ସପ୍ତତିନ୍ଵଯ
ସମାସ ପହିଲା : ଗଣେଶସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଗଣେଶସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ଗଣେଶସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ତିସରା : ଶାରଦାସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଚଵଥା : ସଦ୍ଗୁରୁସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ସଂତସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଶ୍ରୋତେଜନସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ସାତଵା : କଵେଶ୍ଵରସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ସଭାସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ନଵଵା : ପରମାର୍ଥସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ନରଦେହସ୍ତଵନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଵାଲ୍ମୀକି ସ୍ତଵନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ତୋ ଵାଲ୍ମୀକ । ଋଷୀମାଜୀ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକ ।
ଜଯାଚେନ ହା ତ୍ରିଲୋକ୍ଯ । ପାଵନଜାଲା ॥ ୧ ॥
ଜଯାଚେନ ହା ତ୍ରିଲୋକ୍ଯ । ପାଵନଜାଲା ॥ ୧ ॥
ଭଵିଷ୍ଯ ଆଣୀ ଶତକୋଟୀ । ହେଂ ତୋଂ ନାହୀଂ ଦେଖିଲେଂ ଦୃଷ୍ଟୀଂ ।
ଧାଂଡୋଳିତାଂ ସକଳ ସୃଷ୍ଟି । ଶ୍ରୁତ ନଵ୍ହେ ॥ ୨ ॥
ଧାଂଡୋଳିତାଂ ସକଳ ସୃଷ୍ଟି । ଶ୍ରୁତ ନଵ୍ହେ ॥ ୨ ॥
ଭଵିଷ୍ଯାଚେଂ ଯେକ ଵଚନ । କଦାଚିତ ଜାଲେଂ ପ୍ରମାଣ ।
ତରୀ ଆଶ୍ଚିର୍ଯ ମାନିତୀ ଜନ । ଭୂମଂଡଳୀଚେ ॥ ୩ ॥
ତରୀ ଆଶ୍ଚିର୍ଯ ମାନିତୀ ଜନ । ଭୂମଂଡଳୀଚେ ॥ ୩ ॥
ନସତାଂ ରଘୁନାଥାଵତାର । ନାହୀଂ ପାହିଲା ଶାସ୍ତ୍ରାଧାର ।
ରାମକଥେଚା ଵିସ୍ତାର । ଵିସ୍ତାରିଲା ଜେଣେଂ ॥ ୪ ॥
ରାମକଥେଚା ଵିସ୍ତାର । ଵିସ୍ତାରିଲା ଜେଣେଂ ॥ ୪ ॥
ଐସା ଜଯାଚା ଵାଗ୍ଵିଳାସ । ଐକୋନୀ ସଂତୋଷଲା ମହେଶ ।
ମଗ ଵିଭାଗିଲେଂ ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯାସ । ଶତକୋଟୀ ରାମାଯେଣ ॥ ୫ ॥
ମଗ ଵିଭାଗିଲେଂ ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯାସ । ଶତକୋଟୀ ରାମାଯେଣ ॥ ୫ ॥
ଜ୍ଯାଚେଂ କଵିତ୍ଵ ଶଂକରେଂ ପାହିଲେଂ । ଇତରାଂ ନ ଵଚେ ଅନୁମାନଲେଂ ।
ରାମୌପାସକାଂସୀ ଜାଲେଂ । ପରମ ସମାଧାନ ॥ ୬ ॥
ରାମୌପାସକାଂସୀ ଜାଲେଂ । ପରମ ସମାଧାନ ॥ ୬ ॥
ଋଷୀ ହୋତେ ଥୋର ଥୋର । ବହୁତୀଂ କେଲା କଵିତ୍ଵଵିଚାର ।
ପରୀ ଵାଲ୍ମୀକାସାରିଖା କଵେଶ୍ଵର । ନ ଭୂତୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୭ ॥
ପରୀ ଵାଲ୍ମୀକାସାରିଖା କଵେଶ୍ଵର । ନ ଭୂତୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୭ ॥
ପୂର୍ଵୀଂ କେଲୀ ଦୃଷ୍ଟ କର୍ମେଂ । ପରୀ ପାଵନ ଜାଲା ରାମନାମେଂ ।
ନାମ ଜପତାଂ ଦୃଢ ନେମେଂ । ପୁଣ୍ଯେଂ ସୀମା ସାଂଡିଲୀ ॥ ୮ ॥
ନାମ ଜପତାଂ ଦୃଢ ନେମେଂ । ପୁଣ୍ଯେଂ ସୀମା ସାଂଡିଲୀ ॥ ୮ ॥
ଉଫରାଟେ ନାମ ମ୍ହଣତାଂ ଵାଚେଂ । ପର୍ଵତ ଫୁଟଲେ ପାପାଚେ ।
ଧ୍ଵଜ ଉଭାରଲେ ପୁଣ୍ଯାଚେ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡାଵରୁତେ ॥ ୯ ॥
ଧ୍ଵଜ ଉଭାରଲେ ପୁଣ୍ଯାଚେ । ବ୍ରହ୍ମାଂଡାଵରୁତେ ॥ ୯ ॥
ଵାଲ୍ମୀକେଂ ଜେଥେଂ ତପ କେଲେଂ । ତେଂ ଵନ ପୁଣ୍ଯପାଵନ ଜାଲେଂ ।
ଶୁଷ୍କ କାଷ୍ଠୀଂ ଅଂକୁର ଫୁଟଲେ । ତପୋବଳେଂ ଜଯାଚ୍ଯା ॥ ୧୦ ॥
ଶୁଷ୍କ କାଷ୍ଠୀଂ ଅଂକୁର ଫୁଟଲେ । ତପୋବଳେଂ ଜଯାଚ୍ଯା ॥ ୧୦ ॥
ପୂର୍ଵୀ ହୋତା ଵାଲ୍ହାକୋଳୀ । ଜୀଵଘାତକୀ ଭୂମଂଡଳୀଂ ।
ତୋଚି ଵଂଦିଜେ ସକଳୀଂ । ଵିବୁଧୀଂ ଆଣି ଋଷେଶ୍ଵରୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ତୋଚି ଵଂଦିଜେ ସକଳୀଂ । ଵିବୁଧୀଂ ଆଣି ଋଷେଶ୍ଵରୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଉପରତୀ ଆଣି ଅନୁତାପ । ତେଥେଂ କୈଂଚେଂ ଉରେଲ ପାପ ।
ଦେହ୍ଯାଂତତପେଂ ପୁଣ୍ଯରୂପ । ଦୁସରା ଜନ୍ମ ଜାଲା ॥ ୧୨ ॥
ଦେହ୍ଯାଂତତପେଂ ପୁଣ୍ଯରୂପ । ଦୁସରା ଜନ୍ମ ଜାଲା ॥ ୧୨ ॥
ଅନୁତାପେଂ ଆସନ ଘାତଲେଂ । ଦେହ୍ଯାଂଚେଂ ଵାରୁଳ ଜାଲେଂ ।
ତେଂଚି ନାମ ପୁଢେଂ ପଡିଲେଂ । ଵାଲ୍ମୀକ ଐସେଂ ॥ ୧୩ ॥
ତେଂଚି ନାମ ପୁଢେଂ ପଡିଲେଂ । ଵାଲ୍ମୀକ ଐସେଂ ॥ ୧୩ ॥
ଵାରୁଳାସ ଵାଲ୍ମୀକ ବୋଲିଜେ । ମ୍ହଣୋନି ଵାଲ୍ମୀକ ନାମ ସାଜେ ।
ଜଯାଚ୍ଯା ତୀଵ୍ର ତପେଂ ଝିଜେ । ହୃଦଯ ତାପସାଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଜଯାଚ୍ଯା ତୀଵ୍ର ତପେଂ ଝିଜେ । ହୃଦଯ ତାପସାଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଜୋ ତାପସାଂମାଜୀଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଜୋ କଵେଶ୍ଵରାଂମଧେଂ ଵରିଷ୍ଠ ।
ଜଯାଚେଂ ବୋଲଣେଂ ପଷ୍ଟ । ନିଶ୍ଚଯାଚେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଜଯାଚେଂ ବୋଲଣେଂ ପଷ୍ଟ । ନିଶ୍ଚଯାଚେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଜୋ ନିଷ୍ଠାଵଂତାଂଚେଂ ମଂଡଣ । ରଘୁନାଥଭକ୍ତାଂଚେଂ ଭୂଷଣ ।
ଜ୍ଯାଚୀ ଧାରଣା ଅସାଧାରଣ । ସାଧକାଂ ସଦୃଢ କରୀ ॥ ୧୬ ॥
ଜ୍ଯାଚୀ ଧାରଣା ଅସାଧାରଣ । ସାଧକାଂ ସଦୃଢ କରୀ ॥ ୧୬ ॥
ଧନ୍ଯ ଵାଲ୍ମୀକ ଋଷେଶ୍ଵର । ସମର୍ଥାଚା କଵେଶ୍ଵର ।
ତଯାସୀ ମାଝା ନମସ୍କାର । ସାଷ୍ଟାଂଗଭାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ତଯାସୀ ମାଝା ନମସ୍କାର । ସାଷ୍ଟାଂଗଭାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଵାଲ୍ମୀକ ଋଷୀ ବୋଲିଲା ନସତା । ତରୀ ଆମ୍ହାଂସୀ କୈଂଚୀ ରାମକଥା ।
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସମର୍ଥା । କାଯ ମ୍ହଣୋନୀ ଵର୍ଣାଵେଂ ॥ ୧୮ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସମର୍ଥା । କାଯ ମ୍ହଣୋନୀ ଵର୍ଣାଵେଂ ॥ ୧୮ ॥
ରଘୁନଥକୀର୍ତି ପ୍ରଗଟ କେଲୀ । ତେଣେଂ ତଯଚୀ ମହିମା ଵାଢଲୀ ।
ଭକ୍ତ ମଂଡଳୀ ସୁଖୀ ଜାଲୀ । ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଭକ୍ତ ମଂଡଳୀ ସୁଖୀ ଜାଲୀ । ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଆପୁଲା କାଳ ସାର୍ଥକ କେଲା । ରଘୁନାଥକୀର୍ତିମଧେଂ ବୁଡାଲା ।
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଉଧରିଲା । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୨୦ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଉଧରିଲା । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୨୦ ॥
ରଘୁନାଥ ଭକ୍ତ ଥୋର ଥୋର । ମହିମା ଜଯାଂଚା ଅପାର ।
ତ୍ଯା ସମସ୍ତାଂଚା କିଂକର । ରାମଦାସ ମ୍ହଣେ ॥ ୨୧ ॥
ତ୍ଯା ସମସ୍ତାଂଚା କିଂକର । ରାମଦାସ ମ୍ହଣେ ॥ ୨୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵାଲ୍ମୀକସ୍ତଵନନିରୂପଣନାମ ସମାସ ପହିଲା ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ସୂର୍ଯସ୍ତଵନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ହା ସୂର୍ଯଵୌଂଶ । ସକଳ ଵୌଂଶାମଧେଂ ଵିଶେଷ ।
ମାର୍ତଂଡମଂଡଳାଚା ପ୍ରକାଶ । ଫାଂକଲା ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧ ॥
ମାର୍ତଂଡମଂଡଳାଚା ପ୍ରକାଶ । ଫାଂକଲା ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧ ॥
ସୋମାଆଂଗୀଂ ଆହେ ଲାଂଛନ । ପକ୍ଷା ଯେକା ହୋଯ କ୍ଷୀଣ ।
ରଵିକିର୍ଣ ଫାଂକତା ଆପଣ । କଳାହୀନ ହୋଯେ ॥ ୨ ॥
ରଵିକିର୍ଣ ଫାଂକତା ଆପଣ । କଳାହୀନ ହୋଯେ ॥ ୨ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସୂର୍ଯାପୁଢେଂ । ଦୁସରୀ ସାମ୍ଯତା ନ ଘଡେ ।
ଜଯାଚ୍ଯା ପ୍ରକାଶେଂ ଉଜେଡେ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୩ ॥
ଜଯାଚ୍ଯା ପ୍ରକାଶେଂ ଉଜେଡେ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୩ ॥
ନାନା ଧର୍ମ ନାନା କର୍ମେଂ । ଉତ୍ତମେଂ ମଧ୍ଯମେଂ ଅଧମେଂ ।
ସୁଗମେଂ ଦୁର୍ଗମେଂ ନିତ୍ଯ ନେମେଂ । ସୃଷ୍ଟୀମଧେଂ ଚାଲତୀ ॥ ୪ ॥
ସୁଗମେଂ ଦୁର୍ଗମେଂ ନିତ୍ଯ ନେମେଂ । ସୃଷ୍ଟୀମଧେଂ ଚାଲତୀ ॥ ୪ ॥
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରେଂ ଆଣୀ ପୁରାଣେଂ । ମଂତ୍ର ଯଂତ୍ର ନାନା ସାଧନେଂ ।
ସଂଧ୍ଯା ସ୍ନାନ ପୂଜାଵିଧାନେଂ । ସୂର୍ଯେଂଵିଣ ବାପୁଡୀଂ ॥ ୫ ॥
ସଂଧ୍ଯା ସ୍ନାନ ପୂଜାଵିଧାନେଂ । ସୂର୍ଯେଂଵିଣ ବାପୁଡୀଂ ॥ ୫ ॥
ନାନା ଯୋଗ ନା ମତେଂ । ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଅସଂଖ୍ଯାତେଂ ।
ଜାତୀ ଆପୁଲାଲ୍ଯା ପଂଥେଂ । ସୂର୍ଯୌଦଯ ଜାଲିଯାଂ ॥ ୬ ॥
ଜାତୀ ଆପୁଲାଲ୍ଯା ପଂଥେଂ । ସୂର୍ଯୌଦଯ ଜାଲିଯାଂ ॥ ୬ ॥
ପ୍ରପଂଚିକ ଅଥଵା ପରମାର୍ଥିକ । କାର୍ଯ କରଣେଂ କୋଣୀଯେକ ।
ଦିଵସେଂଵିଣ ନିରାର୍ଥକ । ସାର୍ଥକ ନଵ୍ହେ ॥ ୭ ॥
ଦିଵସେଂଵିଣ ନିରାର୍ଥକ । ସାର୍ଥକ ନଵ୍ହେ ॥ ୭ ॥
ସୂର୍ଯାଚେଂ ଅଧିଷ୍ଠାନ ଡୋଳେ । ଡୋଳେ ନସତାଂ ସର୍ଵ ଆଂଧଳେ ।
ଯାକାରଣେଂ କାଂହୀଂଚ ନ ଚଲେ । ସୂର୍ଯେଂଵିଣ ॥ ୮ ॥
ଯାକାରଣେଂ କାଂହୀଂଚ ନ ଚଲେ । ସୂର୍ଯେଂଵିଣ ॥ ୮ ॥
ମ୍ହଣାଲ ଅଂଧ କଵିତ୍ଵେଂ କରିତୀ । ତରୀ ହେହି ସୁର୍ଯାଚୀଚ ଗତୀ ।
ଥଂଡ ଜାଲିଯାଂ ଆପୁଲୀ ମତୀ । ମଗ ମତିପ୍ରକାଶ କୈଂଚା ॥ ୯ ॥
ଥଂଡ ଜାଲିଯାଂ ଆପୁଲୀ ମତୀ । ମଗ ମତିପ୍ରକାଶ କୈଂଚା ॥ ୯ ॥
ଉଷ୍ଣ ପ୍ରକାଶ ତୋ ସୂର୍ଯାଚା । ଶୀତ ପ୍ରକାଶ ତୋ ଚଂଦ୍ରାଚା ।
ଉଷ୍ଣତ୍ଵ ନସ୍ତାଂ ଦେହ୍ଯାଚା । ଘାତ ହୋଯେ ॥ ୧୦ ॥
ଉଷ୍ଣତ୍ଵ ନସ୍ତାଂ ଦେହ୍ଯାଚା । ଘାତ ହୋଯେ ॥ ୧୦ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସୂର୍ଯେଂଵିଣ । ସହସା ନ ଚଲେ କାରଣ ।
ଶ୍ରୋତେ ତୁମ୍ହୀ ଵିଚକ୍ଷଣ । ଶୋଧୂନ ପାହା ॥ ୧୧ ॥
ଶ୍ରୋତେ ତୁମ୍ହୀ ଵିଚକ୍ଷଣ । ଶୋଧୂନ ପାହା ॥ ୧୧ ॥
ହରିହରାଂଚ୍ଯା ଅଵତରମୂର୍ତୀ । ଶିଵଶକ୍ତୀଚ୍ଯା ଅନଂତ ଵେକ୍ତୀ ।
ଯାପୂର୍ଵୀଂ ହୋତା ଗଭସ୍ତୀ । ଆତାଂ ହି ଆହେ ॥ ୧୨ ॥
ଯାପୂର୍ଵୀଂ ହୋତା ଗଭସ୍ତୀ । ଆତାଂ ହି ଆହେ ॥ ୧୨ ॥
ଜିତୁକେ ସଂସାରାସି ଆଲେ । ତିତୁକେ ସୂର୍ଯାଖାଲେଂ ଵର୍ତଲେ ।
ଅଂତୀ ଦେହେ ତ୍ଯାଗୂନ ଗେଲେ । ପ୍ରଭାକରାଦେଖତାଂ ॥ ୧୩ ॥
ଅଂତୀ ଦେହେ ତ୍ଯାଗୂନ ଗେଲେ । ପ୍ରଭାକରାଦେଖତାଂ ॥ ୧୩ ॥
ଚଂଦ୍ର ଐଲୀକଡେ ଜାଲା । କ୍ଷୀରସାଗରୀଂ ମଧୂନ କାଢିଲା ।
ଚୌଦା ରତ୍ନାଂମଧେଂ ଆଲା । ବଂଧୁ ଲକ୍ଷୁମୀଚା ॥ ୧୪ ॥
ଚୌଦା ରତ୍ନାଂମଧେଂ ଆଲା । ବଂଧୁ ଲକ୍ଷୁମୀଚା ॥ ୧୪ ॥
ଵିଶ୍ଵଚକ୍ଷୁ ହା ଭାସ୍କର । ଐସେଂ ଜାଣତୀ ଲାହାନଥୋର ।
ଯାକାରଣେଂ ଦିଵାକର । ଶ୍ରେଷ୍ଠାଂହୂନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ॥ ୧୫ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଦିଵାକର । ଶ୍ରେଷ୍ଠାଂହୂନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ॥ ୧୫ ॥
ଅପାର ନଭମାର୍ଗ କ୍ରମଣେଂ । ଐସେଂଚି ପ୍ରତ୍ଯହୀଂ ଯେଣେଂ ଜାଣେଂ ।
ଯା ଲୋକୋପକାରାକାରଣେଂ । ଆଜ୍ଞା ସମର୍ଥାଚୀ ॥ ୧୬ ॥
ଯା ଲୋକୋପକାରାକାରଣେଂ । ଆଜ୍ଞା ସମର୍ଥାଚୀ ॥ ୧୬ ॥
ଦିଵସ ନସ୍ତାଂ ଅଂଧକାର । ସର୍ଵାଂସୀ ନକଳେ ସାରାସାର ।
ଦିଵସେଂଵିଣ ତଶ୍କର । କାଂ ଦିଵାଭୀତ ପକ୍ଷୀ ॥ ୧୭ ॥
ଦିଵସେଂଵିଣ ତଶ୍କର । କାଂ ଦିଵାଭୀତ ପକ୍ଷୀ ॥ ୧୭ ॥
ସୂର୍ଯାପୁଢେଂ ଆଣିକ ଦୁସରେଂ । କୋଣ ଆଣାଵେଂ ସାମୋରେଂ ।
ତେଜୋରାସୀ ନିର୍ଧାରେଂ । ଉପମେରହିତ ॥ ୧୮ ॥
ତେଜୋରାସୀ ନିର୍ଧାରେଂ । ଉପମେରହିତ ॥ ୧୮ ॥
ଐସା ହା ସଵିତା ସକଳାଂଚା । ପୂର୍ଵଜ ହୋଯ ରଘୁନାଥାଚା ।
ଅଗାଧ ମହିମା ମାନଵୀ ଵାଚା । କାଯେ ମ୍ହଣୋନି ଵର୍ଣାଵୀ ॥ ୧୯ ॥
ଅଗାଧ ମହିମା ମାନଵୀ ଵାଚା । କାଯେ ମ୍ହଣୋନି ଵର୍ଣାଵୀ ॥ ୧୯ ॥
ରଘୁନାଥଵୌଂଶ ପୂର୍ଵାପର । ଯେକାହୂନି ଯେକ ଥୋର ।
ମଜ ମତିମଂଦାସ ହା ଵିଚାର । କାଯେ କଳେ ॥ ୨୦ ॥
ମଜ ମତିମଂଦାସ ହା ଵିଚାର । କାଯେ କଳେ ॥ ୨୦ ॥
ରଘୁନାଥାଚା ସମୁଦାଵ । ତେଥେଂ ଗୁଂତଲା ଅଂତର୍ଭାଵ ।
ମ୍ହଣୋନୀ ଵର୍ଣିତାଂ ମହତ୍ଵ । ଵାଗ୍ଦୁର୍ବଳ ମୀ ॥ ୨୧ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ଵର୍ଣିତାଂ ମହତ୍ଵ । ଵାଗ୍ଦୁର୍ବଳ ମୀ ॥ ୨୧ ॥
ସକଳ ଦୋଷାଚା ପରିହାର । କରିତାଂ ସୂର୍ଯାସ ନମସ୍କାର ।
ସ୍ଫୂର୍ତି ଵାଢେ ନିରଂତର । ସୂର୍ଯଦର୍ଶନ ଘେତାଂ ॥ ୨୨ ॥
ସ୍ଫୂର୍ତି ଵାଢେ ନିରଂତର । ସୂର୍ଯଦର୍ଶନ ଘେତାଂ ॥ ୨୨ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସୂର୍ଯସ୍ତଵନନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦୁସରା ॥
ସମାସ ତିସରା : ପୃଥ୍ଵୀସ୍ତଵନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ହେ ଵସୁମତୀ । ଇଚା ମହିମା ସାଂଗୋଂ କିତୀ ।
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ତିତୁକେ ରାହାତୀ । ତିଚ୍ଯା ଆଧାରେଂ ॥ ୧ ॥
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ତିତୁକେ ରାହାତୀ । ତିଚ୍ଯା ଆଧାରେଂ ॥ ୧ ॥
ଅଂତରିକ୍ଷ ରାହାତୀ ଜୀଵ । ତୋହି ପୃଥ୍ଵୀଚା ସ୍ଵଭାଵ ।
ଦେହେ ଜଡ ନସ୍ତାଂ ଜୀଵ । କୈସେ ତଗତୀ ॥ ୨ ॥
ଦେହେ ଜଡ ନସ୍ତାଂ ଜୀଵ । କୈସେ ତଗତୀ ॥ ୨ ॥
ଜାଳିତୀ ପୋଳିତୀ କୁଦଳିତୀ । ନାଂଗରିତୀ ଉକରିତୀ ଖାଣତୀ ।
ମଳ ମୂତ୍ର ତିଜଵରୀ କରିତୀ । ଆଣୀ ଵମନ ॥ ୩ ॥
ମଳ ମୂତ୍ର ତିଜଵରୀ କରିତୀ । ଆଣୀ ଵମନ ॥ ୩ ॥
ନାସକେଂ କୁଜକେଂ ଜର୍ଜର । ପୃଥ୍ଵୀଵିଣ କୈଂଚୀ ଥାର ।
ଦେହ୍ଯାଂତକାଳୀଂ ଶରୀର । ତିଜଵରୀ ପଡେ ॥ ୪ ॥
ଦେହ୍ଯାଂତକାଳୀଂ ଶରୀର । ତିଜଵରୀ ପଡେ ॥ ୪ ॥
ବରେଂ ଵାଈଟ ସକଳ କାଂହୀଂ । ପୃଥ୍ଵୀଵିଣ ଥାର ନାହୀଂ ।
ନାନା ଧାତୁ ଦ୍ରଵ୍ଯ ତେଂ ହି । ଭୂମୀଚେ ପୋଟୀଂ ॥ ୫ ॥
ନାନା ଧାତୁ ଦ୍ରଵ୍ଯ ତେଂ ହି । ଭୂମୀଚେ ପୋଟୀଂ ॥ ୫ ॥
ଯେକାସ ଯେକ ସଂଵ୍ହାରିତୀ । ପ୍ରାଣୀ ଭୂମୀଵରୀ ଅସତୀ ।
ଭୂମୀ ସାଂଡୂନ ଜାତୀ । କୋଣୀକଡେ ॥ ୬ ॥
ଭୂମୀ ସାଂଡୂନ ଜାତୀ । କୋଣୀକଡେ ॥ ୬ ॥
ଗଡ କୋଠ ପୁରେଂ ପଟ୍ଟଣେଂ । ନାନା ଦେଶ କଳତୀ ଅଟଣେଂ ।
ଦେଵ ଦାନଵ ମାନଵ ରାହାଣେଂ । ପୃଥ୍ଵୀଵରୀ ॥ ୭ ॥
ଦେଵ ଦାନଵ ମାନଵ ରାହାଣେଂ । ପୃଥ୍ଵୀଵରୀ ॥ ୭ ॥
ନାନା ରତ୍ନେଂ ହିରେ ପରୀସ । ନାନା ଧାତୁ ଦ୍ରଵ୍ଯାଂଶ ।
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ କରାଵ୍ଯାସ । ପୃଥ୍ଵୀଵିଣ ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ କରାଵ୍ଯାସ । ପୃଥ୍ଵୀଵିଣ ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
ମେରୁମାଂଦାର ହିମାଚଳ । ନାନା ଅଷ୍ଟକୁଳାଚଳ ।
ନାନା ପକ୍ଷୀ ମଛ ଵ୍ଯାଳ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୯ ॥
ନାନା ପକ୍ଷୀ ମଛ ଵ୍ଯାଳ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୯ ॥
ନାନା ସମୁଦ୍ରାପୈଲୀକଡେ । ଭୋଂଵତେଂ ଆଵର୍ଣୋଦକା କଡେଂ ।
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ତୁଟଲେ କଡେ । ଭୂମଂଡଳାଚେ ॥ ୧୦ ॥
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ତୁଟଲେ କଡେ । ଭୂମଂଡଳାଚେ ॥ ୧୦ ॥
ତ୍ଯାମଧେଂ ଗୁପ୍ତ ଵିଵରେଂ । ଲାହାନଥୋରେଂ ଅପାରେଂ ।
ତେଥେଂ ନିବିଡ ଅଂଧକାରେଂ । ଵସ୍ତୀ କୀଜେ ॥ ୧୧ ॥
ତେଥେଂ ନିବିଡ ଅଂଧକାରେଂ । ଵସ୍ତୀ କୀଜେ ॥ ୧୧ ॥
ଆଵର୍ଣୋଦକ ତେଂ ଅପାର । ତ୍ଯାଚା କୋଣ ଜାଣେ ପାର ।
ଉଦଂଡ ଦାଟଲେ ଜଳଚର । ଅସଂଭାଵ୍ଯ ମୋଠେ ॥ ୧୨ ॥
ଉଦଂଡ ଦାଟଲେ ଜଳଚର । ଅସଂଭାଵ୍ଯ ମୋଠେ ॥ ୧୨ ॥
ତ୍ଯା ଜୀଵନାସ ଆଧାର ପଵନ । ନିବିଡ ଦାଟ ଆଣୀ ଘନ ।
ଫୁଟୋଂ ଶକେନା ଜୀଵନ । କୋଣେକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ଫୁଟୋଂ ଶକେନା ଜୀଵନ । କୋଣେକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ତ୍ଯା ପ୍ରଭଂଜନାସୀ ଆଧାର । କଠିଣପଣେଂ ଅହଂକାର ।
ଐସା ତ୍ଯା ଭୂଗୋଳାଚା ପାର । କୋଣ ଜାଣେ ॥ ୧୪॥
ଐସା ତ୍ଯା ଭୂଗୋଳାଚା ପାର । କୋଣ ଜାଣେ ॥ ୧୪॥
ନାନା ପଦାର୍ଥାଂଚ୍ଯା ଖାଣୀ । ଧାତୁରତ୍ନାଂଚ୍ଯା ଦାଟଣୀ ।
କଲ୍ପତରୁ ଚିଂତାମଣୀ । ଅମୃତକୁଂଡେଂ ॥ ୧୫ ॥
କଲ୍ପତରୁ ଚିଂତାମଣୀ । ଅମୃତକୁଂଡେଂ ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ଦୀପେଂ ନାନା ଖଂଡେଂ । ଵସତୀ ଉଦ୍ଵସେଂ ଉଦଂଡେଂ ।
ତେଥେଂ ନାନା ଜୀଵନାଚୀଂ ବଂଡେଂ । ଵେଗଳାଲୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ତେଥେଂ ନାନା ଜୀଵନାଚୀଂ ବଂଡେଂ । ଵେଗଳାଲୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ମେରୁଭୋଂଵତେ କଡେ କାପଲେ । ଅସଂଭାଵ୍ଯ କଡୋସେଂ ପଡିଲେଂ ।
ନିବିଡ ତରୁ ଲାଗଲେ । ନାନା ଜିନସୀ ॥ ୧୭ ॥
ନିବିଡ ତରୁ ଲାଗଲେ । ନାନା ଜିନସୀ ॥ ୧୭ ॥
ତ୍ଯାସନ୍ନିଧ ଲୋକାଲୋକ । ଜେଥେଂ ସୂର୍ଯାଚେଂ ଫିରେ ଚାକ ।
ଚଂଦ୍ରାଦି ଦ୍ରୋଣାଦ୍ରି ମୈନାକ । ମାହାଂ ଗିରୀ ॥ ୧୮ ॥
ଚଂଦ୍ରାଦି ଦ୍ରୋଣାଦ୍ରି ମୈନାକ । ମାହାଂ ଗିରୀ ॥ ୧୮ ॥
ନାନା ଦେଶୀଂ ପାଷାଣଭେଦ । ନାନା ଜିନସୀ ମୃତ୍ତିକାଭେଦ ।
ନାନା ଵିଭୂତି ଛଂଦ ବଂଦ । ନାନା ଖାଣୀ ॥ ୧୯ ॥
ନାନା ଵିଭୂତି ଛଂଦ ବଂଦ । ନାନା ଖାଣୀ ॥ ୧୯ ॥
ବହୁରତ୍ନ ହେ ଵସୁଂଦରା । ଐସା ପଦାର୍ଥ କୈଚା ଦୁସରା ।
ଅଫଟ ପଡିଲେଂ ସୈରାଵୈରା । ଜିକଡେ ତିକଡେ ॥ ୨୦ ॥
ଅଫଟ ପଡିଲେଂ ସୈରାଵୈରା । ଜିକଡେ ତିକଡେ ॥ ୨୦ ॥
ଅଵଘୀ ପୃଥ୍ଵୀ ଫିରୋନ ପାହେ । ଐସା ପ୍ରାଣୀ କୋଣ ଆହେ ।
ଦୁଜୀ ତୁଳଣା ନ ସାହେ । ଧରଣୀଵିଷୀଂ ॥୨୧ ॥
ଦୁଜୀ ତୁଳଣା ନ ସାହେ । ଧରଣୀଵିଷୀଂ ॥୨୧ ॥
ନାନା ଵଲ୍ଲୀ ନାନା ପିକେଂ । ଦେସୋଦେସୀ ଅନେକେଂ ।
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ସାରିଖ୍ଯା ସାରିଖେଂ । ଯେକ ହି ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ସାରିଖ୍ଯା ସାରିଖେଂ । ଯେକ ହି ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ସ୍ଵର୍ଗ ମୃତ୍ଯୁ ଆଣିପାତାଳେଂ । ଅପୂର୍ଵ ରଚିଲୀଂ ତୀନ ତାଳେଂ।
ପାତାଳଲୋକୀଂ ମାହାଂ ଵ୍ଯାଳେଂ । ଵସ୍ତୀ କୀଜେ ॥ ୨୩ ॥
ପାତାଳଲୋକୀଂ ମାହାଂ ଵ୍ଯାଳେଂ । ଵସ୍ତୀ କୀଜେ ॥ ୨୩ ॥
ନାନ ଵଲ୍ଲୀ ବୀଜାଂଚୀ ଖାଣୀ । ତେ ହେ ଵିଶାଳ ଧରଣୀ ।
ଅଭିନଵ କର୍ତ୍ଯାଚୀ କରଣୀ । ହୋଊନ ଗେଲୀ ॥ ୨୪ ॥
ଅଭିନଵ କର୍ତ୍ଯାଚୀ କରଣୀ । ହୋଊନ ଗେଲୀ ॥ ୨୪ ॥
ଗଡ କୋଠ ନାନା ନଗରେଂ । ପୁରେଂ ପଟ୍ଟଣେଂ ମନୋହରେଂ ।
ସକଳାଂ ଠାଈଂ ଜଗଦେଶ୍ଵରେଂ । ଵସ୍ତୀ କୀଜେ ॥ ୨୫ ॥
ସକଳାଂ ଠାଈଂ ଜଗଦେଶ୍ଵରେଂ । ଵସ୍ତୀ କୀଜେ ॥ ୨୫ ॥
ମାହାଂ ବଳୀ ହୋଊନ ଗେଲେ । ପୃଥ୍ଵୀଵରୀ ଚୌତାଳଲେ ।
ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ନିରାଳେ ରାହିଲେ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୨୬ ॥
ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ନିରାଳେ ରାହିଲେ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୨୬ ॥
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ହେ ଜଗତୀ। ଜୀଵ କିତୀଯେକ ଜାତୀ ।
ନାନା ଅଵତାରପଂଗତୀ । ଭୂମଂଡଳାଵରୀ ॥ ୨୭ ॥
ନାନା ଅଵତାରପଂଗତୀ । ଭୂମଂଡଳାଵରୀ ॥ ୨୭ ॥
ସଧ୍ଯାଂ ରୋକଡେ ପ୍ରମାଣ । କାଂହୀଂ କରାଵା ନଲଗେ ଅନୁମାନ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେଂ ଜୀଵନ । ପୃଥ୍ଵୀଚେନି ଆଧାରେଂ ॥ ୨୮ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେଂ ଜୀଵନ । ପୃଥ୍ଵୀଚେନି ଆଧାରେଂ ॥ ୨୮ ॥
କିତ୍ତେକ ଭୂମୀ ମାଝୀ ମ୍ହଣତୀ । ସେଵଟୀଂ ଆପଣଚି ମରୋନ ଜାତୀ ।
କିତ୍ତେକ କାଳ ହୋତାଂ ଜଗତୀ । ଜୈସୀ ତୈସୀ ॥ ୨୯ ॥
କିତ୍ତେକ କାଳ ହୋତାଂ ଜଗତୀ । ଜୈସୀ ତୈସୀ ॥ ୨୯ ॥
ଐସା ପୃଥ୍ଵୀଚା ମହିମା । ଦୁସରୀ କାଯେ ଦ୍ଯାଵୀ ଉପମା ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିକାପାସୁନୀ ଆମ୍ହାଂ । ଆଶ୍ରଯୋଚି ଆହେ ॥ ୩୦ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଦିକାପାସୁନୀ ଆମ୍ହାଂ । ଆଶ୍ରଯୋଚି ଆହେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ପୃଥ୍ଵୀସ୍ତଵନନିରୂପଣନାମ ସମାସ ତିସରା ॥
ସମାସ ଚୌଥା : ଆପନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଆତାଂ ସକଳାଂଚେ ଜ୍ନମସ୍ଥାନ । ସକଳ ଜୀଵାଂଚେ ଜୀଵନ ।
ଜଯାସ ଆପୋନାରାଯେଣ । ଐସେଂ ବୋଲିଜେ ॥ ୧ ॥
ଜଯାସ ଆପୋନାରାଯେଣ । ଐସେଂ ବୋଲିଜେ ॥ ୧ ॥
ପୃଥ୍ଵୀସ ଆଧାର ଆଵର୍ଣୋଦକ । ସପ୍ତସିଂଧୂଚେଂ ସିଂଧୋଦକ ।
ନାନା ମେଘୀଚେଂ ମେଘୋଦକ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ଚାଲିଲେଂ ॥ ୨ ॥
ନାନା ମେଘୀଚେଂ ମେଘୋଦକ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ଚାଲିଲେଂ ॥ ୨ ॥
ନାନା ନଦ୍ଯା ନାନା ଦେସୀଂ । ଵାହାତ ମିଳାଲ୍ଯା ସାଗରାସୀ ।
ଲାହାନଥୋର ପୁଣ୍ଯରାସୀ । ଅଗାଧ ମହିମେ ॥ ୩ ॥
ଲାହାନଥୋର ପୁଣ୍ଯରାସୀ । ଅଗାଧ ମହିମେ ॥ ୩ ॥
ନଦ୍ଯା ପର୍ଵତୀଂହୂନ କୋଂସଳଲ୍ଯା । ନାନା ସାଂକଡୀମଧେଂ ରିଚଵିଲ୍ଯା ।
ଧବାବାଂ ଖଳାଳାଂ ଚାଲିଲ୍ଯା । ଅସଂଭାଵ୍ଯ ॥ ୪ ॥
ଧବାବାଂ ଖଳାଳାଂ ଚାଲିଲ୍ଯା । ଅସଂଭାଵ୍ଯ ॥ ୪ ॥
କୂପ ବାଵୀ ସରୋଵରେଂ । ଉଦଂଡ ତଳୀଂ ଥୋରଥୋରେଂ ।
ନିର୍ମଳେଂ ଉଚଂବଳତୀ ନୀରେଂ । ନାନା ଦେସୀଂ ॥ ୫ ॥
ନିର୍ମଳେଂ ଉଚଂବଳତୀ ନୀରେଂ । ନାନା ଦେସୀଂ ॥ ୫ ॥
ଗାଯେମୁଖେଂ ପାଟ ଜାତୀ । ନାନା କାଲଵେ ଵାହତୀ ।
ନାନା ଝର୍ଯା ଝିରପତୀ । ଝରତୀ ନୀରେଂ ॥ ୬ ॥
ନାନା ଝର୍ଯା ଝିରପତୀ । ଝରତୀ ନୀରେଂ ॥ ୬ ॥
ଡୁରେଂ ଵିହୀରେଂ ପାଝର । ପର୍ଵତ ଫୁଟୋନ ଵାହେ ନୀର ।
ଐସେ ଉଦକାଚେ ପ୍ରକର । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୭ ॥
ଐସେ ଉଦକାଚେ ପ୍ରକର । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୭ ॥
ଜିତୁକେ ଗିରୀ ତିତୁକ୍ଯା ଧାରା । କୋଂସଳତୀ ଭଯଂକରା ।
ପାଭଳ ଵାହାଳା ଅପାରା । ଉକଳ୍ଯା ସାଂଡିତୀ ॥ ୮ ॥
ପାଭଳ ଵାହାଳା ଅପାରା । ଉକଳ୍ଯା ସାଂଡିତୀ ॥ ୮ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଚେଂ ଜଳ ଆଘଵେଂ। କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ସାଂଗାଵେଂ ।
ନାନା କାରଂଜୀଂ ଆଣାଵେଂ । ବାଂଧୋନୀ ପାଣୀ ॥ ୯ ॥
ନାନା କାରଂଜୀଂ ଆଣାଵେଂ । ବାଂଧୋନୀ ପାଣୀ ॥ ୯ ॥
ଡୋହୋ ଡଵଂକେ ଖବାଡୀଂ ଟାଂକୀଂ । ନାନା ଗିରିକଂଦରୀଂ ଅନେକୀଂ ।
ନାନା ଜଳେଂ ନାନା ଲୋକୀଂ । ଵେଗଳାଲୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ନାନା ଜଳେଂ ନାନା ଲୋକୀଂ । ଵେଗଳାଲୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ତୀର୍ଥେଂ ଯେକାହୂନ ଯେକ । ମାହାଂ ପଵିତ୍ର ପୁଣ୍ଯଦାଯକ ।
ଅଗାଧ ମହିମା ଶାସ୍ତ୍ରକାରକ । ବୋଲୋନି ଗେଲେ ॥ ୧୧ ॥
ଅଗାଧ ମହିମା ଶାସ୍ତ୍ରକାରକ । ବୋଲୋନି ଗେଲେ ॥ ୧୧ ॥
ନାନା ତୀର୍ଥାଂଚୀ ପୁଣ୍ଯୋଦକେଂ । ନାନା ସ୍ଥଳୋସ୍ଥଳୀଂ ସୀତଳୋଦକେଂ ।
ତୈସୀଂଚ ନାନା ଉଷ୍ଣୋଦକେଂ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୨ ॥
ତୈସୀଂଚ ନାନା ଉଷ୍ଣୋଦକେଂ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୨ ॥
ନାନା ଵଲ୍ଲୀମଧେଂ ଜୀଵନ । ନାନା ଫଳୀଂ ଫୁଲୀଂ ଜୀଵନ ।
ନାନା କଂଦୀଂ ମୁଳୀଂ ଜୀଵନ । ଗୁଣକାରକେଂ ॥ ୧୩ ॥
ନାନା କଂଦୀଂ ମୁଳୀଂ ଜୀଵନ । ଗୁଣକାରକେଂ ॥ ୧୩ ॥
କ୍ଷୀରୋଦକେଂ ସିଂଧୋଦକେଂ । ଵିଷୋଦକେଂ ପୀଯୂଷୋଦକେଂ ।
ନାନା ସ୍ଥଳାଂତରୀଂ ଉଦକେଂ । ନାନା ଗୁଣାଚୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ନାନା ସ୍ଥଳାଂତରୀଂ ଉଦକେଂ । ନାନା ଗୁଣାଚୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ନାନା ଯୁକ୍ଷଦଂଡାଚେ ରସ । ନାନା ଫଳାଂଚେ ନାନା ରସ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଗୋରସ। ମଦ ପାରା ଗୁଳତ୍ର ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଗୋରସ। ମଦ ପାରା ଗୁଳତ୍ର ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ମୁକ୍ତଫଳାଂଚେଂ ପାଣୀ । ନାନା ରତ୍ନୀ ତଳପେଂ ପାଣୀ ।
ନାନା ଶସ୍ତ୍ରାମଧେଂ ପାଣୀ । ନାନା ଗୁଣାଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
ନାନା ଶସ୍ତ୍ରାମଧେଂ ପାଣୀ । ନାନା ଗୁଣାଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଶୁକ୍ଲୀତ ଶ୍ରୋଣୀତ ଲାଳ ମୂତ୍ର ସ୍ଵେଦ । ନାନା ଉଦକାଚେ ନାନା ଭେଦ ।
ଵିଵରୋନ ପାହାତାଂ ଵିଶଦ । ହୋତ ଜାତେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଵିଵରୋନ ପାହାତାଂ ଵିଶଦ । ହୋତ ଜାତେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଉଦକାଚେ ଦେହ କେଵଳ । ଉଦକାଚେଂଚି ଭୂମଂଡଳ ।
ଚଂଦ୍ରମଂଡଳ ସୂର୍ଯମଂଡଳ । ଉଦକାକରିତାଂ ॥ ୧୮ ॥
ଚଂଦ୍ରମଂଡଳ ସୂର୍ଯମଂଡଳ । ଉଦକାକରିତାଂ ॥ ୧୮ ॥
କ୍ଷାରସିଂଧୁ କ୍ଷୀରସିଂଧୁ । ସୁରାସିଂଧୁ ଆଜ୍ଯସିଂଧୁ ।
ଦଧିସିଂଧୁ ଯୁକ୍ଷରସସିଂଧୁ । ଶୁଦ୍ଧ ସିଂଧୁ ଉଦକାଚା ॥ ୧୯ ॥
ଦଧିସିଂଧୁ ଯୁକ୍ଷରସସିଂଧୁ । ଶୁଦ୍ଧ ସିଂଧୁ ଉଦକାଚା ॥ ୧୯ ॥
ଐସେଂ ଉଦକ ଵିସ୍ତାରଲେଂ । ମୁଳାପାସୂନ ସେଵଟା ଆଲେଂ ।
ମଧେହି ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଉମଟଲେଂ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଗୁପ୍ତ ॥ ୨୦ ॥
ମଧେହି ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଉମଟଲେଂ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଗୁପ୍ତ ॥ ୨୦ ॥
ଜେ ଜେ ବୀଜୀଂ ମିଶ୍ରୀତ ଜାଲେଂ । ତୋ ତୋ ସ୍ଵାଦ ଘେଊନ ଉଠିଲେଂ ।
ଉସାମଧେଂ ଗୋଡୀସ ଆଲେଂ । ପରମ ସୁଂଦର ॥ ୨୧ ॥
ଉସାମଧେଂ ଗୋଡୀସ ଆଲେଂ । ପରମ ସୁଂଦର ॥ ୨୧ ॥
ଉଦକାଚେଂ ବାଂଧା ହେଂ ଶରୀର । ଉଦକ ଚି ପାହିଜେ ତଦନଂତର ।
ଉଦକଚି ଉତ୍ପତ୍ତିଵିସ୍ତାର । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ସାଂଗାଵା ॥ ୨୨ ॥
ଉଦକଚି ଉତ୍ପତ୍ତିଵିସ୍ତାର । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ସାଂଗାଵା ॥ ୨୨ ॥
ଉଦକ ତାରକ ଉଦକ ମାରକ । ଉଦକ ନାନା ସୌଖ୍ଯଦାଯେକ ।
ପାହାତଂ ଉଦକାଚା ଵିଵେକ । ଅଲୋଲିକ ଆହେ ॥ ୨୩ ॥
ପାହାତଂ ଉଦକାଚା ଵିଵେକ । ଅଲୋଲିକ ଆହେ ॥ ୨୩ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଧାଂଵେ ନୀର । ନାନା ଧ୍ଵନୀ ତ୍ଯା ସୁଂଦର ।
ଧବାବାଂ ଧବାବାଂ ଥୋର । ରିଚଵତୀ ଧାରା ॥ ୨୪ ॥
ଧବାବାଂ ଧବାବାଂ ଥୋର । ରିଚଵତୀ ଧାରା ॥ ୨୪ ॥
ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଡୋହୋ ତୁଂବତୀ । ଵିଶାଳ ତଳୀଂ ଡବାବିତୀ ।
ଚବାବିତୀ ଥବାବିତୀ । କାଲଵେ ପାଟ ॥ ୨୫ ॥
ଚବାବିତୀ ଥବାବିତୀ । କାଲଵେ ପାଟ ॥ ୨୫ ॥
ଯେକୀ ପାଲଥ୍ଯା ଗଂଗା ଵାହାତୀ । ଉଦକେଂ ସନ୍ନିଧଚି ଅସତୀ ।
ଖଳାଳାଂ ଝରେ ଵାହାତୀ । ଭୂମୀଚେ ପୋଟୀଂ ॥ ୨୬ ॥
ଖଳାଳାଂ ଝରେ ଵାହାତୀ । ଭୂମୀଚେ ପୋଟୀଂ ॥ ୨୬ ॥
ଭୂଗର୍ଭୀଂ ଡୋହୋ ଭରଲେଂ । କୋଣ୍ହୀ ଦେଖିଲେ ନା ଐକିଲେ ।
ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଝୋଵୀରେ ଜାଲେ । ଵିଦୁଲ୍ଯତାଂଚେ ॥ ୨୭ ॥
ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଝୋଵୀରେ ଜାଲେ । ଵିଦୁଲ୍ଯତାଂଚେ ॥ ୨୭ ॥
ପୃଥ୍ଵୀତଳୀଂ ପାଣୀ ଭରଲେଂ । ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ପାଣୀ ଖେଳେ ।
ପୃଥ୍ଵୀ ପ୍ରଗ୍ଟଲେଂ । ଉଦଂଡ ପାଣୀ ॥ ୨୮ ॥
ପୃଥ୍ଵୀ ପ୍ରଗ୍ଟଲେଂ । ଉଦଂଡ ପାଣୀ ॥ ୨୮ ॥
ସ୍ଵର୍ଗମୃତ୍ଯପାତାଳୀଂ । ଯେକ ନଦୀ ତୀନ ତାଳୀଂ ।
ମେଘୋଦକ ଅଂତରାଳୀଂ । ଵୃଷ୍ଟୀ କରୀ ॥ ୨୯ ॥
ମେଘୋଦକ ଅଂତରାଳୀଂ । ଵୃଷ୍ଟୀ କରୀ ॥ ୨୯ ॥
ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ମୂଳ ଜୀଵନ । ଜୀଵନାଚେଂ ମୂଳ ଦହନ ।
ଦହନାଚେଂ ମୂଳ ପଵନ । ଥୋରାହୂନ ଥୋର ॥ ୩୦ ॥
ଦହନାଚେଂ ମୂଳ ପଵନ । ଥୋରାହୂନ ଥୋର ॥ ୩୦ ॥
ତ୍ଯାହୂନ ଥୋର ପରମେଶ୍ଵର । ମହଦ୍ଭୂତାଂଚା ଵିଚାର ।
ତ୍ଯାହୂନ ଥୋର ପରାତ୍ପର । ପରବ୍ରହ୍ମ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୩୧ ॥
ତ୍ଯାହୂନ ଥୋର ପରାତ୍ପର । ପରବ୍ରହ୍ମ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଆପନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଚୌଥା ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ଅଗ୍ନିନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ହା ଵୈଶ୍ଵାନରୁ । ହୋଯେ ରଘୁନାଥାଚା ଶ୍ଵଶୁରୁ ।
ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯାପକ ଵିଶ୍ଵଂଭରୁ । ପିତା ଜାନକୀଚା ॥ ୧ ॥
ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯାପକ ଵିଶ୍ଵଂଭରୁ । ପିତା ଜାନକୀଚା ॥ ୧ ॥
ଜ୍ଯାଚ୍ଯା ମୁଖେଂ ଭଗଵଂତ ଭୋକ୍ତା । ଜୋ ଋଷୀଚା ଫଳଦାତା ।
ତମହିମରୋଗହର୍ତା । ଭର୍ତା ଵିଶ୍ଵଜନାଚା ॥ ୨ ॥
ତମହିମରୋଗହର୍ତା । ଭର୍ତା ଵିଶ୍ଵଜନାଚା ॥ ୨ ॥
ନାନା ଵର୍ଣ ନାନା ଭେଦ । ଜୀଵମାତ୍ରାସ ଅଭେଦ ।
ଅଭେଦ ଆଣୀ ପରମ ଶୁଧ । ବ୍ରମ୍ହାଦିକାସୀ ॥ ୩ ॥
ଅଭେଦ ଆଣୀ ପରମ ଶୁଧ । ବ୍ରମ୍ହାଦିକାସୀ ॥ ୩ ॥
ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ସୃଷ୍ଟୀ ଚାଲେ । ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ଲୋକ ଧାଲେ ।
ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ସକଳ ଜ୍ଯାଲେ । ଲାହାନଥୋର ॥ ୪ ॥
ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ସକଳ ଜ୍ଯାଲେ । ଲାହାନଥୋର ॥ ୪ ॥
ଅଗ୍ନୀନେଂ ଆଳଲେଂ ଭୂମଂଡଳ । ଲୋକାଂସ ରାହଵ୍ଯା ଜାଲେଂ ସ୍ଥଳ ।
ଦୀପ ଦୀପିକା ନାନା ଜ୍ଵାଳ । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ॥ ୫ ॥
ଦୀପ ଦୀପିକା ନାନା ଜ୍ଵାଳ । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ॥ ୫ ॥
ପୋଟାମଧେଂ ଜଠରାଗ୍ନୀ । ତେଣେଂ କ୍ଷୁଧା ଲାଗେ ଜନୀଂ ।
ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ଭୋଜନୀଂ । ରୁଚୀ ଯେତେ ॥ ୬ ॥
ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ଭୋଜନୀଂ । ରୁଚୀ ଯେତେ ॥ ୬ ॥
ଅଗ୍ନୀ ସର୍ଵାଂଗୀଂ ଵ୍ଯାପକ । ଉଷ୍ଣେଂ ରାହେ କୂଣୀ ଯେକ ।
ଉଷ୍ଣ ନସ୍ତାଂ ସକଳ ଲୋକ । ମରୋନ ଜାତୀ ॥ ୭ ॥
ଉଷ୍ଣ ନସ୍ତାଂ ସକଳ ଲୋକ । ମରୋନ ଜାତୀ ॥ ୭ ॥
ଆଧୀଂ ଅଗ୍ନୀ ମଂଦ ହୋତୋ । ପୁଢେଂ ପ୍ରାଣୀ ତୋ ନାସତୋ ।
ଐସା ହା ଅନୁଭଵ ଯେତୋ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୮ ॥
ଐସା ହା ଅନୁଭଵ ଯେତୋ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୮ ॥
ଅସତାଂ ଅଗ୍ନୀଚେଂ ବଳ । ଶତ୍ରୁ ଜିଂକେ ତାତ୍କାଳ ।
ଅଗ୍ନୀ ଆହେ ତାଵତ୍କାଳ । ଜିଣେଂ ଆହେ ॥ ୯ ॥
ଅଗ୍ନୀ ଆହେ ତାଵତ୍କାଳ । ଜିଣେଂ ଆହେ ॥ ୯ ॥
ନାନା ରସ ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ । ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ନିପଜଲେ ।
ମାହାଂରୋଗୀ ଆରୋଗ୍ଯ ଜାଲେ । ନିମିଷମାତ୍ରେଂ ॥ ୧୦ ॥
ମାହାଂରୋଗୀ ଆରୋଗ୍ଯ ଜାଲେ । ନିମିଷମାତ୍ରେଂ ॥ ୧୦ ॥
ସୂର୍ଯ ସକଳାଂହୂନ ଵିଶେଷ । ସୂର୍ଯାଉପରୀ ଅଗ୍ନୀପ୍ରଵେଶ ।
ରାତ୍ରଭାଗୀଂ ଲୋକ ଅଗ୍ନୀସ । ସାହେଂ କରିତୀ ॥ ୧୧ ॥
ରାତ୍ରଭାଗୀଂ ଲୋକ ଅଗ୍ନୀସ । ସାହେଂ କରିତୀ ॥ ୧୧ ॥
ଅଂତ୍ଯଜଗୃହୀଂଚା ଅଗ୍ନୀ ଆଣିଲା । ତ୍ଯାସ ଦୋଷ ନାହୀଂ ବୋଲିଲା ।
ସକଳାଂ ଗୃହୀଂ ପଵିତ୍ର ଜାଲା । ଵୈଶ୍ଵାନରୁ ॥ ୧୨ ॥
ସକଳାଂ ଗୃହୀଂ ପଵିତ୍ର ଜାଲା । ଵୈଶ୍ଵାନରୁ ॥ ୧୨ ॥
ଅଗ୍ନୀହୋତ୍ର ନାନା ଯାଗ । ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ହୋତୀ ସାଂଗ ।
ଅଗ୍ନୀ ତ୍ରୁପ୍ତ ହୋତାଂ ମଗ । ସୁପ୍ରସନ୍ନ ହୋତୋ ॥ ୧୩ ॥
ଅଗ୍ନୀ ତ୍ରୁପ୍ତ ହୋତାଂ ମଗ । ସୁପ୍ରସନ୍ନ ହୋତୋ ॥ ୧୩ ॥
ଦେଵ ଦାନଵ ମାନଵ । ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ଚାଲେ ସର୍ଵ ।
ସକଳ ଜନାସୀ ଉପାଵ । ଅଗ୍ନୀ ଆହେ ॥ ୧୪ ॥
ସକଳ ଜନାସୀ ଉପାଵ । ଅଗ୍ନୀ ଆହେ ॥ ୧୪ ॥
ଲଗ୍ନେଂ କରିତୀ ଥୋର ଥୋର । ନାନା ଦାରୂଚା ପ୍ରକାର ।
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଯାତ୍ରା ଥୋର । ଦାରୂନେଂ ଶୋଭତୀ ॥ ୧୫ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଯାତ୍ରା ଥୋର । ଦାରୂନେଂ ଶୋଭତୀ ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ଲୋକ ରୋଗୀ ହୋତୀ । ଉଷ୍ଣ ଔଶଧେଂ ସେଵିତୀ ।
ତେଣେ ଲୋକ ଆରୋଗ୍ଯ ହୋତୀ । ଵନ୍ହୀକରିତାଂ ॥ ୧୬ ॥
ତେଣେ ଲୋକ ଆରୋଗ୍ଯ ହୋତୀ । ଵନ୍ହୀକରିତାଂ ॥ ୧୬ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣାସ ତନୁମନୁ । ସୂର୍ଯଦେଵ ହୁତାଶନୁ ।
ଯେତଦ୍ଵିଷଈଂ ଅନୁମାନୁ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ଯେତଦ୍ଵିଷଈଂ ଅନୁମାନୁ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ଲୋକାମଧ୍ଯେଂ ଜଠରାନଳୁ । ସାଗରୀଂ ଆହେ ଵଡଵନାଳୁ ।
ଭୂଗୋଳାବାହେର ଆଵର୍ଣାନଳୁ । ଶିଵନେତ୍ରୀଂ ଵିଦୁଲ୍ଯତା ॥ ୧୮ ॥
ଭୂଗୋଳାବାହେର ଆଵର୍ଣାନଳୁ । ଶିଵନେତ୍ରୀଂ ଵିଦୁଲ୍ଯତା ॥ ୧୮ ॥
କୁପୀପାସୂନ ଅଗ୍ନୀ ହୋତୋ । ଉଂଚଦର୍ପଣୀଂ ଅଗ୍ନୀ ନିଘତୋ ।
କାଷ୍ଠମଂଥନୀ ପ୍ରଗଟତୋ । ଚକମକେନେଂ ॥ ୧୯ ॥
କାଷ୍ଠମଂଥନୀ ପ୍ରଗଟତୋ । ଚକମକେନେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଅଗ୍ନୀ ସକଳାଂ ଠାଈଂ ଆହେ । କଠୀଣ ଘିସଣୀଂ ପ୍ରଗଟ ହୋଯେ ।
ଆଗ୍ଯାସର୍ପେଂ ଦଗ୍ଧ ହୋଯେ । ଗିରିକଂଦରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଆଗ୍ଯାସର୍ପେଂ ଦଗ୍ଧ ହୋଯେ । ଗିରିକଂଦରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ନାନା ଉପାଯେ । ଅଗ୍ନୀକରିତାଂ ନାନା ଅପାଯ ।
ଵିଵେକେଂଵିଣ ସକଲ ହୋଯେ । ନିରାର୍ଥକ ॥ ୨୧ ॥
ଵିଵେକେଂଵିଣ ସକଲ ହୋଯେ । ନିରାର୍ଥକ ॥ ୨୧ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଲାହାନଥୋର । ସକଳାଂସ ଵନ୍ହୀଚା ଆଧାର ।
ଅଗ୍ନିମୁଖେଂ ପରମେଶ୍ଵର । ସଂତୁଷ୍ଟ ହୋଯେ ॥ ୨୨ ॥
ଅଗ୍ନିମୁଖେଂ ପରମେଶ୍ଵର । ସଂତୁଷ୍ଟ ହୋଯେ ॥ ୨୨ ॥
ଐସା ଅଗ୍ନୀଚା ମହିମା । ବୋଲିଜେ ତିତୁକୀ ଉଣୀ ଉପମା ।
ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଅଗାଧ ମହିମା । ଅଗ୍ନୀପୁରୁଷାଚା ॥ ୨୩ ॥
ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଅଗାଧ ମହିମା । ଅଗ୍ନୀପୁରୁଷାଚା ॥ ୨୩ ॥
ଜୀତ ଅସତାଂ ସୁଖୀ କରୀ । ମେଲ୍ଯାଂ ପ୍ରେତ ଭସ୍ମ କରୀ ।
ସର୍ଵଭକ୍ଷକୁ ତ୍ଯାଚୀ ଥୋରୀ । କାଯେ ମ୍ହଣୋନୀ ସାଂଗାଵୀ ॥ ୨୪ ॥
ସର୍ଵଭକ୍ଷକୁ ତ୍ଯାଚୀ ଥୋରୀ । କାଯେ ମ୍ହଣୋନୀ ସାଂଗାଵୀ ॥ ୨୪ ॥
ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚା ସଂଵ୍ହାର । ପ୍ରଳଯ କରୀ ଵୈଶ୍ଵାନର ।
ଵୈଶ୍ଵାନରେଂ ପଦାର୍ଥମାତ୍ର । କାଂହୀଂଚ ଉରେନା ॥ ୨୫ ॥
ଵୈଶ୍ଵାନରେଂ ପଦାର୍ଥମାତ୍ର । କାଂହୀଂଚ ଉରେନା ॥ ୨୫ ॥
ନାନା ହୋମ ଉଦଂଡ କରିତୀ । ଘରୋଘରୀଂ ଵୈଶଦେଵ ଚାଲତୀ ।
ନାନା କ୍ଷେତ୍ରୀଂ ଦୀପ ଜଳତୀ । ଦେଵାପାସୀଂ ॥ ୨୬ ॥
ନାନା କ୍ଷେତ୍ରୀଂ ଦୀପ ଜଳତୀ । ଦେଵାପାସୀଂ ॥ ୨୬ ॥
ଦୀପାରାଧନେଂ ନିଲାଂଜନେଂ । ଦେଵ ଵୋଵାଳିଜେ ଜନେଂ ।
ଖରେଂ ଖୋଟେଂ ନିଵଡଣେଂ । ଦିଵ୍ଯ ହୋତାଂ ॥ ୨୭ ॥
ଖରେଂ ଖୋଟେଂ ନିଵଡଣେଂ । ଦିଵ୍ଯ ହୋତାଂ ॥ ୨୭ ॥
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୁର୍ତୀ ଲୋକ ତିନ୍ହୀ । ସକଳ ଵ୍ଯାପୂନ ରାହିଲା ଵନ୍ହୀ ।
ଅଗାଧ ମହିମା ଵଦନୀଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ବୋଲାଵା ॥ ୨୮ ॥
ଅଗାଧ ମହିମା ଵଦନୀଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ବୋଲାଵା ॥ ୨୮ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଶ୍ରୃଂଗେଂ ତ୍ରିପଦୀଂ ଜାତ । ଦୋନୀ ଶିରେଂ ସପ୍ତ ହାତ ।
ଐସା ବୋଲିଲା ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥ । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ॥ ୨୯ ॥
ଐସା ବୋଲିଲା ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥ । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ॥ ୨୯ ॥
ଐସା ଵନ୍ହୀ ଉଷ୍ଣମୂର୍ତୀ । ତୋ ମୀ ବୋଲିଲୋଂ ଯେଥାମତୀ ।
ନ୍ଯୂନ୍ଯପୂର୍ଣ କ୍ଷମା ଶ୍ରୋତୀଂ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୩୦ ॥
ନ୍ଯୂନ୍ଯପୂର୍ଣ କ୍ଷମା ଶ୍ରୋତୀଂ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଅଗ୍ନିନିରୂପଣନାମ ସମାସ ପାଂଚଵା ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଵାଯୁସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ହା ଵାଯୁଦେଵ । ଯାଚା ଵିଚିତ୍ର ସ୍ଵଭାଵ ।
ଵାଯୋକରିତାଂ ସକଳ ଜୀଵ । ଵର୍ତତୀ ଜନୀଂ ॥ ୧ ॥
ଵାଯୋକରିତାଂ ସକଳ ଜୀଵ । ଵର୍ତତୀ ଜନୀଂ ॥ ୧ ॥
ଵାଯୋକରିତାଂ ଶ୍ଵାସୋଶ୍ଵାସ । ନାନା ଵିଦ୍ଯାଂଚା ଅଭ୍ଯାସ ।
ଵାଯୋକରିତାଂ ଶରୀରାସ । ଚଳଣ ଘଡେ ॥ ୨ ॥
ଵାଯୋକରିତାଂ ଶରୀରାସ । ଚଳଣ ଘଡେ ॥ ୨ ॥
ଚଳଣ ଵଳଣ ପ୍ରାସାରଣ । ନିରୋଧନ ଆଣୀ ଆକୋଚନ ।
ପ୍ରାଣ ଅପାନ ଵ୍ଯାନ ଉଦାନ । ସମାନ ଵାଯୁ ॥ ୩ ॥
ପ୍ରାଣ ଅପାନ ଵ୍ଯାନ ଉଦାନ । ସମାନ ଵାଯୁ ॥ ୩ ॥
ନାଗ କୂର୍ମ କର୍କଶ ଵାଯୋ । ଦେଵଦତ୍ତ ଧନଂଜଯୋ।
ଐସେ ହେ ଵାଯୋଚେ ସ୍ଵଭାଵୋ । ଉଦଂଡ ଅସତୀ ॥ ୪ ॥
ଐସେ ହେ ଵାଯୋଚେ ସ୍ଵଭାଵୋ । ଉଦଂଡ ଅସତୀ ॥ ୪ ॥
ଵାଯୋ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ପ୍ରଗଟଲା । ବ୍ରହ୍ମାଂଡଦେଵତାଂସ ପୁରଵଲା ।
ତେଥୁନୀ ପିଂଡୀ ପ୍ରଗଟଲା । ନାନା ଗୁଣେଂ ॥ ୫ ॥
ତେଥୁନୀ ପିଂଡୀ ପ୍ରଗଟଲା । ନାନା ଗୁଣେଂ ॥ ୫ ॥
ସ୍ଵର୍ଗଲୋକୀଂ ସକଳ ଦେଵ । ତୈସେଚି ପୁରୁଷାର୍ଥୀ ଦାନଵ ।
ମୃତ୍ଯଲୋକୀଂଚେ ମାନଵ । ଵିଖ୍ଯାତ ରାଜେ ॥ ୬ ॥
ମୃତ୍ଯଲୋକୀଂଚେ ମାନଵ । ଵିଖ୍ଯାତ ରାଜେ ॥ ୬ ॥
ନରଦେହୀଂ ନାନା ଭେଦେ । ଅନଂତ ଭେଦାଚୀଂ ଶ୍ଵାପଦେଂ ।
ଵନଚରେଂ ଜଳଚରେଂ ଆନଂଦେଂ । କ୍ରୀଡା କରିତୀ॥ ୭॥
ଵନଚରେଂ ଜଳଚରେଂ ଆନଂଦେଂ । କ୍ରୀଡା କରିତୀ॥ ୭॥
ତ୍ଯା ସମସ୍ତାଂମଧେଂ ଵାଯୁ ଖେଳେ । ଖେଚରକୁଳ ଅଵଘେଂ ଚଳେ ।
ଉଠତୀ ଵନ୍ହୀଚେ ଉବାଳେ । ଵାଯୋକରିତାଂ ॥ ୮॥
ଉଠତୀ ଵନ୍ହୀଚେ ଉବାଳେ । ଵାଯୋକରିତାଂ ॥ ୮॥
ଵାଯୋ ମେଘାଚେଂ ଭରଣ ଭରୀ। ସଵେଂଚ ପିଟୂନ ପରତେଂ ସାରୀ ।
ଵାଯୋ ଐସା କାରବରୀ । ଦୁସରା ନାହୀଂ ॥ ୯ ॥
ଵାଯୋ ଐସା କାରବରୀ । ଦୁସରା ନାହୀଂ ॥ ୯ ॥
ପରୀ ତେ ଆତ୍ମଯାଚୀ ସତ୍ତା । ଵର୍ତେ ଶରୀରୀଂ ତତ୍ଵତା ।
ପରୀ ଵ୍ଯାପକପଣେଂ ଯା ସମର୍ଥା । ତୁଳଣା ନାହୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ପରୀ ଵ୍ଯାପକପଣେଂ ଯା ସମର୍ଥା । ତୁଳଣା ନାହୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ଗିରୀହୂନ ଦାଟ ଫୌଜା । ମେଘ ଉଠିଲେ ଲୋକକାଜା ।
ଗର୍ଜଗର୍ଜୋଂ ତଡକ ଵିଜା । ଵାଯୋବଳେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଗର୍ଜଗର୍ଜୋଂ ତଡକ ଵିଜା । ଵାଯୋବଳେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଚଂଦ୍ରସୂର୍ଯ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା । ଗ୍ରହମଂଡଳେଂ ମେଘମାଳା ।
ଯେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ନାନା କଳା । ଵାଯୋକରିତାଂ ॥ ୧୨ ॥
ଯେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ନାନା କଳା । ଵାଯୋକରିତାଂ ॥ ୧୨ ॥
ଯେକଵଟଲେଂ ତେଂ ନିଵଡେନା । କାଲଵଲେଂ ତେଂ ଵେଗଳେଂ ହୋଯେନା ।
ତୈସେଂ ହେ ବେଂଚାଡ ନାନା । କେଵୀ କଳେ ॥ ୧୩ ॥
ତୈସେଂ ହେ ବେଂଚାଡ ନାନା । କେଵୀ କଳେ ॥ ୧୩ ॥
ଵାଯୋ ସୁଟେ ସରାରାଂ । ଅସଂଭାଵ୍ଯ ପଡତୀଗାରା ।
ତୈସେ ଜୀଵ ହେ ନୀରା- । ସରିସେ ପଡତୀ ॥ ୧୪ ॥
ତୈସେ ଜୀଵ ହେ ନୀରା- । ସରିସେ ପଡତୀ ॥ ୧୪ ॥
ଵାଯୁରୂପେଂ କମଳକଳା । ତୋଚି ଆଧାର ଜଳା ।
ତଯା ଜଳାଚ୍ଯା ଆଧାରେଂ ଭୂଗୋଳା । ଶେଷେଂ ଧରିଲେଂ ॥୧୫ ॥
ତଯା ଜଳାଚ୍ଯା ଆଧାରେଂ ଭୂଗୋଳା । ଶେଷେଂ ଧରିଲେଂ ॥୧୫ ॥
ଶେଷାସ ପଵନାଚା ଆହାର । ଆହାରେଂ ଫୁଗେ ଶରୀର ।
ତରୀ ମଗ ଘେତଲା ଭାର । ଭୂମଂଡଳାଚା ॥୧୬॥
ତରୀ ମଗ ଘେତଲା ଭାର । ଭୂମଂଡଳାଚା ॥୧୬॥
ମାହାଂକୂର୍ମାଚେଂ ଶରୀର ଭଲେଂ । ନେଣୋଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ପାଲଥେଂ ଘାତଲେଂ ।
ଯେଵଢେଂ ଶରୀର ତେଂ ରାହିଲେଂ । ଵାଯୋଚେନୀ ॥ ୧୭॥
ଯେଵଢେଂ ଶରୀର ତେଂ ରାହିଲେଂ । ଵାଯୋଚେନୀ ॥ ୧୭॥
ଵାରାହେଂ ଆପୁଲେଂ ଦଂତୀଂ । ପୃଥ୍ଵୀ ଧରିଲୀ ହୋତୀ ।
ତଯାଚୀ ଯେଵଢୀ ଶକ୍ତୀ । ଵାଯୁବଳେଂ ॥ ୧୮ ॥
ତଯାଚୀ ଯେଵଢୀ ଶକ୍ତୀ । ଵାଯୁବଳେଂ ॥ ୧୮ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ଵିଷ୍ଣୁ ମହେଶ୍ଵର । ଚୌଥା ଆପଣ ଜଗଦେଶ୍ଵର ।
ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ ଵିଚାର । ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ ॥ ୧୯ ॥
ଵାଯୋସ୍ଵରୂପ ଵିଚାର । ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ ॥ ୧୯ ॥
ତେତିସ କୋଟୀ ସୁରଵର । ଅଠ୍ଯାସୀ ସହସ୍ର ଋଷେଶ୍ଵର ।
ସିଧ ଯୋଗୀ ଭାରେଂଭାର । ଵାଯୋକରିତାଂ ॥ ୨୦ ॥
ସିଧ ଯୋଗୀ ଭାରେଂଭାର । ଵାଯୋକରିତାଂ ॥ ୨୦ ॥
ନଵ କୋଟୀ କାତ୍ଯାଯଣୀ । ଛେପନ କୋଟୀ ଚ୍ଯାମୁଂଡିଣୀ ।
ଔଟ କୋଟୀ ଭୂତଖାଣୀ । ଵାଯୋରୂପେଂ ॥ ୨୧॥
ଔଟ କୋଟୀ ଭୂତଖାଣୀ । ଵାଯୋରୂପେଂ ॥ ୨୧॥
ଭୂତେଂ ଦେଵତେଂ ନାନା ଶକ୍ତୀ । ଵାଯୋରୂପ ତ୍ଯାଂଚ୍ଯା ଵେକ୍ତୀ ।
ନାନା ଜୀଵ ନେଣୋ କିତୀ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ନାନା ଜୀଵ ନେଣୋ କିତୀ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ପିଂଡୀଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂ ପୁରଵଲା । ବାହେର କଂଚୁକାସ ଗେଲା ।
ସକଳାଂ ଠାଈଂ ପୁରଵଲା । ସମର୍ଥ ଵାଯୁ ॥ ୨୩ ॥
ସକଳାଂ ଠାଈଂ ପୁରଵଲା । ସମର୍ଥ ଵାଯୁ ॥ ୨୩ ॥
ଐସା ହା ସମର୍ଥ ପଵନ । ହନୁମଂତ ଜଯାଚା ନଂଦନ ।
ରଘୁନାଥସ୍ମରଣୀଂ ତନମନ । ହନୁମଂତାଚେଂ ॥ ୨୪ ॥
ରଘୁନାଥସ୍ମରଣୀଂ ତନମନ । ହନୁମଂତାଚେଂ ॥ ୨୪ ॥
ହନୁମଂତ ଵାଯୋଚା ପ୍ରସୀଧ । ପିତ୍ଯାପୁତ୍ରାଂସ ନାହୀଂ ଭେଦ ।
ମ୍ହଣୋନି ଦୋଘେହି ଅଭେଦ । ପୁରୁଷାର୍ଥଵିଷୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଦୋଘେହି ଅଭେଦ । ପୁରୁଷାର୍ଥଵିଷୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ହନୁମଂତାସ ବୋଲିଜେ ପ୍ରାଣନାଥ । ଯେଣେଂ ଗୁଣେଂ ହା ସମର୍ଥ ।
ପ୍ରାଣେଂଵିଣ ସକଳ ଵେର୍ଥ । ହୋତ ଜାତେଂ ॥ ୨୬ ॥
ପ୍ରାଣେଂଵିଣ ସକଳ ଵେର୍ଥ । ହୋତ ଜାତେଂ ॥ ୨୬ ॥
ମାଗେଂ ମୃତ୍ଯ ଆଲା ହନୁମଂତା । ତେଵ୍ହାଂ ଵାଯୋ ରୋଧଲା ହୋତା ।
ସକଳ ଦେଵାଂସ ଆଵସ୍ତା । ପ୍ରାଣାଂତ ମାଂଡଲେଂ ॥ ୨୭ ॥
ସକଳ ଦେଵାଂସ ଆଵସ୍ତା । ପ୍ରାଣାଂତ ମାଂଡଲେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଦେଵ ସକଳ ମିଳୋନ । କେଲେଂ ଵାଯୁଚେଂ ସ୍ତଵନ ।
ଵାଯୋ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଊନ । ମୋକଳେଂ କେଲେଂ ॥ ୨୮ ॥
ଵାଯୋ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଊନ । ମୋକଳେଂ କେଲେଂ ॥ ୨୮ ॥
ମ୍ହଣୋନି ପ୍ରତପୀ ଥୋର । ହନୁମଂତ ଈଶ୍ଵରୀ ଅଵତାର ।
ଯଚା ପୁରୁଷାର୍ଥ ସୁରଵର । ପାହାତଚି ରାହିଲେ ॥ ୨୯ ॥
ଯଚା ପୁରୁଷାର୍ଥ ସୁରଵର । ପାହାତଚି ରାହିଲେ ॥ ୨୯ ॥
ଦେଵ କାରାଗୃହୀଂ ହୋତେ । ହନୁମଂତେଂ ଦେଖିଲେଂ ଅଵଚିତେଂ ।
ସଂଵ୍ହାର କରୂନୀ ଲଂକେଭୋଂଵତେଂ । ଵିଟଂବୂନ ପାଡିଲେଂ ॥ ୩୦ ॥
ସଂଵ୍ହାର କରୂନୀ ଲଂକେଭୋଂଵତେଂ । ଵିଟଂବୂନ ପାଡିଲେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଉସିଣେଂ ଘେତଲେଂ ଦେଵାଂଚେଂ । ମୂଳ ଶୋଧିଲେଂ ରାକ୍ଷସାଂଚେଂ ।
ମୋଠେଂ କୌତୁକ ପୁଛ୍ଯକେତାଚେଂ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ ଵାଟେ ॥ ୩୧ ॥
ମୋଠେଂ କୌତୁକ ପୁଛ୍ଯକେତାଚେଂ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ ଵାଟେ ॥ ୩୧ ॥
ରାଵଣ ହୋତା ସିଂହ୍ଯାସନାଵରୀ । ତେଥେଂ ଜାଊନ ଠୋଂସରେ ମାରୀ ।
ଲଂକେମଧେଂ ନିରୋଧ କରୀ । ଉଦକ କୈଚେଂ ॥ ୩୨ ॥
ଲଂକେମଧେଂ ନିରୋଧ କରୀ । ଉଦକ କୈଚେଂ ॥ ୩୨ ॥
ଦେଵାସ ଆଧାର ଵାଟଲା । ମୋଠା ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଖିଲା ।
ମନାମଧେଂ ରଘୁନାଥାଲା । କରୁଣା କରିତୀ ॥ ୩୩ ॥
ମନାମଧେଂ ରଘୁନାଥାଲା । କରୁଣା କରିତୀ ॥ ୩୩ ॥
ଦୈତ୍ଯ ଆଵଘେ ସଂଵ୍ହାରିଲେ । ଦେଵ ତତ୍କାଳ ସୋଡିଲେ ।
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ସୁଖୀ ଜାଲେ । ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯଵାସୀ ॥ ୩୪ ॥
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ସୁଖୀ ଜାଲେ । ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯଵାସୀ ॥ ୩୪ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵାଯୋସ୍ତଵନନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସହାଵା ॥
ସମାସ ସାତଵା : ମହଦ୍ଭୂତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ମୂଳ ଜୀଵନ । ଜୀଵନାଚେଂ ମୂଳ ଅଗ୍ନ ।
ଅଗ୍ନୀଚେଂ ମୂଳ ପଵନ । ମାଗାଂ ନିରୋପିଲେଂ ॥ ୧ ॥
ଅଗ୍ନୀଚେଂ ମୂଳ ପଵନ । ମାଗାଂ ନିରୋପିଲେଂ ॥ ୧ ॥
ଆତାଂ ଐକା ପଵନାଚେଂ ମୂଳ । ତୋ ହା ଅଂତରାତ୍ମାଚି କେଵଳ ।
ଅତ୍ଯଂତଚି ଚଂଚଳ । ସକଳାଂମଧେଂ ॥ ୨ ॥
ଅତ୍ଯଂତଚି ଚଂଚଳ । ସକଳାଂମଧେଂ ॥ ୨ ॥
ତୋ ଯେତୋ ଜାତୋ ଦିସେନା । ସ୍ଥିର ହୋଊନ ବୈସେନା ।
ଜ୍ଯାଚେଂ ରୂପ ଅନୁମାନେନା । ଵେଦଶ୍ରୁତୀସୀ ॥ ୩ ॥
ଜ୍ଯାଚେଂ ରୂପ ଅନୁମାନେନା । ଵେଦଶ୍ରୁତୀସୀ ॥ ୩ ॥
ମୁଳୀଂ ମୁଳୀଂଚେଂ ସ୍ଫୁର୍ଣ । ତେଂଚି ଅଂତରାତ୍ମ୍ଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ଜଗଦେଶ୍ଵରାପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣ । ପୁଢେଂ ଜାଲେଂ ॥ ୪ ॥
ଜଗଦେଶ୍ଵରାପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣ । ପୁଢେଂ ଜାଲେଂ ॥ ୪ ॥
ତ୍ରିଗୁଣାପାସୂନ ଜାଲୀଂ ଭୂତେଂ। ପାଵଲୀଂ ପଷ୍ଟ ଦଶେତେଂ ।
ତ୍ଯା ଭୂତାଂଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ତେଂ । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ତ୍ଯା ଭୂତାଂଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ତେଂ । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ତ୍ଯାମଧେଂ ମୁଖ୍ଯ ଆକାଶ । ଚୌ ଭୂତାଂମଧେଂ ଵିଶେଷ ।
ଯାଚ୍ଯା ପ୍ରକାଶେଂ ପ୍ରକାଶ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୬ ॥
ଯାଚ୍ଯା ପ୍ରକାଶେଂ ପ୍ରକାଶ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୬ ॥
ଯେକ ଵିଷ୍ଣୁ ମହଦ୍ଭୂତ । ଐସା ଭୂତାଂଚା ସଂକେତ ।
ପରଂତୁ ଯାଚୀ ପ୍ରଚୀତ । ପାହିଲୀ ପାହିଜେ ॥ ୭ ॥
ପରଂତୁ ଯାଚୀ ପ୍ରଚୀତ । ପାହିଲୀ ପାହିଜେ ॥ ୭ ॥
ଵିସ୍ତାରେଂ ବୋଲିଲୀଂ ଭୂତେଂ । ତ୍ଯା ଭୂତାମଧେଂ ଵ୍ଯାପକ ତେଂ ।
ଵିଵରୋନ ପାହାତାଂ ଯେତେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାସୀ ॥ ୮ ॥
ଵିଵରୋନ ପାହାତାଂ ଯେତେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାସୀ ॥ ୮ ॥
ଆତ୍ମଯାଚ୍ଯା ଚପଳପଣାପୁଢେଂ । ଵାଯୋ ତେଂ କିତୀ ବାପୁଡେଂ ।
ଆତ୍ମ୍ଯାଚେଂ ଚପଳପଣ ରୋକଡେଂ । ସମଜୋନ ପାହାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାଚେଂ ଚପଳପଣ ରୋକଡେଂ । ସମଜୋନ ପାହାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାଵେଗଳେଂ କାମ ଚାଲେନା । ଆତ୍ମା ଦିସେନା ନା ଆଡଳେନା ।
ଗୁପ୍ତରୂପେଂ ଵିଚାର ନାନା । ପାହୋନ ସୋଡୀ ॥ ୧୦ ॥
ଗୁପ୍ତରୂପେଂ ଵିଚାର ନାନା । ପାହୋନ ସୋଡୀ ॥ ୧୦ ॥
ପିଂଡ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଵ୍ଯାପୂନ ଧରିଲେଂ । ନାନା ଶରୀରୀଂ ଵିଳାସଲେଂ ।
ଵିଵେକୀ ଜନାସୀ ଭାସଲେଂ । ଜଗଦାଂତରୀ ॥ ୧୧ ॥
ଵିଵେକୀ ଜନାସୀ ଭାସଲେଂ । ଜଗଦାଂତରୀ ॥ ୧୧ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ ଦେହେ ଚାଲତୀ । ହେଂ ତୋଂ ନ ଘଡେ କଲ୍ପାଂତୀଂ ।
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃର୍ତୀଚ୍ଯା ଵେକ୍ତୀ । ରୂପାସୀ ଆଲ୍ଯା ॥ ୧୨ ॥
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃର୍ତୀଚ୍ଯା ଵେକ୍ତୀ । ରୂପାସୀ ଆଲ୍ଯା ॥ ୧୨ ॥
ମୂଳାପାସୂନ ସେଵଟଵରୀ । ସକଳ କାଂହୀଂ ଆତ୍ମାଚ କରୀ ।
ଆତ୍ମ୍ଯାପୈଲୀକଡେ ନିର୍ଵିକାରୀ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୧୩ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାପୈଲୀକଡେ ନିର୍ଵିକାରୀ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୧୩ ॥
ଆତ୍ମା ଶରୀରୀଂ ଵର୍ତତୋ । ଇଂଦ୍ରିଯେଂଗ୍ରାମ ଚେଷ୍ଟଵିତୋ ।
ନାନା ସୁଖଦୁଃଖେଂ ଭୋଗିତୋ । ଦେହ୍ଯାତ୍ମଯୋଗେଂ ॥ ୧୪ ॥
ନାନା ସୁଖଦୁଃଖେଂ ଭୋଗିତୋ । ଦେହ୍ଯାତ୍ମଯୋଗେଂ ॥ ୧୪ ॥
ସପ୍ତକଂଚୁକ ହେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ । ତ୍ଯାମଧେଂ ସପ୍ତକଂଚୁକ ପିଂଡ ।
ତ୍ଯା ପିଂଡାମଧେଂ ଆତ୍ମା ଜାଡ । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖା ॥ ୧୫ ॥
ତ୍ଯା ପିଂଡାମଧେଂ ଆତ୍ମା ଜାଡ । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖା ॥ ୧୫ ॥
ଶବ୍ଦ ଐକୋନ ସମଜତୋ । ସମଜୋନ ପ୍ରତ୍ଯୋତ୍ତର ଦେତୋ ।
କଠୀଣ ମୃଦ ସୀତୋଷ୍ଣ ଜାଣତୋ । ତ୍ଵଚେମଧେଂ ॥ ୧୬ ॥
କଠୀଣ ମୃଦ ସୀତୋଷ୍ଣ ଜାଣତୋ । ତ୍ଵଚେମଧେଂ ॥ ୧୬ ॥
ନେତ୍ରୀଂ ଭରୋନୀ ପଦାର୍ଥ ପାହାଣେଂ । ନାନା ପଦାର୍ଥ ପରୀକ୍ଷଣେଂ ।
ଉଂଚ ନୀଚ ସମଜଣେଂ । ମନାମଧେଂ ॥ ୧୭॥
ଉଂଚ ନୀଚ ସମଜଣେଂ । ମନାମଧେଂ ॥ ୧୭॥
କ୍ରୂରଦୃଷ୍ଟୀ ସୌମ୍ଯଦୃଷ୍ଟୀ । କପଟଦୃଷ୍ଟୀ କୃପାଦୃଷ୍ଟୀ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚ୍ଯା ଦୃଷ୍ଟୀ । ଭେଦ ଜାଣେ॥ ୧୮ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚ୍ଯା ଦୃଷ୍ଟୀ । ଭେଦ ଜାଣେ॥ ୧୮ ॥
ଜିଵ୍ହେମଧେଂ ନାନା ସ୍ଵାଦ । ନିଵଡୂନ ଜାଣେ ଭେଦାଭେଦ ।
ଜେଂ ଜେଂ ଜାଣେଂ ତେଂ ତେଂ ଵିଶଦ । କରୁନୀ ବୋଲେ ॥ ୧୯॥
ଜେଂ ଜେଂ ଜାଣେଂ ତେଂ ତେଂ ଵିଶଦ । କରୁନୀ ବୋଲେ ॥ ୧୯॥
ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନାଚେ ପରିମଳ । ନାନା ସୁଗଂଧ ପରିମଳ ।
ନାନା ଫଳାଂଚେ ପରିମଳ । ଘ୍ରାଣୈଂଦ୍ରିଯେଂ ଜାଣେ ॥ ୨୦ ॥
ନାନା ଫଳାଂଚେ ପରିମଳ । ଘ୍ରାଣୈଂଦ୍ରିଯେଂ ଜାଣେ ॥ ୨୦ ॥
ଜିଵ୍ହେନେଂ ସ୍ଵାଦ ଘେଣେଂ ବୋଲଣେଂ । ପାଣୀଈଇଂଦ୍ରିଯେଂ ଘେଣେଂ ଦେଣେଂ ।
ପାଦୈଂଦ୍ରିଯେଂ ଯେଣେଂ ଜାଣେଂ । ସର୍ଵକାଳ ॥୨୧ ॥
ପାଦୈଂଦ୍ରିଯେଂ ଯେଣେଂ ଜାଣେଂ । ସର୍ଵକାଳ ॥୨୧ ॥
ଶିସ୍ନୈଂଦ୍ରିଯେଂ ସୁରତଭୋଗ । ଗୁଦୈଂଦ୍ରିଯେଂ ମଳୋତ୍ସର୍ଗ ।
ମନେଂକରୂନୀ ସକଳ ସାଂଗ । କଲ୍ପୂନ ପାହେ ॥ ୨୨॥
ମନେଂକରୂନୀ ସକଳ ସାଂଗ । କଲ୍ପୂନ ପାହେ ॥ ୨୨॥
ଐସେଂ ଵ୍ଯାପାର ପରୋପରୀ । ତ୍ରିଭୁଵନୀଂ ଯେକଲାଚି କରୀ ।
ତ୍ଯାଚୀ ଵର୍ଣାଵଯା ଥୋରୀ । ଦୁସରା ନାହୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ତ୍ଯାଚୀ ଵର୍ଣାଵଯା ଥୋରୀ । ଦୁସରା ନାହୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ତ୍ଯାଵିଣ ଦୁସରା କୈଚା । ଜେ ମହିମା ସାଂଗାଵା ତଯାଚା ।
ଵ୍ଯାପ ଆଟୋପ ଆତ୍ମଯାଚା । ନ ଭୂତୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୨୪ ॥
ଵ୍ଯାପ ଆଟୋପ ଆତ୍ମଯାଚା । ନ ଭୂତୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୨୪ ॥
ଚୌଦା ଵିଦ୍ଯା ଚୌସଷ୍ଟୀ କଳା । ଧୂର୍ତପଣାଚ୍ଯା ନାନା କଳା ।
ଵେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ପୁରାଣ ଜିଵ୍ହାଳା । ତେଣେଂଵିଣ କୈଚା ॥ ୨୫ ॥
ଵେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ପୁରାଣ ଜିଵ୍ହାଳା । ତେଣେଂଵିଣ କୈଚା ॥ ୨୫ ॥
ଯେହଲୋକୀଂଚା ଆଚାର । ପରଲୋକୀଂ ସାରାସାରଵିଚାର ।
ଉଭଯ ଲୋକୀଂଚା ନିର୍ଧାର । ଆତ୍ମାଚ କରୀ ॥ ୨୬ ॥
ଉଭଯ ଲୋକୀଂଚା ନିର୍ଧାର । ଆତ୍ମାଚ କରୀ ॥ ୨୬ ॥
ନାନା ମତେଂ ନାନା ଭେଦ । ନାନା ସଂଵାଦ ଵେଵାଦ ।
ନାନା ନିଶ୍ଚଯ ଭେଦାଭେଦ । ଆତ୍ମାଚ କରୀ ॥ ୨୭ ॥
ନାନା ନିଶ୍ଚଯ ଭେଦାଭେଦ । ଆତ୍ମାଚ କରୀ ॥ ୨୭ ॥
ମୁଖ୍ଯତତ୍ଵ ଵିସ୍ତାରଲେଂ । ତେଣେଂ ତଯାସ ରୂପ ଆଣିଲେଂ ।
ଯେଣେଂକରିତାଂ ସାର୍ଥକ ଜାଲେଂ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ଯେଣେଂକରିତାଂ ସାର୍ଥକ ଜାଲେଂ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ଲିହିଣେଂ ଵାଚଣେଂ ପାଠାଂତର କରଣେଂ । ପୁସଣେଂ ସାଂଗଣେଂ ଅର୍ଥ କରଣେଂ ।
ଗାଣେଂ ବାଜଵଣେଂ ନାଚଣେଂ । ଆତ୍ମ୍ଯାଚକରିତାଂ ॥ ୨୯ ॥
ଗାଣେଂ ବାଜଵଣେଂ ନାଚଣେଂ । ଆତ୍ମ୍ଯାଚକରିତାଂ ॥ ୨୯ ॥
ନାନା ସୁଖେଂ ଆନଂଦତୋ । ନାନା ଦୁଃଖେଂ କଷ୍ଟୀ ହୋତୋ ।
ଦେହେ ଧରିତୋ ଆଣୀ ସୋଡିତୋ । ନାନାପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଦେହେ ଧରିତୋ ଆଣୀ ସୋଡିତୋ । ନାନାପ୍ରକାରେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଯେକଲାଚି ନାନା ଦେହେ ଧରୀ । ଯେକଲାଚି ନଟେ ପରୋପରୀ ।
ନଟ ନାଟ୍ଯକଳା କୁସରୀ । ତ୍ଯାଵିଣ ନାହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ନଟ ନାଟ୍ଯକଳା କୁସରୀ । ତ୍ଯାଵିଣ ନାହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ଯେକଲାଚି ଜାଲା ବହୁରୂପୀ । ବହୁରୂପୀ ବହୁସାକ୍ଷପୀ ।
ବହୁରୂପେଂ ବହୁପ୍ରତାପୀ । ଆଣୀ ଲଂଡୀ ॥ ୩୨ ॥
ବହୁରୂପେଂ ବହୁପ୍ରତାପୀ । ଆଣୀ ଲଂଡୀ ॥ ୩୨ ॥
ଯେକଲାଚି ଵିସ୍ତାରଲା କୈସା । ପାହେ ବହୁଵିଧ ତମାସା ।
ଦଂପତ୍ଯେଂଵିଣ କୈସା । ଵିସ୍ତାରଲା ॥ ୩୩ ॥
ଦଂପତ୍ଯେଂଵିଣ କୈସା । ଵିସ୍ତାରଲା ॥ ୩୩ ॥
ସ୍ତ୍ରିଯାଂସ ପାହିଜେ ପୁରୁଷ । ପୁରୁଷାସୀ ପାହିଜେ ସ୍ତ୍ରୀଵେଷ ।
ଐସା ଆଵଡୀଚା ସଂତୋଷ । ପରସ୍ପରେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଐସା ଆଵଡୀଚା ସଂତୋଷ । ପରସ୍ପରେଂ ॥ ୩୪ ॥
ସ୍ଥୂଳାଚେଂ ମୂଳ ତେଂ ଲିଂଗ । ଲିଂଗାମଧେଂ ହେଂ ପ୍ରସଂଗ ।
ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ଜଗ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଚାଲେ ॥ ୩୫ ॥
ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ଜଗ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଚାଲେ ॥ ୩୫ ॥
ପୁରୁଷାଂଚା ଜୀଵ ସ୍ତ୍ରିଯାଂଚୀ ଜୀଵୀ । ଐସୀ ହୋତେ ଉଠାଠେଵୀ ।
ପରୀ ଯା ସୂକ୍ଷ୍ମାଚୀ ଗୋଵୀ । ସମଜଲୀ ପାହିଜେ ॥ ୩୬ ॥
ପରୀ ଯା ସୂକ୍ଷ୍ମାଚୀ ଗୋଵୀ । ସମଜଲୀ ପାହିଜେ ॥ ୩୬ ॥
ସ୍ଥୂଳାଂକରିତାଂ ଵାଟେ ଭେଦ । ସୂକ୍ଷମୀଂ ଆଵଘେଂଚି ଅଭେଦ ।
ଐସେଂ ବୋଲଣେଂ ନିରୁଧ । ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲେଂ ॥ ୩୭ ॥
ଐସେଂ ବୋଲଣେଂ ନିରୁଧ । ପ୍ରତ୍ଯଯା ଆଲେଂ ॥ ୩୭ ॥
ବାଯକୋନେଂ ବାଯକୋସ ଭୋଗିଲେଂ । ଐସେଂ ନାହୀଂ କୀଂ ଘଡଲେଂ ।
ବାଯକୋସ ଅଂତରୀ ଲାଗଲେଂ । ଧ୍ଯାନ ପୁରୁଷାଚେଂ ॥୩୮ ॥
ବାଯକୋସ ଅଂତରୀ ଲାଗଲେଂ । ଧ୍ଯାନ ପୁରୁଷାଚେଂ ॥୩୮ ॥
ସ୍ତ୍ରୀସୀ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷାସ ଵଧୁ । ଐସା ଆହେ ହା ସମଂଧୁ ।
ଯାକାରଣେଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସଂଵାଦୁ । ସୁକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚ ଆହେ ॥ ୩୯ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସଂଵାଦୁ । ସୁକ୍ଷ୍ମୀଂ ଚ ଆହେ ॥ ୩୯ ॥
ପୁରୁଷୈଛେମଧେଂ ପ୍ରକୃତୀ । ପ୍ରକୃତୀମଧେଂ ପୁରୁଷଵେକ୍ତୀ ।
ପ୍ରକୃତୀପୁରୁଷ ବୋଲତୀ । ଯେଣେଂ ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୪୦ ॥
ପ୍ରକୃତୀପୁରୁଷ ବୋଲତୀ । ଯେଣେଂ ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୪୦ ॥
ପିଂଡାଵରୂନ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ପାହାଵେଂ । ପ୍ରଚୀତୀନେଂ ପ୍ରଚୀତୀସ ଘ୍ଯାଵେଂ ।
ଉମଜେନା ତରୀ ଉମଜାଵେଂ । ଵିଵରାଵିଵରୋଂ ॥ ୪୧ ॥
ଉମଜେନା ତରୀ ଉମଜାଵେଂ । ଵିଵରାଵିଵରୋଂ ॥ ୪୧ ॥
ଦ୍ଵୈତୈଛା ହୋତେ ମୁଳୀଂ । ତରୀ ତେ ଆଲୀ ଭୂମଂଡଳୀଂ ।
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଆଣୀ ମୁଳୀଂ । ରୁଜୁ ପାହାଵେଂ ॥ ୪୨ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଆଣୀ ମୁଳୀଂ । ରୁଜୁ ପାହାଵେଂ ॥ ୪୨ ॥
ଯେଥେଂ ମୋଠା ଜାଲା ସାକ୍ଷେପ । ଫିଟଲା ଶ୍ରୋତଯାଂଚା ଆକ୍ଷେପ ।
ଜେ ପ୍ରକୃତୀପୁରୁଷାଚେଂ ରୂପ । ନିଵଡୋନ ଗେଲେଂ ॥ ୪୩ ॥
ଜେ ପ୍ରକୃତୀପୁରୁଷାଚେଂ ରୂପ । ନିଵଡୋନ ଗେଲେଂ ॥ ୪୩ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ମହଦ୍ଭୂତନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସାତଵା
॥ ସମାସ ଆଠଵା : ଆତ୍ମାରାମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
॥ ସମାସ ଆଠଵା : ଆତ୍ମାରାମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ନମୂଂ ଗଣପତୀ ମଂଗଳମୂର୍ତୀ । ଜଯାଚେନି ମତିସ୍ଫୂର୍ତୀ ।
ଲୋକ ଭଜନୀ ସ୍ତଵନ କରିତୀ । ଆତ୍ମଯାଚେଂ ॥ ୧ ॥
ଲୋକ ଭଜନୀ ସ୍ତଵନ କରିତୀ । ଆତ୍ମଯାଚେଂ ॥ ୧ ॥
ନମୂଂ ଵୈଖରୀ ଵାଗେଶ୍ଵରୀ । ଅଭ୍ଯାଂତରୀଂ ପ୍ରକାଶ କରୀ ।
ନାନା ଭରୋଵରୀ ଵିଵରୀ । ନାନା ଵିଦ୍ଯା ॥ ୨ ॥
ନାନା ଭରୋଵରୀ ଵିଵରୀ । ନାନା ଵିଦ୍ଯା ॥ ୨ ॥
ସକଳ ଜନାଂମଧେଂ ନାମ । ରାମନାମ ଉତ୍ତମୋତ୍ତମ ।
ଶ୍ରମ ଜାଉନୀ ଵିଶ୍ରାମ । ଚଂଦ୍ରମୌଳୀ ପାଵଲା ॥ ୩ ॥
ଶ୍ରମ ଜାଉନୀ ଵିଶ୍ରାମ । ଚଂଦ୍ରମୌଳୀ ପାଵଲା ॥ ୩ ॥
ନାମାଚା ମହିମା ଥୋର । ରୂପ କୈସେଂ ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ।
ପରାତ୍ପର ପରମେଶ୍ଵର । ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯଧର୍ତା ॥ ୪ ॥
ପରାତ୍ପର ପରମେଶ୍ଵର । ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯଧର୍ତା ॥ ୪ ॥
ଆତ୍ମାରାମ ଚହୁଂକଡେ । ଲୋକ ଵାଵଡେ ଜିକଡେ ତିକଡେ ।
ଦେହେ ପଡେ ମୃତ୍ଯ ଘଡେ । ଆତ୍ମଯାଵିଣ ॥ ୫ ॥
ଦେହେ ପଡେ ମୃତ୍ଯ ଘଡେ । ଆତ୍ମଯାଵିଣ ॥ ୫ ॥
ଜୀଵାତ୍ମା ଶିଵାତ୍ମା ପରମାତ୍ମା । ଜଗଦାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଗୁପ୍ତାତ୍ମା ।
ଆତ୍ମା ଅଂତରତ୍ମା ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ମା । ଦେଵଦାନଵମାନଵୀଂ ॥ ୬ ॥
ଆତ୍ମା ଅଂତରତ୍ମା ସୂକ୍ଷ୍ମାତ୍ମା । ଦେଵଦାନଵମାନଵୀଂ ॥ ୬ ॥
ସକଳ ମାର୍ଗ ଚାଲତୀ ବୋଲତୀ । ଅଵତାରପଂଗତୀଚୀ ଗତୀ ।
ଆତ୍ମ୍ଯାକରିତାଂ ହୋତ ଜାତୀ । ବ୍ରହ୍ମାଦିକ ॥ ୭ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାକରିତାଂ ହୋତ ଜାତୀ । ବ୍ରହ୍ମାଦିକ ॥ ୭ ॥
ନାଦରୂପ ଜୋତୀରୂପ । ସାକ୍ଷରୂପ ସତ୍ତାରୂପ ।
ଚୈତନ୍ଯରୂପ ସସ୍ଵରୂପ । ଦ୍ରଷ୍ଟାରୂପ ଜାଣିଜେ ॥ ୮ ॥
ଚୈତନ୍ଯରୂପ ସସ୍ଵରୂପ । ଦ୍ରଷ୍ଟାରୂପ ଜାଣିଜେ ॥ ୮ ॥
ନରୋତ୍ତମୁ ଵିରୋତ୍ତମୁ । ପୁରୁଷୋତ୍ତମୁ ରଘୋତ୍ତମୁ ।
ସର୍ଵୋତ୍ତମୁ ଉତ୍ତମୋତ୍ତମୁ । ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯଵାସୀ ॥ ୯ ॥
ସର୍ଵୋତ୍ତମୁ ଉତ୍ତମୋତ୍ତମୁ । ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯଵାସୀ ॥ ୯ ॥
ନାନା ଖତପଟ ଆଣୀ ଚଟପଟ । ନାନା ଲଟପଟ ଆଣି ଝଟପଟ ।
ଆତ୍ମା ନସତାଂ ସର୍ଵ ସପାଟ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୦ ॥
ଆତ୍ମା ନସତାଂ ସର୍ଵ ସପାଟ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୦ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ ଵେଡେଂ କୁଡେଂ । ଅତ୍ମ୍ଯାଵିଣ ମଡେଂ ବାପୁଡେଂ ।
ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ ଥଡେଂ ରୋକଡେଂ । ଶରୀରାଚେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ ଥଡେଂ ରୋକଡେଂ । ଶରୀରାଚେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ସମଜେ ମନୀଂ । ପାହେ ଜନୀ ଆତ୍ମଯାଲାଗୁନୀ ।
ଭୁଵନୀ ଅଥଵା ତ୍ରିଭୁଵନୀଂ । ଅତ୍ମ୍ଯାଵିଣେଂ ଵୋସ ॥ ୧୨ ॥
ଭୁଵନୀ ଅଥଵା ତ୍ରିଭୁଵନୀଂ । ଅତ୍ମ୍ଯାଵିଣେଂ ଵୋସ ॥ ୧୨ ॥
ପରମ ସୁଂଦର ଆଣି ଚତୁର । ଜାଣେ ସକଳ ସାରାସାର ।
ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ ଅଂଧକାର । ଉଭଯ ଲୋକୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ ଅଂଧକାର । ଉଭଯ ଲୋକୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ସର୍ଵାଂଗୀଂ ସିଧ ସାଵଧ । ନାନା ଭେଦ ନାନା ଵେଧ ।
ନାନା ଖେଦ ଆଣୀ ଆନଂଦ । ତେଣେଂଚିକରିତାଂ ॥ ୧୪ ॥
ନାନା ଖେଦ ଆଣୀ ଆନଂଦ । ତେଣେଂଚିକରିତାଂ ॥ ୧୪ ॥
ରଂକ ଅଥଵା ବ୍ରହ୍ମାଦିକ । ଯେକଚି ଚାଲଵୀ ଅନେକ ।
ପାହାଵା ନିତ୍ଯାନିତ୍ଯଵିଵେକ । କୋଣ୍ହିଯେକେଂ ॥ ୧୫ ॥
ପାହାଵା ନିତ୍ଯାନିତ୍ଯଵିଵେକ । କୋଣ୍ହିଯେକେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଜ୍ଯାଚେ ଘରୀ ପଦ୍ମିଣୀ ନାରୀ । ଆତ୍ମା ତଂଵରୀ ଆଵଡୀ ଧରୀ ।
ଆତ୍ମା ଗେଲିଯାଂ ଶରୀରୀଂ । ତେଜ କୈଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଆତ୍ମା ଗେଲିଯାଂ ଶରୀରୀଂ । ତେଜ କୈଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଆତ୍ମା ଦିସେନା ନା ଭାସେନା । ବାହ୍ଯାକାରେଂ ଅନୁମାନେନା ।
ନାନା ମନାଚ୍ଯା କଲ୍ପନା । ଆତ୍ମଯାଚେନୀ ॥ ୧୭ ॥
ନାନା ମନାଚ୍ଯା କଲ୍ପନା । ଆତ୍ମଯାଚେନୀ ॥ ୧୭ ॥
ଆତ୍ମା ଶରୀରୀଂ ଵାସ୍ତଵ୍ଯ କରୀ । ଅଵଘେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଵିଵରୀ ଭରୀ ।
ଵାସନା ଭାଵନା ପରୋପରୀଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ସାଂଗାଵ୍ଯା ॥ ୧୮ ॥
ଵାସନା ଭାଵନା ପରୋପରୀଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନୀ ସାଂଗାଵ୍ଯା ॥ ୧୮ ॥
ମନାଚ୍ଯା ଅନଂତ ଵୃତ୍ତୀ । ଅନଂତ କଲ୍ପନା ଧରିତୀ ।
ଅନଂତ ପ୍ରାଣୀ ସାଂଗୋ କିତୀ । ଅଂତର ତ୍ଯାଂଚେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଅନଂତ ପ୍ରାଣୀ ସାଂଗୋ କିତୀ । ଅଂତର ତ୍ଯାଂଚେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଅନଂତ ରାଜକାରଣେଂ ଧରଣେଂ । କୁବୁଧୀ ସୁବୁଧୀ ଵିଵରଣେଂ ।
କଳୋଂ ନେଦଣେଂ ଚୁକାଵଣେଂ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୨୦ ॥
କଳୋଂ ନେଦଣେଂ ଚୁକାଵଣେଂ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସୀ ॥ ୨୦ ॥
ଯେକାସ ଯେକ ଜପତୀ ଟପତୀ । ଯେକାସ ଯେକ ଖପତୀ ଲପତୀ ।
ଶତ୍ରୁପଣାଚୀ ସ୍ଥିତୀ ଗତୀ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୨୧ ॥
ଶତ୍ରୁପଣାଚୀ ସ୍ଥିତୀ ଗତୀ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୨୧ ॥
ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ପରୋପରୀଂ । ଯେକାସ ଯେକ ସିଂତରୀ ।
କିତ୍ତେକ ଭକ୍ତ ପରୋପରୀଂ । ପରୋପକାର କରିତୀ ॥ ୨୨ ॥
କିତ୍ତେକ ଭକ୍ତ ପରୋପରୀଂ । ପରୋପକାର କରିତୀ ॥ ୨୨ ॥
ଯେକ ଆତ୍ମା ଅନଂତ ଭେଦ । ଦେହେପରତ୍ଵେଂ ଘେତୀ ସ୍ଵାଦ ।
ଆତ୍ମା ଠାଈଂଚା ଅଭେଦ । ଭେଦ ହି ଧରୀ ॥ ୨୩ ॥
ଆତ୍ମା ଠାଈଂଚା ଅଭେଦ । ଭେଦ ହି ଧରୀ ॥ ୨୩ ॥
ପୁରୁଷାସ ସ୍ତ୍ରୀ ପାହିଜେ । ସ୍ତ୍ରୀସ ପୁରୁଷ ପାହିଜେ ।
ନଵରୀସ ନଵରୀ ପାହିଜେ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୨୪ ॥
ନଵରୀସ ନଵରୀ ପାହିଜେ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୨୪ ॥
ପୁରୁଷାଚା ଜୀଵ ସ୍ତ୍ରୀଯାଂଚୀ ଜୀଵୀ । ଐସୀ ନାହୀଂ ଉଠାଠେଵୀ ।
ଵିଷଯସୁଖାଚୀ ଗୋଵୀ । ତେଥେଂ ଭେଦ ଆହେ ॥ ୨୫ ॥
ଵିଷଯସୁଖାଚୀ ଗୋଵୀ । ତେଥେଂ ଭେଦ ଆହେ ॥ ୨୫ ॥
ଜ୍ଯା ପ୍ରାଣ୍ଯାସ ଜୋ ଆହାର । ତେଥେଂଚି ହୋତୀ ତତ୍ପର ।
ପଶୂଚେ ଆହାରୀଂ ନର । ଅନାଦରେଂ ଵର୍ତତୀ ॥ ୨୬ ॥
ପଶୂଚେ ଆହାରୀଂ ନର । ଅନାଦରେଂ ଵର୍ତତୀ ॥ ୨୬ ॥
ଆହାରଭେଦ ଦେହେଭେଦ । ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଗଟ ଉଦଂଡ ଭେଦ ।
ତୈସାଚି ଜାଣାଵା ଆନଂଦ । ଵେଗଳାଲା ॥ ୨୭ ॥
ତୈସାଚି ଜାଣାଵା ଆନଂଦ । ଵେଗଳାଲା ॥ ୨୭ ॥
ସିଂଧୁ ଭୂଗର୍ଭୀଂଚୀଂ ନୀରେଂ । ତ୍ଯା ନୀରାମଧୀଲ ଶରୀରେଂ ।
ଆଵର୍ଣୋଦକାଚୀଂ ଜଳଚରେଂ । ଅତ୍ଯଂତ ମୋଠୀ ॥ ୨୮ ॥
ଆଵର୍ଣୋଦକାଚୀଂ ଜଳଚରେଂ । ଅତ୍ଯଂତ ମୋଠୀ ॥ ୨୮ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟୀଂ ଆଣିତାଂ ମନା । ଶରୀରାଚା ଅଂତ ଲାଗେନା ।
ମା ତୋ ଅଂତରାତ୍ମା ଅନୁମାନା । କୈସା ଯେତୋ ॥ ୨୯ ॥
ମା ତୋ ଅଂତରାତ୍ମା ଅନୁମାନା । କୈସା ଯେତୋ ॥ ୨୯ ॥
ଦେହ୍ଯାତ୍ମଯୋଗ ଶୋଧୂନ ପାହିଲା । ତେଣେଂ କାଂହୀଂ ଅନୁମାନଲା ।
ସ୍ଥୂଳସୂକ୍ଷ୍ମାଚା ଗଲବଲା । ଗଥାଗୋଵୀ ॥ ୩୦ ॥
ସ୍ଥୂଳସୂକ୍ଷ୍ମାଚା ଗଲବଲା । ଗଥାଗୋଵୀ ॥ ୩୦ ॥
ଗଥାଗୋଵୀ ଉଗଵାଵ୍ଯାକାରଣେଂ । କେଲୀଂ ନାନା ନିରୂପଣେଂ ।
ଅଂତରାତ୍ମା କୃପାଳୁପଣେଂ । ବହୁତାଂ ମୁଖେଂ ବୋଲିଲା ॥ ୩୧ ॥
ଅଂତରାତ୍ମା କୃପାଳୁପଣେଂ । ବହୁତାଂ ମୁଖେଂ ବୋଲିଲା ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଆତ୍ମାରାମନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଆଠଵା ॥
ସମାସ ନଵଵା : ନାନା ଉପାସନାନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ଲୋକ ନାନା । ତ୍ଯାସ ନାନା ଉପାସନା ।
ଭାଵାର୍ଥେଂ ପ୍ରଵର୍ତଲେ ଭଜନା । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧ ॥
ଭାଵାର୍ଥେଂ ପ୍ରଵର୍ତଲେ ଭଜନା । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧ ॥
ଅପୁଲ୍ଯା ଦେଵାସ ଭଜତୀ । ନାନା ସ୍ତୁତୀ ସ୍ତଵନେଂ କରିତୀ ।
ଜେ ଜେ ନିର୍ଗୁଣ ମ୍ହଣିତୀ । ଉପାସନେସୀ ॥ ୨ ॥
ଜେ ଜେ ନିର୍ଗୁଣ ମ୍ହଣିତୀ । ଉପାସନେସୀ ॥ ୨ ॥
ଯାଚା କୈସା ଆହେ ଭାଵ । ମଜ ସାଂଗିଜେ ଅଭିପ୍ରାଵ ।
ଅରେ ହା ସ୍ତୁତୀଚା ସ୍ଵଭାଵ । ଐସା ଆହେ ॥ ୩ ॥
ଅରେ ହା ସ୍ତୁତୀଚା ସ୍ଵଭାଵ । ଐସା ଆହେ ॥ ୩ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ମ୍ହଣିଜେ ବହୁଗୁଣ । ବହୁଗୁଣୀ ଅଂତରାତ୍ମା ଜାଣ ।
ସକଳ ତ୍ଯାଚେ ଅଂଶ ହେଂ ପ୍ରମାଣ । ପ୍ରଚିତ ପାହା ॥ ୪ ॥
ସକଳ ତ୍ଯାଚେ ଅଂଶ ହେଂ ପ୍ରମାଣ । ପ୍ରଚିତ ପାହା ॥ ୪ ॥
ସକଳ ଜନାସୀ ମାନାଵେଂ ତେଂ । ଯେକା ଅଂତରାତ୍ମ୍ଯାସ ପାଵତେଂ ।
ଅଧିକାରପରତ୍ଵେଂ ତେଂ । ମାନ୍ଯ କୀଜେ ॥ ୫ ॥
ଅଧିକାରପରତ୍ଵେଂ ତେଂ । ମାନ୍ଯ କୀଜେ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୋତା ମ୍ହଣେ ହା ଅନୁମାନ । ମୁଳୀଂ ଘାଲାଵେଂ ଜୀଵନ ।
ତେଂ ପାଵେ ପାନୋପାନ । ହେ ସଧ୍ଯା ପ୍ରଚିତୀ ॥ ୬ ॥
ତେଂ ପାଵେ ପାନୋପାନ । ହେ ସଧ୍ଯା ପ୍ରଚିତୀ ॥ ୬ ॥
ଵକ୍ତା ମ୍ହଣେ ତୁଳସୀଵରୀ । ଉଦକ ଘାଲାଵେଂ ପାତ୍ରଭରୀ ।
ପରୀ ନ ଥିରେ ନିମିଷଭରୀ । ଭୂମୀସ ଭେଦେ ॥ ୭ ॥
ପରୀ ନ ଥିରେ ନିମିଷଭରୀ । ଭୂମୀସ ଭେଦେ ॥ ୭ ॥
ଥୋରା ଵୃକ୍ଷାସ କୈସେଂ କରାଵେଂ । ସେଂଡ୍ଯା ପାତ୍ର କୈସେଂ ନ୍ଯାଵେଂ ।
ଯାଚା ଅଭିପ୍ରାଵ ଦେଵେଂ । ମଜ ନିରୋପାଵା ॥ ୮ ॥
ଯାଚା ଅଭିପ୍ରାଵ ଦେଵେଂ । ମଜ ନିରୋପାଵା ॥ ୮ ॥
ପ୍ରଜନ୍ଯାଚେଂ ଉଦକ ପଡତେଂ । ତେଂ ତୋଂ ମୁଳାକଡେ ଯେତେଂ ।
ହାତ ଚି ପାଵେନା ତେଥେଂ । କାଯେ କରିତୀ ॥ ୯ ॥
ହାତ ଚି ପାଵେନା ତେଥେଂ । କାଯେ କରିତୀ ॥ ୯ ॥
ସକଳାସ ମୂଳ ସାଂପଡେ । ଐସେଂ ପୁଣ୍ଯ କୈଚେଂ ଘଡେ ।
ସାଧୁଜନାଚେଂ ପଵାଡେ । ଵିଵେକୀଂ ମନ ॥ ୧୦ ॥
ସାଧୁଜନାଚେଂ ପଵାଡେ । ଵିଵେକୀଂ ମନ ॥ ୧୦ ॥
ତଥାପୀ ଵୃକ୍ଷାଂଚେନି ପଡିପାଡେଂ । ଜୀଵନ ଘାଲିତାଂ କୋଠେଂ ପଡେ ।
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚେଂ ସାଂକଡେଂ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚେଂ ସାଂକଡେଂ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ମାଗୀଲ ଆଶଂକେଚେଂ ନିର୍ଶନ । ହୋତାଂ ଜାଲେଂ ସମାଧାନ ।
ଆତାଂ ଗୁଣାସ ନିର୍ଗୁଣ । କୈସେଂ ମ୍ହଣତୀ ॥ ୧୨ ॥
ଆତାଂ ଗୁଣାସ ନିର୍ଗୁଣ । କୈସେଂ ମ୍ହଣତୀ ॥ ୧୨ ॥
ଚଂଚଳପଣେଂ ଵିକାରଲେଂ । ସଗୁଣ ଐସେଂ ବୋଲିଲେଂ ।
ଯେର ତେଂ ନିର୍ଗୁଣ ଉରଲେଂ । ଗୁଣାତୀତ ॥ ୧୩ ॥
ଯେର ତେଂ ନିର୍ଗୁଣ ଉରଲେଂ । ଗୁଣାତୀତ ॥ ୧୩ ॥
ଵକ୍ତା ମ୍ହଣେ ହା ଵିଚାର । ଶୋଧୂନ ପାହାଵେଂ ସାରାସାର ।
ଅଂତରୀଂ ରାହାତାଂ ନିର୍ଧାର । ନାଂଵ ନାହୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ଅଂତରୀଂ ରାହାତାଂ ନିର୍ଧାର । ନାଂଵ ନାହୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ଵିଵେକେଂଚି ତୋ ମୁଖ୍ଯ ରାଜା । ଆଣି ସେଵକାଚେଂ ନାଂଵ ରାଜା ।
ଯାଚା ଵିଚାର ସମଜା । ଵେଵାଦ ଖୋଟା ॥ ୧୫ ॥
ଯାଚା ଵିଚାର ସମଜା । ଵେଵାଦ ଖୋଟା ॥ ୧୫ ॥
କଲ୍ପାଂତପ୍ରଳଈଂ ଜେଂ ଉରଲେଂ । ତେଂ ନିର୍ଗୁଣ ଐସେଂ ବୋଲିଲେଂ ।
ଯେର ତେଂ ଅଵଘେଂଚି ଜାଲେଂ । ମାଯେମଧେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଯେର ତେଂ ଅଵଘେଂଚି ଜାଲେଂ । ମାଯେମଧେଂ ॥ ୧୬ ॥
ସେନା ଶାହାର ବାଜାର । ନାନା ଯାତ୍ରା ଲାହାନଥୋର ।
ଶବ୍ଦ ଉଠତୀ ଅପାର । କୈସେ ନିଵଡାଵେ ॥ ୧୭ ॥
ଶବ୍ଦ ଉଠତୀ ଅପାର । କୈସେ ନିଵଡାଵେ ॥ ୧୭ ॥
କାଳାମଧେଂ ପ୍ରଜ୍ଯନ୍ଯକାଳ । ମଧ୍ଯରାତ୍ରୀଂ ହୋତାଂ ନିଵଳ ।
ନାନା ଜୀଵ ବୋଲତୀ ସକଳ । କୈସେ ନିଵଡାଵେ ॥ ୧୮ ॥
ନାନା ଜୀଵ ବୋଲତୀ ସକଳ । କୈସେ ନିଵଡାଵେ ॥ ୧୮ ॥
ନାନା ଦେଶ ଭାଷା ମତେଂ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ଅସଂଖ୍ଯାତେଂ ।
ବହୁ ଋଷୀ ବହୁ ମତେଂ । କୈସୀଂ ନିଵଡାଵୀଂ ॥ ୧୯ ॥
ବହୁ ଋଷୀ ବହୁ ମତେଂ । କୈସୀଂ ନିଵଡାଵୀଂ ॥ ୧୯ ॥
ଵୃଷ୍ଟୀ ହୋତାଂ ଚ ଅଂକୁର । ସୃଷ୍ଟୀଵରୀ ନିଘତୀ ଅପାର ।
ନାନା ତରୁ ଲାହାନଥୋର । କୈସେ ନିଵଡାଵେ ॥ ୨୦ ॥
ନାନା ତରୁ ଲାହାନଥୋର । କୈସେ ନିଵଡାଵେ ॥ ୨୦ ॥
ଖେଚରେଂ ଭୂଚରେଂ ଜଳଚରେଂ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚୀଂ ଶରୀରେଂ ।
ନାନ ରଂଗ ଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ରେଂ । କୈସୀ ନିଵଡାଵୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ନାନ ରଂଗ ଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ରେଂ । କୈସୀ ନିଵଡାଵୀଂ ॥ ୨୧ ॥
କୈସେଂ ଦୃଶ୍ଯ ଆକାରଲେଂ । ନାନାପରୀଂ ଵିକାରଲେଂ ।
ଉଦଂଡଚି ପୈସାଵଲେଂ । କୈସେଂ ନିଵଡାଵେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଉଦଂଡଚି ପୈସାଵଲେଂ । କୈସେଂ ନିଵଡାଵେଂ ॥ ୨୨ ॥
ପୋକଳୀମଧେଂ ଗଂଧର୍ଵନଗରେଂ । ନାନା ରଂଗ ଲାହନଥୋରେଂ ।
ବହୁ ଵେକ୍ତି ବହୁ ପ୍ରକାରେଂ । କୈସୀଂ ନିଵଡାଵୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ବହୁ ଵେକ୍ତି ବହୁ ପ୍ରକାରେଂ । କୈସୀଂ ନିଵଡାଵୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ଦିଵସରଜନୀଚେ ପ୍ରକାର । ଚାଂଦିଣେଂ ଆଣୀ ଅଂଧକାର ।
ଵିଚାର ଆଣୀ ଅଵିଚାର । କୈସା ନିଵଡାଵା ॥ ୨୪ ॥
ଵିଚାର ଆଣୀ ଅଵିଚାର । କୈସା ନିଵଡାଵା ॥ ୨୪ ॥
ଵିସର ଆଣୀ ଆଠଵଣ । ନେମସ୍ତ ଆଣୀ ବାଷ୍କଳପଣ ।
ପ୍ରଚିତ ଆଣୀ ଅନୁମାନ । ଯେଣେଂ ରିତୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ପ୍ରଚିତ ଆଣୀ ଅନୁମାନ । ଯେଣେଂ ରିତୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ନ୍ଯାଯ ଆଣୀ ଅନ୍ଯାଯ । ହୋଯ ଆଣୀ ନ ହୋଯେ ।
ଵିଵେକେଂଵିଣ କାଯେ । ଉମଜୋଂ ଜାଣେ ॥ ୨୬ ॥
ଵିଵେକେଂଵିଣ କାଯେ । ଉମଜୋଂ ଜାଣେ ॥ ୨୬ ॥
କାର୍ଯକର୍ତା ଆଣୀ ନିକାମୀ । ଶୂର ଆଣୀ କୁକର୍ମୀ ।
ଧର୍ମୀ ଆଣୀ ଅଧର୍ମୀ । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୭ ॥
ଧର୍ମୀ ଆଣୀ ଅଧର୍ମୀ । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୭ ॥
ଧନାଢ୍ଯ ଆଣି ଦିଵାଳଖୋର । ସାଵ ଆଣି ତଶ୍କର ।
ଖରେଂ ଖୋଟେଂ ହା ଵିଚାର । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୮ ॥
ଖରେଂ ଖୋଟେଂ ହା ଵିଚାର । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୮ ॥
ଵରିଷ୍ଠ ଆଣି କନିଷ୍ଠ । ଭ୍ରଷ୍ଟ ଆଣୀ ଅଂତରନିଷ୍ଠ ।
ସାରାସାର ଵିଚାର ପଷ୍ଟ । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୯ ॥
ସାରାସାର ଵିଚାର ପଷ୍ଟ । କଳଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୯ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ନାନା ଉପାସନାନିରୂପଣନାମ ସମାସ ନଵଵା ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ଗୁଣଭୂତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ପଂଚଭୂତେଂ ଚାଲେ ଜଗ । ପଂଚଭୂତାଂଚୀ ଲଗବଗ ।
ପଂଚଭୂତେଂ ଗେଲିଯାଂ ମଗ । କାଯେ ଆହେ ॥ ୧ ॥
ପଂଚଭୂତେଂ ଗେଲିଯାଂ ମଗ । କାଯେ ଆହେ ॥ ୧ ॥
ଶ୍ରୋତା ଵକ୍ତଯାସ ବୋଲେ । ଭୂତାଂଚେ ମହିମେ ଵାଢଵିଲେ ।
ଆଣି ତ୍ରିଗୁଣ କୋଠେଂ ଗେଲେ । ସାଂଗା ସ୍ଵାମୀ ॥ ୨ ॥
ଆଣି ତ୍ରିଗୁଣ କୋଠେଂ ଗେଲେ । ସାଂଗା ସ୍ଵାମୀ ॥ ୨ ॥
ଅଂତରାତ୍ମା ପାଂଚଵେ ଭୂତ । ତ୍ରିଗୁଣ ତ୍ଯାଚେଂ ଅଂଗଭୂତ ।
ସାଵଧ କରୂନିଯାଂ ଚିତ୍ତ । ବରେଂ ପାହେଂ ॥ ୩ ॥
ସାଵଧ କରୂନିଯାଂ ଚିତ୍ତ । ବରେଂ ପାହେଂ ॥ ୩ ॥
ଭୂତ ମ୍ହଣିଜେ ଜିତୁକେଂ ଜାଲେଂ । ତ୍ରିଗୁଣ ଜାଲ୍ଯାଂତ ଆଲେ ।
ଇତୁକେନ ମୂଳ ଖଂଡଲେଂ । ଆଶଂକେଚେଂ ॥ ୪ ॥
ଇତୁକେନ ମୂଳ ଖଂଡଲେଂ । ଆଶଂକେଚେଂ ॥ ୪ ॥
ଭୂତାଂଵେଗଳେଂ କାଂହୀଂ ନାହୀଂ । ଭୂତଜାତ ହେଂ ସର୍ଵ ହି ।
ଯେକାଵେଗଳେଂ ଯେକ କାଂହୀଂ । ଘଡେଚିନା ॥ ୫ ॥
ଯେକାଵେଗଳେଂ ଯେକ କାଂହୀଂ । ଘଡେଚିନା ॥ ୫ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାଚେନୀ ଜାଲା ପଵନ । ପଵନାଚେନ ପ୍ରଗଟେ ଅଗ୍ନ ।
ଅଗ୍ନୀପାସୂନ ଜୀଵନ । ଐସେଂ ବୋଲତୀ ॥ ୬ ॥
ଅଗ୍ନୀପାସୂନ ଜୀଵନ । ଐସେଂ ବୋଲତୀ ॥ ୬ ॥
ଜୀଵନ ଆଵଘେଂ ଡବାବିଲେଂ । ତେଂ ରଵିମଂଡଳେଂ ଆଳଲେଂ ।
ଵନ୍ହୀଵାଯୋଚେନ ଜାଲେଂ । ଭୂମଂଡଳ ॥ ୭ ॥
ଵନ୍ହୀଵାଯୋଚେନ ଜାଲେଂ । ଭୂମଂଡଳ ॥ ୭ ॥
ଵନ୍ହୀ ଵାଯୋ ରଵୀ ନସ୍ତାଂ । ତରୀ ହୋତେ ଉଦଂଡ ସୀତଳତା ।
ତେ ସୀତଳତେମଧେଂ ଉଷ୍ଣତା । ଯେଣେଂ ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୮ ॥
ତେ ସୀତଳତେମଧେଂ ଉଷ୍ଣତା । ଯେଣେଂ ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୮ ॥
ଆଵଘେଂ ଵର୍ମାସୀ ଵର୍ମ କେଲେଂ । ତରୀଚ ଯେଵଢେଂ ଫାଂପାଵଲେଂ ।
ଦେହେମାତ୍ର ତିତୁକେଂ ଜାଲେଂ । ଵର୍ମାକରିତାଂ ॥ ୯ ॥
ଦେହେମାତ୍ର ତିତୁକେଂ ଜାଲେଂ । ଵର୍ମାକରିତାଂ ॥ ୯ ॥
ଆଵଘେଂ ସୀତଳଚି ଅସତେଂ । ତରୀ ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ମରୋନୀ ଜାତେଂ ।
ଆଵଘ୍ଯା ଉଷ୍ଣେଂଚି କରପତେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ଆଵଘ୍ଯା ଉଷ୍ଣେଂଚି କରପତେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ଭୂମଂଡଳ ଆଳୋନ ଗୋଠଲେଂ । ତେଂ ରଵିକିର୍ଣେଂ ଵାଳୋନ ଗେଲେଂ ।
ମଗ ସହଜ ଚି ଦେଵେଂ ରଚିଲେଂ । ଉପାଯାସୀ ॥ ୧୧ ॥
ମଗ ସହଜ ଚି ଦେଵେଂ ରଚିଲେଂ । ଉପାଯାସୀ ॥ ୧୧ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ କେଲା ପ୍ରଜ୍ଯନ୍ଯକାଳ । ଥଂଡ ଜାଲେଂ ଭୂମଂଡଳ ।
ପୁଢେଂଉଷ୍ଣ କାଂହୀଂ ସୀତଳ । ସୀତକାଳ ଜାଣାଵା ॥ ୧୨ ॥
ପୁଢେଂଉଷ୍ଣ କାଂହୀଂ ସୀତଳ । ସୀତକାଳ ଜାଣାଵା ॥ ୧୨ ॥
ସୀତକାଳେଂ କଷ୍ଟଲେ ଲୋକ । କର୍ପୋନ ଗେଲେଂ ଵୃକ୍ଷାଦିକ ।
ମ୍ହଣୋନ ପୁଢେଂ କୌତୁକ । ଉଷ୍ଣକାଳାଚେଂ ॥ ୧୩ ॥
ମ୍ହଣୋନ ପୁଢେଂ କୌତୁକ । ଉଷ୍ଣକାଳାଚେଂ ॥ ୧୩ ॥
ତ୍ଯାହିମଧେଂ ପ୍ରାତଃକାଳ । ମାଧ୍ଯାନକାଳ ସାଯଂକାଳ ।
ସୀତକାଳ ଉଷ୍ଣକାଳ । ନିର୍ମାଣ କେଲେ ॥ ୧୪ ॥
ସୀତକାଳ ଉଷ୍ଣକାଳ । ନିର୍ମାଣ କେଲେ ॥ ୧୪ ॥
ଐସେଂ ଯେକାମାଗେଂ ଯେକ କେଲେଂ । ଵିଲେନେଂ ନେମସ୍ତ ଲାଵିଲେଂ ।
ଯେଣେଂକରିତାଂ ଜଗଲେ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୧୫ ॥
ଯେଣେଂକରିତାଂ ଜଗଲେ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ରସେଂ ରୋଗ କଠିଣ । ମ୍ହଣୋନୀ ଔଷଧୀ କେଲ୍ଯା ନିର୍ମାଣ ।
ପରଂତୁ ସୃଷ୍ଟୀଚେଂ ଵିଵରଣ । କଳଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୬॥
ପରଂତୁ ସୃଷ୍ଟୀଚେଂ ଵିଵରଣ । କଳଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୬॥
ଦେହେମୂଳ ରକ୍ତ ରେତ । ତ୍ଯା ଆପାଚେ ହୋତୀ ଦାତ ।
ଐସୀଚ ଭୂମଂଡଳୀଂ ପ୍ରଚିତ । ନାନା ରତ୍ନାଂଚୀ ॥ ୧୭ ॥
ଐସୀଚ ଭୂମଂଡଳୀଂ ପ୍ରଚିତ । ନାନା ରତ୍ନାଂଚୀ ॥ ୧୭ ॥
ସକଳାଂସୀ ମୂଳ ଜୀଵନ ବାଂଧା । ଜୀଵନେଂ ଚାଲେ ସକଳ ଧଂଦା ।
ଜୀଵନେଂଵିଣ ହରିଗୋଵିଂଦା । ପ୍ରାଣୀ କୈଚେ ॥ ୧୮ ॥
ଜୀଵନେଂଵିଣ ହରିଗୋଵିଂଦା । ପ୍ରାଣୀ କୈଚେ ॥ ୧୮ ॥
ଜୀଵନାଚେଂ ମୁକ୍ତାଫଳ । ଶୁକ୍ରାସାରିଖେଂ ସୁଢାଳ ।
ହିରେ ମାଣିକେ ଇଂଦ୍ରନୀଳ । ତେ ଜଳେଂ ଜାଲେ ॥ ୧୯ ॥
ହିରେ ମାଣିକେ ଇଂଦ୍ରନୀଳ । ତେ ଜଳେଂ ଜାଲେ ॥ ୧୯ ॥
ମହିମା କୋଣାଚା ସାଂଗାଵା । ଜାଲା କର୍ଦମୁଚି ଆଘଵା ।
ଵେଗଳଵେଗଳୁ ନିଵଡାଵା । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଵେଗଳଵେଗଳୁ ନିଵଡାଵା । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ପରଂତୁ ବୋଲିଲେଂ କାଂହୀଂଯେକ । ମନାସ କଳାଵଯା ଵିଵେକ ।
ଜନାମଧେଂ ତାର୍କିକ ଲୋକ । ସମଜତୀ ଆଘଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଜନାମଧେଂ ତାର୍କିକ ଲୋକ । ସମଜତୀ ଆଘଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଆଵଘେଂ ସମଜଲେଂ ହେଂ ଘଡେନା । ଶାସ୍ତ୍ରାଂଶାସ୍ତ୍ରାଂସୀଂ ପଡେନା ।
ଅନୁମାନେଂ ନିଶ୍ଚଯ ହୋଯେନା । କାଂହୀଂଯେକ ॥ ୨୨ ॥
ଅନୁମାନେଂ ନିଶ୍ଚଯ ହୋଯେନା । କାଂହୀଂଯେକ ॥ ୨୨ ॥
ଅଗାଧ ଗୁଣ ଭଗଵଂତାଚେ । ଶେଷ ଵର୍ଣୂଂ ନ ଶକେ ଵାଚେଂ ।
ଵେଦଵିଧୀ ତେହି କାଚେ । ଦେଵେଂଵିଣ ॥ ୨୩ ॥
ଵେଦଵିଧୀ ତେହି କାଚେ । ଦେଵେଂଵିଣ ॥ ୨୩ ॥
ଆତ୍ମାରାମ ସକଳାଂ ପାଳୀ । ଆଵଘେଂ ତ୍ରଯଲୋକ୍ଯ ସାଂଭାଳୀ ।
ତଯା ଯେକେଂଵିଣ ଧୁଳୀ । ହୋଯେ ସର୍ଵତ୍ରାଂଚୀ ॥ ୨୪ ॥
ତଯା ଯେକେଂଵିଣ ଧୁଳୀ । ହୋଯେ ସର୍ଵତ୍ରାଂଚୀ ॥ ୨୪ ॥
ଜେଥେଂ ଆତ୍ମାରାମ ନାହୀଂ । ତେଥେଂ ଉରୋଂ ନ ଶକେ କାଂହୀଂ ।
ତ୍ରଯଲୋକୀଚେ ପ୍ରାଣୀ ସର୍ଵ ହି । ପ୍ରେତରୂପୀ ॥ ୨୫ ॥
ତ୍ରଯଲୋକୀଚେ ପ୍ରାଣୀ ସର୍ଵ ହି । ପ୍ରେତରୂପୀ ॥ ୨୫ ॥
ଆତ୍ମା ନସ୍ତାଂ ଯେତୀ ମରଣେଂ । ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ କୈଚେଂ ଜିଣେଂ ।
ବରା ଵିଵେକ ସମଜଣେଂ । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୬ ॥
ବରା ଵିଵେକ ସମଜଣେଂ । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୬ ॥
ସମଜଣେଂ ଜେଂ ଵିଵେକାଚେଂ । ତେଂହି ଆତ୍ମ୍ଯାଵିଣ କୈଚେଂ ।
କୋଣୀଯେକେଂ ଜଗଦୀଶାଚେଂ । ଭଜନ କରାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
କୋଣୀଯେକେଂ ଜଗଦୀଶାଚେଂ । ଭଜନ କରାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଉପାସନା ପ୍ରଗଟ ଜାଲୀ । ତରୀ ହେ ଵିଚାରଣା କଳଲୀ ।
ଯାକାରଣେଂ ପାହିଜେ କେଲୀ । ଵିଚାରଣା ଦେଵାଚୀ ॥ ୨୮ ॥
ଯାକାରଣେଂ ପାହିଜେ କେଲୀ । ଵିଚାରଣା ଦେଵାଚୀ ॥ ୨୮ ॥
ଉପାସନେଚା ମୋଠା ଆଶ୍ରଯୋ । ଉପାସନେଵିଣ ନିରାଶ୍ରଯୋ ।
ଉଦଂଡ କେଲେଂ ତରୀ ତୋ ଜଯୋ । ପ୍ରାପ୍ତ ନାହୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ଉଦଂଡ କେଲେଂ ତରୀ ତୋ ଜଯୋ । ପ୍ରାପ୍ତ ନାହୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ସମର୍ଥାଚୀ ନାହୀଂ ପାଠୀ । ତଯାସ ଭଲତାଚ କୁଟୀ ।
ଯାକାରଣେଂ ଉଠାଉଠୀ । ଭଜନ କରାଵେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଉଠାଉଠୀ । ଭଜନ କରାଵେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଭଜନ ସାଧନ ଅଭ୍ଯାସ। ଯେଣେଂ ପାଵିଜେ ପରଲୋକାସ ।
ଦାସ ମ୍ହଣେ ହା ଵିଶ୍ଵାସ । ଧରିଲା ପାହିଜେ ॥ ୩୧ ॥
ଦାସ ମ୍ହଣେ ହା ଵିଶ୍ଵାସ । ଧରିଲା ପାହିଜେ ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଗୁଣଭୂତନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦହାଵା ॥
॥ ଦଶକ ସୋଳାଵା ସମାପ୍ତ ॥
