ജഗജ്യോതീചാ
സമാസ പഹിലാ : അംതഃകരണൈകനിരുപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പഹിലാ : അംതഃകരണൈകനിരുപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദുസരാ : ദേഹആശംകാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ തിസരാ : ദേഹആശംകാശോധന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ചവഥാ : ബീജലക്ഷണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പാംചവാ : പന്ചപ്രളയനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സഹാവാ : ഭ്രമ്നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സാതവാ : സഗുണഭജന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ആഠവാ : പ്രചീതനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ നവവാ : പുരുഷപ്രകൃതി ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദഹാവാ : ചളാചളനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പഹിലാ : അംതഃകരണൈകനിരുപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സകളാംചേ അംതഃകരണ യേക । കിംവാ യേക നവ്ഹേ അനേക ।
ഐസേം ഹേ നിശ്ചയാത്മക । മജ നിരോപാവേം ॥ ൧ ॥
ഐസേം ഹേ നിശ്ചയാത്മക । മജ നിരോപാവേം ॥ ൧ ॥
ഐസേം ശ്രോതയാനേം പുസിലേം । അംതഃകരണ യേക കിം വേഗളാലേം ।
യാചേ ഉത്തര ഐകിലേം പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨ ॥
യാചേ ഉത്തര ഐകിലേം പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨ ॥
സമസ്താംചേ അംതഃകര്ണ യേക നിശ്ചയോ ജാണാവാ നേമക ।
ഹാ പ്രത്യയാചാ വിവേക । തുജ നിരോപിലാ ॥ ൩ ॥
ഹാ പ്രത്യയാചാ വിവേക । തുജ നിരോപിലാ ॥ ൩ ॥
ശ്രോതാ മ്ഹണേ വക്തയാസീ । അംതഃകരണ യേക സമസ്താംസീ ।
തരീ മിളേനാ യേകായേകാസീ । കായേ നിമിത്യ ॥ ൪ ॥
തരീ മിളേനാ യേകായേകാസീ । കായേ നിമിത്യ ॥ ൪ ॥
യേക ജേവിതാം അവഘേ ധാലേ । യേക നിവതാം അവഘേ നിവാലേ ।
യേക മരതാം അവഘേ മേലേ । പാഹിജേത കീം ॥ ൫ ॥
യേക മരതാം അവഘേ മേലേ । പാഹിജേത കീം ॥ ൫ ॥
യേക സുഖീ യേക ദുഃഖീ । ഐസേം വര്തതേം ലോകികീം ।
യേകാ അംതഃകരണാചീ വോളഖീ । കൈസീ ജാണാവീ ॥ ൬ ॥
യേകാ അംതഃകരണാചീ വോളഖീ । കൈസീ ജാണാവീ ॥ ൬ ॥
ജനീം വേഗളാലീ ഭാവനാ । കോണാസ കോണീച മിളേനാ ।
മ്ഹണൌന ഹേം അനുമാനാ । യേത നാഹീ ॥ ൭ ॥
മ്ഹണൌന ഹേം അനുമാനാ । യേത നാഹീ ॥ ൭ ॥
അംതഃകരണ യേക അസതേം । തരീ യേകാചേം യേകാസ കളോം യേതേം ।
കാംഹീം ചോരിതാംച ന യേതേം । ഗൌപ്യ ഗുഹ്യ ॥ ൮ ॥
കാംഹീം ചോരിതാംച ന യേതേം । ഗൌപ്യ ഗുഹ്യ ॥ ൮ ॥
യാകരണേം അനുമാനേനാ । അംതഃകരണ യേക ഹേം ഘഡേനാ ।
വിരോധ ലാഗലാ ജനാ । കായേ നിമിത്യ ॥ ൯ ॥
വിരോധ ലാഗലാ ജനാ । കായേ നിമിത്യ ॥ ൯ ॥
സര്പ ഡസായാ യേതോ । പ്രാണീ ഭേഊന പളതോ ।
യേക അംതഃകരണ തേരീ തോ । വിരോധ നസാവാ ॥ ൧൦ ॥
യേക അംതഃകരണ തേരീ തോ । വിരോധ നസാവാ ॥ ൧൦ ॥
ഐസീ ശ്രോതയാംചീ ആശംകാ । വക്താ മ്ഹണേ ചളോം നകാ ।
സാവധ ഹോഊന ഐകാ । നിരൂപണ ॥ ൧൧ ॥
സാവധ ഹോഊന ഐകാ । നിരൂപണ ॥ ൧൧ ॥
അംതഃകര്ണ മ്ഹണിജേ ജാണീവ । ജാണിവ ജാണതാ സ്വഭാവ ।
ദേഹരക്ഷണാചാ ഉപാവ । ജാണതീ കളാ ॥ ൧൨ ॥
ദേഹരക്ഷണാചാ ഉപാവ । ജാണതീ കളാ ॥ ൧൨ ॥
സര്പ ജാണോന ഡംഖൂം ആലാ । പ്രാണീ ജാണോന പളാലാ ।
ദോഹീംകഡേ ജാണീവേലാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൧൩ ॥
ദോഹീംകഡേ ജാണീവേലാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൧൩ ॥
ദോഹീംകഡേ ജാണീവേസീ പാഹിലേം । തരീ അംതഃകര്ണ യേകചി ജാലേം ।
വിചാരിതാം പ്രത്യയാ ആലേം । ജാണീവരൂപേം ॥ ൧൪ ॥
വിചാരിതാം പ്രത്യയാ ആലേം । ജാണീവരൂപേം ॥ ൧൪ ॥
ജാണീവരൂപേം അംതഃകര്ണ । സകളാംചേ യേക ഹേം പ്രമാണ ।
ജീവമാത്രാസ ജാണപണ । യേകചി അസേ ॥ ൧൫ ॥
ജീവമാത്രാസ ജാണപണ । യേകചി അസേ ॥ ൧൫ ॥
യേകേ ദൃഷ്ടീചേം ദേഖണേം । യേകേ ജിവ്ഹേചേം ചാഖണേം ।
ഐകണേം സ്പര്ശണേം വാസ ഘേണേം । സര്വത്രാസ യേക ॥ ൧൬ ॥
ഐകണേം സ്പര്ശണേം വാസ ഘേണേം । സര്വത്രാസ യേക ॥ ൧൬ ॥
പശു പക്ഷീ കിഡാ മുംഗീ । ജീവമാത്ര നിര്മാണ ജഗീം ।
ജാണീവകളാ സര്വാംലാഗീം । യേകചി ആഹേ ॥ ൧൭ ॥
ജാണീവകളാ സര്വാംലാഗീം । യേകചി ആഹേ ॥ ൧൭ ॥
സര്വാംസ ജള തേം സീതള । സര്വാംസ അഗ്നി തേജാള ।
സര്വാംസ അംതഃകര്ണ കേവള । ജാണീവ കളാ ॥ ൧൮ ॥
സര്വാംസ അംതഃകര്ണ കേവള । ജാണീവ കളാ ॥ ൧൮ ॥
ആവഡേ നാവഡേ ഐസേം ജാലേം । തരീ ഹേം ദേഹസ്വഭാവാവരീ ഗേലേം ।
പരംതു ഹേം കളോം ആലേം । അംതഃകര്ണയോഗേം ॥ ൧൯ ॥
പരംതു ഹേം കളോം ആലേം । അംതഃകര്ണയോഗേം ॥ ൧൯ ॥
സര്വാംചേ അംതഃകര്ണ യേക । ഐസാ നിശ്ചയോ നിശ്ചയാത്മക ।
ജാണതീ യാഅചേം കൌതുക । ചഹുംകഡേ ॥ ൨൦ ॥
ജാണതീ യാഅചേം കൌതുക । ചഹുംകഡേ ॥ ൨൦ ॥
ഇതുകേന ഫിടലീ ആശംകാ । ആതാം അനുമാന കരൂം നകാ ।
ജാണണേം തിതുകേം യേകാ । അംതഃകര്ണാചേം ॥ ൨൧ ॥
ജാണണേം തിതുകേം യേകാ । അംതഃകര്ണാചേം ॥ ൨൧ ॥
ജാണോന ജീവ ചാരാ ഘേതീ । ജാണോന ഭിതീ ലപതീ ।
ജാണോനിയാം പളോന ജാതീ । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൨൨ ॥
ജാണോനിയാം പളോന ജാതീ । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൨൨ ॥
കിഡാമുംഗീപാസൂന ബ്രഹ്മാദിക । സമസ്താം അംതഃകര്ണ യേക ।
യേ ഗോഷ്ടീചേം കൌതുക । പ്രത്യേം ജാണാവേം ॥ ൨൩ ॥
യേ ഗോഷ്ടീചേം കൌതുക । പ്രത്യേം ജാണാവേം ॥ ൨൩ ॥
ഥോര ലഹാന തരീ അഗ്നീ । ഥോഡേം ബഹു തരീ പാണീ ।
ന്യൂന പൂര്ണ തരീ പ്രാണീ । അംതഃകര്ണേം ജാണതീ ॥ ൨൪ ॥
ന്യൂന പൂര്ണ തരീ പ്രാണീ । അംതഃകര്ണേം ജാണതീ ॥ ൨൪ ॥
കോഠേം ഉണേം കോഠേം അധീക । പരംതു ജിനസമാസലാ യേക ।
ജംഗമ പ്രാണീ കോണീയേക । ജാടില്യാവിണ നാഹീം ॥ ൨൫ ॥
ജംഗമ പ്രാണീ കോണീയേക । ജാടില്യാവിണ നാഹീം ॥ ൨൫ ॥
ജാണീവ മ്ഹണിജേ അംതഃകര്ണ । അംതഃകര്ണ വിഷ്ണൂചാ അംശ ജാണ ।
വിഷ്ണു കരിതോ പാളണ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൨൬ ॥
വിഷ്ണു കരിതോ പാളണ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൨൬ ॥
നേണതാം പ്രാണീ സംവ്ഹാരിതോ । നേണീവ തമോഗുണ ബോലിജേതോ ।
തമോഗുണേം രുദ്ര സംവ്ഹാരിതോ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൨൭ ॥
തമോഗുണേം രുദ്ര സംവ്ഹാരിതോ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൨൭ ॥
കാംഹീ ജാണീവ കാംഹീ നേണീവ । ഹാ രജോഗുണാചാ സ്വഭാവ ।
ജാണതാം നേണതാം ജീവ । ജന്മാസ യേതീ ॥ ൨൮ ॥
ജാണതാം നേണതാം ജീവ । ജന്മാസ യേതീ ॥ ൨൮ ॥
ജാണീവേനേം ഹോതേം സുഖ । നേണീവേനേം ഹോതേം ദുഃഖ ।
സുഖദുഃഖ അവശ്യക । ഉത്പത്തിഗുണേം ॥ ൨൯ ॥
സുഖദുഃഖ അവശ്യക । ഉത്പത്തിഗുണേം ॥ ൨൯ ॥
ജാണണ്യാനേണണ്യാചീ ബുദ്ധി । തോംചി ദേഹീം ജാണാവാ വിധീ ।
സ്ഥൂള ദേഹീം ബ്രഹ്മാ ത്രിശുദ്ധി । ഉത്പത്തികര്താ ॥ ൩൦ ॥
സ്ഥൂള ദേഹീം ബ്രഹ്മാ ത്രിശുദ്ധി । ഉത്പത്തികര്താ ॥ ൩൦ ॥
ഐസാ ഉത്പത്തി സ്ഥിതി സംഹാര । പ്രസംഗേം ബോലിലാ വിചാര ।
പരംതു യാചാ നിര്ധാര । പ്രത്യേം പാഹാവാ ॥ ൩൧ ॥
പരംതു യാചാ നിര്ധാര । പ്രത്യേം പാഹാവാ ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ അംതഃകര്ണയേകനാമ സമാസ പഹിലാ ॥
സമാസ ദുസരാ : ദേഹആശംകാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സ്വാമീനേം വിചാര ദഖവിലാ । യേഥേം വിഷ്ണൂചാ അഭാവ ദിസോന ആലാ ।
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണു മഹേശാലാ । ഉരീ നാഹീം ॥ ൧ ॥
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണു മഹേശാലാ । ഉരീ നാഹീം ॥ ൧ ॥
ഉപ്തത്തി സ്ഥിതി സംവ്ഹാര । ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണു മഹേശ്വര ।
യാചാ പാഹാതാം വിചാര । പ്രത്യയോ നാഹീം ॥ ൨ ॥
യാചാ പാഹാതാം വിചാര । പ്രത്യയോ നാഹീം ॥ ൨ ॥
ബ്രഹ്മാ ഉത്പത്തികര്താ ചൌംമുഖാംചാ । യേഥേം പ്രത്യയോ നാഹീം ത്യാചാ ।
പാളണകര്താ വിഷ്ണു ചൌഭുജാംചാ । തോ ഹി ഐകോന ജാണോം ॥ ൩ ॥
പാളണകര്താ വിഷ്ണു ചൌഭുജാംചാ । തോ ഹി ഐകോന ജാണോം ॥ ൩ ॥
മഹേശ സംവ്ഹാര കരിതോ । ഹാഹി പ്രത്യയ കൈസാ യേതോ ।
ലിംഗമഹിമാ പുരാണീം തോ । വിപരീത ബോലിലാ ॥ ൪ ॥
ലിംഗമഹിമാ പുരാണീം തോ । വിപരീത ബോലിലാ ॥ ൪ ॥
മൂളമായേസ കോണേം കേലേം । ഹേം തോം പാഹിജേ കളലേം ।
തിഹീം ദേവാംചേം രൂപ ജാലേം । ഐലികഡേ ॥ ൫॥
തിഹീം ദേവാംചേം രൂപ ജാലേം । ഐലികഡേ ॥ ൫॥
മൂളമായാ ലോകജനനീ । തയേപാസൂന ഗുണക്ഷോഭിണീ ।
ഗുണക്ഷോഭിണീപാസൂന ത്രിഗുണീ । ജന്മ ദേവാ ॥ ൬ ॥
ഗുണക്ഷോഭിണീപാസൂന ത്രിഗുണീ । ജന്മ ദേവാ ॥ ൬ ॥
ഐസേം ബോലതീ ശാസ്ത്രകാരക । ആണി പ്രവൃത്തീചേഹി ലോക ।
പ്രത്യയേം പുസതാം കിത്യേക । അകാംത കരിതീ ॥ ൭ ॥
പ്രത്യയേം പുസതാം കിത്യേക । അകാംത കരിതീ ॥ ൭ ॥
മ്ഹണോന ത്യാസ പുസാവേനാ । ത്യാംചേന പ്രത്യയോ ആണവേനാ ।
പ്രത്യയേംവിണ പ്രേത്ന നാനാ । ഠകാഠകീ ॥ ൮ ॥
പ്രത്യയേംവിണ പ്രേത്ന നാനാ । ഠകാഠകീ ॥ ൮ ॥
പ്രചിതവീണ വൈദ്യ മ്ഹണവീ । ഉഗീച കരീ ഉഠാഠേവീ ।
തയാ മുര്ഖാലാ ഗോവീ । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൯ ॥
തയാ മുര്ഖാലാ ഗോവീ । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൯ ॥
തൈസാച ഹാഹി വിചാര । പ്രത്യയേ കരാവാ നിര്ധാര ।
പ്രത്യയേം നസ്താം അംധകാര । ഗുരുശിഷ്യാംസീ ॥ ൧൦ ॥
പ്രത്യയേം നസ്താം അംധകാര । ഗുരുശിഷ്യാംസീ ॥ ൧൦ ॥
ബരേം ലോകാസ കായേ മ്ഹണാവേം । ലോക മ്ഹണതീ തേംചി ബരവേം ।
പരംതു സ്വാമീനേം സാംഗാവേം । വിശദ കരുനീ ॥ ൧൧ ॥
പരംതു സ്വാമീനേം സാംഗാവേം । വിശദ കരുനീ ॥ ൧൧ ॥
മ്ഹണോം ദേവീം മായാ കേലീ । തരീ ദേവാംചീം രൂപേം മായേംത ആലീം ।
ജരീ മ്ഹണോം മായേനേം മായാ കേലീ । തരീ ദുസരീ നാഹീം ॥ ൧൨ ॥
ജരീ മ്ഹണോം മായേനേം മായാ കേലീ । തരീ ദുസരീ നാഹീം ॥ ൧൨ ॥
ജരീ മ്ഹണോ ഭൂതീം കേലീ । തരീ തേ ഭൂതാംചീച വളലീ ।
മ്ഹണാവേം ജരീ പരബ്രഹ്മേം കേലീ । തരീ ബ്രഹ്മീം കര്തുത്വ നാഹീം ॥ ൧൩ ॥
മ്ഹണാവേം ജരീ പരബ്രഹ്മേം കേലീ । തരീ ബ്രഹ്മീം കര്തുത്വ നാഹീം ॥ ൧൩ ॥
ആണീ മായാ ഖരീ അസാവീ । തരീ ബ്രഹ്മീം കര്തുത്വാചീ ഗോവീ ।
മായാ മിഥ്യാ ഐസീ ജാണാവീ । തരീ കര്തുത്വ കൈംചേം ॥ ൧൪ ॥
മായാ മിഥ്യാ ഐസീ ജാണാവീ । തരീ കര്തുത്വ കൈംചേം ॥ ൧൪ ॥
ആതാം ഹേം അവഘേംചി ഉഗവേം । ആണീ മനാസ പ്രത്യയേ ഫാവേ ।
ഐസേം കേലേം പാഹിജേം ദേവേം । കൃപാളൂപണേം ॥ ൧൫ ॥
ഐസേം കേലേം പാഹിജേം ദേവേം । കൃപാളൂപണേം ॥ ൧൫ ॥
വേദ മാതൃകാവീണ നാഹീം । മാതൃകാ ദേഹാവീണ നാഹീം ।
ദേഹ നിര്മാണ ഹോത നാഹീം । ദേഹാവേഗളാ ॥ ൧൬ ॥
ദേഹ നിര്മാണ ഹോത നാഹീം । ദേഹാവേഗളാ ॥ ൧൬ ॥
തയാ ദേഹാമധേം നരദേഹോ । ത്യാ നരദേഹാംത ബ്രാഹ്മണദേഹോ ।
തയാ ബ്രാഹ്മണദേഹാസ പാഹോ । അധികാര വേദീം ॥ ൧൭ ॥
തയാ ബ്രാഹ്മണദേഹാസ പാഹോ । അധികാര വേദീം ॥ ൧൭ ॥
അസോ വേദ കോഠൂന ജാലേ । ദേഹ കാസയാചേ കേലേ ।
ദൈവ കൈസേ പ്രഗടലേ । കോണ്യാ പ്രകരേം ॥ ൧൮ ॥
ദൈവ കൈസേ പ്രഗടലേ । കോണ്യാ പ്രകരേം ॥ ൧൮ ॥
ഐസാ ബളാവയാ അനുമാന । കേലേം പാഹിജേ സമാധാന ।
വക്താ മ്ഹണേ സാവധാന । ഹോഈം ആതാ ॥ ൧൯ ॥
വക്താ മ്ഹണേ സാവധാന । ഹോഈം ആതാ ॥ ൧൯ ॥
പ്രത്യയേ പാഹാതാം സാംകഡീ । അവഘീ ഹോതേ വിഘഡാവിഘഡീ ।
അനുമാനിതാം ഘഡീനേം ഘഡീ । കാള ജാതോ ॥ ൨൦ ॥
അനുമാനിതാം ഘഡീനേം ഘഡീ । കാള ജാതോ ॥ ൨൦ ॥
ലോകധാടീ ശാസ്ത്രനിര്ണയേ । യേഥേം ബഹുധാ നിശ്ചയേ ।
മ്ഹണോനിയാം യേക പ്രത്യയേ । യേണാര നാഹീം ॥ ൨൧ ॥
മ്ഹണോനിയാം യേക പ്രത്യയേ । യേണാര നാഹീം ॥ ൨൧ ॥
ആതാം ശാസ്ത്രാചീ ഭീഡ ധരാവീ । തരീ സുടേനാ ഹേ ഗഥാഗോവീ ।
ഗഥാഗോവീ ഹേ ഉഗവാവീ । തരീ ശാസ്ത്രഭേദ ദിസേ ॥ ൨൨ ॥
ഗഥാഗോവീ ഹേ ഉഗവാവീ । തരീ ശാസ്ത്രഭേദ ദിസേ ॥ ൨൨ ॥
ശാസ്ത്ര രക്ഷൂന പ്രത്യയേ ആണിലാ । പൂര്വപക്ഷ ത്യാഗൂന സിദ്ധാംത പാഹിലാ ।
ശഹാണാ മുര്ഖ സമജാവിലാ । യേകാ വചനേം ॥ ൨൩ ॥
ശഹാണാ മുര്ഖ സമജാവിലാ । യേകാ വചനേം ॥ ൨൩ ॥
ശാസ്ത്രീംച പൂര്വപക്ഷ ബോലിലാ । പൂര്വപക്ഷ മ്ഹണാവേം ലടക്യാലാ ।
വിചാര പാഹാതാം ആമ്ഹാംലാ । ശബ്ദ നാഹീം ॥ ൨൪ ॥
വിചാര പാഹാതാം ആമ്ഹാംലാ । ശബ്ദ നാഹീം ॥ ൨൪ ॥
തഥാപി ബോലോം കാംഹീംയേക । ശാസ്ത്ര രക്ഷൂന കൌതുക ।
ശ്രോതീം സാദര വിവേക । കേലാ പാഹിജേ ॥ ൨൫ ॥
ശ്രോതീം സാദര വിവേക । കേലാ പാഹിജേ ॥ ൨൫ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ദേഹആശംകാനാമ സമാസ ദുസരാ ॥
സമാസ തിസരാ : ദേഹആശംകാശോധന ॥ ശ്രീരാമ ॥
ഉപാധിവിണ ജേം ആകാശ । തേംചി ബ്രഹ്മ നിരാഭാസ ।
തേം നിരാഭാസീം മൂളമായേസ । ജന്മ ജാലാ ॥ ൧ ॥
തേം നിരാഭാസീം മൂളമായേസ । ജന്മ ജാലാ ॥ ൧ ॥
തേം മൂളമായേചേ ലക്ഷണ ।വായോസ്വരൂപചി ജാണ ।
പംചഭൂതേം ആണീ ത്രിഗുണ । വായോആംഗീം ॥ ൨ ॥
പംചഭൂതേം ആണീ ത്രിഗുണ । വായോആംഗീം ॥ ൨ ॥
ആകാശാപാസൂന വായോ ജാലാ । തോ വായോദേവ ബോലിലാ ।
വായോപാസൂന അഗ്നി ജാലാ । തോ അഗ്നിദേവ ॥ ൩ ॥
വായോപാസൂന അഗ്നി ജാലാ । തോ അഗ്നിദേവ ॥ ൩ ॥
അഗ്നിപാസൂന ജാലേം ആപ । തേം നാരായണാചേം സ്വരൂപ ।
ആപാപാസൂന പൃഥ്വീചേം രൂപ । തേം ബീജാകാരേം ॥ ൪ ॥
ആപാപാസൂന പൃഥ്വീചേം രൂപ । തേം ബീജാകാരേം ॥ ൪ ॥
തേ പൃഥ്വീചേ പോടീം പാഷാണ । ബഹു ദേവാംചേം ലക്ഷണ ।
നാനാ പ്രചിത പ്രമാണ । പാഷാണദേവീം ॥ ൫ ॥
നാനാ പ്രചിത പ്രമാണ । പാഷാണദേവീം ॥ ൫ ॥
നാനാ വൃക്ഷ മൃത്തികാ । പ്രചിത രോകഡീ വിശ്വലോകാം ।
സമസ്ത ദേവാംചാ ഥാരാ യേകാ । വായോമധ്യേം ॥ ൬ ॥
സമസ്ത ദേവാംചാ ഥാരാ യേകാ । വായോമധ്യേം ॥ ൬ ॥
ദേവ യക്ഷിണീ കാത്യായേണീ । ചാമുംഡാ ജഖിണീ മാനവിണീ ।
നാനാ ശക്തി നാനാ സ്ഥാനീം । ദേശപരത്വേം ॥ ൭ ॥
നാനാ ശക്തി നാനാ സ്ഥാനീം । ദേശപരത്വേം ॥ ൭ ॥
പുരുഷനാമേം കിത്യേക । ദേവ അസതീ അനേക ।
ഭൂതേം ദേവതേം നപുഷക । നാമേം ബോലിജേതീ ॥ ൮ ॥
ഭൂതേം ദേവതേം നപുഷക । നാമേം ബോലിജേതീ ॥ ൮ ॥
ദേവ ദേവതാംദേവതേംഭൂതേം । പൃഥ്വീമധ്യേം അസംഖ്യാതേം ।
പരംതു യാം സമസ്താംതേം । വായോസ്വരൂപ ബോലിജേ ॥ ൯ ॥
പരംതു യാം സമസ്താംതേം । വായോസ്വരൂപ ബോലിജേ ॥ ൯ ॥
വായോസ്വരൂപ സദാ അസണേം । പ്രസംഗേം നാനാ ദേഹ ധരണേം ।
ഗുപ്ത പ്രഗട ഹോണേം ജാണേം । സമസ്താംസീ ॥ ൧൦ ॥
ഗുപ്ത പ്രഗട ഹോണേം ജാണേം । സമസ്താംസീ ॥ ൧൦ ॥
വായോസ്വരൂപേം വിചരതീ । വായോമധ്യേം ജഗജ്ജോതീ ।
ജാണീവകളാ വാസനാ വൃത്തി । നാനാ ഭേദേം ॥ ൧൧ ॥
ജാണീവകളാ വാസനാ വൃത്തി । നാനാ ഭേദേം ॥ ൧൧ ॥
ആകാശാപാസൂന വായോ ജാലാ । തോ ദോം പ്രകാരേം വിഭാഗലാ ।
സാവധപണേം വിചാര കേലാ । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൧൨ ॥
സാവധപണേം വിചാര കേലാ । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൧൨ ॥
യേക വാരാ സകള ജണതീ । യേക വായോമധീല ജഗജ്ജോതീ ।
ജഗജ്ജോതീച്യാ അനംത മൂര്തീ । ദേവദേവതാംച്യാ ॥ ൧൩ ॥
ജഗജ്ജോതീച്യാ അനംത മൂര്തീ । ദേവദേവതാംച്യാ ॥ ൧൩ ॥
വായോ ബഹുത വികാരലാ । പരംതു ദോം പ്രകാരേം വിഭാഗലാ ।
ആതാം വിചാര ഐകിലാ । പാഹിജേ തേജാചാ ॥ ൧൪ ॥
ആതാം വിചാര ഐകിലാ । പാഹിജേ തേജാചാ ॥ ൧൪ ॥
വായോപാഊന തേജ ജാലേം । ഉഷ്ണ സീതള പ്രകാശലേം ।
ദ്വിവിധ രൂപ ഐകിലേം । പാഹിജേം തേജാചേം ॥ ൧൫ ॥
ദ്വിവിധ രൂപ ഐകിലേം । പാഹിജേം തേജാചേം ॥ ൧൫ ॥
ഉഷ്ണാപാസൂന ജാലാ ഭാനു । പ്രകാശരൂപ ദൈദീപ്യമാനു ।
സര്വഭക്ഷക ഹുതാശനു । ആണീ വിദ്യുല്യതാ ॥ ൧൬ ॥
സര്വഭക്ഷക ഹുതാശനു । ആണീ വിദ്യുല്യതാ ॥ ൧൬ ॥
സീതളാപാസൂന ആപ അമൃത । ചംദ്ര താരാ ആണീ സീത ।
ആതാം പരിസാ സാവചിത്ത। ഹോഊന ശ്രോതേ ॥ ൧൭ ॥
ആതാം പരിസാ സാവചിത്ത। ഹോഊന ശ്രോതേ ॥ ൧൭ ॥
തേജ ബഹുത വികാരലേം । പരംതു ദ്വിവിധാച ബോലിലേം ।
ആപഹി ദ്വിവിധാച നിരോപിലേം । ആപ ആണി അമൃത ॥ ൧൮ ॥
ആപഹി ദ്വിവിധാച നിരോപിലേം । ആപ ആണി അമൃത ॥ ൧൮ ॥
ഐകേം പൃഥ്വീചാ വിചാര । പാഷാണ മൃത്തികാ നിരംതര ।
ആണീക ദുസരാ പ്രകാര । സുവര്ണ പരീസ നാനാ രത്നേം ॥ ൧൯ ॥
ആണീക ദുസരാ പ്രകാര । സുവര്ണ പരീസ നാനാ രത്നേം ॥ ൧൯ ॥
ബഹുരത്നാ വസുംധരാ । കോണ ഖോടാ കോണ ഖരാ ।
അവഘേം കളേ വിചാരാ- । രൂഢ ഹോതാം ॥ ൨൦ ॥
അവഘേം കളേ വിചാരാ- । രൂഢ ഹോതാം ॥ ൨൦ ॥
മനുഷ്യേം കോഠൂന ജാലീം । ഹേ മുഖ്യ ആശംകാ രാഹിലീ ।
പുഢേം വൃത്തി സാവധ കേലീ । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨൧ ॥
പുഢേം വൃത്തി സാവധ കേലീ । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ദേഹആശംകാശോധനനാമ സമാസ തിസരാ ॥
സമാസ ചവഥാ : ബീജലക്ഷണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ആതാം പാഹോം ജാതാം ഉത്പത്തി । മനുഷ്യാപാസൂന മനുഷ്യേം ഹോതീ ।
പശുപാസൂന പശു നിപജതീ। പ്രത്യക്ഷ ആതാം॥ ൧ ॥
പശുപാസൂന പശു നിപജതീ। പ്രത്യക്ഷ ആതാം॥ ൧ ॥
ഖേംചരേം ആണീ ഭൂചരേം । വനചരേം ആണീ ജളചരേം ।
നാനാ പ്രകാരീചീം ശരീരേം । ശരീരാംപാസൂന ഹോതീ ॥ ൨ ॥
നാനാ പ്രകാരീചീം ശരീരേം । ശരീരാംപാസൂന ഹോതീ ॥ ൨ ॥
പ്രത്യയാസ ആണീ പ്രമാണ । നിശ്ചയാസ ആണീ അനുമാന ।
മാര്ഗ ദേഖോന ആഡരാന । ഘേഊംച നയേ ॥ ൩ ॥
മാര്ഗ ദേഖോന ആഡരാന । ഘേഊംച നയേ ॥ ൩ ॥
വിപരീതപാസൂന വിപരീതേം ഹോതീ । പരീ ശരീരേംച ബോലിജേതീ ।
ശരീരാവാംചൂന ഉത്പത്തീ । ഹോണാര നാഹീം ॥ ൪॥
ശരീരാവാംചൂന ഉത്പത്തീ । ഹോണാര നാഹീം ॥ ൪॥
തരീ ഹേ ഉത്പത്തി കൈസീ ജാലീ । കാസയാചീ കോണേം കേലീ ।
ജേണേം കേലീ ത്യാചീ നിര്മിലീ । കായാ കോണേം ॥ ൫ ॥
ജേണേം കേലീ ത്യാചീ നിര്മിലീ । കായാ കോണേം ॥ ൫ ॥
ഐസേം പാഹാതാം ഉദംഡ ലാംബലേം । പരീ മുളീം ശേരീര ജൈസേം ജാലേം ।
കാസയാചേം ഉഭാരിലേം । കോണേം കൈസേം ॥ ൬ ॥
കാസയാചേം ഉഭാരിലേം । കോണേം കൈസേം ॥ ൬ ॥
ഐസീ ഹേ മാഗീല ആശംകാ । രാഹാത ഗേലീ തേ ഐകാ ।
കദാപീ ജാജു ഘേഊം നകാ । പ്രത്യയോ ആലിയാനേം ॥ ൭ ॥
കദാപീ ജാജു ഘേഊം നകാ । പ്രത്യയോ ആലിയാനേം ॥ ൭ ॥
പ്രത്യയോചി ആഹേ പ്രമാണ । മൂര്ഖാസ വാടേ അപ്രമാണ ।
പിംഡേം പ്രചിതശബ്ദേം ജാണ । വിശ്വാസാസീ ॥ ൮ ॥
പിംഡേം പ്രചിതശബ്ദേം ജാണ । വിശ്വാസാസീ ॥ ൮ ॥
ബ്രഹ്മീം മൂളമായാ ജാലീ । തേചി അഷ്ടധാ പ്രകൃതീ ബോലിലീ ।
ഭൂതീം ത്രിഗുണീം കാലവലീ । മൂളമായാ ॥ ൯ ॥
ഭൂതീം ത്രിഗുണീം കാലവലീ । മൂളമായാ ॥ ൯ ॥
തേം മൂളമായാ വായോസ്വരൂപ । വായോമധ്യേം ജാണീവേചേം രൂപ ।
തേചി ഇച്ച്ഹാ പരീ ആരോപ । ബ്രഹ്മീം ന ഘഡേ ॥ ൧൦ ॥
തേചി ഇച്ച്ഹാ പരീ ആരോപ । ബ്രഹ്മീം ന ഘഡേ ॥ ൧൦ ॥
തഥാപി ബ്രഹ്മീം കല്പിലാ । തരീ തോ ശബ്ദ വായാം ഗേലാ ।
ആത്മാ നിര്ഗുണ സംചലാ । ശബ്ദാതീത ॥ ൧൧ ॥
ആത്മാ നിര്ഗുണ സംചലാ । ശബ്ദാതീത ॥ ൧൧ ॥
ആത്മാ നിര്ഗുണ വസ്തു ബ്രഹ്മ । നാമമാത്ര തിതുകാ ഭ്രമ ।
കല്പൂന ലാവിലാ സംഭ്രമ । തരീ തോ ലാഗണാര നാഹീം ॥ ൧൨ ॥
കല്പൂന ലാവിലാ സംഭ്രമ । തരീ തോ ലാഗണാര നാഹീം ॥ ൧൨ ॥
തഥാപി ആഗ്രഹേം ലാവിലാ । ജരീ ധോംഡാ മാരിലാ ആകാശാലാ ।
ആകാശാവരീ ഥുംകിലാ । തരീ തേം തുടേനാ ॥ ൧൩ ॥
ആകാശാവരീ ഥുംകിലാ । തരീ തേം തുടേനാ ॥ ൧൩ ॥
തൈസേം ബ്രഹ്മ നിര്വികാര । നിര്വികാരീം ലാവിതീ വികാര ।
വികാര നാസേ നിര്വികാര । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൧൪ ॥
വികാര നാസേ നിര്വികാര । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൧൪ ॥
ആതാം ഐകാ പ്രത്യയോ । ജാണോനി ധരാവാ നിശ്ചയോ ।
തരീച പാവിജേ ജയോ । അനുഭവാചാ ॥ ൧൫ ॥
തരീച പാവിജേ ജയോ । അനുഭവാചാ ॥ ൧൫ ॥
മായാബ്രഹ്മീം ജോ സമീര। ത്യാംത ജാണതാ തോ ഈശ്വര ।
ഈശ്വര ആണി സര്വേശ്വര । തയാസീച ബോലിജേ ॥ ൧൬ ॥
ഈശ്വര ആണി സര്വേശ്വര । തയാസീച ബോലിജേ ॥ ൧൬ ॥
തോചി ഈശ്വര ഗുണാസീ ആലാ । ത്യാചാ ത്രിഗുണഭേദ ജാലാ ।
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണു മഹേശ ഉപജലാ । തയേ ഠാഈം ॥ ൧൭ ॥
ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണു മഹേശ ഉപജലാ । തയേ ഠാഈം ॥ ൧൭ ॥
സത്വ രജ ആണീ തമ । ഹേ ത്രിഗുണ ഉത്തമോത്തമ ।
യാംച്യാ സ്വരൂപാചാ അനുക്രമ । മാഗാം നിരോപിലാ ॥ ൧൮ ॥
യാംച്യാ സ്വരൂപാചാ അനുക്രമ । മാഗാം നിരോപിലാ ॥ ൧൮ ॥
ജാണതാ വിഷ്ണു ഭഗവാന । ജാണതാ നേണതാ ചതുരാനന ।
നേണതാ മഹേശ പംചാനന । അത്യംത ഭോളാ ॥ ൧൯ ॥
നേണതാ മഹേശ പംചാനന । അത്യംത ഭോളാ ॥ ൧൯ ॥
ത്രിഗുണ ത്രിഗുണീം കാലവലേ । കൈസേ ഹോതീ വേഗളാലേ ।
പരീ വിശേഷ ന്യൂന ഭാസലേ । തേ ബോലാവേ ലാഗതീ ॥ ൨൦ ॥
പരീ വിശേഷ ന്യൂന ഭാസലേ । തേ ബോലാവേ ലാഗതീ ॥ ൨൦ ॥
വായോമധ്യേം വിഷ്ണു ഹോതാ । തോ വായോസ്വരൂപചി തത്വതാ ।
പുഢേം ജാലാ ദേഹധര്താ । ചതുര്ഭുജ ॥ ൨൧ ॥
പുഢേം ജാലാ ദേഹധര്താ । ചതുര്ഭുജ ॥ ൨൧ ॥
തൈസാച ബ്രഹ്മാ ആണീ മഹേശ । ദേഹ ധരിതീ സാവകാസ ।
ഗുപ്ത പ്രഗട ഹോതാം തയാസ । വേള നാഹീം ॥ ൨൨ ॥
ഗുപ്ത പ്രഗട ഹോതാം തയാസ । വേള നാഹീം ॥ ൨൨ ॥
ആതാം രോകഡീ പ്രചിതീ । മനുഷ്യേം ഗുപ്ത പ്രഗടതീ ।
മാം ത്യാ ദേവാംച്യാച മൂര്തീ । സാമര്ഥ്യവംത ॥ ൨൩ ॥
മാം ത്യാ ദേവാംച്യാച മൂര്തീ । സാമര്ഥ്യവംത ॥ ൨൩ ॥
ദേവ ദേവതാ ഭൂതേം ദേവതേം । ചഢതേം സാമര്ഥ്യ തേഥേം ।
യേണേംചി ന്യായേം രാക്ഷസാംതേം । സാമര്ഥ്യകളാ ॥ ൨൪ ॥
യേണേംചി ന്യായേം രാക്ഷസാംതേം । സാമര്ഥ്യകളാ ॥ ൨൪ ॥
ഝോടീംഗ വായോസ്വരൂപ അസതീ । സവേംച ഖുളഖുളാം ചാലതീ ।
ഖോബരീം ഖാരികാ ടാകൂന ദേതീ । അകസ്മാത ॥ ൨൫ ॥
ഖോബരീം ഖാരികാ ടാകൂന ദേതീ । അകസ്മാത ॥ ൨൫ ॥
അവഘേംചി ന്യാല അഭാവേം । തരീ തേം ബഹുതേകാംസ ഠാവേം ।
ആപുല്യാലാ അനുഭവേം । വിശ്വലോക ജാണതീ ॥ ൨൬ ॥
ആപുല്യാലാ അനുഭവേം । വിശ്വലോക ജാണതീ ॥ ൨൬ ॥
മനുഷ്യേം ധരതീ ശരീരവേഷ । നാനാ പരകായാ പ്രവേശ ।
മാം തോ പരമാത്മാ ജഗദീശ । കൈസാ ന ധരീ ॥ ൨൭ ॥
മാം തോ പരമാത്മാ ജഗദീശ । കൈസാ ന ധരീ ॥ ൨൭ ॥
മ്ഹണോനി വായോസ്വരൂപേം ദേഹ ധരിലേം । ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണു മഹേശ ജാലേം ।
പുഢേം തേചി വിസ്താരലേം । പുത്രപൌത്രീം ॥ ൨൮ ॥
പുഢേം തേചി വിസ്താരലേം । പുത്രപൌത്രീം ॥ ൨൮ ॥
അംതരീംച സ്ത്രിയാ കല്പില്യാ । തോം ത്യാ കല്പിതാംച നിര്മാണ ജാല്യാ ।
പരീ തയാപാസൂന പ്രജാ നിര്മില്യാ । നാഹീംത കദാ ॥ ൨൯ ॥
പരീ തയാപാസൂന പ്രജാ നിര്മില്യാ । നാഹീംത കദാ ॥ ൨൯ ॥
ഇച്ഹൂന പുത്ര കല്പിലേ । തേ തേ പ്രസംഗീം നിര്മാണ ജാലേ ।
യേണേം പ്രകാരേം വര്തലേ । ഹരിഹരാദിക ॥ ൩൦ ॥
യേണേം പ്രകാരേം വര്തലേ । ഹരിഹരാദിക ॥ ൩൦ ॥
പുഢേം ബ്രഹ്മയാനേം സൃഷ്ടീ കല്പിലീ । ഇച്ഹേസരിസീ സൃഷ്ടീ ജാലീ ।
ജീവസൃഷ്ടി നിര്മാണ കേലീ । ബ്രഹ്മദേവേം ॥ ൩൧ ॥
ജീവസൃഷ്ടി നിര്മാണ കേലീ । ബ്രഹ്മദേവേം ॥ ൩൧ ॥
നാനാ പ്രകാരീചേ പ്രാണീ കല്പിലേ । ഇച്ഹേസരിസേ നിര്മാണ ജാലേ ।
അവഘേ ജോഡേചി ഉദേലേ । അംഡജജാരജാദിക ॥ ൩൨ ॥
അവഘേ ജോഡേചി ഉദേലേ । അംഡജജാരജാദിക ॥ ൩൨ ॥
യേക ജളസ്വേദാപാസൂന ജാലേ । തേ പ്രാണീ സ്വേദജ ബോലിലേ ।
യേക വായോകരിതാം ജാലേ । അകസ്മാത ഉദ്ഭിജ ॥ ൩൩ ॥
യേക വായോകരിതാം ജാലേ । അകസ്മാത ഉദ്ഭിജ ॥ ൩൩ ॥
മനുഷ്യാചീ ഗൌഡവിദ്യാ । രാക്ഷസാംചീ വോഡംബരീ വിദ്യാ ।
ബ്രഹ്മയാചീ സൃഷ്ടിവിദ്യാ । യേണേം പ്രകരേം ॥ ൩൪ ॥
ബ്രഹ്മയാചീ സൃഷ്ടിവിദ്യാ । യേണേം പ്രകരേം ॥ ൩൪ ॥
കാംഹീയേക മനുഷ്യാംചീ । ത്യാഹൂന വിശേഷ രാക്ഷസാംചീ ।
ത്യാഹൂന വിശേഷ ബ്രഹ്മയാചീ । സൃഷ്ടിവിദ്യാ ॥ ൩൫ ॥
ത്യാഹൂന വിശേഷ ബ്രഹ്മയാചീ । സൃഷ്ടിവിദ്യാ ॥ ൩൫ ॥
ജാണതേ നേണതേ പ്രാണീ നിര്മിലേ । വേദ വദോന മാര്ഗ ലാവിലേ ।
ബ്രഹ്മയാനേം നിര്മാണ കേലേ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൩൬ ॥
ബ്രഹ്മയാനേം നിര്മാണ കേലേ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൩൬ ॥
മഗ ശരീപാസൂന ശരീരേം । സൃഷ്ടീ വാഢലീ വികാരേം ।
സകള ശരീരേം യേണേം പ്രകാരേം । നിര്മാണ ജാലീ ॥ ൩൭ ॥
സകള ശരീരേം യേണേം പ്രകാരേം । നിര്മാണ ജാലീ ॥ ൩൭ ॥
യേഥേം ആശംകാ ഫിടലീ । സകള സൃഷ്ടീ വിസ്താരലീ ।
വിചാര പാഹാതം പ്രത്യയാ ആലീ । യേഥാന്വയേം ॥ ൩൮ ॥
വിചാര പാഹാതം പ്രത്യയാ ആലീ । യേഥാന്വയേം ॥ ൩൮ ॥
ഐസീ സൃഷ്ടീ നിര്മാണ കേലീ । പുഢേം വിഷ്ണുനേം കൈസീ പ്രതിപാളിലീ ।
ഹേഹി വിവംചനാ പാഹിലീ । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൩൯ ॥
ഹേഹി വിവംചനാ പാഹിലീ । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൩൯ ॥
സകള പ്രാണീ നിര്മാണ ജാലേ । തേ മൂളരൂപേം ജാണോന പാളിലേ ।
ശരീരേം ദൈത്യ നിര്ദാളിലേ । നാനാ പ്രകാരീംചേ ॥ ൪൦ ॥
ശരീരേം ദൈത്യ നിര്ദാളിലേ । നാനാ പ്രകാരീംചേ ॥ ൪൦ ॥
നാനാ അവതാര ധരണേം । ദുഷ്ടാംചാ സംഹാര കരണേം ।
ധര്മ സ്ഥാപായാകാരണേം । വിഷ്ണുസ ജന്മ ॥ ൪൧ ॥
ധര്മ സ്ഥാപായാകാരണേം । വിഷ്ണുസ ജന്മ ॥ ൪൧ ॥
മ്ഹണോന ധര്മസ്ഥാപനേചേ നര । തേംഹി വിഷ്ണുചേ അവതാര ।
അഭക്ത ദുര്ജന രജനീചര । സഹജചി ജാലേ ॥ ൪൨ ॥
അഭക്ത ദുര്ജന രജനീചര । സഹജചി ജാലേ ॥ ൪൨ ॥
ആതാം പ്രാണീ ജേ ജന്മലേ । തേ നേണോന സംവ്ഹാരിലേ ।
മൂളരൂപേം സംവ്ഹാരിലേം । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൪൩ ॥
മൂളരൂപേം സംവ്ഹാരിലേം । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൪൩ ॥
ശരീരേം രുദ്ര ഖവളേല । തൈം ജീവസൃഷ്ടി സംവ്ഹാരേല ।
അവഘേം ബ്രഹ്മാംഡചി ജളേല । സംവ്ഹാരകാളീം ॥ ൪൪ ॥
അവഘേം ബ്രഹ്മാംഡചി ജളേല । സംവ്ഹാരകാളീം ॥ ൪൪ ॥
ഏവം ഉത്പത്തി സ്ഥിതീ സംവ്ഹാര । യാചാ ഐസാ ആഹേ വിചാര ।
ശ്രോതീം ഹോഊന തത്പര । അവധാന ദ്യാവേം ॥ ൪൫ ॥
ശ്രോതീം ഹോഊന തത്പര । അവധാന ദ്യാവേം ॥ ൪൫ ॥
കല്പാംതീം സംവ്ഹാര ഘഡേല । തോചി പുഢേം സാംഗിജേല ।
പംചപ്രളയ വോളഖേല । തോചി ജ്ഞാനീ ॥ ൪൬ ॥
പംചപ്രളയ വോളഖേല । തോചി ജ്ഞാനീ ॥ ൪൬ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ
ബീജലക്ഷണ
നാമ സമാസ
ചവഥാ
॥
ബീജലക്ഷണ
നാമ സമാസ
ചവഥാ
॥
സമാസ പാംചവാ : പന്ചപ്രളയനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ഐകാ പ്രളയാചേം ലക്ഷണ । പിംഡീം ദോനീ പ്രളയേ ജാണ ।
യേകനിദ്രാ യേക മരണ । ദേഹാംതകാള ॥ ൧ ॥
യേകനിദ്രാ യേക മരണ । ദേഹാംതകാള ॥ ൧ ॥
ദേഹാധാരക തിനീ മൂര്തീ । നിദ്രാ ജേവ്ഹാം സംപാദിതീ ।
തോ നിദ്രാപ്രളയ ശ്രോതീം । ബ്രഹ്മാംഡീംചാ ജാണാവാ ॥ ൨ ॥
തോ നിദ്രാപ്രളയ ശ്രോതീം । ബ്രഹ്മാംഡീംചാ ജാണാവാ ॥ ൨ ॥
തിനീ മൂര്തീസ ഹോഈല അംത । ബ്രഹ്മാംഡാസ മാംഡേല കല്പാംത ।
തേവ്ഹാം ജാണാവാ നേമസ്ത । ബ്രഹ്മപ്രളയേ ജാലാ ॥ ൩ ॥
തേവ്ഹാം ജാണാവാ നേമസ്ത । ബ്രഹ്മപ്രളയേ ജാലാ ॥ ൩ ॥
ദോനീ പിംഡീം ദോനീ ബ്രഹ്മാംഡീം । ച്യാരീ പ്രളയ നവഖംഡീം ।
പാംചവാ പ്രളയ ഉദംഡീ । ജാണിജേ വിവേകാചാ ॥ ൪ ॥
പാംചവാ പ്രളയ ഉദംഡീ । ജാണിജേ വിവേകാചാ ॥ ൪ ॥
ഐസേ ഹേ പാംചഹി പ്രളയേ । സാംഗിതലേ യേഥാന്വയേം ।
ആതാം ഹേം അനുഭവാസ യേ । ഐസേം കരൂം ॥ ൫ ॥
ആതാം ഹേം അനുഭവാസ യേ । ഐസേം കരൂം ॥ ൫ ॥
നിദ്രാ ജേവ്ഹാം സംചരേ । തേവ്ഹാം ജാഗൃതീവ്യാപാര സരേ ।
സുഷുപ്തി അഥവാ സ്വപ്ന ഭരേ । അകസ്മാത ആഅംഗീം ॥ ൬ ॥
സുഷുപ്തി അഥവാ സ്വപ്ന ഭരേ । അകസ്മാത ആഅംഗീം ॥ ൬ ॥
യാ നാംവ നിദ്രാപ്രളയേ । ജാഗൃതീചാ ഹോയേ ക്ഷയേ ।
ആതാം ഐകാ ദേഹാംതസമയേ । മ്ഹണിജേ മൃത്യുപ്രളയേ ॥ ൭ ॥
ആതാം ഐകാ ദേഹാംതസമയേ । മ്ഹണിജേ മൃത്യുപ്രളയേ ॥ ൭ ॥
ദേഹീം രോഗ ബളാവതീ । അഥവാ കഠീണ പ്രസംഗ പഡതീ ।
തേണേം പംചപ്രാണ ജാതീ । വ്യാപാര സാംഡുനീ ॥ ൮ ॥
തേണേം പംചപ്രാണ ജാതീ । വ്യാപാര സാംഡുനീ ॥ ൮ ॥
തികഡേ ഗേലാ മനപവനു । ഇകഡേ രാഹീലീ നുസ്തീ തനു ।
ദുസരാ പ്രളയോ അനുമാനു । അസേചിനാ ॥ ൯ ॥
ദുസരാ പ്രളയോ അനുമാനു । അസേചിനാ ॥ ൯ ॥
തിസരാ ബ്രഹ്മാ നിജേലാ । തോം ഹാ മൃത്യലോക ഗോളാ ജാലാ ।
അവഘാ വ്യാപാര ഖുംടലാ । പ്രാണീമാത്രാംചാ ॥ ൧൦ ॥
അവഘാ വ്യാപാര ഖുംടലാ । പ്രാണീമാത്രാംചാ ॥ ൧൦ ॥
തേവ്ഹാം പ്രാണീയാംചേ സുക്ഷ്മാംശ । വായോചക്രീം കരിതീ വാസ ।
കിത്യേക കാല ജാതാം ബ്രഹ്മയാസ । ജാഗൃതീ ഘഡേ ॥ ൧൧ ॥
കിത്യേക കാല ജാതാം ബ്രഹ്മയാസ । ജാഗൃതീ ഘഡേ ॥ ൧൧ ॥
പുന്ഹാ മാഗുതീ സൃഷ്ടി രചീ । വിസംചിലേ ജീവ മാഗുതേം സംചീ ।
സീമാ ഹോതാം ആയുഷ്യാചീ । ബ്രഹ്മപ്രളയ മാംഡേ ॥ ൧൨ ॥
സീമാ ഹോതാം ആയുഷ്യാചീ । ബ്രഹ്മപ്രളയ മാംഡേ ॥ ൧൨ ॥
ശത വരുഷേം മേഘ ജാതീ । തേണേം പ്രാണീ മൃത്യു പാവതീ ।
അസംഭാവ്യ തര്കേ ക്ഷിതീ । മര്യാദേവേഗളീ ॥ ൧൩ ॥
അസംഭാവ്യ തര്കേ ക്ഷിതീ । മര്യാദേവേഗളീ ॥ ൧൩ ॥
സൂര്യ തപേ ബാരാകളീ । തേണേം പൃഥ്വീചീ ഹോയ ഹോളീ ।
അഗ്നീ പാവതാം പാതാളീം । ശേഷ വിഷ വമീ ॥ ൧൪ ॥
അഗ്നീ പാവതാം പാതാളീം । ശേഷ വിഷ വമീ ॥ ൧൪ ॥
ആകാശീം സൂര്യാച്യാ ജ്വാളാ । പാതാളീം ശേഷ വിഷ വമീ ഗരളാ ।
ദോഹികഡൂന ജളതാം ഭൂഗോളാ । ഉരീ കൈംചീ ॥ ൧൫ ॥
ദോഹികഡൂന ജളതാം ഭൂഗോളാ । ഉരീ കൈംചീ ॥ ൧൫ ॥
സൂര്യാസ ഖഡതരതാ ചഢേ । ഹലകാലോള ചഹുംകഡേ ।
കോംസളതീ മേരൂചേ കഡേ । ഘഡഘഡായമാന ॥ ൧൬ ॥
കോംസളതീ മേരൂചേ കഡേ । ഘഡഘഡായമാന ॥ ൧൬ ॥
അമരാവതീ സത്യലോക । വൈകുംഠ കൈളാസാദിക ।
യാഹിവേഗളേ നാനാ ലോക । ഭസ്മോന ജാതീ ॥ ൧൭ ॥
യാഹിവേഗളേ നാനാ ലോക । ഭസ്മോന ജാതീ ॥ ൧൭ ॥
മേരു അവഘാചി ഘസരേ । തേഥീല മഹീമാച വോസരേ ।
ദേവസമുദാവ വാവരേ । വായോചക്രീം ॥ ൧൮ ॥
ദേവസമുദാവ വാവരേ । വായോചക്രീം ॥ ൧൮ ॥
ഭസ്മ ജാലിയാ ധരത്രീ । പ്രജന്യ പഡേം ശുംഡാധാരീം ।
മഹീ വിരേ ജളാംതരീം । നിമിഷ്യമാത്രേം ॥ ൧൯ ॥
മഹീ വിരേ ജളാംതരീം । നിമിഷ്യമാത്രേം ॥ ൧൯ ॥
പുഢേം നുസ്തേ ഉരേല ജള । തയാസ ശോഷീല അനള ।
പുഢേം ഏകവടതീ ജ്വാള । മര്യാദേവേഗളേ ॥ ൨൦ ॥
പുഢേം ഏകവടതീ ജ്വാള । മര്യാദേവേഗളേ ॥ ൨൦ ॥
സമുദ്രീംചാ വഡവാനള । ശിവനേത്രീംചാ നേത്രാനള ।
സപ്തകംചുകീംചാ ആവര്ണാനള । സൂര്യ ആണീ വിദ്യുല്യതാ ॥ ൨൧ ॥
സപ്തകംചുകീംചാ ആവര്ണാനള । സൂര്യ ആണീ വിദ്യുല്യതാ ॥ ൨൧ ॥
ഐസേ ജ്വാള ഏകവടതീ । തേണേം ദേവ ദേഹ സോഡിതീ ।
പൂര്വരൂപേം മിളോന ജാതീ । പ്രഭംജനീം ॥ ൨൨ ॥
പൂര്വരൂപേം മിളോന ജാതീ । പ്രഭംജനീം ॥ ൨൨ ॥
തോ വാരാ ഝഡപീ വൈശ്വാനരാ । വന്ഹീ വിഝേല യേകസരാ ।
വായോ ധാവേം സൈരാവൈരാ । പരബ്രഹ്മീം ॥ ൨൩ ॥
വായോ ധാവേം സൈരാവൈരാ । പരബ്രഹ്മീം ॥ ൨൩ ॥
ധൂമ്ര വിതുളേ ആകാശീം । തൈസേ ഹോഈല സമീരാസീ ।
വഹുതാം മധേം ഥോഡിയാസീ । നാശ ബോലിലാ ॥ ൨൪ ॥
വഹുതാം മധേം ഥോഡിയാസീ । നാശ ബോലിലാ ॥ ൨൪ ॥
വായോ വിതുളതാംച ജാണ । സൂക്ഷ്മ ഭൂതേം ആണീ ത്രിഗുണ ।
ഈശ്വര സാംഡീ അധിഷ്ഠാന । നിര്വികല്പീം ॥ ൨൫ ॥
ഈശ്വര സാംഡീ അധിഷ്ഠാന । നിര്വികല്പീം ॥ ൨൫ ॥
തേഥേം ജാണിവ രാഹിലീ । ആണീ ജഗജ്ജോതീ നിമാലീ ।
ശുദ്ധ സാരാംശ ഉരലീ । സ്വരൂപസ്ഥിതീ ॥ ൨൬ ॥
ശുദ്ധ സാരാംശ ഉരലീ । സ്വരൂപസ്ഥിതീ ॥ ൨൬ ॥
ജിതുകീം കാഹീം നാമാഭിധാനേം । തയേ പ്രകൃതീചേനി ഗുണേം ।
പ്രകൃതീ നസ്താം ബോലണേം । കൈസേം ബോലാവേം ॥ ൨൭ ॥
പ്രകൃതീ നസ്താം ബോലണേം । കൈസേം ബോലാവേം ॥ ൨൭ ॥
പ്രകൃതീ അസ്താം വിവേക കീജേ । ത്യാസ വിവേകപ്രളയേ ബോലിജേ ।
പാംചഹി പ്രളയ വോജേം । തുജ നിരോപിലേം ॥ ൨൮ ॥
പാംചഹി പ്രളയ വോജേം । തുജ നിരോപിലേം ॥ ൨൮ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ പംചപ്രളയനിരൂപണനാമ സമാസ പാംചവാ ॥
സമാസ സഹാവാ : ഭ്രമ്നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ഉത്പത്തി സ്ഥിതി സംവ്ഹാര । യാചാ നിരോപിലാ വേവ്ഹാര ।
പരമാത്മാ നിര്ഗുണ നിരാകാര । ജൈസാ തൈസാ ॥ ൧ ॥
പരമാത്മാ നിര്ഗുണ നിരാകാര । ജൈസാ തൈസാ ॥ ൧ ॥
ഹോതേം വര്തതേം ആണി ജാതേം । യാചാ സമംധ നാഹീം തേഥേം ।
ആദ്യ മദ്യ അവസാന തേം । സംചലേംചി ആഹേ ॥ ൨ ॥
ആദ്യ മദ്യ അവസാന തേം । സംചലേംചി ആഹേ ॥ ൨ ॥
പരബ്രഹ്മ അസതചി അസേ । മധ്യേംചി ഹാ ഭ്രമ ഭാസേ ।
ഭാസേ പരംതു അവഘാ നാസേ । കാളാംതരീ ॥ ൩ ॥
ഭാസേ പരംതു അവഘാ നാസേ । കാളാംതരീ ॥ ൩ ॥
ഉത്പത്തിസ്ഥിതീസംവ്ഹാരത । മധ്യേംഹി അഖംഡ ഹോത ജാത ।
പുഢേം സേവടീം കല്പാംത । സകളാംസ ആഹേ ॥ ൪॥
പുഢേം സേവടീം കല്പാംത । സകളാംസ ആഹേ ॥ ൪॥
യാമധേം ജ്യാസ വിവേക ആഹേ । തോ ആധീംച ജാണതാഹേ ।
സാരാസാര വിചാരേം പാഹേ। മ്ഹണൌനിയാം ॥ ൫ ॥
സാരാസാര വിചാരേം പാഹേ। മ്ഹണൌനിയാം ॥ ൫ ॥
ബഹുത ഭ്രമിഷ്ട മിളാലേ । ത്യാംത ഉമജല്യാചേം കായ ചാലേ ।
സൃഷ്ടിമധേം ഉമജലേ । ഐസേം ഥോഡേ ॥ ൬॥
സൃഷ്ടിമധേം ഉമജലേ । ഐസേം ഥോഡേ ॥ ൬॥
ത്യാ ഉമജല്യാംചേ ലക്ഷണ । കാംഹീം കരൂം നിരൂപണ ।
ബ്രമ്ഹാഹൂന വിലക്ഷണ । മഹാപുരുഷ ॥ ൭ ॥
ബ്രമ്ഹാഹൂന വിലക്ഷണ । മഹാപുരുഷ ॥ ൭ ॥
ഭ്രമ ഹാ നസേല ജയാസീ । മനീം വോളഖാവേ തയാസീ ।
ഐകേ ആതാം ഭ്രമാസീം । നിരോപിജേല ॥ ൮॥
ഐകേ ആതാം ഭ്രമാസീം । നിരോപിജേല ॥ ൮॥
യേക പരബ്രഹ്മ സംചലേം । കദാപീ നാഹീം വികാരലേ ।
ത്യാവേഗളേം ഭാസലേം । തേം ഭ്രമരൂപ ॥ ൯ ॥
ത്യാവേഗളേം ഭാസലേം । തേം ഭ്രമരൂപ ॥ ൯ ॥
ജയാസീ ബോലിലാ കല്പാംത । ത്രിഗുണ ആണി പംചഭൂത ।
ഹേം അവഘേംചി സമസ്ത । ഭ്രമരൂപ ॥ ൧൦ ॥
ഹേം അവഘേംചി സമസ്ത । ഭ്രമരൂപ ॥ ൧൦ ॥
മീ തൂം ഹാ ഭ്രമ । ഉപാസനാഹി ഭ്രമ ।
ഈശ്വരഭാവ ഹാഹി ഭ്രമ । നിശ്ചയേംസീം ॥ ൧൧ ॥
ഈശ്വരഭാവ ഹാഹി ഭ്രമ । നിശ്ചയേംസീം ॥ ൧൧ ॥
॥ ശ്ലോക ॥
ഭ്രമേണാഹം ഭ്രമേണ ത്വം । ഭ്രമേണോപാസകാ ജനാഃ ।
ഭ്രമേണേശ്വര ഭാവത്വം । ഭ്രമമൂലമിദം ജഗത് ॥ ൧ ॥
ഭ്രമേണേശ്വര ഭാവത്വം । ഭ്രമമൂലമിദം ജഗത് ॥ ൧ ॥
യാകാരണേം സൃഷ്ടി ഭാസത । പരംതു ഭ്രമചി ഹാ സമസ്ത ।
യാമധ്യേം ജേ വിചാരവംത । തേചി ധന്യ ॥ ൧൨ ॥
യാമധ്യേം ജേ വിചാരവംത । തേചി ധന്യ ॥ ൧൨ ॥
ആതാം ഭ്രമാചാ വിചാരു । അത്യംതചി പ്രാംജള കരൂം ।
ദൃഷ്ടാംതദ്വാരേ വിവരൂം । ശ്രോതയാസീ ॥ ൧൩॥
ദൃഷ്ടാംതദ്വാരേ വിവരൂം । ശ്രോതയാസീ ॥ ൧൩॥
ഭ്രമണ കരീതാം ദുരീം ദേസീം । ദിശാഭൂലീ ആപണാസീ ।
കാം വോളഖീ മോഡേ ജീവലഗാംസീ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൪॥
കാം വോളഖീ മോഡേ ജീവലഗാംസീ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൪॥
കാം ഉന്മത്ത ദ്രവ്യ സേവിലേം । തേണേം അനേക ഭാസോം ലാഗലേം ।
നാനാ വേഥാം കാം ഝഡപിലേം । ഭുതേം തോ ഭ്രമ ॥ ൧൫ ॥
നാനാ വേഥാം കാം ഝഡപിലേം । ഭുതേം തോ ഭ്രമ ॥ ൧൫ ॥
ദശാവതാരീം വാടതീ നാരീ । കാം തേ മാംഡലീ ബാജീഗരീ ।
ഉഗാച സംദേഹ അംതരീം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൬ ॥
ഉഗാച സംദേഹ അംതരീം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൬ ॥
ഠേവിലാ ഠാവ തോ വിസരലാ । കാം മാര്ഗീം ജാതാം മാര്ഗ ചുകലാ ।
പട്ടണാമധേം ഭാംബാവലാ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൭ ॥
പട്ടണാമധേം ഭാംബാവലാ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൭ ॥
വസ്തു ആപണാപാസീം അസതാം । ഗേലീ മ്ഹണോനി ഹോയേ ദുചിതാ ।
ആപലേം ആപണ വിസരതാം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൮ ॥
ആപലേം ആപണ വിസരതാം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൮ ॥
കാംഹീ പദാര്ഥ വിസരോന ഗേലാ । കാം ജേം സികലാ തേം വിസരലാ ।
സ്വപ്നദുഃഖേം ഘാബിരാ ജാലാ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൯ ॥
സ്വപ്നദുഃഖേം ഘാബിരാ ജാലാ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൧൯ ॥
ദുശ്ചിന്ഹേം അഥവാ അപശകുന । മിഥ്യാ വാര്തേനേം ഭംഗേ മന ।
വചകേ പദാര്ഥ ദേഖോന । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൦ ॥
വചകേ പദാര്ഥ ദേഖോന । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൦ ॥
വൃക്ഷ കാഷ്ഠ ദേഖിലേം । മനാംത വാടേം ഭൂത ആലേം ।
കാംഹീംച നസ്താം ഹഡബഡിലേം । യാ നാംവ ഭ്രമ ൨൧ ॥
കാംഹീംച നസ്താം ഹഡബഡിലേം । യാ നാംവ ഭ്രമ ൨൧ ॥
കാച ദേഖോന ഉദകാംത പഡേ । കാം സഭാ ദേഖോന ദര്പണീം പവാഡേ ।
ദ്വാര ചുകോന ഭല്തീകഡേം ജാണേം യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൨ ॥
ദ്വാര ചുകോന ഭല്തീകഡേം ജാണേം യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൨ ॥
യേക അസ്താം യേക വാടേ । യേക സാംഗതാം യേക നിവടേ ।
യേക ദിസതാം യേക ഉഠേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൩ ॥
യേക ദിസതാം യേക ഉഠേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൩ ॥
ആതാം ജേം ജേം ദേഇജേതേം । തേം തേം പുഢേം പാവിജേതേം ।
മേലേം മാണുസ ഭോജനാ യേതേം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൪ ॥
മേലേം മാണുസ ഭോജനാ യേതേം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൪ ॥
യേ ജന്മീംചേം പുഢിലേ ജന്മീം । കാംഹീം യേക പാവേന മീ ।
പ്രീതീഗുംതലീ മനുഷ്യാചേ നാമീം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൫ ॥
പ്രീതീഗുംതലീ മനുഷ്യാചേ നാമീം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൫ ॥
മേലേം മനുഷ്യ സ്വപ്നാ ആലേം । തേണേം കാംഹീം മാഗിതലേം ।
മനീം അഖംഡ ബൈസലേം । യാനാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൬ ॥
മനീം അഖംഡ ബൈസലേം । യാനാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൬ ॥
അവഘേം മിഥ്യാ മ്ഹണോന ബോലേ । ആണി സമര്ഥാവരീ മന ചാലേ ।
ജ്ഞാതേ വൈഭവേം ദപടലേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൭ ॥
ജ്ഞാതേ വൈഭവേം ദപടലേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൭ ॥
കര്മഠപണേം ജ്ഞാന വിടേ । കാം ജ്ഞാതേപണേം ബളേം ഭ്രഷ്ടേ ।
കോണീയേക സീമാ ഫിടേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൮ ॥
കോണീയേക സീമാ ഫിടേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൮ ॥
ദേഹാഭിമാന । കര്മാഭിമാന ജാത്യാഭിമാന കുളാഭിമാന ।
ജ്ഞാനാഭിമാന മോക്ഷാഭിമാന । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൯ ॥
ജ്ഞാനാഭിമാന മോക്ഷാഭിമാന । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൨൯ ॥
കൈസാ ന്യായ തോ ന കളേ । കേലാ അന്യാനേ തോ നാഡലേ ।
ഉഗാച അഭിമാനേം ഖവളേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൦ ॥
ഉഗാച അഭിമാനേം ഖവളേ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൦ ॥
മാഗീല കാംഹീ ആഠവേനാ । പുഢീല വിചാര സുചേനാ ।
അഖംഡ ആരൂഢ അനുമാനാ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൧ ॥
അഖംഡ ആരൂഢ അനുമാനാ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൧ ॥
പ്രചീതിവിണ ഔഷധ ഘേണേ । പ്രചിത നസ്താ പഥ്യ കരണേ ।
പ്രചീതീവിണ ജ്ഞാന സാംഗണേം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൨ ॥
പ്രചീതീവിണ ജ്ഞാന സാംഗണേം । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൨ ॥
ഫളശ്രുതീവീണ പ്രയോഗ । ജ്ഞാനേംവീണ നുസ്താ യോഗ ।
ഉഗാച ശരീരേം ഭോഗിജേ ഭോഗ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൩ ॥
ഉഗാച ശരീരേം ഭോഗിജേ ഭോഗ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൩ ॥
ബ്രഹ്മാ ലിഹിതോ അദൃഷ്ടീം ആണി വാചൂന ജാതേ സടീ ।
ഐശാ പ്രകാരീച്യാ ഗോഷ്ടീ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൪ ॥
ഐശാ പ്രകാരീച്യാ ഗോഷ്ടീ । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൪ ॥
ഉദംഡ ഭ്രമ വിസരലാ । അജ്ഞാനജനീം പൈസാവലാ।
അല്പ സംകേതേം ബോലിലാ । കളാവയാ കാരണേം ॥ ൩൫॥
അല്പ സംകേതേം ബോലിലാ । കളാവയാ കാരണേം ॥ ൩൫॥
ഭ്രമരൂപ വിശ്വ സ്വഭാവേം । തേഥേം കായേ മ്ഹണോന സാംഗാവേം ।
നിര്ഗുണ ബ്രഹ്മാവേഗളേം അഘവേം । ഭ്രമരൂപ ॥൩൬ ॥
നിര്ഗുണ ബ്രഹ്മാവേഗളേം അഘവേം । ഭ്രമരൂപ ॥൩൬ ॥
ജ്ഞാതാസ നാഹീം സംസാര । ഐസേം ബോലതീ അപാര ।
ഗത ജ്ഞാത്യാചേ ചമത്കാര । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൭ ॥
ഗത ജ്ഞാത്യാചേ ചമത്കാര । യാ നാംവ ഭ്രമ ॥ ൩൭ ॥
യേഥേം ആശംകാ ഉഠിലീ । ജ്ഞാത്യാചീ സമധീ പൂജിലീ ।
തേഥേം കാംഹീം പ്രചീത ആലീ । കിംവാ നാഹീം ॥ ൩൮ ॥
തേഥേം കാംഹീം പ്രചീത ആലീ । കിംവാ നാഹീം ॥ ൩൮ ॥
തൈസേചി അവതാരീ സംപലേ । ത്യാംചേഹി സാമര്ഥ്യ ഉദംഡ ചാലേ ।
തരീ തേ കായേ ഗുംതലേ । വാസനാ ധരൂനി ॥ ൩൯ ॥
തരീ തേ കായേ ഗുംതലേ । വാസനാ ധരൂനി ॥ ൩൯ ॥
ഐസീ ആശംകാ ഉദ്ഭവലീ । സമര്ഥേം പാഹിജേ നിരസിലീ ।
ഇതുകേന ഹേ സമാപ്ത ജാലീ । കഥാ ഭ്രമാചീ ॥ ൪൦ ॥
ഇതുകേന ഹേ സമാപ്ത ജാലീ । കഥാ ഭ്രമാചീ ॥ ൪൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ഭ്രമനിരൂപണനാമ സമാസ സഹാവാ ॥
സമാസ സാതവാ : സഗുണഭജന ॥ ശ്രീരാമ ॥
അവതാരാദിക ജ്ഞാനീ സംത । സാരാസാരവിചാരേം മുക്ത ।
ത്യാംചേ സാമര്ഥ്യ ചാലത । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൧ ॥
ത്യാംചേ സാമര്ഥ്യ ചാലത । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൧ ॥
ഹേം ശ്രോതയാംചീ ആശംകാ । പാഹാതാം പ്രശ്ന കേലാ നികാ ।
സാവധ ഹോഊന ഐകാ । മ്ഹണേ വക്താ ॥ ൨ ॥
സാവധ ഹോഊന ഐകാ । മ്ഹണേ വക്താ ॥ ൨ ॥
ജ്ഞാനീ മുക്ത ഹോഊന ഗേലേ । മാഗേം ത്യാംചേ സാമര്ഥ്യ ചാലേ ।
പരംതു തേ നാഹീം ആലേ । വാസനാ ധരൂനീ ॥ ൩ ॥
പരംതു തേ നാഹീം ആലേ । വാസനാ ധരൂനീ ॥ ൩ ॥
ലോകാംസ ഹോതോ ചമത്കാര । ലോക മാനിതീ സാചാര ।
പരംതു യാചാ വിചാര । പാഹിലാ പാഹിജേ ॥ ൪ ॥
പരംതു യാചാ വിചാര । പാഹിലാ പാഹിജേ ॥ ൪ ॥
ജീത അസ്താം നേണോം കിതീ । ജനാമധേം ചമത്കാര ഹോതീ ।
ഐസിയാചീ സദ്യ പ്രചിതീ । രോകഡീ പാഹാവീ ॥ ൫ ॥
ഐസിയാചീ സദ്യ പ്രചിതീ । രോകഡീ പാഹാവീ ॥ ൫ ॥
തോ തരീ ആപണ നാഹീം ഗേലാ । ലോകീം പ്രത്യക്ഷ ദേഖിലാ ।
ഐസാ ചമത്കാര ജാലാ । യാസ കായേ മ്ഹണാവേം ॥ ൬ ॥
ഐസാ ചമത്കാര ജാലാ । യാസ കായേ മ്ഹണാവേം ॥ ൬ ॥
തരീ തോ ലോകാംചാ ഭാവാര്ഥ । ഭാവികാം ദേവ യേഥാര്ഥ ।
അനേത്ര കല്പനാ വേര്ഥ । കുതര്കാചീ ॥ ൭ ॥
അനേത്ര കല്പനാ വേര്ഥ । കുതര്കാചീ ॥ ൭ ॥
ആവഡേ തേം സ്വപ്നീം ദേഖിലേം। തരീകായ തേഥൂന ആലേം ।
മ്ഹണാല തേണേം ആഠവിലേം । തരീ ദ്രവ്യ കാം ദിസേ ॥ ൮ ॥
മ്ഹണാല തേണേം ആഠവിലേം । തരീ ദ്രവ്യ കാം ദിസേ ॥ ൮ ॥
ഏവം ആപലീ കല്പനാ । സ്വപ്നീം യേതീ പദാര്ഥ നാനാ ।
പരീ തേ പദാര്ഥ ചാലതീനാ । അഥവാ ആഠഊ നാഹീം ॥ ൯ ॥
പരീ തേ പദാര്ഥ ചാലതീനാ । അഥവാ ആഠഊ നാഹീം ॥ ൯ ॥
യേഥേം തുടലീ ആശംകാ । ജ്ഞാത്യാസ ജന്മ കല്പൂം നകാ ।
ഉമജേനാ തരീ വിവേകാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൧൦ ॥
ഉമജേനാ തരീ വിവേകാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൧൦ ॥
ജ്ഞാനീ മുക്ത ഹോഊന ഗേലേ । ത്യാംചേം സാമര്ഥ്യ ഉഗേചി ചാലേ ।
കാം ജേ പുണ്യമാര്ഗേം ചാലിലേം । മ്ഹണോനിയാം ॥ ൧൧ ॥
കാം ജേ പുണ്യമാര്ഗേം ചാലിലേം । മ്ഹണോനിയാം ॥ ൧൧ ॥
യാകാരണേം പുണ്യമാര്ഗേം ചാലാവേം । ഭജന ദേവാചേം വാഢവാവേം ।
ന്യായേ സാംഡൂന ന ജാവേം । അന്യായമാര്ഗേം ॥ ൧൨ ॥
ന്യായേ സാംഡൂന ന ജാവേം । അന്യായമാര്ഗേം ॥ ൧൨ ॥
നാനാപുരശ്ചരണേം കരാവീം । നാനാ തീര്ഥാടണേം ഫീരാവീം ।
നാനാ സാമര്ഥ്യേം വാഢവാവീം। വൈരാഗ്യബളേം ॥ ൧൩ ॥
നാനാ സാമര്ഥ്യേം വാഢവാവീം। വൈരാഗ്യബളേം ॥ ൧൩ ॥
നിശ്ചയേ ബൈസേ വസ്തൂകഡേ । തരീ ജ്ഞാനമാര്ഗേംഹി സാമര്ഥ്യ ചഢേ ।
കോണീയേക യേകാംത മോഡേ । ഐസേം ന കരാവേം ॥ ൧൪ ॥
കോണീയേക യേകാംത മോഡേ । ഐസേം ന കരാവേം ॥ ൧൪ ॥
യേക ഗുരു യേക ദേവ । കോഠേം തരീ അസാവാ ഭാവ ।
ഭാവാര്ഥ നസ്താം വാവ । സര്വ കാംഹീം ॥ ൧൫ ॥
ഭാവാര്ഥ നസ്താം വാവ । സര്വ കാംഹീം ॥ ൧൫ ॥
നിര്ഗുണീം ജ്ഞാന ജാലേം । മ്ഹണോന സഗുണ അലക്ഷ കേലേം ।
തരീ തേം ജ്ഞാതേം നാഗവലേം । ദോഹിംകഡേ ॥ ൧൬ ॥
തരീ തേം ജ്ഞാതേം നാഗവലേം । ദോഹിംകഡേ ॥ ൧൬ ॥
നാഹീം ഭക്തീ നാഹീം ജ്ഞാന । മധേംച പൈസാവലാ അഭിമാന ।
മ്ഹണോനിയാം ജപധ്യാന । സാംഡൂംച നയേ ॥൧൭ ॥
മ്ഹണോനിയാം ജപധ്യാന । സാംഡൂംച നയേ ॥൧൭ ॥
സാംഡീല സഗുണഭജനാസീ । തരീ തോ ജ്ഞാതാ പരീ അപേസീ ।
മ്ഹണോനിയാം സഗുണഭജനാസീ । സാംഡൂംച നയേ ॥ ൧൮ ॥
മ്ഹണോനിയാം സഗുണഭജനാസീ । സാംഡൂംച നയേ ॥ ൧൮ ॥
നിഃകാമ ബുദ്ധീചിയാ ഭജനാ । ത്രൈലോകീം നാഹീം തുളണാ ।
സമര്ഥേംവിണ ഘഡേനാ । നിഃകാമ ഭജന ॥ ൧൯ ॥
സമര്ഥേംവിണ ഘഡേനാ । നിഃകാമ ഭജന ॥ ൧൯ ॥
കാമനേനേം ഫള ഘഡേ । നിഃകാമ ഭജനേം ഭഗവംത ജോഡേ ।
ഫളഭഗവംതാ കോണീകഡേ । മഹദാംതര ॥ ൨൦ ॥
ഫളഭഗവംതാ കോണീകഡേ । മഹദാംതര ॥ ൨൦ ॥
നാനാ ഫളേ ദേവാപാസീ । ആണീ ഫള അംതരീം ഭഗവംതാസീ ।
യാകാരണേം പരമേശ്വരാസീ । നിഃകാമ ഭജാവേം ॥ ൨൧ ॥
യാകാരണേം പരമേശ്വരാസീ । നിഃകാമ ഭജാവേം ॥ ൨൧ ॥
നിഃകാമഭജനാചേം ഫള ആഗളേ । സാമര്ഥ്യ ചഢേ മര്യാദാവേഗളേം ।
തേഥേം ബാപുഡീ ഫളേം । കോണീകഡേ ॥ ൨൨॥
തേഥേം ബാപുഡീ ഫളേം । കോണീകഡേ ॥ ൨൨॥
ഭക്തേം ജേം മനീം ധരാവേം । തേം ദേവേം ആപണചി കരാവേം ।
തേഥേം വേഗളേം ഭാവാവേം । നലഗേ കദാ ॥ ൨൩ ॥
തേഥേം വേഗളേം ഭാവാവേം । നലഗേ കദാ ॥ ൨൩ ॥
ദോനീ സാമര്ഥ്യേം യേക ഹോതാം । കാളാസ നാടോപേ സര്വഥാ ।
തേഥേം ഇതരാംസീ കോണ കഥാ । കീടകന്യായേം ॥ ൨൪ ॥
തേഥേം ഇതരാംസീ കോണ കഥാ । കീടകന്യായേം ॥ ൨൪ ॥
മ്ഹണോനി നിഃകാമ ഭജന । വരീ വിശേഷ ബ്രഹ്മജ്ഞാന ।
തയാസ തുളിതാം ത്രിഭുവന । ഉണേം വാടേ ॥ ൨൫ ॥
തയാസ തുളിതാം ത്രിഭുവന । ഉണേം വാടേ ॥ ൨൫ ॥
യേഥേം ബുദ്ധീചാ പ്രകാശ । ആണിക ന ചഢേ വിശേഷ ।
പ്രതാപ കീര്തീ ആണീ യേശ । നിരംതര ॥ ൨൬ ॥
പ്രതാപ കീര്തീ ആണീ യേശ । നിരംതര ॥ ൨൬ ॥
നിരൂപണാചാ വിചാര । ആണീ ഹരികഥേചാ ഗജര ।
തേഥേം ഹോതീ തത്പര । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൨൭ ॥
തേഥേം ഹോതീ തത്പര । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൨൭ ॥
ജേഥേം ഭ്രഷ്ടാകാര ഘഡേനാ । തോ പരമാര്ഥഹി ദഡേനാ ।
സമാധാന വിഘഡേനാ । നിശ്ചയാചേം ॥ ൨൮ ॥
സമാധാന വിഘഡേനാ । നിശ്ചയാചേം ॥ ൨൮ ॥
സാരാസാരവ്ഹിചാര കരണേം । ന്യായേ അന്യായേ അഖംഡ പാഹാണേം ।
ബുദ്ധി ഭഗവംതാചേം ദേണേം । പാലടേനാ ॥ ൨൯ ॥
ബുദ്ധി ഭഗവംതാചേം ദേണേം । പാലടേനാ ॥ ൨൯ ॥
ഭക്ത ഭഗവംതീം അനന്യ । ത്യാസീ ബുദ്ധീ ദേതോ ആപണ ।
യേദര്ഥീം ഭഗവദ്വചന । സാവധ ഐകാ ॥ ൩൦ ॥
യേദര്ഥീം ഭഗവദ്വചന । സാവധ ഐകാ ॥ ൩൦ ॥
ശ്ലോകാര്ധ ॥ ദദാമി ബുദ്ധിയോഗം തം യേന മാമുപയാംതി തേ ॥
മ്ഹണൌന സഗുണ ഭജന । വരീ വിശേഷ ബ്രഹ്മജ്ഞാന ।
പ്രത്യയാചേം സമാധാന । ദുര്ല്ലഭ ജഗീം ॥ ൩൧ ॥
പ്രത്യയാചേം സമാധാന । ദുര്ല്ലഭ ജഗീം ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സഗുണഭജനനിരൂപണനാമ സമാസ സാതവാ ॥
സമാസ ആഠവാ : പ്രചീതനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ഐകാ പ്രചിത്തീചീം ലക്ഷണേം । പ്രചിത പാഹേല തേം ശാഹാണേം ।
യേര വേഡേ ദൈന്യവാണേ । പ്രചിതീവിണ ॥ ൧ ॥
യേര വേഡേ ദൈന്യവാണേ । പ്രചിതീവിണ ॥ ൧ ॥
നാനാ രത്നേം നാനാ നാണീം । പരീക്ഷൂന ന ഘേതാം ഹാനീ ।
പ്രചിത ന യേതാം നിരൂപണീം । ബൈസോംച നയേ ॥ ൨ ॥
പ്രചിത ന യേതാം നിരൂപണീം । ബൈസോംച നയേ ॥ ൨ ॥
സുരംഗ ശസ്ത്ര ദമൂന പാഹിലേം । ബരേം പാഹാതാം പ്രചിതീസ ആലേ ।
തരീ മഗ പാഹിജേ ഘേതലേം । ജാണതേ പുരുഷീം ॥ ൩ ॥
തരീ മഗ പാഹിജേ ഘേതലേം । ജാണതേ പുരുഷീം ॥ ൩ ॥
ബീജ ഉഗവേലസേം പാഹാവേം । തരീ മഗ ദ്രവ്യ ഘാലൂന ഘ്യാവേം ।
പ്രചിത ആലിയാം ഐകാവേം । നിരൂപണ ॥ ൪ ॥
പ്രചിത ആലിയാം ഐകാവേം । നിരൂപണ ॥ ൪ ॥
ദേഹീം ആരോഗ്യതാ ജാലീ । ഐസീ ജനാ പ്രചിത ആലീ ।
തരീ മഗ ആഗത്യ ഘേതലീ । പാഹിജേ മാത്രാ ॥ ൫ ॥
തരീ മഗ ആഗത്യ ഘേതലീ । പാഹിജേ മാത്രാ ॥ ൫ ॥
പ്രചിതീവിണ ഔഷധ ഘേണേം । തരീ മഗ ധഡചി വിഘഡണേം ।
അനുമാനേം ജേം കാര്യ കരണേം । തേംചി മുര്ഖപണ॥൬ ॥
അനുമാനേം ജേം കാര്യ കരണേം । തേംചി മുര്ഖപണ॥൬ ॥
പ്രചിതീസ നാഹീം ആലേം । ആണി സുവര്ണ കരവിലേം ।
തരീ മഗ ജാണാവേം ഠകിലേം । ദേഖതദേഖതാം ॥ ൭ ॥
തരീ മഗ ജാണാവേം ഠകിലേം । ദേഖതദേഖതാം ॥ ൭ ॥
ശോധൂന പാഹില്യാവിണ । കാംഹീംതരീ യേക കാരണ ।
ഹോണാര നാഹീം നിര്വാണ । പ്രാണാസ ഘഡേ ॥ ൮ ॥
ഹോണാര നാഹീം നിര്വാണ । പ്രാണാസ ഘഡേ ॥ ൮ ॥
മ്ഹണോനീ അനുമാനാചേം കാര്യ । ഭല്യാനീം കദാപി കരൂം നയേ ।
ഉപായ പാഹതാം അപായേ । നേമസ്ത ഘഡേ ॥ ൯ ॥
ഉപായ പാഹതാം അപായേ । നേമസ്ത ഘഡേ ॥ ൯ ॥
പാണ്യാംതീല മ്ഹൈസീചീ സാടീ । കരണേം ഹേം ബുദ്ധിച ഖോടീ ।
ശോധില്യാവിണ ഹിംപുടീ । ഹോണേം ഘഡേ ॥ ൧൦ ॥
ശോധില്യാവിണ ഹിംപുടീ । ഹോണേം ഘഡേ ॥ ൧൦ ॥
വിശ്വാസേം ഘര ഘേതലേം । ഐസേം കിതീ നാഹീം ഐകലേം ।
മൈംദേം മൈംദാവേം കേലേം । പരീ തേം ശോധിലേം പാഹിജേ ॥ ൧൧ ॥
മൈംദേം മൈംദാവേം കേലേം । പരീ തേം ശോധിലേം പാഹിജേ ॥ ൧൧ ॥
ശോധില്യാവിണ അന്നവസ്ത്ര ഘേണേം । തേണേം പ്രാണാസ മുകണേം ।
ലടിക്യാചാ വിശ്വാസ ധരണേം । ഹേ। ചി മൂര്ഖപണ ॥ ൧൨ ॥
ലടിക്യാചാ വിശ്വാസ ധരണേം । ഹേ। ചി മൂര്ഖപണ ॥ ൧൨ ॥
സംഗതീ ചോരാചീ ധരിതാം । ഘാത ഹോഈല തത്വതാ ।
ഠകു സിംതരു ശോധിതാം । ഠാഈം പഡേ ॥ ൧൩ ॥
ഠകു സിംതരു ശോധിതാം । ഠാഈം പഡേ ॥ ൧൩ ॥
ഗൈരസാള താമഗിരീ । കോണീ നവീ മുദ്രാ കരീ ।
നാനാ കപട പരോപരീം । ശോധൂന പാഹാവേം ॥ ൧൪ ॥
നാനാ കപട പരോപരീം । ശോധൂന പാഹാവേം ॥ ൧൪ ॥
ദിവാളഖോരാചാ മാംഡ । പാഹാതാം വൈഭവ ദിസേ ഉദംഡ ।
പരീ തേം അവഘേം ഥോതാംഡ । ഭംഡ പുഢേം ॥ ൧൫ ॥
പരീ തേം അവഘേം ഥോതാംഡ । ഭംഡ പുഢേം ॥ ൧൫ ॥
തൈസേം പ്രചിതീവീണ ജ്ഞാന । തേഥേം നാഹീം സമാധാന ।
കരൂന ബഹുതാംചാ അനുമാന । അന്ഹീത ജാലേം ॥ ൧൬ ॥
കരൂന ബഹുതാംചാ അനുമാന । അന്ഹീത ജാലേം ॥ ൧൬ ॥
മംത്ര യംത്ര ഉപദേസിലേ । നേണതേം പ്രാണീ തേം ഗോവിലേം ।
ജൈസേം ഝാംകൂന മാരിലേം । ദുഖണാഈത ॥ ൧൭ ॥
ജൈസേം ഝാംകൂന മാരിലേം । ദുഖണാഈത ॥ ൧൭ ॥
വൈദ്യ പാഹിലാ പരീ കച്ചാ । തരീ പ്രാണ ഗേലാ പോരാചാ ।
യേഥേം ഉപായേ ദുസര്യാചാ । കായേ ചാലേ ॥ ൧൮ ॥
യേഥേം ഉപായേ ദുസര്യാചാ । കായേ ചാലേ ॥ ൧൮ ॥
ദുഃഖേം അംതരീ ഝിജേ । ആണീ വൈദ്യ പുസതാം ലാജേ ।
തരീച മഗ ത്യാസീ സാജേ । ആത്മഹത്യാരേപണ ॥ ൧൯ ॥
തരീച മഗ ത്യാസീ സാജേ । ആത്മഹത്യാരേപണ ॥ ൧൯ ॥
ജാണത്യാവരീ ഗര്വ കേലാ । തരീ നേണത്യാകരിതാം ബുഡാലാ ।
യേഥേം കോണാചാ ഘാത ജാലാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൨൦ ॥
യേഥേം കോണാചാ ഘാത ജാലാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൨൦ ॥
പാപാചീ ഖംഡണാ ജാലീ । ജന്മയാതനാ ചുകലീ ।
ഐസീ സ്വയേം പ്രചിത ആലീ । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൧ ॥
ഐസീ സ്വയേം പ്രചിത ആലീ । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൧ ॥
പരമേശ്വരാസ വോളഖിലേം । ആപണ കോണസേം കളലേം ।
ആത്മനിവേദന ജാലേം । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൨ ॥
ആത്മനിവേദന ജാലേം । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൨ ॥
ബ്രഹ്മാംഡ കോണേം കേലേം । കാസയാചേം ഉഭാരലേം ।
മുഖ്യ കര്ത്യാസ വോളഖിലേം । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൩ ॥
മുഖ്യ കര്ത്യാസ വോളഖിലേം । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൩ ॥
യേഥേംഅനുമാന രാഹിലാ । തരീ പരമാര്ഥ കേലാ തോ വായാം ഗേലാ ।
പ്രാണീ സംശഈം ബുഡാലാ । പ്രചിതീവിണ ॥ ൨൪ ॥
പ്രാണീ സംശഈം ബുഡാലാ । പ്രചിതീവിണ ॥ ൨൪ ॥
ഹേം പരമാര്ഥാചേം വര്മ । ലടികേം ബോലേ തോ അധമ ।
ലടികേ മാനീ തോ അധമോദ്ധമ । യേഥാര്ഥ ജാണാവാ ॥ ൨൫ ॥
ലടികേ മാനീ തോ അധമോദ്ധമ । യേഥാര്ഥ ജാണാവാ ॥ ൨൫ ॥
യേഥേം ബോലണ്യാചീ ജാലീ സീമാ । നേണതാം ന കളേ പരമാത്മാ ।
അസത്യ നാഹീം സര്വോത്തമാ । തൂം ജാണസീ ॥ ൨൬ ॥
അസത്യ നാഹീം സര്വോത്തമാ । തൂം ജാണസീ ॥ ൨൬ ॥
മാഝേ ഉപാസനേചാ ബഡിവാര । ജ്ഞാന സാംഗാവേം സാചാര ।
മിഥ്യാ ബോലതാം ഉത്തര । പ്രഭൂസ ലഗേ ॥ ൨൭ ॥
മിഥ്യാ ബോലതാം ഉത്തര । പ്രഭൂസ ലഗേ ॥ ൨൭ ॥
മ്ഹണോനി സത്യചി ബോലിലേം ।കര്ത്യാസ പാഹിജേ വോളഖിലേം ।
മായോദ്ഭവാചേം ശോധിലേം । പാഹിജേ മൂള ॥ ൨൮ ॥
മായോദ്ഭവാചേം ശോധിലേം । പാഹിജേ മൂള ॥ ൨൮ ॥
തേംചി പുഢേം നീരൂപണ । ബോലിലേംചി ബോലിലേം പ്രമാണ ।
ശ്രോതീം സാവധ അംതഃകര്ണ । ഘാതലേംചി ഘാലാവേം ॥ ൨൯ ॥
ശ്രോതീം സാവധ അംതഃകര്ണ । ഘാതലേംചി ഘാലാവേം ॥ ൨൯ ॥
സൂക്ഷ്മ നിരൂപണ ലാഗലേം । തേഥേം ബോലിലേംചി മാഗുതേം ബോലിലേം ।
ശ്രോത്യാംസ പാഹിജേ ഉമജലേം ।മ്ഹണൌനിയാം ॥ ൩൦ ॥
ശ്രോത്യാംസ പാഹിജേ ഉമജലേം ।മ്ഹണൌനിയാം ॥ ൩൦ ॥
പ്രചിത പാഹാതാം നികട । ഉഡോന ജാതീ പരിപാഠ ।
മ്ഹണോനി ഹേ ഖടപട । കരണേം ലാഗേ ॥ ൩൧ ॥
മ്ഹണോനി ഹേ ഖടപട । കരണേം ലാഗേ ॥ ൩൧ ॥
പരിപാഠേംചി ജരീ ബോലിലേം । തരീ പ്രചിതസമാധാന ബുഡാലേം ।
പ്രചിതസമാധാന രാഖിലേം । തരീ പരിപാഠ ഉഡേ ॥ ൩൨ ॥
പ്രചിതസമാധാന രാഖിലേം । തരീ പരിപാഠ ഉഡേ ॥ ൩൨ ॥
ഐസീ സാംകഡീ ദോഹീംകഡേ । മ്ഹണൌന ബോലിലേംചി ബോലണേം ഘഡേ ।
ദോനീ രാഖോനിയാം കോഡേം । ഉകലൂന ദാഊം ൩൩ ॥
ദോനീ രാഖോനിയാം കോഡേം । ഉകലൂന ദാഊം ൩൩ ॥
പരീപാഠ ആണീ പ്രചിത പ്രമാണ । ദോനീ രാഖോന നിരൂപണ ।
ശ്രോതേ പരമ വിചക്ഷണ । വിവരോത പുഢേം ॥ ൩൪ ॥
ശ്രോതേ പരമ വിചക്ഷണ । വിവരോത പുഢേം ॥ ൩൪ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ പ്രചിതനിരൂപണനാമ സമാസ ആഠവാ ॥
സമാസ നവവാ : പുരുഷപ്രകൃതി ॥ ശ്രീരാമ ॥
ആകാശീം വായോ ജാലാ നിര്മാണ । തൈസീ ബ്രഹ്മീം മൂളമായാ ജാണ ।
ത്യാ വായോമധേം ത്രിഗുണ । ആണീ പംചഭൂതേം ॥ ൧ ॥
ത്യാ വായോമധേം ത്രിഗുണ । ആണീ പംചഭൂതേം ॥ ൧ ॥
വടബീജീം അസേ വാഡ । ഫോഡൂന പാഹാതാം ന ദിസേ ഝാഡ ।
നാനാ വൃക്ഷാംചേ ജുംബാഡ । ബീജാപാസൂന ഹോതീ ॥ ൨ ॥
നാനാ വൃക്ഷാംചേ ജുംബാഡ । ബീജാപാസൂന ഹോതീ ॥ ൨ ॥
തൈസീ ബീജരൂപ മുളമായാ । വിസ്താര ജാലാ തേഥുനിയാം ।
തിചേം സ്വരൂപ ശോധുനിയാം । ബരേം പാഹാവേം ॥ ൩ ॥
തിചേം സ്വരൂപ ശോധുനിയാം । ബരേം പാഹാവേം ॥ ൩ ॥
തേഥേം ദോനീ ഭേദ ദിസതീ । വിവേകേം പാഹാവീ പ്രചിതീ ।
നിശ്ചളീം ജേ ചംചള സ്ഥിതീ । തോചി വായോ ॥ ൪ ॥
നിശ്ചളീം ജേ ചംചള സ്ഥിതീ । തോചി വായോ ॥ ൪ ॥
തയാമധേം ജാണീവകളാ । ജഗജ്ജോതീചാ ജിവ്ഹാളാ ।
വായോ ജാണീവ മിളോന മേളാ । മൂളമായാ ബോലിജേ ॥ ൫ ॥
വായോ ജാണീവ മിളോന മേളാ । മൂളമായാ ബോലിജേ ॥ ൫ ॥
സരിതാ മ്ഹണതാം ബായകോ ഭാസേ । തേഥേം പാഹാതാം പാണീച അസേ ।
വിവേകീ ഹോ സമജാ തൈസേം । മൂളമായേസീ ॥ ൬ ॥
വിവേകീ ഹോ സമജാ തൈസേം । മൂളമായേസീ ॥ ൬ ॥
വായോ ജാണീവ ജഗജ്ജോതീ । തയാസ മൂളമായാ മ്ഹണതീ ।
പുരുഷ ആണീ പ്രകൃതീ । യാചേംച നാംവ ॥ ൭ ॥
പുരുഷ ആണീ പ്രകൃതീ । യാചേംച നാംവ ॥ ൭ ॥
വായോസ മ്ഹണതീ പ്രകൃതീ । ആണീ പുരുഷ മ്ഹണതീ ജഗജ്ജോതീ ।
പുരുഷപ്രകൃതീ ശിവശക്തീ । യാചേംച നാംവ ॥ ൮ ॥
പുരുഷപ്രകൃതീ ശിവശക്തീ । യാചേംച നാംവ ॥ ൮ ॥
വായോമധേം ജാണീവ വിശേഷ । തേംചി പ്രകൃതുമധേം പുരുഷ ।
യേ ഗോഷ്ടീചാ വിശ്വാസ । ധരിലാ പാഹിജേ॥ ൯॥
യേ ഗോഷ്ടീചാ വിശ്വാസ । ധരിലാ പാഹിജേ॥ ൯॥
വായോ ശക്തി ജാണീവ ഈശ്വര । അര്ധനാരീ നടേശ്വര ।
ലോക മ്ഹണതീ നിരംതര । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൧൦ ॥
ലോക മ്ഹണതീ നിരംതര । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൧൦ ॥
വായോമധേം ജാണീവ ഗുണ । തേംചി ഈശ്വരാചേം ലക്ഷണ ।
തയാപാസൂന ത്രിഗുണ । പുഢേം ജാലേ ॥ ൧൧ ॥
തയാപാസൂന ത്രിഗുണ । പുഢേം ജാലേ ॥ ൧൧ ॥
തയാ ഗുണാമധേം സത്വഗുണ । നിഖള ജാണീവലക്ഷണ ।
ത്യാചാ ദേഹധാരീ ആപണ । വിഷ്ണു ജാലാ ॥ ൧൨ ॥
ത്യാചാ ദേഹധാരീ ആപണ । വിഷ്ണു ജാലാ ॥ ൧൨ ॥
ത്യാച്യാ അംശേ ജഗ ചാലേ । ഐസേ ഭഗവദ്ഗീതാ ബോലേ।
ഗുംതലേ തേംചി ഉഗവലേ । വിചാര പാഹാതാം ॥ ൧൩ ॥
ഗുംതലേ തേംചി ഉഗവലേ । വിചാര പാഹാതാം ॥ ൧൩ ॥
യേക ജാണീവ വാംടലീ । പ്രാണീമാത്രാസ വിഭാഗലീ ।
ജാണജാണോം വാംചവിലീ । സര്വത്ര കായാ ॥ ൧൪ ॥
ജാണജാണോം വാംചവിലീ । സര്വത്ര കായാ ॥ ൧൪ ॥
തയേംചേ നാംവ ജഗജ്ജോതീ । പ്രാണീമാത്ര തിചേന ജിതീ ।
യാചീ രോകഡീ പ്രചിതീ । പ്രത്യക്ഷ പാഹാവീ ॥ ൧൫ ॥
യാചീ രോകഡീ പ്രചിതീ । പ്രത്യക്ഷ പാഹാവീ ॥ ൧൫ ॥
പക്ഷീ ശ്വാപദ കിഡാ മുംഗീ । കോണീയേക പ്രാണീ ജഗീം ।
ജാണീവ ഖേളേ ത്യാച്യാ ആംഗീം । നിരംതര ॥൧൬ ॥
ജാണീവ ഖേളേ ത്യാച്യാ ആംഗീം । നിരംതര ॥൧൬ ॥
ജാണോനീ കായാ പളവിതീ । തേണേം ഗുണേം വാംചതീ ।
ദഡതീ ആണി ലപതീ । ജാണജാണോം ॥ ൧൭ ॥
ദഡതീ ആണി ലപതീ । ജാണജാണോം ॥ ൧൭ ॥
ആവഘ്യാ ജഗസ വാംചവിതീ । മ്ഹണോന നാമേം ജഗജ്ജോതീ ।
തേ ഗേലിയാം പ്രാണീ മരതീ । ജേഥീല തേഥേം॥ ൧൮॥
തേ ഗേലിയാം പ്രാണീ മരതീ । ജേഥീല തേഥേം॥ ൧൮॥
മുളീംചേ ജാണീവേചാ വികാര । പുഢേം ജാലാ വിസ്താര ।
ജൈസേ ഉദകാചേ തുഷാര । അനംത രേണു ॥൧൯ ॥
ജൈസേ ഉദകാചേ തുഷാര । അനംത രേണു ॥൧൯ ॥
തൈസേ ദേവ ദേവതാ ഭൂതേം । മിഥ്യാ മ്ഹണോനയേ ത്യാംതേം ।
ആപലാല്യാ സാമര്ഥ്യേം തേ । സൃഷ്ടീമധേം ഫിരതീ ॥൨൦ ॥
ആപലാല്യാ സാമര്ഥ്യേം തേ । സൃഷ്ടീമധേം ഫിരതീ ॥൨൦ ॥
സദാ വിചരതീ വായോസ്വരൂപേം । സ്വൈഛാ പാലടിതീ രൂപേം ।
അജ്ഞാന പ്രാണീ ഭ്രമേം സംകല്പേം ത്യാസ । ബാധിതീ ॥ ൨൧ ॥
അജ്ഞാന പ്രാണീ ഭ്രമേം സംകല്പേം ത്യാസ । ബാധിതീ ॥ ൨൧ ॥
ജ്ഞാത്യാസ സംകല്പേചി അസേനാ । മ്ഹണോന ത്യാംചേന ബാധവേനാ ।
യാകാരണേം ആത്മജ്ഞാനാ । അഭ്യാസാവേം ॥ ൨൨ ॥
യാകാരണേം ആത്മജ്ഞാനാ । അഭ്യാസാവേം ॥ ൨൨ ॥
അഭ്യാസിലിയാ ആത്മജ്ഞാന। സര്വകര്മാസ ഹോയേ ഖംഡണ ।
ഹേ രോകഡീ പ്രചിത പ്രമാണ । സംദേഹ നാഹീം ॥ ൨൩ ॥
ഹേ രോകഡീ പ്രചിത പ്രമാണ । സംദേഹ നാഹീം ॥ ൨൩ ॥
ജ്ഞാനേവിണ കര്മ വിഘഡേ । ഹേം തോം കദാപി ന ഘഡേ ।
സദ്ഗുരുവീണ ജ്ഞാന ജോഡേ । ഹേംഹി അഘടീത ॥ ൨൪ ॥
സദ്ഗുരുവീണ ജ്ഞാന ജോഡേ । ഹേംഹി അഘടീത ॥ ൨൪ ॥
മ്ഹണോന സദ്ഗുരു കരാവാ । സത്സംഗ ശോധൂന ധരാവാ ।
തത്വവിചാര വിവരാവാ । അംതര്യാമീം ॥ ൨൫॥
തത്വവിചാര വിവരാവാ । അംതര്യാമീം ॥ ൨൫॥
തത്വേം തത്വ നിരസോന ജാതാം । ആപലാ ആപണചി തത്വതാ ।
അനന്യഭാവേം സാര്ഥകതാ । സഹജചി ജാലീ ॥ ൨൬ ॥
അനന്യഭാവേം സാര്ഥകതാ । സഹജചി ജാലീ ॥ ൨൬ ॥
വിചാര ന കരിതാം ജേം ജേം കേലേം । തേം തേം വാഉഗേം വേര്ഥ ഗേലേം ।
മ്ഹണോനി വിചാരീം പ്രവര്തലേം । പാഹിജേ ആധീം ॥ ൨൭ ॥
മ്ഹണോനി വിചാരീം പ്രവര്തലേം । പാഹിജേ ആധീം ॥ ൨൭ ॥
വിചാര പാഹേല തോ പുരുഷു । വിചാര ന പാഹേ തോ പശു ।
ഐസീ വചനേം സര്വേശു । ഠാഈം ഠാഈം ബോലിലാ ॥ ൨൮ ॥
ഐസീ വചനേം സര്വേശു । ഠാഈം ഠാഈം ബോലിലാ ॥ ൨൮ ॥
സിദ്ധാംത സാധായാകാരണേം । പൂര്വപക്ഷ ലാഗേ ഉഡവണേം ।
പരംതു സാധകാം നിരൂപണേം । സാക്ഷാത്കാര ॥ ൨൯ ॥
പരംതു സാധകാം നിരൂപണേം । സാക്ഷാത്കാര ॥ ൨൯ ॥
ശ്രവണ മനന നിജധ്യാസ । പ്രചിതീനേം ബാണതാം വിശ്വാസ ।
രോകഡ സാക്ഷാത്കാര സായാസ । കരണേംചി നലഗേ ॥ ൩൦ ॥
രോകഡ സാക്ഷാത്കാര സായാസ । കരണേംചി നലഗേ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിശ്യസംവാദേ പുരുഷപ്രകൃതീനാമ സമാസ നവവാ ॥
സമാസ ദഹാവാ : ചളാചളനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ഗഗനാസാരിഖേം ബ്രഹ്മ പോകള । ഉദംഡ ഉംച അംതരാള।
നിര്ഗുണ നിര്മള നിശ്ചള । സദോദിത ॥ ൧ ॥
നിര്ഗുണ നിര്മള നിശ്ചള । സദോദിത ॥ ൧ ॥
ത്യാസ പരമാത്മാ മ്ഹണതീ । ആണിക നാമേം നേണോം കിതീ ।
പരീ തേം ജാണിജേ ആദിഅംതീം । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൨ ॥
പരീ തേം ജാണിജേ ആദിഅംതീം । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൨ ॥
വിസ്തീര്ണ പസരലാ പൈസ । ഭോംവതാ ദാടലാ അവകാശ ।
ഭാസചി നാഹീം നിരാഭാസ । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൩ ॥
ഭാസചി നാഹീം നിരാഭാസ । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൩ ॥
ചഹുംകഡേ പാതാളതളീം । അംതചി നാഹീം അംതരാളീം ।
കല്പാംതകാളീം സര്വകാളീം । സംചലേചി അസേ ॥ ൪ ॥
കല്പാംതകാളീം സര്വകാളീം । സംചലേചി അസേ ॥ ൪ ॥
ഐസേം കാംഹീംയേക അചംചള । തേ അചംചളീം ഭാസേ ചംചള ।
ത്യാസ നാമേംഹി പുഷ്കള । ത്രിവിധാ പ്രകാരേം ॥ ൫ ॥
ത്യാസ നാമേംഹി പുഷ്കള । ത്രിവിധാ പ്രകാരേം ॥ ൫ ॥
ന ദിസതാം നാംവ ഠേവണേം । ന ദേഖതാം ഖൂണ സാംഗണേം ।
അസോ ഹേം ജാണായാകാരണേം । നാമാഭിധാനേം ॥ ൬ ॥
അസോ ഹേം ജാണായാകാരണേം । നാമാഭിധാനേം ॥ ൬ ॥
മൂളമായാ മൂളപ്രകൃതി । മൂളപുരുഷ ഐസേം മ്ഹണതീ ।
ശിവശക്തി നാമേം കിതീ । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൭ ॥
ശിവശക്തി നാമേം കിതീ । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൭ ॥
പരീ ജേം നാമ ഠേവിലേം ജയാ । ആധീം വോളഖാവേം തയാ ।
പ്രചിതീവീണ കാസയാ । വലഗനാ കരാവീ ॥ ൮ ॥
പ്രചിതീവീണ കാസയാ । വലഗനാ കരാവീ ॥ ൮ ॥
രൂപാചീ ന ധരിതാം സോയേ । നാമാസരിസേം ഭരംഗളോം നയേ ।
പ്രത്യയാവിണ ഗളംഗാ ഹോയേ । അനുമാനജ്ഞാനേം ॥ ൯ ॥
പ്രത്യയാവിണ ഗളംഗാ ഹോയേ । അനുമാനജ്ഞാനേം ॥ ൯ ॥
നിശ്ചള ഗഗനീം ചംചള വാരാ । വാജോം ലാഗലാ ഭരാരാം ।
പരീ ത്യാ ഗഗനാ ആണി സമീരാ । ഭേദ ആഹേ ॥ ൧൦ ॥
പരീ ത്യാ ഗഗനാ ആണി സമീരാ । ഭേദ ആഹേ ॥ ൧൦ ॥
തൈസേം നിശ്ചള പരബ്രഹ്മ । ചംചള മായാ ഭാസലാ ഭ്രമ ।
ത്യാ ഭ്രമാചാ സംഭ്രമ । കരൂന ദാഊം ॥ ൧൧ ॥
ത്യാ ഭ്രമാചാ സംഭ്രമ । കരൂന ദാഊം ॥ ൧൧ ॥
ജൈസാ ഗഗനീ ചാലിലാ പവന । തൈസേം നിശ്ചളീം ജാലേം ചളണ ।
ഇഛാ സ്ഫൂര്തിലക്ഷണ । സ്ഫൂര്ണരൂപ ॥ ൧൨ ॥
ഇഛാ സ്ഫൂര്തിലക്ഷണ । സ്ഫൂര്ണരൂപ ॥ ൧൨ ॥
അഹംപണേം ജാണീവ ജാലീ । തേചി മൂളപ്രകൃതി ബോലിലീ ।
മാഹാകാരണകായാ രചലീ । ബ്രഹ്മാംഡീചീ ॥ ൧൩ ॥
മാഹാകാരണകായാ രചലീ । ബ്രഹ്മാംഡീചീ ॥ ൧൩ ॥
മാഹാമായാ മൂളപ്രകൃതീ । കാരണ തേ അവ്യാകൃതീ ।
സൂക്ഷ്മ ഹിരണ്യഗര്ഭ മ്ഹണതീ । വിരാട തേ സ്ഥൂള ॥ ൧൪ ॥
സൂക്ഷ്മ ഹിരണ്യഗര്ഭ മ്ഹണതീ । വിരാട തേ സ്ഥൂള ॥ ൧൪ ॥
ഐസേം പംചീകര്ണ ശാസ്ത്രപ്രമയേ । ഈശ്വരതനുചതുഷ്ടയേ ।
മ്ഹണോന ഹേം ബോലണേം ഹോയേ । ജാണീവ മൂളമായാ ॥ ൧൫ ॥
മ്ഹണോന ഹേം ബോലണേം ഹോയേ । ജാണീവ മൂളമായാ ॥ ൧൫ ॥
പരമാത്മാ പരമേശ്വരു । പരേശ ജ്ഞാനഘന ഈശ്വരു ।
ജഗദീശ ജഗദാത്മാ ജഗദേശ്വരു । പുരുഷനാമേം ॥ ൧൬ ॥
ജഗദീശ ജഗദാത്മാ ജഗദേശ്വരു । പുരുഷനാമേം ॥ ൧൬ ॥
സത്താരൂപ ജ്ഞാനസ്വരൂപ । പ്രകശരൂപ ജോതിരൂപ ।
കാരണരൂപ ചിദ്രൂപ । ശുദ്ധ സൂക്ഷ്മ അലിപ്ത ॥ ൧൭ ॥
കാരണരൂപ ചിദ്രൂപ । ശുദ്ധ സൂക്ഷ്മ അലിപ്ത ॥ ൧൭ ॥
ആത്മാ അംതരാത്മാ വിശ്വാത്മാ । ദ്രഷ്ടാ സാക്ഷീ സര്വാത്മാ ।
ക്ഷേത്രജ്ഞ ശിവാത്മാ ജീവാത്മാ । ദേഹീ കൂടസ്ത ബോലിജേ ॥ ൧൮ ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞ ശിവാത്മാ ജീവാത്മാ । ദേഹീ കൂടസ്ത ബോലിജേ ॥ ൧൮ ॥
ഇംദ്രാത്മാ ബ്രഹ്മാത്മാ ഹരിഹരാത്മാ । യേമാത്മാ ധര്മാത്മാ നൈരൂത്യാത്മാ ।
വരുണവായോകുബേരാത്മാ । ഋഷീദേവമുനിധര്താ ॥ ൧൯ ॥
വരുണവായോകുബേരാത്മാ । ഋഷീദേവമുനിധര്താ ॥ ൧൯ ॥
ഗണ ഗംധര്വ വിദ്യാധര । യേക്ഷ കിന്നര നാരദ തുംബര ।
സര്വ ലോകാംചേം അംതര । തോ സര്വാംതരാത്മാ ബോലിജേ ॥ ൨൦ ॥
സര്വ ലോകാംചേം അംതര । തോ സര്വാംതരാത്മാ ബോലിജേ ॥ ൨൦ ॥
ചംദ്ര സൂര്യ താരാമംഡളേം । ഭൂമംഡളേം മേഘമംഡളേം ।
യേകവീസ സ്വര്ഗേം സപ്ത പാതാളേം । അംതരാത്മാച വര്തവീ ॥ ൨൧ ॥
യേകവീസ സ്വര്ഗേം സപ്ത പാതാളേം । അംതരാത്മാച വര്തവീ ॥ ൨൧ ॥
ഗുപ്ത വല്ലീ പാല്ഹാളലീ । തിചീം പുരുഷനാമേം ഘേതലീം ।
ആതാം സ്ത്രീനാമേം ഐകിലീം । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨൨ ॥
ആതാം സ്ത്രീനാമേം ഐകിലീം । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨൨ ॥
മൂളമായാ ജഗദേശ്വരീ । പരമവിദ്യാ പരമേശ്വരീ ।
വിശ്വവംദ്യാ വിശ്വേശ്വരീ । ത്രൈലോക്യജനനീ ॥ ൨൩ ॥
വിശ്വവംദ്യാ വിശ്വേശ്വരീ । ത്രൈലോക്യജനനീ ॥ ൨൩ ॥
അംതറേതു അംതര്കളാ । മൌന്യഗര്ഭ ജാണീവകളാ ।
ചപള ജഗജ്ജോതീ ജീവനകളാ । പരാ പശ്യംതീ മധ്യമാ ॥ ൨൪ ॥
ചപള ജഗജ്ജോതീ ജീവനകളാ । പരാ പശ്യംതീ മധ്യമാ ॥ ൨൪ ॥
യുക്തി ബുദ്ധി മതി ധാരണാ । സാവധാനതാ നാനാ ചാളണാ ।
ഭൂത ഭവിഷ്യ വര്തമാനാ । ഉകലൂന ദാവീ ॥ ൨൫ ॥
ഭൂത ഭവിഷ്യ വര്തമാനാ । ഉകലൂന ദാവീ ॥ ൨൫ ॥
ജാഗൃതി സ്വപ്ന സുഷുപ്തീ ജാണേ । തുര്യാ താടസ്താ അവസ്താ ജാണേ ।
സുഖ ദുഃഖ സകള ജാണേ । മാനാപമാന ॥ ൨൬ ॥
സുഖ ദുഃഖ സകള ജാണേ । മാനാപമാന ॥ ൨൬ ॥
തേ പരമ കഠീണ കൃപാളു । തേ പരമ കോമള സ്നേഹാളു ।
തേ പരമ ക്രോധീ ലോഭാളു । മര്യാദേവേഗളീ ॥ ൨൭ ॥
തേ പരമ ക്രോധീ ലോഭാളു । മര്യാദേവേഗളീ ॥ ൨൭ ॥
ശാംതീ ക്ഷ്മാ വിരക്തീ ഭക്തീ । അധ്യാത്മവിദ്യാ സായോജ്യമുക്തി ।
വിചാരണാ സഹജസ്ഥിതി । ജയേചേനീ ॥ ൨൮ ॥
വിചാരണാ സഹജസ്ഥിതി । ജയേചേനീ ॥ ൨൮ ॥
പുര്വീം പുരുഷനാമേം ബോലിലീം । ഉപരീ സ്ത്രീനാമേം നിരോപിലീം ।
ആതാം നപുഷകനാമേം ഐകിലീം । പാഹിജേ ചംചളാചീം ॥ ൨൯ ॥
ആതാം നപുഷകനാമേം ഐകിലീം । പാഹിജേ ചംചളാചീം ॥ ൨൯ ॥
ജാണണേം അംതഃകര്ണ ചിത്ത । ശ്രവണ മനന ചൈതന്യ ജീവിത ।
യേതേം ജാതേം സുചീത । ഹോഊന പാഹാ ॥ ൩൦ ॥
യേതേം ജാതേം സുചീത । ഹോഊന പാഹാ ॥ ൩൦ ॥
മീപണ തൂംപണ ജാണപണ । ജ്ഞാതേംപണ സര്വജ്ഞപണ ।
ജീവപണ ശിവപണ ഈശ്വരപണ । അലിപ്തപണ ബോലിജേ ॥ ൩൧ ॥
ജീവപണ ശിവപണ ഈശ്വരപണ । അലിപ്തപണ ബോലിജേ ॥ ൩൧ ॥
ഐസീം നാമേം ഉദംഡ അസതീ । പരീ തേ യേകചി ജഗജ്ജോതീ ।
വിചാരവംത തേ ജാണതീ । സര്വാംതരാത്മാ ॥ ൩൨ ॥
വിചാരവംത തേ ജാണതീ । സര്വാംതരാത്മാ ॥ ൩൨ ॥
ആത്മാ ജഗജ്ജോതീ സര്വജ്ഞപണ । തീനീ മിളോന യേകചി ജാണ ।
അംതഃകര്ണചി പ്രമാണ । ജ്ഞേപ്തീമാത്ര ॥ ൩൩ ॥
അംതഃകര്ണചി പ്രമാണ । ജ്ഞേപ്തീമാത്ര ॥ ൩൩ ॥
ഢീഗ ജാലേ പദാര്ഥാചേ । പുരുഷ സ്ത്രീ നപുംസക നാമാംചേ ।
പരംതു സൃഷ്ടീരചനേചേം । കിതീ മ്ഹണോന സംഗാവേം ॥ ൩൪ ॥
പരംതു സൃഷ്ടീരചനേചേം । കിതീ മ്ഹണോന സംഗാവേം ॥ ൩൪ ॥
സകള ചാളിതാ യേക । അംതരാത്മാ വര്തതീ അനേക ।
മുംഗീപാസൂന ബ്രഹ്മാദിക । തേണേംചി ചാലതീ ॥ ൩൫ ॥
മുംഗീപാസൂന ബ്രഹ്മാദിക । തേണേംചി ചാലതീ ॥ ൩൫ ॥
തോ അംതരാത്മാ ആഹേ കൈസാ । പ്രതുത വോളഖാനാ ആമാസാ ।
നാനാ പ്രകാരീംചാ തമാസാ । യേഥേംചി ആഹേ ॥ ൩൬ ॥
നാനാ പ്രകാരീംചാ തമാസാ । യേഥേംചി ആഹേ ॥ ൩൬ ॥
തോ കളതോ പരീ ദിസേനാ । പ്രചിത യേതേ പരീ ഭാസേനാ ।
ശരീരീം അസേ പരീ വസേനാ । യേകേ ഠാഈം ॥ ൩൭ ॥
ശരീരീം അസേ പരീ വസേനാ । യേകേ ഠാഈം ॥ ൩൭ ॥
തീക്ഷണപണേം ഗഗനീം ഭരേ । സരോവര ദേഖതാം ച പസരേ ।
പദാര്ഥ ലക്ഷൂന ഉരേ । ചഹൂംകഡേ ॥ ൩൮ ॥
പദാര്ഥ ലക്ഷൂന ഉരേ । ചഹൂംകഡേ ॥ ൩൮ ॥
ജൈസാ പദാര്ഥ ദൃഷ്ടീസ ദിസതോ । തോ ത്യാസാരിഖാച ഹോതോ ।
വായോഹൂനി വിശേഷ തോ । ചംചളവിഷഈം ॥ ൩൯ ॥
വായോഹൂനി വിശേഷ തോ । ചംചളവിഷഈം ॥ ൩൯ ॥
കിത്യേക ദൃഷ്ടീനേം ദേഖേ । കിതീയേക രസനേനേം ചാഖേ ।
കിതീയേക തേ വോളഖേ । മനേംകരൂനി ॥ ൪൦ ॥
കിതീയേക തേ വോളഖേ । മനേംകരൂനി ॥ ൪൦ ॥
ശ്രോതീം ബൈസോന ശബ്ദ ഐകതോ । ഘ്രാണേംദ്രിയേം വാസ ഘേതോ ।
ത്വചേഇംദ്രിയേം ജാണതോ । സീതോഷ്ണാദിക ॥ ൪൧ ॥
ത്വചേഇംദ്രിയേം ജാണതോ । സീതോഷ്ണാദിക ॥ ൪൧ ॥
ഐശാ ജാണേ അംതര്കളാ । സകളാമധേം പരീ നിരാളാ ।
പാഹാതാം ത്യാചീ അഗാധ ലീളാ । തോചി ജാണേ ॥ ൪൨ ॥
പാഹാതാം ത്യാചീ അഗാധ ലീളാ । തോചി ജാണേ ॥ ൪൨ ॥
തോ പുരുഷ നാ സുംദരീ । ബാള താരുണ്യ നാ കുമാരീ ।
നപുംസകാചാ ദേഹധാരീ । പരീ നപുസക നവ്ഹേ ॥ ൪൩ ॥
നപുംസകാചാ ദേഹധാരീ । പരീ നപുസക നവ്ഹേ ॥ ൪൩ ॥
തോ ചാലവീ സകള ദേഹാസീ । കരൂന അകര്താ മ്ഹണതീ ത്യാസീ ।
തോ ക്ഷേത്രജ്ഞ ക്ഷേത്രവാസീ । ദേഹീ കൂടസ്ത ബോലിജേ ॥ ൪൪ ॥
തോ ക്ഷേത്രജ്ഞ ക്ഷേത്രവാസീ । ദേഹീ കൂടസ്ത ബോലിജേ ॥ ൪൪ ॥
॥ ശ്ലോക ॥
ദ്വാവിമൌ പുരുഷൌ ലോകേ ക്ഷരശ്ചാക്ഷര ഏവ ച ।
ക്ഷരഃ സര്വാണി ഭൂതാനി കൂടസ്ഥോക്ഷര ഉച്യതേ ॥
ക്ഷരഃ സര്വാണി ഭൂതാനി കൂടസ്ഥോക്ഷര ഉച്യതേ ॥
ദോനീ പുരുഷ ലോകീം അസതീ । ക്ഷരാക്ഷര ബോലിജതീ ।
സര്വ ഭൂതേം ക്ഷര മ്ഹണതീ । അക്ഷര കൂടസ്ത ബോലിജേ ॥ ൪൫ ॥
സര്വ ഭൂതേം ക്ഷര മ്ഹണതീ । അക്ഷര കൂടസ്ത ബോലിജേ ॥ ൪൫ ॥
ഉത്തമ പുരുഷ തോ ആണീക । നിഃപ്രപംച നിഃകളംക ।
നിരംജന പരമാത്മാ യേക । നിര്വികാരീ ॥ ൪൬ ॥
നിരംജന പരമാത്മാ യേക । നിര്വികാരീ ॥ ൪൬ ॥
ച്യാരീ ദേഹ നിരസാവേ । സാധകേം ദേഹാതീത വ്ഹാവേം ।
ദേഹാതീത ഹോതാം ജാണാവേം । അനന്യ ഭക്ത ॥ ൪൭ ॥
ദേഹാതീത ഹോതാം ജാണാവേം । അനന്യ ഭക്ത ॥ ൪൭ ॥
ദേഹമാത്ര നിരസുനീ ഗേലാ । തേഥേം അംതരാത്മാ കൈസാ ഉരലാ ।
നിര്വികാരീം വികാരാലാ । ഠാവ നാഹീം ॥ ൪൮ ॥
നിര്വികാരീം വികാരാലാ । ഠാവ നാഹീം ॥ ൪൮ ॥
നിശ്ചള പരബ്രഹ്മ യേക । ചംചള ജാണാവേം മാഈക ।
ഐസാ പ്രത്യയ നിശ്ചയാത്മക । വിവേകേം പാഹാവാ ॥ ൪൯ ॥
ഐസാ പ്രത്യയ നിശ്ചയാത്മക । വിവേകേം പാഹാവാ ॥ ൪൯ ॥
യേഥേം ബഹുത നലഗേ ഖളഖള । യേക ചംചള യേക നിശ്ചള ।
ശാശ്വത കോണതേം കേവള । ജ്ഞാനേം വോളഖാവേം ॥ ൫൦ ॥
ശാശ്വത കോണതേം കേവള । ജ്ഞാനേം വോളഖാവേം ॥ ൫൦ ॥
അസാര ത്യാഗൂന ഘേഈജേ സാര । മ്ഹണോന സാരാസാര വിചാര ।
നിത്യാനിത്യ നിരംതര । പാഹാതീ ജ്ഞാനീ ॥ ൫൧ ॥
നിത്യാനിത്യ നിരംതര । പാഹാതീ ജ്ഞാനീ ॥ ൫൧ ॥
ജേഥേ ജ്ഞാനചി ഹോതേ വിജ്ഞാന । ജേഥേം മനാംചേ ഹോതേം ഉന്മന ।
തേഥേം കൈചേം ചംചളപണ । ആത്മയാസീ ॥ ൫൨ ॥
തേഥേം കൈചേം ചംചളപണ । ആത്മയാസീ ॥ ൫൨ ॥
സാംഗണോവാംഗണീചേം കാമ നവ്ഹേ । ആപുല്യാ അനുഭവേം ജാണാവേം ।
പ്രത്യയാവിണ സിണാവേം । തേംചി പാപ ॥ ൫൩ ॥
പ്രത്യയാവിണ സിണാവേം । തേംചി പാപ ॥ ൫൩ ॥
സത്യായേവഢേം സുകൃത നാഹീം । അസത്യായേവഢേം പാപ നാഹീം ।
പ്രചിതീവിണ കോഠേംചി നാഹീം । സമാധാന ॥ ൫൪ ॥
പ്രചിതീവിണ കോഠേംചി നാഹീം । സമാധാന ॥ ൫൪ ॥
സത്യ മ്ഹണിജേ സ്വരൂപ ജാണ । അസത്യ മായാ ഹേം പ്രമാണ ।
യേഥേം നിരോപിലേം പാപപുണ്യ । രൂപേംസഹിത ॥ ൫൫ ॥
യേഥേം നിരോപിലേം പാപപുണ്യ । രൂപേംസഹിത ॥ ൫൫ ॥
ദൃശ പാപ വോസരലേം । പുണ്യ പരബ്രഹ്മ ഉരലേം ।
അനന്യ ഹോതാംച ജാലേം । നാമാതീത ॥ ൫൬ ॥
അനന്യ ഹോതാംച ജാലേം । നാമാതീത ॥ ൫൬ ॥
ആപണ വസ്തു സ്വതസിദ്ധ । തേഥേം നാഹീം ദേഹസമംധ ।
പാപരാസീ ഹോതീ ദഗ്ധ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൫൭ ॥
പാപരാസീ ഹോതീ ദഗ്ധ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൫൭ ॥
യേരവീ ബ്രഹ്മജ്ഞാനേംവീണ । ജേം ജേം സാധന തോ തോ സീണ ।
നാനാ ദോഷാംചേ ക്ഷാളണ । ഹോഈല കൈസേം ॥ ൫൮ ॥
നാനാ ദോഷാംചേ ക്ഷാളണ । ഹോഈല കൈസേം ॥ ൫൮ ॥
പാപാചേം വളലേം ശരീര । പാപചി ഘഡേ തദനംതര ।
അംതരീം തോഗ വരീവരീ ഉപചാര । കായ കരീ ॥ ൫൯ ॥
അംതരീം തോഗ വരീവരീ ഉപചാര । കായ കരീ ॥ ൫൯ ॥
നാനാ ക്ഷേത്രീം ഹേം മുംഡിലേം । നാനാ തീര്ഥീം ഹേം ദംഡിലേം ।
നാനാ നിഗ്രഹീം ഖംഡിലേം । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൬൦ ॥
നാനാ നിഗ്രഹീം ഖംഡിലേം । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൬൦ ॥
നാനാ മൃത്തികേനേം ഘാംസിലേം । അഥവാ തപ്തമുദ്രേനേം ലാസിലേം ।
ജരീ ഹേം വരീവരീ താസിലേം । തരീ ശുദ്ധ നവ്ഹേ ॥ ൬൧ ॥
ജരീ ഹേം വരീവരീ താസിലേം । തരീ ശുദ്ധ നവ്ഹേ ॥ ൬൧ ॥
സേണാചേ ഗോളേ ഗിളിലേ । ഗോമുത്രാചേ മോഘേ ഘേതലേ ।
മാളാ രുദ്രാക്ഷ ഘാതലേ । കാഷ്ഠമണീ ॥ ൬൨ ॥
മാളാ രുദ്രാക്ഷ ഘാതലേ । കാഷ്ഠമണീ ॥ ൬൨ ॥
വേഷ വരീവരീ കേലാ । പരീ അംതരീം ദോഷ ഭരലാ ।
ത്യാ ദോഷാച്യാ ദഹനാലാ । ആത്മജ്ഞാന പാഹിജേ ॥ ൬൩ ॥
ത്യാ ദോഷാച്യാ ദഹനാലാ । ആത്മജ്ഞാന പാഹിജേ ॥ ൬൩ ॥
നാനാ വ്രതേം നാനാ ദാനേം । നാനാ യോഗ തീര്ഥാടണേം ।
സര്വാംഹുനീ കോടീഗുണേം । മഹിമാ ആത്മജ്ഞാനാചാ ॥ ൬൪ ॥
സര്വാംഹുനീ കോടീഗുണേം । മഹിമാ ആത്മജ്ഞാനാചാ ॥ ൬൪ ॥
ആത്മജ്ഞാന പാഹേ സദാ । ത്യാച്യാ പുണ്യാസ നാഹീം മര്യാദാ ।
ദുഷ്ട പാതകാചീ ബാധാ । നിരസോന ഗേലീ ॥ ൬൫ ॥
ദുഷ്ട പാതകാചീ ബാധാ । നിരസോന ഗേലീ ॥ ൬൫ ॥
വേദശാസ്ത്രീം സത്യസ്വരൂപ । തേംചി ജ്ഞാനിയാംചേം രൂപ ।
പുണ്യ ജാലേം അമൂപ । സുകൃതേം സീമാ സാംഡിലീ ॥ ൬൬ ॥
പുണ്യ ജാലേം അമൂപ । സുകൃതേം സീമാ സാംഡിലീ ॥ ൬൬ ॥
യാ പ്രചിതീച്യാ ഗോഷ്ടീ । പ്രചിത പാഹാവീ ആത്മദൃഷ്ടീം ।
പ്രചിതീവേഗളേ കഷ്ടീ । ഹോഊംച നയേ ॥ ൬൭ ॥
പ്രചിതീവേഗളേ കഷ്ടീ । ഹോഊംച നയേ ॥ ൬൭ ॥
ആഗാ യേ പ്രചിതീചേ ലോക ഹോ । പ്രചിത നസ്താം അവഘാ ശോക ഹോ ।
രഘുനാഥകൃപേനേം രാഹോ । പ്രത്യയ നിശ്ചയാചാ ॥ ൬൮ ॥
രഘുനാഥകൃപേനേം രാഹോ । പ്രത്യയ നിശ്ചയാചാ ॥ ൬൮ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ചളാചളനിരൂപണനാമ സമാസ ദഹാവാ ॥
॥ ദശക ദഹാവാ സമാപ്ത ॥