സപ്തതിന്വയ
സമാസ പഹിലാ : ഗണേശസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പഹിലാ : ഗണേശസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദുസരാ : ഗണേശസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ തിസരാ : ശാരദാസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ചവഥാ : സദ്ഗുരുസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പാംചവാ : സംതസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സഹാവാ : ശ്രോതേജനസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ സാതവാ : കവേശ്വരസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ ആഠവാ : സഭാസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ നവവാ : പരമാര്ഥസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ ദഹാവാ : നരദേഹസ്തവനനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ പഹിലാ : വാല്മീകി സ്തവനനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
ധന്യ ധന്യ തോ വാല്മീക । ഋഷീമാജീ പുണ്യശ്ലോക ।
ജയാചേന ഹാ ത്രിലോക്യ । പാവനജാലാ ॥ ൧ ॥
ജയാചേന ഹാ ത്രിലോക്യ । പാവനജാലാ ॥ ൧ ॥
ഭവിഷ്യ ആണീ ശതകോടീ । ഹേം തോം നാഹീം ദേഖിലേം ദൃഷ്ടീം ।
ധാംഡോളിതാം സകള സൃഷ്ടി । ശ്രുത നവ്ഹേ ॥ ൨ ॥
ധാംഡോളിതാം സകള സൃഷ്ടി । ശ്രുത നവ്ഹേ ॥ ൨ ॥
ഭവിഷ്യാചേം യേക വചന । കദാചിത ജാലേം പ്രമാണ ।
തരീ ആശ്ചിര്യ മാനിതീ ജന । ഭൂമംഡളീചേ ॥ ൩ ॥
തരീ ആശ്ചിര്യ മാനിതീ ജന । ഭൂമംഡളീചേ ॥ ൩ ॥
നസതാം രഘുനാഥാവതാര । നാഹീം പാഹിലാ ശാസ്ത്രാധാര ।
രാമകഥേചാ വിസ്താര । വിസ്താരിലാ ജേണേം ॥ ൪ ॥
രാമകഥേചാ വിസ്താര । വിസ്താരിലാ ജേണേം ॥ ൪ ॥
ഐസാ ജയാചാ വാഗ്വിളാസ । ഐകോനീ സംതോഷലാ മഹേശ ।
മഗ വിഭാഗിലേം ത്രയലോക്യാസ । ശതകോടീ രാമായേണ ॥ ൫ ॥
മഗ വിഭാഗിലേം ത്രയലോക്യാസ । ശതകോടീ രാമായേണ ॥ ൫ ॥
ജ്യാചേം കവിത്വ ശംകരേം പാഹിലേം । ഇതരാം ന വചേ അനുമാനലേം ।
രാമൌപാസകാംസീ ജാലേം । പരമ സമാധാന ॥ ൬ ॥
രാമൌപാസകാംസീ ജാലേം । പരമ സമാധാന ॥ ൬ ॥
ഋഷീ ഹോതേ ഥോര ഥോര । ബഹുതീം കേലാ കവിത്വവിചാര ।
പരീ വാല്മീകാസാരിഖാ കവേശ്വര । ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി ॥ ൭ ॥
പരീ വാല്മീകാസാരിഖാ കവേശ്വര । ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി ॥ ൭ ॥
പൂര്വീം കേലീ ദൃഷ്ട കര്മേം । പരീ പാവന ജാലാ രാമനാമേം ।
നാമ ജപതാം ദൃഢ നേമേം । പുണ്യേം സീമാ സാംഡിലീ ॥ ൮ ॥
നാമ ജപതാം ദൃഢ നേമേം । പുണ്യേം സീമാ സാംഡിലീ ॥ ൮ ॥
ഉഫരാടേ നാമ മ്ഹണതാം വാചേം । പര്വത ഫുടലേ പാപാചേ ।
ധ്വജ ഉഭാരലേ പുണ്യാചേ । ബ്രഹ്മാംഡാവരുതേ ॥ ൯ ॥
ധ്വജ ഉഭാരലേ പുണ്യാചേ । ബ്രഹ്മാംഡാവരുതേ ॥ ൯ ॥
വാല്മീകേം ജേഥേം തപ കേലേം । തേം വന പുണ്യപാവന ജാലേം ।
ശുഷ്ക കാഷ്ഠീം അംകുര ഫുടലേ । തപോബളേം ജയാച്യാ ॥ ൧൦ ॥
ശുഷ്ക കാഷ്ഠീം അംകുര ഫുടലേ । തപോബളേം ജയാച്യാ ॥ ൧൦ ॥
പൂര്വീ ഹോതാ വാല്ഹാകോളീ । ജീവഘാതകീ ഭൂമംഡളീം ।
തോചി വംദിജേ സകളീം । വിബുധീം ആണി ഋഷേശ്വരീം ॥ ൧൧ ॥
തോചി വംദിജേ സകളീം । വിബുധീം ആണി ഋഷേശ്വരീം ॥ ൧൧ ॥
ഉപരതീ ആണി അനുതാപ । തേഥേം കൈംചേം ഉരേല പാപ ।
ദേഹ്യാംതതപേം പുണ്യരൂപ । ദുസരാ ജന്മ ജാലാ ॥ ൧൨ ॥
ദേഹ്യാംതതപേം പുണ്യരൂപ । ദുസരാ ജന്മ ജാലാ ॥ ൧൨ ॥
അനുതാപേം ആസന ഘാതലേം । ദേഹ്യാംചേം വാരുള ജാലേം ।
തേംചി നാമ പുഢേം പഡിലേം । വാല്മീക ഐസേം ॥ ൧൩ ॥
തേംചി നാമ പുഢേം പഡിലേം । വാല്മീക ഐസേം ॥ ൧൩ ॥
വാരുളാസ വാല്മീക ബോലിജേ । മ്ഹണോനി വാല്മീക നാമ സാജേ ।
ജയാച്യാ തീവ്ര തപേം ഝിജേ । ഹൃദയ താപസാചേം ॥ ൧൪ ॥
ജയാച്യാ തീവ്ര തപേം ഝിജേ । ഹൃദയ താപസാചേം ॥ ൧൪ ॥
ജോ താപസാംമാജീം ശ്രേഷ്ഠ । ജോ കവേശ്വരാംമധേം വരിഷ്ഠ ।
ജയാചേം ബോലണേം പഷ്ട । നിശ്ചയാചേം ॥ ൧൫ ॥
ജയാചേം ബോലണേം പഷ്ട । നിശ്ചയാചേം ॥ ൧൫ ॥
ജോ നിഷ്ഠാവംതാംചേം മംഡണ । രഘുനാഥഭക്താംചേം ഭൂഷണ ।
ജ്യാചീ ധാരണാ അസാധാരണ । സാധകാം സദൃഢ കരീ ॥ ൧൬ ॥
ജ്യാചീ ധാരണാ അസാധാരണ । സാധകാം സദൃഢ കരീ ॥ ൧൬ ॥
ധന്യ വാല്മീക ഋഷേശ്വര । സമര്ഥാചാ കവേശ്വര ।
തയാസീ മാഝാ നമസ്കാര । സാഷ്ടാംഗഭാവേം ॥ ൧൭ ॥
തയാസീ മാഝാ നമസ്കാര । സാഷ്ടാംഗഭാവേം ॥ ൧൭ ॥
വാല്മീക ഋഷീ ബോലിലാ നസതാ । തരീ ആമ്ഹാംസീ കൈംചീ രാമകഥാ ।
മ്ഹണോനിയാം സമര്ഥാ । കായ മ്ഹണോനീ വര്ണാവേം ॥ ൧൮ ॥
മ്ഹണോനിയാം സമര്ഥാ । കായ മ്ഹണോനീ വര്ണാവേം ॥ ൧൮ ॥
രഘുനഥകീര്തി പ്രഗട കേലീ । തേണേം തയചീ മഹിമാ വാഢലീ ।
ഭക്ത മംഡളീ സുഖീ ജാലീ । ശ്രവണമാത്രേം ॥ ൧൯ ॥
ഭക്ത മംഡളീ സുഖീ ജാലീ । ശ്രവണമാത്രേം ॥ ൧൯ ॥
ആപുലാ കാള സാര്ഥക കേലാ । രഘുനാഥകീര്തിമധേം ബുഡാലാ ।
ഭൂമംഡളീം ഉധരിലാ । ബഹുത ലോക ॥ ൨൦ ॥
ഭൂമംഡളീം ഉധരിലാ । ബഹുത ലോക ॥ ൨൦ ॥
രഘുനാഥ ഭക്ത ഥോര ഥോര । മഹിമാ ജയാംചാ അപാര ।
ത്യാ സമസ്താംചാ കിംകര । രാമദാസ മ്ഹണേ ॥ ൨൧ ॥
ത്യാ സമസ്താംചാ കിംകര । രാമദാസ മ്ഹണേ ॥ ൨൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ വാല്മീകസ്തവനനിരൂപണനാമ സമാസ പഹിലാ ॥
സമാസ ദുസരാ : സൂര്യസ്തവനനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
ധന്യ ധന്യ ഹാ സൂര്യവൌംശ । സകള വൌംശാമധേം വിശേഷ ।
മാര്തംഡമംഡളാചാ പ്രകാശ । ഫാംകലാ ഭൂമംഡളീം ॥ ൧ ॥
മാര്തംഡമംഡളാചാ പ്രകാശ । ഫാംകലാ ഭൂമംഡളീം ॥ ൧ ॥
സോമാആംഗീം ആഹേ ലാംഛന । പക്ഷാ യേകാ ഹോയ ക്ഷീണ ।
രവികിര്ണ ഫാംകതാ ആപണ । കളാഹീന ഹോയേ ॥ ൨ ॥
രവികിര്ണ ഫാംകതാ ആപണ । കളാഹീന ഹോയേ ॥ ൨ ॥
യാകാരണേം സൂര്യാപുഢേം । ദുസരീ സാമ്യതാ ന ഘഡേ ।
ജയാച്യാ പ്രകാശേം ഉജേഡേ । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൩ ॥
ജയാച്യാ പ്രകാശേം ഉജേഡേ । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൩ ॥
നാനാ ധര്മ നാനാ കര്മേം । ഉത്തമേം മധ്യമേം അധമേം ।
സുഗമേം ദുര്ഗമേം നിത്യ നേമേം । സൃഷ്ടീമധേം ചാലതീ ॥ ൪ ॥
സുഗമേം ദുര്ഗമേം നിത്യ നേമേം । സൃഷ്ടീമധേം ചാലതീ ॥ ൪ ॥
വേദശാസ്ത്രേം ആണീ പുരാണേം । മംത്ര യംത്ര നാനാ സാധനേം ।
സംധ്യാ സ്നാന പൂജാവിധാനേം । സൂര്യേംവിണ ബാപുഡീം ॥ ൫ ॥
സംധ്യാ സ്നാന പൂജാവിധാനേം । സൂര്യേംവിണ ബാപുഡീം ॥ ൫ ॥
നാനാ യോഗ നാ മതേം । പാഹോം ജാതാം അസംഖ്യാതേം ।
ജാതീ ആപുലാല്യാ പംഥേം । സൂര്യൌദയ ജാലിയാം ॥ ൬ ॥
ജാതീ ആപുലാല്യാ പംഥേം । സൂര്യൌദയ ജാലിയാം ॥ ൬ ॥
പ്രപംചിക അഥവാ പരമാര്ഥിക । കാര്യ കരണേം കോണീയേക ।
ദിവസേംവിണ നിരാര്ഥക । സാര്ഥക നവ്ഹേ ॥ ൭ ॥
ദിവസേംവിണ നിരാര്ഥക । സാര്ഥക നവ്ഹേ ॥ ൭ ॥
സൂര്യാചേം അധിഷ്ഠാന ഡോളേ । ഡോളേ നസതാം സര്വ ആംധളേ ।
യാകാരണേം കാംഹീംച ന ചലേ । സൂര്യേംവിണ ॥ ൮ ॥
യാകാരണേം കാംഹീംച ന ചലേ । സൂര്യേംവിണ ॥ ൮ ॥
മ്ഹണാല അംധ കവിത്വേം കരിതീ । തരീ ഹേഹി സുര്യാചീച ഗതീ ।
ഥംഡ ജാലിയാം ആപുലീ മതീ । മഗ മതിപ്രകാശ കൈംചാ ॥ ൯ ॥
ഥംഡ ജാലിയാം ആപുലീ മതീ । മഗ മതിപ്രകാശ കൈംചാ ॥ ൯ ॥
ഉഷ്ണ പ്രകാശ തോ സൂര്യാചാ । ശീത പ്രകാശ തോ ചംദ്രാചാ ।
ഉഷ്ണത്വ നസ്താം ദേഹ്യാചാ । ഘാത ഹോയേ ॥ ൧൦ ॥
ഉഷ്ണത്വ നസ്താം ദേഹ്യാചാ । ഘാത ഹോയേ ॥ ൧൦ ॥
യാകാരണേം സൂര്യേംവിണ । സഹസാ ന ചലേ കാരണ ।
ശ്രോതേ തുമ്ഹീ വിചക്ഷണ । ശോധൂന പാഹാ ॥ ൧൧ ॥
ശ്രോതേ തുമ്ഹീ വിചക്ഷണ । ശോധൂന പാഹാ ॥ ൧൧ ॥
ഹരിഹരാംച്യാ അവതരമൂര്തീ । ശിവശക്തീച്യാ അനംത വേക്തീ ।
യാപൂര്വീം ഹോതാ ഗഭസ്തീ । ആതാം ഹി ആഹേ ॥ ൧൨ ॥
യാപൂര്വീം ഹോതാ ഗഭസ്തീ । ആതാം ഹി ആഹേ ॥ ൧൨ ॥
ജിതുകേ സംസാരാസി ആലേ । തിതുകേ സൂര്യാഖാലേം വര്തലേ ।
അംതീ ദേഹേ ത്യാഗൂന ഗേലേ । പ്രഭാകരാദേഖതാം ॥ ൧൩ ॥
അംതീ ദേഹേ ത്യാഗൂന ഗേലേ । പ്രഭാകരാദേഖതാം ॥ ൧൩ ॥
ചംദ്ര ഐലീകഡേ ജാലാ । ക്ഷീരസാഗരീം മധൂന കാഢിലാ ।
ചൌദാ രത്നാംമധേം ആലാ । ബംധു ലക്ഷുമീചാ ॥ ൧൪ ॥
ചൌദാ രത്നാംമധേം ആലാ । ബംധു ലക്ഷുമീചാ ॥ ൧൪ ॥
വിശ്വചക്ഷു ഹാ ഭാസ്കര । ഐസേം ജാണതീ ലാഹാനഥോര ।
യാകാരണേം ദിവാകര । ശ്രേഷ്ഠാംഹൂന ശ്രേഷ്ഠ ॥ ൧൫ ॥
യാകാരണേം ദിവാകര । ശ്രേഷ്ഠാംഹൂന ശ്രേഷ്ഠ ॥ ൧൫ ॥
അപാര നഭമാര്ഗ ക്രമണേം । ഐസേംചി പ്രത്യഹീം യേണേം ജാണേം ।
യാ ലോകോപകാരാകാരണേം । ആജ്ഞാ സമര്ഥാചീ ॥ ൧൬ ॥
യാ ലോകോപകാരാകാരണേം । ആജ്ഞാ സമര്ഥാചീ ॥ ൧൬ ॥
ദിവസ നസ്താം അംധകാര । സര്വാംസീ നകളേ സാരാസാര ।
ദിവസേംവിണ തശ്കര । കാം ദിവാഭീത പക്ഷീ ॥ ൧൭ ॥
ദിവസേംവിണ തശ്കര । കാം ദിവാഭീത പക്ഷീ ॥ ൧൭ ॥
സൂര്യാപുഢേം ആണിക ദുസരേം । കോണ ആണാവേം സാമോരേം ।
തേജോരാസീ നിര്ധാരേം । ഉപമേരഹിത ॥ ൧൮ ॥
തേജോരാസീ നിര്ധാരേം । ഉപമേരഹിത ॥ ൧൮ ॥
ഐസാ ഹാ സവിതാ സകളാംചാ । പൂര്വജ ഹോയ രഘുനാഥാചാ ।
അഗാധ മഹിമാ മാനവീ വാചാ । കായേ മ്ഹണോനി വര്ണാവീ ॥ ൧൯ ॥
അഗാധ മഹിമാ മാനവീ വാചാ । കായേ മ്ഹണോനി വര്ണാവീ ॥ ൧൯ ॥
രഘുനാഥവൌംശ പൂര്വാപര । യേകാഹൂനി യേക ഥോര ।
മജ മതിമംദാസ ഹാ വിചാര । കായേ കളേ ॥ ൨൦ ॥
മജ മതിമംദാസ ഹാ വിചാര । കായേ കളേ ॥ ൨൦ ॥
രഘുനാഥാചാ സമുദാവ । തേഥേം ഗുംതലാ അംതര്ഭാവ ।
മ്ഹണോനീ വര്ണിതാം മഹത്വ । വാഗ്ദുര്ബള മീ ॥ ൨൧ ॥
മ്ഹണോനീ വര്ണിതാം മഹത്വ । വാഗ്ദുര്ബള മീ ॥ ൨൧ ॥
സകള ദോഷാചാ പരിഹാര । കരിതാം സൂര്യാസ നമസ്കാര ।
സ്ഫൂര്തി വാഢേ നിരംതര । സൂര്യദര്ശന ഘേതാം ॥ ൨൨ ॥
സ്ഫൂര്തി വാഢേ നിരംതര । സൂര്യദര്ശന ഘേതാം ॥ ൨൨ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സൂര്യസ്തവനനിരൂപണനാമ സമാസ ദുസരാ ॥
സമാസ തിസരാ : പൃഥ്വീസ്തവനനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
ധന്യ ധന്യ ഹേ വസുമതീ । ഇചാ മഹിമാ സാംഗോം കിതീ ।
പ്രാണീമാത്ര തിതുകേ രാഹാതീ । തിച്യാ ആധാരേം ॥ ൧ ॥
പ്രാണീമാത്ര തിതുകേ രാഹാതീ । തിച്യാ ആധാരേം ॥ ൧ ॥
അംതരിക്ഷ രാഹാതീ ജീവ । തോഹി പൃഥ്വീചാ സ്വഭാവ ।
ദേഹേ ജഡ നസ്താം ജീവ । കൈസേ തഗതീ ॥ ൨ ॥
ദേഹേ ജഡ നസ്താം ജീവ । കൈസേ തഗതീ ॥ ൨ ॥
ജാളിതീ പോളിതീ കുദളിതീ । നാംഗരിതീ ഉകരിതീ ഖാണതീ ।
മള മൂത്ര തിജവരീ കരിതീ । ആണീ വമന ॥ ൩ ॥
മള മൂത്ര തിജവരീ കരിതീ । ആണീ വമന ॥ ൩ ॥
നാസകേം കുജകേം ജര്ജര । പൃഥ്വീവിണ കൈംചീ ഥാര ।
ദേഹ്യാംതകാളീം ശരീര । തിജവരീ പഡേ ॥ ൪ ॥
ദേഹ്യാംതകാളീം ശരീര । തിജവരീ പഡേ ॥ ൪ ॥
ബരേം വാഈട സകള കാംഹീം । പൃഥ്വീവിണ ഥാര നാഹീം ।
നാനാ ധാതു ദ്രവ്യ തേം ഹി । ഭൂമീചേ പോടീം ॥ ൫ ॥
നാനാ ധാതു ദ്രവ്യ തേം ഹി । ഭൂമീചേ പോടീം ॥ ൫ ॥
യേകാസ യേക സംവ്ഹാരിതീ । പ്രാണീ ഭൂമീവരീ അസതീ ।
ഭൂമീ സാംഡൂന ജാതീ । കോണീകഡേ ॥ ൬ ॥
ഭൂമീ സാംഡൂന ജാതീ । കോണീകഡേ ॥ ൬ ॥
ഗഡ കോഠ പുരേം പട്ടണേം । നാനാ ദേശ കളതീ അടണേം ।
ദേവ ദാനവ മാനവ രാഹാണേം । പൃഥ്വീവരീ ॥ ൭ ॥
ദേവ ദാനവ മാനവ രാഹാണേം । പൃഥ്വീവരീ ॥ ൭ ॥
നാനാ രത്നേം ഹിരേ പരീസ । നാനാ ധാതു ദ്രവ്യാംശ ।
ഗുപ്ത പ്രഗട കരാവ്യാസ । പൃഥ്വീവിണ നാഹീം ॥ ൮ ॥
ഗുപ്ത പ്രഗട കരാവ്യാസ । പൃഥ്വീവിണ നാഹീം ॥ ൮ ॥
മേരുമാംദാര ഹിമാചള । നാനാ അഷ്ടകുളാചള ।
നാനാ പക്ഷീ മഛ വ്യാള । ഭൂമംഡളീം ॥ ൯ ॥
നാനാ പക്ഷീ മഛ വ്യാള । ഭൂമംഡളീം ॥ ൯ ॥
നാനാ സമുദ്രാപൈലീകഡേ । ഭോംവതേം ആവര്ണോദകാ കഡേം ।
അസംഭാവ്യ തുടലേ കഡേ । ഭൂമംഡളാചേ ॥ ൧൦ ॥
അസംഭാവ്യ തുടലേ കഡേ । ഭൂമംഡളാചേ ॥ ൧൦ ॥
ത്യാമധേം ഗുപ്ത വിവരേം । ലാഹാനഥോരേം അപാരേം ।
തേഥേം നിബിഡ അംധകാരേം । വസ്തീ കീജേ ॥ ൧൧ ॥
തേഥേം നിബിഡ അംധകാരേം । വസ്തീ കീജേ ॥ ൧൧ ॥
ആവര്ണോദക തേം അപാര । ത്യാചാ കോണ ജാണേ പാര ।
ഉദംഡ ദാടലേ ജളചര । അസംഭാവ്യ മോഠേ ॥ ൧൨ ॥
ഉദംഡ ദാടലേ ജളചര । അസംഭാവ്യ മോഠേ ॥ ൧൨ ॥
ത്യാ ജീവനാസ ആധാര പവന । നിബിഡ ദാട ആണീ ഘന ।
ഫുടോം ശകേനാ ജീവന । കോണേകഡേ ॥ ൧൩ ॥
ഫുടോം ശകേനാ ജീവന । കോണേകഡേ ॥ ൧൩ ॥
ത്യാ പ്രഭംജനാസീ ആധാര । കഠിണപണേം അഹംകാര ।
ഐസാ ത്യാ ഭൂഗോളാചാ പാര । കോണ ജാണേ ॥ ൧൪॥
ഐസാ ത്യാ ഭൂഗോളാചാ പാര । കോണ ജാണേ ॥ ൧൪॥
നാനാ പദാര്ഥാംച്യാ ഖാണീ । ധാതുരത്നാംച്യാ ദാടണീ ।
കല്പതരു ചിംതാമണീ । അമൃതകുംഡേം ॥ ൧൫ ॥
കല്പതരു ചിംതാമണീ । അമൃതകുംഡേം ॥ ൧൫ ॥
നാനാ ദീപേം നാനാ ഖംഡേം । വസതീ ഉദ്വസേം ഉദംഡേം ।
തേഥേം നാനാ ജീവനാചീം ബംഡേം । വേഗളാലീം ॥ ൧൬ ॥
തേഥേം നാനാ ജീവനാചീം ബംഡേം । വേഗളാലീം ॥ ൧൬ ॥
മേരുഭോംവതേ കഡേ കാപലേ । അസംഭാവ്യ കഡോസേം പഡിലേം ।
നിബിഡ തരു ലാഗലേ । നാനാ ജിനസീ ॥ ൧൭ ॥
നിബിഡ തരു ലാഗലേ । നാനാ ജിനസീ ॥ ൧൭ ॥
ത്യാസന്നിധ ലോകാലോക । ജേഥേം സൂര്യാചേം ഫിരേ ചാക ।
ചംദ്രാദി ദ്രോണാദ്രി മൈനാക । മാഹാം ഗിരീ ॥ ൧൮ ॥
ചംദ്രാദി ദ്രോണാദ്രി മൈനാക । മാഹാം ഗിരീ ॥ ൧൮ ॥
നാനാ ദേശീം പാഷാണഭേദ । നാനാ ജിനസീ മൃത്തികാഭേദ ।
നാനാ വിഭൂതി ഛംദ ബംദ । നാനാ ഖാണീ ॥ ൧൯ ॥
നാനാ വിഭൂതി ഛംദ ബംദ । നാനാ ഖാണീ ॥ ൧൯ ॥
ബഹുരത്ന ഹേ വസുംദരാ । ഐസാ പദാര്ഥ കൈചാ ദുസരാ ।
അഫട പഡിലേം സൈരാവൈരാ । ജികഡേ തികഡേ ॥ ൨൦ ॥
അഫട പഡിലേം സൈരാവൈരാ । ജികഡേ തികഡേ ॥ ൨൦ ॥
അവഘീ പൃഥ്വീ ഫിരോന പാഹേ । ഐസാ പ്രാണീ കോണ ആഹേ ।
ദുജീ തുളണാ ന സാഹേ । ധരണീവിഷീം ॥൨൧ ॥
ദുജീ തുളണാ ന സാഹേ । ധരണീവിഷീം ॥൨൧ ॥
നാനാ വല്ലീ നാനാ പികേം । ദേസോദേസീ അനേകേം ।
പാഹോം ജാതാം സാരിഖ്യാ സാരിഖേം । യേക ഹി നാഹീം ॥ ൨൨ ॥
പാഹോം ജാതാം സാരിഖ്യാ സാരിഖേം । യേക ഹി നാഹീം ॥ ൨൨ ॥
സ്വര്ഗ മൃത്യു ആണിപാതാളേം । അപൂര്വ രചിലീം തീന താളേം।
പാതാളലോകീം മാഹാം വ്യാളേം । വസ്തീ കീജേ ॥ ൨൩ ॥
പാതാളലോകീം മാഹാം വ്യാളേം । വസ്തീ കീജേ ॥ ൨൩ ॥
നാന വല്ലീ ബീജാംചീ ഖാണീ । തേ ഹേ വിശാള ധരണീ ।
അഭിനവ കര്ത്യാചീ കരണീ । ഹോഊന ഗേലീ ॥ ൨൪ ॥
അഭിനവ കര്ത്യാചീ കരണീ । ഹോഊന ഗേലീ ॥ ൨൪ ॥
ഗഡ കോഠ നാനാ നഗരേം । പുരേം പട്ടണേം മനോഹരേം ।
സകളാം ഠാഈം ജഗദേശ്വരേം । വസ്തീ കീജേ ॥ ൨൫ ॥
സകളാം ഠാഈം ജഗദേശ്വരേം । വസ്തീ കീജേ ॥ ൨൫ ॥
മാഹാം ബളീ ഹോഊന ഗേലേ । പൃഥ്വീവരീ ചൌതാളലേ ।
സാമര്ഥ്യേം നിരാളേ രാഹിലേ । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൨൬ ॥
സാമര്ഥ്യേം നിരാളേ രാഹിലേ । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൨൬ ॥
അസംഭാവ്യ ഹേ ജഗതീ। ജീവ കിതീയേക ജാതീ ।
നാനാ അവതാരപംഗതീ । ഭൂമംഡളാവരീ ॥ ൨൭ ॥
നാനാ അവതാരപംഗതീ । ഭൂമംഡളാവരീ ॥ ൨൭ ॥
സധ്യാം രോകഡേ പ്രമാണ । കാംഹീം കരാവാ നലഗേ അനുമാന ।
നാനാ പ്രകാരീചേം ജീവന । പൃഥ്വീചേനി ആധാരേം ॥ ൨൮ ॥
നാനാ പ്രകാരീചേം ജീവന । പൃഥ്വീചേനി ആധാരേം ॥ ൨൮ ॥
കിത്തേക ഭൂമീ മാഝീ മ്ഹണതീ । സേവടീം ആപണചി മരോന ജാതീ ।
കിത്തേക കാള ഹോതാം ജഗതീ । ജൈസീ തൈസീ ॥ ൨൯ ॥
കിത്തേക കാള ഹോതാം ജഗതീ । ജൈസീ തൈസീ ॥ ൨൯ ॥
ഐസാ പൃഥ്വീചാ മഹിമാ । ദുസരീ കായേ ദ്യാവീ ഉപമാ ।
ബ്രഹ്മാദികാപാസുനീ ആമ്ഹാം । ആശ്രയോചി ആഹേ ॥ ൩൦ ॥
ബ്രഹ്മാദികാപാസുനീ ആമ്ഹാം । ആശ്രയോചി ആഹേ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ പൃഥ്വീസ്തവനനിരൂപണനാമ സമാസ തിസരാ ॥
സമാസ ചൌഥാ : ആപനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
ആതാം സകളാംചേ ജ്നമസ്ഥാന । സകള ജീവാംചേ ജീവന ।
ജയാസ ആപോനാരായേണ । ഐസേം ബോലിജേ ॥ ൧ ॥
ജയാസ ആപോനാരായേണ । ഐസേം ബോലിജേ ॥ ൧ ॥
പൃഥ്വീസ ആധാര ആവര്ണോദക । സപ്തസിംധൂചേം സിംധോദക ।
നാനാ മേഘീചേം മേഘോദക । ഭൂമംഡളീം ചാലിലേം ॥ ൨ ॥
നാനാ മേഘീചേം മേഘോദക । ഭൂമംഡളീം ചാലിലേം ॥ ൨ ॥
നാനാ നദ്യാ നാനാ ദേസീം । വാഹാത മിളാല്യാ സാഗരാസീ ।
ലാഹാനഥോര പുണ്യരാസീ । അഗാധ മഹിമേ ॥ ൩ ॥
ലാഹാനഥോര പുണ്യരാസീ । അഗാധ മഹിമേ ॥ ൩ ॥
നദ്യാ പര്വതീംഹൂന കോംസളല്യാ । നാനാ സാംകഡീമധേം രിചവില്യാ ।
ധബാബാം ഖളാളാം ചാലില്യാ । അസംഭാവ്യ ॥ ൪ ॥
ധബാബാം ഖളാളാം ചാലില്യാ । അസംഭാവ്യ ॥ ൪ ॥
കൂപ ബാവീ സരോവരേം । ഉദംഡ തളീം ഥോരഥോരേം ।
നിര്മളേം ഉചംബളതീ നീരേം । നാനാ ദേസീം ॥ ൫ ॥
നിര്മളേം ഉചംബളതീ നീരേം । നാനാ ദേസീം ॥ ൫ ॥
ഗായേമുഖേം പാട ജാതീ । നാനാ കാലവേ വാഹതീ ।
നാനാ ഝര്യാ ഝിരപതീ । ഝരതീ നീരേം ॥ ൬ ॥
നാനാ ഝര്യാ ഝിരപതീ । ഝരതീ നീരേം ॥ ൬ ॥
ഡുരേം വിഹീരേം പാഝര । പര്വത ഫുടോന വാഹേ നീര ।
ഐസേ ഉദകാചേ പ്രകര । ഭൂമംഡളീം ॥ ൭ ॥
ഐസേ ഉദകാചേ പ്രകര । ഭൂമംഡളീം ॥ ൭ ॥
ജിതുകേ ഗിരീ തിതുക്യാ ധാരാ । കോംസളതീ ഭയംകരാ ।
പാഭള വാഹാളാ അപാരാ । ഉകള്യാ സാംഡിതീ ॥ ൮ ॥
പാഭള വാഹാളാ അപാരാ । ഉകള്യാ സാംഡിതീ ॥ ൮ ॥
ഭൂമംഡളീചേം ജള ആഘവേം। കിതീ മ്ഹണോനീ സാംഗാവേം ।
നാനാ കാരംജീം ആണാവേം । ബാംധോനീ പാണീ ॥ ൯ ॥
നാനാ കാരംജീം ആണാവേം । ബാംധോനീ പാണീ ॥ ൯ ॥
ഡോഹോ ഡവംകേ ഖബാഡീം ടാംകീം । നാനാ ഗിരികംദരീം അനേകീം ।
നാനാ ജളേം നാനാ ലോകീം । വേഗളാലീം ॥ ൧൦ ॥
നാനാ ജളേം നാനാ ലോകീം । വേഗളാലീം ॥ ൧൦ ॥
തീര്ഥേം യേകാഹൂന യേക । മാഹാം പവിത്ര പുണ്യദായക ।
അഗാധ മഹിമാ ശാസ്ത്രകാരക । ബോലോനി ഗേലേ ॥ ൧൧ ॥
അഗാധ മഹിമാ ശാസ്ത്രകാരക । ബോലോനി ഗേലേ ॥ ൧൧ ॥
നാനാ തീര്ഥാംചീ പുണ്യോദകേം । നാനാ സ്ഥളോസ്ഥളീം സീതളോദകേം ।
തൈസീംച നാനാ ഉഷ്ണോദകേം । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൧൨ ॥
തൈസീംച നാനാ ഉഷ്ണോദകേം । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൧൨ ॥
നാനാ വല്ലീമധേം ജീവന । നാനാ ഫളീം ഫുലീം ജീവന ।
നാനാ കംദീം മുളീം ജീവന । ഗുണകാരകേം ॥ ൧൩ ॥
നാനാ കംദീം മുളീം ജീവന । ഗുണകാരകേം ॥ ൧൩ ॥
ക്ഷീരോദകേം സിംധോദകേം । വിഷോദകേം പീയൂഷോദകേം ।
നാനാ സ്ഥളാംതരീം ഉദകേം । നാനാ ഗുണാചീം ॥ ൧൪ ॥
നാനാ സ്ഥളാംതരീം ഉദകേം । നാനാ ഗുണാചീം ॥ ൧൪ ॥
നാനാ യുക്ഷദംഡാചേ രസ । നാനാ ഫളാംചേ നാനാ രസ ।
നാനാ പ്രകാരീചേ ഗോരസ। മദ പാരാ ഗുളത്ര ॥ ൧൫ ॥
നാനാ പ്രകാരീചേ ഗോരസ। മദ പാരാ ഗുളത്ര ॥ ൧൫ ॥
നാനാ മുക്തഫളാംചേം പാണീ । നാനാ രത്നീ തളപേം പാണീ ।
നാനാ ശസ്ത്രാമധേം പാണീ । നാനാ ഗുണാചേം ॥ ൧൬ ॥
നാനാ ശസ്ത്രാമധേം പാണീ । നാനാ ഗുണാചേം ॥ ൧൬ ॥
ശുക്ലീത ശ്രോണീത ലാള മൂത്ര സ്വേദ । നാനാ ഉദകാചേ നാനാ ഭേദ ।
വിവരോന പാഹാതാം വിശദ । ഹോത ജാതേം ॥ ൧൭ ॥
വിവരോന പാഹാതാം വിശദ । ഹോത ജാതേം ॥ ൧൭ ॥
ഉദകാചേ ദേഹ കേവള । ഉദകാചേംചി ഭൂമംഡള ।
ചംദ്രമംഡള സൂര്യമംഡള । ഉദകാകരിതാം ॥ ൧൮ ॥
ചംദ്രമംഡള സൂര്യമംഡള । ഉദകാകരിതാം ॥ ൧൮ ॥
ക്ഷാരസിംധു ക്ഷീരസിംധു । സുരാസിംധു ആജ്യസിംധു ।
ദധിസിംധു യുക്ഷരസസിംധു । ശുദ്ധ സിംധു ഉദകാചാ ॥ ൧൯ ॥
ദധിസിംധു യുക്ഷരസസിംധു । ശുദ്ധ സിംധു ഉദകാചാ ॥ ൧൯ ॥
ഐസേം ഉദക വിസ്താരലേം । മുളാപാസൂന സേവടാ ആലേം ।
മധേഹി ഠാഈം ഠാഈം ഉമടലേം । ഠാഈം ഠാഈം ഗുപ്ത ॥ ൨൦ ॥
മധേഹി ഠാഈം ഠാഈം ഉമടലേം । ഠാഈം ഠാഈം ഗുപ്ത ॥ ൨൦ ॥
ജേ ജേ ബീജീം മിശ്രീത ജാലേം । തോ തോ സ്വാദ ഘേഊന ഉഠിലേം ।
ഉസാമധേം ഗോഡീസ ആലേം । പരമ സുംദര ॥ ൨൧ ॥
ഉസാമധേം ഗോഡീസ ആലേം । പരമ സുംദര ॥ ൨൧ ॥
ഉദകാചേം ബാംധാ ഹേം ശരീര । ഉദക ചി പാഹിജേ തദനംതര ।
ഉദകചി ഉത്പത്തിവിസ്താര । കിതീ മ്ഹണോനീ സാംഗാവാ ॥ ൨൨ ॥
ഉദകചി ഉത്പത്തിവിസ്താര । കിതീ മ്ഹണോനീ സാംഗാവാ ॥ ൨൨ ॥
ഉദക താരക ഉദക മാരക । ഉദക നാനാ സൌഖ്യദായേക ।
പാഹാതം ഉദകാചാ വിവേക । അലോലിക ആഹേ ॥ ൨൩ ॥
പാഹാതം ഉദകാചാ വിവേക । അലോലിക ആഹേ ॥ ൨൩ ॥
ഭൂമംഡളീം ധാംവേ നീര । നാനാ ധ്വനീ ത്യാ സുംദര ।
ധബാബാം ധബാബാം ഥോര । രിചവതീ ധാരാ ॥ ൨൪ ॥
ധബാബാം ധബാബാം ഥോര । രിചവതീ ധാരാ ॥ ൨൪ ॥
ഠാഈം ഠാഈം ഡോഹോ തുംബതീ । വിശാള തളീം ഡബാബിതീ ।
ചബാബിതീ ഥബാബിതീ । കാലവേ പാട ॥ ൨൫ ॥
ചബാബിതീ ഥബാബിതീ । കാലവേ പാട ॥ ൨൫ ॥
യേകീ പാലഥ്യാ ഗംഗാ വാഹാതീ । ഉദകേം സന്നിധചി അസതീ ।
ഖളാളാം ഝരേ വാഹാതീ । ഭൂമീചേ പോടീം ॥ ൨൬ ॥
ഖളാളാം ഝരേ വാഹാതീ । ഭൂമീചേ പോടീം ॥ ൨൬ ॥
ഭൂഗര്ഭീം ഡോഹോ ഭരലേം । കോണ്ഹീ ദേഖിലേ നാ ഐകിലേ ।
ഠാഈം ഠാഈം ഝോവീരേ ജാലേ । വിദുല്യതാംചേ ॥ ൨൭ ॥
ഠാഈം ഠാഈം ഝോവീരേ ജാലേ । വിദുല്യതാംചേ ॥ ൨൭ ॥
പൃഥ്വീതളീം പാണീ ഭരലേം । പൃഥ്വീമധേം പാണീ ഖേളേ ।
പൃഥ്വീ പ്രഗ്ടലേം । ഉദംഡ പാണീ ॥ ൨൮ ॥
പൃഥ്വീ പ്രഗ്ടലേം । ഉദംഡ പാണീ ॥ ൨൮ ॥
സ്വര്ഗമൃത്യപാതാളീം । യേക നദീ തീന താളീം ।
മേഘോദക അംതരാളീം । വൃഷ്ടീ കരീ ॥ ൨൯ ॥
മേഘോദക അംതരാളീം । വൃഷ്ടീ കരീ ॥ ൨൯ ॥
പൃഥ്വീചേം മൂള ജീവന । ജീവനാചേം മൂള ദഹന ।
ദഹനാചേം മൂള പവന । ഥോരാഹൂന ഥോര ॥ ൩൦ ॥
ദഹനാചേം മൂള പവന । ഥോരാഹൂന ഥോര ॥ ൩൦ ॥
ത്യാഹൂന ഥോര പരമേശ്വര । മഹദ്ഭൂതാംചാ വിചാര ।
ത്യാഹൂന ഥോര പരാത്പര । പരബ്രഹ്മ ജാണാവേം ॥ ൩൧ ॥
ത്യാഹൂന ഥോര പരാത്പര । പരബ്രഹ്മ ജാണാവേം ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ആപനിരൂപണനാമ സമാസ ചൌഥാ ॥
സമാസ പാംചവാ : അഗ്നിനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
ധന്യ ധന്യ ഹാ വൈശ്വാനരു । ഹോയേ രഘുനാഥാചാ ശ്വശുരു ।
വിശ്വവ്യാപക വിശ്വംഭരു । പിതാ ജാനകീചാ ॥ ൧ ॥
വിശ്വവ്യാപക വിശ്വംഭരു । പിതാ ജാനകീചാ ॥ ൧ ॥
ജ്യാച്യാ മുഖേം ഭഗവംത ഭോക്താ । ജോ ഋഷീചാ ഫളദാതാ ।
തമഹിമരോഗഹര്താ । ഭര്താ വിശ്വജനാചാ ॥ ൨ ॥
തമഹിമരോഗഹര്താ । ഭര്താ വിശ്വജനാചാ ॥ ൨ ॥
നാനാ വര്ണ നാനാ ഭേദ । ജീവമാത്രാസ അഭേദ ।
അഭേദ ആണീ പരമ ശുധ । ബ്രമ്ഹാദികാസീ ॥ ൩ ॥
അഭേദ ആണീ പരമ ശുധ । ബ്രമ്ഹാദികാസീ ॥ ൩ ॥
അഗ്നീകരിതാം സൃഷ്ടീ ചാലേ । അഗ്നീകരിതാം ലോക ധാലേ ।
അഗ്നീകരിതാം സകള ജ്യാലേ । ലാഹാനഥോര ॥ ൪ ॥
അഗ്നീകരിതാം സകള ജ്യാലേ । ലാഹാനഥോര ॥ ൪ ॥
അഗ്നീനേം ആളലേം ഭൂമംഡള । ലോകാംസ രാഹവ്യാ ജാലേം സ്ഥള ।
ദീപ ദീപികാ നാനാ ജ്വാള । ജേഥേം തേഥേം ॥ ൫ ॥
ദീപ ദീപികാ നാനാ ജ്വാള । ജേഥേം തേഥേം ॥ ൫ ॥
പോടാമധേം ജഠരാഗ്നീ । തേണേം ക്ഷുധാ ലാഗേ ജനീം ।
അഗ്നീകരിതാം ഭോജനീം । രുചീ യേതേ ॥ ൬ ॥
അഗ്നീകരിതാം ഭോജനീം । രുചീ യേതേ ॥ ൬ ॥
അഗ്നീ സര്വാംഗീം വ്യാപക । ഉഷ്ണേം രാഹേ കൂണീ യേക ।
ഉഷ്ണ നസ്താം സകള ലോക । മരോന ജാതീ ॥ ൭ ॥
ഉഷ്ണ നസ്താം സകള ലോക । മരോന ജാതീ ॥ ൭ ॥
ആധീം അഗ്നീ മംദ ഹോതോ । പുഢേം പ്രാണീ തോ നാസതോ ।
ഐസാ ഹാ അനുഭവ യേതോ । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൮ ॥
ഐസാ ഹാ അനുഭവ യേതോ । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൮ ॥
അസതാം അഗ്നീചേം ബള । ശത്രു ജിംകേ താത്കാള ।
അഗ്നീ ആഹേ താവത്കാള । ജിണേം ആഹേ ॥ ൯ ॥
അഗ്നീ ആഹേ താവത്കാള । ജിണേം ആഹേ ॥ ൯ ॥
നാനാ രസ നിര്മാണ ജാലേ । അഗ്നീകരിതാം നിപജലേ ।
മാഹാംരോഗീ ആരോഗ്യ ജാലേ । നിമിഷമാത്രേം ॥ ൧൦ ॥
മാഹാംരോഗീ ആരോഗ്യ ജാലേ । നിമിഷമാത്രേം ॥ ൧൦ ॥
സൂര്യ സകളാംഹൂന വിശേഷ । സൂര്യാഉപരീ അഗ്നീപ്രവേശ ।
രാത്രഭാഗീം ലോക അഗ്നീസ । സാഹേം കരിതീ ॥ ൧൧ ॥
രാത്രഭാഗീം ലോക അഗ്നീസ । സാഹേം കരിതീ ॥ ൧൧ ॥
അംത്യജഗൃഹീംചാ അഗ്നീ ആണിലാ । ത്യാസ ദോഷ നാഹീം ബോലിലാ ।
സകളാം ഗൃഹീം പവിത്ര ജാലാ । വൈശ്വാനരു ॥ ൧൨ ॥
സകളാം ഗൃഹീം പവിത്ര ജാലാ । വൈശ്വാനരു ॥ ൧൨ ॥
അഗ്നീഹോത്ര നാനാ യാഗ । അഗ്നീകരിതാം ഹോതീ സാംഗ ।
അഗ്നീ ത്രുപ്ത ഹോതാം മഗ । സുപ്രസന്ന ഹോതോ ॥ ൧൩ ॥
അഗ്നീ ത്രുപ്ത ഹോതാം മഗ । സുപ്രസന്ന ഹോതോ ॥ ൧൩ ॥
ദേവ ദാനവ മാനവ । അഗ്നീകരിതാം ചാലേ സര്വ ।
സകള ജനാസീ ഉപാവ । അഗ്നീ ആഹേ ॥ ൧൪ ॥
സകള ജനാസീ ഉപാവ । അഗ്നീ ആഹേ ॥ ൧൪ ॥
ലഗ്നേം കരിതീ ഥോര ഥോര । നാനാ ദാരൂചാ പ്രകാര ।
ഭൂമംഡളീം യാത്രാ ഥോര । ദാരൂനേം ശോഭതീ ॥ ൧൫ ॥
ഭൂമംഡളീം യാത്രാ ഥോര । ദാരൂനേം ശോഭതീ ॥ ൧൫ ॥
നാനാ ലോക രോഗീ ഹോതീ । ഉഷ്ണ ഔശധേം സേവിതീ ।
തേണേ ലോക ആരോഗ്യ ഹോതീ । വന്ഹീകരിതാം ॥ ൧൬ ॥
തേണേ ലോക ആരോഗ്യ ഹോതീ । വന്ഹീകരിതാം ॥ ൧൬ ॥
ബ്രഹ്മണാസ തനുമനു । സൂര്യദേവ ഹുതാശനു ।
യേതദ്വിഷഈം അനുമാനു । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
യേതദ്വിഷഈം അനുമാനു । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
ലോകാമധ്യേം ജഠരാനളു । സാഗരീം ആഹേ വഡവനാളു ।
ഭൂഗോളാബാഹേര ആവര്ണാനളു । ശിവനേത്രീം വിദുല്യതാ ॥ ൧൮ ॥
ഭൂഗോളാബാഹേര ആവര്ണാനളു । ശിവനേത്രീം വിദുല്യതാ ॥ ൧൮ ॥
കുപീപാസൂന അഗ്നീ ഹോതോ । ഉംചദര്പണീം അഗ്നീ നിഘതോ ।
കാഷ്ഠമംഥനീ പ്രഗടതോ । ചകമകേനേം ॥ ൧൯ ॥
കാഷ്ഠമംഥനീ പ്രഗടതോ । ചകമകേനേം ॥ ൧൯ ॥
അഗ്നീ സകളാം ഠാഈം ആഹേ । കഠീണ ഘിസണീം പ്രഗട ഹോയേ ।
ആഗ്യാസര്പേം ദഗ്ധ ഹോയേ । ഗിരികംദരേം ॥ ൨൦ ॥
ആഗ്യാസര്പേം ദഗ്ധ ഹോയേ । ഗിരികംദരേം ॥ ൨൦ ॥
അഗ്നീകരിതാം നാനാ ഉപായേ । അഗ്നീകരിതാം നാനാ അപായ ।
വിവേകേംവിണ സകല ഹോയേ । നിരാര്ഥക ॥ ൨൧ ॥
വിവേകേംവിണ സകല ഹോയേ । നിരാര്ഥക ॥ ൨൧ ॥
ഭൂമംഡളീം ലാഹാനഥോര । സകളാംസ വന്ഹീചാ ആധാര ।
അഗ്നിമുഖേം പരമേശ്വര । സംതുഷ്ട ഹോയേ ॥ ൨൨ ॥
അഗ്നിമുഖേം പരമേശ്വര । സംതുഷ്ട ഹോയേ ॥ ൨൨ ॥
ഐസാ അഗ്നീചാ മഹിമാ । ബോലിജേ തിതുകീ ഉണീ ഉപമാ ।
ഉത്തരോത്തര അഗാധ മഹിമാ । അഗ്നീപുരുഷാചാ ॥ ൨൩ ॥
ഉത്തരോത്തര അഗാധ മഹിമാ । അഗ്നീപുരുഷാചാ ॥ ൨൩ ॥
ജീത അസതാം സുഖീ കരീ । മേല്യാം പ്രേത ഭസ്മ കരീ ।
സര്വഭക്ഷകു ത്യാചീ ഥോരീ । കായേ മ്ഹണോനീ സാംഗാവീ ॥ ൨൪ ॥
സര്വഭക്ഷകു ത്യാചീ ഥോരീ । കായേ മ്ഹണോനീ സാംഗാവീ ॥ ൨൪ ॥
സകള സൃഷ്ടീചാ സംവ്ഹാര । പ്രളയ കരീ വൈശ്വാനര ।
വൈശ്വാനരേം പദാര്ഥമാത്ര । കാംഹീംച ഉരേനാ ॥ ൨൫ ॥
വൈശ്വാനരേം പദാര്ഥമാത്ര । കാംഹീംച ഉരേനാ ॥ ൨൫ ॥
നാനാ ഹോമ ഉദംഡ കരിതീ । ഘരോഘരീം വൈശദേവ ചാലതീ ।
നാനാ ക്ഷേത്രീം ദീപ ജളതീ । ദേവാപാസീം ॥ ൨൬ ॥
നാനാ ക്ഷേത്രീം ദീപ ജളതീ । ദേവാപാസീം ॥ ൨൬ ॥
ദീപാരാധനേം നിലാംജനേം । ദേവ വോവാളിജേ ജനേം ।
ഖരേം ഖോടേം നിവഡണേം । ദിവ്യ ഹോതാം ॥ ൨൭ ॥
ഖരേം ഖോടേം നിവഡണേം । ദിവ്യ ഹോതാം ॥ ൨൭ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകുര്തീ ലോക തിന്ഹീ । സകള വ്യാപൂന രാഹിലാ വന്ഹീ ।
അഗാധ മഹിമാ വദനീം । കിതീ മ്ഹണോനീ ബോലാവാ ॥ ൨൮ ॥
അഗാധ മഹിമാ വദനീം । കിതീ മ്ഹണോനീ ബോലാവാ ॥ ൨൮ ॥
ച്യാരീ ശ്രൃംഗേം ത്രിപദീം ജാത । ദോനീ ശിരേം സപ്ത ഹാത ।
ഐസാ ബോലിലാ ശാസ്ത്രാര്ഥ । പ്രചിതീവിണ ॥ ൨൯ ॥
ഐസാ ബോലിലാ ശാസ്ത്രാര്ഥ । പ്രചിതീവിണ ॥ ൨൯ ॥
ഐസാ വന്ഹീ ഉഷ്ണമൂര്തീ । തോ മീ ബോലിലോം യേഥാമതീ ।
ന്യൂന്യപൂര്ണ ക്ഷമാ ശ്രോതീം । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൩൦ ॥
ന്യൂന്യപൂര്ണ ക്ഷമാ ശ്രോതീം । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ അഗ്നിനിരൂപണനാമ സമാസ പാംചവാ ॥
സമാസ സഹാവാ : വായുസ്തവന ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
ധന്യ ധന്യ ഹാ വായുദേവ । യാചാ വിചിത്ര സ്വഭാവ ।
വായോകരിതാം സകള ജീവ । വര്തതീ ജനീം ॥ ൧ ॥
വായോകരിതാം സകള ജീവ । വര്തതീ ജനീം ॥ ൧ ॥
വായോകരിതാം ശ്വാസോശ്വാസ । നാനാ വിദ്യാംചാ അഭ്യാസ ।
വായോകരിതാം ശരീരാസ । ചളണ ഘഡേ ॥ ൨ ॥
വായോകരിതാം ശരീരാസ । ചളണ ഘഡേ ॥ ൨ ॥
ചളണ വളണ പ്രാസാരണ । നിരോധന ആണീ ആകോചന ।
പ്രാണ അപാന വ്യാന ഉദാന । സമാന വായു ॥ ൩ ॥
പ്രാണ അപാന വ്യാന ഉദാന । സമാന വായു ॥ ൩ ॥
നാഗ കൂര്മ കര്കശ വായോ । ദേവദത്ത ധനംജയോ।
ഐസേ ഹേ വായോചേ സ്വഭാവോ । ഉദംഡ അസതീ ॥ ൪ ॥
ഐസേ ഹേ വായോചേ സ്വഭാവോ । ഉദംഡ അസതീ ॥ ൪ ॥
വായോ ബ്രഹ്മാംഡീം പ്രഗടലാ । ബ്രഹ്മാംഡദേവതാംസ പുരവലാ ।
തേഥുനീ പിംഡീ പ്രഗടലാ । നാനാ ഗുണേം ॥ ൫ ॥
തേഥുനീ പിംഡീ പ്രഗടലാ । നാനാ ഗുണേം ॥ ൫ ॥
സ്വര്ഗലോകീം സകള ദേവ । തൈസേചി പുരുഷാര്ഥീ ദാനവ ।
മൃത്യലോകീംചേ മാനവ । വിഖ്യാത രാജേ ॥ ൬ ॥
മൃത്യലോകീംചേ മാനവ । വിഖ്യാത രാജേ ॥ ൬ ॥
നരദേഹീം നാനാ ഭേദേ । അനംത ഭേദാചീം ശ്വാപദേം ।
വനചരേം ജളചരേം ആനംദേം । ക്രീഡാ കരിതീ॥ ൭॥
വനചരേം ജളചരേം ആനംദേം । ക്രീഡാ കരിതീ॥ ൭॥
ത്യാ സമസ്താംമധേം വായു ഖേളേ । ഖേചരകുള അവഘേം ചളേ ।
ഉഠതീ വന്ഹീചേ ഉബാളേ । വായോകരിതാം ॥ ൮॥
ഉഠതീ വന്ഹീചേ ഉബാളേ । വായോകരിതാം ॥ ൮॥
വായോ മേഘാചേം ഭരണ ഭരീ। സവേംച പിടൂന പരതേം സാരീ ।
വായോ ഐസാ കാരബരീ । ദുസരാ നാഹീം ॥ ൯ ॥
വായോ ഐസാ കാരബരീ । ദുസരാ നാഹീം ॥ ൯ ॥
പരീ തേ ആത്മയാചീ സത്താ । വര്തേ ശരീരീം തത്വതാ ।
പരീ വ്യാപകപണേം യാ സമര്ഥാ । തുളണാ നാഹീം ॥ ൧൦ ॥
പരീ വ്യാപകപണേം യാ സമര്ഥാ । തുളണാ നാഹീം ॥ ൧൦ ॥
ഗിരീഹൂന ദാട ഫൌജാ । മേഘ ഉഠിലേ ലോകകാജാ ।
ഗര്ജഗര്ജോം തഡക വിജാ । വായോബളേം ॥ ൧൧ ॥
ഗര്ജഗര്ജോം തഡക വിജാ । വായോബളേം ॥ ൧൧ ॥
ചംദ്രസൂര്യ നക്ഷത്രമാളാ । ഗ്രഹമംഡളേം മേഘമാളാ ।
യേം ബ്രഹ്മാംഡീം നാനാ കളാ । വായോകരിതാം ॥ ൧൨ ॥
യേം ബ്രഹ്മാംഡീം നാനാ കളാ । വായോകരിതാം ॥ ൧൨ ॥
യേകവടലേം തേം നിവഡേനാ । കാലവലേം തേം വേഗളേം ഹോയേനാ ।
തൈസേം ഹേ ബേംചാഡ നാനാ । കേവീ കളേ ॥ ൧൩ ॥
തൈസേം ഹേ ബേംചാഡ നാനാ । കേവീ കളേ ॥ ൧൩ ॥
വായോ സുടേ സരാരാം । അസംഭാവ്യ പഡതീഗാരാ ।
തൈസേ ജീവ ഹേ നീരാ- । സരിസേ പഡതീ ॥ ൧൪ ॥
തൈസേ ജീവ ഹേ നീരാ- । സരിസേ പഡതീ ॥ ൧൪ ॥
വായുരൂപേം കമളകളാ । തോചി ആധാര ജളാ ।
തയാ ജളാച്യാ ആധാരേം ഭൂഗോളാ । ശേഷേം ധരിലേം ॥൧൫ ॥
തയാ ജളാച്യാ ആധാരേം ഭൂഗോളാ । ശേഷേം ധരിലേം ॥൧൫ ॥
ശേഷാസ പവനാചാ ആഹാര । ആഹാരേം ഫുഗേ ശരീര ।
തരീ മഗ ഘേതലാ ഭാര । ഭൂമംഡളാചാ ॥൧൬॥
തരീ മഗ ഘേതലാ ഭാര । ഭൂമംഡളാചാ ॥൧൬॥
മാഹാംകൂര്മാചേം ശരീര ഭലേം । നേണോം ബ്രഹ്മാംഡ പാലഥേം ഘാതലേം ।
യേവഢേം ശരീര തേം രാഹിലേം । വായോചേനീ ॥ ൧൭॥
യേവഢേം ശരീര തേം രാഹിലേം । വായോചേനീ ॥ ൧൭॥
വാരാഹേം ആപുലേം ദംതീം । പൃഥ്വീ ധരിലീ ഹോതീ ।
തയാചീ യേവഢീ ശക്തീ । വായുബളേം ॥ ൧൮ ॥
തയാചീ യേവഢീ ശക്തീ । വായുബളേം ॥ ൧൮ ॥
ബ്രഹ്മ വിഷ്ണു മഹേശ്വര । ചൌഥാ ആപണ ജഗദേശ്വര ।
വായോസ്വരൂപ വിചാര । വിവേകീ ജാണതീ ॥ ൧൯ ॥
വായോസ്വരൂപ വിചാര । വിവേകീ ജാണതീ ॥ ൧൯ ॥
തേതിസ കോടീ സുരവര । അഠ്യാസീ സഹസ്ര ഋഷേശ്വര ।
സിധ യോഗീ ഭാരേംഭാര । വായോകരിതാം ॥ ൨൦ ॥
സിധ യോഗീ ഭാരേംഭാര । വായോകരിതാം ॥ ൨൦ ॥
നവ കോടീ കാത്യായണീ । ഛേപന കോടീ ച്യാമുംഡിണീ ।
ഔട കോടീ ഭൂതഖാണീ । വായോരൂപേം ॥ ൨൧॥
ഔട കോടീ ഭൂതഖാണീ । വായോരൂപേം ॥ ൨൧॥
ഭൂതേം ദേവതേം നാനാ ശക്തീ । വായോരൂപ ത്യാംച്യാ വേക്തീ ।
നാനാ ജീവ നേണോ കിതീ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൨൨ ॥
നാനാ ജീവ നേണോ കിതീ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൨൨ ॥
പിംഡീം ബ്രഹ്മാംഡീം പുരവലാ । ബാഹേര കംചുകാസ ഗേലാ ।
സകളാം ഠാഈം പുരവലാ । സമര്ഥ വായു ॥ ൨൩ ॥
സകളാം ഠാഈം പുരവലാ । സമര്ഥ വായു ॥ ൨൩ ॥
ഐസാ ഹാ സമര്ഥ പവന । ഹനുമംത ജയാചാ നംദന ।
രഘുനാഥസ്മരണീം തനമന । ഹനുമംതാചേം ॥ ൨൪ ॥
രഘുനാഥസ്മരണീം തനമന । ഹനുമംതാചേം ॥ ൨൪ ॥
ഹനുമംത വായോചാ പ്രസീധ । പിത്യാപുത്രാംസ നാഹീം ഭേദ ।
മ്ഹണോനി ദോഘേഹി അഭേദ । പുരുഷാര്ഥവിഷീം ॥ ൨൫ ॥
മ്ഹണോനി ദോഘേഹി അഭേദ । പുരുഷാര്ഥവിഷീം ॥ ൨൫ ॥
ഹനുമംതാസ ബോലിജേ പ്രാണനാഥ । യേണേം ഗുണേം ഹാ സമര്ഥ ।
പ്രാണേംവിണ സകള വേര്ഥ । ഹോത ജാതേം ॥ ൨൬ ॥
പ്രാണേംവിണ സകള വേര്ഥ । ഹോത ജാതേം ॥ ൨൬ ॥
മാഗേം മൃത്യ ആലാ ഹനുമംതാ । തേവ്ഹാം വായോ രോധലാ ഹോതാ ।
സകള ദേവാംസ ആവസ്താ । പ്രാണാംത മാംഡലേം ॥ ൨൭ ॥
സകള ദേവാംസ ആവസ്താ । പ്രാണാംത മാംഡലേം ॥ ൨൭ ॥
ദേവ സകള മിളോന । കേലേം വായുചേം സ്തവന ।
വായോ പ്രസന്ന ഹോഊന । മോകളേം കേലേം ॥ ൨൮ ॥
വായോ പ്രസന്ന ഹോഊന । മോകളേം കേലേം ॥ ൨൮ ॥
മ്ഹണോനി പ്രതപീ ഥോര । ഹനുമംത ഈശ്വരീ അവതാര ।
യചാ പുരുഷാര്ഥ സുരവര । പാഹാതചി രാഹിലേ ॥ ൨൯ ॥
യചാ പുരുഷാര്ഥ സുരവര । പാഹാതചി രാഹിലേ ॥ ൨൯ ॥
ദേവ കാരാഗൃഹീം ഹോതേ । ഹനുമംതേം ദേഖിലേം അവചിതേം ।
സംവ്ഹാര കരൂനീ ലംകേഭോംവതേം । വിടംബൂന പാഡിലേം ॥ ൩൦ ॥
സംവ്ഹാര കരൂനീ ലംകേഭോംവതേം । വിടംബൂന പാഡിലേം ॥ ൩൦ ॥
ഉസിണേം ഘേതലേം ദേവാംചേം । മൂള ശോധിലേം രാക്ഷസാംചേം ।
മോഠേം കൌതുക പുഛ്യകേതാചേം । ആശ്ചര്യ വാടേ ॥ ൩൧ ॥
മോഠേം കൌതുക പുഛ്യകേതാചേം । ആശ്ചര്യ വാടേ ॥ ൩൧ ॥
രാവണ ഹോതാ സിംഹ്യാസനാവരീ । തേഥേം ജാഊന ഠോംസരേ മാരീ ।
ലംകേമധേം നിരോധ കരീ । ഉദക കൈചേം ॥ ൩൨ ॥
ലംകേമധേം നിരോധ കരീ । ഉദക കൈചേം ॥ ൩൨ ॥
ദേവാസ ആധാര വാടലാ । മോഠാ പുരുഷാര്ഥ ദേഖിലാ ।
മനാമധേം രഘുനാഥാലാ । കരുണാ കരിതീ ॥ ൩൩ ॥
മനാമധേം രഘുനാഥാലാ । കരുണാ കരിതീ ॥ ൩൩ ॥
ദൈത്യ ആവഘേ സംവ്ഹാരിലേ । ദേവ തത്കാള സോഡിലേ ।
പ്രാണീമാത്ര സുഖീ ജാലേ । ത്രയലോക്യവാസീ ॥ ൩൪ ॥
പ്രാണീമാത്ര സുഖീ ജാലേ । ത്രയലോക്യവാസീ ॥ ൩൪ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ വായോസ്തവനനിരൂപണനാമ സമാസ സഹാവാ ॥
സമാസ സാതവാ : മഹദ്ഭൂതനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
പൃഥ്വീചേം മൂള ജീവന । ജീവനാചേം മൂള അഗ്ന ।
അഗ്നീചേം മൂള പവന । മാഗാം നിരോപിലേം ॥ ൧ ॥
അഗ്നീചേം മൂള പവന । മാഗാം നിരോപിലേം ॥ ൧ ॥
ആതാം ഐകാ പവനാചേം മൂള । തോ ഹാ അംതരാത്മാചി കേവള ।
അത്യംതചി ചംചള । സകളാംമധേം ॥ ൨ ॥
അത്യംതചി ചംചള । സകളാംമധേം ॥ ൨ ॥
തോ യേതോ ജാതോ ദിസേനാ । സ്ഥിര ഹോഊന ബൈസേനാ ।
ജ്യാചേം രൂപ അനുമാനേനാ । വേദശ്രുതീസീ ॥ ൩ ॥
ജ്യാചേം രൂപ അനുമാനേനാ । വേദശ്രുതീസീ ॥ ൩ ॥
മുളീം മുളീംചേം സ്ഫുര്ണ । തേംചി അംതരാത്മ്യാചേം ലക്ഷണ ।
ജഗദേശ്വരാപാസൂന ത്രിഗുണ । പുഢേം ജാലേം ॥ ൪ ॥
ജഗദേശ്വരാപാസൂന ത്രിഗുണ । പുഢേം ജാലേം ॥ ൪ ॥
ത്രിഗുണാപാസൂന ജാലീം ഭൂതേം। പാവലീം പഷ്ട ദശേതേം ।
ത്യാ ഭൂതാംചേം സ്വരൂപ തേം । വിവേകേം വോളഖാവേം ॥ ൫ ॥
ത്യാ ഭൂതാംചേം സ്വരൂപ തേം । വിവേകേം വോളഖാവേം ॥ ൫ ॥
ത്യാമധേം മുഖ്യ ആകാശ । ചൌ ഭൂതാംമധേം വിശേഷ ।
യാച്യാ പ്രകാശേം പ്രകാശ । സകള കാംഹീം ॥ ൬ ॥
യാച്യാ പ്രകാശേം പ്രകാശ । സകള കാംഹീം ॥ ൬ ॥
യേക വിഷ്ണു മഹദ്ഭൂത । ഐസാ ഭൂതാംചാ സംകേത ।
പരംതു യാചീ പ്രചീത । പാഹിലീ പാഹിജേ ॥ ൭ ॥
പരംതു യാചീ പ്രചീത । പാഹിലീ പാഹിജേ ॥ ൭ ॥
വിസ്താരേം ബോലിലീം ഭൂതേം । ത്യാ ഭൂതാമധേം വ്യാപക തേം ।
വിവരോന പാഹാതാം യേതേം । പ്രത്യയാസീ ॥ ൮ ॥
വിവരോന പാഹാതാം യേതേം । പ്രത്യയാസീ ॥ ൮ ॥
ആത്മയാച്യാ ചപളപണാപുഢേം । വായോ തേം കിതീ ബാപുഡേം ।
ആത്മ്യാചേം ചപളപണ രോകഡേം । സമജോന പാഹാവേം ॥ ൯ ॥
ആത്മ്യാചേം ചപളപണ രോകഡേം । സമജോന പാഹാവേം ॥ ൯ ॥
ആത്മ്യാവേഗളേം കാമ ചാലേനാ । ആത്മാ ദിസേനാ നാ ആഡളേനാ ।
ഗുപ്തരൂപേം വിചാര നാനാ । പാഹോന സോഡീ ॥ ൧൦ ॥
ഗുപ്തരൂപേം വിചാര നാനാ । പാഹോന സോഡീ ॥ ൧൦ ॥
പിംഡ ബ്രഹ്മാംഡ വ്യാപൂന ധരിലേം । നാനാ ശരീരീം വിളാസലേം ।
വിവേകീ ജനാസീ ഭാസലേം । ജഗദാംതരീ ॥ ൧൧ ॥
വിവേകീ ജനാസീ ഭാസലേം । ജഗദാംതരീ ॥ ൧൧ ॥
ആത്മ്യാവിണ ദേഹേ ചാലതീ । ഹേം തോം ന ഘഡേ കല്പാംതീം ।
അഷ്ടധാ പ്രകൃര്തീച്യാ വേക്തീ । രൂപാസീ ആല്യാ ॥ ൧൨ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃര്തീച്യാ വേക്തീ । രൂപാസീ ആല്യാ ॥ ൧൨ ॥
മൂളാപാസൂന സേവടവരീ । സകള കാംഹീം ആത്മാച കരീ ।
ആത്മ്യാപൈലീകഡേ നിര്വികാരീ । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൧൩ ॥
ആത്മ്യാപൈലീകഡേ നിര്വികാരീ । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൧൩ ॥
ആത്മാ ശരീരീം വര്തതോ । ഇംദ്രിയേംഗ്രാമ ചേഷ്ടവിതോ ।
നാനാ സുഖദുഃഖേം ഭോഗിതോ । ദേഹ്യാത്മയോഗേം ॥ ൧൪ ॥
നാനാ സുഖദുഃഖേം ഭോഗിതോ । ദേഹ്യാത്മയോഗേം ॥ ൧൪ ॥
സപ്തകംചുക ഹേം ബ്രഹ്മാംഡ । ത്യാമധേം സപ്തകംചുക പിംഡ ।
ത്യാ പിംഡാമധേം ആത്മാ ജാഡ । വിവേകേം വോളഖാ ॥ ൧൫ ॥
ത്യാ പിംഡാമധേം ആത്മാ ജാഡ । വിവേകേം വോളഖാ ॥ ൧൫ ॥
ശബ്ദ ഐകോന സമജതോ । സമജോന പ്രത്യോത്തര ദേതോ ।
കഠീണ മൃദ സീതോഷ്ണ ജാണതോ । ത്വചേമധേം ॥ ൧൬ ॥
കഠീണ മൃദ സീതോഷ്ണ ജാണതോ । ത്വചേമധേം ॥ ൧൬ ॥
നേത്രീം ഭരോനീ പദാര്ഥ പാഹാണേം । നാനാ പദാര്ഥ പരീക്ഷണേം ।
ഉംച നീച സമജണേം । മനാമധേം ॥ ൧൭॥
ഉംച നീച സമജണേം । മനാമധേം ॥ ൧൭॥
ക്രൂരദൃഷ്ടീ സൌമ്യദൃഷ്ടീ । കപടദൃഷ്ടീ കൃപാദൃഷ്ടീ ।
നാനാ പ്രകാരീംച്യാ ദൃഷ്ടീ । ഭേദ ജാണേ॥ ൧൮ ॥
നാനാ പ്രകാരീംച്യാ ദൃഷ്ടീ । ഭേദ ജാണേ॥ ൧൮ ॥
ജിവ്ഹേമധേം നാനാ സ്വാദ । നിവഡൂന ജാണേ ഭേദാഭേദ ।
ജേം ജേം ജാണേം തേം തേം വിശദ । കരുനീ ബോലേ ॥ ൧൯॥
ജേം ജേം ജാണേം തേം തേം വിശദ । കരുനീ ബോലേ ॥ ൧൯॥
ഉത്തമ അന്നാചേ പരിമള । നാനാ സുഗംധ പരിമള ।
നാനാ ഫളാംചേ പരിമള । ഘ്രാണൈംദ്രിയേം ജാണേ ॥ ൨൦ ॥
നാനാ ഫളാംചേ പരിമള । ഘ്രാണൈംദ്രിയേം ജാണേ ॥ ൨൦ ॥
ജിവ്ഹേനേം സ്വാദ ഘേണേം ബോലണേം । പാണീഈഇംദ്രിയേം ഘേണേം ദേണേം ।
പാദൈംദ്രിയേം യേണേം ജാണേം । സര്വകാള ॥൨൧ ॥
പാദൈംദ്രിയേം യേണേം ജാണേം । സര്വകാള ॥൨൧ ॥
ശിസ്നൈംദ്രിയേം സുരതഭോഗ । ഗുദൈംദ്രിയേം മളോത്സര്ഗ ।
മനേംകരൂനീ സകള സാംഗ । കല്പൂന പാഹേ ॥ ൨൨॥
മനേംകരൂനീ സകള സാംഗ । കല്പൂന പാഹേ ॥ ൨൨॥
ഐസേം വ്യാപാര പരോപരീ । ത്രിഭുവനീം യേകലാചി കരീ ।
ത്യാചീ വര്ണാവയാ ഥോരീ । ദുസരാ നാഹീം ॥ ൨൩ ॥
ത്യാചീ വര്ണാവയാ ഥോരീ । ദുസരാ നാഹീം ॥ ൨൩ ॥
ത്യാവിണ ദുസരാ കൈചാ । ജേ മഹിമാ സാംഗാവാ തയാചാ ।
വ്യാപ ആടോപ ആത്മയാചാ । ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി ॥ ൨൪ ॥
വ്യാപ ആടോപ ആത്മയാചാ । ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി ॥ ൨൪ ॥
ചൌദാ വിദ്യാ ചൌസഷ്ടീ കളാ । ധൂര്തപണാച്യാ നാനാ കളാ ।
വേദ ശാസ്ത്ര പുരാണ ജിവ്ഹാളാ । തേണേംവിണ കൈചാ ॥ ൨൫ ॥
വേദ ശാസ്ത്ര പുരാണ ജിവ്ഹാളാ । തേണേംവിണ കൈചാ ॥ ൨൫ ॥
യേഹലോകീംചാ ആചാര । പരലോകീം സാരാസാരവിചാര ।
ഉഭയ ലോകീംചാ നിര്ധാര । ആത്മാച കരീ ॥ ൨൬ ॥
ഉഭയ ലോകീംചാ നിര്ധാര । ആത്മാച കരീ ॥ ൨൬ ॥
നാനാ മതേം നാനാ ഭേദ । നാനാ സംവാദ വേവാദ ।
നാനാ നിശ്ചയ ഭേദാഭേദ । ആത്മാച കരീ ॥ ൨൭ ॥
നാനാ നിശ്ചയ ഭേദാഭേദ । ആത്മാച കരീ ॥ ൨൭ ॥
മുഖ്യതത്വ വിസ്താരലേം । തേണേം തയാസ രൂപ ആണിലേം ।
യേണേംകരിതാം സാര്ഥക ജാലേം । സകള കാംഹീം ॥ ൨൮ ॥
യേണേംകരിതാം സാര്ഥക ജാലേം । സകള കാംഹീം ॥ ൨൮ ॥
ലിഹിണേം വാചണേം പാഠാംതര കരണേം । പുസണേം സാംഗണേം അര്ഥ കരണേം ।
ഗാണേം ബാജവണേം നാചണേം । ആത്മ്യാചകരിതാം ॥ ൨൯ ॥
ഗാണേം ബാജവണേം നാചണേം । ആത്മ്യാചകരിതാം ॥ ൨൯ ॥
നാനാ സുഖേം ആനംദതോ । നാനാ ദുഃഖേം കഷ്ടീ ഹോതോ ।
ദേഹേ ധരിതോ ആണീ സോഡിതോ । നാനാപ്രകാരേം ॥ ൩൦ ॥
ദേഹേ ധരിതോ ആണീ സോഡിതോ । നാനാപ്രകാരേം ॥ ൩൦ ॥
യേകലാചി നാനാ ദേഹേ ധരീ । യേകലാചി നടേ പരോപരീ ।
നട നാട്യകളാ കുസരീ । ത്യാവിണ നാഹീം ॥ ൩൧ ॥
നട നാട്യകളാ കുസരീ । ത്യാവിണ നാഹീം ॥ ൩൧ ॥
യേകലാചി ജാലാ ബഹുരൂപീ । ബഹുരൂപീ ബഹുസാക്ഷപീ ।
ബഹുരൂപേം ബഹുപ്രതാപീ । ആണീ ലംഡീ ॥ ൩൨ ॥
ബഹുരൂപേം ബഹുപ്രതാപീ । ആണീ ലംഡീ ॥ ൩൨ ॥
യേകലാചി വിസ്താരലാ കൈസാ । പാഹേ ബഹുവിധ തമാസാ ।
ദംപത്യേംവിണ കൈസാ । വിസ്താരലാ ॥ ൩൩ ॥
ദംപത്യേംവിണ കൈസാ । വിസ്താരലാ ॥ ൩൩ ॥
സ്ത്രിയാംസ പാഹിജേ പുരുഷ । പുരുഷാസീ പാഹിജേ സ്ത്രീവേഷ ।
ഐസാ ആവഡീചാ സംതോഷ । പരസ്പരേം ॥ ൩൪ ॥
ഐസാ ആവഡീചാ സംതോഷ । പരസ്പരേം ॥ ൩൪ ॥
സ്ഥൂളാചേം മൂള തേം ലിംഗ । ലിംഗാമധേം ഹേം പ്രസംഗ ।
യേണേം പ്രകാരേം ജഗ । പ്രത്യക്ഷ ചാലേ ॥ ൩൫ ॥
യേണേം പ്രകാരേം ജഗ । പ്രത്യക്ഷ ചാലേ ॥ ൩൫ ॥
പുരുഷാംചാ ജീവ സ്ത്രിയാംചീ ജീവീ । ഐസീ ഹോതേ ഉഠാഠേവീ ।
പരീ യാ സൂക്ഷ്മാചീ ഗോവീ । സമജലീ പാഹിജേ ॥ ൩൬ ॥
പരീ യാ സൂക്ഷ്മാചീ ഗോവീ । സമജലീ പാഹിജേ ॥ ൩൬ ॥
സ്ഥൂളാംകരിതാം വാടേ ഭേദ । സൂക്ഷമീം ആവഘേംചി അഭേദ ।
ഐസേം ബോലണേം നിരുധ । പ്രത്യയാ ആലേം ॥ ൩൭ ॥
ഐസേം ബോലണേം നിരുധ । പ്രത്യയാ ആലേം ॥ ൩൭ ॥
ബായകോനേം ബായകോസ ഭോഗിലേം । ഐസേം നാഹീം കീം ഘഡലേം ।
ബായകോസ അംതരീ ലാഗലേം । ധ്യാന പുരുഷാചേം ॥൩൮ ॥
ബായകോസ അംതരീ ലാഗലേം । ധ്യാന പുരുഷാചേം ॥൩൮ ॥
സ്ത്രീസീ പുരുഷ പുരുഷാസ വധു । ഐസാ ആഹേ ഹാ സമംധു ।
യാകാരണേം സൂക്ഷ്മ സംവാദു । സുക്ഷ്മീം ച ആഹേ ॥ ൩൯ ॥
യാകാരണേം സൂക്ഷ്മ സംവാദു । സുക്ഷ്മീം ച ആഹേ ॥ ൩൯ ॥
പുരുഷൈഛേമധേം പ്രകൃതീ । പ്രകൃതീമധേം പുരുഷവേക്തീ ।
പ്രകൃതീപുരുഷ ബോലതീ । യേണേം ന്യായേം ॥ ൪൦ ॥
പ്രകൃതീപുരുഷ ബോലതീ । യേണേം ന്യായേം ॥ ൪൦ ॥
പിംഡാവരൂന ബ്രഹ്മാംഡ പാഹാവേം । പ്രചീതീനേം പ്രചീതീസ ഘ്യാവേം ।
ഉമജേനാ തരീ ഉമജാവേം । വിവരാവിവരോം ॥ ൪൧ ॥
ഉമജേനാ തരീ ഉമജാവേം । വിവരാവിവരോം ॥ ൪൧ ॥
ദ്വൈതൈഛാ ഹോതേ മുളീം । തരീ തേ ആലീ ഭൂമംഡളീം ।
ഭൂമംഡളീം ആണീ മുളീം । രുജു പാഹാവേം ॥ ൪൨ ॥
ഭൂമംഡളീം ആണീ മുളീം । രുജു പാഹാവേം ॥ ൪൨ ॥
യേഥേം മോഠാ ജാലാ സാക്ഷേപ । ഫിടലാ ശ്രോതയാംചാ ആക്ഷേപ ।
ജേ പ്രകൃതീപുരുഷാചേം രൂപ । നിവഡോന ഗേലേം ॥ ൪൩ ॥
ജേ പ്രകൃതീപുരുഷാചേം രൂപ । നിവഡോന ഗേലേം ॥ ൪൩ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ മഹദ്ഭൂതനിരൂപണനാമ സമാസ സാതവാ
॥ സമാസ ആഠവാ : ആത്മാരാമനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
॥ സമാസ ആഠവാ : ആത്മാരാമനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
നമൂം ഗണപതീ മംഗളമൂര്തീ । ജയാചേനി മതിസ്ഫൂര്തീ ।
ലോക ഭജനീ സ്തവന കരിതീ । ആത്മയാചേം ॥ ൧ ॥
ലോക ഭജനീ സ്തവന കരിതീ । ആത്മയാചേം ॥ ൧ ॥
നമൂം വൈഖരീ വാഗേശ്വരീ । അഭ്യാംതരീം പ്രകാശ കരീ ।
നാനാ ഭരോവരീ വിവരീ । നാനാ വിദ്യാ ॥ ൨ ॥
നാനാ ഭരോവരീ വിവരീ । നാനാ വിദ്യാ ॥ ൨ ॥
സകള ജനാംമധേം നാമ । രാമനാമ ഉത്തമോത്തമ ।
ശ്രമ ജാഉനീ വിശ്രാമ । ചംദ്രമൌളീ പാവലാ ॥ ൩ ॥
ശ്രമ ജാഉനീ വിശ്രാമ । ചംദ്രമൌളീ പാവലാ ॥ ൩ ॥
നാമാചാ മഹിമാ ഥോര । രൂപ കൈസേം ഉത്തരോത്തര ।
പരാത്പര പരമേശ്വര । ത്രയലോക്യധര്താ ॥ ൪ ॥
പരാത്പര പരമേശ്വര । ത്രയലോക്യധര്താ ॥ ൪ ॥
ആത്മാരാമ ചഹുംകഡേ । ലോക വാവഡേ ജികഡേ തികഡേ ।
ദേഹേ പഡേ മൃത്യ ഘഡേ । ആത്മയാവിണ ॥ ൫ ॥
ദേഹേ പഡേ മൃത്യ ഘഡേ । ആത്മയാവിണ ॥ ൫ ॥
ജീവാത്മാ ശിവാത്മാ പരമാത്മാ । ജഗദാത്മാ വിശ്വാത്മാ ഗുപ്താത്മാ ।
ആത്മാ അംതരത്മാ സൂക്ഷ്മാത്മാ । ദേവദാനവമാനവീം ॥ ൬ ॥
ആത്മാ അംതരത്മാ സൂക്ഷ്മാത്മാ । ദേവദാനവമാനവീം ॥ ൬ ॥
സകള മാര്ഗ ചാലതീ ബോലതീ । അവതാരപംഗതീചീ ഗതീ ।
ആത്മ്യാകരിതാം ഹോത ജാതീ । ബ്രഹ്മാദിക ॥ ൭ ॥
ആത്മ്യാകരിതാം ഹോത ജാതീ । ബ്രഹ്മാദിക ॥ ൭ ॥
നാദരൂപ ജോതീരൂപ । സാക്ഷരൂപ സത്താരൂപ ।
ചൈതന്യരൂപ സസ്വരൂപ । ദ്രഷ്ടാരൂപ ജാണിജേ ॥ ൮ ॥
ചൈതന്യരൂപ സസ്വരൂപ । ദ്രഷ്ടാരൂപ ജാണിജേ ॥ ൮ ॥
നരോത്തമു വിരോത്തമു । പുരുഷോത്തമു രഘോത്തമു ।
സര്വോത്തമു ഉത്തമോത്തമു । ത്രയലോക്യവാസീ ॥ ൯ ॥
സര്വോത്തമു ഉത്തമോത്തമു । ത്രയലോക്യവാസീ ॥ ൯ ॥
നാനാ ഖതപട ആണീ ചടപട । നാനാ ലടപട ആണി ഝടപട ।
ആത്മാ നസതാം സര്വ സപാട । ചഹുംകഡേ ॥ ൧൦ ॥
ആത്മാ നസതാം സര്വ സപാട । ചഹുംകഡേ ॥ ൧൦ ॥
ആത്മ്യാവിണ വേഡേം കുഡേം । അത്മ്യാവിണ മഡേം ബാപുഡേം ।
ആത്മ്യാവിണ ഥഡേം രോകഡേം । ശരീരാചേം ॥ ൧൧ ॥
ആത്മ്യാവിണ ഥഡേം രോകഡേം । ശരീരാചേം ॥ ൧൧ ॥
ആത്മജ്ഞാനീ സമജേ മനീം । പാഹേ ജനീ ആത്മയാലാഗുനീ ।
ഭുവനീ അഥവാ ത്രിഭുവനീം । അത്മ്യാവിണേം വോസ ॥ ൧൨ ॥
ഭുവനീ അഥവാ ത്രിഭുവനീം । അത്മ്യാവിണേം വോസ ॥ ൧൨ ॥
പരമ സുംദര ആണി ചതുര । ജാണേ സകള സാരാസാര ।
ആത്മ്യാവിണ അംധകാര । ഉഭയ ലോകീം ॥ ൧൩ ॥
ആത്മ്യാവിണ അംധകാര । ഉഭയ ലോകീം ॥ ൧൩ ॥
സര്വാംഗീം സിധ സാവധ । നാനാ ഭേദ നാനാ വേധ ।
നാനാ ഖേദ ആണീ ആനംദ । തേണേംചികരിതാം ॥ ൧൪ ॥
നാനാ ഖേദ ആണീ ആനംദ । തേണേംചികരിതാം ॥ ൧൪ ॥
രംക അഥവാ ബ്രഹ്മാദിക । യേകചി ചാലവീ അനേക ।
പാഹാവാ നിത്യാനിത്യവിവേക । കോണ്ഹിയേകേം ॥ ൧൫ ॥
പാഹാവാ നിത്യാനിത്യവിവേക । കോണ്ഹിയേകേം ॥ ൧൫ ॥
ജ്യാചേ ഘരീ പദ്മിണീ നാരീ । ആത്മാ തംവരീ ആവഡീ ധരീ ।
ആത്മാ ഗേലിയാം ശരീരീം । തേജ കൈചേം ॥ ൧൬ ॥
ആത്മാ ഗേലിയാം ശരീരീം । തേജ കൈചേം ॥ ൧൬ ॥
ആത്മാ ദിസേനാ നാ ഭാസേനാ । ബാഹ്യാകാരേം അനുമാനേനാ ।
നാനാ മനാച്യാ കല്പനാ । ആത്മയാചേനീ ॥ ൧൭ ॥
നാനാ മനാച്യാ കല്പനാ । ആത്മയാചേനീ ॥ ൧൭ ॥
ആത്മാ ശരീരീം വാസ്തവ്യ കരീ । അവഘേം ബ്രഹ്മാംഡ വിവരീ ഭരീ ।
വാസനാ ഭാവനാ പരോപരീം । കിതീ മ്ഹണോനീ സാംഗാവ്യാ ॥ ൧൮ ॥
വാസനാ ഭാവനാ പരോപരീം । കിതീ മ്ഹണോനീ സാംഗാവ്യാ ॥ ൧൮ ॥
മനാച്യാ അനംത വൃത്തീ । അനംത കല്പനാ ധരിതീ ।
അനംത പ്രാണീ സാംഗോ കിതീ । അംതര ത്യാംചേം ॥ ൧൯ ॥
അനംത പ്രാണീ സാംഗോ കിതീ । അംതര ത്യാംചേം ॥ ൧൯ ॥
അനംത രാജകാരണേം ധരണേം । കുബുധീ സുബുധീ വിവരണേം ।
കളോം നേദണേം ചുകാവണേം । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൨൦ ॥
കളോം നേദണേം ചുകാവണേം । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൨൦ ॥
യേകാസ യേക ജപതീ ടപതീ । യേകാസ യേക ഖപതീ ലപതീ ।
ശത്രുപണാചീ സ്ഥിതീ ഗതീ । ചഹുംകഡേ ॥ ൨൧ ॥
ശത്രുപണാചീ സ്ഥിതീ ഗതീ । ചഹുംകഡേ ॥ ൨൧ ॥
പൃഥ്വീമധേം പരോപരീം । യേകാസ യേക സിംതരീ ।
കിത്തേക ഭക്ത പരോപരീം । പരോപകാര കരിതീ ॥ ൨൨ ॥
കിത്തേക ഭക്ത പരോപരീം । പരോപകാര കരിതീ ॥ ൨൨ ॥
യേക ആത്മാ അനംത ഭേദ । ദേഹേപരത്വേം ഘേതീ സ്വാദ ।
ആത്മാ ഠാഈംചാ അഭേദ । ഭേദ ഹി ധരീ ॥ ൨൩ ॥
ആത്മാ ഠാഈംചാ അഭേദ । ഭേദ ഹി ധരീ ॥ ൨൩ ॥
പുരുഷാസ സ്ത്രീ പാഹിജേ । സ്ത്രീസ പുരുഷ പാഹിജേ ।
നവരീസ നവരീ പാഹിജേ । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൨൪ ॥
നവരീസ നവരീ പാഹിജേ । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൨൪ ॥
പുരുഷാചാ ജീവ സ്ത്രീയാംചീ ജീവീ । ഐസീ നാഹീം ഉഠാഠേവീ ।
വിഷയസുഖാചീ ഗോവീ । തേഥേം ഭേദ ആഹേ ॥ ൨൫ ॥
വിഷയസുഖാചീ ഗോവീ । തേഥേം ഭേദ ആഹേ ॥ ൨൫ ॥
ജ്യാ പ്രാണ്യാസ ജോ ആഹാര । തേഥേംചി ഹോതീ തത്പര ।
പശൂചേ ആഹാരീം നര । അനാദരേം വര്തതീ ॥ ൨൬ ॥
പശൂചേ ആഹാരീം നര । അനാദരേം വര്തതീ ॥ ൨൬ ॥
ആഹാരഭേദ ദേഹേഭേദ । ഗുപ്ത പ്രഗട ഉദംഡ ഭേദ ।
തൈസാചി ജാണാവാ ആനംദ । വേഗളാലാ ॥ ൨൭ ॥
തൈസാചി ജാണാവാ ആനംദ । വേഗളാലാ ॥ ൨൭ ॥
സിംധു ഭൂഗര്ഭീംചീം നീരേം । ത്യാ നീരാമധീല ശരീരേം ।
ആവര്ണോദകാചീം ജളചരേം । അത്യംത മോഠീ ॥ ൨൮ ॥
ആവര്ണോദകാചീം ജളചരേം । അത്യംത മോഠീ ॥ ൨൮ ॥
സൂക്ഷ്മ ദൃഷ്ടീം ആണിതാം മനാ । ശരീരാചാ അംത ലാഗേനാ ।
മാ തോ അംതരാത്മാ അനുമാനാ । കൈസാ യേതോ ॥ ൨൯ ॥
മാ തോ അംതരാത്മാ അനുമാനാ । കൈസാ യേതോ ॥ ൨൯ ॥
ദേഹ്യാത്മയോഗ ശോധൂന പാഹിലാ । തേണേം കാംഹീം അനുമാനലാ ।
സ്ഥൂളസൂക്ഷ്മാചാ ഗലബലാ । ഗഥാഗോവീ ॥ ൩൦ ॥
സ്ഥൂളസൂക്ഷ്മാചാ ഗലബലാ । ഗഥാഗോവീ ॥ ൩൦ ॥
ഗഥാഗോവീ ഉഗവാവ്യാകാരണേം । കേലീം നാനാ നിരൂപണേം ।
അംതരാത്മാ കൃപാളുപണേം । ബഹുതാം മുഖേം ബോലിലാ ॥ ൩൧ ॥
അംതരാത്മാ കൃപാളുപണേം । ബഹുതാം മുഖേം ബോലിലാ ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ആത്മാരാമനിരൂപണനാമ സമാസ ആഠവാ ॥
സമാസ നവവാ : നാനാ ഉപാസനാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
പൃഥ്വീമധേം ലോക നാനാ । ത്യാസ നാനാ ഉപാസനാ ।
ഭാവാര്ഥേം പ്രവര്തലേ ഭജനാ । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൧ ॥
ഭാവാര്ഥേം പ്രവര്തലേ ഭജനാ । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൧ ॥
അപുല്യാ ദേവാസ ഭജതീ । നാനാ സ്തുതീ സ്തവനേം കരിതീ ।
ജേ ജേ നിര്ഗുണ മ്ഹണിതീ । ഉപാസനേസീ ॥ ൨ ॥
ജേ ജേ നിര്ഗുണ മ്ഹണിതീ । ഉപാസനേസീ ॥ ൨ ॥
യാചാ കൈസാ ആഹേ ഭാവ । മജ സാംഗിജേ അഭിപ്രാവ ।
അരേ ഹാ സ്തുതീചാ സ്വഭാവ । ഐസാ ആഹേ ॥ ൩ ॥
അരേ ഹാ സ്തുതീചാ സ്വഭാവ । ഐസാ ആഹേ ॥ ൩ ॥
നിര്ഗുണ മ്ഹണിജേ ബഹുഗുണ । ബഹുഗുണീ അംതരാത്മാ ജാണ ।
സകള ത്യാചേ അംശ ഹേം പ്രമാണ । പ്രചിത പാഹാ ॥ ൪ ॥
സകള ത്യാചേ അംശ ഹേം പ്രമാണ । പ്രചിത പാഹാ ॥ ൪ ॥
സകള ജനാസീ മാനാവേം തേം । യേകാ അംതരാത്മ്യാസ പാവതേം ।
അധികാരപരത്വേം തേം । മാന്യ കീജേ ॥ ൫ ॥
അധികാരപരത്വേം തേം । മാന്യ കീജേ ॥ ൫ ॥
ശ്രോതാ മ്ഹണേ ഹാ അനുമാന । മുളീം ഘാലാവേം ജീവന ।
തേം പാവേ പാനോപാന । ഹേ സധ്യാ പ്രചിതീ ॥ ൬ ॥
തേം പാവേ പാനോപാന । ഹേ സധ്യാ പ്രചിതീ ॥ ൬ ॥
വക്താ മ്ഹണേ തുളസീവരീ । ഉദക ഘാലാവേം പാത്രഭരീ ।
പരീ ന ഥിരേ നിമിഷഭരീ । ഭൂമീസ ഭേദേ ॥ ൭ ॥
പരീ ന ഥിരേ നിമിഷഭരീ । ഭൂമീസ ഭേദേ ॥ ൭ ॥
ഥോരാ വൃക്ഷാസ കൈസേം കരാവേം । സേംഡ്യാ പാത്ര കൈസേം ന്യാവേം ।
യാചാ അഭിപ്രാവ ദേവേം । മജ നിരോപാവാ ॥ ൮ ॥
യാചാ അഭിപ്രാവ ദേവേം । മജ നിരോപാവാ ॥ ൮ ॥
പ്രജന്യാചേം ഉദക പഡതേം । തേം തോം മുളാകഡേ യേതേം ।
ഹാത ചി പാവേനാ തേഥേം । കായേ കരിതീ ॥ ൯ ॥
ഹാത ചി പാവേനാ തേഥേം । കായേ കരിതീ ॥ ൯ ॥
സകളാസ മൂള സാംപഡേ । ഐസേം പുണ്യ കൈചേം ഘഡേ ।
സാധുജനാചേം പവാഡേ । വിവേകീം മന ॥ ൧൦ ॥
സാധുജനാചേം പവാഡേ । വിവേകീം മന ॥ ൧൦ ॥
തഥാപീ വൃക്ഷാംചേനി പഡിപാഡേം । ജീവന ഘാലിതാം കോഠേം പഡേ ।
യേ ഗോഷ്ടീചേം സാംകഡേം । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൧൧ ॥
യേ ഗോഷ്ടീചേം സാംകഡേം । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൧൧ ॥
മാഗീല ആശംകേചേം നിര്ശന । ഹോതാം ജാലേം സമാധാന ।
ആതാം ഗുണാസ നിര്ഗുണ । കൈസേം മ്ഹണതീ ॥ ൧൨ ॥
ആതാം ഗുണാസ നിര്ഗുണ । കൈസേം മ്ഹണതീ ॥ ൧൨ ॥
ചംചളപണേം വികാരലേം । സഗുണ ഐസേം ബോലിലേം ।
യേര തേം നിര്ഗുണ ഉരലേം । ഗുണാതീത ॥ ൧൩ ॥
യേര തേം നിര്ഗുണ ഉരലേം । ഗുണാതീത ॥ ൧൩ ॥
വക്താ മ്ഹണേ ഹാ വിചാര । ശോധൂന പാഹാവേം സാരാസാര ।
അംതരീം രാഹാതാം നിര്ധാര । നാംവ നാഹീം ॥ ൧൪ ॥
അംതരീം രാഹാതാം നിര്ധാര । നാംവ നാഹീം ॥ ൧൪ ॥
വിവേകേംചി തോ മുഖ്യ രാജാ । ആണി സേവകാചേം നാംവ രാജാ ।
യാചാ വിചാര സമജാ । വേവാദ ഖോടാ ॥ ൧൫ ॥
യാചാ വിചാര സമജാ । വേവാദ ഖോടാ ॥ ൧൫ ॥
കല്പാംതപ്രളഈം ജേം ഉരലേം । തേം നിര്ഗുണ ഐസേം ബോലിലേം ।
യേര തേം അവഘേംചി ജാലേം । മായേമധേം ॥ ൧൬ ॥
യേര തേം അവഘേംചി ജാലേം । മായേമധേം ॥ ൧൬ ॥
സേനാ ശാഹാര ബാജാര । നാനാ യാത്രാ ലാഹാനഥോര ।
ശബ്ദ ഉഠതീ അപാര । കൈസേ നിവഡാവേ ॥ ൧൭ ॥
ശബ്ദ ഉഠതീ അപാര । കൈസേ നിവഡാവേ ॥ ൧൭ ॥
കാളാമധേം പ്രജ്യന്യകാള । മധ്യരാത്രീം ഹോതാം നിവള ।
നാനാ ജീവ ബോലതീ സകള । കൈസേ നിവഡാവേ ॥ ൧൮ ॥
നാനാ ജീവ ബോലതീ സകള । കൈസേ നിവഡാവേ ॥ ൧൮ ॥
നാനാ ദേശ ഭാഷാ മതേം । ഭൂമംഡളീം അസംഖ്യാതേം ।
ബഹു ഋഷീ ബഹു മതേം । കൈസീം നിവഡാവീം ॥ ൧൯ ॥
ബഹു ഋഷീ ബഹു മതേം । കൈസീം നിവഡാവീം ॥ ൧൯ ॥
വൃഷ്ടീ ഹോതാം ച അംകുര । സൃഷ്ടീവരീ നിഘതീ അപാര ।
നാനാ തരു ലാഹാനഥോര । കൈസേ നിവഡാവേ ॥ ൨൦ ॥
നാനാ തരു ലാഹാനഥോര । കൈസേ നിവഡാവേ ॥ ൨൦ ॥
ഖേചരേം ഭൂചരേം ജളചരേം । നാനാ പ്രകാരീംചീം ശരീരേം ।
നാന രംഗ ചിത്രവിചിത്രേം । കൈസീ നിവഡാവീം ॥ ൨൧ ॥
നാന രംഗ ചിത്രവിചിത്രേം । കൈസീ നിവഡാവീം ॥ ൨൧ ॥
കൈസേം ദൃശ്യ ആകാരലേം । നാനാപരീം വികാരലേം ।
ഉദംഡചി പൈസാവലേം । കൈസേം നിവഡാവേം ॥ ൨൨ ॥
ഉദംഡചി പൈസാവലേം । കൈസേം നിവഡാവേം ॥ ൨൨ ॥
പോകളീമധേം ഗംധര്വനഗരേം । നാനാ രംഗ ലാഹനഥോരേം ।
ബഹു വേക്തി ബഹു പ്രകാരേം । കൈസീം നിവഡാവീം ॥ ൨൩ ॥
ബഹു വേക്തി ബഹു പ്രകാരേം । കൈസീം നിവഡാവീം ॥ ൨൩ ॥
ദിവസരജനീചേ പ്രകാര । ചാംദിണേം ആണീ അംധകാര ।
വിചാര ആണീ അവിചാര । കൈസാ നിവഡാവാ ॥ ൨൪ ॥
വിചാര ആണീ അവിചാര । കൈസാ നിവഡാവാ ॥ ൨൪ ॥
വിസര ആണീ ആഠവണ । നേമസ്ത ആണീ ബാഷ്കളപണ ।
പ്രചിത ആണീ അനുമാന । യേണേം രിതീം ॥ ൨൫ ॥
പ്രചിത ആണീ അനുമാന । യേണേം രിതീം ॥ ൨൫ ॥
ന്യായ ആണീ അന്യായ । ഹോയ ആണീ ന ഹോയേ ।
വിവേകേംവിണ കായേ । ഉമജോം ജാണേ ॥ ൨൬ ॥
വിവേകേംവിണ കായേ । ഉമജോം ജാണേ ॥ ൨൬ ॥
കാര്യകര്താ ആണീ നികാമീ । ശൂര ആണീ കുകര്മീ ।
ധര്മീ ആണീ അധര്മീ । കളലാ പാഹിജേ ॥ ൨൭ ॥
ധര്മീ ആണീ അധര്മീ । കളലാ പാഹിജേ ॥ ൨൭ ॥
ധനാഢ്യ ആണി ദിവാളഖോര । സാവ ആണി തശ്കര ।
ഖരേം ഖോടേം ഹാ വിചാര । കളലാ പാഹിജേ ॥ ൨൮ ॥
ഖരേം ഖോടേം ഹാ വിചാര । കളലാ പാഹിജേ ॥ ൨൮ ॥
വരിഷ്ഠ ആണി കനിഷ്ഠ । ഭ്രഷ്ട ആണീ അംതരനിഷ്ഠ ।
സാരാസാര വിചാര പഷ്ട । കളലാ പാഹിജേ ॥ ൨൯ ॥
സാരാസാര വിചാര പഷ്ട । കളലാ പാഹിജേ ॥ ൨൯ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ നാനാ ഉപാസനാനിരൂപണനാമ സമാസ നവവാ ॥
സമാസ ദഹാവാ : ഗുണഭൂതനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
പംചഭൂതേം ചാലേ ജഗ । പംചഭൂതാംചീ ലഗബഗ ।
പംചഭൂതേം ഗേലിയാം മഗ । കായേ ആഹേ ॥ ൧ ॥
പംചഭൂതേം ഗേലിയാം മഗ । കായേ ആഹേ ॥ ൧ ॥
ശ്രോതാ വക്തയാസ ബോലേ । ഭൂതാംചേ മഹിമേ വാഢവിലേ ।
ആണി ത്രിഗുണ കോഠേം ഗേലേ । സാംഗാ സ്വാമീ ॥ ൨ ॥
ആണി ത്രിഗുണ കോഠേം ഗേലേ । സാംഗാ സ്വാമീ ॥ ൨ ॥
അംതരാത്മാ പാംചവേ ഭൂത । ത്രിഗുണ ത്യാചേം അംഗഭൂത ।
സാവധ കരൂനിയാം ചിത്ത । ബരേം പാഹേം ॥ ൩ ॥
സാവധ കരൂനിയാം ചിത്ത । ബരേം പാഹേം ॥ ൩ ॥
ഭൂത മ്ഹണിജേ ജിതുകേം ജാലേം । ത്രിഗുണ ജാല്യാംത ആലേ ।
ഇതുകേന മൂള ഖംഡലേം । ആശംകേചേം ॥ ൪ ॥
ഇതുകേന മൂള ഖംഡലേം । ആശംകേചേം ॥ ൪ ॥
ഭൂതാംവേഗളേം കാംഹീം നാഹീം । ഭൂതജാത ഹേം സര്വ ഹി ।
യേകാവേഗളേം യേക കാംഹീം । ഘഡേചിനാ ॥ ൫ ॥
യേകാവേഗളേം യേക കാംഹീം । ഘഡേചിനാ ॥ ൫ ॥
ആത്മ്യാചേനീ ജാലാ പവന । പവനാചേന പ്രഗടേ അഗ്ന ।
അഗ്നീപാസൂന ജീവന । ഐസേം ബോലതീ ॥ ൬ ॥
അഗ്നീപാസൂന ജീവന । ഐസേം ബോലതീ ॥ ൬ ॥
ജീവന ആവഘേം ഡബാബിലേം । തേം രവിമംഡളേം ആളലേം ।
വന്ഹീവായോചേന ജാലേം । ഭൂമംഡള ॥ ൭ ॥
വന്ഹീവായോചേന ജാലേം । ഭൂമംഡള ॥ ൭ ॥
വന്ഹീ വായോ രവീ നസ്താം । തരീ ഹോതേ ഉദംഡ സീതളതാ ।
തേ സീതളതേമധേം ഉഷ്ണതാ । യേണേം ന്യായേം ॥ ൮ ॥
തേ സീതളതേമധേം ഉഷ്ണതാ । യേണേം ന്യായേം ॥ ൮ ॥
ആവഘേം വര്മാസീ വര്മ കേലേം । തരീച യേവഢേം ഫാംപാവലേം ।
ദേഹേമാത്ര തിതുകേം ജാലേം । വര്മാകരിതാം ॥ ൯ ॥
ദേഹേമാത്ര തിതുകേം ജാലേം । വര്മാകരിതാം ॥ ൯ ॥
ആവഘേം സീതളചി അസതേം । തരീ പ്രാണീമാത്ര മരോനീ ജാതേം ।
ആവഘ്യാ ഉഷ്ണേംചി കരപതേ । സകള കാംഹീം ॥ ൧൦ ॥
ആവഘ്യാ ഉഷ്ണേംചി കരപതേ । സകള കാംഹീം ॥ ൧൦ ॥
ഭൂമംഡള ആളോന ഗോഠലേം । തേം രവികിര്ണേം വാളോന ഗേലേം ।
മഗ സഹജ ചി ദേവേം രചിലേം । ഉപായാസീ ॥ ൧൧ ॥
മഗ സഹജ ചി ദേവേം രചിലേം । ഉപായാസീ ॥ ൧൧ ॥
മ്ഹണോനീ കേലാ പ്രജ്യന്യകാള । ഥംഡ ജാലേം ഭൂമംഡള ।
പുഢേംഉഷ്ണ കാംഹീം സീതള । സീതകാള ജാണാവാ ॥ ൧൨ ॥
പുഢേംഉഷ്ണ കാംഹീം സീതള । സീതകാള ജാണാവാ ॥ ൧൨ ॥
സീതകാളേം കഷ്ടലേ ലോക । കര്പോന ഗേലേം വൃക്ഷാദിക ।
മ്ഹണോന പുഢേം കൌതുക । ഉഷ്ണകാളാചേം ॥ ൧൩ ॥
മ്ഹണോന പുഢേം കൌതുക । ഉഷ്ണകാളാചേം ॥ ൧൩ ॥
ത്യാഹിമധേം പ്രാതഃകാള । മാധ്യാനകാള സായംകാള ।
സീതകാള ഉഷ്ണകാള । നിര്മാണ കേലേ ॥ ൧൪ ॥
സീതകാള ഉഷ്ണകാള । നിര്മാണ കേലേ ॥ ൧൪ ॥
ഐസേം യേകാമാഗേം യേക കേലേം । വിലേനേം നേമസ്ത ലാവിലേം ।
യേണേംകരിതാം ജഗലേ । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൧൫ ॥
യേണേംകരിതാം ജഗലേ । പ്രാണീമാത്ര ॥ ൧൫ ॥
നാനാ രസേം രോഗ കഠിണ । മ്ഹണോനീ ഔഷധീ കേല്യാ നിര്മാണ ।
പരംതു സൃഷ്ടീചേം വിവരണ । കളലേം പാഹിജേ ॥ ൧൬॥
പരംതു സൃഷ്ടീചേം വിവരണ । കളലേം പാഹിജേ ॥ ൧൬॥
ദേഹേമൂള രക്ത രേത । ത്യാ ആപാചേ ഹോതീ ദാത ।
ഐസീച ഭൂമംഡളീം പ്രചിത । നാനാ രത്നാംചീ ॥ ൧൭ ॥
ഐസീച ഭൂമംഡളീം പ്രചിത । നാനാ രത്നാംചീ ॥ ൧൭ ॥
സകളാംസീ മൂള ജീവന ബാംധാ । ജീവനേം ചാലേ സകള ധംദാ ।
ജീവനേംവിണ ഹരിഗോവിംദാ । പ്രാണീ കൈചേ ॥ ൧൮ ॥
ജീവനേംവിണ ഹരിഗോവിംദാ । പ്രാണീ കൈചേ ॥ ൧൮ ॥
ജീവനാചേം മുക്താഫള । ശുക്രാസാരിഖേം സുഢാള ।
ഹിരേ മാണികേ ഇംദ്രനീള । തേ ജളേം ജാലേ ॥ ൧൯ ॥
ഹിരേ മാണികേ ഇംദ്രനീള । തേ ജളേം ജാലേ ॥ ൧൯ ॥
മഹിമാ കോണാചാ സാംഗാവാ । ജാലാ കര്ദമുചി ആഘവാ ।
വേഗളവേഗളു നിവഡാവാ । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൨൦ ॥
വേഗളവേഗളു നിവഡാവാ । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൨൦ ॥
പരംതു ബോലിലേം കാംഹീംയേക । മനാസ കളാവയാ വിവേക ।
ജനാമധേം താര്കിക ലോക । സമജതീ ആഘവേം ॥ ൨൧ ॥
ജനാമധേം താര്കിക ലോക । സമജതീ ആഘവേം ॥ ൨൧ ॥
ആവഘേം സമജലേം ഹേം ഘഡേനാ । ശാസ്ത്രാംശാസ്ത്രാംസീം പഡേനാ ।
അനുമാനേം നിശ്ചയ ഹോയേനാ । കാംഹീംയേക ॥ ൨൨ ॥
അനുമാനേം നിശ്ചയ ഹോയേനാ । കാംഹീംയേക ॥ ൨൨ ॥
അഗാധ ഗുണ ഭഗവംതാചേ । ശേഷ വര്ണൂം ന ശകേ വാചേം ।
വേദവിധീ തേഹി കാചേ । ദേവേംവിണ ॥ ൨൩ ॥
വേദവിധീ തേഹി കാചേ । ദേവേംവിണ ॥ ൨൩ ॥
ആത്മാരാമ സകളാം പാളീ । ആവഘേം ത്രയലോക്യ സാംഭാളീ ।
തയാ യേകേംവിണ ധുളീ । ഹോയേ സര്വത്രാംചീ ॥ ൨൪ ॥
തയാ യേകേംവിണ ധുളീ । ഹോയേ സര്വത്രാംചീ ॥ ൨൪ ॥
ജേഥേം ആത്മാരാമ നാഹീം । തേഥേം ഉരോം ന ശകേ കാംഹീം ।
ത്രയലോകീചേ പ്രാണീ സര്വ ഹി । പ്രേതരൂപീ ॥ ൨൫ ॥
ത്രയലോകീചേ പ്രാണീ സര്വ ഹി । പ്രേതരൂപീ ॥ ൨൫ ॥
ആത്മാ നസ്താം യേതീ മരണേം । ആത്മ്യാവിണ കൈചേം ജിണേം ।
ബരാ വിവേക സമജണേം । അംതര്യാമീം ॥ ൨൬ ॥
ബരാ വിവേക സമജണേം । അംതര്യാമീം ॥ ൨൬ ॥
സമജണേം ജേം വിവേകാചേം । തേംഹി ആത്മ്യാവിണ കൈചേം ।
കോണീയേകേം ജഗദീശാചേം । ഭജന കരാവേം ॥ ൨൭ ॥
കോണീയേകേം ജഗദീശാചേം । ഭജന കരാവേം ॥ ൨൭ ॥
ഉപാസനാ പ്രഗട ജാലീ । തരീ ഹേ വിചാരണാ കളലീ ।
യാകാരണേം പാഹിജേ കേലീ । വിചാരണാ ദേവാചീ ॥ ൨൮ ॥
യാകാരണേം പാഹിജേ കേലീ । വിചാരണാ ദേവാചീ ॥ ൨൮ ॥
ഉപാസനേചാ മോഠാ ആശ്രയോ । ഉപാസനേവിണ നിരാശ്രയോ ।
ഉദംഡ കേലേം തരീ തോ ജയോ । പ്രാപ്ത നാഹീം ॥ ൨൯ ॥
ഉദംഡ കേലേം തരീ തോ ജയോ । പ്രാപ്ത നാഹീം ॥ ൨൯ ॥
സമര്ഥാചീ നാഹീം പാഠീ । തയാസ ഭലതാച കുടീ ।
യാകാരണേം ഉഠാഉഠീ । ഭജന കരാവേം ॥ ൩൦ ॥
യാകാരണേം ഉഠാഉഠീ । ഭജന കരാവേം ॥ ൩൦ ॥
ഭജന സാധന അഭ്യാസ। യേണേം പാവിജേ പരലോകാസ ।
ദാസ മ്ഹണേ ഹാ വിശ്വാസ । ധരിലാ പാഹിജേ ॥ ൩൧ ॥
ദാസ മ്ഹണേ ഹാ വിശ്വാസ । ധരിലാ പാഹിജേ ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ഗുണഭൂതനിരൂപണനാമ സമാസ ദഹാവാ ॥
॥ ദശക സോളാവാ സമാപ്ത ॥