The Guru

ശ്രീ ദാസബോധ അധ്യായ 18

(Dasbodh Dashak 18 in Malayalam)

Samartha Ramdas

Also known as Dasbodh · Dasbodh adhyay 18 · Shri Dasbodh

Dasbodh Dashak 18. The Dasbodh of Samartha Ramdas, spoken in the caves at Shivthar Ghal and set down by his disciple Kalyan Swami. Cast as a dialogue between guru and disciple across twenty dashaks, each of ten samasas, it moves from the discipline of listening through discrimination between the real and the unreal to the nature of the Self — practical throughout, and addressed to people living in the world. This dashak is named in its colophon for श्रोताअवलक्षणनिरूपण.

#of 319
സമാസ പഹിലാ : ബഹുദേവസ്ഥാനനാമ ॥ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
സമാസ ദുസരാ : സര്വജ്ഞസംഗനിരൂപണ ॥ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
സമാസ തിസരാ : നിസ്പൃഹശികവണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ചൌഥാ : ദേഹദുര്ലഭനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പാംചവാ : കരംടപരീക്ഷാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സഹാവാ : ഉത്തമപുരുഷനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സാതവാ : ജനസ്വഭാവനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ആഠവാ : അംതര്ദേവനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ നവവാ : നിദ്രാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദഹാവാ : ശ്രോതാഅവലക്ഷണനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പഹിലാ : ബഹുദേവസ്ഥാനനാമ ॥ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
തുജ നമൂം ഗജവദനാ । തുഝാ മഹിമാ കളേനാ ।
വിദ്യാ ബുദ്ധി ദേസീ ജനാ । ലാഹാനഥോരാംസീ ॥ ൧ ॥
തുജ നമൂം സരസ്വതീ । ച്യാരീ വാചാ തുഝേന സ്ഫൂര്തീ ।
തുഝേം നിജരൂപ ജാണതീ । ഐസേ ഥോഡേ ॥ ൨ ॥
ധന്യ ധന്യ ചതുരാനനാ । താം കേലീ സൃഷ്ടീരചനാ ।
വേദ ശാസ്ത്രേം ഭേദ നാനാ । പ്രഗട കേലേ ॥ ൩ ॥
ധന്യ വിഷ്ണു പാളണ കരിസീ । യേകാംശേം സകള ജീവാംസീ ।
വാഢവിസീ വര്തവിസീ । ജാണജാണോം ॥ ൪ ॥
ധന്യ ധന്യ ഭൂളാശംകര । ജയാച്യാ ദേണ്യാസ നാഹീം പാര ।
രാമനാമ നിരംതര । ജപത ആഹേ ॥ ൫ ॥
ധന്യ ധന്യ ഇംദ്രദേവ । സകള ദേവാംചാഹി ദേവ ।
ഇംദ്രലോകീംചേം വൈഭവ । കായേ മ്ഹണൌനി സാംഗാവേം ॥ ൬ ॥
ധന്യ ധന്യ യേമധര്മ । സകള ജാണതീ ധര്മാധര്മ ।
പ്രാണീമാത്രാചേം വര്മ । ഠാഈം പാഡിതീ ॥ ൭ ॥
വേംകടേംസീം മഹിമാ കിതീ । ഭലേ ഉഭ്യാം അന്ന ഖാതീ ।
വഡേ ധിരഡീം സ്വാദ ഘേതീ । ആതളസ ആപാലാംചാ ॥ ൮ ॥
ധന്യ തൂം വോ ബനശംകരീ । ഉദംഡ ശാഖാംചിയാ ഹാരീ ।
വിവരവിവരോം ഭോജന കരീ । ഐസാ കൈംചാ ॥ ൯ ॥
ധന്യ ഭീമ ഗോലാംഗുളാ । കോരവഡ്യാംച്യാ ഉദംഡ മാളാ ।
ദഹി വഡേ ഖാതാം സകളാം । സമാധാന ഹോയേ ॥ ൧൦ ॥
ധന്യ തൂം ഖംഡേരായാ । ഭംഡാരേം ഹോയേ പിംവളീ കായാ ।
കാംദേഭരീത രോടഗേ ഖായാ । സിദ്ധ ഹോതീ ॥ ൧൧ ॥
ധന്യ തുളജാഭോവാനീ । ഭക്താം പ്രസന്ന ഹോതേ ജനീം ।
ഗുണവൈഭവാസ ഗണീ । ഐസാ കൈംചാ ॥ ൧൨ ॥
ധന്യ ധന്യ പാംഡുരംഗ । അഖംഡ കഥേചാ ഹോതോ ധിംഗ ।
താനമാനേം രാഗരംഗ । നാനാ പ്രകാരീം ॥ ൧൩ ॥
ധന്യ തൂം ഗാ ക്ഷത്രപാളാ । ഉദംഡ ജനാ ലാവിലാ ചാളാ ।
ഭാവേം ഭക്തി കരിതാം ഫളാ । വേള നാഹീം ॥ ൧൪ ॥
രാമകൃഷ്ണാദിക അവതാര । ത്യാംചാ മഹിമാ അപാര ।
ഉപാസനേസ ബഹുത നര । തത്പര ജാലേ ॥ ൧൫ ॥
സകള ദേവാംചേ മൂള । തോ ഹാ അംതരാത്മാചി കേവള ।
ഭൂമംഡളീം ഭോഗ സകള । ത്യാസീച ഘഡേ ॥ ൧൬ ॥
നാനാ ദേവ ഹോഊന ബൈസലാ । നാനാ ശക്തിരൂപേം ജാലാ ।
ഭോക്താ സകള വൈഭവാലാ । തോചി യേക ॥ ൧൭ ॥
യാചാ പാഹാവാ വിചാര । ഉദംഡ ലാംബലാ ജോജാര ।
ഹോതീ ജാതീ ദേവ നര । കിതീ മ്ഹണോനി ॥ ൧൮ ॥
കീര്തി ആണി അപകീര്തി । ഉദംഡ നിംദാ ഉദംഡ സ്തുതീ ।
സര്വത്രാംചീ ഭോഗപ്രാപ്തീ । അംതരാത്മ്യാസീച ഘഡേ ॥ ൧൯ ॥
കോണ ദേഹീം കായേ കരിതോ । കോണ ദേഹീം കായേ ഭോഗിതോ ।
ഭോഗീ ത്യാഗീ വീതരാഗീ തോ । യേകചി ആത്മാ ॥ ൨൦ ॥
പ്രാണീ സാഭിമാനേം ഭുലലേ । ദേഹ്യാകഡേ പാഹാത ഗേലേ ।
മുഖ്യ അംതരാത്മ്യാസ ചുകലേം । അംതരീം അസോനീ ॥ ൨൧ ॥
ആരേ യാ ആത്മയാചീ ചളവള പാഹേ । ഐസാ ഭൂമംഡളീം കോണ ആഹേ ।
അഗാധ പുണ്യേം അനുസംധാന രാഹേ । കാംഹീംയേക ॥ ൨൨ ॥
ത്യാ അനുസംധാനാസരിസേം । ജളോനീ ജാഈജേ കില്മിഷേം ।
അംതരനിഷ്ഠ ജ്ഞാനീ ഐസേ । വിവരോന പാഹാതീ ॥ ൨൩ ॥
അംതരനിഷ്ഠ തിതുകേ തരലേ । അംതരഭ്രഷ്ട തിതുകേ ബുഡാലേ ।
ബാഹ്യാത്കാരേം ഭരംഗളലേ । ലോകാചാരേം ॥ ൨൪ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ബഹുദേവസ്ഥാനനിരൂപണനാമ സമാസ പഹിലാ ॥
സമാസ ദുസരാ : സര്വജ്ഞസംഗനിരൂപണ ॥ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
നേണപണേം ജാലേം തേം ജാലേം । ജാലേം തേം ഹോഊന ഗേലേം ।
ജാണതേപണേം വര്തലേം । പാഹിജേ നേമസ്ത ॥ ൧ ॥
ജാണത്യാചീ സംഗതീ ധരാവീ । ജാണത്യാചീ സേവാ കരാവീ ।
ജാണത്യാചീ സദ്ബുദ്ധി ഘ്യാവീ । ഹളുഹളു ॥ ൨ ॥
ജാണത്യാപാസീം ലേഹോം സികാവേം । ജാണത്യാപാസീം വാചൂം സികാവേം ।
ജാണത്യാപാസീം പുസാവേം । സകള കാംഹീം ॥ ൩ ॥
ജാണത്യാസ കരാവാ ഉപകാര । ജാണത്യാസ ഝിജവാവേം ശരീര ।
ജാണത്യാചാ പാഹാവാ വിചാര । കൈസാ ആഹേ ॥ ൪ ॥
ജാണത്യാചേ സംഗതീനേം ഭജാവേം । ജാണത്യാചേ സംഗതീനേം ഝിജാവേം ।
ജാണത്യാചേ സംഗതീനേം രിഝാവേം । വിവരവിവരോം ॥ ൫ ॥
ജാണത്യാചേ ഗാവേം ഗാണേം । ജാണത്യാപാസീം വാജവണേം ।
നാനാ ആളാപ സികണേം । ജാണത്യാപാസീം ॥ ൬ ॥
ജാണത്യാചേ കാസേസീ ലാഗാവേം । ജാണത്യാചേം ഔഷധ ഘ്യാവീം ।
ജാണതാം സാംഗേല തേം കരാവേം । പഥ്യ ആധീം ॥ ൭ ॥
ജാണത്യാപാസീം പരീക്ഷാ സികണേം । ജാണത്യാപാസീം താലിമ കരണേം ।
ജാണത്യാപാസീം പോഹണേം । അഭ്യാസാവേം ॥ ൮ ॥
ജാണതാ ബോലേലേ തൈസേം ബോലാവേം । ജാണതാ സാംഗേല തൈസേം ചാലാവേം ।
ജാണത്യാചേം ധ്യാന ഘ്യാവേം । നാനാ പ്രകരീം ॥ ൯ ॥
ജാണത്യാച്യാ കഥാ സികാവ്യാ । ജാണത്യാച്യാ യുക്തി സമജാവ്യാ ।
ജാണത്യാച്യാ ഗോഷ്ടീ വിവരാവ്യാ । സകള കാംഹീം ॥ ൧൦ ॥
ജാണത്യാചേ പേംച ജാണാവേ । ജാണത്യാചേ പീള ഉകലാവേ ।
ജാണതാ രാഖേല തൈസേ രാഖാവേ । ലോക രാജീ ॥ ൧൧ ॥
ജാണത്യാചേ ജാണാവേ പ്രസംഗ । ജാണത്യാചേ ഘ്യാവേ രംഗ ।
ജാണത്യാചേ സ്ഫൂര്തീചേ തരംഗ । അഭ്യാസാവേ ॥ ൧൨ ॥
ജാണത്യാചാ സാക്ഷേപ ഘ്യാവാ । ജാണത്യാചാ തര്ക ജാണാവാ ।
ജാണത്യാചാ ഉല്ലേഖ സമജാവാ । ന ബോലതാംചി ॥ ൧൩ ॥
ജാണത്യാചേം ധൂര്തപണ । ജാണത്യാചേം രാജകാരണ ।
ജാണത്യാചേം നിരൂപണ । ഐകത ജാവേം ॥ ൧൪ ॥
ജാണ്ത്യാചീ കവിത്വേം സികാവീം । ഗദ്യേം പദ്യേം വോളഖാവീ ।
മാധുര്യവചനേം സമജാവീം । അംതര്യാമീം ॥ ൧൫ ॥
ജാണത്യാചേം പാഹാവേ പ്രബംദ । ജാണത്യാചേ വചനഭേദ ।
ജാണത്യാചേ നാനാ സംവാദ । ബരേ ശോധാവേ ॥ ൧൬ ॥
ജാണത്യാചീ തീക്ഷണതാ । ജാണത്യാചീ സഹിഷ്ണതാ ।
ജാണത്യാചീ ഉദാരത । സമജോന ഘ്യാവീ ॥ ൧൭ ॥
ജാണത്യാചീ നാനാ കല്പനാ । ജാണത്യാചീ ദീര്ഘ സൂചനാ ।
ജാണത്യാചീ വിവംചനാ । സമജോന ഘ്യാവീ ॥ ൧൮ ॥
ജാണത്യാചാ കാള സാര്ഥക । ജാണത്യാചാ അധ്യാത്മവിവേക ।
ജാണത്യാചേ ഗുണ അനേക । ആവഘേച ഘ്യാവേ ॥ ൧൯ ॥
ജാണത്യാചാ ഭക്തിമാര്ഗ । ജാണത്യാചാ വൈരാഗ്യയോഗ ।
ജാണത്യാചാ അവഘാ പ്രസംഗ । സമജോന ഘ്യാവാ ॥ ൨൦ ॥
ജാണത്യാചേം പാഹാവേം ജ്ഞാന । ജാണത്യാചേം സികാവേം ധ്യാന ।
ജാണത്യാചേം സൂക്ഷ്മ ചിന്ഹ । സമജോന ഘാവേം ॥ ൨൧ ॥
ജാണത്യാചേം അലിപ്തപണ । ജാണത്യാചേം വിദേഹലക്ഷണ ।
ജാണത്യാചേം ബ്രഹ്മവിവരണ । സമജോന ഘ്യാവേം ॥ ൨൨ ॥
ജാണത യേക അംതരാത്മാ । ത്യാചാ കായേ സാംഗാവാ മഹിമാ ।
വിദ്യാകളാഗുണസീമാ । കോണേം കരാവീ ॥ ൨൩ ॥
പരമേശ്വരാംചേ ഗുണാനുവാദ । അഖംഡ കരാവാ സംവാദ ।
തേണേംകരിതാം ആനംദ । ഉദംഡ ഹോതോ ॥ ൨൪ ॥
പരമേശ്വരേം നിര്മിലേം തേം । അഖംഡ ദൃഷ്ടീസ പഡതേം ।
വിവരവിവരോം സമജാവേം തേം । വിവേകീ ജനീം ॥ ൨൫ ॥
ജിതുകേം കാംഹീം നിര്മാണ ജാലേം । തിതുകേം ജഗദേശ്വരേം നിര്മിലേം ।
നിര്മാണ വേഗളേം കേലേം । പാഹിജേ ആധീം ॥ ൨൬ ॥
തോ നിര്മാണ കരതോ ജനാ । പരീ പാഹോം ജാതാം ദിസേനാ ।
വിവേകബളേം അനുമാനാ । ആണീത ജാവാ ॥ ൨൭ ॥
ത്യാചേം അഖംഡ ലാഗതാം ധ്യാന । കൃപാളുപണേം ദേതോ ആശന ।
സര്വകാള സംഭാഷണ । തദാംശേംചി കരാവേം ॥ ൨൮ ॥
ധ്യാന ധരീനാ തോ അഭക്ത । ധ്യാന ധരീല തോ ഭക്ത ।
സംസാരാപാസുനീ മുക്ത । ഭക്താംസ കരീ ॥ ൨൯ ॥
ഉപാസനേചേ സേവടീം । ദേവാം ഭക്താം അഖംഡ ഭേടീ ।
അവുഭവീ ജാണേല ഗോഷ്ടീ । പ്രത്യയാചീ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സര്വജ്ഞ്സംഗനിരൂപണനാമ സമാസ ദുസരാ ॥
സമാസ തിസരാ : നിസ്പൃഹശികവണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ദുല്ലഭ ശരീരീം ദുല്ലഭ ആയുഷ്യ । യാചാ കരൂം നയേ നാസ ।
ദാസ മ്ഹണേ സാവകാസ । വിവേക കരാവാ ॥ ൧ ॥
ന പാഹാതാം ഉത്തമ വിവേക । അവഘാ ഹോതോ അവിവേക ।
അവിവേകേം പ്രാണീ രംക । ഐസാ ദിസേ ॥ ൨ ॥
ഹേം ആപലേം ആപണ കേലേം । ആളസേം ഉദാസ നാഗവിലേം ।
വാഈട സംഗതീനേം ബുഡവിലേം । ദേഖത ദേഖതാം ॥ ൩ ॥
മൂര്ഖപണാചാ അഭ്യാസ ജാലാ । ബാഷ്കളപണേം ഘാതലാ ഘാലാ ।
കാമ ചാംഡാളാ ഉഠിലാ । തരുണപണീം ॥ ൪ ॥
മൂര്ഖ ആളസീ ആണി തരുണാ । സര്വാംവിഷീം ദൈന്യവാണാ ।
കാംഹീം മിളേനാ കോണാ । കായേ മ്ഹണാവേം ॥ ൫ ॥
ജേം ജേം പാഹിജേ തേം തേം നാഹീം । അന്നവസ്ത്ര തേംഹി നാഹീം ।
ഉത്തമ ഗുണ കാംഹീംച നാഹീം । അംതര്യാമീം ॥ ൬ ॥
ബോലതാം യേനാ ബൈസതാം യേനാ । പ്രസംഗ കാംഹീംച കളേനാ ।
ശരീര മന ഹേം വളേനാ । അഭ്യാസാകഡേ ॥ ൭ ॥
ലിഹിണേം നാഹീം വാചണേം നാഹീം । പുസണേം നാഹീം സാംഗണേം നാഹീം ।
നേമസ്തപണാചാ അഭ്യാസ നാഹീം । ബാഷ്കളപണേം ॥ ൮ ॥
ആപണാംസ കാംഹീംച യേനാ । ആണീ സികവിലേംഹി മാനേനാ ।
ആപണ വേഡാ ആണി സജ്ജനാ । ബോല ഠേവീ ॥ ൯ ॥
അംതരീ യേക ബാഹേരീ യേക । ഐസാ ജയാചാ വിവേക ।
പരലോകാചേം സാര്ഥക । കൈസേം ഘഡേ ॥ ൧൦ ॥
ആപലാ സംസാര നാസലാ । മനാമധേം പ്രസ്താവലാ ।
തരീ മഗ അഭ്യാസ കേലാ । പാഹിജേ വിവേകാചാ ॥ ൧൧ ॥
യേകാഗ്ര കരൂംനിയാ മന । ബളേംചി ധരാവേം സാധന ।
യേത്നീം ആളസാചേം ദര്ശന । ഹോഊംച നയേ ॥ ൧൨ ॥
അവഗുണ അവഘേചി സാംഡാവേ । ഉത്തമ ഗുണ അഭ്യാസാവേ ।
പ്രബംദ പാഠ കരീത ജാവേം । ജാഡ അര്ഥ ॥ ൧൩ ॥
പദപ്രബംദ ശ്ലോകപ്രബംദ । നാനാ ധാടീ മുദ്രാ ഛംദ ।
പ്രസംഗജ്ഞാനേംചി ആനംദ । ഹോത ആഹേ ॥ ൧൪ ॥
കോണേ പ്രസംഗീം കായേ മ്ഹണാവേം । ഐസേം സമജോന ജാണാവേം ।
ഉഗേംചി വാഉഗേം സിണാവേം । കാസയാസീ ॥ ൧൫ ॥
ദുസര്യാചേം അംതര ജാണാവേം । ആദര ദേഖോന മ്ഹണാവേം ।
ജേം ആഠവേല തേം ഗാവേം । ഹേം മൂര്ഖപണ ॥ ൧൬ ॥
ജയാചീ ജൈസീ ഉപാസനാ । തേംചി ഗാവേം ചുകാവേനാ ।
രാഗജ്ഞാനാ താളജ്ഞാനാ । അഭ്യാസാവേം ॥ ൧൭ ॥
സാഹിത സംഗീത പ്രസംഗ മാനേം । കരാവീം കഥേംചീം ഘമശാനേം ।
അര്ഥാംതര ശ്രവണമനനേം । കാഢീത ജാവേം ॥ ൧൮ ॥
പാഠ ഉദംഡചി അസാവേം । സര്വകാള ഉജളീത ജാവേം ।
സാംഗിതലേം ഗോഷ്ടീചേം അസാവേം । സ്മരണ അംതരീം ॥ ൧൯ ॥
അഖംഡ യേകാംത സേവാവാ । ഗ്രന്ഥമാത്ര ധാംഡോളാവാ ।
പ്രചിത യേഈല തോ ഘ്യാവാ । അര്ഥ മനീം ॥ ൨൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ നിസ്പൃഹശികവണനിരൂപണനാമ സമാസ തിസരാ ॥
സമാസ ചൌഥാ : ദേഹദുര്ലഭനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം ഗണേശപൂജന । ദേഹ്യാകരിതാം ശാരദാവംദന ।
ദേഹ്യാകരിതാം ഗുരു സജ്ജന । സംത ശ്രോതേ ॥ ൧ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം കവിത്വേം ചാലതീ । ദേഹ്യാകരിതാം അധേനേം കരിതീ ।
ദേഹ്യാകരിതാം അഭ്യാസിതീ । നാനാ വിദ്യാ ॥ ൨ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം ഗ്രംഥലേഖന । നാനാ ലിപീവോളഖണ ।
നാനാ പദാര്ഥശോധന । ദേഹ്യാകരിതാം ॥ ൩ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം മാഹാംജ്ഞാനീ । സിദ്ധ സധു ഋഷീ മുനീ ।
ദേഹ്യാകരിതാം തീര്ഥാടണീം । ഫിരതീ പ്രാണീ ॥ ൪ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം ശ്രവണ ഘഡേ । ദേഹ്യാകരിതാം മനനീം പവാഡേ ।
ദേഹ്യാകരിതാം ദേഹീം ആതുഡേ । മുഖ്യ പരമാത്മാ ॥ ൫ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം കര്മമാര്ഗ । ദേഹ്യാകരിതാം ഉപാസനാമാര്ഗ ।
ദേഹ്യാകരിതാം ജ്ഞാനമാര്ഗ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൬ ॥
യോഗീ വീതരാഗീ താപസീ । ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ സായാസീ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം ആത്മയാസീ ।  പ്രഗടണേം ഘഡേ ॥ ൭ ॥
യേഹലോക ആണി പരലോക । ദേഹ്യാകരിതാം സകള സാര്ഥക ।
ദേഹേംവിണ നിരാര്ഥക । സകള കാംഹീം ॥ ൮ ॥
പുരശ്ചരണേം അനുഷ്ഠാനേം । ഗോരാംജനേം ധൂമ്രപാനേം ।
സീതോഷ്ണ പംചാഗ്നീ സാധണേം । ദേഹ്യാകരിതാം ॥ ൯ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം പുണ്യസീള । ദേഹ്യാകരിതാം പാപീ കേവള ।
ദേഹ്യാകരിതാം അനര്ഗള । സുചിസ്മംത ॥ ൧൦ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം അവതാരീ । ദേഹ്യാകരിതാം വേഷധാരീ ।
നാനാ ബംഡേം പാഷാംഡേം കരീ । ദേഹ്യാകരിതാം ॥ ൧൧ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം വിഷയഭോഗ । ദേഹ്യാകരിതാം സകള ത്യാഗ ।
ഹോതീ ജാതീ നാനാ രോഗ । ദേഹ്യാകരിതാം ॥ ൧൨ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം നവവിധാ ഭക്തീ । ദേഹ്യാകരിതാം ചതുര്വിധാ മുക്തീ ।
ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ യുക്തീ । നാനാ മതേം ॥ ൧൩ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം ദാനധര്മ । ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ വര്മ ।
ദേഹ്യാകരിതാം പൂര്വകര്മ । മ്ഹണതീ ജനീം ॥ ൧൪ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ സ്വാര്ഥ । ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ അര്ഥ ।
ദേഹ്യാകരിതാം ഹോഈജേ വേര്ഥ । ആണീ ധന്യ ॥ ൧൫ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ കളാ । ദേഹ്യാകരിതാം ഉണാ ആഗളാ ।
ദേഹ്യാകരിതാം ജിവ്ഹാളാ । ഭക്തിമാര്ഗാചാ ॥ ൧൬ ॥
നാനാ സന്മാര്ഗസാധനേം । ദേഹ്യാകരിതാം തുടതീ ബംധനേം ।
ദേഹ്യാകരിതാം നിവേദനേം । മോക്ഷ ലാഭേ ॥ ൧൭ ॥
ദേഹേ സകളാമധേം ഉത്തമു । ദേഹീം രാഹിലാ ആത്മാരാമു ।
സകളാം ഘടീം പുരുഷോത്തമു । വിവേകീ ജാണതീ ॥ ൧൮ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ കീര്തീ । അഥവാ നാനാ അപകീര്തീ ।
ദേഹ്യാകരിതാം ഹോതീ ജാതീ । അവതാരമാളികാ ॥ ൧൯ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ ഭ്രമ । ദേഹ്യാകരിതാം നാനാ സംഭ്രമ ।
ദേഹ്യാചേന ഉത്തമോത്തമ । ഭോഗിതീ പദേം ॥ ൨൦ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം സകള കാംഹീം । ദേഹ്യാവിണ കാംഹീം നാഹീം ।
ആത്മാ വിരേ ഠാഈം ഠാഈം । നവ്ഹതാച ജൈസാ ॥ ൨൧ ॥
ദേഹേ പരലോകീംചേം താരൂം । നാനാ ഗുണാംചാ ഗുണാഗരു ।
നാനാ രത്നാംചാ വിചാരു । ദേഹ്യാചേനീ ॥ ൨൨ ॥
ദേഹ്യാചേന ഗായേനകളാ । ദേഹ്യാചേന സംഗീതകളാ ।
ദേഹ്യാചേന അംതര്കളാ । ഠാഈം പഡേ ॥ ൨൩ ॥
ദേഹേ ബ്രഹ്മാംഡാചേം ഫള । ദേഹേ ദുല്ലഭചി കേവള ।
പരീ യാ ദേഹ്യാസ നിവള । ഉമജവാവേം ॥ ൨൪ ॥
ദേഹ്യാകരിതാം ലഹനഥോര । കരിതീ ആപുലാലേ വ്യാപാര ।
ത്യാഹിമധേം ലാഹാനഥോര । കിതീയേക ॥ ൨൫ ॥
ജേ ജേ ദേഹേ ധരുനീ ആലേ । തേ തേ കാംഹീം കരൂന ഗേലേ ।
ഹരിഭജനേം പാവന ജാലേ । കിതീയേക ॥ ൨൬ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം മൂള । സംകല്പരൂപചി കേവള ।
നാനാ സംകല്പേം ദേഹേഫള । ഘേഊന ആലേം ॥ ൨൭ ॥
ഹരിസംകല്പ മുളീം ഹോതാ । തോചി ഫളീം പാഹാവാ ആതാം ।
നാനാ ദേഹ്യാംതരീം തത്വതാ । ശോധിതാം കളേ ॥ ൨൮ ॥
വേലാചേ മുളീം ബീജ । ഉദകരൂപ വേലീ സമജ ।
പുഢേം ഫളാമധേം ബീജ । മുളീംച്യാ അംശേം ॥ ൨൯ ॥
മുളാകരിതാം ഫള യേതേം । ഫളാകരിതാം മൂള ഹോതേം ।
യേണേംകരിതാം ഹോത ജാതേം । ഭൂമംഡള ॥ ൩൦ ॥
അസോ കാംഹീം യേക കരണേം । കൈസേം ഘഡേ ദേഹ്യാവിണേം ।
ദേഹേ സര്ഥകീം ലാവണേം । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൩൧ ॥
ആത്മ്യാകരിതാം ദേഹേ ജാലാ । ദേഹ്യാകരിതാം ആത്മാ തഗലാ ।
ഉഭയയോഗേം ഉദംഡ ചാലിലാ । കാര്യഭാഗ ॥ ൩൨ ॥
ചോരൂന ഗുപ്തരൂപേം കരാവേം । തേം ആത്മയാസീ പഡേ ഠാവേം ।
കര്തുത്വ യാചേന സ്വഭാവേം । സകള കാംഹീം ॥ ൩൩ ॥
ദേഹ്യാമധേം ആത്മാ അസതോ । ദേഹേ പൂജിതാം ആത്മാ തോഷതോ ।
ദേഹേ പീഡിതാം ആത്മാ ക്ഷോഭതോ । പ്രത്യക്ഷ ആതാം ॥ ൩൪ ॥
ദേഹ്യാവേഗ്ളീ പൂജാ പാവേനാ । ദേഹ്യാവിണ പൂജാ ഫാവേനാ ।
ജനീം ജനാര്ദന മ്ഹണോനീ ജനാ । സംതുഷ്ട കരാവേം ॥ ൩൫ ॥
ഉദംഡ പ്രഗടലാ വിചാര । ധര്മസ്ഥാപനാ തദനംതര ।
തേഥേംച പൂജേസ അധികാര । പുണ്യശരീരീം ॥ ൩൬ ॥
സഗട ഭജന കരൂം യേതേം । തരീ മൂര്ഖപണ ആംഗീം ലാഗതേം ।
ഗാഢവാസീ പൂജിതാം കളതേം । കായേ ത്യാലാ ॥ ൩൭ ॥
പൂജ്യ പൂജേസീ അധികാര । ഉഗേചി തോഷവാവേ ഇതര ।
ദുഖഊം നയേ കോണാചേം അംതര । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൩൮ ॥
സകള ജഗദാംതരീംചാ ദേവ । ക്ഷോഭതാ രാഹാവ്യാ കോഠേം ഠാവ ।
ജനാവേഗളാ ജനാസ ഉപാവ । ആണീക നാഹീം ॥ ൩൯ ॥
പരമേശ്വരാചേ അനംത ഗുണ । മനുഷ്യേം കായേ സാംഗാവീ ഖൂണ ।
പരംതു അധ്യാത്മഗ്രംഥശ്രവണ । ഹോതാം ഉമജേ ॥ ൪൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ദേഹദുര്ലഭനിരൂപണനാമ സമാസ ചൌഥാ ॥
സമാസ പാംചവാ : കരംടപരീക്ഷാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ധാന്യ ഉദംഡ മോജിലേം । പരീ ത്യാ മാപേം നാഹീം ഭക്ഷിലേം ।
വിവരല്യവിണ തൈസേം ജാലേം । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൧ ॥
പാഠ മ്ഹണതാം ആവരേനാ । പുസതാം കാംഹീംച കളേനാ ।
അനുഭവ പാഹാതാം അനുമാനാ- । മധേം പഡേം ॥ ൨ ॥
ശബ്ദരത്നേം പരീക്ഷാവീം । പ്രത്യയാചീം പാഹോന ഘ്യാവീം ।
യേര തേ അവഘീം സാംഡാവീം । യേകീകഡേ ॥ ൩ ॥
നാവരൂപ ആവഘേം സാംഡാവേം । മഗ അനുഭവാസ മാംഡാവേം ।
സാര അസാര യേകചി കരാവേം । ഹേം മൂര്ഖപണ ॥ ൪ ॥
ലേഖകേം കുള സമജവാവേം । കിംവാ ഉഗേംച വാചാവേം ।
യേണേം ദൃഷ്ടാംതേം സമജാവേം । കോണീംതരീ ॥ ൫ ॥
ജേഥേം നാഹീം സമജാവീസ । തേഥേം ആവഘീ കുസമുസ ।
പുസോം ജാതാം വസവസ । വക്താ കരീ ॥ ൬ ॥
നാന ശബ്ദ യേകവടിലേ । പ്രചീതീവീണ ഉപാവ കേലേ ।
പരീ തേ അവഘേചി വേര്ഥ ഗേലേ । ഫഡപ്രസംഗീം ॥ ൭ ॥
പസേവരീ വൈരണ ഘാതലേം । താംതഡീനേം ജാതേം വോഡിലേം ।
തേണേം പീഠ ബാരീക ആലേം । ഹേം തോ ഘഡേനാ ॥ ൮ ॥
ഘാംസാമാഗേം ഘാംസ ഘാതലാ । ആവകാശ നാഹീം ചാവായാലാ ।
അവഘാ ബോകണാ ഭരിലാ । പുഢേം കൈസേം ॥ ൯ ॥
ഐകാ ഫഡനിസീചേം ലക്ഷണ । വിരംഗ ജാഊം നേദീ ക്ഷണ ।
സമസ്താംചേം അംതഃകര്ണ । സാംഭാളീത ജാവേം ॥ ൧൦ ॥
സൂക്ഷ്മ നാമേം സുഖേം ഘ്യാവീം । തിതുകീം രൂപേം വോളഖാവീം ।
വോളഖോന സമജവാവീം । ശ്രോതയാംസീ ॥ ൧൧ ॥
സമശാ പുരതാം സുഖീ ഹോതീ । ശ്രോതേ അവഘേ ആനംദതീ ।
അവഘേ ക്ഷണക്ഷണാ വംദിതീ । ഗോസാവിയാംസീ ॥ ൧൨ ॥
സമശാ പുരതാം വംദിതീ । സമശാ ന പുരതാം നിംദിതീ ।
ഗോസാംവീ ചിണചിണ കരിതീ । കോണ്യാ ഹിശേബേം ॥ ൧൩ ॥
ശുധ സോനേം പാഹോന ഘ്യാവേം । കസീം ലാഉനീ താവാവേം ।
ശ്രവണമനനേം ജാണാവേം । പ്രത്യയാസീ ॥ ൧൪ ॥
വൈദ്യാചീ പ്രചിത യേനാ । വേഥാ പരതീ ഹോയേനാ ।
ആണീ രാഗേജാവേം ജനാ । കോണ്യാ ഹിശേബേം ॥ ൧൫ ॥
ഖോടേം കോഠേംചി ചാലേനാ । ഖോടേം കോണാസ മാനേനാ ।
യാകാരണേം അനുമാനാ । ഖരേം ആണാവേം ॥ ൧൬ ॥
ലിഹിണേം ന യേതാം വ്യാപാര കേലാ । കാംഹീം യേക ദിവസ ചാലിലാ ।
പുസതാ സുരനീസ ഭേടലാ । തേവ്ഹാം ഖോടേം ॥ ൧൭ ॥
സര്വ ആവഘേം ഹിശേബീം ഠാവേം । പ്രത്യയ സാക്ഷീനേം ബോലാവേം ।
മഗ സുരനീസേം കായേ കരാവേം । സാംഗാനാ നാ ॥ ൧൮ ॥
സ്വയേ ആപണചി ഗുംതേ । സമജാവീസ കൈസേ ഹോതേ ।
നേണതാം കോണീയേക തേ । ആപദോം ലാഗതീ ॥ ൧൯ ॥
ബളേംവിണ യുദ്ധാസ ഗേലാ । തോ സര്വസ്വേം നാഗവലാ ।
ശബ്ദ ഠേവാവാ കോണാലാ । കോണ കൈസാ ॥ ൨൦ ॥
ജേ പ്രചീതീസ ആലേം ഖരേം । തേംചി ഘ്യാവേം അത്യാദരേം ।
അനുഭവേംവിണ ജേം ഉത്തരേം । തേം ഫലകടേം ജാണാവീം ॥ ൨൧ ॥
സികഊം ജാതാം രാഗ ചഢേ । പരംതു പുഢേം ആദള ഘഡേ ।
ഖോടാ നിശ്ചയ താത്കാള ഉഡേ । ലോകാമധേം ॥ ൨൨ ॥
ഖരേം സാംഡുനീ ഖോടേം ഘേണേം । ഭകാധേസ കായേ ഉണേം ।
ത്രിഭുവനീം നാരായണേ । ന്യായ കേലാ ॥ ൨൩ ॥
തോ ന്യായ സാംഡിതാം സേവടീം । അവഘേം ജഗചി ലാഗേ പാഠീം ।
ജനീം ഭംഡഭാംഡോം ഹിംപുടീം । കിതീ വ്ഹാവേം ॥ ൨൪ ॥
അന്യായേം ബഹുതാംസ പുരവലേം । ഹേം ദേഖിലേം നാ ഐകിലേം ।
വേഡേം ഉഗേംചി ഭരീം ഭരലേം । അസത്യാചേ ॥ ൨൫ ॥
അസത്യ മ്ഹണിജേ തേംചി പാപ । സത്യ ജാണാവേം സ്വരൂപ ।
ദോഹീംമധേം സാക്ഷപ । കോണാചാ കരാവാ ॥ ൨൬ ॥
മായേമധേം ബോലണേം ചാലണേം സാചേം । മായാ നസ്താം ബോലണേം കൈംചേം ।
യാകാരണേം നിശബ്ദാചേം । മൂള ശോധാവേം ॥ ൨൭ ॥
വച്യാംശ ജാണോനി സാംഡാവാ । ലക്ഷ്യാംശ വിവരോന ഘ്യാവാ ।
യാകാരണേം നിശബ്ദ മുളാചാ ഗോവാ । ആഢളേനാ ॥ ൨൮ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീ പൂര്വപക്ഷ । സാംഡൂന അലക്ഷീം ലാവാവേം ലക്ഷ ।
മനനസീള പരമ ദക്ഷ । തോചി ജാണേ ॥ ൨൯ ॥
നാനാ ഭൂസ ആണി കണ । യേകചി മ്ഹണണേം അപ്രമാണ ।
രസ ചോവഡിയാ കോണ । ശാഹാണാ സേവീ ॥ ൩൦ ॥
പിംഡീം നിത്യാനിത്യ വിവേക । ബ്രഹ്മാംഡീം സാരാസാര അനേക ।
സകള ശോധൂനിയാം യേക । സാര ഘ്യാവേം ॥ ൩൧ ॥
മായേകരിതാം കോണീയേക । അന്വയ ആണി വീതരേക ।
തേ മായാ നസ്താം വിവേക । കൈസാ കരാവാ ॥ ൩൨ ॥
തത്വേം തത്വ ശോധാവേം । മാഹാംവാകീം പ്രവേശാവേം ।
ആത്മനിവേദനേം പാവാവേം । സമാധാന ॥ ൩൩ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ കരംടപരീക്ഷാനിരൂപണനാമ സമാസ പാംചവാ ॥
സമാസ സഹാവാ : ഉത്തമപുരുഷനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
നാനാ വസ്ത്രേം നാനാ ഭൂഷണേം । യേണേം ശരീര ശ്രൃംഘാരണേം ।
വിവേകേം വിചാരേം രാജകരണേം । അംതര ശ്രൃംഘാരിജേ ॥ ൧൧ ।
ശരീര സുംദര സതേജ । വസ്ത്രേം ഭൂഷണേം കേലേ സജ്ജ ।
അംതരീം നസ്താം ച്യാതുര്യബീജ । കദാപി ശോഭാ ന പവേ ॥ ൨ ॥
തുംഡ ഹേംകാഡ കഠോര വചനീ । അഖംഡ തോലേ സാഭിമാനീ ।
ന്യായ നീതി അംതഃകര്ണീം । ഘേണാര നാഹീം ॥ ൩ ॥
തറ്ഹേ സീഘ്രകോപീ സദാ । കദാപി ന ധരീ മര്യാദാ ।
രാജകാരണ സംവാദാ । മിളോംചി നേണേം ॥ ൪ ॥
ഐസേം ലൌംദ ബേഇമാനീ । കദാപി സത്യ നാഹീം വചനീം ।
പാപീ അപസ്മാര ജനീം । രാക്ഷേസ ജാണാവേം ॥ ൫ ॥
സമയാസാരിഖാ സമയോ യേനാ । നേമ സഹസാ ചലേനാ ।
നേമ ധരിതാം രാജകാരണാ । അംതര പഡേ ॥ ൬ ॥
അതി സര്വത്ര വര്ജാവേം । പ്രസംഗ പാഹോന ചാലാവേം ।
ഹടനിഗ്രഹീം ന പഡാവേം । വിവേകീം പുരുഷേം ॥ ൭ ॥
ബഹുതചി കരിതാം ഹട । തേഥേം യേഊന പഡേല തട ।
കോണീയേകാചാ സേവട । ജാലാ പാഹിജേ ॥ ൮ ॥
ബരേം ഈശ്വര ആഹേ സാഭിമാനീ । വിശേഷ തുളജാഭോവാനീ ।
പരംതു വിചാര പാഹോനീ । കാര്യേ കരണേം ॥ ൯ ॥
അഖംഡചി സാവധാനാ । ബഹുത കായേ കരാവീ സൂചനാ ।
പരംതു കാംഹീം യേക അനുമാനാ । ആണിലേം പാഹിജേ ॥ ൧൦ ॥
സമര്ഥാപാസീം ബഹുത ജന । രാഹിലാ പാഹിജേ സാഭിമാന ।
നിശ്ചള കരൂനിയാം മന । ലോക അസതീ ॥ ൧൧ ॥
മ്ലേച ദുര്ജന ഉദംഡ । ബഹുതാം ദിസാചേം മാജലേം ബംഡ ।
യാകാര്ണേം അഖംഡ । സാവധാന അസാവേം ॥ ൧൨ ॥
സകളകര്താ തോ ഈശ്വരു । തേണേം കേലാ അംഗികാരും ।
തയാ പുരുഷാചാ വിചാരു । വിരുഅളാ ജാണേ ॥ ൧൩ ॥
ന്യായ നീതി വിവേക വിചാര । നാനാ പ്രസംഗപ്രകാര ।
പരീക്ഷിണേം പരാംതര । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൧൪ ॥
മാഹായേത്ന സാവധപണേം । സമഈം ധാരിഷ്ട ധരണേം ।
അദ്ഭൂതചി കാര്യ കരണേം । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൧൫ ॥
യേശ കീര്തി പ്രതാപ മഹിമാ । ഉത്തമ ഗുണാസീ നാഹീം സീമാ ।
നാഹീം ദുസതീ ഉപമാ । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൧൬ ॥
ദേവ ബ്രഹ്മണ ആചാര വിചാര । കിതേക ജനാസീ ആധാര ।
സദാ ഘഡേ പരോപകാര । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൧൭ ॥
യേഹലോക പരലോക പാഹാണേം । അഖംഡ സാവധപണേം രാഹാണേം ।
ബഹുത ജനാചേം സാഹാണേം । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൧൮ ॥
ദേവാചാ കൈപക്ഷ ഘേണേ । ബ്രഹ്മാണാചീ ചിംതാ വാഹാണേം ।
ബഹു ജനാസീ പാളണേം । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൧൯ ॥
ധര്മസ്ഥാപനേചേ നര । തേ ഈശ്വരാചേ അവതാര ।
ജാലേ ആഹേത പുഢേം ഹോണാര । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൨൦ ॥
ഉത്തമ ഗുണാചാ ഗ്രാഹിക । തര്ക തീക്ഷണ വിവേക ।
ധര്മവാസനാ പുണ്യശ്ലോക । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൨൧ ॥
സകള ഗുണാംമധേം സാര । തജവിജാ വിവേക വിചാര ।
ജേണേം പാവിജേ പൈലപാര । അരത്രപരത്രീംചാ ॥ ൨൨ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ഉത്തമപുരുഷനിരൂപണനാമ സമാസ സഹാവാ ॥
സമാസ സാതവാ : ജനസ്വഭാവനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ജനാചാ ലാലചീ സ്വഭാവ । ആരംഭീം മ്ഹണതീ ദേവ ।
മ്ഹനിജേ മലാ കാംഹീം ദേവ । ഐസീ വാസനാ ॥ ൧ ॥
കാംഹീംച ഭക്തീ കേലീ നസ്താം । ആണീ ഇഛിതീ പ്രസന്നതാ ।
ജൈസേം കാംഹീംച സേവാ ന കരിതാ। സ്വാമീസ മാഗതീ ॥ ൨ ॥
കഷ്ടേംവിണ ഫള നാഹീം । കഷ്ടേംവിണ രാജ്യ നാഹീം ।
കേല്യാവിണ ഹോത നാഹീം । സാധ്യ ജനീം ॥ ൩ ॥
ആളസേം കാമ നസതേം । ഹേം തോം പ്രത്യയാസ യേതേം ।
കഷ്ടാകഡേ ചുകാവിതേം । ഹീന ജന ॥ ൪ ॥
ആധീം കഷ്ടാചേം ദുഃഖ സോസിതി । തേ പുഢേം സുഖാചേം ഫള ഭോഗിതീ ।
ആധീം ആളസേം സുഖാവതീ । ത്യാസീ പുഢേം ദുഃഖ ॥ ൫ ॥
യേഹലോക അഥവാ പരലോക । ദോഹിംകഡേ സാരിഖാച വിവേക ।
ദീര്ഘ സൂചനേചേം കൌതുക । കളലേം പാഹിജേ ॥ ൬ ॥
മേളവിതീ തിതുകേം ഭക്ഷിതീ । തേ കഠീണ കാളീം മരോന ജാതീ ।
ദീര്ഘ സൂചനേനേം വര്തതീ । തേചി ഭലേ ॥ ൭ ॥
യേഹലോകീംചാ സംചിതാര്ഥ । പരലോകീംചാ പരമാര്ഥ ।
സംചിതേംവിണ വേര്ഥ । ജീത മേലേം ॥ ൮ ॥
യേകദാം മേല്യാനേം സുടേനാ । പുന്ഹാ ജന്മോജന്മീം യാതനാ ।
ആപണാസ മാരീ വാംചവിനാ । തോ ആത്മഹത്യാരാ ॥ ൯ ॥
പ്രതിജന്മീം ആത്മഘാത । കോണേം കരാവേം ഗണീത ।
യാകാരണേം ജന്മമൃത്യ । കേവീ ചുകേ ॥ ൧൦ ॥
ദേവ സകള കാംഹീം കരിതോ । ഐസേം പ്രാണീമാത്ര ബോലതോ ।
ത്യാചേ ഭേടീചാ ലാഭ തോ । അകസ്മാത ജാലാ ॥ ൧൧ ॥
വിവേകാച ലാഭ ഘഡേ । ജേണേം പരമാത്മാ ഠാഈം പഡേ ।
വിവേക പാഹാതാം സാംപഡേ । വിവേകീം ജനീം ॥ ൧൨ ॥
ദേവ പാഹാതാം ആഹേ യേക । പരംതു കരിതോ അനേക ।
ത്യാ അനേകാസ യേക । മ്ഹണോം നയേ കീം ॥ ൧൩ ॥
ദേവാചേം കര്തുത്വ ആണി ദേവ । കളലാ പാഹിജേ അഭിപ്രാവ ।
കളല്യാവിണ കിതേക ജീവ । ഉഗേച ബോലതീ ॥ ൧൪ ॥
ഉഗേച ബോലതീ മൂര്ഖപണേം । ശാഹാണപണ വാഢായാകാരണേം ।
ത്രുപ്തിലാഗീം ഉപാവ കരണേം । ഐസേം ജാലേം ॥ ൧൫ ॥
ജേഹീം ഉദംഡ കഷ്ട കേലേ । തേ ഭാഗ്യ ഭോഗൂന ഠേലേ ।
യേര തേ ബോലതചി രാഹിലേ । കരംടേ ജന ॥ ൧൬ ॥
കരംട്യാചേം കരംട ലക്ഷണ । സമജോന ജാതീ വിചക്ഷണ ।
ഭരല്യാചേം ഉത്തമ ലക്ഷണ । കരംട്യാസ കളേനാ ॥ ൧൭ ॥
ത്യാചീ പൈസാവലീ കുബുദ്ധീ । തേഥേം കൈംചീ അസേല ശുദ്ധീ ।
കുബുദ്ധീ തേചി സുബുദ്ധീ । ഐസീ വാടേ ॥ ൧൮ ॥
മനുഷ്യ ശുദ്ധീസ സാംഡാവേം । ത്യാചേം കായേ ഖരേം മാനാവേം ।
ജേഥേം വിചാരാച്യാ നാവേം । സുന്യാകാര ॥ ൧൯ ॥
വിചാരേം യേഹലോക പരലോക । വിചാരേം ഹോതസേ സാര്ഥക ।
വിചാരേം നിത്യാനിത്യ വിവേക । പാഹിലാ പാഹിജേ ॥ ൨൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ജനസ്വഭാവനിരൂപണനാമ സമാസ സാതവാ ॥
സമാസ ആഠവാ : അംതര്ദേവനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ബ്രഹ്മ നിരാകാര നിശ്ചള । ആത്മ്യാസ വികാര ചംചള ।
തയാസ മ്ഹണതീ സകള । ദേവ ഐസേം ॥ ൧ ॥
ദേവാചാ ഠാവചി ലാഗേനാ । യേക ദേവ നേമസ്ത കളേനാ ।
ബഹുത ദേവീം അനുമാനേനാ । യേക ദേവ ॥ ൨ ॥
മ്ഹണോനീ വിചാര അസാവാ । വിചാരേം ദേവ ശോധാവാ ।
ബഹുത ദേവാംചാ ഗോവാ । പഡോംചി നയേ ॥ ൩ ॥
ദേവ ക്ഷത്രീം പാഹിലാ । ത്യാസാരിഖാ ധാതൂചാ കേലാ ।
പൃഥ്വീമധേം ദംഡക ചാലിലാ । യേണേം രീതീം ॥ ൪ ॥
നാനാ പ്രതിമാദേവാംചേം മൂള । തോ ഹാ ക്ഷത്രദേവചി കേവള ।
നാനാ ക്ഷത്രേം ഭൂമംഡള । ശോധൂന പാഹാവേം ॥ ൫ ॥
ക്ഷത്രദേവ പാഷാണാചാ । വിചാര പാഹാതാം തയാചാ ।
തംത ലാഗലാ മുളാചാ । അവതാരാകഡേ ॥ ൬ ॥
അവതാരീ ദേവ സംപലേ । ദേഹേ ധരുനീ വര്തോന ഗേലേ ।
ത്യാഹൂന ഥോര അനുമാനലേ । ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണു മഹേശ ॥ ൭ ॥
ത്യാ തിഹീ ദേവാംസ ജ്യാചീ സത്താ । തോ അംതരാത്മാചി പാഹാതാം ।
കര്താ ഭോക്താ തത്വതാ । പ്രതക്ഷ ആഹേ ॥ ൮ ॥
യുഗാനയുഗേം തിന്ഹീ ലോക । യേകചി ചാലവീ അനേക ।
ഹാ നിശ്ചയാചാ വിവേക । വേദശാസ്ത്രീം പാഹാവാ ॥ ൯ ॥
ആത്മാ വര്തവിതോ ശരീര । തോചി ദേവ ഉത്തരോത്തര ।
ജാണീവരൂപേം കളിവര । വിവേകേം വര്തവീ ॥ ൧൦ ॥
തോ അംതര്ദേവ ചുകതീ । ധാംവാ ഘേഊന തീര്ഥാ ജാതീ ।
പ്രാണീ ബാപുഡേ കഷ്ടതീ । ദേവാസ നേണതാം ॥ ൧൧ ॥
മഗ വിചാരിതീ അംതഃകര്ണീം । ജേഥേം തേഥേം ധോംഡാ പാണീ ।
ഉഗേംചി വണവണ ഹിംഡോനി । കായേ ഹോതേം ॥ ൧൨ ॥
ഐസാ ജ്യാസീ വിചാര കളലാ । തേണേം സത്സംഗ ധരിലാ ।
സത്സംഗേം ദേവ സാംപഡലാ । ബഹുത ജനാസീ ॥ ൧൩ ॥
ഐസീം ഹേ വിവേകാചീം കാമേം । വിവേകീ ജാണതീല നേമേം ।
അവിവേകീ ഭുലലേ ഭ്രമേം । ത്യാംസ ഹേം കളേനാ ॥ ൧൪ ॥
അംതരവേധീ അംതര ജാണേ । ബാഹേരമുദ്രാ കാംഹീംച നേണേം ।
മ്ഹണോന വിവേകീ ശാഹണേ । അംതര ശോധിതീ ॥ ൧൫ ॥
വിവേകേംവിണ ജോ ഭാവ । തോ ഭാവചി അഭാവ ।
മുര്ഖസ്യ പ്രതിമാ ദേവ । ഐസേം വചന ॥ ൧൬ ॥
പാഹാത സമജത സേവടാ ഗേലാ । തോചി വിവേകീ ഭലാ ।
തത്വേം സാംഡുനീ പാവലാ । നിരംജനീം ॥ ൧൭ ॥
ആരേ ജേം ആകാരാസീ യേതേം । തേം അവഘേംച നാസോന ജതേം ।
മഗ ഗല്ബല്യാവേഗളേം തേം । പരബ്രഹ്മ ജാണാവേം ॥ ൧൮ ॥
ചംചള ദേവ നിശ്ചള ബ്രഹ്മ । പരബ്രഹ്മീം നാഹീം ഭ്രമ ।
പ്രത്യയജ്ഞാനേം നിഭ്രമ । ഹോഈജേതേം ॥ ൧൯ ॥
പ്രചീതീവിണ ജേം കേലേം । തേം തേം അവഘേം വേര്ഥ ഗേലേം ।
പ്രാണീ കഷ്ടകഷ്ടോംചി മേലേം । കര്മകചാടേം ॥ ൨൦ ॥
കര്മാവേഗളേം ന വ്ഹാവേം । തരീ ദേവാസ കാസയാ ഭജാവേം ।
വിവേകീ ജാണതീ സ്വഭാവേം । മൂര്ഖ നേണേ ॥ ൨൧ ॥
കാംഹീം അനുമാനലേം വിചാരേം । ദേവ ആഹേ ജഗദാംതരേം ।
സഗുണാകരിതാം നിര്ധാരേം । നിര്ഗുണ പാവിജേ ॥ ൨൨ ॥
സഗുണ പാഹാതാം മുളാസ ഗേലാ । സഹജചി നിര്ഗുണ പാവലാ ।
സംഗത്യാഗേം മോകളാ ജാലാ । വസ്തുരൂപ ॥ ൨൩ ॥
പരമേശ്വരീം അനുസംധാന । ലാവിതാം ഹോഈജേ പാവന ।
മുഖ്യ ജ്ഞാനേംചി വിജ്ഞാന । പാവിജേതേം ॥ ൨൪ ॥
ഐസീം ഹേ വിവേകാചീം വിവര്ണേം । പാഹാവീം സുചിത അംതഃകര്ണേം ।
നിത്യാനിത്യ വിവേകശ്രവണേം । ജഗദോധാര ॥ ൨൫ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ അംതര്ദേവനിരൂപണനാമ സമാസ ആഠവാ ॥
സമാസ നവവാ : നിദ്രാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
വംദൂനിയാം ആദിപുരുഷ । ബോലോം നിദ്രേചാ വിളാസ ।
നിദ്രാ ആലിയാം സാവകാസ । ജാണാര നാഹീം ॥ ൧ ॥
നിദ്രേനേം വ്യാപിലീ കായാ । ആളസ ആംഗ മോഡേ ജാംഭയാ ।
തേണേംകരിതാം ബൈസാവയാ । ധീര നാഹീം ॥ ൨ ॥
കഡകഡാം ജാംഭയാ യേതീ । ചടചടാം ചടക്യാ വാജതീ ।
ഡകഡകാം ഡുകല്യാ ദേതീ । സാവകാസ ॥ ൩ ॥
യേകാചേ ഡോളേ ഝാംകതീ । യേകാചേ ഡോളേ ലാഗതീ ।
യേക തേ വചകോന പാഹാതീ । ചഹുംകഡേ ॥ ൪ ॥
യേക ഉലഥോന പഡിലേ । തിഹീം ബ്രഹ്മവിണേ ഫോഡിലേ ।
ഹുഡകാചേ ടുകഡേ ജാലേ । സുധീ നാഹീം ॥ ൫ ॥
യേക ടേംകോന ബൈസലേ । തേഥേംചി ഘോരോം ലാഗലേ ।
യേക ഉതാണേ പസരലേം । സാവകാസ ॥ ൬ ॥
കോണീ മുര്കുംഡീ ഘാലിതീ । കോണീ കാനവഡേം നിജതീ ।
കോണീ ചക്രീം ഫിരതീ । ചഹുംകഡേ ॥ ൭ ॥
യേക ഹാത ഹാലവിതീ । യേക പായേ ഹാലവിതീ ।
യേക ദാംത ഖാതീ । കര്കരാടേം ॥ ൮ ॥
യേകാംചീം വസ്ത്രേം നിഘോനി ഗേലീം । തേ നാഗവീംച ലോളോം ലാഗലീം ।
യേകാചീം മുംഡാസീം ഗഡബഡലീം । ചഹുംകഡേ ॥ ൯ ॥
യേക നിജേലീം അവ്യാവേസ്തേം । യേക ദിസതീ ജൈസീം പ്രേതേ ।
ദാംത പസരുനീ ജൈസീം ഭൂതേം । വാഈട ദിസതീ ॥ ൧൦ ॥
യേക വോസണതചി ഉഠിലേ । യേക അംധാരീം ഫിരോം ലാഗലേ ।
യേക ജാഊന നിജേലേ । ഉകരഡ്യാവരീ ॥ ൧൧ ॥
യേക മഡകീം ഉതരിതീ । യേക ഭോഈ ചാംചപതീ ।
യേക ഉഠോന വാടാ ലാഗതീ । ഭലതീകഡേ ॥ ൧൨ ॥
യേക പ്രാണീ വോസണാതീ । യേക ഫുംദഫുംദോം രഡതീ ।
യേക ഖദഖദാം ഹാസതീ । സാവകാസ ॥ ൧൩ ॥
യേക ഹാകാ മാരൂം ലാഗലേ । യേക ബോ।മ്ബലിത ഉഠിലേ ।
യേക വചകോന രാഹിലേ । ആപുലേ ഠാഈം ॥ ൧൪ ॥
യേക ക്ഷണക്ഷണാ ഖുരഡതീ । യേക ഡോഈ ഖാജവിതീ ।
യേക കഢോം ലാഗതീ । സാവകാസ ॥ ൧൫ ॥
യേകാച്യാ ലാളാ ഗളാല്യാ । യേകാച്യാ പികാ സാംഡല്യാ ।
യേകീം ലഘുശംകാ കേല്യാ । സാവകാസ ॥ ൧൬ ॥
യേക രാഉത സോഡിതീ । യേക കര്പട ഢേംകര ദേതീ ।
യേക ഖാംകരുനീ ഥുംകിതീ । ഭലതീകഡേ ॥ ൧൭ ॥
യേക ഹാഗതീ യേക വോകിതീ । യേക ഖോംകിതീ യേക സിംകിതീ ।
യേക തേ പാണീ മാഗതീ । നിദസുര്യാ സ്വരേം ॥ ൧൮ ॥
യേക ദുസ്വപ്നേം നിര്ബുജലേ । യേക സുസ്വപ്നേം സംതോഷലേ ।
യേക തേ ഗാഢമുഢീ പഡിലേ । സുഷുപ്തിമധേം ॥ ൧൯ ॥
ഇകഡേ ഉജേഡായാ ജാലേം । കോണ്ഹീം പഢണേം ആരംഭിലേം ।
കോണീം പ്രാതസ്മരാമി മാംഡിലേം । ഹരികിര്തന ॥ ൨൦ ॥
കോണീം ആഠവില്യാ ധ്യാനമൂര്തി । കോണീ യേകാംതീം ജപ കരിതീ ।
കോണീ പാഠാംതര ഉജളിതീ । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൨൧ ॥
നാനാ വിദ്യാ നാനാ കളാ । ആപലാല്യാ സികതീ സകളാ ।
താനമാനേം ഗായേനകളാ । യേക ഗാതീ ॥ ൨൨ ॥
മാഗേം നിദ്രാ സംപലീ । പുഢേം ജാഗൃതീ പ്രാപ്ത ജാലീ ।
വേവസാഈം ബുദ്ധീ ആപുലീ । പ്രേരിതേ ജാലേ ॥ ൨൩ ॥
ജ്ഞാതാ തത്വേം സാംഡൂന പളാലാ । തുര്യേപൈലികഡേ ഗേലാ ।
ആത്മനിവേദനേം ജാലാ । ബ്രഹ്മരൂപ ॥ ൨൪ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ നിദ്രാനിരൂപണനാമ സമാസ നവവാ ॥
സമാസ ദഹാവാ : ശ്രോതാഅവലക്ഷണനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
കോണീയേകാ കാര്യാചാ സാക്ഷപ । കാംഹീം തറ്ഹീ ഘഡേ വിക്ഷേപ ।
കാള സാഹേ തേം ആപേംആപ । ഹോത ജാതേം ॥ ൧ ॥
കാര്യഭാഗ ഹോത ചാലിലാ । തേണേം പ്രാണീ ശോക ജാലാ ।
വിചാരഹി സുചോം ലാഗലാ । ദിവസേംദേവസ ॥ ൨ ॥
കോണീയേക പ്രാണീ ജന്മാസീ യേതോ । കാംഹീം തറ്ഹീ കാള സാഹേ ഹോതോ ।
ദുഃഖാഉപരീ സുഖ ദേതോ । ദേവ കൃപാളുപണേം ॥ ൩ ॥
അവഘാചി കാള ജരീ സജേ । തരീ അവഘേചി ഹോതീ രാജേ ।
കാംഹീം സജേ കാംഹീം ന സജേ । ഐസേം ആഹേ ॥ ൪ ॥
യേകലോക അഥവാ പരലോക । സാധതാം കോണീയേക വിവേക ।
അദ്ഭൂത ഹോയേ സ്വാഭാവിക । ദേണേം ഈശ്വരാചേം ॥ ൫ ॥
ഐകല്യാവിണ കളലേം । ശികല്യാവിണ ശഹാണപണ ആലേം ।
ദേഖിലേം നാ ഐകിലേം । ഭൂമംഡളീം ॥ ൬ ॥
സകള കാംഹീം ഐകതാം കളേ । കളതാം കളതാം വൃത്തി നിവളേ ।
നേമസ്ത മനാമധേം ആകളേ । സാരാസാര ॥ ൭ ॥
ശ്രവണ മ്ഹണിജേ ഐകാവേം । മനന മ്ഹണിജേ മനീം ധരാവേം ।
യേണേം ഉപായേം സ്വഭാവേം । ത്രയലോക്യ ചാലേ ॥ ൮ ॥
ശ്രവണാആഡ വിക്ഷേപ യേതീ । നാനാ ജിനസ സാംഗോ കിതീ ।
സാവധ അസതാം പ്രത്യയ യേതീ । സകള കാംഹീം ॥ ൯ ॥
ശ്രവണീം ലോക ബൈസലേ । ബോലതാം ബോലതാം യേകാഗ്ര ജാലേ ।
ത്യാഉപരീ ജേ നൂതന ആലേ । തേ യേകാഗ്ര നവ്ഹേതീ ॥ ൧൦ ॥
മനുഷ്യ ബാഹേര ഹിംഡോനീ ആലേം । നാനാ പ്രകാരീചേം ഐകിലേം ।
ഉദംഡ ഗലബലൂം ലാഗലേം । ഉഗേം അസേനാ ॥ ൧൧ ॥
പ്രസംഗ പാഹോന ചാലതീ । ഐസേ ലോക ഥോഡേ അസതീ ।
ശ്രവണീം നാനാ വിക്ഷേപ ഹോതീ । തേ ഹേ ഐകാ ॥ ൧൨ ॥
ശ്രവണീം ബൈസലേ ഐകായാ । അഡോം ലാഗലീസേം കായാ ।
യേതീ കഡകഡാം ജാംഭയാ । നിദ്രാഭരേം ॥ ൧൩ ॥
ബൈസലേ സുചിത കരൂനി മനാ । പരീ തേം മനചി ഐകേനാ ।
മാഗേം ഹോതേം ഐകിലേം നാനാ । തേംചി ധരുനീ ബൈസലേം ॥ ൧൪ ॥
തത്പര കേലേം ശരീര । പരീ മനാമധേം ആണീക വിചാര ।
കല്പനാ കല്പീ തോ വിസ്താര । കിതീ മ്ഹണൌനി സാംഗാവാ ॥ ൧൫ ॥
ജേം ജേം കാംഹീം ശ്രവണീം പഡിലേം । തിതുകേം സമജോന വിവരലേം ।
തരീച കാംഹീം സാര്ഥക ജാലേം । നിരൂപണീം ॥ ൧൬ ॥
മന ദിസതേം മാം ധരാവേം । ജ്യാചേം ത്യാനേം ആവരാവേം ।
ആവരൂന വിവേകേം ധരവേം । അര്ഥാംതരീം ॥ ൧൭ ॥
നിരൂപണീം യേഊന ബൈസലാ । പരീ തോ ഉദംഡ ജേഊന ആലാ ।
ബൈസതാംച കാസാവിസ ജാലാ । ത്രുഷാകാംത ॥ ൧൮ ॥
ആധീം ഉദക ആണവിലേം । ഘളഘളാം ഉദംഡ ഘേതലേം ।
തേണേം മളമളൂം ലാഗലേം । ഉഠോനീ ഗേലാ ॥ ൧൯ ॥
കര്പട ഢേംകര ഉചക്യാ ദേതീ । വാരാ സരതാം മോഠീ ഫജിതീ ।
ക്ഷണക്ഷണാ ഉഠോനീ ജാതീ । ലഘുശംകേസീ ॥ ൨൦ ॥
ദിശേനേം കാസാവിസ കേലാ । ആവഘേംചി സാംഡൂന ധാംവിലാ ।
നിരൂപണപ്രസംഗീം നിഘോന ഗേലാ । അഖംഡ ഐസാ ॥ ൨൧ ॥
ദൃഷ്ടാംതീ കാംഹീം അപൂര്വ ആലേം । അംതഃകര്ണ തേഥേംചി രാഹിലേം ।
കോഠവരീ കായേ വാചിലേം । കാംഹീം കളേനാ ॥ ൨൨ ॥
നിരൂപണീം യേഊന ബൈസലാ । തോ വിംചുവേം ഫണകാവിലാ ।
കൈചേം നിരൂപണ ജാലാ । കാസാവിസ ॥ ൨൩ ॥
പോടാമധേം തിഡിക ഉഠിലീ । പാഠീമധേം കരക ഭരലീ ।
ചാലക ചിഖല്യാ പുളീ ജാലീ । ബൈസവേനാ ॥ ൨൪ ॥
പിസോളാ ചാഊന പളാലാ । തേണേം പ്രാണീ ദുശ്ചീത ജാലാ ।
കോണേം നേടേം ഗല്ബലാ കേലാ । തേഥേംചി ധാവേം ॥ ൨൫ ॥
വിഷൈ ലോക ശ്രവണീം യേതീ । തേ ബായേകാംകഡേച പാഹാതീ ।
ചോരടേ ലോക ചോരൂന ജാതീ । പാദരക്ഷാ ॥ ൨൬ ॥
ഹോയേ നവ്ഹേ വാദവേവാദ । തേണേം ഉദംഡ ജാലാ ഖേദ ।
സിവ്യാ ഗാളീ അപ്രമാദ । ഹോതാം ചുകലാ ॥ ൨൭ ॥
കോണീ നിരൂപണീം ബൈസതീ । സാവകസ ഗോഷ്ടീ ലാവിതീ ।
ഹരിദാസ തേ രേം രേം കരിതീ । പോടാസാഠീം ॥ ൨൮ ॥
ബഹുത ജാണതേ മിളാലേ । യേകാപുഢേം യേക ബോലേ ।
ലോകാംചേ ആശയേ രാഹിലേ । കോണ ജാണേ ॥ ൨൯ ॥
മാഝേം ഹോയേ തുഝേം നവ്ഹേ । ഐസീ അഖംഡ ജയാസ സവേ ।
ന്യായേ നീതി സാംഡൂന ധാവേ । അന്യായാകഡേ ॥ ൩൦ ॥
ആപല്യ ഥോരപണാസാഠീം । അച്യാവാച്യാ തോംഡ പിടീ ।
ന്യായേ നാഹീം തേ സേവടീം । പരമ അന്യാഈ ॥ ൩൧ ॥
യേകേകഡേ അഭിമാന ഉഠേ । ദൂസരേകഡേ ഉദംഡ പേടേ ।
ഐസേ ശ്രോതേ ഖരേ ഖോടേ । കോണ ജാണേ ॥ ൩൨ ॥
മ്ഹണോന ജാണതേ വിചക്ഷണ । തേം ആധീംച ധരിതീ നേണേപണ ।
മൂര്ഖ ടോണപാ ആപണ । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൩൩ ॥
ആപണാഹൂന ദേവ ഥോര । ഐസാ ജയാസ കളലാ വിചാര ।
സകള കാംഹീം ജഗദാംതര । തേഹിം രാഖാവേം ॥ ൩൪ ॥
സഭേമധേം കളഹോ ജാലാ । ശബ്ദ യേതോ ജാണത്യാലാ ।
അംതരേം രാഖോം നാഹീം സികലാ । കൈസാ യോഗീ । ൩൫ ॥
വൈര കരിതാം വൈരചി വാഢേ । ആപണാസ ദുഃഖ ഭോഗ്ണേം ഘഡേ ।
മ്ഹണോനി ശാഹാണ്യാചേ കുകഡേ । കളോം ആലേം ॥ ൩൬ ॥
അഖംഡ ആപണാ സാംഭളിതീ । ക്ഷുല്ലകപണ യേഊം നേദിതീ ।
ഥോര ലോകാംസ ക്ഷ്മാ ശാംതി । അഗത്യ കരണേം ॥ ൩൭ ॥
അവഗുണാപാസീം ബൈസലാ ഗുണീ । ആവഗുണ കളതോ തതക്ഷണീം ।
വിവേകീ പുരുഷാചീ കരണീ । വിവേകേം ഹോതേ ॥ ൩൮ ॥
ഉപായേ പരിയായേ ദീര്ഘ പ്രേത്ന । വിവേകബളേം നാനാ യേത്ന ।
കരീല തയാചേം മഹിമാന । തോചി ജാണേ ॥ ൩൯ ॥
ദുര്ജനീം വേവദരൂന ഘേതലാ । ബാശ്കള ലോകീം ഘസരിലാ ।
വിവേകാപാസൂന ചേവലാ । വിവേകീ കൈസാ ॥ ൪൦ ॥
ന്യായേ പരിയായേ ഉപായേ । മൂര്ഖാസ ഹേം കളേ കായേ ।
മൂര്ഖാകരിതാം ചിവഡാ ഹോയേ । മജ്യാലസീചാ ॥ ൪൧ ॥
മഗ തേ ശാഹാണേ നീട കരിതീ । സ്വയേം സാഹോന സാഹവിതീ ।
സ്വയേം കരൂന കരവിതീ । ലോകാംകരവീം ॥ ൪൨ ॥
പൃഥ്വീമധേം ഉദംഡ ജന । ജനാമധേം അസതീ സജ്ജന ।
ജയാംകരിതാം സമാധാന । പ്രാണീമാത്രാസീ ॥ ൪൩ ॥
തോ മനോഗതാംചീം ആംഗേം ജാണേ । മാന പ്രസംഗ സമയേ ജാണേ ।
സംതപ്താലാഗീം നിവഊ ജാണേ । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൪൪ ॥
ഐസാ തോ ജാണതാ ലോക । സമര്ഥ തയാചാ വിവേക ।
ത്യചേം കരണേം കാംഹിം യേക । ജനാസ കളേനാ ॥ ൪൫ ॥
ബഹുത ജനസ ചലവീ । നാനാ മംഡളേം ഹാലവീ ।
ഐസീ ഹേ സമര്ഥപദവീ । വിവേകേം ഹോതേ ॥ ൪൬ ॥
വിവേക ഏകാംതീ കരാവാ । ജഗദീശ ധാരണേനേം ധരാവാ ।
ലോക ആപലാ ആണീ പരാവാ । മ്ഹണോംചി നയേ ॥ ൪൭ ॥
യേകാംതീ വിവേക ഠാഈം പഡേ । യേകാംതീം യേത്ന സാംപഡേ ।
യേകാംതീം തര്ക വാവഡേ । ബ്രഹ്മാംഡഗോളീം ॥ ൪൮ ॥
യേകാംതീ സ്മരണ കരാവേം । ചുകലേം നിധാന പഡേ ഠാവേം ।
അംതരാത്മ്യാസരിസേം ഫിരാവേം । കാംഹീം തരീ ॥ ൪൯ ॥
ജയാസ യേകാംത മാനലാ । അവഘ്യാ ആധീം കളേ ത്യാലാ ।
ത്യാവേഗളേം വഡിലപണാലാ । ഠവചി നാഹീം ॥ ൫൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ശ്രോതാഅവലക്ഷണനിരൂപണനാമ സമാസ ദഹാവാ ॥ ॥
ദശക അഠരാവാ സമാപ്ത ॥

Explore More