samāsa pahilā : gaṇeśastavana || śrīrāma ||
samāsa dusarā : gaṇeśastavana || śrīrāma ||
samāsa tisarā : śāradāstavana || śrīrāma ||
samāsa cavathā : sadgurustavana || śrīrāma ||
samāsa pāṃcavā : saṃtastavana || śrīrāma ||
samāsa sahāvā : śrotejanastavana || śrīrām ||
samāsa sātavā : kaveśvarastavana || śrīrām ||
samāsa āṭhavā : sabhāstavana || śrīrām ||
samāsa navavā : paramārthastavana || śrīrām ||
samāsa dahāvā : naradehastavananirūpaṇa || śrīrām ||
samāsa pahilā : lekhanakriyānirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
brāhmaṇeṃ bāl̤abodha akṣara | ghaḍasunī karāveṃ suṃdara |
jeṃ dekhatāṃci catura | samādhāna pāvatī || 1 ||
jeṃ dekhatāṃci catura | samādhāna pāvatī || 1 ||
vāṭol̤eṃ saral̤eṃ mokal̤eṃ | votaleṃ masīceṃ kāl̤eṃ |
kul̤akul̤īta val̤ī cālilyā ḍhāl̤eṃ | muktamāl̤ā jaiśā || 2 ||
kul̤akul̤īta val̤ī cālilyā ḍhāl̤eṃ | muktamāl̤ā jaiśā || 2 ||
akṣaramātra titukeṃ nīṭa | nemasta paisa kāne nīṭa |
āḍavyā mātrā tyā hi nīṭa | ārkulīṃ velāṃḍyā || 3 ||
āḍavyā mātrā tyā hi nīṭa | ārkulīṃ velāṃḍyā || 3 ||
pahileṃ akṣara jeṃ kāḍhileṃ | graṃtha saṃpetoṃ pāhāta geleṃ |
yekā ṭāṃkeṃci lihileṃ | aiseṃ vāṭe || 4 ||
yekā ṭāṃkeṃci lihileṃ | aiseṃ vāṭe || 4 ||
akṣarāceṃ kāl̤epaṇa | ṭāṃkāceṃ ṭhosarapaṇa |
taiseṃci val̤aṇa vāṃkāṇa | sārikheṃci || 5 ||
taiseṃci val̤aṇa vāṃkāṇa | sārikheṃci || 5 ||
vol̤īsa vol̤ī lāgenā | ārkulī mātrā bhedīnā |
khālile vol̤īsa sparśenā | athavā laṃbākāra || 6 ||
khālile vol̤īsa sparśenā | athavā laṃbākāra || 6 ||
pāna śiṣāneṃ rekhāṭāveṃ | tyāvarī nemakaci lyāhāveṃ |
durī javal̤ī na vhāveṃ | aṃtara vol̤īṃce || 7 ||
durī javal̤ī na vhāveṃ | aṃtara vol̤īṃce || 7 ||
koṭheṃ śodhāsī āḍenā | cukī pāhātāṃ sāṃpaḍenā |
garaja kelī heṃ ghaḍenā | lekhakāpasunī || 8 ||
garaja kelī heṃ ghaḍenā | lekhakāpasunī || 8 ||
jyāceṃ vaya āhe nūtana | tyāneṃ lyāhāveṃ japona |
janāsī paḍe mohana | aiseṃ karāveṃ || 9 ||
janāsī paḍe mohana | aiseṃ karāveṃ || 9 ||
bahu bārika taruṇapaṇīṃ | kāmā naye mhātārapaṇīṃ |
madhyasta lihiṇyācī karaṇī | kelī pāhije || 10 ||
madhyasta lihiṇyācī karaṇī | kelī pāhije || 10 ||
bhoṃvateṃ sthal̤a soḍūna dyāveṃ | madheṃci camacamita lyāhāveṃ |
kāgada jhaḍatāṃhi jhaḍāveṃ | nalageci akṣara || 11 ||
kāgada jhaḍatāṃhi jhaḍāveṃ | nalageci akṣara || 11 ||
aisā graṃtha japonī lyāhāvā | prāṇī mātrāsa upaje hevā |
aisā puruṣa to pāhāvā | mhaṇatī loka || 12 ||
aisā puruṣa to pāhāvā | mhaṇatī loka || 12 ||
kāyā bahuta kaṣṭavāvī | utkaṭa kīrti uravāvī |
caṭaka lāunī soḍāvī | kāṃhīṃ yeka || 13 ||
caṭaka lāunī soḍāvī | kāṃhīṃ yeka || 13 ||
ghaṭya kāgada āṇāve | japona nemasta khal̤āve |
lihiṇyāce sāme asāve | nānāparī || 14 ||
lihiṇyāce sāme asāve | nānāparī || 14 ||
suryā kātaryā jāgāīta | khal̤ī ghoṃṭāl̤eṃ tāgāīta |
nānā suraṃga miśrita | jāṇoni ghyāveṃ || 15 ||
nānā suraṃga miśrita | jāṇoni ghyāveṃ || 15 ||
nānā desīce baru āṇāve | ghaṭī bārika saral̤e ghyāve |
nānā raṃgāce āṇāve | nānā jinasī || 16 ||
nānā raṃgāce āṇāve | nānā jinasī || 16 ||
nānā jinasī ṭāṃkatoḍaṇī | nānā prakāreṃ rekhāṭaṇī |
citravicitra karaṇī | siseṃlol̤yā || 17 ||
citravicitra karaṇī | siseṃlol̤yā || 17 ||
hiṃgul̤a saṃgrahīṃ asāve | val̤ale āl̤ite pāhona ghyāve |
sopeṃ bhijaunī vāl̤avāve | saṃgraha masīce || 18 ||
sopeṃ bhijaunī vāl̤avāve | saṃgraha masīce || 18 ||
tagaṭī itiśrayā karāvyā | baṃdarī phal̤yā ghoṭāvyā |
nānā citrīṃ citārāvyā | uṃca citreṃ || 19 ||
nānā citrīṃ citārāvyā | uṃca citreṃ || 19 ||
nānā gopa nānā bāsaneṃ | meṇakāpaḍeṃ siṃduravaṇeṃ |
peṭyā kulupeṃ japaṇeṃ | pustakākāraṇeṃ || 20 ||
peṭyā kulupeṃ japaṇeṃ | pustakākāraṇeṃ || 20 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde lekhanakriyānirūpaṇanāma samāsa pahilā ||
samāsa dusarā : vivaraṇanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
māgāṃ bolile lekhanabheda | ātāṃ aikā arthabheda |
nānā prakārīce saṃvāda | samajona ghyāve || 1 ||
nānā prakārīce saṃvāda | samajona ghyāve || 1 ||
śabdabheda arthabheda | mudrābheda prabaṃdhabheda |
nānā śabdāce śabdabheda | jāṇonī pāhāve || 2 ||
nānā śabdāce śabdabheda | jāṇonī pāhāve || 2 ||
nānā āśaṃkā pratyottareṃ | nānā pracita sākṣātkāreṃ |
jeṇeṃ karitāṃ jagadāṃtareṃ | camatkāratī || 3 ||
jeṇeṃ karitāṃ jagadāṃtareṃ | camatkāratī || 3 ||
nānā pūrvapakṣa siddhāṃta | pratyayo pāhāvā nemasta |
anumānāce svastavesta | boloṃci naye || 4 ||
anumānāce svastavesta | boloṃci naye || 4 ||
pravṛtti athavā nivṛttī | pracitīviṇa avaghī bhrāṃtī |
galaṃgyāṃmadhīla jagajjoti | cetela koṭheṃ || 5 ||
galaṃgyāṃmadhīla jagajjoti | cetela koṭheṃ || 5 ||
heta samajona uttara deṇeṃ | dusaryāce jīvīceṃ samajaṇeṃ |
mukhya cāturyācīṃ lakṣaṇeṃ | teṃ heṃ aisīṃ || 6 ||
mukhya cāturyācīṃ lakṣaṇeṃ | teṃ heṃ aisīṃ || 6 ||
cāturyeṃviṇa khaṭapaṭa | te vidyādi phalakaṭa |
sabhemadheṃ āṭaghāṭa | samādhāna kaiceṃ || 7 ||
sabhemadheṃ āṭaghāṭa | samādhāna kaiceṃ || 7 ||
bahuta bolaṇeṃ aikāveṃ | tetheṃ monyaci dharāveṃ |
alpacinheṃ samajāveṃ | jagadāṃtara || 8 ||
alpacinheṃ samajāveṃ | jagadāṃtara || 8 ||
bāṣkal̤āmadheṃ baiso naye | uddhaṭāsiṃ taṃḍoṃ naye |
āpaṇākaritāṃ khaṃḍoṃ naye | samādhāna janāceṃ || 9 ||
āpaṇākaritāṃ khaṃḍoṃ naye | samādhāna janāceṃ || 9 ||
neṇatapaṇa soḍūṃ naye | jāṇapaṇeṃ phugo naye |
nānā janāceṃ hṛdaye | mṛda śabdeṃ ukalāveṃ || 10 ||
nānā janāceṃ hṛdaye | mṛda śabdeṃ ukalāveṃ || 10 ||
prasaṃga jāṇāvā neṭakā | bahutāṃsī jājhu nakā |
khareṃ asatāṃci nāsakā | phaḍa hoto || 11 ||
khareṃ asatāṃci nāsakā | phaḍa hoto || 11 ||
śodha ghetāṃ āl̤asoṃ naye | bhraṣṭa lokīṃ baisoṃ naye |
baisaleṃ tarī ṭākūṃ naye | mithyā doṣa || 12 ||
baisaleṃ tarī ṭākūṃ naye | mithyā doṣa || 12 ||
aṃtara ārtāceṃ śodhāveṃ | prasaṃgīṃ thoḍeṃ ci vācāveṃ |
caṭaka lāunī soḍāveṃ | bhalyā manuṣyāsī || 13 ||
caṭaka lāunī soḍāveṃ | bhalyā manuṣyāsī || 13 ||
majyālasīṃta baisoṃ naye | samārādhanesī jāūṃ naye |
jātāṃ yel̤īlavāṇeṃ hoye | jiṇeṃ āpuleṃ || 14 ||
jātāṃ yel̤īlavāṇeṃ hoye | jiṇeṃ āpuleṃ || 14 ||
uttama guṇa pragaṭavāve | maga bhalatyāsī bolatāṃ phāve |
bhale pāhona karāve | śodhūna mitra || 15 ||
bhale pāhona karāve | śodhūna mitra || 15 ||
upāsanesārikheṃ bolāveṃ | sarva janāsi toṣavāveṃ |
sagaṭa bareṃpaṇa rākhāveṃ | koṇhīyekāsī || 16 ||
sagaṭa bareṃpaṇa rākhāveṃ | koṇhīyekāsī || 16 ||
ṭhāīṃ ṭhāīṃ śodha ghyāvā | maga grāmīṃ praveśa karāvā |
prāṇīmātra bolavāvā | āptapaṇeṃ || 17 ||
prāṇīmātra bolavāvā | āptapaṇeṃ || 17 ||
uṃca nīca mhaṇoṃ naye | sakal̤āṃceṃ nivavāveṃ hṛdaye |
astamānīṃ jāūṃ naye | koṭheṃ taṟhī || 18 ||
astamānīṃ jāūṃ naye | koṭheṃ taṟhī || 18 ||
jagāmadheṃ jagamitra | jivhepāsīṃ āhe sūtra |
koṭheṃ taṟhī satpātra | śodhūna kāḍhāveṃ || 19 ||
koṭheṃ taṟhī satpātra | śodhūna kāḍhāveṃ || 19 ||
kathā hotī tetheṃ jāveṃ | durī dīnāsārikheṃ baisāveṃ |
tethīla sakal̤a haradra ghyāveṃ | aṃtaryāmīṃ || 20 ||
tethīla sakal̤a haradra ghyāveṃ | aṃtaryāmīṃ || 20 ||
tetheṃ bhale āḍal̤atī | vyāpā te hi kal̤oṃ yetī |
hal̤uhal̤u maṃdagatī | rīga karāvā || 21 ||
hal̤uhal̤u maṃdagatī | rīga karāvā || 21 ||
sakal̤āmadheṃ viśeṣa śravaṇa | śravaṇāhunī thora manana |
mananeṃ hoye samādhāna | bahuta janāceṃ || 22 ||
mananeṃ hoye samādhāna | bahuta janāceṃ || 22 ||
dhūrtapaṇeṃ sakal̤a jāṇāveṃ aṃtarīṃ aṃtara bāṇāveṃ |
samajalyāviṇa siṇāveṃ | kāsayāsī || 23 ||
samajalyāviṇa siṇāveṃ | kāsayāsī || 23 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde vivaraṇanirūpaṇanāma samāsa dusarā ||
samāsa tisarā : karaṃṭalakṣaṇanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
sucita karūnī aṃtaḥkarṇa | aikā karaṃṭalakṣaṇa |
heṃ tyāgitāṃ sadevalakṣaṇa | āṃgīṃ bāṇeṃ || 1 ||
heṃ tyāgitāṃ sadevalakṣaṇa | āṃgīṃ bāṇeṃ || 1 ||
pāpākaritāṃ daridra prāpta | daridreṃ hoye pāpasaṃcita |
aiseṃci hota jāta | kṣaṇakṣaṇā || 2 ||
aiseṃci hota jāta | kṣaṇakṣaṇā || 2 ||
yākāraṇeṃ karaṃṭalakṣaṇeṃ | aikonī tyāgaci karaṇeṃ |
mhaṇije kāṃhīṃ yeka bāṇeṃ | sadevalakṣaṇa || 3 ||
mhaṇije kāṃhīṃ yeka bāṇeṃ | sadevalakṣaṇa || 3 ||
karaṃṭyāsa āl̤asa āvaḍe | yatna kadāpi nāvaḍe |
tyācī vāsanā vāvaḍe | adharmīṃ sadā || 4 ||
tyācī vāsanā vāvaḍe | adharmīṃ sadā || 4 ||
sadā bhramiṣṭa nidasurā | ugeṃci bole sairāvairā |
koṇīyekācyā aṃtarā | mānecinā || 5 ||
koṇīyekācyā aṃtarā | mānecinā || 5 ||
lehoṃ neṇe vācūṃ neṇe | savadāsuta gheūṃ neṇe |
hiśeba kiteba rākhoṃ neṇe | dhāraṇā nāhīṃ || 6 ||
hiśeba kiteba rākhoṃ neṇe | dhāraṇā nāhīṃ || 6 ||
hāravī sāṃḍī pāḍī phoḍī | visare cuke nānā khoḍī |
bhalyāce saṃgatīcī āvaḍī | kadāpī nāhīṃ || 7 ||
bhalyāce saṃgatīcī āvaḍī | kadāpī nāhīṃ || 7 ||
cāṭa gaḍī mel̤avile | kukarmī mitra kele |
khaṭa naṭa yekavaṭile | coraṭe pāpī || 8 ||
khaṭa naṭa yekavaṭile | coraṭe pāpī || 8 ||
jyāsīṃ tyāsīṃ kal̤akaṭā | svayeṃ sadācā coraṭā |
paraghātakī dhāṭāmoṭā | vāṭā pāḍī || 9 ||
paraghātakī dhāṭāmoṭā | vāṭā pāḍī || 9 ||
dīrgha sūcanā sucecinā | nyāya nīti he rucenā |
parābhil̤āsīṃ vāsanā | niraṃtara || 10 ||
parābhil̤āsīṃ vāsanā | niraṃtara || 10 ||
āl̤aseṃ śarīra pāl̤ileṃ | paraṃtu poṭeṃviṇa geleṃ |
suḍakeṃ mil̤enāseṃ jāleṃ | pāṃgharāyā || 11 ||
suḍakeṃ mil̤enāseṃ jāleṃ | pāṃgharāyā || 11 ||
āl̤ase śarīra pāl̤ī | akhaṃḍa kuṃsī kāṃḍol̤ī |
nidrece pāḍī sukāl̤īṃ | āpaṇāsī || 12 ||
nidrece pāḍī sukāl̤īṃ | āpaṇāsī || 12 ||
janāsīṃ mītrī karīnā | kaṭhiṇa śabda bole nānā |
mūrkhapaṇeṃ āvarenā | koṇīyekāsī || 13 ||
mūrkhapaṇeṃ āvarenā | koṇīyekāsī || 13 ||
pavitra lokāṃmadheṃ bhiḍāve | voṃgal̤āmadheṃ niśaṃka dhāṃve |
sadā manāpāsūna bhāve | jananiṃdya kriyā || 14 ||
sadā manāpāsūna bhāve | jananiṃdya kriyā || 14 ||
tetheṃ kaicā paropakāra | kelā bahutāṃcā saṃvhāra |
pāpī anarthī apasmāra | sarvābaddhī || 15 ||
pāpī anarthī apasmāra | sarvābaddhī || 15 ||
śabda sāṃbhal̤ūna bolenā | āvaritāṃ āvarenā |
koṇīyekāsī mānenā | bolaṇeṃ tyāceṃ || 16 ||
koṇīyekāsī mānenā | bolaṇeṃ tyāceṃ || 16 ||
koṇīyekāsa viśvāsa nāhīṃ | koṇīyekāsīṃ sakhya nāhīṃ |
vidyā vaibhava kāṃhīṃca nāhīṃ | ugāci tāṭhā || 17 ||
vidyā vaibhava kāṃhīṃca nāhīṃ | ugāci tāṭhā || 17 ||
rākhāvīṃ bahutāṃcī aṃtareṃ | bhāgya yeteṃ tadanaṃtareṃ |
aisīṃ heṃ vivekācīṃ uttareṃ | aikaṇāra nāhīṃ || 18 ||
aisīṃ heṃ vivekācīṃ uttareṃ | aikaṇāra nāhīṃ || 18 ||
svayeṃ āpaṇāsa kal̤enā | śikavileṃ teṃ aikenā |
tayāsī upāya nānā | kāye karitī || 19 ||
tayāsī upāya nānā | kāye karitī || 19 ||
kalpanā karī udaṃḍa kāṃhīṃ | prāptavya toṃ kāṃhīṃca nahīṃ |
akhaṃḍa paḍilā saṃdehīṃ | anumānāce || 20 ||
akhaṃḍa paḍilā saṃdehīṃ | anumānāce || 20 ||
puṇya mārga saṃḍilā maneṃ | pāpa jhaḍāveṃ kāśāneṃ |
niścaya nāhīṃ anumāneṃ | nāsa kelā || 21 ||
niścaya nāhīṃ anumāneṃ | nāsa kelā || 21 ||
kāṃhīṃyeka purteṃ kal̤enā | sabhemadheṃ boloṃ rāhenā |
bāṣkal̤a lābāḍa aiseṃ janā | kal̤oṃ āleṃ || 22 ||
bāṣkal̤a lābāḍa aiseṃ janā | kal̤oṃ āleṃ || 22 ||
kāṃhīṃ nemakapaṇa āpuleṃ | bahuta janāsī kal̤oṃ āleṃ |
teṃci manuṣya mānya jāleṃ | bhūmaṃḍal̤īṃ || 23 ||
teṃci manuṣya mānya jāleṃ | bhūmaṃḍal̤īṃ || 23 ||
jhijalyāvāṃcūna kīrti kaiṃcī | mānyatā navhe kīṃ phukācī |
jikaḍe tikaḍe hote cī cī | avalakṣaṇeṃ || 24 ||
jikaḍe tikaḍe hote cī cī | avalakṣaṇeṃ || 24 ||
bhalyācī saṃgatī dharīnā | āpaṇāsī śāhāṇe karīnā |
to āpalā āpaṇa vairī jāṇā | svahita neṇe || 25 ||
to āpalā āpaṇa vairī jāṇā | svahita neṇe || 25 ||
lokāṃsī bareṃ karaveṃ | teṃ usiṇeṃ saveṃci ghyāveṃ |
aiseṃ jayācyā jīveṃ | jāṇijenā || 26 ||
aiseṃ jayācyā jīveṃ | jāṇijenā || 26 ||
jetheṃ nāhīṃ uttama guṇa | teṃ karaṃṭyāceṃ lakṣaṇa |
bahutāṃsīṃ na mane teṃ avalakṣaṇa | sahajaci jāleṃ || 27 ||
bahutāṃsīṃ na mane teṃ avalakṣaṇa | sahajaci jāleṃ || 27 ||
kāryākāraṇa sakal̤a kāṃhīṃ | kāryeṃviṇa to kāṃhīṃca nāhīṃ |
nikāmī to duḥkhapravāhīṃ | vāhātaci gelā || 28 ||
nikāmī to duḥkhapravāhīṃ | vāhātaci gelā || 28 ||
bahutāṃsīṃ mānya thoḍā | tyācyā pāpāsī nāhīṃ joḍā |
nirāśraī paḍe ughaḍā | jetheṃ tetheṃ || 29 ||
nirāśraī paḍe ughaḍā | jetheṃ tetheṃ || 29 ||
yākāraṇeṃ avaguṇa tyāgāve | uttama guṇa samajona ghyāveṃ |
teṇeṃ manāsārikheṃ phāve | sakal̤a kāṃhīṃ || 30 ||
teṇeṃ manāsārikheṃ phāve | sakal̤a kāṃhīṃ || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde karaṃṭalakṣaṇanirūpaṇanāma samāsa tisarā ||
samāsa cauthā : sadevalakṣaṇanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
māgāṃ bolile karaṃṭalakṣaṇa | teṃ vivekeṃ sāṃḍāveṃ saṃpūrṇa |
ātāṃ aikā sadevalakṣaṇa | parama saukhyadāyeka || 1 ||
ātāṃ aikā sadevalakṣaṇa | parama saukhyadāyeka || 1 ||
upajataguṇa śarīrīṃ | paropakārī nānāparī |
āvaḍe sarvāṃce aṃtarīṃ | sarvakāl̤a || 2 ||
āvaḍe sarvāṃce aṃtarīṃ | sarvakāl̤a || 2 ||
suṃdara akṣara leho jāṇe | capal̤a śuddha vācūṃ jāṇe |
arthāṃtara sāṃgoṃ jāṇe | sakal̤a kāṃhīṃ || 3 ||
arthāṃtara sāṃgoṃ jāṇe | sakal̤a kāṃhīṃ || 3 ||
koṇāceṃ manogata toḍinā | bhalyāṃcī saṃgatī soḍinā |
sadevalakṣaṇa anumānā | āṇūna ṭhevī || 4 ||
sadevalakṣaṇa anumānā | āṇūna ṭhevī || 4 ||
to sakal̤a janāsī vhāvā | jetheṃ tetheṃ nitya navā |
mūrkhapaṇeṃ anumānagovā | kāṃhīṃca nāhīṃ || 5 ||
mūrkhapaṇeṃ anumānagovā | kāṃhīṃca nāhīṃ || 5 ||
nānā uttama guṇa satpātra | teci manuṣya jagamitra |
pragaṭa kīrtī svataṃtra | parādhena nāhīṃ || 6 ||
pragaṭa kīrtī svataṃtra | parādhena nāhīṃ || 6 ||
rākhe sakal̤āṃceṃ aṃtara | udaṃḍa karī pāṭhāṃtara |
nemastapaṇācā visara | paḍaṇāra nāhīṃ || 7 ||
nemastapaṇācā visara | paḍaṇāra nāhīṃ || 7 ||
namrapaṇeṃ pusoṃ jāṇe | nemasta artha sāṃgoṃ jāṇe |
bolāaiseṃ vartoṃ jāṇe | uttama kriyā || 8 ||
bolāaiseṃ vartoṃ jāṇe | uttama kriyā || 8 ||
to mānalā bahutāṃsī | koṇī boloṃ na śake tyāsī |
dhagadhagīta puṇyarāsī | māhāṃpuruṣa || 9 ||
dhagadhagīta puṇyarāsī | māhāṃpuruṣa || 9 ||
to paropakāra karitāṃci gelā | pāhije to jyālā tyālā |
maga kāya uṇeṃ tayālā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 10 ||
maga kāya uṇeṃ tayālā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 10 ||
bahuta jana vāsa pāhe | vel̤esī tatkāl̤a ubhā rāhe |
uṇeṃ koṇāceṃ na sāhe | tayā puruṣāsī || 11 ||
uṇeṃ koṇāceṃ na sāhe | tayā puruṣāsī || 11 ||
caudā vidyā causaṣṭī kal̤ā | jāṇe saṃgīta gāyenakal̤ā |
ātmavidyecā jivhāl̤ā | udaṃḍa tetheṃ || 12 ||
ātmavidyecā jivhāl̤ā | udaṃḍa tetheṃ || 12 ||
sakal̤āṃsī namra bolaṇeṃ | manogata rākhona cālaṇeṃ |
akhaṃḍa koṇīyekāce uṇeṃ | paḍoṃci nedī || 13 ||
akhaṃḍa koṇīyekāce uṇeṃ | paḍoṃci nedī || 13 ||
nyāya nīti bhajana maryāda | kāl̤a sārthaka karī sadā |
daridrapaṇācī āpadā | tetheṃ kaicī || 14 ||
daridrapaṇācī āpadā | tetheṃ kaicī || 14 ||
uttama guṇeṃ śrṛṃghāralā | to bahutāṃmadheṃ śobhalā |
pragaṭa pratāpeṃ ugavalā | mārtaṃḍa jaisā || 15 ||
pragaṭa pratāpeṃ ugavalā | mārtaṃḍa jaisā || 15 ||
jāṇatā puruṣa asela jetheṃ | kal̤aho kaicā uṭhela tetheṃ |
uttama guṇāviṣīṃ riteṃ | teṃ prāṇī karaṃṭe || 16 ||
uttama guṇāviṣīṃ riteṃ | teṃ prāṇī karaṃṭe || 16 ||
prapaṃcī jāṇe rājakāraṇa | paramārthīṃ sākalya vivaraṇa |
sarvāṃmadheṃ uttama guṇa | tyācā bhoktā || 17 ||
sarvāṃmadheṃ uttama guṇa | tyācā bhoktā || 17 ||
māgeṃ yeka puḍheṃ yeka | aisā kadāpī nāhīṃ daṃḍaka |
sarvatrāṃsīṃ alolika | tayā puruṣācī || 18 ||
sarvatrāṃsīṃ alolika | tayā puruṣācī || 18 ||
aṃtarāsī lāgela ḍhakā | aisī vartaṇūka karūṃ nakā |
jetheṃ tetheṃ vivekā | pragaṭa karī || 19 ||
jetheṃ tetheṃ vivekā | pragaṭa karī || 19 ||
karmavidhī upāsanāvidhī | jñānavidhī vairāgyavidhī |
viśāl̤a jñātrutvācī buddhī | cal̤ela kaisī || 20 ||
viśāl̤a jñātrutvācī buddhī | cal̤ela kaisī || 20 ||
pāhātāṃ avaghe uttama guṇa | tayāsa vāīṭa mhaṇela koṇa |
jaisā ātmā saṃpūrṇa | sarvāṃ ghaṭīṃ || 21 ||
jaisā ātmā saṃpūrṇa | sarvāṃ ghaṭīṃ || 21 ||
āpalyā kāryāsa tatpara | loka asatī lāhānathora |
taisāci karī paropakāra | manāpāsunī || 22 ||
taisāci karī paropakāra | manāpāsunī || 22 ||
dusaryācyā duḥkheṃ dukhave | dusaryācyā sukheṃ sukhāve |
āvagheci sukhī asāve | aisī vāsanā || 23 ||
āvagheci sukhī asāve | aisī vāsanā || 23 ||
udaṃḍa muleṃ nānāparī | vaḍilāṃceṃ mana avaghyāṃvarī |
taisī avaghyāṃcī ciṃtā karī | māhāṃpuruṣa || 24 ||
taisī avaghyāṃcī ciṃtā karī | māhāṃpuruṣa || 24 ||
jayāsa koṇāceṃ sosenā | tayācī niḥkāṃcana vāsanā |
dhīkārilyā dhīkārenā | toci mahāpuruṣa || 25 ||
dhīkārilyā dhīkārenā | toci mahāpuruṣa || 25 ||
mithyā śarīra niṃdaleṃ | tarī yāceṃ kāye geleṃ |
jñātyāsī āṇi jiṃtileṃ | dehebuddhīneṃ || 26 ||
jñātyāsī āṇi jiṃtileṃ | dehebuddhīneṃ || 26 ||
heṃ avagheṃ avalakṣaṇa | jñātā dehīṃ vilakṣaṇa |
kāṃhīṃ taṟhī uttama guṇa | janīṃ dākhavāve || 27 ||
kāṃhīṃ taṟhī uttama guṇa | janīṃ dākhavāve || 27 ||
uttama guṇāsa manuṣya vedhe | vāīṭa guṇāsī prāṇī khede |
tīkṣaṇa buddhi loka sādheṃ | kāye jāṇatī || 28 ||
tīkṣaṇa buddhi loka sādheṃ | kāye jāṇatī || 28 ||
lokīṃ atyaṃta kṣamā karitī | āliyāṃ lokāṃce pracitī |
maga te loka pāṭhī rākhatī | nānā prakārīṃ || 29 ||
maga te loka pāṭhī rākhatī | nānā prakārīṃ || 29 ||
bahutāṃsī vāṭe mī thora | sarvamānya pāhije vicāra |
dhīra udāra gaṃbhīra | māhāṃpuruṣa || 30 ||
dhīra udāra gaṃbhīra | māhāṃpuruṣa || 30 ||
jituke kāṃhīṃ uttama guṇa | teṃ samarthāceṃ lakṣaṇa |
avaguṇa teṃ karaṃṭalakṣaṇa | sahajaci jāleṃ || 31 ||
avaguṇa teṃ karaṃṭalakṣaṇa | sahajaci jāleṃ || 31 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sadevalakṣaṇanirūpaṇanāma samāsa cauthā ||
samāsa pāṃcavā : dehamānyaṇanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
mātīce deva dhoṃḍyāce deva | sonyāce deva rupyāce deva |
kāśāce deva pital̤ece deva | tāṃbyāce deva citralepe || 1 ||
kāśāce deva pital̤ece deva | tāṃbyāce deva citralepe || 1 ||
ruvicyā lāṃkaḍāce deva poṃval̤yyāṃce deva | bāṇa tāṃdal̤e narmade deva |
śāligrāma kāśmirī deva | sūryakāṃta somakāṃta || 2 ||
śāligrāma kāśmirī deva | sūryakāṃta somakāṃta || 2 ||
tāṃbranāṇīṃ hemanāṇī | koṇī pūjitī devārcanīṃ |
cakrāṃgīta cakratīrthāhunī | gheūna yetī || 3 ||
cakrāṃgīta cakratīrthāhunī | gheūna yetī || 3 ||
udaṃḍa upāsanece bheda | kitī karāve viśada |
āpalāle āvaḍīcā vedha | lāgalā janīṃ || 4 ||
āpalāle āvaḍīcā vedha | lāgalā janīṃ || 4 ||
parī tyā sakal̤āṃceṃ hi kāraṇa | mul̤īṃ pāhāveṃ smaraṇa |
tayā smaraṇāce aṃśa jāṇa | nānā devateṃ || 5 ||
tayā smaraṇāce aṃśa jāṇa | nānā devateṃ || 5 ||
mul̤īṃ draṣṭā deva to yeka | tyāce jāhāle aneka |
samajona pāhātāṃ viveka | umajoṃ lāge || 6 ||
samajona pāhātāṃ viveka | umajoṃ lāge || 6 ||
dehyāvegal̤ī bhakti phāvenā | dehyāvegal̤ā deva pāvenā |
yākāraṇeṃ mūl̤a bhajanā | deheci āhe || 7 ||
yākāraṇeṃ mūl̤a bhajanā | deheci āhe || 7 ||
dehe mul̤īṃca kelā vāva | tarī bhajanāsī kaiṃcā ṭhāva |
mhaṇonī bhajanācā upāva | dehyātmayogeṃ || 8 ||
mhaṇonī bhajanācā upāva | dehyātmayogeṃ || 8 ||
deheṃviṇa deva kaisā bhajāvā | deheṃviṇa deva kaisā pujāvā |
dehyāviṇa mohachāva kaisā karāvā | koṇyā prakāreṃ || 9 ||
dehyāviṇa mohachāva kaisā karāvā | koṇyā prakāreṃ || 9 ||
atra gaṃdha patra puṣpa | phala tāṃbola dhūpa dīpa |
nānā bhajanācā sākṣepa | koṭheṃ karāvā || 10 ||
nānā bhajanācā sākṣepa | koṭheṃ karāvā || 10 ||
devāceṃ tīrtha kaiseṃ ghyāveṃ | devāsī gaṃdha koṭheṃ lāvāveṃ |
maṃtrapuṣpa tarī vāveṃ | koṇeṃ ṭhāīṃ || 11 ||
maṃtrapuṣpa tarī vāveṃ | koṇeṃ ṭhāīṃ || 11 ||
mhaṇonī dehyāviṇa āḍateṃ | avagheṃ sāṃkaḍeṃci paḍateṃ |
dehyākaritāṃ ghaḍateṃ | bhajana kāṃhīṃ || 12 ||
dehyākaritāṃ ghaḍateṃ | bhajana kāṃhīṃ || 12 ||
deva devatā bhūteṃ devateṃ | mul̤īṃce sāmarthye āhe tetheṃ |
adhikāreṃ nānā devateṃ | bhajata jāvīṃ || 13 ||
adhikāreṃ nānā devateṃ | bhajata jāvīṃ || 13 ||
nānā devīṃ bhajana keleṃ | teṃ mūl̤a puruṣāsī pāvaleṃ |
yākāraṇeṃ sanmānileṃ | pāhije sakal̤a kāṃhīṃ || 14 ||
yākāraṇeṃ sanmānileṃ | pāhije sakal̤a kāṃhīṃ || 14 ||
māyāvallī phāṃpāvalī | nānā dehephal̤īṃ lagaḍalī |
mul̤īṃcī jāṇīva kal̤oṃ ālī | phal̤āmadheṃ || 15 ||
mul̤īṃcī jāṇīva kal̤oṃ ālī | phal̤āmadheṃ || 15 ||
mhaṇonī yel̤īla na karāveṃ | pāhāṇeṃ teṃ yetheṃci pāhāveṃ |
tāl̤ā paḍatāṃ rāhāveṃ | samādhāneṃ || 16 ||
tāl̤ā paḍatāṃ rāhāveṃ | samādhāneṃ || 16 ||
prāṇī saṃsāra ṭākitī | devāsa dhuṃḍīta phiratī |
nānā anumānīṃ paḍatī | jetha tetheṃ || 17 ||
nānā anumānīṃ paḍatī | jetha tetheṃ || 17 ||
lokāṃcī pāhātāṃ ritī | loka devārcaneṃ karitī |
athavā kṣatradeva pāhātī | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 18 ||
athavā kṣatradeva pāhātī | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 18 ||
athavā nānā avatāra | aikonī dharitī nirdhāra |
parī teṃ avagheṃ savistara | hoūna geleṃ || 19 ||
parī teṃ avagheṃ savistara | hoūna geleṃ || 19 ||
yeka brahmāviṣṇumaheśa | aikona mhaṇatīṃ he viśeṣa |
guṇātīta jo jagadīśa | to pāhilā pāhije || 20 ||
guṇātīta jo jagadīśa | to pāhilā pāhije || 20 ||
devāsī nāhīṃ thānamāna | koṭheṃ karāveṃ bhajana |
hā vicāra pāhātāṃ anumāna | hota jāto || 21 ||
hā vicāra pāhātāṃ anumāna | hota jāto || 21 ||
nasatāṃ devāceṃ darśana | kaisena hoīje pāvana |
dhanya dhanya te sādhujana | sakal̤a jāṇatī || 22 ||
dhanya dhanya te sādhujana | sakal̤a jāṇatī || 22 ||
bhūmaṃḍal̤ī deva nānā | tyāṃcī bhīḍa ulaṃghenā |
mukhya deva to kal̤enā | kāṃhīṃ kelyāṃ || 23 ||
mukhya deva to kal̤enā | kāṃhīṃ kelyāṃ || 23 ||
kartutva vegal̤eṃ karāveṃ | maga tyā devāsī pāhāveṃ |
tarīca kāṃhīṃyeka paḍe ṭhāveṃ | gaupyaguhya || 24 ||
tarīca kāṃhīṃyeka paḍe ṭhāveṃ | gaupyaguhya || 24 ||
teṃ disenā nā bhāsenā | kalpāṃtīṃ hi nāsenā |
sukṛtāvegal̤eṃ viśvāsenā | tetheṃ mana || 25 ||
sukṛtāvegal̤eṃ viśvāsenā | tetheṃ mana || 25 ||
udaṃḍa kalpite kalpanā | udaṃḍa ichite vāsanā |
abhyāṃtarīṃ taraṃga nānā | udayāteṃ pāvatī || 26 ||
abhyāṃtarīṃ taraṃga nānā | udayāteṃ pāvatī || 26 ||
mhaṇonī kalpanārahita | teci vastu śāśvata |
aṃta nāhīṃ mhaṇonī anaṃta | bolije tayā || 27 ||
aṃta nāhīṃ mhaṇonī anaṃta | bolije tayā || 27 ||
heṃ jñānadṛṣṭīneṃ pāhāveṃ | pāhonī tetheṃci rāhāveṃ |
nijadhyāseṃ tadrūpa vhāveṃ | saṃgatyāgeṃ || 28 ||
nijadhyāseṃ tadrūpa vhāveṃ | saṃgatyāgeṃ || 28 ||
nānā līl̤ā nānā laghaveṃ | teṃ kāye jāṇije bāpuḍyā jīveṃ |
saṃtasaṃgeṃ svānubhaveṃ | sthiti bāṇe || 29 ||
saṃtasaṃgeṃ svānubhaveṃ | sthiti bāṇe || 29 ||
aisī sūkṣma sthiti gatī | kal̤atāṃ cuke adhogatī |
sadguruceni sadgatī | tatkāl̤a hote || 30 ||
sadguruceni sadgatī | tatkāl̤a hote || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde dehamānyaṇanirūpaṇanāma samāsa pāṃcavā ||
samāsa sahāvā : buddhivādanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
paramārthī āṇi vivekī | tyāceṃ karaṇeṃ māne lokīṃ |
kāṃ je vivaravivaroṃ cukī | paḍoṃci nedī || 1 ||
kāṃ je vivaravivaroṃ cukī | paḍoṃci nedī || 1 ||
jo jo saṃdeha vāṭe janā | to to kadāpī karīnā |
ādiaṃta anumānā | āṇūna soḍī || 2 ||
ādiaṃta anumānā | āṇūna soḍī || 2 ||
svatāṃ nispṛha asenā | tyāceṃ bolaṇeṃci mānenā |
kaṭhiṇa āhe janārdanā | rājī rākhaṇeṃ || 3 ||
kaṭhiṇa āhe janārdanā | rājī rākhaṇeṃ || 3 ||
koṇī daṭūna upadeśa detī | koṇī madhyāvartī ghālitī |
te sahajaci hal̤u paḍatī | lālacīneṃ || 4 ||
te sahajaci hal̤u paḍatī | lālacīneṃ || 4 ||
jayāsa sāṃgāvā viveka | toci jāṇāvā pratikuṃcaka |
puḍheṃ puḍheṃ nāsaka | kārabāra hoto || 5 ||
puḍheṃ puḍheṃ nāsaka | kārabāra hoto || 5 ||
bhāvāsa bhāū upadeśa detī | puḍheṃ puḍheṃ hote phajitī |
vol̤akīcyā lokāṃta mahaṃtī | māṃḍūṃci naye || 6 ||
vol̤akīcyā lokāṃta mahaṃtī | māṃḍūṃci naye || 6 ||
pahileṃ dise parī nāse | vivekī mānya karitī kaise |
avivekī te jaise taiseṃ | mil̤atī tetheṃ || 7 ||
avivekī te jaise taiseṃ | mil̤atī tetheṃ || 7 ||
bhratāra śiṣya strī guru | hāhi phaṭakāl̤a vicāru |
nānā bhraṣṭākārī prakāru | taisāci āhe || 8 ||
nānā bhraṣṭākārī prakāru | taisāci āhe || 8 ||
pragaṭa viveka bolenā | jhāṃkātāpā karī janā |
mukhya niścaya anumānā | āṇūṃca nedī || 9 ||
mukhya niścaya anumānā | āṇūṃca nedī || 9 ||
hukīsarisā bharīṃ bhare | viveka sāṃgatāṃ na dhare |
durīdṛṣṭīce pure | sādhu navhetī || 10 ||
durīdṛṣṭīce pure | sādhu navhetī || 10 ||
koṇhāsa kāṃhīṃca na māgāveṃ | bhagavadbhajana vāḍhavāveṃ |
vivekabal̤eṃ jana lāvāve | bhajanākaḍe || 11 ||
vivekabal̤eṃ jana lāvāve | bhajanākaḍe || 11 ||
parāṃtara rakṣāyācīṃ kāmeṃ | bahuta kaṭhīṇa vivekavarmeṃ |
svaicheneṃ svadharmeṃ | lokarāhāṭī || 12 ||
svaicheneṃ svadharmeṃ | lokarāhāṭī || 12 ||
āpaṇa turuka guru kelā | śiṣya cāṃbhāra mel̤avilā |
nīca yātīneṃ nāsalā | samudāva || 13 ||
nīca yātīneṃ nāsalā | samudāva || 13 ||
brahmaṇamaṃḍal̤yā mel̤avāvyā | bhaktamaṃḍal̤yā mānāvyā |
saṃtamaṃḍal̤yā śodhāvyā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 14 ||
saṃtamaṃḍal̤yā śodhāvyā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 14 ||
utkaṭa bhavya teṃci ghyāveṃ | mal̤amal̤īta avagheṃci ṭākāveṃ |
nispṛhapaṇeṃ vikhyāta vhāveṃ | bhūmaṃḍal̤īṃ || 15 ||
nispṛhapaṇeṃ vikhyāta vhāveṃ | bhūmaṃḍal̤īṃ || 15 ||
akṣara bareṃ vācaṇeṃ bareṃ | arthāṃtara sāṃgaṇeṃ bareṃ |
gāṇeṃ nācaṇeṃ avagheṃci bareṃ | pāṭhāṃtara || 16 ||
gāṇeṃ nācaṇeṃ avagheṃci bareṃ | pāṭhāṃtara || 16 ||
dīkṣā barī mitrī barī | tīkṣaṇa budhī rājakāraṇī barī |
āpaṇāsa rākhe nānāparī | aliptapaṇeṃ || 17 ||
āpaṇāsa rākhe nānāparī | aliptapaṇeṃ || 17 ||
akhaṃḍa harikathecā chaṃdu | sakal̤āṃsa lāge nāmavedu |
pragaṭa jayācā prabodhu | sūrya jaisā || 18 ||
pragaṭa jayācā prabodhu | sūrya jaisā || 18 ||
durjanāsī rākhoṃ jāṇe | sajjanāsī nivaūṃ jāṇe |
sakal̤āṃce manīceṃ jāṇe | jyāceṃ tyāparīṃ || 19 ||
sakal̤āṃce manīceṃ jāṇe | jyāceṃ tyāparīṃ || 19 ||
saṃgatīceṃ manuṣya pālaṭe | uttama guṇa tatkāl̤a uṭhe |
akhaṃḍa abhyāsīṃ lagaṭe | samudāva || 20 ||
akhaṃḍa abhyāsīṃ lagaṭe | samudāva || 20 ||
jetheṃ tetheṃ nitya navā | janāsī vāṭe hā asāvā |
paraṃtu lālacīcā govā | paḍoṃci nedī || 21 ||
paraṃtu lālacīcā govā | paḍoṃci nedī || 21 ||
utkaṭa bhakti utkaṭa jñāna | utkaṭa cyāturya utkaṭa bhajana |
utkaṭa yoga anuṣṭhāna | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 22 ||
utkaṭa yoga anuṣṭhāna | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 22 ||
utkaṭa nispṛhatā dharilī | tyācī kīrti digāṃtīṃ phāṃkalī |
utkaṭa bhaktīneṃ nivālī | janamaṃḍal̤ī || 23 ||
utkaṭa bhaktīneṃ nivālī | janamaṃḍal̤ī || 23 ||
kāṃhīṃ yeka utkaṭeviṇa | kīrti kadāpi navhe jāṇa |
ugeṃca vaṇavaṇa hiṃḍona | kāye hoteṃ || 24 ||
ugeṃca vaṇavaṇa hiṃḍona | kāye hoteṃ || 24 ||
nāhīṃ dehyācā bharaṃvasā | kevhāṃ sarela vayasā |
prasaṃga paḍela kaisā | koṇa jāṇe || 25 ||
prasaṃga paḍela kaisā | koṇa jāṇe || 25 ||
yākāraṇeṃ sāvadhāna asāveṃ | jitukeṃ hoīla titukeṃ karāveṃ |
bhagavatkīrtīneṃ karāveṃ | bhūmaṃḍal̤a || 26 ||
bhagavatkīrtīneṃ karāveṃ | bhūmaṃḍal̤a || 26 ||
āpaṇāsa jeṃ jeṃ anukūl̤a | teṃ teṃ karāveṃ tatkāl̤a |
hoīnā tyāsa nival̤a | viveka umajāvā || 27 ||
hoīnā tyāsa nival̤a | viveka umajāvā || 27 ||
vivekāmadheṃ sāpaḍenā | aiseṃ to kāṃhīṃca asenā |
yekāṃtīṃ viveka anumānā | āṇūna soḍī || 28 ||
yekāṃtīṃ viveka anumānā | āṇūna soḍī || 28 ||
akhaṃḍa tajavījā cāl̤aṇā jetheṃ | pāhātaṃ kāya uṇeṃ tetheṃ |
yekāṃteṃviṇa prāṇīyāṃteṃ | buddhi kaisī || 29 ||
yekāṃteṃviṇa prāṇīyāṃteṃ | buddhi kaisī || 29 ||
yekāṃtī viveka karāvā | ātmārāma vol̤akhāvā |
yethūna tethavarī govā | kāṃhīṃca nāhīṃ || 30 ||
yethūna tethavarī govā | kāṃhīṃca nāhīṃ || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde buddhivādanirūpaṇanāma samāsa sahāvā ||
samāsa sātavā : yatnanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
katheceṃ ghamaṃḍa bharūna dyāveṃ | āṇī nirūpaṇīṃ vivarāveṃ |
uṇeṃ paḍoṃci nedāveṃ | koṇīyekaviṣīṃ || 1 ||
uṇeṃ paḍoṃci nedāveṃ | koṇīyekaviṣīṃ || 1 ||
bhejaṇāra khāleṃ paḍilā | to bhejaṇārī jāṇitalā |
neṇatā loka ugāca rāhilā | ṭakamakāṃ pāhāta || 2 ||
neṇatā loka ugāca rāhilā | ṭakamakāṃ pāhāta || 2 ||
uttara vilaṃbīṃ paḍileṃ | śrotayāṃsa kal̤oṃ āleṃ |
mhaṇije mahatva uḍāleṃ | vaktayāceṃ || 3 ||
mhaṇije mahatva uḍāleṃ | vaktayāceṃ || 3 ||
thoḍeṃ boloni samādhāna karaṇeṃ | rāgejona tarī mana dharaṇeṃ |
manuṣya vedhīṃca lāvaṇeṃ | koṇīyeka || 4 ||
manuṣya vedhīṃca lāvaṇeṃ | koṇīyeka || 4 ||
sosavenā ciṇaciṇa kelī | tetheṃ tāmasavṛttī disona ālī |
āvaghī āvaḍī uḍālī | śrotayācī || 5 ||
āvaghī āvaḍī uḍālī | śrotayācī || 5 ||
koṇa koṇa rājī rākhile | koṇa koṇa manī bhaṃgile |
kṣaṇakṣaṇā parīkṣile | pāhije loka || 6 ||
kṣaṇakṣaṇā parīkṣile | pāhije loka || 6 ||
śiṣya vikalpeṃ rāna gheta | guru māgeṃ māgeṃ dhāṃvato |
vicāra pāhoṃ jātāṃ to | vikalpaci avaghā || 7 ||
vicāra pāhoṃ jātāṃ to | vikalpaci avaghā || 7 ||
āśābaddhī kryiyāhīna | nāhīṃ cyāturyāceṃ lakṣaṇa |
te mahaṃtīcī bhaṇabhaṇa | baṃda nāhīṃ || 8 ||
te mahaṃtīcī bhaṇabhaṇa | baṃda nāhīṃ || 8 ||
aise gosāvī hal̤u paḍatī | ṭhāīṃ ṭhāīṃ kaṣṭī hotī |
tetheṃ saṃgatīce loka pāvatī | sukha kaiceṃ || 9 ||
tetheṃ saṃgatīce loka pāvatī | sukha kaiceṃ || 9 ||
jikaḍe tikaḍe kīrti māje | sagaṭa lokāṃsa havyāsa upaje |
loka rājī rākhona kīje | sakal̤a kāṃhīṃ || 10 ||
loka rājī rākhona kīje | sakal̤a kāṃhīṃ || 10 ||
paralokīṃ vāsa karāvā | samudāva ugāca pāhāvā |
māgaṇyācā tagādā na lavāvā | kāṃhīṃ yeka || 11 ||
māgaṇyācā tagādā na lavāvā | kāṃhīṃ yeka || 11 ||
jikaḍe jaga tikaḍe jagannāyeka | kal̤alā pāhije viveka |
rātrīdivasa vivekī loka | sāṃbhāl̤īta jātī || 12 ||
rātrīdivasa vivekī loka | sāṃbhāl̤īta jātī || 12 ||
jo jo loka dṛṣṭīsa paḍilā | to to naṣṭa aisā kal̤alā |
avagheca naṣṭa yekalā bhalā | kāśāvarunī || 13 ||
avagheca naṣṭa yekalā bhalā | kāśāvarunī || 13 ||
vosa mulakīṃ kāye pāhāveṃ | lokāṃvegal̤eṃ koṭheṃ rāhāveṃ |
taṟhe khoṭī sāṃḍateṃ ghyāveṃ | kāṃhīṃ yeka || 14 ||
taṟhe khoṭī sāṃḍateṃ ghyāveṃ | kāṃhīṃ yeka || 14 ||
tasmāta lokikīṃ vartatāṃ naye | tyāsa mahaṃtī kāmā naye |
paratra sādhanācā upāye | śravaṇa karūna asāveṃ || 15 ||
paratra sādhanācā upāye | śravaṇa karūna asāveṃ || 15 ||
āpaṇāsī bareṃ pohatāṃ naye | loka buḍavāvayāceṃ koṇa kārya |
goḍī āvaḍī vāyāṃ jāye | vikalpaci avaghā || 16 ||
goḍī āvaḍī vāyāṃ jāye | vikalpaci avaghā || 16 ||
abhyāseṃ pragaṭa vhāveṃ | nāhīṃ tarī jhāṃkona asāveṃ |
pragaṭa hoūna nāsāveṃ | heṃ bareṃ navhe || 17 ||
pragaṭa hoūna nāsāveṃ | heṃ bareṃ navhe || 17 ||
maṃda hal̤u hal̤u cālato | capal̤a kaisā aṭopato |
arabī phiravaṇāra to | kaisā asāvā || 18 ||
arabī phiravaṇāra to | kaisā asāvā || 18 ||
he dhakādhakīcīṃ kāmeṃ | tikṣaṇa buddhīcīṃ varmeṃ |
bhol̤yā bhāvārtheṃ saṃbhrameṃ | kaiseṃ ghaḍe || 19 ||
bhol̤yā bhāvārtheṃ saṃbhrameṃ | kaiseṃ ghaḍe || 19 ||
seta keleṃ parī vāhenā | javāra keleṃ parī phirenā |
jana mel̤avileṃ parī dharenā | aṃtaryāmīṃ || 20 ||
jana mel̤avileṃ parī dharenā | aṃtaryāmīṃ || 20 ||
jarī caḍhatī vāḍhatī āvaḍī uṭhe | tarī paramārtha pragaṭe |
ghasaghasa karitāṃ viṭe | sagaṭa loku || 21 ||
ghasaghasa karitāṃ viṭe | sagaṭa loku || 21 ||
āpaleṃ lokāṃsa mānenā | lokāṃceṃ āpaṇāṃsa mānenā |
avaghā vikalpaci manā | samādhāna kaiceṃ || 22 ||
avaghā vikalpaci manā | samādhāna kaiceṃ || 22 ||
nāsaka dīkṣā siṃtaru loka | tetheṃ kaicā asela viveka |
jetheṃ bal̤āvalā aviveka | tetheṃ rāhaṇeṃ khoṭeṃ || 23 ||
jetheṃ bal̤āvalā aviveka | tetheṃ rāhaṇeṃ khoṭeṃ || 23 ||
bahuta divasa śrama kelā | sevaṭīṃ avaghāci vertha gelā |
āpaṇāsa ṭhākenā galbalā | koṇeṃ karāvā || 24 ||
āpaṇāsa ṭhākenā galbalā | koṇeṃ karāvā || 24 ||
saṃgīta cālilā tarī to vyāpa | nāhīṃ tarī avaghāci saṃtāpa |
kṣaṇakṣaṇā vikṣepa | kitī mhaṇauni saṃgāvā || 25 ||
kṣaṇakṣaṇā vikṣepa | kitī mhaṇauni saṃgāvā || 25 ||
mūrkha mūrkhapaṇeṃ bharaṃgal̤atī | jñātepaṇeṃ kaḻo karitī |
hote dohīṃkaḍe phajitī | lokāṃmadheṃ || 26 ||
hote dohīṃkaḍe phajitī | lokāṃmadheṃ || 26 ||
kārabāra āṭopenā karavenā | āṇi ugeṃhi rāhenā |
yākāraṇeṃ sakal̤a janā | kāye mhaṇāveṃ || 27 ||
yākāraṇeṃ sakal̤a janā | kāye mhaṇāveṃ || 27 ||
nāsaka upādhīsa soḍāveṃ | vaya sārthakīṃ ghālāveṃ |
paribhramaṇeṃ kaṃṭhāveṃ | koṭheṃ tarī || 28 ||
paribhramaṇeṃ kaṃṭhāveṃ | koṭheṃ tarī || 28 ||
paribhramaṇa karīnā | dusaryāceṃ kāṃhīṃca sosīnā |
tarī maga udaṃḍa yatanā | vikalpācī || 29 ||
tarī maga udaṃḍa yatanā | vikalpācī || 29 ||
ātāṃ heṃ āpaṇācipāsīṃ | bareṃ vicārāveṃ āpaṇāsī |
anukul̤a paḍela taisī | vartaṇūka karāvī || 30 ||
anukul̤a paḍela taisī | vartaṇūka karāvī || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde yetnanirūpaṇanāma samāsa sātavā ||
samāsa āṭhavā : upādhilakṣaṇanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
sṛṣṭīmadheṃ bahū loka | paribhramaṇeṃ kal̤e kautuka |
nānā prakārīce viveka | āḍal̤oṃ lāgatī || 1 ||
nānā prakārīce viveka | āḍal̤oṃ lāgatī || 1 ||
kitī prapaṃcī jana | akhaṃḍa vṛtti udāsīna |
sukhaduḥkheṃ samādhāna | daṃḍal̤enā || 2 ||
sukhaduḥkheṃ samādhāna | daṃḍal̤enā || 2 ||
svabhāveṃci nemaka bolatī | sahajaci nemaka cālatī |
apūrva bolaṇyācī sthitī | sakal̤āṃsī māne || 3 ||
apūrva bolaṇyācī sthitī | sakal̤āṃsī māne || 3 ||
sahajaci tāl̤ajñāna yeteṃ | svabhāveṃci rāgajñāna umaṭateṃ |
sahajaci kal̤ata jāteṃ | nyāyenītilakṣaṇa || 4 ||
sahajaci kal̤ata jāteṃ | nyāyenītilakṣaṇa || 4 ||
yekhādā āḍal̤e gājī | sakal̤a loka akhaṃḍa rājī |
sadā sarvadā āvaḍī tājī | prāṇīmātrācī || 5 ||
sadā sarvadā āvaḍī tājī | prāṇīmātrācī || 5 ||
cukona udaṃḍa āḍhal̤ateṃ | bhārī manuṣya dṛṣṭīsa paḍateṃ |
mahaṃtāceṃ lakṣaṇaseṃ vāṭateṃ | akasmāta || 6 ||
mahaṃtāceṃ lakṣaṇaseṃ vāṭateṃ | akasmāta || 6 ||
aisā āḍal̤atāṃ loka | camatkāreṃ guṇagrāhika |
kriyā bolaṇeṃ nemaka | pratyayāceṃ || 7 ||
kriyā bolaṇeṃ nemaka | pratyayāceṃ || 7 ||
sakal̤a avaguṇāmadheṃ avaguṇa | āpale avaguṇa vāṭatī guṇa |
moṭheṃ pāpa karaṃṭapaṇa | cukenā kīṃ || 8 ||
moṭheṃ pāpa karaṃṭapaṇa | cukenā kīṃ || 8 ||
ḍhāl̤eṃci kāma hoteṃ sadā | jeṃ japalyāneṃ navhe sarvadā |
tetheṃ pīl̤apeṃcācī āpadā | āḍal̤ecinā || 9 ||
tetheṃ pīl̤apeṃcācī āpadā | āḍal̤ecinā || 9 ||
yekāsī abhyāsitāṃ na ye | yekāsī svabhāveṃci ye |
aisā bhagavaṃtācā mahimā kāye | kaisā kal̤enā || 10 ||
aisā bhagavaṃtācā mahimā kāye | kaisā kal̤enā || 10 ||
moṭhīṃ rājakāraṇeṃ cukatī | rājakāraṇā vaḍhā lāgatī |
nānā cukīcī phajitī | cahuṃkaḍe || 11 ||
nānā cukīcī phajitī | cahuṃkaḍe || 11 ||
yākāraṇeṃ cukoṃ naye | mhaṇije udaṃḍa upāye |
upāyācā apāye | cukatāṃ hoye || 12 ||
upāyācā apāye | cukatāṃ hoye || 12 ||
kāye cukaleṃ teṃ kal̤enā | manuṣyāceṃ manaci val̤enā |
khaval̤alā abhimāna gal̤enā | dohiṃkaḍe || 13 ||
khaval̤alā abhimāna gal̤enā | dohiṃkaḍe || 13 ||
āvaghe phaḍaci nāsatī | lokāṃcīṃ maneṃ bhaṃgatī |
koṭheṃ cukate yuktī | kāṃhīṃ kal̤enā || 14 ||
koṭheṃ cukate yuktī | kāṃhīṃ kal̤enā || 14 ||
vyāpeṃviṇa āṭopa kelā | to avaghā ghasarataci gelā |
akalecā baṃda nāhīṃ ghātalā | durīdṛṣṭīneṃ || 15 ||
akalecā baṃda nāhīṃ ghātalā | durīdṛṣṭīneṃ || 15 ||
yekhādeṃ manuṣya teṃ sil̤eṃ | tyāceṃ karaṇeṃci bāval̤eṃ
nānā vikalpāceṃ jāl̤eṃ | karūna ṭākī || 16 ||
nānā vikalpāceṃ jāl̤eṃ | karūna ṭākī || 16 ||
teṃ āpaṇāsī ukalenā | dusaryāsa kāṃhīṃca kal̤enā |
nāce vikalpeṃ kalpanā | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 17 ||
nāce vikalpeṃ kalpanā | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 17 ||
tyā gupta kalpanā koṇāsa kal̤āvyā | koṇeṃ yeūna āṭopāvyā |
jyācyā tyāneṃ karāvyā | bal̤akaṭa buddhi || 18 ||
jyācyā tyāneṃ karāvyā | bal̤akaṭa buddhi || 18 ||
jyāsī upādhī āvarenā | teṇeṃ upādhī vāḍhavāvīnā |
sāvacita karūniyāṃ manā | samādhāneṃ asāveṃ || 19 ||
sāvacita karūniyāṃ manā | samādhāneṃ asāveṃ || 19 ||
dhāṃvadhāvoṃ upādhī veṣṭī | āpaṇa kaṣṭī loka hi kaṣṭī |
he kāmā naye goṣṭī | kusamusecī || 20 ||
he kāmā naye goṣṭī | kusamusecī || 20 ||
loka bahuta kaṣṭī jālā | āpaṇahi atyaṃta trāsalā |
verthaci kelā galbalā | kāasayāsī || 21 ||
verthaci kelā galbalā | kāasayāsī || 21 ||
aso upādhīceṃ kāma aiseṃ | kāṃhīṃ bareṃ kāṃhīṃ kāṇoṃseṃ |
sakal̤a samajona aiseṃ | vartatāṃ bareṃ || 22 ||
sakal̤a samajona aiseṃ | vartatāṃ bareṃ || 22 ||
lokāṃpāsīṃ bhāvārtha kaicā | āpaṇa jagavāvā tayāṃcā |
sevaṭa upaṃḍhara koṇācā | paḍoṃci naye || 23 ||
sevaṭa upaṃḍhara koṇācā | paḍoṃci naye || 23 ||
aṃtarātmyākaḍe sakal̤a lāge | nirguṇīṃ heṃ kāṃhīṃca na lage |
nānā prakārīce dage | caṃcal̤āmadheṃ || 24 ||
nānā prakārīce dage | caṃcal̤āmadheṃ || 24 ||
śuddha viśrāṃtīceṃ sthal̤a | teṃ eka nirmal̤a niścal̤a |
tetheṃ vikāraci sakal̤a | nirvikāra hotī || 25 ||
tetheṃ vikāraci sakal̤a | nirvikāra hotī || 25 ||
udvega avaghe tuṭoni jātī | manāsī vāṭe viśrāṃtī |
aisī dullabha parabrahmasthitī | vivekeṃ sāṃbhāl̤āvī || 26 ||
aisī dullabha parabrahmasthitī | vivekeṃ sāṃbhāl̤āvī || 26 ||
āpaṇāsa upādhī mul̤īṃca nāhīṃ | ruṇānubaṃdheṃ mil̤āle sarvahi |
ālyāgelyācī kṣitī nāhīṃ | aiseṃ jāleṃ pāhije || 27 ||
ālyāgelyācī kṣitī nāhīṃ | aiseṃ jāleṃ pāhije || 27 ||
jo upādhīsa kaṃṭāl̤alā | to nivāṃta hoūna baisalā |
āṭopenā to galbalā | kāsayāsī || 28 ||
āṭopenā to galbalā | kāsayāsī || 28 ||
kāṃhīṃ galbalā kāṃhīṃ nival̤a | aisā kaṃṭhīta jāvā kāl̤a |
jeṇeṃkaritāṃ viśrāṃtī vel̤a | āpaṇāsī phāve || 29 ||
jeṇeṃkaritāṃ viśrāṃtī vel̤a | āpaṇāsī phāve || 29 ||
upādhī kāṃhīṃ rāhāta nāhīṃ | samādhānāyevaḍheṃ thora nāhīṃ |
naradehe prāpta hota nāhīṃ | kṣaṇakṣaṇā || 30 ||
naradehe prāpta hota nāhīṃ | kṣaṇakṣaṇā || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde upādhilakṣaṇanirūpaṇanāma samāsa āṭhavā ||
samāsa navavā : rājakāraṇanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
jñānī āṇī udāsa | samudāyācā havyāsa |
teṇeṃ akhaṃḍa sāvakāśa | yekāṃta sevāvā || 1 ||
teṇeṃ akhaṃḍa sāvakāśa | yekāṃta sevāvā || 1 ||
jetheṃ tajavījā kal̤atī | akhaṃḍa cāl̤aṇā nighatī |
prāṇīmātrācī sthitī gatī | kal̤oṃ yete || 2 ||
prāṇīmātrācī sthitī gatī | kal̤oṃ yete || 2 ||
jarī hā cāl̤aṇāci karīnā | tarī kāṃhīṃca umajenā |
hisebajhāḍāci pāhīnā | divāl̤akhora || 3 ||
hisebajhāḍāci pāhīnā | divāl̤akhora || 3 ||
yeka mirāsī sādhitī | yeka sīdhyā gavāvitī |
vyāpakapaṇācī sthitī | aisī āhe || 4 ||
vyāpakapaṇācī sthitī | aisī āhe || 4 ||
jeṇeṃ jeṃ jeṃ manīṃ dharileṃ | teṃ teṃ ādhīṃca samajaleṃ |
kṛtrima avagheṃci khuṃṭaleṃ | sahajaci yeṇeṃ || 5 ||
kṛtrima avagheṃci khuṃṭaleṃ | sahajaci yeṇeṃ || 5 ||
akhaṃḍa rāhatāṃ salagī hote | atiparicayeṃ avajñā ghaḍate |
yākāraṇeṃ viśrāṃtī te | ghetāṃ naye || 6 ||
yākāraṇeṃ viśrāṃtī te | ghetāṃ naye || 6 ||
āl̤aseṃ āl̤asa kelā | tarī maga kārabāraci buḍālā |
aṃtaraheta cukata gelā | samudāyācā || 7 ||
aṃtaraheta cukata gelā | samudāyācā || 7 ||
udaṃḍa upāsanecīṃ kāmeṃ | lāvīta jāvīṃ nityanemeṃ |
avakāśa kaiṃcā kṛtrimeṃ | karāvayāsī || 8 ||
avakāśa kaiṃcā kṛtrimeṃ | karāvayāsī || 8 ||
cora bhāṃḍārī karāvā | ghasaratāṃca sāṃbhāl̤āvā |
govā mūrkhapaṇācā kāḍhāvā | hal̤u hal̤u || 9 ||
govā mūrkhapaṇācā kāḍhāvā | hal̤u hal̤u || 9 ||
yā avaghyā pahilyāca goṣṭī | prāṇī koṇī navhatā kaṣṭī |
rājakāraṇeṃ maṃḍal̤a veṣṭī | cahuṃkaḍe || 10 ||
rājakāraṇeṃ maṃḍal̤a veṣṭī | cahuṃkaḍe || 10 ||
naṣṭāsī naṣṭa yojāve | vācal̤āsī vācāl̤a āṇāve |
āpaṇāvarī vikalpāce gove | paḍoṃca nedī || 11 ||
āpaṇāvarī vikalpāce gove | paḍoṃca nedī || 11 ||
kāṃṭīneṃ kāṃṭī jhāḍāvī | jhāḍāvī parī te kal̤oṃ nedāvī |
kal̤akaṭepaṇācī padavī | asoṃ dyāvī || 12 ||
kal̤akaṭepaṇācī padavī | asoṃ dyāvī || 12 ||
na kal̤atāṃ karī kārya jeṃ teṃ | teṃ kāma tatkāl̤aci hoteṃ |
gacagaceṃta paḍatāṃ teṃ | camatkāreṃ navhe || 13 ||
gacagaceṃta paḍatāṃ teṃ | camatkāreṃ navhe || 13 ||
aikonī āvaḍī lāgāvī | dekhonī bal̤akaṭaci vhāvī |
salagīneṃ āpalī padavī | sevakāmadheṃ || 14 ||
salagīneṃ āpalī padavī | sevakāmadheṃ || 14 ||
koṇīyeka kāma karitāṃ hoteṃ | na karitāṃ teṃ māgeṃ paḍateṃ |
yā kāraṇeṃ ḍhilepaṇa teṃ | asoṃci naye || 15 ||
yā kāraṇeṃ ḍhilepaṇa teṃ | asoṃci naye || 15 ||
jo dusaryāvarī viśvāsalā | tyācā kāryabhāga buḍālā |
jo āpaṇaci kaṣṭata gelā | toci bhalā || 16 ||
jo āpaṇaci kaṣṭata gelā | toci bhalā || 16 ||
avaghyāsa avagheṃ kal̤aleṃ | tevhāṃ teṃ riteṃ paḍileṃ |
yākāraṇeṃ aiseṃ ghaḍaleṃ | na pāhije kīṃ || 17 ||
yākāraṇeṃ aiseṃ ghaḍaleṃ | na pāhije kīṃ || 17 ||
mukhya sūtra hātīṃ ghyāveṃ | karaṇeṃ teṃ lokāṃkaravīṃ karavāveṃ |
kitteka khalaka ugavāve | rājakāraṇāmadheṃ || 18 ||
kitteka khalaka ugavāve | rājakāraṇāmadheṃ || 18 ||
bolake pahilavāna kal̤akaṭe | tayāsīca ghyāve jhaṭe |
durjaneṃ rājakāraṇa dāṭe | aiseṃ na karāveṃ || 19 ||
durjaneṃ rājakāraṇa dāṭe | aiseṃ na karāveṃ || 19 ||
grāmaṇya varmīṃ sāṃpaḍāveṃ | ragaḍūna pīṭhaci karāveṃ |
karūni māgutī sāṃvarāveṃ | buḍaūṃ naye || 20 ||
karūni māgutī sāṃvarāveṃ | buḍaūṃ naye || 20 ||
khal̤adurjanāsī bhyāleṃ | rājakāraṇa nāhīṃ rākhileṃ |
teṇeṃ avagheṃ pragaṭa jāleṃ | bareṃ vāīṭa || 21 ||
teṇeṃ avagheṃ pragaṭa jāleṃ | bareṃ vāīṭa || 21 ||
samudāva pāhije moṭhā | tarī tanāvā asāvyā bal̤akaṭā |
maṭha karunī tāṭhā | dharūṃ naye || 22 ||
maṭha karunī tāṭhā | dharūṃ naye || 22 ||
durjana prāṇī samajāve | parī te pragaṭa na karāve |
sajjanāparīsa āl̤avāve | mahatva deunī || 23 ||
sajjanāparīsa āl̤avāve | mahatva deunī || 23 ||
janāmadheṃ durjana pragaṭa | tarī maga akhaṃḍa khaṭakhaṭa |
yākāraṇeṃ te vāṭa | bujhūni ṭākāvī || 24 ||
yākāraṇeṃ te vāṭa | bujhūni ṭākāvī || 24 ||
ganīmācyā dekhatāṃ phaujā | raṇaśūrāṃcyā phurphuritī bhujā |
aisā pāhije kiṃ rājā | kaipakṣī paramārthī || 25 ||
aisā pāhije kiṃ rājā | kaipakṣī paramārthī || 25 ||
tayāsa dekhatāṃ durjana dhāke | baisavī pracitīce taḍākhe |
baṃḍapāṣāṃḍāce vākhe | sahajaci hotī || 26 ||
baṃḍapāṣāṃḍāce vākhe | sahajaci hotī || 26 ||
he dhūrtapaṇācīṃ kāmeṃ | rājakāraṇa karāveṃ nemeṃ |
ḍhilepaṇācyā saṃbhrameṃ | jāūṃ naye || 27 ||
ḍhilepaṇācyā saṃbhrameṃ | jāūṃ naye || 27 ||
koṭheṃca paḍenā dṛṣṭīṃ | ṭhāīṃ ṭhāīṃ tyācyā goṣṭī |
vāgvil̤āseṃ sakal̤a sṛṣṭī | vedhilī teṇeṃ || 28 ||
vāgvil̤āseṃ sakal̤a sṛṣṭī | vedhilī teṇeṃ || 28 ||
huṃbyāsīṃ huṃbā lāūna dyāvā | ṭoṇapyāsa ṭoṇapā āṇāvā |
lauṃdāsa puḍheṃ ubhā karāvā | dusarā lauṃda || 29 ||
lauṃdāsa puḍheṃ ubhā karāvā | dusarā lauṃda || 29 ||
dhaṭāsī āṇāvā dhaṭa | utdhaṭāsī pāhije utdhaṭa |
khaṭanaṭāsī khaṭanaṭa | agatya karī || 30 ||
khaṭanaṭāsī khaṭanaṭa | agatya karī || 30 ||
jaiśāsa taisā jevhāṃ bheṭe | tevhāṃ majyālasī thāṭe |
itukeṃ hoteṃ parī dhanī koṭheṃ | dṛṣṭīsa na paḍe || 31 ||
itukeṃ hoteṃ parī dhanī koṭheṃ | dṛṣṭīsa na paḍe || 31 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde rājakāraṇanirūpaṇanāma samāsa navavā ||
samāsa dahāvā : vivekalakṣaṇanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
jetheṃ akhaṃḍa nānā cāl̤aṇā | jetheṃ akhaṃḍa nānā dhāraṇā |
jetheṃ akhaṃḍa rājakāraṇā | manāsī āṇitī || 1 ||
jetheṃ akhaṃḍa rājakāraṇā | manāsī āṇitī || 1 ||
sṛṣṭīmadheṃ uttama guṇa | titukeṃ cāle nirūpaṇa |
nirūpaṇāviṇa kṣaṇa | rikāmā nāhīṃ || 2 ||
nirūpaṇāviṇa kṣaṇa | rikāmā nāhīṃ || 2 ||
carcā āśaṃkā pratyottareṃ | koṇa khoṭeṃ koṇa khareṃ |
nānā vagatrutveṃ śāstrādhāreṃ | nānā carcā || 3 ||
nānā vagatrutveṃ śāstrādhāreṃ | nānā carcā || 3 ||
bhaktimārga viśada kal̤e | upāsanāmārga ākal̤e |
jñānavicāra nival̤e | aṃtaryāmīṃ || 4 ||
jñānavicāra nival̤e | aṃtaryāmīṃ || 4 ||
vairāgyācī bahu āvaḍī | udāsa vṛttīcī goḍī |
udaṃḍa upādhī tarī soḍī | lāgoṃca nedī || 5 ||
udaṃḍa upādhī tarī soḍī | lāgoṃca nedī || 5 ||
prabaṃdācīṃ pāṭhāṃtareṃ | uttarāsī saṃgīta uttareṃ |
nemaka bolatāṃ aṃtareṃ | nivavī sakal̤āṃcīṃ || 6 ||
nemaka bolatāṃ aṃtareṃ | nivavī sakal̤āṃcīṃ || 6 ||
āvaḍī lāgalī bahu janā | tetheṃ koṇāceṃ kāṃhīṃ cālenā |
dal̤avaṭa paḍilā anumānā | yeīla kaisā || 7 ||
dal̤avaṭa paḍilā anumānā | yeīla kaisā || 7 ||
upāsanā karūniyāṃ puḍheṃ | puravaleṃ pāhije cahuṃkaḍe |
bhūmaṃḍal̤īṃ jikaḍe tikaḍe | jāṇatī tayā || 8 ||
bhūmaṃḍal̤īṃ jikaḍe tikaḍe | jāṇatī tayā || 8 ||
jāṇatī parī āḍal̤enā | kāye karito teṃ kal̤enā |
nānā desīce loka nānā| yeūna jātī || 9 ||
nānā desīce loka nānā| yeūna jātī || 9 ||
titukyāṃcīṃ aṃtareṃ dharāvīṃ | vivekeṃ vicāreṃ bharāvīṃ |
kaḍovikaḍīcīṃ vivarāvīṃ | aṃtaḥkarṇeṃ || 10 ||
kaḍovikaḍīcīṃ vivarāvīṃ | aṃtaḥkarṇeṃ || 10 ||
kitī loka teṃ kal̤enā | kitī samudāva ākal̤enā |
sakal̤a loka śravaṇamananā | madhyeṃ ghālī || 11 ||
sakal̤a loka śravaṇamananā | madhyeṃ ghālī || 11 ||
phaḍa samajāvisī karaṇeṃ | gadyapadya sāṃgaṇeṃ |
parāṃtarāsī rākhaṇeṃ | sarvakāl̤a || 12 ||
parāṃtarāsī rākhaṇeṃ | sarvakāl̤a || 12 ||
aisā jyācā daṃḍaka | akhaṃḍa pāhāṇeṃ viveka |
sāvadhāpuḍheṃ aviveka | yeīla kaicā || 13 ||
sāvadhāpuḍheṃ aviveka | yeīla kaicā || 13 ||
jitukeṃ kāṃhīṃ āpaṇāsī ṭhāveṃ | titukeṃ hal̤uhal̤u sikavāveṃ |
śāhāṇeṃ karūnī soḍāve | bahuta jana || 14 ||
śāhāṇeṃ karūnī soḍāve | bahuta jana || 14 ||
paroparīṃ sikavaṇeṃ | āḍaṇukā sāṃgata jāṇeṃ |
nival̤a karunī soḍaṇeṃ | nispṛhāsī || 15 ||
nival̤a karunī soḍaṇeṃ | nispṛhāsī || 15 ||
hoīla teṃ āpaṇa karāveṃ | na hotāṃ janākaravīṃ karavāveṃ |
bhagavadbhajana rāhāveṃ | hā dharma navhe || 16 ||
bhagavadbhajana rāhāveṃ | hā dharma navhe || 16 ||
āpaṇa karāveṃ karavāveṃ | āpaṇa vivarāveṃ vivaravāveṃ |
āpaṇa dharāveṃ dharavāveṃ | bhajanamārgāsī || 17 ||
āpaṇa dharāveṃ dharavāveṃ | bhajanamārgāsī || 17 ||
junyā lokāṃcā kaṃṭāl̤ā ālā | tarī nūtana prāṃta pāhije dharilā |
jitukeṃ hoīla titukyālā | āl̤asa karūṃ naye || 18 ||
jitukeṃ hoīla titukyālā | āl̤asa karūṃ naye || 18 ||
dehyācā abhyāsa buḍālā | mhaṇije mahaṃta buḍālā |
lāgavegeṃ nūtana lokāṃlā | śāhāṇe karāveṃ || 19 ||
lāgavegeṃ nūtana lokāṃlā | śāhāṇe karāveṃ || 19 ||
upādhīṃta sāṃpaḍoṃ naye | upādhīsa kaṃṭāl̤oṃ naye |
nisugapaṇa kāmā naye | koṇīyekaviṣīṃ || 20 ||
nisugapaṇa kāmā naye | koṇīyekaviṣīṃ || 20 ||
kāma nāsaṇāra nāsateṃ | āpaṇa veḍeṃ ugeṃ ca pāhāteṃ |
āl̤asī hṛdayasunya teṃ | kāye karūṃ jāṇeṃ || 21 ||
āl̤asī hṛdayasunya teṃ | kāye karūṃ jāṇeṃ || 21 ||
dhakādhakīcā māmalā | kaisā ghaḍe aśaktālā |
nānā buddhi śaktālā | mhaṇonī śikavāvyā || 22 ||
nānā buddhi śaktālā | mhaṇonī śikavāvyā || 22 ||
vyāpa hoīla toṃ rāhāveṃ | vyāpa rāhātāṃ uṭhona jāveṃ |
ānaṃdarūpa phirāveṃ | koṭheṃ taṟhī || 23 ||
ānaṃdarūpa phirāveṃ | koṭheṃ taṟhī || 23 ||
upādhīpāsūna suṭalā | to nispṛhapaṇeṃ bal̤āvalā |
jikaḍe sānukūl̤a tikaḍe cālilā | sāvakāsa || 24 ||
jikaḍe sānukūl̤a tikaḍe cālilā | sāvakāsa || 24 ||
kīrti pāhātaṃ sukha nāhīṃ | sukha pāhātāṃ kīrti nāhīṃ |
kelyāviṇa kāṃhīṃca nāhīṃ | koṭheṃ taṟhī || 25 ||
kelyāviṇa kāṃhīṃca nāhīṃ | koṭheṃ taṟhī || 25 ||
yeravīṃ kāya rāhāteṃ | hoṇāra titukeṃ hoūna jāteṃ |
prāṇī mātra aśakta teṃ | puḍheṃ āhe || 26 ||
prāṇī mātra aśakta teṃ | puḍheṃ āhe || 26 ||
adhīṃca takavā soḍilā | madheṃci dhīvasā sāṃḍilā |
tarī saṃsāra hā sevaṭālā | kaisā pāve || 27 ||
tarī saṃsāra hā sevaṭālā | kaisā pāve || 27 ||
saṃsāra mul̤īṃca nāsakā | vivekeṃ karāvā neṭakā |
neṭakā karitāṃ phikā | hota jāto || 28 ||
neṭakā karitāṃ phikā | hota jāto || 28 ||
aisā yācā jinasānā | pāhātāṃ kal̤oṃ yeteṃ manā |
paraṃtu dhīra sāṃḍāvānā | koṇīyekeṃ || 29 ||
paraṃtu dhīra sāṃḍāvānā | koṇīyekeṃ || 29 ||
dhīra sāṃḍitāṃ kaye hoteṃ | avagheṃ sosāveṃ lāgateṃ |
nānā buddhi nānā mateṃ | śāhāṇā jāṇe || 30 ||
nānā buddhi nānā mateṃ | śāhāṇā jāṇe || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde vivekalakṣaṇanirūpaṇanāma samāsa dahāvā ||
daśaka ekoṇavisāvā samāpta ||
