ଥିତୀ ॥ ୨୬ ॥
ଜିତୁକୀଂ କାହୀଂ ନାମାଭିଧାନେଂ । ତଯେ ପ୍ରକୃତୀଚେନି ଗୁଣେଂ ।
ପ୍ରକୃତୀ ନସ୍ତାଂ ବୋଲଣେଂ । କୈସେଂ ବୋଲାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ପ୍ରକୃତୀ ନସ୍ତାଂ ବୋଲଣେଂ । କୈସେଂ ବୋଲାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ପ୍ରକୃତୀ ଅସ୍ତାଂ ଵିଵେକ କୀଜେ । ତ୍ଯାସ ଵିଵେକପ୍ରଳଯେ ବୋଲିଜେ ।
ପାଂଚହି ପ୍ରଳଯ ଵୋଜେଂ । ତୁଜ ନିରୋପିଲେଂ ॥ ୨୮ ॥
ପାଂଚହି ପ୍ରଳଯ ଵୋଜେଂ । ତୁଜ ନିରୋପିଲେଂ ॥ ୨୮ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ପଂଚପ୍ରଳଯନିରୂପଣନାମ ସମାସ ପାଂଚଵା ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଭ୍ରମ୍ନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥିତି ସଂଵ୍ହାର । ଯାଚା ନିରୋପିଲା ଵେଵ୍ହାର ।
ପରମାତ୍ମା ନିର୍ଗୁଣ ନିରାକାର । ଜୈସା ତୈସା ॥ ୧ ॥
ପରମାତ୍ମା ନିର୍ଗୁଣ ନିରାକାର । ଜୈସା ତୈସା ॥ ୧ ॥
ହୋତେଂ ଵର୍ତତେଂ ଆଣି ଜାତେଂ । ଯାଚା ସମଂଧ ନାହୀଂ ତେଥେଂ ।
ଆଦ୍ଯ ମଦ୍ଯ ଅଵସାନ ତେଂ । ସଂଚଲେଂଚି ଆହେ ॥ ୨ ॥
ଆଦ୍ଯ ମଦ୍ଯ ଅଵସାନ ତେଂ । ସଂଚଲେଂଚି ଆହେ ॥ ୨ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ଅସତଚି ଅସେ । ମଧ୍ଯେଂଚି ହା ଭ୍ରମ ଭାସେ ।
ଭାସେ ପରଂତୁ ଅଵଘା ନାସେ । କାଳାଂତରୀ ॥ ୩ ॥
ଭାସେ ପରଂତୁ ଅଵଘା ନାସେ । କାଳାଂତରୀ ॥ ୩ ॥
ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥିତୀସଂଵ୍ହାରତ । ମଧ୍ଯେଂହି ଅଖଂଡ ହୋତ ଜାତ ।
ପୁଢେଂ ସେଵଟୀଂ କଲ୍ପାଂତ । ସକଳାଂସ ଆହେ ॥ ୪॥
ପୁଢେଂ ସେଵଟୀଂ କଲ୍ପାଂତ । ସକଳାଂସ ଆହେ ॥ ୪॥
ଯାମଧେଂ ଜ୍ଯାସ ଵିଵେକ ଆହେ । ତୋ ଆଧୀଂଚ ଜାଣତାହେ ।
ସାରାସାର ଵିଚାରେଂ ପାହେ। ମ୍ହଣୌନିଯାଂ ॥ ୫ ॥
ସାରାସାର ଵିଚାରେଂ ପାହେ। ମ୍ହଣୌନିଯାଂ ॥ ୫ ॥
ବହୁତ ଭ୍ରମିଷ୍ଟ ମିଳାଲେ । ତ୍ଯାଂତ ଉମଜଲ୍ଯାଚେଂ କାଯ ଚାଲେ ।
ସୃଷ୍ଟିମଧେଂ ଉମଜଲେ । ଐସେଂ ଥୋଡେ ॥ ୬॥
ସୃଷ୍ଟିମଧେଂ ଉମଜଲେ । ଐସେଂ ଥୋଡେ ॥ ୬॥
ତ୍ଯା ଉମଜଲ୍ଯାଂଚେ ଲକ୍ଷଣ । କାଂହୀଂ କରୂଂ ନିରୂପଣ ।
ବ୍ରମ୍ହାହୂନ ଵିଲକ୍ଷଣ । ମହାପୁରୁଷ ॥ ୭ ॥
ବ୍ରମ୍ହାହୂନ ଵିଲକ୍ଷଣ । ମହାପୁରୁଷ ॥ ୭ ॥
ଭ୍ରମ ହା ନସେଲ ଜଯାସୀ । ମନୀଂ ଵୋଳଖାଵେ ତଯାସୀ ।
ଐକେ ଆତାଂ ଭ୍ରମାସୀଂ । ନିରୋପିଜେଲ ॥ ୮॥
ଐକେ ଆତାଂ ଭ୍ରମାସୀଂ । ନିରୋପିଜେଲ ॥ ୮॥
ଯେକ ପରବ୍ରହ୍ମ ସଂଚଲେଂ । କଦାପୀ ନାହୀଂ ଵିକାରଲେ ।
ତ୍ଯାଵେଗଳେଂ ଭାସଲେଂ । ତେଂ ଭ୍ରମରୂପ ॥ ୯ ॥
ତ୍ଯାଵେଗଳେଂ ଭାସଲେଂ । ତେଂ ଭ୍ରମରୂପ ॥ ୯ ॥
ଜଯାସୀ ବୋଲିଲା କଲ୍ପାଂତ । ତ୍ରିଗୁଣ ଆଣି ପଂଚଭୂତ ।
ହେଂ ଅଵଘେଂଚି ସମସ୍ତ । ଭ୍ରମରୂପ ॥ ୧୦ ॥
ହେଂ ଅଵଘେଂଚି ସମସ୍ତ । ଭ୍ରମରୂପ ॥ ୧୦ ॥
ମୀ ତୂଂ ହା ଭ୍ରମ । ଉପାସନାହି ଭ୍ରମ ।
ଈଶ୍ଵରଭାଵ ହାହି ଭ୍ରମ । ନିଶ୍ଚଯେଂସୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଈଶ୍ଵରଭାଵ ହାହି ଭ୍ରମ । ନିଶ୍ଚଯେଂସୀଂ ॥ ୧୧ ॥
॥ ଶ୍ଲୋକ ॥
ଭ୍ରମେଣାହଂ ଭ୍ରମେଣ ତ୍ଵଂ । ଭ୍ରମେଣୋପାସକା ଜନାଃ ।
ଭ୍ରମେଣେଶ୍ଵର ଭାଵତ୍ଵଂ । ଭ୍ରମମୂଲମିଦଂ ଜଗତ୍ ॥ ୧ ॥
ଭ୍ରମେଣେଶ୍ଵର ଭାଵତ୍ଵଂ । ଭ୍ରମମୂଲମିଦଂ ଜଗତ୍ ॥ ୧ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସୃଷ୍ଟି ଭାସତ । ପରଂତୁ ଭ୍ରମଚି ହା ସମସ୍ତ ।
ଯାମଧ୍ଯେଂ ଜେ ଵିଚାରଵଂତ । ତେଚି ଧନ୍ଯ ॥ ୧୨ ॥
ଯାମଧ୍ଯେଂ ଜେ ଵିଚାରଵଂତ । ତେଚି ଧନ୍ଯ ॥ ୧୨ ॥
ଆତାଂ ଭ୍ରମାଚା ଵିଚାରୁ । ଅତ୍ଯଂତଚି ପ୍ରାଂଜଳ କରୂଂ ।
ଦୃଷ୍ଟାଂତଦ୍ଵାରେ ଵିଵରୂଂ । ଶ୍ରୋତଯାସୀ ॥ ୧୩॥
ଦୃଷ୍ଟାଂତଦ୍ଵାରେ ଵିଵରୂଂ । ଶ୍ରୋତଯାସୀ ॥ ୧୩॥
ଭ୍ରମଣ କରୀତାଂ ଦୁରୀଂ ଦେସୀଂ । ଦିଶାଭୂଲୀ ଆପଣାସୀ ।
କାଂ ଵୋଳଖୀ ମୋଡେ ଜୀଵଲଗାଂସୀ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୪॥
କାଂ ଵୋଳଖୀ ମୋଡେ ଜୀଵଲଗାଂସୀ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୪॥
କାଂ ଉନ୍ମତ୍ତ ଦ୍ରଵ୍ଯ ସେଵିଲେଂ । ତେଣେଂ ଅନେକ ଭାସୋଂ ଲାଗଲେଂ ।
ନାନା ଵେଥାଂ କାଂ ଝଡପିଲେଂ । ଭୁତେଂ ତୋ ଭ୍ରମ ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ଵେଥାଂ କାଂ ଝଡପିଲେଂ । ଭୁତେଂ ତୋ ଭ୍ରମ ॥ ୧୫ ॥
ଦଶାଵତାରୀଂ ଵାଟତୀ ନାରୀ । କାଂ ତେ ମାଂଡଲୀ ବାଜୀଗରୀ ।
ଉଗାଚ ସଂଦେହ ଅଂତରୀଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୬ ॥
ଉଗାଚ ସଂଦେହ ଅଂତରୀଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୬ ॥
ଠେଵିଲା ଠାଵ ତୋ ଵିସରଲା । କାଂ ମାର୍ଗୀଂ ଜାତାଂ ମାର୍ଗ ଚୁକଲା ।
ପଟ୍ଟଣାମଧେଂ ଭାଂବାଵଲା । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୭ ॥
ପଟ୍ଟଣାମଧେଂ ଭାଂବାଵଲା । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୭ ॥
ଵସ୍ତୁ ଆପଣାପାସୀଂ ଅସତାଂ । ଗେଲୀ ମ୍ହଣୋନି ହୋଯେ ଦୁଚିତା ।
ଆପଲେଂ ଆପଣ ଵିସରତାଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୮ ॥
ଆପଲେଂ ଆପଣ ଵିସରତାଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୮ ॥
କାଂହୀ ପଦାର୍ଥ ଵିସରୋନ ଗେଲା । କାଂ ଜେଂ ସିକଲା ତେଂ ଵିସରଲା ।
ସ୍ଵପ୍ନଦୁଃଖେଂ ଘାବିରା ଜାଲା । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୯ ॥
ସ୍ଵପ୍ନଦୁଃଖେଂ ଘାବିରା ଜାଲା । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୧୯ ॥
ଦୁଶ୍ଚିନ୍ହେଂ ଅଥଵା ଅପଶକୁନ । ମିଥ୍ଯା ଵାର୍ତେନେଂ ଭଂଗେ ମନ ।
ଵଚକେ ପଦାର୍ଥ ଦେଖୋନ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୦ ॥
ଵଚକେ ପଦାର୍ଥ ଦେଖୋନ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୦ ॥
ଵୃକ୍ଷ କାଷ୍ଠ ଦେଖିଲେଂ । ମନାଂତ ଵାଟେଂ ଭୂତ ଆଲେଂ ।
କାଂହୀଂଚ ନସ୍ତାଂ ହଡବଡିଲେଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ୨୧ ॥
କାଂହୀଂଚ ନସ୍ତାଂ ହଡବଡିଲେଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ୨୧ ॥
କାଚ ଦେଖୋନ ଉଦକାଂତ ପଡେ । କାଂ ସଭା ଦେଖୋନ ଦର୍ପଣୀଂ ପଵାଡେ ।
ଦ୍ଵାର ଚୁକୋନ ଭଲ୍ତୀକଡେଂ ଜାଣେଂ ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୨ ॥
ଦ୍ଵାର ଚୁକୋନ ଭଲ୍ତୀକଡେଂ ଜାଣେଂ ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୨ ॥
ଯେକ ଅସ୍ତାଂ ଯେକ ଵାଟେ । ଯେକ ସାଂଗତାଂ ଯେକ ନିଵଟେ ।
ଯେକ ଦିସତାଂ ଯେକ ଉଠେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୩ ॥
ଯେକ ଦିସତାଂ ଯେକ ଉଠେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୩ ॥
ଆତାଂ ଜେଂ ଜେଂ ଦେଇଜେତେଂ । ତେଂ ତେଂ ପୁଢେଂ ପାଵିଜେତେଂ ।
ମେଲେଂ ମାଣୁସ ଭୋଜନା ଯେତେଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୪ ॥
ମେଲେଂ ମାଣୁସ ଭୋଜନା ଯେତେଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୪ ॥
ଯେ ଜନ୍ମୀଂଚେଂ ପୁଢିଲେ ଜନ୍ମୀଂ । କାଂହୀଂ ଯେକ ପାଵେନ ମୀ ।
ପ୍ରୀତୀଗୁଂତଲୀ ମନୁଷ୍ଯାଚେ ନାମୀଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୫ ॥
ପ୍ରୀତୀଗୁଂତଲୀ ମନୁଷ୍ଯାଚେ ନାମୀଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୫ ॥
ମେଲେଂ ମନୁଷ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନା ଆଲେଂ । ତେଣେଂ କାଂହୀଂ ମାଗିତଲେଂ ।
ମନୀଂ ଅଖଂଡ ବୈସଲେଂ । ଯାନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୬ ॥
ମନୀଂ ଅଖଂଡ ବୈସଲେଂ । ଯାନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୬ ॥
ଅଵଘେଂ ମିଥ୍ଯା ମ୍ହଣୋନ ବୋଲେ । ଆଣି ସମର୍ଥାଵରୀ ମନ ଚାଲେ ।
ଜ୍ଞାତେ ଵୈଭଵେଂ ଦପଟଲେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୭ ॥
ଜ୍ଞାତେ ଵୈଭଵେଂ ଦପଟଲେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୭ ॥
କର୍ମଠପଣେଂ ଜ୍ଞାନ ଵିଟେ । କାଂ ଜ୍ଞାତେପଣେଂ ବଳେଂ ଭ୍ରଷ୍ଟେ ।
କୋଣୀଯେକ ସୀମା ଫିଟେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୮ ॥
କୋଣୀଯେକ ସୀମା ଫିଟେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୮ ॥
ଦେହାଭିମାନ । କର୍ମାଭିମାନ ଜାତ୍ଯାଭିମାନ କୁଳାଭିମାନ ।
ଜ୍ଞାନାଭିମାନ ମୋକ୍ଷାଭିମାନ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୯ ॥
ଜ୍ଞାନାଭିମାନ ମୋକ୍ଷାଭିମାନ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୨୯ ॥
କୈସା ନ୍ଯାଯ ତୋ ନ କଳେ । କେଲା ଅନ୍ଯାନେ ତୋ ନାଡଲେ ।
ଉଗାଚ ଅଭିମାନେଂ ଖଵଳେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୦ ॥
ଉଗାଚ ଅଭିମାନେଂ ଖଵଳେ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୦ ॥
ମାଗୀଲ କାଂହୀ ଆଠଵେନା । ପୁଢୀଲ ଵିଚାର ସୁଚେନା ।
ଅଖଂଡ ଆରୂଢ ଅନୁମାନା । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୧ ॥
ଅଖଂଡ ଆରୂଢ ଅନୁମାନା । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୧ ॥
ପ୍ରଚୀତିଵିଣ ଔଷଧ ଘେଣେ । ପ୍ରଚିତ ନସ୍ତା ପଥ୍ଯ କରଣେ ।
ପ୍ରଚୀତୀଵିଣ ଜ୍ଞାନ ସାଂଗଣେଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୨ ॥
ପ୍ରଚୀତୀଵିଣ ଜ୍ଞାନ ସାଂଗଣେଂ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୨ ॥
ଫଳଶ୍ରୁତୀଵୀଣ ପ୍ରଯୋଗ । ଜ୍ଞାନେଂଵୀଣ ନୁସ୍ତା ଯୋଗ ।
ଉଗାଚ ଶରୀରେଂ ଭୋଗିଜେ ଭୋଗ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୩ ॥
ଉଗାଚ ଶରୀରେଂ ଭୋଗିଜେ ଭୋଗ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଲିହିତୋ ଅଦୃଷ୍ଟୀଂ ଆଣି ଵାଚୂନ ଜାତେ ସଟୀ ।
ଐଶା ପ୍ରକାରୀଚ୍ଯା ଗୋଷ୍ଟୀ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୪ ॥
ଐଶା ପ୍ରକାରୀଚ୍ଯା ଗୋଷ୍ଟୀ । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୪ ॥
ଉଦଂଡ ଭ୍ରମ ଵିସରଲା । ଅଜ୍ଞାନଜନୀଂ ପୈସାଵଲା।
ଅଲ୍ପ ସଂକେତେଂ ବୋଲିଲା । କଳାଵଯା କାରଣେଂ ॥ ୩୫॥
ଅଲ୍ପ ସଂକେତେଂ ବୋଲିଲା । କଳାଵଯା କାରଣେଂ ॥ ୩୫॥
ଭ୍ରମରୂପ ଵିଶ୍ଵ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ତେଥେଂ କାଯେ ମ୍ହଣୋନ ସାଂଗାଵେଂ ।
ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମାଵେଗଳେଂ ଅଘଵେଂ । ଭ୍ରମରୂପ ॥୩୬ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମାଵେଗଳେଂ ଅଘଵେଂ । ଭ୍ରମରୂପ ॥୩୬ ॥
ଜ୍ଞାତାସ ନାହୀଂ ସଂସାର । ଐସେଂ ବୋଲତୀ ଅପାର ।
ଗତ ଜ୍ଞାତ୍ଯାଚେ ଚମତ୍କାର । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୭ ॥
ଗତ ଜ୍ଞାତ୍ଯାଚେ ଚମତ୍କାର । ଯା ନାଂଵ ଭ୍ରମ ॥ ୩୭ ॥
ଯେଥେଂ ଆଶଂକା ଉଠିଲୀ । ଜ୍ଞାତ୍ଯାଚୀ ସମଧୀ ପୂଜିଲୀ ।
ତେଥେଂ କାଂହୀଂ ପ୍ରଚୀତ ଆଲୀ । କିଂଵା ନାହୀଂ ॥ ୩୮ ॥
ତେଥେଂ କାଂହୀଂ ପ୍ରଚୀତ ଆଲୀ । କିଂଵା ନାହୀଂ ॥ ୩୮ ॥
ତୈସେଚି ଅଵତାରୀ ସଂପଲେ । ତ୍ଯାଂଚେହି ସାମର୍ଥ୍ଯ ଉଦଂଡ ଚାଲେ ।
ତରୀ ତେ କାଯେ ଗୁଂତଲେ । ଵାସନା ଧରୂନି ॥ ୩୯ ॥
ତରୀ ତେ କାଯେ ଗୁଂତଲେ । ଵାସନା ଧରୂନି ॥ ୩୯ ॥
ଐସୀ ଆଶଂକା ଉଦ୍ଭଵଲୀ । ସମର୍ଥେଂ ପାହିଜେ ନିରସିଲୀ ।
ଇତୁକେନ ହେ ସମାପ୍ତ ଜାଲୀ । କଥା ଭ୍ରମାଚୀ ॥ ୪୦ ॥
ଇତୁକେନ ହେ ସମାପ୍ତ ଜାଲୀ । କଥା ଭ୍ରମାଚୀ ॥ ୪୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଭ୍ରମନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସହାଵା ॥
ସମାସ ସାତଵା : ସଗୁଣଭଜନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଅଵତାରାଦିକ ଜ୍ଞାନୀ ସଂତ । ସାରାସାରଵିଚାରେଂ ମୁକ୍ତ ।
ତ୍ଯାଂଚେ ସାମର୍ଥ୍ଯ ଚାଲତ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧ ॥
ତ୍ଯାଂଚେ ସାମର୍ଥ୍ଯ ଚାଲତ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧ ॥
ହେଂ ଶ୍ରୋତଯାଂଚୀ ଆଶଂକା । ପାହାତାଂ ପ୍ରଶ୍ନ କେଲା ନିକା ।
ସାଵଧ ହୋଊନ ଐକା । ମ୍ହଣେ ଵକ୍ତା ॥ ୨ ॥
ସାଵଧ ହୋଊନ ଐକା । ମ୍ହଣେ ଵକ୍ତା ॥ ୨ ॥
ଜ୍ଞାନୀ ମୁକ୍ତ ହୋଊନ ଗେଲେ । ମାଗେଂ ତ୍ଯାଂଚେ ସାମର୍ଥ୍ଯ ଚାଲେ ।
ପରଂତୁ ତେ ନାହୀଂ ଆଲେ । ଵାସନା ଧରୂନୀ ॥ ୩ ॥
ପରଂତୁ ତେ ନାହୀଂ ଆଲେ । ଵାସନା ଧରୂନୀ ॥ ୩ ॥
ଲୋକାଂସ ହୋତୋ ଚମତ୍କାର । ଲୋକ ମାନିତୀ ସାଚାର ।
ପରଂତୁ ଯାଚା ଵିଚାର । ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୪ ॥
ପରଂତୁ ଯାଚା ଵିଚାର । ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୪ ॥
ଜୀତ ଅସ୍ତାଂ ନେଣୋଂ କିତୀ । ଜନାମଧେଂ ଚମତ୍କାର ହୋତୀ ।
ଐସିଯାଚୀ ସଦ୍ଯ ପ୍ରଚିତୀ । ରୋକଡୀ ପାହାଵୀ ॥ ୫ ॥
ଐସିଯାଚୀ ସଦ୍ଯ ପ୍ରଚିତୀ । ରୋକଡୀ ପାହାଵୀ ॥ ୫ ॥
ତୋ ତରୀ ଆପଣ ନାହୀଂ ଗେଲା । ଲୋକୀଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଦେଖିଲା ।
ଐସା ଚମତ୍କାର ଜାଲା । ଯାସ କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୬ ॥
ଐସା ଚମତ୍କାର ଜାଲା । ଯାସ କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୬ ॥
ତରୀ ତୋ ଲୋକାଂଚା ଭାଵାର୍ଥ । ଭାଵିକାଂ ଦେଵ ଯେଥାର୍ଥ ।
ଅନେତ୍ର କଲ୍ପନା ଵେର୍ଥ । କୁତର୍କାଚୀ ॥ ୭ ॥
ଅନେତ୍ର କଲ୍ପନା ଵେର୍ଥ । କୁତର୍କାଚୀ ॥ ୭ ॥
ଆଵଡେ ତେଂ ସ୍ଵପ୍ନୀଂ ଦେଖିଲେଂ। ତରୀକାଯ ତେଥୂନ ଆଲେଂ ।
ମ୍ହଣାଲ ତେଣେଂ ଆଠଵିଲେଂ । ତରୀ ଦ୍ରଵ୍ଯ କାଂ ଦିସେ ॥ ୮ ॥
ମ୍ହଣାଲ ତେଣେଂ ଆଠଵିଲେଂ । ତରୀ ଦ୍ରଵ୍ଯ କାଂ ଦିସେ ॥ ୮ ॥
ଏଵଂ ଆପଲୀ କଲ୍ପନା । ସ୍ଵପ୍ନୀଂ ଯେତୀ ପଦାର୍ଥ ନାନା ।
ପରୀ ତେ ପଦାର୍ଥ ଚାଲତୀନା । ଅଥଵା ଆଠଊ ନାହୀଂ ॥ ୯ ॥
ପରୀ ତେ ପଦାର୍ଥ ଚାଲତୀନା । ଅଥଵା ଆଠଊ ନାହୀଂ ॥ ୯ ॥
ଯେଥେଂ ତୁଟଲୀ ଆଶଂକା । ଜ୍ଞାତ୍ଯାସ ଜନ୍ମ କଲ୍ପୂଂ ନକା ।
ଉମଜେନା ତରୀ ଵିଵେକା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୧୦ ॥
ଉମଜେନା ତରୀ ଵିଵେକା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୧୦ ॥
ଜ୍ଞାନୀ ମୁକ୍ତ ହୋଊନ ଗେଲେ । ତ୍ଯାଂଚେଂ ସାମର୍ଥ୍ଯ ଉଗେଚି ଚାଲେ ।
କାଂ ଜେ ପୁଣ୍ଯମାର୍ଗେଂ ଚାଲିଲେଂ । ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ॥ ୧୧ ॥
କାଂ ଜେ ପୁଣ୍ଯମାର୍ଗେଂ ଚାଲିଲେଂ । ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ॥ ୧୧ ॥
ଯାକାରଣେଂ ପୁଣ୍ଯମାର୍ଗେଂ ଚାଲାଵେଂ । ଭଜନ ଦେଵାଚେଂ ଵାଢଵାଵେଂ ।
ନ୍ଯାଯେ ସାଂଡୂନ ନ ଜାଵେଂ । ଅନ୍ଯାଯମାର୍ଗେଂ ॥ ୧୨ ॥
ନ୍ଯାଯେ ସାଂଡୂନ ନ ଜାଵେଂ । ଅନ୍ଯାଯମାର୍ଗେଂ ॥ ୧୨ ॥
ନାନାପୁରଶ୍ଚରଣେଂ କରାଵୀଂ । ନାନା ତୀର୍ଥାଟଣେଂ ଫୀରାଵୀଂ ।
ନାନା ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ଵାଢଵାଵୀଂ। ଵୈରାଗ୍ଯବଳେଂ ॥ ୧୩ ॥
ନାନା ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ଵାଢଵାଵୀଂ। ଵୈରାଗ୍ଯବଳେଂ ॥ ୧୩ ॥
ନିଶ୍ଚଯେ ବୈସେ ଵସ୍ତୂକଡେ । ତରୀ ଜ୍ଞାନମାର୍ଗେଂହି ସାମର୍ଥ୍ଯ ଚଢେ ।
କୋଣୀଯେକ ଯେକାଂତ ମୋଡେ । ଐସେଂ ନ କରାଵେଂ ॥ ୧୪ ॥
କୋଣୀଯେକ ଯେକାଂତ ମୋଡେ । ଐସେଂ ନ କରାଵେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଯେକ ଗୁରୁ ଯେକ ଦେଵ । କୋଠେଂ ତରୀ ଅସାଵା ଭାଵ ।
ଭାଵାର୍ଥ ନସ୍ତାଂ ଵାଵ । ସର୍ଵ କାଂହୀଂ ॥ ୧୫ ॥
ଭାଵାର୍ଥ ନସ୍ତାଂ ଵାଵ । ସର୍ଵ କାଂହୀଂ ॥ ୧୫ ॥
ନିର୍ଗୁଣୀଂ ଜ୍ଞାନ ଜାଲେଂ । ମ୍ହଣୋନ ସଗୁଣ ଅଲକ୍ଷ କେଲେଂ ।
ତରୀ ତେଂ ଜ୍ଞାତେଂ ନାଗଵଲେଂ । ଦୋହିଂକଡେ ॥ ୧୬ ॥
ତରୀ ତେଂ ଜ୍ଞାତେଂ ନାଗଵଲେଂ । ଦୋହିଂକଡେ ॥ ୧୬ ॥
ନାହୀଂ ଭକ୍ତୀ ନାହୀଂ ଜ୍ଞାନ । ମଧେଂଚ ପୈସାଵଲା ଅଭିମାନ ।
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ଜପଧ୍ଯାନ । ସାଂଡୂଂଚ ନଯେ ॥୧୭ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ଜପଧ୍ଯାନ । ସାଂଡୂଂଚ ନଯେ ॥୧୭ ॥
ସାଂଡୀଲ ସଗୁଣଭଜନାସୀ । ତରୀ ତୋ ଜ୍ଞାତା ପରୀ ଅପେସୀ ।
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସଗୁଣଭଜନାସୀ । ସାଂଡୂଂଚ ନଯେ ॥ ୧୮ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସଗୁଣଭଜନାସୀ । ସାଂଡୂଂଚ ନଯେ ॥ ୧୮ ॥
ନିଃକାମ ବୁଦ୍ଧୀଚିଯା ଭଜନା । ତ୍ରୈଲୋକୀଂ ନାହୀଂ ତୁଳଣା ।
ସମର୍ଥେଂଵିଣ ଘଡେନା । ନିଃକାମ ଭଜନ ॥ ୧୯ ॥
ସମର୍ଥେଂଵିଣ ଘଡେନା । ନିଃକାମ ଭଜନ ॥ ୧୯ ॥
କାମନେନେଂ ଫଳ ଘଡେ । ନିଃକାମ ଭଜନେଂ ଭଗଵଂତ ଜୋଡେ ।
ଫଳଭଗଵଂତା କୋଣୀକଡେ । ମହଦାଂତର ॥ ୨୦ ॥
ଫଳଭଗଵଂତା କୋଣୀକଡେ । ମହଦାଂତର ॥ ୨୦ ॥
ନାନା ଫଳେ ଦେଵାପାସୀ । ଆଣୀ ଫଳ ଅଂତରୀଂ ଭଗଵଂତାସୀ ।
ଯାକାରଣେଂ ପରମେଶ୍ଵରାସୀ । ନିଃକାମ ଭଜାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଯାକାରଣେଂ ପରମେଶ୍ଵରାସୀ । ନିଃକାମ ଭଜାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ନିଃକାମଭଜନାଚେଂ ଫଳ ଆଗଳେ । ସାମର୍ଥ୍ଯ ଚଢେ ମର୍ଯାଦାଵେଗଳେଂ ।
ତେଥେଂ ବାପୁଡୀ ଫଳେଂ । କୋଣୀକଡେ ॥ ୨୨॥
ତେଥେଂ ବାପୁଡୀ ଫଳେଂ । କୋଣୀକଡେ ॥ ୨୨॥
ଭକ୍ତେଂ ଜେଂ ମନୀଂ ଧରାଵେଂ । ତେଂ ଦେଵେଂ ଆପଣଚି କରାଵେଂ ।
ତେଥେଂ ଵେଗଳେଂ ଭାଵାଵେଂ । ନଲଗେ କଦା ॥ ୨୩ ॥
ତେଥେଂ ଵେଗଳେଂ ଭାଵାଵେଂ । ନଲଗେ କଦା ॥ ୨୩ ॥
ଦୋନୀ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ଯେକ ହୋତାଂ । କାଳାସ ନାଟୋପେ ସର୍ଵଥା ।
ତେଥେଂ ଇତରାଂସୀ କୋଣ କଥା । କୀଟକନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୨୪ ॥
ତେଥେଂ ଇତରାଂସୀ କୋଣ କଥା । କୀଟକନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୨୪ ॥
ମ୍ହଣୋନି ନିଃକାମ ଭଜନ । ଵରୀ ଵିଶେଷ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ।
ତଯାସ ତୁଳିତାଂ ତ୍ରିଭୁଵନ । ଉଣେଂ ଵାଟେ ॥ ୨୫ ॥
ତଯାସ ତୁଳିତାଂ ତ୍ରିଭୁଵନ । ଉଣେଂ ଵାଟେ ॥ ୨୫ ॥
ଯେଥେଂ ବୁଦ୍ଧୀଚା ପ୍ରକାଶ । ଆଣିକ ନ ଚଢେ ଵିଶେଷ ।
ପ୍ରତାପ କୀର୍ତୀ ଆଣୀ ଯେଶ । ନିରଂତର ॥ ୨୬ ॥
ପ୍ରତାପ କୀର୍ତୀ ଆଣୀ ଯେଶ । ନିରଂତର ॥ ୨୬ ॥
ନିରୂପଣାଚା ଵିଚାର । ଆଣୀ ହରିକଥେଚା ଗଜର ।
ତେଥେଂ ହୋତୀ ତତ୍ପର । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୨୭ ॥
ତେଥେଂ ହୋତୀ ତତ୍ପର । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୨୭ ॥
ଜେଥେଂ ଭ୍ରଷ୍ଟାକାର ଘଡେନା । ତୋ ପରମାର୍ଥହି ଦଡେନା ।
ସମାଧାନ ଵିଘଡେନା । ନିଶ୍ଚଯାଚେଂ ॥ ୨୮ ॥
ସମାଧାନ ଵିଘଡେନା । ନିଶ୍ଚଯାଚେଂ ॥ ୨୮ ॥
ସାରାସାରଵ୍ହିଚାର କରଣେଂ । ନ୍ଯାଯେ ଅନ୍ଯାଯେ ଅଖଂଡ ପାହାଣେଂ ।
ବୁଦ୍ଧି ଭଗଵଂତାଚେଂ ଦେଣେଂ । ପାଲଟେନା ॥ ୨୯ ॥
ବୁଦ୍ଧି ଭଗଵଂତାଚେଂ ଦେଣେଂ । ପାଲଟେନା ॥ ୨୯ ॥
ଭକ୍ତ ଭଗଵଂତୀଂ ଅନନ୍ଯ । ତ୍ଯାସୀ ବୁଦ୍ଧୀ ଦେତୋ ଆପଣ ।
ଯେଦର୍ଥୀଂ ଭଗଵଦ୍ଵଚନ । ସାଵଧ ଐକା ॥ ୩୦ ॥
ଯେଦର୍ଥୀଂ ଭଗଵଦ୍ଵଚନ । ସାଵଧ ଐକା ॥ ୩୦ ॥
ଶ୍ଲୋକାର୍ଧ ॥ ଦଦାମି ବୁଦ୍ଧିଯୋଗଂ ତଂ ଯେନ ମାମୁପଯାଂତି ତେ ॥
ମ୍ହଣୌନ ସଗୁଣ ଭଜନ । ଵରୀ ଵିଶେଷ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ସମାଧାନ । ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଜଗୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ସମାଧାନ । ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଜଗୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସଗୁଣଭଜନନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସାତଵା ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ପ୍ରଚୀତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଐକା ପ୍ରଚିତ୍ତୀଚୀଂ ଲକ୍ଷଣେଂ । ପ୍ରଚିତ ପାହେଲ ତେଂ ଶାହାଣେଂ ।
ଯେର ଵେଡେ ଦୈନ୍ଯଵାଣେ । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ॥ ୧ ॥
ଯେର ଵେଡେ ଦୈନ୍ଯଵାଣେ । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ॥ ୧ ॥
ନାନା ରତ୍ନେଂ ନାନା ନାଣୀଂ । ପରୀକ୍ଷୂନ ନ ଘେତାଂ ହାନୀ ।
ପ୍ରଚିତ ନ ଯେତାଂ ନିରୂପଣୀଂ । ବୈସୋଂଚ ନଯେ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରଚିତ ନ ଯେତାଂ ନିରୂପଣୀଂ । ବୈସୋଂଚ ନଯେ ॥ ୨ ॥
ସୁରଂଗ ଶସ୍ତ୍ର ଦମୂନ ପାହିଲେଂ । ବରେଂ ପାହାତାଂ ପ୍ରଚିତୀସ ଆଲେ ।
ତରୀ ମଗ ପାହିଜେ ଘେତଲେଂ । ଜାଣତେ ପୁରୁଷୀଂ ॥ ୩ ॥
ତରୀ ମଗ ପାହିଜେ ଘେତଲେଂ । ଜାଣତେ ପୁରୁଷୀଂ ॥ ୩ ॥
ବୀଜ ଉଗଵେଲସେଂ ପାହାଵେଂ । ତରୀ ମଗ ଦ୍ରଵ୍ଯ ଘାଲୂନ ଘ୍ଯାଵେଂ ।
ପ୍ରଚିତ ଆଲିଯାଂ ଐକାଵେଂ । ନିରୂପଣ ॥ ୪ ॥
ପ୍ରଚିତ ଆଲିଯାଂ ଐକାଵେଂ । ନିରୂପଣ ॥ ୪ ॥
ଦେହୀଂ ଆରୋଗ୍ଯତା ଜାଲୀ । ଐସୀ ଜନା ପ୍ରଚିତ ଆଲୀ ।
ତରୀ ମଗ ଆଗତ୍ଯ ଘେତଲୀ । ପାହିଜେ ମାତ୍ରା ॥ ୫ ॥
ତରୀ ମଗ ଆଗତ୍ଯ ଘେତଲୀ । ପାହିଜେ ମାତ୍ରା ॥ ୫ ॥
ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ଔଷଧ ଘେଣେଂ । ତରୀ ମଗ ଧଡଚି ଵିଘଡଣେଂ ।
ଅନୁମାନେଂ ଜେଂ କାର୍ଯ କରଣେଂ । ତେଂଚି ମୁର୍ଖପଣ॥୬ ॥
ଅନୁମାନେଂ ଜେଂ କାର୍ଯ କରଣେଂ । ତେଂଚି ମୁର୍ଖପଣ॥୬ ॥
ପ୍ରଚିତୀସ ନାହୀଂ ଆଲେଂ । ଆଣି ସୁଵର୍ଣ କରଵିଲେଂ ।
ତରୀ ମଗ ଜାଣାଵେଂ ଠକିଲେଂ । ଦେଖତଦେଖତାଂ ॥ ୭ ॥
ତରୀ ମଗ ଜାଣାଵେଂ ଠକିଲେଂ । ଦେଖତଦେଖତାଂ ॥ ୭ ॥
ଶୋଧୂନ ପାହିଲ୍ଯାଵିଣ । କାଂହୀଂତରୀ ଯେକ କାରଣ ।
ହୋଣାର ନାହୀଂ ନିର୍ଵାଣ । ପ୍ରାଣାସ ଘଡେ ॥ ୮ ॥
ହୋଣାର ନାହୀଂ ନିର୍ଵାଣ । ପ୍ରାଣାସ ଘଡେ ॥ ୮ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ଅନୁମାନାଚେଂ କାର୍ଯ । ଭଲ୍ଯାନୀଂ କଦାପି କରୂଂ ନଯେ ।
ଉପାଯ ପାହତାଂ ଅପାଯେ । ନେମସ୍ତ ଘଡେ ॥ ୯ ॥
ଉପାଯ ପାହତାଂ ଅପାଯେ । ନେମସ୍ତ ଘଡେ ॥ ୯ ॥
ପାଣ୍ଯାଂତୀଲ ମ୍ହୈସୀଚୀ ସାଟୀ । କରଣେଂ ହେଂ ବୁଦ୍ଧିଚ ଖୋଟୀ ।
ଶୋଧିଲ୍ଯାଵିଣ ହିଂପୁଟୀ । ହୋଣେଂ ଘଡେ ॥ ୧୦ ॥
ଶୋଧିଲ୍ଯାଵିଣ ହିଂପୁଟୀ । ହୋଣେଂ ଘଡେ ॥ ୧୦ ॥
ଵିଶ୍ଵାସେଂ ଘର ଘେତଲେଂ । ଐସେଂ କିତୀ ନାହୀଂ ଐକଲେଂ ।
ମୈଂଦେଂ ମୈଂଦାଵେଂ କେଲେଂ । ପରୀ ତେଂ ଶୋଧିଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୧ ॥
ମୈଂଦେଂ ମୈଂଦାଵେଂ କେଲେଂ । ପରୀ ତେଂ ଶୋଧିଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୧ ॥
ଶୋଧିଲ୍ଯାଵିଣ ଅନ୍ନଵସ୍ତ୍ର ଘେଣେଂ । ତେଣେଂ ପ୍ରାଣାସ ମୁକଣେଂ ।
ଲଟିକ୍ଯାଚା ଵିଶ୍ଵାସ ଧରଣେଂ । ହେ। ଚି ମୂର୍ଖପଣ ॥ ୧୨ ॥
ଲଟିକ୍ଯାଚା ଵିଶ୍ଵାସ ଧରଣେଂ । ହେ। ଚି ମୂର୍ଖପଣ ॥ ୧୨ ॥
ସଂଗତୀ ଚୋରାଚୀ ଧରିତାଂ । ଘାତ ହୋଈଲ ତତ୍ଵତା ।
ଠକୁ ସିଂତରୁ ଶୋଧିତାଂ । ଠାଈଂ ପଡେ ॥ ୧୩ ॥
ଠକୁ ସିଂତରୁ ଶୋଧିତାଂ । ଠାଈଂ ପଡେ ॥ ୧୩ ॥
ଗୈରସାଳ ତାମଗିରୀ । କୋଣୀ ନଵୀ ମୁଦ୍ରା କରୀ ।
ନାନା କପଟ ପରୋପରୀଂ । ଶୋଧୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୪ ॥
ନାନା କପଟ ପରୋପରୀଂ । ଶୋଧୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଦିଵାଳଖୋରାଚା ମାଂଡ । ପାହାତାଂ ଵୈଭଵ ଦିସେ ଉଦଂଡ ।
ପରୀ ତେଂ ଅଵଘେଂ ଥୋତାଂଡ । ଭଂଡ ପୁଢେଂ ॥ ୧୫ ॥
ପରୀ ତେଂ ଅଵଘେଂ ଥୋତାଂଡ । ଭଂଡ ପୁଢେଂ ॥ ୧୫ ॥
ତୈସେଂ ପ୍ରଚିତୀଵୀଣ ଜ୍ଞାନ । ତେଥେଂ ନାହୀଂ ସମାଧାନ ।
କରୂନ ବହୁତାଂଚା ଅନୁମାନ । ଅନ୍ହୀତ ଜାଲେଂ ॥ ୧୬ ॥
କରୂନ ବହୁତାଂଚା ଅନୁମାନ । ଅନ୍ହୀତ ଜାଲେଂ ॥ ୧୬ ॥
ମଂତ୍ର ଯଂତ୍ର ଉପଦେସିଲେ । ନେଣତେଂ ପ୍ରାଣୀ ତେଂ ଗୋଵିଲେଂ ।
ଜୈସେଂ ଝାଂକୂନ ମାରିଲେଂ । ଦୁଖଣାଈତ ॥ ୧୭ ॥
ଜୈସେଂ ଝାଂକୂନ ମାରିଲେଂ । ଦୁଖଣାଈତ ॥ ୧୭ ॥
ଵୈଦ୍ଯ ପାହିଲା ପରୀ କଚ୍ଚା । ତରୀ ପ୍ରାଣ ଗେଲା ପୋରାଚା ।
ଯେଥେଂ ଉପାଯେ ଦୁସର୍ଯାଚା । କାଯେ ଚାଲେ ॥ ୧୮ ॥
ଯେଥେଂ ଉପାଯେ ଦୁସର୍ଯାଚା । କାଯେ ଚାଲେ ॥ ୧୮ ॥
ଦୁଃଖେଂ ଅଂତରୀ ଝିଜେ । ଆଣୀ ଵୈଦ୍ଯ ପୁସତାଂ ଲାଜେ ।
ତରୀଚ ମଗ ତ୍ଯାସୀ ସାଜେ । ଆତ୍ମହତ୍ଯାରେପଣ ॥ ୧୯ ॥
ତରୀଚ ମଗ ତ୍ଯାସୀ ସାଜେ । ଆତ୍ମହତ୍ଯାରେପଣ ॥ ୧୯ ॥
ଜାଣତ୍ଯାଵରୀ ଗର୍ଵ କେଲା । ତରୀ ନେଣତ୍ଯାକରିତାଂ ବୁଡାଲା ।
ଯେଥେଂ କୋଣାଚା ଘାତ ଜାଲା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୨୦ ॥
ଯେଥେଂ କୋଣାଚା ଘାତ ଜାଲା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୨୦ ॥
ପାପାଚୀ ଖଂଡଣା ଜାଲୀ । ଜନ୍ମଯାତନା ଚୁକଲୀ ।
ଐସୀ ସ୍ଵଯେଂ ପ୍ରଚିତ ଆଲୀ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଐସୀ ସ୍ଵଯେଂ ପ୍ରଚିତ ଆଲୀ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୧ ॥
ପରମେଶ୍ଵରାସ ଵୋଳଖିଲେଂ । ଆପଣ କୋଣସେଂ କଳଲେଂ ।
ଆତ୍ମନିଵେଦନ ଜାଲେଂ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଆତ୍ମନିଵେଦନ ଜାଲେଂ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡ କୋଣେଂ କେଲେଂ । କାସଯାଚେଂ ଉଭାରଲେଂ ।
ମୁଖ୍ଯ କର୍ତ୍ଯାସ ଵୋଳଖିଲେଂ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୩ ॥
ମୁଖ୍ଯ କର୍ତ୍ଯାସ ଵୋଳଖିଲେଂ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଯେଥେଂଅନୁମାନ ରାହିଲା । ତରୀ ପରମାର୍ଥ କେଲା ତୋ ଵାଯାଂ ଗେଲା ।
ପ୍ରାଣୀ ସଂଶଈଂ ବୁଡାଲା । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ॥ ୨୪ ॥
ପ୍ରାଣୀ ସଂଶଈଂ ବୁଡାଲା । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ॥ ୨୪ ॥
ହେଂ ପରମାର୍ଥାଚେଂ ଵର୍ମ । ଲଟିକେଂ ବୋଲେ ତୋ ଅଧମ ।
ଲଟିକେ ମାନୀ ତୋ ଅଧମୋଦ୍ଧମ । ଯେଥାର୍ଥ ଜାଣାଵା ॥ ୨୫ ॥
ଲଟିକେ ମାନୀ ତୋ ଅଧମୋଦ୍ଧମ । ଯେଥାର୍ଥ ଜାଣାଵା ॥ ୨୫ ॥
ଯେଥେଂ ବୋଲଣ୍ଯାଚୀ ଜାଲୀ ସୀମା । ନେଣତାଂ ନ କଳେ ପରମାତ୍ମା ।
ଅସତ୍ଯ ନାହୀଂ ସର୍ଵୋତ୍ତମା । ତୂଂ ଜାଣସୀ ॥ ୨୬ ॥
ଅସତ୍ଯ ନାହୀଂ ସର୍ଵୋତ୍ତମା । ତୂଂ ଜାଣସୀ ॥ ୨୬ ॥
ମାଝେ ଉପାସନେଚା ବଡିଵାର । ଜ୍ଞାନ ସାଂଗାଵେଂ ସାଚାର ।
ମିଥ୍ଯା ବୋଲତାଂ ଉତ୍ତର । ପ୍ରଭୂସ ଲଗେ ॥ ୨୭ ॥
ମିଥ୍ଯା ବୋଲତାଂ ଉତ୍ତର । ପ୍ରଭୂସ ଲଗେ ॥ ୨୭ ॥
ମ୍ହଣୋନି ସତ୍ଯଚି ବୋଲିଲେଂ ।କର୍ତ୍ଯାସ ପାହିଜେ ଵୋଳଖିଲେଂ ।
ମାଯୋଦ୍ଭଵାଚେଂ ଶୋଧିଲେଂ । ପାହିଜେ ମୂଳ ॥ ୨୮ ॥
ମାଯୋଦ୍ଭଵାଚେଂ ଶୋଧିଲେଂ । ପାହିଜେ ମୂଳ ॥ ୨୮ ॥
ତେଂଚି ପୁଢେଂ ନୀରୂପଣ । ବୋଲିଲେଂଚି ବୋଲିଲେଂ ପ୍ରମାଣ ।
ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଵଧ ଅଂତଃକର୍ଣ । ଘାତଲେଂଚି ଘାଲାଵେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଵଧ ଅଂତଃକର୍ଣ । ଘାତଲେଂଚି ଘାଲାଵେଂ ॥ ୨୯ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ନିରୂପଣ ଲାଗଲେଂ । ତେଥେଂ ବୋଲିଲେଂଚି ମାଗୁତେଂ ବୋଲିଲେଂ ।
ଶ୍ରୋତ୍ଯାଂସ ପାହିଜେ ଉମଜଲେଂ ।ମ୍ହଣୌନିଯାଂ ॥ ୩୦ ॥
ଶ୍ରୋତ୍ଯାଂସ ପାହିଜେ ଉମଜଲେଂ ।ମ୍ହଣୌନିଯାଂ ॥ ୩୦ ॥
ପ୍ରଚିତ ପାହାତାଂ ନିକଟ । ଉଡୋନ ଜାତୀ ପରିପାଠ ।
ମ୍ହଣୋନି ହେ ଖଟପଟ । କରଣେଂ ଲାଗେ ॥ ୩୧ ॥
ମ୍ହଣୋନି ହେ ଖଟପଟ । କରଣେଂ ଲାଗେ ॥ ୩୧ ॥
ପରିପାଠେଂଚି ଜରୀ ବୋଲିଲେଂ । ତରୀ ପ୍ରଚିତସମାଧାନ ବୁଡାଲେଂ ।
ପ୍ରଚିତସମାଧାନ ରାଖିଲେଂ । ତରୀ ପରିପାଠ ଉଡେ ॥ ୩୨ ॥
ପ୍ରଚିତସମାଧାନ ରାଖିଲେଂ । ତରୀ ପରିପାଠ ଉଡେ ॥ ୩୨ ॥
ଐସୀ ସାଂକଡୀ ଦୋହୀଂକଡେ । ମ୍ହଣୌନ ବୋଲିଲେଂଚି ବୋଲଣେଂ ଘଡେ ।
ଦୋନୀ ରାଖୋନିଯାଂ କୋଡେଂ । ଉକଲୂନ ଦାଊଂ ୩୩ ॥
ଦୋନୀ ରାଖୋନିଯାଂ କୋଡେଂ । ଉକଲୂନ ଦାଊଂ ୩୩ ॥
ପରୀପାଠ ଆଣୀ ପ୍ରଚିତ ପ୍ରମାଣ । ଦୋନୀ ରାଖୋନ ନିରୂପଣ ।
ଶ୍ରୋତେ ପରମ ଵିଚକ୍ଷଣ । ଵିଵରୋତ ପୁଢେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଶ୍ରୋତେ ପରମ ଵିଚକ୍ଷଣ । ଵିଵରୋତ ପୁଢେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ପ୍ରଚିତନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଆଠଵା ॥
ସମାସ ନଵଵା : ପୁରୁଷପ୍ରକୃତି ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଆକାଶୀଂ ଵାଯୋ ଜାଲା ନିର୍ମାଣ । ତୈସୀ ବ୍ରହ୍ମୀଂ ମୂଳମାଯା ଜାଣ ।
ତ୍ଯା ଵାଯୋମଧେଂ ତ୍ରିଗୁଣ । ଆଣୀ ପଂଚଭୂତେଂ ॥ ୧ ॥
ତ୍ଯା ଵାଯୋମଧେଂ ତ୍ରିଗୁଣ । ଆଣୀ ପଂଚଭୂତେଂ ॥ ୧ ॥
ଵଟବୀଜୀଂ ଅସେ ଵାଡ । ଫୋଡୂନ ପାହାତାଂ ନ ଦିସେ ଝାଡ ।
ନାନା ଵୃକ୍ଷାଂଚେ ଜୁଂବାଡ । ବୀଜାପାସୂନ ହୋତୀ ॥ ୨ ॥
ନାନା ଵୃକ୍ଷାଂଚେ ଜୁଂବାଡ । ବୀଜାପାସୂନ ହୋତୀ ॥ ୨ ॥
ତୈସୀ ବୀଜରୂପ ମୁଳମାଯା । ଵିସ୍ତାର ଜାଲା ତେଥୁନିଯାଂ ।
ତିଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ଶୋଧୁନିଯାଂ । ବରେଂ ପାହାଵେଂ ॥ ୩ ॥
ତିଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ଶୋଧୁନିଯାଂ । ବରେଂ ପାହାଵେଂ ॥ ୩ ॥
ତେଥେଂ ଦୋନୀ ଭେଦ ଦିସତୀ । ଵିଵେକେଂ ପାହାଵୀ ପ୍ରଚିତୀ ।
ନିଶ୍ଚଳୀଂ ଜେ ଚଂଚଳ ସ୍ଥିତୀ । ତୋଚି ଵାଯୋ ॥ ୪ ॥
ନିଶ୍ଚଳୀଂ ଜେ ଚଂଚଳ ସ୍ଥିତୀ । ତୋଚି ଵାଯୋ ॥ ୪ ॥
ତଯାମଧେଂ ଜାଣୀଵକଳା । ଜଗଜ୍ଜୋତୀଚା ଜିଵ୍ହାଳା ।
ଵାଯୋ ଜାଣୀଵ ମିଳୋନ ମେଳା । ମୂଳମାଯା ବୋଲିଜେ ॥ ୫ ॥
ଵାଯୋ ଜାଣୀଵ ମିଳୋନ ମେଳା । ମୂଳମାଯା ବୋଲିଜେ ॥ ୫ ॥
ସରିତା ମ୍ହଣତାଂ ବାଯକୋ ଭାସେ । ତେଥେଂ ପାହାତାଂ ପାଣୀଚ ଅସେ ।
ଵିଵେକୀ ହୋ ସମଜା ତୈସେଂ । ମୂଳମାଯେସୀ ॥ ୬ ॥
ଵିଵେକୀ ହୋ ସମଜା ତୈସେଂ । ମୂଳମାଯେସୀ ॥ ୬ ॥
ଵାଯୋ ଜାଣୀଵ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ । ତଯାସ ମୂଳମାଯା ମ୍ହଣତୀ ।
ପୁରୁଷ ଆଣୀ ପ୍ରକୃତୀ । ଯାଚେଂଚ ନାଂଵ ॥ ୭ ॥
ପୁରୁଷ ଆଣୀ ପ୍ରକୃତୀ । ଯାଚେଂଚ ନାଂଵ ॥ ୭ ॥
ଵାଯୋସ ମ୍ହଣତୀ ପ୍ରକୃତୀ । ଆଣୀ ପୁରୁଷ ମ୍ହଣତୀ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ।
ପୁରୁଷପ୍ରକୃତୀ ଶିଵଶକ୍ତୀ । ଯାଚେଂଚ ନାଂଵ ॥ ୮ ॥
ପୁରୁଷପ୍ରକୃତୀ ଶିଵଶକ୍ତୀ । ଯାଚେଂଚ ନାଂଵ ॥ ୮ ॥
ଵାଯୋମଧେଂ ଜାଣୀଵ ଵିଶେଷ । ତେଂଚି ପ୍ରକୃତୁମଧେଂ ପୁରୁଷ ।
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚା ଵିଶ୍ଵାସ । ଧରିଲା ପାହିଜେ॥ ୯॥
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚା ଵିଶ୍ଵାସ । ଧରିଲା ପାହିଜେ॥ ୯॥
ଵାଯୋ ଶକ୍ତି ଜାଣୀଵ ଈଶ୍ଵର । ଅର୍ଧନାରୀ ନଟେଶ୍ଵର ।
ଲୋକ ମ୍ହଣତୀ ନିରଂତର । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୦ ॥
ଲୋକ ମ୍ହଣତୀ ନିରଂତର । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୦ ॥
ଵାଯୋମଧେଂ ଜାଣୀଵ ଗୁଣ । ତେଂଚି ଈଶ୍ଵରାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ତଯାପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣ । ପୁଢେଂ ଜାଲେ ॥ ୧୧ ॥
ତଯାପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣ । ପୁଢେଂ ଜାଲେ ॥ ୧୧ ॥
ତଯା ଗୁଣାମଧେଂ ସତ୍ଵଗୁଣ । ନିଖଳ ଜାଣୀଵଲକ୍ଷଣ ।
ତ୍ଯାଚା ଦେହଧାରୀ ଆପଣ । ଵିଷ୍ଣୁ ଜାଲା ॥ ୧୨ ॥
ତ୍ଯାଚା ଦେହଧାରୀ ଆପଣ । ଵିଷ୍ଣୁ ଜାଲା ॥ ୧୨ ॥
ତ୍ଯାଚ୍ଯା ଅଂଶେ ଜଗ ଚାଲେ । ଐସେ ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ବୋଲେ।
ଗୁଂତଲେ ତେଂଚି ଉଗଵଲେ । ଵିଚାର ପାହାତାଂ ॥ ୧୩ ॥
ଗୁଂତଲେ ତେଂଚି ଉଗଵଲେ । ଵିଚାର ପାହାତାଂ ॥ ୧୩ ॥
ଯେକ ଜାଣୀଵ ଵାଂଟଲୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସ ଵିଭାଗଲୀ ।
ଜାଣଜାଣୋଂ ଵାଂଚଵିଲୀ । ସର୍ଵତ୍ର କାଯା ॥ ୧୪ ॥
ଜାଣଜାଣୋଂ ଵାଂଚଵିଲୀ । ସର୍ଵତ୍ର କାଯା ॥ ୧୪ ॥
ତଯେଂଚେ ନାଂଵ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ତିଚେନ ଜିତୀ ।
ଯାଚୀ ରୋକଡୀ ପ୍ରଚିତୀ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ପାହାଵୀ ॥ ୧୫ ॥
ଯାଚୀ ରୋକଡୀ ପ୍ରଚିତୀ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ପାହାଵୀ ॥ ୧୫ ॥
ପକ୍ଷୀ ଶ୍ଵାପଦ କିଡା ମୁଂଗୀ । କୋଣୀଯେକ ପ୍ରାଣୀ ଜଗୀଂ ।
ଜାଣୀଵ ଖେଳେ ତ୍ଯାଚ୍ଯା ଆଂଗୀଂ । ନିରଂତର ॥୧୬ ॥
ଜାଣୀଵ ଖେଳେ ତ୍ଯାଚ୍ଯା ଆଂଗୀଂ । ନିରଂତର ॥୧୬ ॥
ଜାଣୋନୀ କାଯା ପଳଵିତୀ । ତେଣେଂ ଗୁଣେଂ ଵାଂଚତୀ ।
ଦଡତୀ ଆଣି ଲପତୀ । ଜାଣଜାଣୋଂ ॥ ୧୭ ॥
ଦଡତୀ ଆଣି ଲପତୀ । ଜାଣଜାଣୋଂ ॥ ୧୭ ॥
ଆଵଘ୍ଯା ଜଗସ ଵାଂଚଵିତୀ । ମ୍ହଣୋନ ନାମେଂ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ।
ତେ ଗେଲିଯାଂ ପ୍ରାଣୀ ମରତୀ । ଜେଥୀଲ ତେଥେଂ॥ ୧୮॥
ତେ ଗେଲିଯାଂ ପ୍ରାଣୀ ମରତୀ । ଜେଥୀଲ ତେଥେଂ॥ ୧୮॥
ମୁଳୀଂଚେ ଜାଣୀଵେଚା ଵିକାର । ପୁଢେଂ ଜାଲା ଵିସ୍ତାର ।
ଜୈସେ ଉଦକାଚେ ତୁଷାର । ଅନଂତ ରେଣୁ ॥୧୯ ॥
ଜୈସେ ଉଦକାଚେ ତୁଷାର । ଅନଂତ ରେଣୁ ॥୧୯ ॥
ତୈସେ ଦେଵ ଦେଵତା ଭୂତେଂ । ମିଥ୍ଯା ମ୍ହଣୋନଯେ ତ୍ଯାଂତେଂ ।
ଆପଲାଲ୍ଯା ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ତେ । ସୃଷ୍ଟୀମଧେଂ ଫିରତୀ ॥୨୦ ॥
ଆପଲାଲ୍ଯା ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ତେ । ସୃଷ୍ଟୀମଧେଂ ଫିରତୀ ॥୨୦ ॥
ସଦା ଵିଚରତୀ ଵାଯୋସ୍ଵରୂପେଂ । ସ୍ଵୈଛା ପାଲଟିତୀ ରୂପେଂ ।
ଅଜ୍ଞାନ ପ୍ରାଣୀ ଭ୍ରମେଂ ସଂକଲ୍ପେଂ ତ୍ଯାସ । ବାଧିତୀ ॥ ୨୧ ॥
ଅଜ୍ଞାନ ପ୍ରାଣୀ ଭ୍ରମେଂ ସଂକଲ୍ପେଂ ତ୍ଯାସ । ବାଧିତୀ ॥ ୨୧ ॥
ଜ୍ଞାତ୍ଯାସ ସଂକଲ୍ପେଚି ଅସେନା । ମ୍ହଣୋନ ତ୍ଯାଂଚେନ ବାଧଵେନା ।
ଯାକାରଣେଂ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନା । ଅଭ୍ଯାସାଵେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନା । ଅଭ୍ଯାସାଵେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଅଭ୍ଯାସିଲିଯା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ। ସର୍ଵକର୍ମାସ ହୋଯେ ଖଂଡଣ ।
ହେ ରୋକଡୀ ପ୍ରଚିତ ପ୍ରମାଣ । ସଂଦେହ ନାହୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ହେ ରୋକଡୀ ପ୍ରଚିତ ପ୍ରମାଣ । ସଂଦେହ ନାହୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ଜ୍ଞାନେଵିଣ କର୍ମ ଵିଘଡେ । ହେଂ ତୋଂ କଦାପି ନ ଘଡେ ।
ସଦ୍ଗୁରୁଵୀଣ ଜ୍ଞାନ ଜୋଡେ । ହେଂହି ଅଘଟୀତ ॥ ୨୪ ॥
ସଦ୍ଗୁରୁଵୀଣ ଜ୍ଞାନ ଜୋଡେ । ହେଂହି ଅଘଟୀତ ॥ ୨୪ ॥
ମ୍ହଣୋନ ସଦ୍ଗୁରୁ କରାଵା । ସତ୍ସଂଗ ଶୋଧୂନ ଧରାଵା ।
ତତ୍ଵଵିଚାର ଵିଵରାଵା । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୫॥
ତତ୍ଵଵିଚାର ଵିଵରାଵା । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୫॥
ତତ୍ଵେଂ ତତ୍ଵ ନିରସୋନ ଜାତାଂ । ଆପଲା ଆପଣଚି ତତ୍ଵତା ।
ଅନନ୍ଯଭାଵେଂ ସାର୍ଥକତା । ସହଜଚି ଜାଲୀ ॥ ୨୬ ॥
ଅନନ୍ଯଭାଵେଂ ସାର୍ଥକତା । ସହଜଚି ଜାଲୀ ॥ ୨୬ ॥
ଵିଚାର ନ କରିତାଂ ଜେଂ ଜେଂ କେଲେଂ । ତେଂ ତେଂ ଵାଉଗେଂ ଵେର୍ଥ ଗେଲେଂ ।
ମ୍ହଣୋନି ଵିଚାରୀଂ ପ୍ରଵର୍ତଲେଂ । ପାହିଜେ ଆଧୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଵିଚାରୀଂ ପ୍ରଵର୍ତଲେଂ । ପାହିଜେ ଆଧୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ଵିଚାର ପାହେଲ ତୋ ପୁରୁଷୁ । ଵିଚାର ନ ପାହେ ତୋ ପଶୁ ।
ଐସୀ ଵଚନେଂ ସର୍ଵେଶୁ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ବୋଲିଲା ॥ ୨୮ ॥
ଐସୀ ଵଚନେଂ ସର୍ଵେଶୁ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ବୋଲିଲା ॥ ୨୮ ॥
ସିଦ୍ଧାଂତ ସାଧାଯାକାରଣେଂ । ପୂର୍ଵପକ୍ଷ ଲାଗେ ଉଡଵଣେଂ ।
ପରଂତୁ ସାଧକାଂ ନିରୂପଣେଂ । ସାକ୍ଷାତ୍କାର ॥ ୨୯ ॥
ପରଂତୁ ସାଧକାଂ ନିରୂପଣେଂ । ସାକ୍ଷାତ୍କାର ॥ ୨୯ ॥
ଶ୍ରଵଣ ମନନ ନିଜଧ୍ଯାସ । ପ୍ରଚିତୀନେଂ ବାଣତାଂ ଵିଶ୍ଵାସ ।
ରୋକଡ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ସାଯାସ । କରଣେଂଚି ନଲଗେ ॥ ୩୦ ॥
ରୋକଡ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ସାଯାସ । କରଣେଂଚି ନଲଗେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଶ୍ଯସଂଵାଦେ ପୁରୁଷପ୍ରକୃତୀନାମ ସମାସ ନଵଵା ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ଚଳାଚଳନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଗଗନାସାରିଖେଂ ବ୍ରହ୍ମ ପୋକଳ । ଉଦଂଡ ଉଂଚ ଅଂତରାଳ।
ନିର୍ଗୁଣ ନିର୍ମଳ ନିଶ୍ଚଳ । ସଦୋଦିତ ॥ ୧ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ନିର୍ମଳ ନିଶ୍ଚଳ । ସଦୋଦିତ ॥ ୧ ॥
ତ୍ଯାସ ପରମାତ୍ମା ମ୍ହଣତୀ । ଆଣିକ ନାମେଂ ନେଣୋଂ କିତୀ ।
ପରୀ ତେଂ ଜାଣିଜେ ଆଦିଅଂତୀଂ । ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ॥ ୨ ॥
ପରୀ ତେଂ ଜାଣିଜେ ଆଦିଅଂତୀଂ । ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ॥ ୨ ॥
ଵିସ୍ତୀର୍ଣ ପସରଲା ପୈସ । ଭୋଂଵତା ଦାଟଲା ଅଵକାଶ ।
ଭାସଚି ନାହୀଂ ନିରାଭାସ । ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ॥ ୩ ॥
ଭାସଚି ନାହୀଂ ନିରାଭାସ । ଜୈସେଂ ତୈସେଂ ॥ ୩ ॥
ଚହୁଂକଡେ ପାତାଳତଳୀଂ । ଅଂତଚି ନାହୀଂ ଅଂତରାଳୀଂ ।
କଲ୍ପାଂତକାଳୀଂ ସର୍ଵକାଳୀଂ । ସଂଚଲେଚି ଅସେ ॥ ୪ ॥
କଲ୍ପାଂତକାଳୀଂ ସର୍ଵକାଳୀଂ । ସଂଚଲେଚି ଅସେ ॥ ୪ ॥
ଐସେଂ କାଂହୀଂଯେକ ଅଚଂଚଳ । ତେ ଅଚଂଚଳୀଂ ଭାସେ ଚଂଚଳ ।
ତ୍ଯାସ ନାମେଂହି ପୁଷ୍କଳ । ତ୍ରିଵିଧା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୫ ॥
ତ୍ଯାସ ନାମେଂହି ପୁଷ୍କଳ । ତ୍ରିଵିଧା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୫ ॥
ନ ଦିସତାଂ ନାଂଵ ଠେଵଣେଂ । ନ ଦେଖତାଂ ଖୂଣ ସାଂଗଣେଂ ।
ଅସୋ ହେଂ ଜାଣାଯାକାରଣେଂ । ନାମାଭିଧାନେଂ ॥ ୬ ॥
ଅସୋ ହେଂ ଜାଣାଯାକାରଣେଂ । ନାମାଭିଧାନେଂ ॥ ୬ ॥
ମୂଳମାଯା ମୂଳପ୍ରକୃତି । ମୂଳପୁରୁଷ ଐସେଂ ମ୍ହଣତୀ ।
ଶିଵଶକ୍ତି ନାମେଂ କିତୀ । ନାନା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୭ ॥
ଶିଵଶକ୍ତି ନାମେଂ କିତୀ । ନାନା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୭ ॥
ପରୀ ଜେଂ ନାମ ଠେଵିଲେଂ ଜଯା । ଆଧୀଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ତଯା ।
ପ୍ରଚିତୀଵୀଣ କାସଯା । ଵଲଗନା କରାଵୀ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରଚିତୀଵୀଣ କାସଯା । ଵଲଗନା କରାଵୀ ॥ ୮ ॥
ରୂପାଚୀ ନ ଧରିତାଂ ସୋଯେ । ନାମାସରିସେଂ ଭରଂଗଳୋଂ ନଯେ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାଵିଣ ଗଳଂଗା ହୋଯେ । ଅନୁମାନଜ୍ଞାନେଂ ॥ ୯ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯାଵିଣ ଗଳଂଗା ହୋଯେ । ଅନୁମାନଜ୍ଞାନେଂ ॥ ୯ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ଗଗନୀଂ ଚଂଚଳ ଵାରା । ଵାଜୋଂ ଲାଗଲା ଭରାରାଂ ।
ପରୀ ତ୍ଯା ଗଗନା ଆଣି ସମୀରା । ଭେଦ ଆହେ ॥ ୧୦ ॥
ପରୀ ତ୍ଯା ଗଗନା ଆଣି ସମୀରା । ଭେଦ ଆହେ ॥ ୧୦ ॥
ତୈସେଂ ନିଶ୍ଚଳ ପରବ୍ରହ୍ମ । ଚଂଚଳ ମାଯା ଭାସଲା ଭ୍ରମ ।
ତ୍ଯା ଭ୍ରମାଚା ସଂଭ୍ରମ । କରୂନ ଦାଊଂ ॥ ୧୧ ॥
ତ୍ଯା ଭ୍ରମାଚା ସଂଭ୍ରମ । କରୂନ ଦାଊଂ ॥ ୧୧ ॥
ଜୈସା ଗଗନୀ ଚାଲିଲା ପଵନ । ତୈସେଂ ନିଶ୍ଚଳୀଂ ଜାଲେଂ ଚଳଣ ।
ଇଛା ସ୍ଫୂର୍ତିଲକ୍ଷଣ । ସ୍ଫୂର୍ଣରୂପ ॥ ୧୨ ॥
ଇଛା ସ୍ଫୂର୍ତିଲକ୍ଷଣ । ସ୍ଫୂର୍ଣରୂପ ॥ ୧୨ ॥
ଅହଂପଣେଂ ଜାଣୀଵ ଜାଲୀ । ତେଚି ମୂଳପ୍ରକୃତି ବୋଲିଲୀ ।
ମାହାକାରଣକାଯା ରଚଲୀ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଚୀ ॥ ୧୩ ॥
ମାହାକାରଣକାଯା ରଚଲୀ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଚୀ ॥ ୧୩ ॥
ମାହାମାଯା ମୂଳପ୍ରକୃତୀ । କାରଣ ତେ ଅଵ୍ଯାକୃତୀ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭ ମ୍ହଣତୀ । ଵିରାଟ ତେ ସ୍ଥୂଳ ॥ ୧୪ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭ ମ୍ହଣତୀ । ଵିରାଟ ତେ ସ୍ଥୂଳ ॥ ୧୪ ॥
ଐସେଂ ପଂଚୀକର୍ଣ ଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରମଯେ । ଈଶ୍ଵରତନୁଚତୁଷ୍ଟଯେ ।
ମ୍ହଣୋନ ହେଂ ବୋଲଣେଂ ହୋଯେ । ଜାଣୀଵ ମୂଳମାଯା ॥ ୧୫ ॥
ମ୍ହଣୋନ ହେଂ ବୋଲଣେଂ ହୋଯେ । ଜାଣୀଵ ମୂଳମାଯା ॥ ୧୫ ॥
ପରମାତ୍ମା ପରମେଶ୍ଵରୁ । ପରେଶ ଜ୍ଞାନଘନ ଈଶ୍ଵରୁ ।
ଜଗଦୀଶ ଜଗଦାତ୍ମା ଜଗଦେଶ୍ଵରୁ । ପୁରୁଷନାମେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଜଗଦୀଶ ଜଗଦାତ୍ମା ଜଗଦେଶ୍ଵରୁ । ପୁରୁଷନାମେଂ ॥ ୧୬ ॥
ସତ୍ତାରୂପ ଜ୍ଞାନସ୍ଵରୂପ । ପ୍ରକଶରୂପ ଜୋତିରୂପ ।
କାରଣରୂପ ଚିଦ୍ରୂପ । ଶୁଦ୍ଧ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଲିପ୍ତ ॥ ୧୭ ॥
କାରଣରୂପ ଚିଦ୍ରୂପ । ଶୁଦ୍ଧ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଲିପ୍ତ ॥ ୧୭ ॥
ଆତ୍ମା ଅଂତରାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା । ଦ୍ରଷ୍ଟା ସାକ୍ଷୀ ସର୍ଵାତ୍ମା ।
କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଶିଵାତ୍ମା ଜୀଵାତ୍ମା । ଦେହୀ କୂଟସ୍ତ ବୋଲିଜେ ॥ ୧୮ ॥
କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଶିଵାତ୍ମା ଜୀଵାତ୍ମା । ଦେହୀ କୂଟସ୍ତ ବୋଲିଜେ ॥ ୧୮ ॥
ଇଂଦ୍ରାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମା ହରିହରାତ୍ମା । ଯେମାତ୍ମା ଧର୍ମାତ୍ମା ନୈରୂତ୍ଯାତ୍ମା ।
ଵରୁଣଵାଯୋକୁବେରାତ୍ମା । ଋଷୀଦେଵମୁନିଧର୍ତା ॥ ୧୯ ॥
ଵରୁଣଵାଯୋକୁବେରାତ୍ମା । ଋଷୀଦେଵମୁନିଧର୍ତା ॥ ୧୯ ॥
ଗଣ ଗଂଧର୍ଵ ଵିଦ୍ଯାଧର । ଯେକ୍ଷ କିନ୍ନର ନାରଦ ତୁଂବର ।
ସର୍ଵ ଲୋକାଂଚେଂ ଅଂତର । ତୋ ସର୍ଵାଂତରାତ୍ମା ବୋଲିଜେ ॥ ୨୦ ॥
ସର୍ଵ ଲୋକାଂଚେଂ ଅଂତର । ତୋ ସର୍ଵାଂତରାତ୍ମା ବୋଲିଜେ ॥ ୨୦ ॥
ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯ ତାରାମଂଡଳେଂ । ଭୂମଂଡଳେଂ ମେଘମଂଡଳେଂ ।
ଯେକଵୀସ ସ୍ଵର୍ଗେଂ ସପ୍ତ ପାତାଳେଂ । ଅଂତରାତ୍ମାଚ ଵର୍ତଵୀ ॥ ୨୧ ॥
ଯେକଵୀସ ସ୍ଵର୍ଗେଂ ସପ୍ତ ପାତାଳେଂ । ଅଂତରାତ୍ମାଚ ଵର୍ତଵୀ ॥ ୨୧ ॥
ଗୁପ୍ତ ଵଲ୍ଲୀ ପାଲ୍ହାଳଲୀ । ତିଚୀଂ ପୁରୁଷନାମେଂ ଘେତଲୀଂ ।
ଆତାଂ ସ୍ତ୍ରୀନାମେଂ ଐକିଲୀଂ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଆତାଂ ସ୍ତ୍ରୀନାମେଂ ଐକିଲୀଂ । ପାହିଜେ ଶ୍ରୋତୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ମୂଳମାଯା ଜଗଦେଶ୍ଵରୀ । ପରମଵିଦ୍ଯା ପରମେଶ୍ଵରୀ ।
ଵିଶ୍ଵଵଂଦ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଜନନୀ ॥ ୨୩ ॥
ଵିଶ୍ଵଵଂଦ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୀ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଜନନୀ ॥ ୨୩ ॥
ଅଂତର଼େତୁ ଅଂତର୍କଳା । ମୌନ୍ଯଗର୍ଭ ଜାଣୀଵକଳା ।
ଚପଳ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ଜୀଵନକଳା । ପରା ପଶ୍ଯଂତୀ ମଧ୍ଯମା ॥ ୨୪ ॥
ଚପଳ ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ଜୀଵନକଳା । ପରା ପଶ୍ଯଂତୀ ମଧ୍ଯମା ॥ ୨୪ ॥
ଯୁକ୍ତି ବୁଦ୍ଧି ମତି ଧାରଣା । ସାଵଧାନତା ନାନା ଚାଳଣା ।
ଭୂତ ଭଵିଷ୍ଯ ଵର୍ତମାନା । ଉକଲୂନ ଦାଵୀ ॥ ୨୫ ॥
ଭୂତ ଭଵିଷ୍ଯ ଵର୍ତମାନା । ଉକଲୂନ ଦାଵୀ ॥ ୨୫ ॥
ଜାଗୃତି ସ୍ଵପ୍ନ ସୁଷୁପ୍ତୀ ଜାଣେ । ତୁର୍ଯା ତାଟସ୍ତା ଅଵସ୍ତା ଜାଣେ ।
ସୁଖ ଦୁଃଖ ସକଳ ଜାଣେ । ମାନାପମାନ ॥ ୨୬ ॥
ସୁଖ ଦୁଃଖ ସକଳ ଜାଣେ । ମାନାପମାନ ॥ ୨୬ ॥
ତେ ପରମ କଠୀଣ କୃପାଳୁ । ତେ ପରମ କୋମଳ ସ୍ନେହାଳୁ ।
ତେ ପରମ କ୍ରୋଧୀ ଲୋଭାଳୁ । ମର୍ଯାଦେଵେଗଳୀ ॥ ୨୭ ॥
ତେ ପରମ କ୍ରୋଧୀ ଲୋଭାଳୁ । ମର୍ଯାଦେଵେଗଳୀ ॥ ୨୭ ॥
ଶାଂତୀ କ୍ଷ୍ମା ଵିରକ୍ତୀ ଭକ୍ତୀ । ଅଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦ୍ଯା ସାଯୋଜ୍ଯମୁକ୍ତି ।
ଵିଚାରଣା ସହଜସ୍ଥିତି । ଜଯେଚେନୀ ॥ ୨୮ ॥
ଵିଚାରଣା ସହଜସ୍ଥିତି । ଜଯେଚେନୀ ॥ ୨୮ ॥
ପୁର୍ଵୀଂ ପୁରୁଷନାମେଂ ବୋଲିଲୀଂ । ଉପରୀ ସ୍ତ୍ରୀନାମେଂ ନିରୋପିଲୀଂ ।
ଆତାଂ ନପୁଷକନାମେଂ ଐକିଲୀଂ । ପାହିଜେ ଚଂଚଳାଚୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ଆତାଂ ନପୁଷକନାମେଂ ଐକିଲୀଂ । ପାହିଜେ ଚଂଚଳାଚୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ଜାଣଣେଂ ଅଂତଃକର୍ଣ ଚିତ୍ତ । ଶ୍ରଵଣ ମନନ ଚୈତନ୍ଯ ଜୀଵିତ ।
ଯେତେଂ ଜାତେଂ ସୁଚୀତ । ହୋଊନ ପାହା ॥ ୩୦ ॥
ଯେତେଂ ଜାତେଂ ସୁଚୀତ । ହୋଊନ ପାହା ॥ ୩୦ ॥
ମୀପଣ ତୂଂପଣ ଜାଣପଣ । ଜ୍ଞାତେଂପଣ ସର୍ଵଜ୍ଞପଣ ।
ଜୀଵପଣ ଶିଵପଣ ଈଶ୍ଵରପଣ । ଅଲିପ୍ତପଣ ବୋଲିଜେ ॥ ୩୧ ॥
ଜୀଵପଣ ଶିଵପଣ ଈଶ୍ଵରପଣ । ଅଲିପ୍ତପଣ ବୋଲିଜେ ॥ ୩୧ ॥
ଐସୀଂ ନାମେଂ ଉଦଂଡ ଅସତୀ । ପରୀ ତେ ଯେକଚି ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ।
ଵିଚାରଵଂତ ତେ ଜାଣତୀ । ସର୍ଵାଂତରାତ୍ମା ॥ ୩୨ ॥
ଵିଚାରଵଂତ ତେ ଜାଣତୀ । ସର୍ଵାଂତରାତ୍ମା ॥ ୩୨ ॥
ଆତ୍ମା ଜଗଜ୍ଜୋତୀ ସର୍ଵଜ୍ଞପଣ । ତୀନୀ ମିଳୋନ ଯେକଚି ଜାଣ ।
ଅଂତଃକର୍ଣଚି ପ୍ରମାଣ । ଜ୍ଞେପ୍ତୀମାତ୍ର ॥ ୩୩ ॥
ଅଂତଃକର୍ଣଚି ପ୍ରମାଣ । ଜ୍ଞେପ୍ତୀମାତ୍ର ॥ ୩୩ ॥
ଢୀଗ ଜାଲେ ପଦାର୍ଥାଚେ । ପୁରୁଷ ସ୍ତ୍ରୀ ନପୁଂସକ ନାମାଂଚେ ।
ପରଂତୁ ସୃଷ୍ଟୀରଚନେଚେଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନ ସଂଗାଵେଂ ॥ ୩୪ ॥
ପରଂତୁ ସୃଷ୍ଟୀରଚନେଚେଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନ ସଂଗାଵେଂ ॥ ୩୪ ॥
ସକଳ ଚାଳିତା ଯେକ । ଅଂତରାତ୍ମା ଵର୍ତତୀ ଅନେକ ।
ମୁଂଗୀପାସୂନ ବ୍ରହ୍ମାଦିକ । ତେଣେଂଚି ଚାଲତୀ ॥ ୩୫ ॥
ମୁଂଗୀପାସୂନ ବ୍ରହ୍ମାଦିକ । ତେଣେଂଚି ଚାଲତୀ ॥ ୩୫ ॥
ତୋ ଅଂତରାତ୍ମା ଆହେ କୈସା । ପ୍ରତୁତ ଵୋଳଖାନା ଆମାସା ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚା ତମାସା । ଯେଥେଂଚି ଆହେ ॥ ୩୬ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚା ତମାସା । ଯେଥେଂଚି ଆହେ ॥ ୩୬ ॥
ତୋ କଳତୋ ପରୀ ଦିସେନା । ପ୍ରଚିତ ଯେତେ ପରୀ ଭାସେନା ।
ଶରୀରୀଂ ଅସେ ପରୀ ଵସେନା । ଯେକେ ଠାଈଂ ॥ ୩୭ ॥
ଶରୀରୀଂ ଅସେ ପରୀ ଵସେନା । ଯେକେ ଠାଈଂ ॥ ୩୭ ॥
ତୀକ୍ଷଣପଣେଂ ଗଗନୀଂ ଭରେ । ସରୋଵର ଦେଖତାଂ ଚ ପସରେ ।
ପଦାର୍ଥ ଲକ୍ଷୂନ ଉରେ । ଚହୂଂକଡେ ॥ ୩୮ ॥
ପଦାର୍ଥ ଲକ୍ଷୂନ ଉରେ । ଚହୂଂକଡେ ॥ ୩୮ ॥
ଜୈସା ପଦାର୍ଥ ଦୃଷ୍ଟୀସ ଦିସତୋ । ତୋ ତ୍ଯାସାରିଖାଚ ହୋତୋ ।
ଵାଯୋହୂନି ଵିଶେଷ ତୋ । ଚଂଚଳଵିଷଈଂ ॥ ୩୯ ॥
ଵାଯୋହୂନି ଵିଶେଷ ତୋ । ଚଂଚଳଵିଷଈଂ ॥ ୩୯ ॥
କିତ୍ଯେକ ଦୃଷ୍ଟୀନେଂ ଦେଖେ । କିତୀଯେକ ରସନେନେଂ ଚାଖେ ।
କିତୀଯେକ ତେ ଵୋଳଖେ । ମନେଂକରୂନି ॥ ୪୦ ॥
କିତୀଯେକ ତେ ଵୋଳଖେ । ମନେଂକରୂନି ॥ ୪୦ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ ବୈସୋନ ଶବ୍ଦ ଐକତୋ । ଘ୍ରାଣେଂଦ୍ରିଯେଂ ଵାସ ଘେତୋ ।
ତ୍ଵଚେଇଂଦ୍ରିଯେଂ ଜାଣତୋ । ସୀତୋଷ୍ଣାଦିକ ॥ ୪୧ ॥
ତ୍ଵଚେଇଂଦ୍ରିଯେଂ ଜାଣତୋ । ସୀତୋଷ୍ଣାଦିକ ॥ ୪୧ ॥
ଐଶା ଜାଣେ ଅଂତର୍କଳା । ସକଳାମଧେଂ ପରୀ ନିରାଳା ।
ପାହାତାଂ ତ୍ଯାଚୀ ଅଗାଧ ଲୀଳା । ତୋଚି ଜାଣେ ॥ ୪୨ ॥
ପାହାତାଂ ତ୍ଯାଚୀ ଅଗାଧ ଲୀଳା । ତୋଚି ଜାଣେ ॥ ୪୨ ॥
ତୋ ପୁରୁଷ ନା ସୁଂଦରୀ । ବାଳ ତାରୁଣ୍ଯ ନା କୁମାରୀ ।
ନପୁଂସକାଚା ଦେହଧାରୀ । ପରୀ ନପୁସକ ନଵ୍ହେ ॥ ୪୩ ॥
ନପୁଂସକାଚା ଦେହଧାରୀ । ପରୀ ନପୁସକ ନଵ୍ହେ ॥ ୪୩ ॥
ତୋ ଚାଲଵୀ ସକଳ ଦେହାସୀ । କରୂନ ଅକର୍ତା ମ୍ହଣତୀ ତ୍ଯାସୀ ।
ତୋ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ରଵାସୀ । ଦେହୀ କୂଟସ୍ତ ବୋଲିଜେ ॥ ୪୪ ॥
ତୋ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ରଵାସୀ । ଦେହୀ କୂଟସ୍ତ ବୋଲିଜେ ॥ ୪୪ ॥
॥ ଶ୍ଲୋକ ॥
ଦ୍ଵାଵିମୌ ପୁରୁଷୌ ଲୋକେ କ୍ଷରଶ୍ଚାକ୍ଷର ଏଵ ଚ ।
କ୍ଷରଃ ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି କୂଟସ୍ଥୋକ୍ଷର ଉଚ୍ଯତେ ॥
କ୍ଷରଃ ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି କୂଟସ୍ଥୋକ୍ଷର ଉଚ୍ଯତେ ॥
ଦୋନୀ ପୁରୁଷ ଲୋକୀଂ ଅସତୀ । କ୍ଷରାକ୍ଷର ବୋଲିଜତୀ ।
ସର୍ଵ ଭୂତେଂ କ୍ଷର ମ୍ହଣତୀ । ଅକ୍ଷର କୂଟସ୍ତ ବୋଲିଜେ ॥ ୪୫ ॥
ସର୍ଵ ଭୂତେଂ କ୍ଷର ମ୍ହଣତୀ । ଅକ୍ଷର କୂଟସ୍ତ ବୋଲିଜେ ॥ ୪୫ ॥
ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ତୋ ଆଣୀକ । ନିଃପ୍ରପଂଚ ନିଃକଳଂକ ।
ନିରଂଜନ ପରମାତ୍ମା ଯେକ । ନିର୍ଵିକାରୀ ॥ ୪୬ ॥
ନିରଂଜନ ପରମାତ୍ମା ଯେକ । ନିର୍ଵିକାରୀ ॥ ୪୬ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଦେହ ନିରସାଵେ । ସାଧକେଂ ଦେହାତୀତ ଵ୍ହାଵେଂ ।
ଦେହାତୀତ ହୋତାଂ ଜାଣାଵେଂ । ଅନନ୍ଯ ଭକ୍ତ ॥ ୪୭ ॥
ଦେହାତୀତ ହୋତାଂ ଜାଣାଵେଂ । ଅନନ୍ଯ ଭକ୍ତ ॥ ୪୭ ॥
ଦେହମାତ୍ର ନିରସୁନୀ ଗେଲା । ତେଥେଂ ଅଂତରାତ୍ମା କୈସା ଉରଲା ।
ନିର୍ଵିକାରୀଂ ଵିକାରାଲା । ଠାଵ ନାହୀଂ ॥ ୪୮ ॥
ନିର୍ଵିକାରୀଂ ଵିକାରାଲା । ଠାଵ ନାହୀଂ ॥ ୪୮ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ପରବ୍ରହ୍ମ ଯେକ । ଚଂଚଳ ଜାଣାଵେଂ ମାଈକ ।
ଐସା ପ୍ରତ୍ଯଯ ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମକ । ଵିଵେକେଂ ପାହାଵା ॥ ୪୯ ॥
ଐସା ପ୍ରତ୍ଯଯ ନିଶ୍ଚଯାତ୍ମକ । ଵିଵେକେଂ ପାହାଵା ॥ ୪୯ ॥
ଯେଥେଂ ବହୁତ ନଲଗେ ଖଳଖଳ । ଯେକ ଚଂଚଳ ଯେକ ନିଶ୍ଚଳ ।
ଶାଶ୍ଵତ କୋଣତେଂ କେଵଳ । ଜ୍ଞାନେଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୫୦ ॥
ଶାଶ୍ଵତ କୋଣତେଂ କେଵଳ । ଜ୍ଞାନେଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୫୦ ॥
ଅସାର ତ୍ଯାଗୂନ ଘେଈଜେ ସାର । ମ୍ହଣୋନ ସାରାସାର ଵିଚାର ।
ନିତ୍ଯାନିତ୍ଯ ନିରଂତର । ପାହାତୀ ଜ୍ଞାନୀ ॥ ୫୧ ॥
ନିତ୍ଯାନିତ୍ଯ ନିରଂତର । ପାହାତୀ ଜ୍ଞାନୀ ॥ ୫୧ ॥
ଜେଥେ ଜ୍ଞାନଚି ହୋତେ ଵିଜ୍ଞାନ । ଜେଥେଂ ମନାଂଚେ ହୋତେଂ ଉନ୍ମନ ।
ତେଥେଂ କୈଚେଂ ଚଂଚଳପଣ । ଆତ୍ମଯାସୀ ॥ ୫୨ ॥
ତେଥେଂ କୈଚେଂ ଚଂଚଳପଣ । ଆତ୍ମଯାସୀ ॥ ୫୨ ॥
ସାଂଗଣୋଵାଂଗଣୀଚେଂ କାମ ନଵ୍ହେ । ଆପୁଲ୍ଯା ଅନୁଭଵେଂ ଜାଣାଵେଂ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାଵିଣ ସିଣାଵେଂ । ତେଂଚି ପାପ ॥ ୫୩ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯାଵିଣ ସିଣାଵେଂ । ତେଂଚି ପାପ ॥ ୫୩ ॥
ସତ୍ଯାଯେଵଢେଂ ସୁକୃତ ନାହୀଂ । ଅସତ୍ଯାଯେଵଢେଂ ପାପ ନାହୀଂ ।
ପ୍ରଚିତୀଵିଣ କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ । ସମାଧାନ ॥ ୫୪ ॥
ପ୍ରଚିତୀଵିଣ କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ । ସମାଧାନ ॥ ୫୪ ॥
ସତ୍ଯ ମ୍ହଣିଜେ ସ୍ଵରୂପ ଜାଣ । ଅସତ୍ଯ ମାଯା ହେଂ ପ୍ରମାଣ ।
ଯେଥେଂ ନିରୋପିଲେଂ ପାପପୁଣ୍ଯ । ରୂପେଂସହିତ ॥ ୫୫ ॥
ଯେଥେଂ ନିରୋପିଲେଂ ପାପପୁଣ୍ଯ । ରୂପେଂସହିତ ॥ ୫୫ ॥
ଦୃଶ ପାପ ଵୋସରଲେଂ । ପୁଣ୍ଯ ପରବ୍ରହ୍ମ ଉରଲେଂ ।
ଅନନ୍ଯ ହୋତାଂଚ ଜାଲେଂ । ନାମାତୀତ ॥ ୫୬ ॥
ଅନନ୍ଯ ହୋତାଂଚ ଜାଲେଂ । ନାମାତୀତ ॥ ୫୬ ॥
ଆପଣ ଵସ୍ତୁ ସ୍ଵତସିଦ୍ଧ । ତେଥେଂ ନାହୀଂ ଦେହସମଂଧ ।
ପାପରାସୀ ହୋତୀ ଦଗ୍ଧ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୫୭ ॥
ପାପରାସୀ ହୋତୀ ଦଗ୍ଧ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୫୭ ॥
ଯେରଵୀ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନେଂଵୀଣ । ଜେଂ ଜେଂ ସାଧନ ତୋ ତୋ ସୀଣ ।
ନାନା ଦୋଷାଂଚେ କ୍ଷାଳଣ । ହୋଈଲ କୈସେଂ ॥ ୫୮ ॥
ନାନା ଦୋଷାଂଚେ କ୍ଷାଳଣ । ହୋଈଲ କୈସେଂ ॥ ୫୮ ॥
ପାପାଚେଂ ଵଳଲେଂ ଶରୀର । ପାପଚି ଘଡେ ତଦନଂତର ।
ଅଂତରୀଂ ତୋଗ ଵରୀଵରୀ ଉପଚାର । କାଯ କରୀ ॥ ୫୯ ॥
ଅଂତରୀଂ ତୋଗ ଵରୀଵରୀ ଉପଚାର । କାଯ କରୀ ॥ ୫୯ ॥
ନାନା କ୍ଷେତ୍ରୀଂ ହେଂ ମୁଂଡିଲେଂ । ନାନା ତୀର୍ଥୀଂ ହେଂ ଦଂଡିଲେଂ ।
ନାନା ନିଗ୍ରହୀଂ ଖଂଡିଲେଂ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୬୦ ॥
ନାନା ନିଗ୍ରହୀଂ ଖଂଡିଲେଂ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୬୦ ॥
ନାନା ମୃତ୍ତିକେନେଂ ଘାଂସିଲେଂ । ଅଥଵା ତପ୍ତମୁଦ୍ରେନେଂ ଲାସିଲେଂ ।
ଜରୀ ହେଂ ଵରୀଵରୀ ତାସିଲେଂ । ତରୀ ଶୁଦ୍ଧ ନଵ୍ହେ ॥ ୬୧ ॥
ଜରୀ ହେଂ ଵରୀଵରୀ ତାସିଲେଂ । ତରୀ ଶୁଦ୍ଧ ନଵ୍ହେ ॥ ୬୧ ॥
ସେଣାଚେ ଗୋଳେ ଗିଳିଲେ । ଗୋମୁତ୍ରାଚେ ମୋଘେ ଘେତଲେ ।
ମାଳା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଘାତଲେ । କାଷ୍ଠମଣୀ ॥ ୬୨ ॥
ମାଳା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଘାତଲେ । କାଷ୍ଠମଣୀ ॥ ୬୨ ॥
ଵେଷ ଵରୀଵରୀ କେଲା । ପରୀ ଅଂତରୀଂ ଦୋଷ ଭରଲା ।
ତ୍ଯା ଦୋଷାଚ୍ଯା ଦହନାଲା । ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ପାହିଜେ ॥ ୬୩ ॥
ତ୍ଯା ଦୋଷାଚ୍ଯା ଦହନାଲା । ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ପାହିଜେ ॥ ୬୩ ॥
ନାନା ଵ୍ରତେଂ ନାନା ଦାନେଂ । ନାନା ଯୋଗ ତୀର୍ଥାଟଣେଂ ।
ସର୍ଵାଂହୁନୀ କୋଟୀଗୁଣେଂ । ମହିମା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନାଚା ॥ ୬୪ ॥
ସର୍ଵାଂହୁନୀ କୋଟୀଗୁଣେଂ । ମହିମା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନାଚା ॥ ୬୪ ॥
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ପାହେ ସଦା । ତ୍ଯାଚ୍ଯା ପୁଣ୍ଯାସ ନାହୀଂ ମର୍ଯାଦା ।
ଦୁଷ୍ଟ ପାତକାଚୀ ବାଧା । ନିରସୋନ ଗେଲୀ ॥ ୬୫ ॥
ଦୁଷ୍ଟ ପାତକାଚୀ ବାଧା । ନିରସୋନ ଗେଲୀ ॥ ୬୫ ॥
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ସତ୍ଯସ୍ଵରୂପ । ତେଂଚି ଜ୍ଞାନିଯାଂଚେଂ ରୂପ ।
ପୁଣ୍ଯ ଜାଲେଂ ଅମୂପ । ସୁକୃତେଂ ସୀମା ସାଂଡିଲୀ ॥ ୬୬ ॥
ପୁଣ୍ଯ ଜାଲେଂ ଅମୂପ । ସୁକୃତେଂ ସୀମା ସାଂଡିଲୀ ॥ ୬୬ ॥
ଯା ପ୍ରଚିତୀଚ୍ଯା ଗୋଷ୍ଟୀ । ପ୍ରଚିତ ପାହାଵୀ ଆତ୍ମଦୃଷ୍ଟୀଂ ।
ପ୍ରଚିତୀଵେଗଳେ କଷ୍ଟୀ । ହୋଊଂଚ ନଯେ ॥ ୬୭ ॥
ପ୍ରଚିତୀଵେଗଳେ କଷ୍ଟୀ । ହୋଊଂଚ ନଯେ ॥ ୬୭ ॥
ଆଗା ଯେ ପ୍ରଚିତୀଚେ ଲୋକ ହୋ । ପ୍ରଚିତ ନସ୍ତାଂ ଅଵଘା ଶୋକ ହୋ ।
ରଘୁନାଥକୃପେନେଂ ରାହୋ । ପ୍ରତ୍ଯଯ ନିଶ୍ଚଯାଚା ॥ ୬୮ ॥
ରଘୁନାଥକୃପେନେଂ ରାହୋ । ପ୍ରତ୍ଯଯ ନିଶ୍ଚଯାଚା ॥ ୬୮ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଚଳାଚଳନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦହାଵା ॥
॥ ଦଶକ ଦହାଵା ସମାପ୍ତ ॥
