সমাস পহিলা : বহুদেৱস্থাননাম ॥ ॥ শ্ৰীৰামসমৰ্থ ॥
সমাস দুসৰা : সৰ্ৱজ্ঞসংগনিৰূপণ ॥ ॥ শ্ৰীৰামসমৰ্থ ॥
সমাস তিসৰা : নিস্পৃহশিকৱণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস চৌথা : দেহদুৰ্লভনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পাংচৱা : কৰংটপৰীক্ষানিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সহাৱা : উত্তমপুৰুষনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সাতৱা : জনস্ৱভাৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস আঠৱা : অংতৰ্দেৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস নৱৱা : নিদ্ৰানিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দহাৱা : শ্ৰোতাঅৱলক্ষণনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : বহুদেৱস্থাননাম ॥ ॥ শ্ৰীৰামসমৰ্থ ॥
তুজ নমূং গজৱদনা । তুঝা মহিমা কল়েনা ।
ৱিদ্যা বুদ্ধি দেসী জনা । লাহানথোৰাংসী ॥ ১ ॥
ৱিদ্যা বুদ্ধি দেসী জনা । লাহানথোৰাংসী ॥ ১ ॥
তুজ নমূং সৰস্ৱতী । চ্যাৰী ৱাচা তুঝেন স্ফূৰ্তী ।
তুঝেং নিজৰূপ জাণতী । ঐসে থোডে ॥ ২ ॥
তুঝেং নিজৰূপ জাণতী । ঐসে থোডে ॥ ২ ॥
ধন্য ধন্য চতুৰাননা । তাং কেলী সৃষ্টীৰচনা ।
ৱেদ শাস্ত্ৰেং ভেদ নানা । প্ৰগট কেলে ॥ ৩ ॥
ৱেদ শাস্ত্ৰেং ভেদ নানা । প্ৰগট কেলে ॥ ৩ ॥
ধন্য ৱিষ্ণু পাল়ণ কৰিসী । যেকাংশেং সকল় জীৱাংসী ।
ৱাঢৱিসী ৱৰ্তৱিসী । জাণজাণোং ॥ ৪ ॥
ৱাঢৱিসী ৱৰ্তৱিসী । জাণজাণোং ॥ ৪ ॥
ধন্য ধন্য ভূল়াশংকৰ । জযাচ্যা দেণ্যাস নাহীং পাৰ ।
ৰামনাম নিৰংতৰ । জপত আহে ॥ ৫ ॥
ৰামনাম নিৰংতৰ । জপত আহে ॥ ৫ ॥
ধন্য ধন্য ইংদ্ৰদেৱ । সকল় দেৱাংচাহি দেৱ ।
ইংদ্ৰলোকীংচেং ৱৈভৱ । কাযে ম্হণৌনি সাংগাৱেং ॥ ৬ ॥
ইংদ্ৰলোকীংচেং ৱৈভৱ । কাযে ম্হণৌনি সাংগাৱেং ॥ ৬ ॥
ধন্য ধন্য যেমধৰ্ম । সকল় জাণতী ধৰ্মাধৰ্ম ।
প্ৰাণীমাত্ৰাচেং ৱৰ্ম । ঠাঈং পাডিতী ॥ ৭ ॥
প্ৰাণীমাত্ৰাচেং ৱৰ্ম । ঠাঈং পাডিতী ॥ ৭ ॥
ৱেংকটেংসীং মহিমা কিতী । ভলে উভ্যাং অন্ন খাতী ।
ৱডে ধিৰডীং স্ৱাদ ঘেতী । আতল়স আপালাংচা ॥ ৮ ॥
ৱডে ধিৰডীং স্ৱাদ ঘেতী । আতল়স আপালাংচা ॥ ৮ ॥
ধন্য তূং ৱো বনশংকৰী । উদংড শাখাংচিযা হাৰী ।
ৱিৱৰৱিৱৰোং ভোজন কৰী । ঐসা কৈংচা ॥ ৯ ॥
ৱিৱৰৱিৱৰোং ভোজন কৰী । ঐসা কৈংচা ॥ ৯ ॥
ধন্য ভীম গোলাংগুল়া । কোৰৱড্যাংচ্যা উদংড মাল়া ।
দহি ৱডে খাতাং সকল়াং । সমাধান হোযে ॥ ১০ ॥
দহি ৱডে খাতাং সকল়াং । সমাধান হোযে ॥ ১০ ॥
ধন্য তূং খংডেৰাযা । ভংডাৰেং হোযে পিংৱল়ী কাযা ।
কাংদেভৰীত ৰোটগে খাযা । সিদ্ধ হোতী ॥ ১১ ॥
কাংদেভৰীত ৰোটগে খাযা । সিদ্ধ হোতী ॥ ১১ ॥
ধন্য তুল়জাভোৱানী । ভক্তাং প্ৰসন্ন হোতে জনীং ।
গুণৱৈভৱাস গণী । ঐসা কৈংচা ॥ ১২ ॥
গুণৱৈভৱাস গণী । ঐসা কৈংচা ॥ ১২ ॥
ধন্য ধন্য পাংডুৰংগ । অখংড কথেচা হোতো ধিংগ ।
তানমানেং ৰাগৰংগ । নানা প্ৰকাৰীং ॥ ১৩ ॥
তানমানেং ৰাগৰংগ । নানা প্ৰকাৰীং ॥ ১৩ ॥
ধন্য তূং গা ক্ষত্ৰপাল়া । উদংড জনা লাৱিলা চাল়া ।
ভাৱেং ভক্তি কৰিতাং ফল়া । ৱেল় নাহীং ॥ ১৪ ॥
ভাৱেং ভক্তি কৰিতাং ফল়া । ৱেল় নাহীং ॥ ১৪ ॥
ৰামকৃষ্ণাদিক অৱতাৰ । ত্যাংচা মহিমা অপাৰ ।
উপাসনেস বহুত নৰ । তত্পৰ জালে ॥ ১৫ ॥
উপাসনেস বহুত নৰ । তত্পৰ জালে ॥ ১৫ ॥
সকল় দেৱাংচে মূল় । তো হা অংতৰাত্মাচি কেৱল় ।
ভূমংডল়ীং ভোগ সকল় । ত্যাসীচ ঘডে ॥ ১৬ ॥
ভূমংডল়ীং ভোগ সকল় । ত্যাসীচ ঘডে ॥ ১৬ ॥
নানা দেৱ হোঊন বৈসলা । নানা শক্তিৰূপেং জালা ।
ভোক্তা সকল় ৱৈভৱালা । তোচি যেক ॥ ১৭ ॥
ভোক্তা সকল় ৱৈভৱালা । তোচি যেক ॥ ১৭ ॥
যাচা পাহাৱা ৱিচাৰ । উদংড লাংবলা জোজাৰ ।
হোতী জাতী দেৱ নৰ । কিতী ম্হণোনি ॥ ১৮ ॥
হোতী জাতী দেৱ নৰ । কিতী ম্হণোনি ॥ ১৮ ॥
কীৰ্তি আণি অপকীৰ্তি । উদংড নিংদা উদংড স্তুতী ।
সৰ্ৱত্ৰাংচী ভোগপ্ৰাপ্তী । অংতৰাত্ম্যাসীচ ঘডে ॥ ১৯ ॥
সৰ্ৱত্ৰাংচী ভোগপ্ৰাপ্তী । অংতৰাত্ম্যাসীচ ঘডে ॥ ১৯ ॥
কোণ দেহীং কাযে কৰিতো । কোণ দেহীং কাযে ভোগিতো ।
ভোগী ত্যাগী ৱীতৰাগী তো । যেকচি আত্মা ॥ ২০ ॥
ভোগী ত্যাগী ৱীতৰাগী তো । যেকচি আত্মা ॥ ২০ ॥
প্ৰাণী সাভিমানেং ভুললে । দেহ্যাকডে পাহাত গেলে ।
মুখ্য অংতৰাত্ম্যাস চুকলেং । অংতৰীং অসোনী ॥ ২১ ॥
মুখ্য অংতৰাত্ম্যাস চুকলেং । অংতৰীং অসোনী ॥ ২১ ॥
আৰে যা আত্মযাচী চল়ৱল় পাহে । ঐসা ভূমংডল়ীং কোণ আহে ।
অগাধ পুণ্যেং অনুসংধান ৰাহে । কাংহীংযেক ॥ ২২ ॥
অগাধ পুণ্যেং অনুসংধান ৰাহে । কাংহীংযেক ॥ ২২ ॥
ত্যা অনুসংধানাসৰিসেং । জল়োনী জাঈজে কিল্মিষেং ।
অংতৰনিষ্ঠ জ্ঞানী ঐসে । ৱিৱৰোন পাহাতী ॥ ২৩ ॥
অংতৰনিষ্ঠ জ্ঞানী ঐসে । ৱিৱৰোন পাহাতী ॥ ২৩ ॥
অংতৰনিষ্ঠ তিতুকে তৰলে । অংতৰভ্ৰষ্ট তিতুকে বুডালে ।
বাহ্যাত্কাৰেং ভৰংগল়লে । লোকাচাৰেং ॥ ২৪ ॥
বাহ্যাত্কাৰেং ভৰংগল়লে । লোকাচাৰেং ॥ ২৪ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে বহুদেৱস্থাননিৰূপণনাম সমাস পহিলা ॥
সমাস দুসৰা : সৰ্ৱজ্ঞসংগনিৰূপণ ॥ ॥ শ্ৰীৰামসমৰ্থ ॥
নেণপণেং জালেং তেং জালেং । জালেং তেং হোঊন গেলেং ।
জাণতেপণেং ৱৰ্তলেং । পাহিজে নেমস্ত ॥ ১ ॥
জাণতেপণেং ৱৰ্তলেং । পাহিজে নেমস্ত ॥ ১ ॥
জাণত্যাচী সংগতী ধৰাৱী । জাণত্যাচী সেৱা কৰাৱী ।
জাণত্যাচী সদ্বুদ্ধি ঘ্যাৱী । হল়ুহল়ু ॥ ২ ॥
জাণত্যাচী সদ্বুদ্ধি ঘ্যাৱী । হল়ুহল়ু ॥ ২ ॥
জাণত্যাপাসীং লেহোং সিকাৱেং । জাণত্যাপাসীং ৱাচূং সিকাৱেং ।
জাণত্যাপাসীং পুসাৱেং । সকল় কাংহীং ॥ ৩ ॥
জাণত্যাপাসীং পুসাৱেং । সকল় কাংহীং ॥ ৩ ॥
জাণত্যাস কৰাৱা উপকাৰ । জাণত্যাস ঝিজৱাৱেং শৰীৰ ।
জাণত্যাচা পাহাৱা ৱিচাৰ । কৈসা আহে ॥ ৪ ॥
জাণত্যাচা পাহাৱা ৱিচাৰ । কৈসা আহে ॥ ৪ ॥
জাণত্যাচে সংগতীনেং ভজাৱেং । জাণত্যাচে সংগতীনেং ঝিজাৱেং ।
জাণত্যাচে সংগতীনেং ৰিঝাৱেং । ৱিৱৰৱিৱৰোং ॥ ৫ ॥
জাণত্যাচে সংগতীনেং ৰিঝাৱেং । ৱিৱৰৱিৱৰোং ॥ ৫ ॥
জাণত্যাচে গাৱেং গাণেং । জাণত্যাপাসীং ৱাজৱণেং ।
নানা আল়াপ সিকণেং । জাণত্যাপাসীং ॥ ৬ ॥
নানা আল়াপ সিকণেং । জাণত্যাপাসীং ॥ ৬ ॥
জাণত্যাচে কাসেসী লাগাৱেং । জাণত্যাচেং ঔষধ ঘ্যাৱীং ।
জাণতাং সাংগেল তেং কৰাৱেং । পথ্য আধীং ॥ ৭ ॥
জাণতাং সাংগেল তেং কৰাৱেং । পথ্য আধীং ॥ ৭ ॥
জাণত্যাপাসীং পৰীক্ষা সিকণেং । জাণত্যাপাসীং তালিম কৰণেং ।
জাণত্যাপাসীং পোহণেং । অভ্যাসাৱেং ॥ ৮ ॥
জাণত্যাপাসীং পোহণেং । অভ্যাসাৱেং ॥ ৮ ॥
জাণতা বোলেলে তৈসেং বোলাৱেং । জাণতা সাংগেল তৈসেং চালাৱেং ।
জাণত্যাচেং ধ্যান ঘ্যাৱেং । নানা প্ৰকৰীং ॥ ৯ ॥
জাণত্যাচেং ধ্যান ঘ্যাৱেং । নানা প্ৰকৰীং ॥ ৯ ॥
জাণত্যাচ্যা কথা সিকাৱ্যা । জাণত্যাচ্যা যুক্তি সমজাৱ্যা ।
জাণত্যাচ্যা গোষ্টী ৱিৱৰাৱ্যা । সকল় কাংহীং ॥ ১০ ॥
জাণত্যাচ্যা গোষ্টী ৱিৱৰাৱ্যা । সকল় কাংহীং ॥ ১০ ॥
জাণত্যাচে পেংচ জাণাৱে । জাণত্যাচে পীল় উকলাৱে ।
জাণতা ৰাখেল তৈসে ৰাখাৱে । লোক ৰাজী ॥ ১১ ॥
জাণতা ৰাখেল তৈসে ৰাখাৱে । লোক ৰাজী ॥ ১১ ॥
জাণত্যাচে জাণাৱে প্ৰসংগ । জাণত্যাচে ঘ্যাৱে ৰংগ ।
জাণত্যাচে স্ফূৰ্তীচে তৰংগ । অভ্যাসাৱে ॥ ১২ ॥
জাণত্যাচে স্ফূৰ্তীচে তৰংগ । অভ্যাসাৱে ॥ ১২ ॥
জাণত্যাচা সাক্ষেপ ঘ্যাৱা । জাণত্যাচা তৰ্ক জাণাৱা ।
জাণত্যাচা উল্লেখ সমজাৱা । ন বোলতাংচি ॥ ১৩ ॥
জাণত্যাচা উল্লেখ সমজাৱা । ন বোলতাংচি ॥ ১৩ ॥
জাণত্যাচেং ধূৰ্তপণ । জাণত্যাচেং ৰাজকাৰণ ।
জাণত্যাচেং নিৰূপণ । ঐকত জাৱেং ॥ ১৪ ॥
জাণত্যাচেং নিৰূপণ । ঐকত জাৱেং ॥ ১৪ ॥
জাণ্ত্যাচী কৱিত্ৱেং সিকাৱীং । গদ্যেং পদ্যেং ৱোল়খাৱী ।
মাধুৰ্যৱচনেং সমজাৱীং । অংতৰ্যামীং ॥ ১৫ ॥
মাধুৰ্যৱচনেং সমজাৱীং । অংতৰ্যামীং ॥ ১৫ ॥
জাণত্যাচেং পাহাৱে প্ৰবংদ । জাণত্যাচে ৱচনভেদ ।
জাণত্যাচে নানা সংৱাদ । বৰে শোধাৱে ॥ ১৬ ॥
জাণত্যাচে নানা সংৱাদ । বৰে শোধাৱে ॥ ১৬ ॥
জাণত্যাচী তীক্ষণতা । জাণত্যাচী সহিষ্ণতা ।
জাণত্যাচী উদাৰত । সমজোন ঘ্যাৱী ॥ ১৭ ॥
জাণত্যাচী উদাৰত । সমজোন ঘ্যাৱী ॥ ১৭ ॥
জাণত্যাচী নানা কল্পনা । জাণত্যাচী দীৰ্ঘ সূচনা ।
জাণত্যাচী ৱিৱংচনা । সমজোন ঘ্যাৱী ॥ ১৮ ॥
জাণত্যাচী ৱিৱংচনা । সমজোন ঘ্যাৱী ॥ ১৮ ॥
জাণত্যাচা কাল় সাৰ্থক । জাণত্যাচা অধ্যাত্মৱিৱেক ।
জাণত্যাচে গুণ অনেক । আৱঘেচ ঘ্যাৱে ॥ ১৯ ॥
জাণত্যাচে গুণ অনেক । আৱঘেচ ঘ্যাৱে ॥ ১৯ ॥
জাণত্যাচা ভক্তিমাৰ্গ । জাণত্যাচা ৱৈৰাগ্যযোগ ।
জাণত্যাচা অৱঘা প্ৰসংগ । সমজোন ঘ্যাৱা ॥ ২০ ॥
জাণত্যাচা অৱঘা প্ৰসংগ । সমজোন ঘ্যাৱা ॥ ২০ ॥
জাণত্যাচেং পাহাৱেং জ্ঞান । জাণত্যাচেং সিকাৱেং ধ্যান ।
জাণত্যাচেং সূক্ষ্ম চিন্হ । সমজোন ঘাৱেং ॥ ২১ ॥
জাণত্যাচেং সূক্ষ্ম চিন্হ । সমজোন ঘাৱেং ॥ ২১ ॥
জাণত্যাচেং অলিপ্তপণ । জাণত্যাচেং ৱিদেহলক্ষণ ।
জাণত্যাচেং ব্ৰহ্মৱিৱৰণ । সমজোন ঘ্যাৱেং ॥ ২২ ॥
জাণত্যাচেং ব্ৰহ্মৱিৱৰণ । সমজোন ঘ্যাৱেং ॥ ২২ ॥
জাণত যেক অংতৰাত্মা । ত্যাচা কাযে সাংগাৱা মহিমা ।
ৱিদ্যাকল়াগুণসীমা । কোণেং কৰাৱী ॥ ২৩ ॥
ৱিদ্যাকল়াগুণসীমা । কোণেং কৰাৱী ॥ ২৩ ॥
পৰমেশ্ৱৰাংচে গুণানুৱাদ । অখংড কৰাৱা সংৱাদ ।
তেণেংকৰিতাং আনংদ । উদংড হোতো ॥ ২৪ ॥
তেণেংকৰিতাং আনংদ । উদংড হোতো ॥ ২৪ ॥
পৰমেশ্ৱৰেং নিৰ্মিলেং তেং । অখংড দৃষ্টীস পডতেং ।
ৱিৱৰৱিৱৰোং সমজাৱেং তেং । ৱিৱেকী জনীং ॥ ২৫ ॥
ৱিৱৰৱিৱৰোং সমজাৱেং তেং । ৱিৱেকী জনীং ॥ ২৫ ॥
জিতুকেং কাংহীং নিৰ্মাণ জালেং । তিতুকেং জগদেশ্ৱৰেং নিৰ্মিলেং ।
নিৰ্মাণ ৱেগল়েং কেলেং । পাহিজে আধীং ॥ ২৬ ॥
নিৰ্মাণ ৱেগল়েং কেলেং । পাহিজে আধীং ॥ ২৬ ॥
তো নিৰ্মাণ কৰতো জনা । পৰী পাহোং জাতাং দিসেনা ।
ৱিৱেকবল়েং অনুমানা । আণীত জাৱা ॥ ২৭ ॥
ৱিৱেকবল়েং অনুমানা । আণীত জাৱা ॥ ২৭ ॥
ত্যাচেং অখংড লাগতাং ধ্যান । কৃপাল়ুপণেং দেতো আশন ।
সৰ্ৱকাল় সংভাষণ । তদাংশেংচি কৰাৱেং ॥ ২৮ ॥
সৰ্ৱকাল় সংভাষণ । তদাংশেংচি কৰাৱেং ॥ ২৮ ॥
ধ্যান ধৰীনা তো অভক্ত । ধ্যান ধৰীল তো ভক্ত ।
সংসাৰাপাসুনী মুক্ত । ভক্তাংস কৰী ॥ ২৯ ॥
সংসাৰাপাসুনী মুক্ত । ভক্তাংস কৰী ॥ ২৯ ॥
উপাসনেচে সেৱটীং । দেৱাং ভক্তাং অখংড ভেটী ।
অৱুভৱী জাণেল গোষ্টী । প্ৰত্যযাচী ॥ ৩০ ॥
অৱুভৱী জাণেল গোষ্টী । প্ৰত্যযাচী ॥ ৩০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সৰ্ৱজ্ঞ্সংগনিৰূপণনাম সমাস দুসৰা ॥
সমাস তিসৰা : নিস্পৃহশিকৱণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
দুল্লভ শৰীৰীং দুল্লভ আযুষ্য । যাচা কৰূং নযে নাস ।
দাস ম্হণে সাৱকাস । ৱিৱেক কৰাৱা ॥ ১ ॥
দাস ম্হণে সাৱকাস । ৱিৱেক কৰাৱা ॥ ১ ॥
ন পাহাতাং উত্তম ৱিৱেক । অৱঘা হোতো অৱিৱেক ।
অৱিৱেকেং প্ৰাণী ৰংক । ঐসা দিসে ॥ ২ ॥
অৱিৱেকেং প্ৰাণী ৰংক । ঐসা দিসে ॥ ২ ॥
হেং আপলেং আপণ কেলেং । আল়সেং উদাস নাগৱিলেং ।
ৱাঈট সংগতীনেং বুডৱিলেং । দেখত দেখতাং ॥ ৩ ॥
ৱাঈট সংগতীনেং বুডৱিলেং । দেখত দেখতাং ॥ ৩ ॥
মূৰ্খপণাচা অভ্যাস জালা । বাষ্কল়পণেং ঘাতলা ঘালা ।
কাম চাংডাল়া উঠিলা । তৰুণপণীং ॥ ৪ ॥
কাম চাংডাল়া উঠিলা । তৰুণপণীং ॥ ৪ ॥
মূৰ্খ আল়সী আণি তৰুণা । সৰ্ৱাংৱিষীং দৈন্যৱাণা ।
কাংহীং মিল়েনা কোণা । কাযে ম্হণাৱেং ॥ ৫ ॥
কাংহীং মিল়েনা কোণা । কাযে ম্হণাৱেং ॥ ৫ ॥
জেং জেং পাহিজে তেং তেং নাহীং । অন্নৱস্ত্ৰ তেংহি নাহীং ।
উত্তম গুণ কাংহীংচ নাহীং । অংতৰ্যামীং ॥ ৬ ॥
উত্তম গুণ কাংহীংচ নাহীং । অংতৰ্যামীং ॥ ৬ ॥
বোলতাং যেনা বৈসতাং যেনা । প্ৰসংগ কাংহীংচ কল়েনা ।
শৰীৰ মন হেং ৱল়েনা । অভ্যাসাকডে ॥ ৭ ॥
শৰীৰ মন হেং ৱল়েনা । অভ্যাসাকডে ॥ ৭ ॥
লিহিণেং নাহীং ৱাচণেং নাহীং । পুসণেং নাহীং সাংগণেং নাহীং ।
নেমস্তপণাচা অভ্যাস নাহীং । বাষ্কল়পণেং ॥ ৮ ॥
নেমস্তপণাচা অভ্যাস নাহীং । বাষ্কল়পণেং ॥ ৮ ॥
আপণাংস কাংহীংচ যেনা । আণী সিকৱিলেংহি মানেনা ।
আপণ ৱেডা আণি সজ্জনা । বোল ঠেৱী ॥ ৯ ॥
আপণ ৱেডা আণি সজ্জনা । বোল ঠেৱী ॥ ৯ ॥
অংতৰী যেক বাহেৰী যেক । ঐসা জযাচা ৱিৱেক ।
পৰলোকাচেং সাৰ্থক । কৈসেং ঘডে ॥ ১০ ॥
পৰলোকাচেং সাৰ্থক । কৈসেং ঘডে ॥ ১০ ॥
আপলা সংসাৰ নাসলা । মনামধেং প্ৰস্তাৱলা ।
তৰী মগ অভ্যাস কেলা । পাহিজে ৱিৱেকাচা ॥ ১১ ॥
তৰী মগ অভ্যাস কেলা । পাহিজে ৱিৱেকাচা ॥ ১১ ॥
যেকাগ্ৰ কৰূংনিযা মন । বল়েংচি ধৰাৱেং সাধন ।
যেত্নীং আল়সাচেং দৰ্শন । হোঊংচ নযে ॥ ১২ ॥
যেত্নীং আল়সাচেং দৰ্শন । হোঊংচ নযে ॥ ১২ ॥
অৱগুণ অৱঘেচি সাংডাৱে । উত্তম গুণ অভ্যাসাৱে ।
প্ৰবংদ পাঠ কৰীত জাৱেং । জাড অৰ্থ ॥ ১৩ ॥
প্ৰবংদ পাঠ কৰীত জাৱেং । জাড অৰ্থ ॥ ১৩ ॥
পদপ্ৰবংদ শ্লোকপ্ৰবংদ । নানা ধাটী মুদ্ৰা ছংদ ।
প্ৰসংগজ্ঞানেংচি আনংদ । হোত আহে ॥ ১৪ ॥
প্ৰসংগজ্ঞানেংচি আনংদ । হোত আহে ॥ ১৪ ॥
কোণে প্ৰসংগীং কাযে ম্হণাৱেং । ঐসেং সমজোন জাণাৱেং ।
উগেংচি ৱাউগেং সিণাৱেং । কাসযাসী ॥ ১৫ ॥
উগেংচি ৱাউগেং সিণাৱেং । কাসযাসী ॥ ১৫ ॥
দুসৰ্যাচেং অংতৰ জাণাৱেং । আদৰ দেখোন ম্হণাৱেং ।
জেং আঠৱেল তেং গাৱেং । হেং মূৰ্খপণ ॥ ১৬ ॥
জেং আঠৱেল তেং গাৱেং । হেং মূৰ্খপণ ॥ ১৬ ॥
জযাচী জৈসী উপাসনা । তেংচি গাৱেং চুকাৱেনা ।
ৰাগজ্ঞানা তাল়জ্ঞানা । অভ্যাসাৱেং ॥ ১৭ ॥
ৰাগজ্ঞানা তাল়জ্ঞানা । অভ্যাসাৱেং ॥ ১৭ ॥
সাহিত সংগীত প্ৰসংগ মানেং । কৰাৱীং কথেংচীং ঘমশানেং ।
অৰ্থাংতৰ শ্ৰৱণমননেং । কাঢীত জাৱেং ॥ ১৮ ॥
অৰ্থাংতৰ শ্ৰৱণমননেং । কাঢীত জাৱেং ॥ ১৮ ॥
পাঠ উদংডচি অসাৱেং । সৰ্ৱকাল় উজল়ীত জাৱেং ।
সাংগিতলেং গোষ্টীচেং অসাৱেং । স্মৰণ অংতৰীং ॥ ১৯ ॥
সাংগিতলেং গোষ্টীচেং অসাৱেং । স্মৰণ অংতৰীং ॥ ১৯ ॥
অখংড যেকাংত সেৱাৱা । গ্ৰন্থমাত্ৰ ধাংডোল়াৱা ।
প্ৰচিত যেঈল তো ঘ্যাৱা । অৰ্থ মনীং ॥ ২০ ॥
প্ৰচিত যেঈল তো ঘ্যাৱা । অৰ্থ মনীং ॥ ২০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে নিস্পৃহশিকৱণনিৰূপণনাম সমাস তিসৰা ॥
সমাস চৌথা : দেহদুৰ্লভনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
দেহ্যাকৰিতাং গণেশপূজন । দেহ্যাকৰিতাং শাৰদাৱংদন ।
দেহ্যাকৰিতাং গুৰু সজ্জন । সংত শ্ৰোতে ॥ ১ ॥
দেহ্যাকৰিতাং গুৰু সজ্জন । সংত শ্ৰোতে ॥ ১ ॥
দেহ্যাকৰিতাং কৱিত্ৱেং চালতী । দেহ্যাকৰিতাং অধেনেং কৰিতী ।
দেহ্যাকৰিতাং অভ্যাসিতী । নানা ৱিদ্যা ॥ ২ ॥
দেহ্যাকৰিতাং অভ্যাসিতী । নানা ৱিদ্যা ॥ ২ ॥
দেহ্যাকৰিতাং গ্ৰংথলেখন । নানা লিপীৱোল়খণ ।
নানা পদাৰ্থশোধন । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ৩ ॥
নানা পদাৰ্থশোধন । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ৩ ॥
দেহ্যাকৰিতাং মাহাংজ্ঞানী । সিদ্ধ সধু ঋষী মুনী ।
দেহ্যাকৰিতাং তীৰ্থাটণীং । ফিৰতী প্ৰাণী ॥ ৪ ॥
দেহ্যাকৰিতাং তীৰ্থাটণীং । ফিৰতী প্ৰাণী ॥ ৪ ॥
দেহ্যাকৰিতাং শ্ৰৱণ ঘডে । দেহ্যাকৰিতাং মননীং পৱাডে ।
দেহ্যাকৰিতাং দেহীং আতুডে । মুখ্য পৰমাত্মা ॥ ৫ ॥
দেহ্যাকৰিতাং দেহীং আতুডে । মুখ্য পৰমাত্মা ॥ ৫ ॥
দেহ্যাকৰিতাং কৰ্মমাৰ্গ । দেহ্যাকৰিতাং উপাসনামাৰ্গ ।
দেহ্যাকৰিতাং জ্ঞানমাৰ্গ । ভূমংডল়ীং ॥ ৬ ॥
দেহ্যাকৰিতাং জ্ঞানমাৰ্গ । ভূমংডল়ীং ॥ ৬ ॥
যোগী ৱীতৰাগী তাপসী । দেহ্যাকৰিতাং নানা সাযাসী ॥
দেহ্যাকৰিতাং আত্মযাসী । প্ৰগটণেং ঘডে ॥ ৭ ॥
যেহলোক আণি পৰলোক । দেহ্যাকৰিতাং সকল় সাৰ্থক ।
দেহেংৱিণ নিৰাৰ্থক । সকল় কাংহীং ॥ ৮ ॥
দেহেংৱিণ নিৰাৰ্থক । সকল় কাংহীং ॥ ৮ ॥
পুৰশ্চৰণেং অনুষ্ঠানেং । গোৰাংজনেং ধূম্ৰপানেং ।
সীতোষ্ণ পংচাগ্নী সাধণেং । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ৯ ॥
সীতোষ্ণ পংচাগ্নী সাধণেং । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ৯ ॥
দেহ্যাকৰিতাং পুণ্যসীল় । দেহ্যাকৰিতাং পাপী কেৱল় ।
দেহ্যাকৰিতাং অনৰ্গল় । সুচিস্মংত ॥ ১০ ॥
দেহ্যাকৰিতাং অনৰ্গল় । সুচিস্মংত ॥ ১০ ॥
দেহ্যাকৰিতাং অৱতাৰী । দেহ্যাকৰিতাং ৱেষধাৰী ।
নানা বংডেং পাষাংডেং কৰী । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ১১ ॥
নানা বংডেং পাষাংডেং কৰী । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ১১ ॥
দেহ্যাকৰিতাং ৱিষযভোগ । দেহ্যাকৰিতাং সকল় ত্যাগ ।
হোতী জাতী নানা ৰোগ । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ১২ ॥
হোতী জাতী নানা ৰোগ । দেহ্যাকৰিতাং ॥ ১২ ॥
দেহ্যাকৰিতাং নৱৱিধা ভক্তী । দেহ্যাকৰিতাং চতুৰ্ৱিধা মুক্তী ।
দেহ্যাকৰিতাং নানা যুক্তী । নানা মতেং ॥ ১৩ ॥
দেহ্যাকৰিতাং নানা যুক্তী । নানা মতেং ॥ ১৩ ॥
দেহ্যাকৰিতাং দানধৰ্ম । দেহ্যাকৰিতাং নানা ৱৰ্ম ।
দেহ্যাকৰিতাং পূৰ্ৱকৰ্ম । ম্হণতী জনীং ॥ ১৪ ॥
দেহ্যাকৰিতাং পূৰ্ৱকৰ্ম । ম্হণতী জনীং ॥ ১৪ ॥
দেহ্যাকৰিতাং নানা স্ৱাৰ্থ । দেহ্যাকৰিতাং নানা অৰ্থ ।
দেহ্যাকৰিতাং হোঈজে ৱেৰ্থ । আণী ধন্য ॥ ১৫ ॥
দেহ্যাকৰিতাং হোঈজে ৱেৰ্থ । আণী ধন্য ॥ ১৫ ॥
দেহ্যাকৰিতাং নানা কল়া । দেহ্যাকৰিতাং উণা আগল়া ।
দেহ্যাকৰিতাং জিৱ্হাল়া । ভক্তিমাৰ্গাচা ॥ ১৬ ॥
দেহ্যাকৰিতাং জিৱ্হাল়া । ভক্তিমাৰ্গাচা ॥ ১৬ ॥
নানা সন্মাৰ্গসাধনেং । দেহ্যাকৰিতাং তুটতী বংধনেং ।
দেহ্যাকৰিতাং নিৱেদনেং । মোক্ষ লাভে ॥ ১৭ ॥
দেহ্যাকৰিতাং নিৱেদনেং । মোক্ষ লাভে ॥ ১৭ ॥
দেহে সকল়ামধেং উত্তমু । দেহীং ৰাহিলা আত্মাৰামু ।
সকল়াং ঘটীং পুৰুষোত্তমু । ৱিৱেকী জাণতী ॥ ১৮ ॥
সকল়াং ঘটীং পুৰুষোত্তমু । ৱিৱেকী জাণতী ॥ ১৮ ॥
দেহ্যাকৰিতাং নানা কীৰ্তী । অথৱা নানা অপকীৰ্তী ।
দেহ্যাকৰিতাং হোতী জাতী । অৱতাৰমাল়িকা ॥ ১৯ ॥
দেহ্যাকৰিতাং হোতী জাতী । অৱতাৰমাল়িকা ॥ ১৯ ॥
দেহ্যাকৰিতাং নানা ভ্ৰম । দেহ্যাকৰিতাং নানা সংভ্ৰম ।
দেহ্যাচেন উত্তমোত্তম । ভোগিতী পদেং ॥ ২০ ॥
দেহ্যাচেন উত্তমোত্তম । ভোগিতী পদেং ॥ ২০ ॥
দেহ্যাকৰিতাং সকল় কাংহীং । দেহ্যাৱিণ কাংহীং নাহীং ।
আত্মা ৱিৰে ঠাঈং ঠাঈং । নৱ্হতাচ জৈসা ॥ ২১ ॥
আত্মা ৱিৰে ঠাঈং ঠাঈং । নৱ্হতাচ জৈসা ॥ ২১ ॥
দেহে পৰলোকীংচেং তাৰূং । নানা গুণাংচা গুণাগৰু ।
নানা ৰত্নাংচা ৱিচাৰু । দেহ্যাচেনী ॥ ২২ ॥
নানা ৰত্নাংচা ৱিচাৰু । দেহ্যাচেনী ॥ ২২ ॥
দেহ্যাচেন গাযেনকল়া । দেহ্যাচেন সংগীতকল়া ।
দেহ্যাচেন অংতৰ্কল়া । ঠাঈং পডে ॥ ২৩ ॥
দেহ্যাচেন অংতৰ্কল়া । ঠাঈং পডে ॥ ২৩ ॥
দেহে ব্ৰহ্মাংডাচেং ফল় । দেহে দুল্লভচি কেৱল় ।
পৰী যা দেহ্যাস নিৱল় । উমজৱাৱেং ॥ ২৪ ॥
পৰী যা দেহ্যাস নিৱল় । উমজৱাৱেং ॥ ২৪ ॥
দেহ্যাকৰিতাং লহনথোৰ । কৰিতী আপুলালে ৱ্যাপাৰ ।
ত্যাহিমধেং লাহানথোৰ । কিতীযেক ॥ ২৫ ॥
ত্যাহিমধেং লাহানথোৰ । কিতীযেক ॥ ২৫ ॥
জে জে দেহে ধৰুনী আলে । তে তে কাংহীং কৰূন গেলে ।
হৰিভজনেং পাৱন জালে । কিতীযেক ॥ ২৬ ॥
হৰিভজনেং পাৱন জালে । কিতীযেক ॥ ২৬ ॥
অষ্টধা প্ৰকৃতীচেং মূল় । সংকল্পৰূপচি কেৱল় ।
নানা সংকল্পেং দেহেফল় । ঘেঊন আলেং ॥ ২৭ ॥
নানা সংকল্পেং দেহেফল় । ঘেঊন আলেং ॥ ২৭ ॥
হৰিসংকল্প মুল়ীং হোতা । তোচি ফল়ীং পাহাৱা আতাং ।
নানা দেহ্যাংতৰীং তত্ৱতা । শোধিতাং কল়ে ॥ ২৮ ॥
নানা দেহ্যাংতৰীং তত্ৱতা । শোধিতাং কল়ে ॥ ২৮ ॥
ৱেলাচে মুল়ীং বীজ । উদকৰূপ ৱেলী সমজ ।
পুঢেং ফল়ামধেং বীজ । মুল়ীংচ্যা অংশেং ॥ ২৯ ॥
পুঢেং ফল়ামধেং বীজ । মুল়ীংচ্যা অংশেং ॥ ২৯ ॥
মুল়াকৰিতাং ফল় যেতেং । ফল়াকৰিতাং মূল় হোতেং ।
যেণেংকৰিতাং হোত জাতেং । ভূমংডল় ॥ ৩০ ॥
যেণেংকৰিতাং হোত জাতেং । ভূমংডল় ॥ ৩০ ॥
অসো কাংহীং যেক কৰণেং । কৈসেং ঘডে দেহ্যাৱিণেং ।
দেহে সৰ্থকীং লাৱণেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ৩১ ॥
দেহে সৰ্থকীং লাৱণেং । ম্হণিজে বৰেং ॥ ৩১ ॥
আত্ম্যাকৰিতাং দেহে জালা । দেহ্যাকৰিতাং আত্মা তগলা ।
উভযযোগেং উদংড চালিলা । কাৰ্যভাগ ॥ ৩২ ॥
উভযযোগেং উদংড চালিলা । কাৰ্যভাগ ॥ ৩২ ॥
চোৰূন গুপ্তৰূপেং কৰাৱেং । তেং আত্মযাসী পডে ঠাৱেং ।
কৰ্তুত্ৱ যাচেন স্ৱভাৱেং । সকল় কাংহীং ॥ ৩৩ ॥
কৰ্তুত্ৱ যাচেন স্ৱভাৱেং । সকল় কাংহীং ॥ ৩৩ ॥
দেহ্যামধেং আত্মা অসতো । দেহে পূজিতাং আত্মা তোষতো ।
দেহে পীডিতাং আত্মা ক্ষোভতো । প্ৰত্যক্ষ আতাং ॥ ৩৪ ॥
দেহে পীডিতাং আত্মা ক্ষোভতো । প্ৰত্যক্ষ আতাং ॥ ৩৪ ॥
দেহ্যাৱেগ্ল়ী পূজা পাৱেনা । দেহ্যাৱিণ পূজা ফাৱেনা ।
জনীং জনাৰ্দন ম্হণোনী জনা । সংতুষ্ট কৰাৱেং ॥ ৩৫ ॥
জনীং জনাৰ্দন ম্হণোনী জনা । সংতুষ্ট কৰাৱেং ॥ ৩৫ ॥
উদংড প্ৰগটলা ৱিচাৰ । ধৰ্মস্থাপনা তদনংতৰ ।
তেথেংচ পূজেস অধিকাৰ । পুণ্যশৰীৰীং ॥ ৩৬ ॥
তেথেংচ পূজেস অধিকাৰ । পুণ্যশৰীৰীং ॥ ৩৬ ॥
সগট ভজন কৰূং যেতেং । তৰী মূৰ্খপণ আংগীং লাগতেং ।
গাঢৱাসী পূজিতাং কল়তেং । কাযে ত্যালা ॥ ৩৭ ॥
গাঢৱাসী পূজিতাং কল়তেং । কাযে ত্যালা ॥ ৩৭ ॥
পূজ্য পূজেসী অধিকাৰ । উগেচি তোষৱাৱে ইতৰ ।
দুখঊং নযে কোণাচেং অংতৰ । ম্হণিজে বৰেং ॥ ৩৮ ॥
দুখঊং নযে কোণাচেং অংতৰ । ম্হণিজে বৰেং ॥ ৩৮ ॥
সকল় জগদাংতৰীংচা দেৱ । ক্ষোভতা ৰাহাৱ্যা কোঠেং ঠাৱ ।
জনাৱেগল়া জনাস উপাৱ । আণীক নাহীং ॥ ৩৯ ॥
জনাৱেগল়া জনাস উপাৱ । আণীক নাহীং ॥ ৩৯ ॥
পৰমেশ্ৱৰাচে অনংত গুণ । মনুষ্যেং কাযে সাংগাৱী খূণ ।
পৰংতু অধ্যাত্মগ্ৰংথশ্ৰৱণ । হোতাং উমজে ॥ ৪০ ॥
পৰংতু অধ্যাত্মগ্ৰংথশ্ৰৱণ । হোতাং উমজে ॥ ৪০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে দেহদুৰ্লভনিৰূপণনাম সমাস চৌথা ॥
সমাস পাংচৱা : কৰংটপৰীক্ষানিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ধান্য উদংড মোজিলেং । পৰী ত্যা মাপেং নাহীং ভক্ষিলেং ।
ৱিৱৰল্যৱিণ তৈসেং জালেং । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ১ ॥
ৱিৱৰল্যৱিণ তৈসেং জালেং । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ১ ॥
পাঠ ম্হণতাং আৱৰেনা । পুসতাং কাংহীংচ কল়েনা ।
অনুভৱ পাহাতাং অনুমানা- । মধেং পডেং ॥ ২ ॥
অনুভৱ পাহাতাং অনুমানা- । মধেং পডেং ॥ ২ ॥
শব্দৰত্নেং পৰীক্ষাৱীং । প্ৰত্যযাচীং পাহোন ঘ্যাৱীং ।
যেৰ তে অৱঘীং সাংডাৱীং । যেকীকডে ॥ ৩ ॥
যেৰ তে অৱঘীং সাংডাৱীং । যেকীকডে ॥ ৩ ॥
নাৱৰূপ আৱঘেং সাংডাৱেং । মগ অনুভৱাস মাংডাৱেং ।
সাৰ অসাৰ যেকচি কৰাৱেং । হেং মূৰ্খপণ ॥ ৪ ॥
সাৰ অসাৰ যেকচি কৰাৱেং । হেং মূৰ্খপণ ॥ ৪ ॥
লেখকেং কুল় সমজৱাৱেং । কিংৱা উগেংচ ৱাচাৱেং ।
যেণেং দৃষ্টাংতেং সমজাৱেং । কোণীংতৰী ॥ ৫ ॥
যেণেং দৃষ্টাংতেং সমজাৱেং । কোণীংতৰী ॥ ৫ ॥
জেথেং নাহীং সমজাৱীস । তেথেং আৱঘী কুসমুস ।
পুসোং জাতাং ৱসৱস । ৱক্তা কৰী ॥ ৬ ॥
পুসোং জাতাং ৱসৱস । ৱক্তা কৰী ॥ ৬ ॥
নান শব্দ যেকৱটিলে । প্ৰচীতীৱীণ উপাৱ কেলে ।
পৰী তে অৱঘেচি ৱেৰ্থ গেলে । ফডপ্ৰসংগীং ॥ ৭ ॥
পৰী তে অৱঘেচি ৱেৰ্থ গেলে । ফডপ্ৰসংগীং ॥ ৭ ॥
পসেৱৰী ৱৈৰণ ঘাতলেং । তাংতডীনেং জাতেং ৱোডিলেং ।
তেণেং পীঠ বাৰীক আলেং । হেং তো ঘডেনা ॥ ৮ ॥
তেণেং পীঠ বাৰীক আলেং । হেং তো ঘডেনা ॥ ৮ ॥
ঘাংসামাগেং ঘাংস ঘাতলা । আৱকাশ নাহীং চাৱাযালা ।
অৱঘা বোকণা ভৰিলা । পুঢেং কৈসেং ॥ ৯ ॥
অৱঘা বোকণা ভৰিলা । পুঢেং কৈসেং ॥ ৯ ॥
ঐকা ফডনিসীচেং লক্ষণ । ৱিৰংগ জাঊং নেদী ক্ষণ ।
সমস্তাংচেং অংতঃকৰ্ণ । সাংভাল়ীত জাৱেং ॥ ১০ ॥
সমস্তাংচেং অংতঃকৰ্ণ । সাংভাল়ীত জাৱেং ॥ ১০ ॥
সূক্ষ্ম নামেং সুখেং ঘ্যাৱীং । তিতুকীং ৰূপেং ৱোল়খাৱীং ।
ৱোল়খোন সমজৱাৱীং । শ্ৰোতযাংসী ॥ ১১ ॥
ৱোল়খোন সমজৱাৱীং । শ্ৰোতযাংসী ॥ ১১ ॥
সমশা পুৰতাং সুখী হোতী । শ্ৰোতে অৱঘে আনংদতী ।
অৱঘে ক্ষণক্ষণা ৱংদিতী । গোসাৱিযাংসী ॥ ১২ ॥
অৱঘে ক্ষণক্ষণা ৱংদিতী । গোসাৱিযাংসী ॥ ১২ ॥
সমশা পুৰতাং ৱংদিতী । সমশা ন পুৰতাং নিংদিতী ।
গোসাংৱী চিণচিণ কৰিতী । কোণ্যা হিশেবেং ॥ ১৩ ॥
গোসাংৱী চিণচিণ কৰিতী । কোণ্যা হিশেবেং ॥ ১৩ ॥
শুধ সোনেং পাহোন ঘ্যাৱেং । কসীং লাউনী তাৱাৱেং ।
শ্ৰৱণমননেং জাণাৱেং । প্ৰত্যযাসী ॥ ১৪ ॥
শ্ৰৱণমননেং জাণাৱেং । প্ৰত্যযাসী ॥ ১৪ ॥
ৱৈদ্যাচী প্ৰচিত যেনা । ৱেথা পৰতী হোযেনা ।
আণী ৰাগেজাৱেং জনা । কোণ্যা হিশেবেং ॥ ১৫ ॥
আণী ৰাগেজাৱেং জনা । কোণ্যা হিশেবেং ॥ ১৫ ॥
খোটেং কোঠেংচি চালেনা । খোটেং কোণাস মানেনা ।
যাকাৰণেং অনুমানা । খৰেং আণাৱেং ॥ ১৬ ॥
যাকাৰণেং অনুমানা । খৰেং আণাৱেং ॥ ১৬ ॥
লিহিণেং ন যেতাং ৱ্যাপাৰ কেলা । কাংহীং যেক দিৱস চালিলা ।
পুসতা সুৰনীস ভেটলা । তেৱ্হাং খোটেং ॥ ১৭ ॥
পুসতা সুৰনীস ভেটলা । তেৱ্হাং খোটেং ॥ ১৭ ॥
সৰ্ৱ আৱঘেং হিশেবীং ঠাৱেং । প্ৰত্যয সাক্ষীনেং বোলাৱেং ।
মগ সুৰনীসেং কাযে কৰাৱেং । সাংগানা না ॥ ১৮ ॥
মগ সুৰনীসেং কাযে কৰাৱেং । সাংগানা না ॥ ১৮ ॥
স্ৱযে আপণচি গুংতে । সমজাৱীস কৈসে হোতে ।
নেণতাং কোণীযেক তে । আপদোং লাগতী ॥ ১৯ ॥
নেণতাং কোণীযেক তে । আপদোং লাগতী ॥ ১৯ ॥
বল়েংৱিণ যুদ্ধাস গেলা । তো সৰ্ৱস্ৱেং নাগৱলা ।
শব্দ ঠেৱাৱা কোণালা । কোণ কৈসা ॥ ২০ ॥
শব্দ ঠেৱাৱা কোণালা । কোণ কৈসা ॥ ২০ ॥
জে প্ৰচীতীস আলেং খৰেং । তেংচি ঘ্যাৱেং অত্যাদৰেং ।
অনুভৱেংৱিণ জেং উত্তৰেং । তেং ফলকটেং জাণাৱীং ॥ ২১ ॥
অনুভৱেংৱিণ জেং উত্তৰেং । তেং ফলকটেং জাণাৱীং ॥ ২১ ॥
সিকঊং জাতাং ৰাগ চঢে । পৰংতু পুঢেং আদল় ঘডে ।
খোটা নিশ্চয তাত্কাল় উডে । লোকামধেং ॥ ২২ ॥
খোটা নিশ্চয তাত্কাল় উডে । লোকামধেং ॥ ২২ ॥
খৰেং সাংডুনী খোটেং ঘেণেং । ভকাধেস কাযে উণেং ।
ত্ৰিভুৱনীং নাৰাযণে । ন্যায কেলা ॥ ২৩ ॥
ত্ৰিভুৱনীং নাৰাযণে । ন্যায কেলা ॥ ২৩ ॥
তো ন্যায সাংডিতাং সেৱটীং । অৱঘেং জগচি লাগে পাঠীং ।
জনীং ভংডভাংডোং হিংপুটীং । কিতী ৱ্হাৱেং ॥ ২৪ ॥
জনীং ভংডভাংডোং হিংপুটীং । কিতী ৱ্হাৱেং ॥ ২৪ ॥
অন্যাযেং বহুতাংস পুৰৱলেং । হেং দেখিলেং না ঐকিলেং ।
ৱেডেং উগেংচি ভৰীং ভৰলেং । অসত্যাচে ॥ ২৫ ॥
ৱেডেং উগেংচি ভৰীং ভৰলেং । অসত্যাচে ॥ ২৫ ॥
অসত্য ম্হণিজে তেংচি পাপ । সত্য জাণাৱেং স্ৱৰূপ ।
দোহীংমধেং সাক্ষপ । কোণাচা কৰাৱা ॥ ২৬ ॥
দোহীংমধেং সাক্ষপ । কোণাচা কৰাৱা ॥ ২৬ ॥
মাযেমধেং বোলণেং চালণেং সাচেং । মাযা নস্তাং বোলণেং কৈংচেং ।
যাকাৰণেং নিশব্দাচেং । মূল় শোধাৱেং ॥ ২৭ ॥
যাকাৰণেং নিশব্দাচেং । মূল় শোধাৱেং ॥ ২৭ ॥
ৱচ্যাংশ জাণোনি সাংডাৱা । লক্ষ্যাংশ ৱিৱৰোন ঘ্যাৱা ।
যাকাৰণেং নিশব্দ মুল়াচা গোৱা । আঢল়েনা ॥ ২৮ ॥
যাকাৰণেং নিশব্দ মুল়াচা গোৱা । আঢল়েনা ॥ ২৮ ॥
অষ্টধা প্ৰকৃতী পূৰ্ৱপক্ষ । সাংডূন অলক্ষীং লাৱাৱেং লক্ষ ।
মননসীল় পৰম দক্ষ । তোচি জাণে ॥ ২৯ ॥
মননসীল় পৰম দক্ষ । তোচি জাণে ॥ ২৯ ॥
নানা ভূস আণি কণ । যেকচি ম্হণণেং অপ্ৰমাণ ।
ৰস চোৱডিযা কোণ । শাহাণা সেৱী ॥ ৩০ ॥
ৰস চোৱডিযা কোণ । শাহাণা সেৱী ॥ ৩০ ॥
পিংডীং নিত্যানিত্য ৱিৱেক । ব্ৰহ্মাংডীং সাৰাসাৰ অনেক ।
সকল় শোধূনিযাং যেক । সাৰ ঘ্যাৱেং ॥ ৩১ ॥
সকল় শোধূনিযাং যেক । সাৰ ঘ্যাৱেং ॥ ৩১ ॥
মাযেকৰিতাং কোণীযেক । অন্ৱয আণি ৱীতৰেক ।
তে মাযা নস্তাং ৱিৱেক । কৈসা কৰাৱা ॥ ৩২ ॥
তে মাযা নস্তাং ৱিৱেক । কৈসা কৰাৱা ॥ ৩২ ॥
তত্ৱেং তত্ৱ শোধাৱেং । মাহাংৱাকীং প্ৰৱেশাৱেং ।
আত্মনিৱেদনেং পাৱাৱেং । সমাধান ॥ ৩৩ ॥
আত্মনিৱেদনেং পাৱাৱেং । সমাধান ॥ ৩৩ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে কৰংটপৰীক্ষানিৰূপণনাম সমাস পাংচৱা ॥
সমাস সহাৱা : উত্তমপুৰুষনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
নানা ৱস্ত্ৰেং নানা ভূষণেং । যেণেং শৰীৰ শ্ৰৃংঘাৰণেং ।
ৱিৱেকেং ৱিচাৰেং ৰাজকৰণেং । অংতৰ শ্ৰৃংঘাৰিজে ॥ ১১ ।
শৰীৰ সুংদৰ সতেজ । ৱস্ত্ৰেং ভূষণেং কেলে সজ্জ ।
অংতৰীং নস্তাং চ্যাতুৰ্যবীজ । কদাপি শোভা ন পৱে ॥ ২ ॥
ৱিৱেকেং ৱিচাৰেং ৰাজকৰণেং । অংতৰ শ্ৰৃংঘাৰিজে ॥ ১১ ।
শৰীৰ সুংদৰ সতেজ । ৱস্ত্ৰেং ভূষণেং কেলে সজ্জ ।
অংতৰীং নস্তাং চ্যাতুৰ্যবীজ । কদাপি শোভা ন পৱে ॥ ২ ॥
তুংড হেংকাড কঠোৰ ৱচনী । অখংড তোলে সাভিমানী ।
ন্যায নীতি অংতঃকৰ্ণীং । ঘেণাৰ নাহীং ॥ ৩ ॥
ন্যায নীতি অংতঃকৰ্ণীং । ঘেণাৰ নাহীং ॥ ৩ ॥
তৰ়্হে সীঘ্ৰকোপী সদা । কদাপি ন ধৰী মৰ্যাদা ।
ৰাজকাৰণ সংৱাদা । মিল়োংচি নেণেং ॥ ৪ ॥
ৰাজকাৰণ সংৱাদা । মিল়োংচি নেণেং ॥ ৪ ॥
ঐসেং লৌংদ বেইমানী । কদাপি সত্য নাহীং ৱচনীং ।
পাপী অপস্মাৰ জনীং । ৰাক্ষেস জাণাৱেং ॥ ৫ ॥
পাপী অপস্মাৰ জনীং । ৰাক্ষেস জাণাৱেং ॥ ৫ ॥
সমযাসাৰিখা সমযো যেনা । নেম সহসা চলেনা ।
নেম ধৰিতাং ৰাজকাৰণা । অংতৰ পডে ॥ ৬ ॥
নেম ধৰিতাং ৰাজকাৰণা । অংতৰ পডে ॥ ৬ ॥
অতি সৰ্ৱত্ৰ ৱৰ্জাৱেং । প্ৰসংগ পাহোন চালাৱেং ।
হটনিগ্ৰহীং ন পডাৱেং । ৱিৱেকীং পুৰুষেং ॥ ৭ ॥
হটনিগ্ৰহীং ন পডাৱেং । ৱিৱেকীং পুৰুষেং ॥ ৭ ॥
বহুতচি কৰিতাং হট । তেথেং যেঊন পডেল তট ।
কোণীযেকাচা সেৱট । জালা পাহিজে ॥ ৮ ॥
কোণীযেকাচা সেৱট । জালা পাহিজে ॥ ৮ ॥
বৰেং ঈশ্ৱৰ আহে সাভিমানী । ৱিশেষ তুল়জাভোৱানী ।
পৰংতু ৱিচাৰ পাহোনী । কাৰ্যে কৰণেং ॥ ৯ ॥
পৰংতু ৱিচাৰ পাহোনী । কাৰ্যে কৰণেং ॥ ৯ ॥
অখংডচি সাৱধানা । বহুত কাযে কৰাৱী সূচনা ।
পৰংতু কাংহীং যেক অনুমানা । আণিলেং পাহিজে ॥ ১০ ॥
পৰংতু কাংহীং যেক অনুমানা । আণিলেং পাহিজে ॥ ১০ ॥
সমৰ্থাপাসীং বহুত জন । ৰাহিলা পাহিজে সাভিমান ।
নিশ্চল় কৰূনিযাং মন । লোক অসতী ॥ ১১ ॥
নিশ্চল় কৰূনিযাং মন । লোক অসতী ॥ ১১ ॥
ম্লেচ দুৰ্জন উদংড । বহুতাং দিসাচেং মাজলেং বংড ।
যাকাৰ্ণেং অখংড । সাৱধান অসাৱেং ॥ ১২ ॥
যাকাৰ্ণেং অখংড । সাৱধান অসাৱেং ॥ ১২ ॥
সকল়কৰ্তা তো ঈশ্ৱৰু । তেণেং কেলা অংগিকাৰুং ।
তযা পুৰুষাচা ৱিচাৰু । ৱিৰুঅল়া জাণে ॥ ১৩ ॥
তযা পুৰুষাচা ৱিচাৰু । ৱিৰুঅল়া জাণে ॥ ১৩ ॥
ন্যায নীতি ৱিৱেক ৱিচাৰ । নানা প্ৰসংগপ্ৰকাৰ ।
পৰীক্ষিণেং পৰাংতৰ । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৪ ॥
পৰীক্ষিণেং পৰাংতৰ । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৪ ॥
মাহাযেত্ন সাৱধপণেং । সমঈং ধাৰিষ্ট ধৰণেং ।
অদ্ভূতচি কাৰ্য কৰণেং । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৫ ॥
অদ্ভূতচি কাৰ্য কৰণেং । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৫ ॥
যেশ কীৰ্তি প্ৰতাপ মহিমা । উত্তম গুণাসী নাহীং সীমা ।
নাহীং দুসতী উপমা । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৬ ॥
নাহীং দুসতী উপমা । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৬ ॥
দেৱ ব্ৰহ্মণ আচাৰ ৱিচাৰ । কিতেক জনাসী আধাৰ ।
সদা ঘডে পৰোপকাৰ । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৭ ॥
সদা ঘডে পৰোপকাৰ । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৭ ॥
যেহলোক পৰলোক পাহাণেং । অখংড সাৱধপণেং ৰাহাণেং ।
বহুত জনাচেং সাহাণেং । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৮ ॥
বহুত জনাচেং সাহাণেং । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৮ ॥
দেৱাচা কৈপক্ষ ঘেণে । ব্ৰহ্মাণাচী চিংতা ৱাহাণেং ।
বহু জনাসী পাল়ণেং । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৯ ॥
বহু জনাসী পাল়ণেং । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ১৯ ॥
ধৰ্মস্থাপনেচে নৰ । তে ঈশ্ৱৰাচে অৱতাৰ ।
জালে আহেত পুঢেং হোণাৰ । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ২০ ॥
জালে আহেত পুঢেং হোণাৰ । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ২০ ॥
উত্তম গুণাচা গ্ৰাহিক । তৰ্ক তীক্ষণ ৱিৱেক ।
ধৰ্মৱাসনা পুণ্যশ্লোক । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ২১ ॥
ধৰ্মৱাসনা পুণ্যশ্লোক । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ২১ ॥
সকল় গুণাংমধেং সাৰ । তজৱিজা ৱিৱেক ৱিচাৰ ।
জেণেং পাৱিজে পৈলপাৰ । অৰত্ৰপৰত্ৰীংচা ॥ ২২ ॥
জেণেং পাৱিজে পৈলপাৰ । অৰত্ৰপৰত্ৰীংচা ॥ ২২ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে উত্তমপুৰুষনিৰূপণনাম সমাস সহাৱা ॥
সমাস সাতৱা : জনস্ৱভাৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
জনাচা লালচী স্ৱভাৱ । আৰংভীং ম্হণতী দেৱ ।
ম্হনিজে মলা কাংহীং দেৱ । ঐসী ৱাসনা ॥ ১ ॥
ম্হনিজে মলা কাংহীং দেৱ । ঐসী ৱাসনা ॥ ১ ॥
কাংহীংচ ভক্তী কেলী নস্তাং । আণী ইছিতী প্ৰসন্নতা ।
জৈসেং কাংহীংচ সেৱা ন কৰিতা। স্ৱামীস মাগতী ॥ ২ ॥
জৈসেং কাংহীংচ সেৱা ন কৰিতা। স্ৱামীস মাগতী ॥ ২ ॥
কষ্টেংৱিণ ফল় নাহীং । কষ্টেংৱিণ ৰাজ্য নাহীং ।
কেল্যাৱিণ হোত নাহীং । সাধ্য জনীং ॥ ৩ ॥
কেল্যাৱিণ হোত নাহীং । সাধ্য জনীং ॥ ৩ ॥
আল়সেং কাম নসতেং । হেং তোং প্ৰত্যযাস যেতেং ।
কষ্টাকডে চুকাৱিতেং । হীন জন ॥ ৪ ॥
কষ্টাকডে চুকাৱিতেং । হীন জন ॥ ৪ ॥
আধীং কষ্টাচেং দুঃখ সোসিতি । তে পুঢেং সুখাচেং ফল় ভোগিতী ।
আধীং আল়সেং সুখাৱতী । ত্যাসী পুঢেং দুঃখ ॥ ৫ ॥
আধীং আল়সেং সুখাৱতী । ত্যাসী পুঢেং দুঃখ ॥ ৫ ॥
যেহলোক অথৱা পৰলোক । দোহিংকডে সাৰিখাচ ৱিৱেক ।
দীৰ্ঘ সূচনেচেং কৌতুক । কল়লেং পাহিজে ॥ ৬ ॥
দীৰ্ঘ সূচনেচেং কৌতুক । কল়লেং পাহিজে ॥ ৬ ॥
মেল়ৱিতী তিতুকেং ভক্ষিতী । তে কঠীণ কাল়ীং মৰোন জাতী ।
দীৰ্ঘ সূচনেনেং ৱৰ্ততী । তেচি ভলে ॥ ৭ ॥
দীৰ্ঘ সূচনেনেং ৱৰ্ততী । তেচি ভলে ॥ ৭ ॥
যেহলোকীংচা সংচিতাৰ্থ । পৰলোকীংচা পৰমাৰ্থ ।
সংচিতেংৱিণ ৱেৰ্থ । জীত মেলেং ॥ ৮ ॥
সংচিতেংৱিণ ৱেৰ্থ । জীত মেলেং ॥ ৮ ॥
যেকদাং মেল্যানেং সুটেনা । পুন্হা জন্মোজন্মীং যাতনা ।
আপণাস মাৰী ৱাংচৱিনা । তো আত্মহত্যাৰা ॥ ৯ ॥
আপণাস মাৰী ৱাংচৱিনা । তো আত্মহত্যাৰা ॥ ৯ ॥
প্ৰতিজন্মীং আত্মঘাত । কোণেং কৰাৱেং গণীত ।
যাকাৰণেং জন্মমৃত্য । কেৱী চুকে ॥ ১০ ॥
যাকাৰণেং জন্মমৃত্য । কেৱী চুকে ॥ ১০ ॥
দেৱ সকল় কাংহীং কৰিতো । ঐসেং প্ৰাণীমাত্ৰ বোলতো ।
ত্যাচে ভেটীচা লাভ তো । অকস্মাত জালা ॥ ১১ ॥
ত্যাচে ভেটীচা লাভ তো । অকস্মাত জালা ॥ ১১ ॥
ৱিৱেকাচ লাভ ঘডে । জেণেং পৰমাত্মা ঠাঈং পডে ।
ৱিৱেক পাহাতাং সাংপডে । ৱিৱেকীং জনীং ॥ ১২ ॥
ৱিৱেক পাহাতাং সাংপডে । ৱিৱেকীং জনীং ॥ ১২ ॥
দেৱ পাহাতাং আহে যেক । পৰংতু কৰিতো অনেক ।
ত্যা অনেকাস যেক । ম্হণোং নযে কীং ॥ ১৩ ॥
ত্যা অনেকাস যেক । ম্হণোং নযে কীং ॥ ১৩ ॥
দেৱাচেং কৰ্তুত্ৱ আণি দেৱ । কল়লা পাহিজে অভিপ্ৰাৱ ।
কল়ল্যাৱিণ কিতেক জীৱ । উগেচ বোলতী ॥ ১৪ ॥
কল়ল্যাৱিণ কিতেক জীৱ । উগেচ বোলতী ॥ ১৪ ॥
উগেচ বোলতী মূৰ্খপণেং । শাহাণপণ ৱাঢাযাকাৰণেং ।
ত্ৰুপ্তিলাগীং উপাৱ কৰণেং । ঐসেং জালেং ॥ ১৫ ॥
ত্ৰুপ্তিলাগীং উপাৱ কৰণেং । ঐসেং জালেং ॥ ১৫ ॥
জেহীং উদংড কষ্ট কেলে । তে ভাগ্য ভোগূন ঠেলে ।
যেৰ তে বোলতচি ৰাহিলে । কৰংটে জন ॥ ১৬ ॥
যেৰ তে বোলতচি ৰাহিলে । কৰংটে জন ॥ ১৬ ॥
কৰংট্যাচেং কৰংট লক্ষণ । সমজোন জাতী ৱিচক্ষণ ।
ভৰল্যাচেং উত্তম লক্ষণ । কৰংট্যাস কল়েনা ॥ ১৭ ॥
ভৰল্যাচেং উত্তম লক্ষণ । কৰংট্যাস কল়েনা ॥ ১৭ ॥
ত্যাচী পৈসাৱলী কুবুদ্ধী । তেথেং কৈংচী অসেল শুদ্ধী ।
কুবুদ্ধী তেচি সুবুদ্ধী । ঐসী ৱাটে ॥ ১৮ ॥
কুবুদ্ধী তেচি সুবুদ্ধী । ঐসী ৱাটে ॥ ১৮ ॥
মনুষ্য শুদ্ধীস সাংডাৱেং । ত্যাচেং কাযে খৰেং মানাৱেং ।
জেথেং ৱিচাৰাচ্যা নাৱেং । সুন্যাকাৰ ॥ ১৯ ॥
জেথেং ৱিচাৰাচ্যা নাৱেং । সুন্যাকাৰ ॥ ১৯ ॥
ৱিচাৰেং যেহলোক পৰলোক । ৱিচাৰেং হোতসে সাৰ্থক ।
ৱিচাৰেং নিত্যানিত্য ৱিৱেক । পাহিলা পাহিজে ॥ ২০ ॥
ৱিচাৰেং নিত্যানিত্য ৱিৱেক । পাহিলা পাহিজে ॥ ২০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে জনস্ৱভাৱনিৰূপণনাম সমাস সাতৱা ॥
সমাস আঠৱা : অংতৰ্দেৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ব্ৰহ্ম নিৰাকাৰ নিশ্চল় । আত্ম্যাস ৱিকাৰ চংচল় ।
তযাস ম্হণতী সকল় । দেৱ ঐসেং ॥ ১ ॥
তযাস ম্হণতী সকল় । দেৱ ঐসেং ॥ ১ ॥
দেৱাচা ঠাৱচি লাগেনা । যেক দেৱ নেমস্ত কল়েনা ।
বহুত দেৱীং অনুমানেনা । যেক দেৱ ॥ ২ ॥
বহুত দেৱীং অনুমানেনা । যেক দেৱ ॥ ২ ॥
ম্হণোনী ৱিচাৰ অসাৱা । ৱিচাৰেং দেৱ শোধাৱা ।
বহুত দেৱাংচা গোৱা । পডোংচি নযে ॥ ৩ ॥
বহুত দেৱাংচা গোৱা । পডোংচি নযে ॥ ৩ ॥
দেৱ ক্ষত্ৰীং পাহিলা । ত্যাসাৰিখা ধাতূচা কেলা ।
পৃথ্ৱীমধেং দংডক চালিলা । যেণেং ৰীতীং ॥ ৪ ॥
পৃথ্ৱীমধেং দংডক চালিলা । যেণেং ৰীতীং ॥ ৪ ॥
নানা প্ৰতিমাদেৱাংচেং মূল় । তো হা ক্ষত্ৰদেৱচি কেৱল় ।
নানা ক্ষত্ৰেং ভূমংডল় । শোধূন পাহাৱেং ॥ ৫ ॥
নানা ক্ষত্ৰেং ভূমংডল় । শোধূন পাহাৱেং ॥ ৫ ॥
ক্ষত্ৰদেৱ পাষাণাচা । ৱিচাৰ পাহাতাং তযাচা ।
তংত লাগলা মুল়াচা । অৱতাৰাকডে ॥ ৬ ॥
তংত লাগলা মুল়াচা । অৱতাৰাকডে ॥ ৬ ॥
অৱতাৰী দেৱ সংপলে । দেহে ধৰুনী ৱৰ্তোন গেলে ।
ত্যাহূন থোৰ অনুমানলে । ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশ ॥ ৭ ॥
ত্যাহূন থোৰ অনুমানলে । ব্ৰহ্মা ৱিষ্ণু মহেশ ॥ ৭ ॥
ত্যা তিহী দেৱাংস জ্যাচী সত্তা । তো অংতৰাত্মাচি পাহাতাং ।
কৰ্তা ভোক্তা তত্ৱতা । প্ৰতক্ষ আহে ॥ ৮ ॥
কৰ্তা ভোক্তা তত্ৱতা । প্ৰতক্ষ আহে ॥ ৮ ॥
যুগানযুগেং তিন্হী লোক । যেকচি চালৱী অনেক ।
হা নিশ্চযাচা ৱিৱেক । ৱেদশাস্ত্ৰীং পাহাৱা ॥ ৯ ॥
হা নিশ্চযাচা ৱিৱেক । ৱেদশাস্ত্ৰীং পাহাৱা ॥ ৯ ॥
আত্মা ৱৰ্তৱিতো শৰীৰ । তোচি দেৱ উত্তৰোত্তৰ ।
জাণীৱৰূপেং কল়িৱৰ । ৱিৱেকেং ৱৰ্তৱী ॥ ১০ ॥
জাণীৱৰূপেং কল়িৱৰ । ৱিৱেকেং ৱৰ্তৱী ॥ ১০ ॥
তো অংতৰ্দেৱ চুকতী । ধাংৱা ঘেঊন তীৰ্থা জাতী ।
প্ৰাণী বাপুডে কষ্টতী । দেৱাস নেণতাং ॥ ১১ ॥
প্ৰাণী বাপুডে কষ্টতী । দেৱাস নেণতাং ॥ ১১ ॥
মগ ৱিচাৰিতী অংতঃকৰ্ণীং । জেথেং তেথেং ধোংডা পাণী ।
উগেংচি ৱণৱণ হিংডোনি । কাযে হোতেং ॥ ১২ ॥
উগেংচি ৱণৱণ হিংডোনি । কাযে হোতেং ॥ ১২ ॥
ঐসা জ্যাসী ৱিচাৰ কল়লা । তেণেং সত্সংগ ধৰিলা ।
সত্সংগেং দেৱ সাংপডলা । বহুত জনাসী ॥ ১৩ ॥
সত্সংগেং দেৱ সাংপডলা । বহুত জনাসী ॥ ১৩ ॥
ঐসীং হে ৱিৱেকাচীং কামেং । ৱিৱেকী জাণতীল নেমেং ।
অৱিৱেকী ভুললে ভ্ৰমেং । ত্যাংস হেং কল়েনা ॥ ১৪ ॥
অৱিৱেকী ভুললে ভ্ৰমেং । ত্যাংস হেং কল়েনা ॥ ১৪ ॥
অংতৰৱেধী অংতৰ জাণে । বাহেৰমুদ্ৰা কাংহীংচ নেণেং ।
ম্হণোন ৱিৱেকী শাহণে । অংতৰ শোধিতী ॥ ১৫ ॥
ম্হণোন ৱিৱেকী শাহণে । অংতৰ শোধিতী ॥ ১৫ ॥
ৱিৱেকেংৱিণ জো ভাৱ । তো ভাৱচি অভাৱ ।
মুৰ্খস্য প্ৰতিমা দেৱ । ঐসেং ৱচন ॥ ১৬ ॥
মুৰ্খস্য প্ৰতিমা দেৱ । ঐসেং ৱচন ॥ ১৬ ॥
পাহাত সমজত সেৱটা গেলা । তোচি ৱিৱেকী ভলা ।
তত্ৱেং সাংডুনী পাৱলা । নিৰংজনীং ॥ ১৭ ॥
তত্ৱেং সাংডুনী পাৱলা । নিৰংজনীং ॥ ১৭ ॥
আৰে জেং আকাৰাসী যেতেং । তেং অৱঘেংচ নাসোন জতেং ।
মগ গল্বল্যাৱেগল়েং তেং । পৰব্ৰহ্ম জাণাৱেং ॥ ১৮ ॥
মগ গল্বল্যাৱেগল়েং তেং । পৰব্ৰহ্ম জাণাৱেং ॥ ১৮ ॥
চংচল় দেৱ নিশ্চল় ব্ৰহ্ম । পৰব্ৰহ্মীং নাহীং ভ্ৰম ।
প্ৰত্যযজ্ঞানেং নিভ্ৰম । হোঈজেতেং ॥ ১৯ ॥
প্ৰত্যযজ্ঞানেং নিভ্ৰম । হোঈজেতেং ॥ ১৯ ॥
প্ৰচীতীৱিণ জেং কেলেং । তেং তেং অৱঘেং ৱেৰ্থ গেলেং ।
প্ৰাণী কষ্টকষ্টোংচি মেলেং । কৰ্মকচাটেং ॥ ২০ ॥
প্ৰাণী কষ্টকষ্টোংচি মেলেং । কৰ্মকচাটেং ॥ ২০ ॥
কৰ্মাৱেগল়েং ন ৱ্হাৱেং । তৰী দেৱাস কাসযা ভজাৱেং ।
ৱিৱেকী জাণতী স্ৱভাৱেং । মূৰ্খ নেণে ॥ ২১ ॥
ৱিৱেকী জাণতী স্ৱভাৱেং । মূৰ্খ নেণে ॥ ২১ ॥
কাংহীং অনুমানলেং ৱিচাৰেং । দেৱ আহে জগদাংতৰেং ।
সগুণাকৰিতাং নিৰ্ধাৰেং । নিৰ্গুণ পাৱিজে ॥ ২২ ॥
সগুণাকৰিতাং নিৰ্ধাৰেং । নিৰ্গুণ পাৱিজে ॥ ২২ ॥
সগুণ পাহাতাং মুল়াস গেলা । সহজচি নিৰ্গুণ পাৱলা ।
সংগত্যাগেং মোকল়া জালা । ৱস্তুৰূপ ॥ ২৩ ॥
সংগত্যাগেং মোকল়া জালা । ৱস্তুৰূপ ॥ ২৩ ॥
পৰমেশ্ৱৰীং অনুসংধান । লাৱিতাং হোঈজে পাৱন ।
মুখ্য জ্ঞানেংচি ৱিজ্ঞান । পাৱিজেতেং ॥ ২৪ ॥
মুখ্য জ্ঞানেংচি ৱিজ্ঞান । পাৱিজেতেং ॥ ২৪ ॥
ঐসীং হে ৱিৱেকাচীং ৱিৱৰ্ণেং । পাহাৱীং সুচিত অংতঃকৰ্ণেং ।
নিত্যানিত্য ৱিৱেকশ্ৰৱণেং । জগদোধাৰ ॥ ২৫ ॥
নিত্যানিত্য ৱিৱেকশ্ৰৱণেং । জগদোধাৰ ॥ ২৫ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে অংতৰ্দেৱনিৰূপণনাম সমাস আঠৱা ॥
সমাস নৱৱা : নিদ্ৰানিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ৱংদূনিযাং আদিপুৰুষ । বোলোং নিদ্ৰেচা ৱিল়াস ।
নিদ্ৰা আলিযাং সাৱকাস । জাণাৰ নাহীং ॥ ১ ॥
নিদ্ৰা আলিযাং সাৱকাস । জাণাৰ নাহীং ॥ ১ ॥
নিদ্ৰেনেং ৱ্যাপিলী কাযা । আল়স আংগ মোডে জাংভযা ।
তেণেংকৰিতাং বৈসাৱযা । ধীৰ নাহীং ॥ ২ ॥
তেণেংকৰিতাং বৈসাৱযা । ধীৰ নাহীং ॥ ২ ॥
কডকডাং জাংভযা যেতী । চটচটাং চটক্যা ৱাজতী ।
ডকডকাং ডুকল্যা দেতী । সাৱকাস ॥ ৩ ॥
ডকডকাং ডুকল্যা দেতী । সাৱকাস ॥ ৩ ॥
যেকাচে ডোল়ে ঝাংকতী । যেকাচে ডোল়ে লাগতী ।
যেক তে ৱচকোন পাহাতী । চহুংকডে ॥ ৪ ॥
যেক তে ৱচকোন পাহাতী । চহুংকডে ॥ ৪ ॥
যেক উলথোন পডিলে । তিহীং ব্ৰহ্মৱিণে ফোডিলে ।
হুডকাচে টুকডে জালে । সুধী নাহীং ॥ ৫ ॥
হুডকাচে টুকডে জালে । সুধী নাহীং ॥ ৫ ॥
যেক টেংকোন বৈসলে । তেথেংচি ঘোৰোং লাগলে ।
যেক উতাণে পসৰলেং । সাৱকাস ॥ ৬ ॥
যেক উতাণে পসৰলেং । সাৱকাস ॥ ৬ ॥
কোণী মুৰ্কুংডী ঘালিতী । কোণী কানৱডেং নিজতী ।
কোণী চক্ৰীং ফিৰতী । চহুংকডে ॥ ৭ ॥
কোণী চক্ৰীং ফিৰতী । চহুংকডে ॥ ৭ ॥
যেক হাত হালৱিতী । যেক পাযে হালৱিতী ।
যেক দাংত খাতী । কৰ্কৰাটেং ॥ ৮ ॥
যেক দাংত খাতী । কৰ্কৰাটেং ॥ ৮ ॥
যেকাংচীং ৱস্ত্ৰেং নিঘোনি গেলীং । তে নাগৱীংচ লোল়োং লাগলীং ।
যেকাচীং মুংডাসীং গডবডলীং । চহুংকডে ॥ ৯ ॥
যেকাচীং মুংডাসীং গডবডলীং । চহুংকডে ॥ ৯ ॥
যেক নিজেলীং অৱ্যাৱেস্তেং । যেক দিসতী জৈসীং প্ৰেতে ।
দাংত পসৰুনী জৈসীং ভূতেং । ৱাঈট দিসতী ॥ ১০ ॥
দাংত পসৰুনী জৈসীং ভূতেং । ৱাঈট দিসতী ॥ ১০ ॥
যেক ৱোসণতচি উঠিলে । যেক অংধাৰীং ফিৰোং লাগলে ।
যেক জাঊন নিজেলে । উকৰড্যাৱৰী ॥ ১১ ॥
যেক জাঊন নিজেলে । উকৰড্যাৱৰী ॥ ১১ ॥
যেক মডকীং উতৰিতী । যেক ভোঈ চাংচপতী ।
যেক উঠোন ৱাটা লাগতী । ভলতীকডে ॥ ১২ ॥
যেক উঠোন ৱাটা লাগতী । ভলতীকডে ॥ ১২ ॥
যেক প্ৰাণী ৱোসণাতী । যেক ফুংদফুংদোং ৰডতী ।
যেক খদখদাং হাসতী । সাৱকাস ॥ ১৩ ॥
যেক খদখদাং হাসতী । সাৱকাস ॥ ১৩ ॥
যেক হাকা মাৰূং লাগলে । যেক বো।ম্বলিত উঠিলে ।
যেক ৱচকোন ৰাহিলে । আপুলে ঠাঈং ॥ ১৪ ॥
যেক ৱচকোন ৰাহিলে । আপুলে ঠাঈং ॥ ১৪ ॥
যেক ক্ষণক্ষণা খুৰডতী । যেক ডোঈ খাজৱিতী ।
যেক কঢোং লাগতী । সাৱকাস ॥ ১৫ ॥
যেক কঢোং লাগতী । সাৱকাস ॥ ১৫ ॥
যেকাচ্যা লাল়া গল়াল্যা । যেকাচ্যা পিকা সাংডল্যা ।
যেকীং লঘুশংকা কেল্যা । সাৱকাস ॥ ১৬ ॥
যেকীং লঘুশংকা কেল্যা । সাৱকাস ॥ ১৬ ॥
যেক ৰাউত সোডিতী । যেক কৰ্পট ঢেংকৰ দেতী ।
যেক খাংকৰুনী থুংকিতী । ভলতীকডে ॥ ১৭ ॥
যেক খাংকৰুনী থুংকিতী । ভলতীকডে ॥ ১৭ ॥
যেক হাগতী যেক ৱোকিতী । যেক খোংকিতী যেক সিংকিতী ।
যেক তে পাণী মাগতী । নিদসুৰ্যা স্ৱৰেং ॥ ১৮ ॥
যেক তে পাণী মাগতী । নিদসুৰ্যা স্ৱৰেং ॥ ১৮ ॥
যেক দুস্ৱপ্নেং নিৰ্বুজলে । যেক সুস্ৱপ্নেং সংতোষলে ।
যেক তে গাঢমুঢী পডিলে । সুষুপ্তিমধেং ॥ ১৯ ॥
যেক তে গাঢমুঢী পডিলে । সুষুপ্তিমধেং ॥ ১৯ ॥
ইকডে উজেডাযা জালেং । কোণ্হীং পঢণেং আৰংভিলেং ।
কোণীং প্ৰাতস্মৰামি মাংডিলেং । হৰিকিৰ্তন ॥ ২০ ॥
কোণীং প্ৰাতস্মৰামি মাংডিলেং । হৰিকিৰ্তন ॥ ২০ ॥
কোণীং আঠৱিল্যা ধ্যানমূৰ্তি । কোণী যেকাংতীং জপ কৰিতী ।
কোণী পাঠাংতৰ উজল়িতী । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ২১ ॥
কোণী পাঠাংতৰ উজল়িতী । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ২১ ॥
নানা ৱিদ্যা নানা কল়া । আপলাল্যা সিকতী সকল়া ।
তানমানেং গাযেনকল়া । যেক গাতী ॥ ২২ ॥
তানমানেং গাযেনকল়া । যেক গাতী ॥ ২২ ॥
মাগেং নিদ্ৰা সংপলী । পুঢেং জাগৃতী প্ৰাপ্ত জালী ।
ৱেৱসাঈং বুদ্ধী আপুলী । প্ৰেৰিতে জালে ॥ ২৩ ॥
ৱেৱসাঈং বুদ্ধী আপুলী । প্ৰেৰিতে জালে ॥ ২৩ ॥
জ্ঞাতা তত্ৱেং সাংডূন পল়ালা । তুৰ্যেপৈলিকডে গেলা ।
আত্মনিৱেদনেং জালা । ব্ৰহ্মৰূপ ॥ ২৪ ॥
আত্মনিৱেদনেং জালা । ব্ৰহ্মৰূপ ॥ ২৪ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে নিদ্ৰানিৰূপণনাম সমাস নৱৱা ॥
সমাস দহাৱা : শ্ৰোতাঅৱলক্ষণনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
কোণীযেকা কাৰ্যাচা সাক্ষপ । কাংহীং তৰ়্হী ঘডে ৱিক্ষেপ ।
কাল় সাহে তেং আপেংআপ । হোত জাতেং ॥ ১ ॥
কাল় সাহে তেং আপেংআপ । হোত জাতেং ॥ ১ ॥
কাৰ্যভাগ হোত চালিলা । তেণেং প্ৰাণী শোক জালা ।
ৱিচাৰহি সুচোং লাগলা । দিৱসেংদেৱস ॥ ২ ॥
ৱিচাৰহি সুচোং লাগলা । দিৱসেংদেৱস ॥ ২ ॥
কোণীযেক প্ৰাণী জন্মাসী যেতো । কাংহীং তৰ়্হী কাল় সাহে হোতো ।
দুঃখাউপৰী সুখ দেতো । দেৱ কৃপাল়ুপণেং ॥ ৩ ॥
দুঃখাউপৰী সুখ দেতো । দেৱ কৃপাল়ুপণেং ॥ ৩ ॥
অৱঘাচি কাল় জৰী সজে । তৰী অৱঘেচি হোতী ৰাজে ।
কাংহীং সজে কাংহীং ন সজে । ঐসেং আহে ॥ ৪ ॥
কাংহীং সজে কাংহীং ন সজে । ঐসেং আহে ॥ ৪ ॥
যেকলোক অথৱা পৰলোক । সাধতাং কোণীযেক ৱিৱেক ।
অদ্ভূত হোযে স্ৱাভাৱিক । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ৫ ॥
অদ্ভূত হোযে স্ৱাভাৱিক । দেণেং ঈশ্ৱৰাচেং ॥ ৫ ॥
ঐকল্যাৱিণ কল়লেং । শিকল্যাৱিণ শহাণপণ আলেং ।
দেখিলেং না ঐকিলেং । ভূমংডল়ীং ॥ ৬ ॥
দেখিলেং না ঐকিলেং । ভূমংডল়ীং ॥ ৬ ॥
সকল় কাংহীং ঐকতাং কল়ে । কল়তাং কল়তাং ৱৃত্তি নিৱল়ে ।
নেমস্ত মনামধেং আকল়ে । সাৰাসাৰ ॥ ৭ ॥
নেমস্ত মনামধেং আকল়ে । সাৰাসাৰ ॥ ৭ ॥
শ্ৰৱণ ম্হণিজে ঐকাৱেং । মনন ম্হণিজে মনীং ধৰাৱেং ।
যেণেং উপাযেং স্ৱভাৱেং । ত্ৰযলোক্য চালে ॥ ৮ ॥
যেণেং উপাযেং স্ৱভাৱেং । ত্ৰযলোক্য চালে ॥ ৮ ॥
শ্ৰৱণাআড ৱিক্ষেপ যেতী । নানা জিনস সাংগো কিতী ।
সাৱধ অসতাং প্ৰত্যয যেতী । সকল় কাংহীং ॥ ৯ ॥
সাৱধ অসতাং প্ৰত্যয যেতী । সকল় কাংহীং ॥ ৯ ॥
শ্ৰৱণীং লোক বৈসলে । বোলতাং বোলতাং যেকাগ্ৰ জালে ।
ত্যাউপৰী জে নূতন আলে । তে যেকাগ্ৰ নৱ্হেতী ॥ ১০ ॥
ত্যাউপৰী জে নূতন আলে । তে যেকাগ্ৰ নৱ্হেতী ॥ ১০ ॥
মনুষ্য বাহেৰ হিংডোনী আলেং । নানা প্ৰকাৰীচেং ঐকিলেং ।
উদংড গলবলূং লাগলেং । উগেং অসেনা ॥ ১১ ॥
উদংড গলবলূং লাগলেং । উগেং অসেনা ॥ ১১ ॥
প্ৰসংগ পাহোন চালতী । ঐসে লোক থোডে অসতী ।
শ্ৰৱণীং নানা ৱিক্ষেপ হোতী । তে হে ঐকা ॥ ১২ ॥
শ্ৰৱণীং নানা ৱিক্ষেপ হোতী । তে হে ঐকা ॥ ১২ ॥
শ্ৰৱণীং বৈসলে ঐকাযা । অডোং লাগলীসেং কাযা ।
যেতী কডকডাং জাংভযা । নিদ্ৰাভৰেং ॥ ১৩ ॥
যেতী কডকডাং জাংভযা । নিদ্ৰাভৰেং ॥ ১৩ ॥
বৈসলে সুচিত কৰূনি মনা । পৰী তেং মনচি ঐকেনা ।
মাগেং হোতেং ঐকিলেং নানা । তেংচি ধৰুনী বৈসলেং ॥ ১৪ ॥
মাগেং হোতেং ঐকিলেং নানা । তেংচি ধৰুনী বৈসলেং ॥ ১৪ ॥
তত্পৰ কেলেং শৰীৰ । পৰী মনামধেং আণীক ৱিচাৰ ।
কল্পনা কল্পী তো ৱিস্তাৰ । কিতী ম্হণৌনি সাংগাৱা ॥ ১৫ ॥
কল্পনা কল্পী তো ৱিস্তাৰ । কিতী ম্হণৌনি সাংগাৱা ॥ ১৫ ॥
জেং জেং কাংহীং শ্ৰৱণীং পডিলেং । তিতুকেং সমজোন ৱিৱৰলেং ।
তৰীচ কাংহীং সাৰ্থক জালেং । নিৰূপণীং ॥ ১৬ ॥
তৰীচ কাংহীং সাৰ্থক জালেং । নিৰূপণীং ॥ ১৬ ॥
মন দিসতেং মাং ধৰাৱেং । জ্যাচেং ত্যানেং আৱৰাৱেং ।
আৱৰূন ৱিৱেকেং ধৰৱেং । অৰ্থাংতৰীং ॥ ১৭ ॥
আৱৰূন ৱিৱেকেং ধৰৱেং । অৰ্থাংতৰীং ॥ ১৭ ॥
নিৰূপণীং যেঊন বৈসলা । পৰী তো উদংড জেঊন আলা ।
বৈসতাংচ কাসাৱিস জালা । ত্ৰুষাকাংত ॥ ১৮ ॥
বৈসতাংচ কাসাৱিস জালা । ত্ৰুষাকাংত ॥ ১৮ ॥
আধীং উদক আণৱিলেং । ঘল়ঘল়াং উদংড ঘেতলেং ।
তেণেং মল়মল়ূং লাগলেং । উঠোনী গেলা ॥ ১৯ ॥
তেণেং মল়মল়ূং লাগলেং । উঠোনী গেলা ॥ ১৯ ॥
কৰ্পট ঢেংকৰ উচক্যা দেতী । ৱাৰা সৰতাং মোঠী ফজিতী ।
ক্ষণক্ষণা উঠোনী জাতী । লঘুশংকেসী ॥ ২০ ॥
ক্ষণক্ষণা উঠোনী জাতী । লঘুশংকেসী ॥ ২০ ॥
দিশেনেং কাসাৱিস কেলা । আৱঘেংচি সাংডূন ধাংৱিলা ।
নিৰূপণপ্ৰসংগীং নিঘোন গেলা । অখংড ঐসা ॥ ২১ ॥
নিৰূপণপ্ৰসংগীং নিঘোন গেলা । অখংড ঐসা ॥ ২১ ॥
দৃষ্টাংতী কাংহীং অপূৰ্ৱ আলেং । অংতঃকৰ্ণ তেথেংচি ৰাহিলেং ।
কোঠৱৰী কাযে ৱাচিলেং । কাংহীং কল়েনা ॥ ২২ ॥
কোঠৱৰী কাযে ৱাচিলেং । কাংহীং কল়েনা ॥ ২২ ॥
নিৰূপণীং যেঊন বৈসলা । তো ৱিংচুৱেং ফণকাৱিলা ।
কৈচেং নিৰূপণ জালা । কাসাৱিস ॥ ২৩ ॥
কৈচেং নিৰূপণ জালা । কাসাৱিস ॥ ২৩ ॥
পোটামধেং তিডিক উঠিলী । পাঠীমধেং কৰক ভৰলী ।
চালক চিখল্যা পুল়ী জালী । বৈসৱেনা ॥ ২৪ ॥
চালক চিখল্যা পুল়ী জালী । বৈসৱেনা ॥ ২৪ ॥
পিসোল়া চাঊন পল়ালা । তেণেং প্ৰাণী দুশ্চীত জালা ।
কোণেং নেটেং গল্বলা কেলা । তেথেংচি ধাৱেং ॥ ২৫ ॥
কোণেং নেটেং গল্বলা কেলা । তেথেংচি ধাৱেং ॥ ২৫ ॥
ৱিষৈ লোক শ্ৰৱণীং যেতী । তে বাযেকাংকডেচ পাহাতী ।
চোৰটে লোক চোৰূন জাতী । পাদৰক্ষা ॥ ২৬ ॥
চোৰটে লোক চোৰূন জাতী । পাদৰক্ষা ॥ ২৬ ॥
হোযে নৱ্হে ৱাদৱেৱাদ । তেণেং উদংড জালা খেদ ।
সিৱ্যা গাল়ী অপ্ৰমাদ । হোতাং চুকলা ॥ ২৭ ॥
সিৱ্যা গাল়ী অপ্ৰমাদ । হোতাং চুকলা ॥ ২৭ ॥
কোণী নিৰূপণীং বৈসতী । সাৱকস গোষ্টী লাৱিতী ।
হৰিদাস তে ৰেং ৰেং কৰিতী । পোটাসাঠীং ॥ ২৮ ॥
হৰিদাস তে ৰেং ৰেং কৰিতী । পোটাসাঠীং ॥ ২৮ ॥
বহুত জাণতে মিল়ালে । যেকাপুঢেং যেক বোলে ।
লোকাংচে আশযে ৰাহিলে । কোণ জাণে ॥ ২৯ ॥
লোকাংচে আশযে ৰাহিলে । কোণ জাণে ॥ ২৯ ॥
মাঝেং হোযে তুঝেং নৱ্হে । ঐসী অখংড জযাস সৱে ।
ন্যাযে নীতি সাংডূন ধাৱে । অন্যাযাকডে ॥ ৩০ ॥
ন্যাযে নীতি সাংডূন ধাৱে । অন্যাযাকডে ॥ ৩০ ॥
আপল্য থোৰপণাসাঠীং । অচ্যাৱাচ্যা তোংড পিটী ।
ন্যাযে নাহীং তে সেৱটীং । পৰম অন্যাঈ ॥ ৩১ ॥
ন্যাযে নাহীং তে সেৱটীং । পৰম অন্যাঈ ॥ ৩১ ॥
যেকেকডে অভিমান উঠে । দূসৰেকডে উদংড পেটে ।
ঐসে শ্ৰোতে খৰে খোটে । কোণ জাণে ॥ ৩২ ॥
ঐসে শ্ৰোতে খৰে খোটে । কোণ জাণে ॥ ৩২ ॥
ম্হণোন জাণতে ৱিচক্ষণ । তেং আধীংচ ধৰিতী নেণেপণ ।
মূৰ্খ টোণপা আপণ । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩৩ ॥
মূৰ্খ টোণপা আপণ । কাংহীংচ নাহীং ॥ ৩৩ ॥
আপণাহূন দেৱ থোৰ । ঐসা জযাস কল়লা ৱিচাৰ ।
সকল় কাংহীং জগদাংতৰ । তেহিং ৰাখাৱেং ॥ ৩৪ ॥
সকল় কাংহীং জগদাংতৰ । তেহিং ৰাখাৱেং ॥ ৩৪ ॥
সভেমধেং কল়হো জালা । শব্দ যেতো জাণত্যালা ।
অংতৰেং ৰাখোং নাহীং সিকলা । কৈসা যোগী । ৩৫ ॥
অংতৰেং ৰাখোং নাহীং সিকলা । কৈসা যোগী । ৩৫ ॥
ৱৈৰ কৰিতাং ৱৈৰচি ৱাঢে । আপণাস দুঃখ ভোগ্ণেং ঘডে ।
ম্হণোনি শাহাণ্যাচে কুকডে । কল়োং আলেং ॥ ৩৬ ॥
ম্হণোনি শাহাণ্যাচে কুকডে । কল়োং আলেং ॥ ৩৬ ॥
অখংড আপণা সাংভল়িতী । ক্ষুল্লকপণ যেঊং নেদিতী ।
থোৰ লোকাংস ক্ষ্মা শাংতি । অগত্য কৰণেং ॥ ৩৭ ॥
থোৰ লোকাংস ক্ষ্মা শাংতি । অগত্য কৰণেং ॥ ৩৭ ॥
অৱগুণাপাসীং বৈসলা গুণী । আৱগুণ কল়তো ততক্ষণীং ।
ৱিৱেকী পুৰুষাচী কৰণী । ৱিৱেকেং হোতে ॥ ৩৮ ॥
ৱিৱেকী পুৰুষাচী কৰণী । ৱিৱেকেং হোতে ॥ ৩৮ ॥
উপাযে পৰিযাযে দীৰ্ঘ প্ৰেত্ন । ৱিৱেকবল়েং নানা যেত্ন ।
কৰীল তযাচেং মহিমান । তোচি জাণে ॥ ৩৯ ॥
কৰীল তযাচেং মহিমান । তোচি জাণে ॥ ৩৯ ॥
দুৰ্জনীং ৱেৱদৰূন ঘেতলা । বাশ্কল় লোকীং ঘসৰিলা ।
ৱিৱেকাপাসূন চেৱলা । ৱিৱেকী কৈসা ॥ ৪০ ॥
ৱিৱেকাপাসূন চেৱলা । ৱিৱেকী কৈসা ॥ ৪০ ॥
ন্যাযে পৰিযাযে উপাযে । মূৰ্খাস হেং কল়ে কাযে ।
মূৰ্খাকৰিতাং চিৱডা হোযে । মজ্যালসীচা ॥ ৪১ ॥
মূৰ্খাকৰিতাং চিৱডা হোযে । মজ্যালসীচা ॥ ৪১ ॥
মগ তে শাহাণে নীট কৰিতী । স্ৱযেং সাহোন সাহৱিতী ।
স্ৱযেং কৰূন কৰৱিতী । লোকাংকৰৱীং ॥ ৪২ ॥
স্ৱযেং কৰূন কৰৱিতী । লোকাংকৰৱীং ॥ ৪২ ॥
পৃথ্ৱীমধেং উদংড জন । জনামধেং অসতী সজ্জন ।
জযাংকৰিতাং সমাধান । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ৪৩ ॥
জযাংকৰিতাং সমাধান । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ৪৩ ॥
তো মনোগতাংচীং আংগেং জাণে । মান প্ৰসংগ সমযে জাণে ।
সংতপ্তালাগীং নিৱঊ জাণে । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ৪৪ ॥
সংতপ্তালাগীং নিৱঊ জাণে । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ৪৪ ॥
ঐসা তো জাণতা লোক । সমৰ্থ তযাচা ৱিৱেক ।
ত্যচেং কৰণেং কাংহিং যেক । জনাস কল়েনা ॥ ৪৫ ॥
ত্যচেং কৰণেং কাংহিং যেক । জনাস কল়েনা ॥ ৪৫ ॥
বহুত জনস চলৱী । নানা মংডল়েং হালৱী ।
ঐসী হে সমৰ্থপদৱী । ৱিৱেকেং হোতে ॥ ৪৬ ॥
ঐসী হে সমৰ্থপদৱী । ৱিৱেকেং হোতে ॥ ৪৬ ॥
ৱিৱেক একাংতী কৰাৱা । জগদীশ ধাৰণেনেং ধৰাৱা ।
লোক আপলা আণী পৰাৱা । ম্হণোংচি নযে ॥ ৪৭ ॥
লোক আপলা আণী পৰাৱা । ম্হণোংচি নযে ॥ ৪৭ ॥
যেকাংতী ৱিৱেক ঠাঈং পডে । যেকাংতীং যেত্ন সাংপডে ।
যেকাংতীং তৰ্ক ৱাৱডে । ব্ৰহ্মাংডগোল়ীং ॥ ৪৮ ॥
যেকাংতীং তৰ্ক ৱাৱডে । ব্ৰহ্মাংডগোল়ীং ॥ ৪৮ ॥
যেকাংতী স্মৰণ কৰাৱেং । চুকলেং নিধান পডে ঠাৱেং ।
অংতৰাত্ম্যাসৰিসেং ফিৰাৱেং । কাংহীং তৰী ॥ ৪৯ ॥
অংতৰাত্ম্যাসৰিসেং ফিৰাৱেং । কাংহীং তৰী ॥ ৪৯ ॥
জযাস যেকাংত মানলা । অৱঘ্যা আধীং কল়ে ত্যালা ।
ত্যাৱেগল়েং ৱডিলপণালা । ঠৱচি নাহীং ॥ ৫০ ॥
ত্যাৱেগল়েং ৱডিলপণালা । ঠৱচি নাহীং ॥ ৫০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে শ্ৰোতাঅৱলক্ষণনিৰূপণনাম সমাস দহাৱা ॥ ॥
দশক অঠৰাৱা সমাপ্ত ॥