ସମାସ ପହିଲା : ଗଣେଶସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ଗଣେଶସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ତିସରା : ଶାରଦାସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଚଵଥା : ସଦ୍ଗୁରୁସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ସଂତସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଶ୍ରୋତେଜନସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ସାତଵା : କଵେଶ୍ଵରସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ସଭାସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ନଵଵା : ପରମାର୍ଥସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ନରଦେହସ୍ତଵନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଲେଖନକ୍ରିଯାନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣେଂ ବାଳବୋଧ ଅକ୍ଷର । ଘଡସୁନୀ କରାଵେଂ ସୁଂଦର ।
ଜେଂ ଦେଖତାଂଚି ଚତୁର । ସମାଧାନ ପାଵତୀ ॥ ୧ ॥
ଜେଂ ଦେଖତାଂଚି ଚତୁର । ସମାଧାନ ପାଵତୀ ॥ ୧ ॥
ଵାଟୋଳେଂ ସରଳେଂ ମୋକଳେଂ । ଵୋତଲେଂ ମସୀଚେଂ କାଳେଂ ।
କୁଳକୁଳୀତ ଵଳୀ ଚାଲିଲ୍ଯା ଢାଳେଂ । ମୁକ୍ତମାଳା ଜୈଶା ॥ ୨ ॥
କୁଳକୁଳୀତ ଵଳୀ ଚାଲିଲ୍ଯା ଢାଳେଂ । ମୁକ୍ତମାଳା ଜୈଶା ॥ ୨ ॥
ଅକ୍ଷରମାତ୍ର ତିତୁକେଂ ନୀଟ । ନେମସ୍ତ ପୈସ କାନେ ନୀଟ ।
ଆଡଵ୍ଯା ମାତ୍ରା ତ୍ଯା ହି ନୀଟ । ଆର୍କୁଲୀଂ ଵେଲାଂଡ୍ଯା ॥ ୩ ॥
ଆଡଵ୍ଯା ମାତ୍ରା ତ୍ଯା ହି ନୀଟ । ଆର୍କୁଲୀଂ ଵେଲାଂଡ୍ଯା ॥ ୩ ॥
ପହିଲେଂ ଅକ୍ଷର ଜେଂ କାଢିଲେଂ । ଗ୍ରଂଥ ସଂପେତୋଂ ପାହାତ ଗେଲେଂ ।
ଯେକା ଟାଂକେଂଚି ଲିହିଲେଂ । ଐସେଂ ଵାଟେ ॥ ୪ ॥
ଯେକା ଟାଂକେଂଚି ଲିହିଲେଂ । ଐସେଂ ଵାଟେ ॥ ୪ ॥
ଅକ୍ଷରାଚେଂ କାଳେପଣ । ଟାଂକାଚେଂ ଠୋସରପଣ ।
ତୈସେଂଚି ଵଳଣ ଵାଂକାଣ । ସାରିଖେଂଚି ॥ ୫ ॥
ତୈସେଂଚି ଵଳଣ ଵାଂକାଣ । ସାରିଖେଂଚି ॥ ୫ ॥
ଵୋଳୀସ ଵୋଳୀ ଲାଗେନା । ଆର୍କୁଲୀ ମାତ୍ରା ଭେଦୀନା ।
ଖାଲିଲେ ଵୋଳୀସ ସ୍ପର୍ଶେନା । ଅଥଵା ଲଂବାକାର ॥ ୬ ॥
ଖାଲିଲେ ଵୋଳୀସ ସ୍ପର୍ଶେନା । ଅଥଵା ଲଂବାକାର ॥ ୬ ॥
ପାନ ଶିଷାନେଂ ରେଖାଟାଵେଂ । ତ୍ଯାଵରୀ ନେମକଚି ଲ୍ଯାହାଵେଂ ।
ଦୁରୀ ଜଵଳୀ ନ ଵ୍ହାଵେଂ । ଅଂତର ଵୋଳୀଂଚେ ॥ ୭ ॥
ଦୁରୀ ଜଵଳୀ ନ ଵ୍ହାଵେଂ । ଅଂତର ଵୋଳୀଂଚେ ॥ ୭ ॥
କୋଠେଂ ଶୋଧାସୀ ଆଡେନା । ଚୁକୀ ପାହାତାଂ ସାଂପଡେନା ।
ଗରଜ କେଲୀ ହେଂ ଘଡେନା । ଲେଖକାପସୁନୀ ॥ ୮ ॥
ଗରଜ କେଲୀ ହେଂ ଘଡେନା । ଲେଖକାପସୁନୀ ॥ ୮ ॥
ଜ୍ଯାଚେଂ ଵଯ ଆହେ ନୂତନ । ତ୍ଯାନେଂ ଲ୍ଯାହାଵେଂ ଜପୋନ ।
ଜନାସୀ ପଡେ ମୋହନ । ଐସେଂ କରାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ଜନାସୀ ପଡେ ମୋହନ । ଐସେଂ କରାଵେଂ ॥ ୯ ॥
ବହୁ ବାରିକ ତରୁଣପଣୀଂ । କାମା ନଯେ ମ୍ହାତାରପଣୀଂ ।
ମଧ୍ଯସ୍ତ ଲିହିଣ୍ଯାଚୀ କରଣୀ । କେଲୀ ପାହିଜେ ॥ ୧୦ ॥
ମଧ୍ଯସ୍ତ ଲିହିଣ୍ଯାଚୀ କରଣୀ । କେଲୀ ପାହିଜେ ॥ ୧୦ ॥
ଭୋଂଵତେଂ ସ୍ଥଳ ସୋଡୂନ ଦ୍ଯାଵେଂ । ମଧେଂଚି ଚମଚମିତ ଲ୍ଯାହାଵେଂ ।
କାଗଦ ଝଡତାଂହି ଝଡାଵେଂ । ନଲଗେଚି ଅକ୍ଷର ॥ ୧୧ ॥
କାଗଦ ଝଡତାଂହି ଝଡାଵେଂ । ନଲଗେଚି ଅକ୍ଷର ॥ ୧୧ ॥
ଐସା ଗ୍ରଂଥ ଜପୋନୀ ଲ୍ଯାହାଵା । ପ୍ରାଣୀ ମାତ୍ରାସ ଉପଜେ ହେଵା ।
ଐସା ପୁରୁଷ ତୋ ପାହାଵା । ମ୍ହଣତୀ ଲୋକ ॥ ୧୨ ॥
ଐସା ପୁରୁଷ ତୋ ପାହାଵା । ମ୍ହଣତୀ ଲୋକ ॥ ୧୨ ॥
କାଯା ବହୁତ କଷ୍ଟଵାଵୀ । ଉତ୍କଟ କୀର୍ତି ଉରଵାଵୀ ।
ଚଟକ ଲାଉନୀ ସୋଡାଵୀ । କାଂହୀଂ ଯେକ ॥ ୧୩ ॥
ଚଟକ ଲାଉନୀ ସୋଡାଵୀ । କାଂହୀଂ ଯେକ ॥ ୧୩ ॥
ଘଟ୍ଯ କାଗଦ ଆଣାଵେ । ଜପୋନ ନେମସ୍ତ ଖଳାଵେ ।
ଲିହିଣ୍ଯାଚେ ସାମେ ଅସାଵେ । ନାନାପରୀ ॥ ୧୪ ॥
ଲିହିଣ୍ଯାଚେ ସାମେ ଅସାଵେ । ନାନାପରୀ ॥ ୧୪ ॥
ସୁର୍ଯା କାତର୍ଯା ଜାଗାଈତ । ଖଳୀ ଘୋଂଟାଳେଂ ତାଗାଈତ ।
ନାନା ସୁରଂଗ ମିଶ୍ରିତ । ଜାଣୋନି ଘ୍ଯାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ସୁରଂଗ ମିଶ୍ରିତ । ଜାଣୋନି ଘ୍ଯାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ନାନା ଦେସୀଚେ ବରୁ ଆଣାଵେ । ଘଟୀ ବାରିକ ସରଳେ ଘ୍ଯାଵେ ।
ନାନା ରଂଗାଚେ ଆଣାଵେ । ନାନା ଜିନସୀ ॥ ୧୬ ॥
ନାନା ରଂଗାଚେ ଆଣାଵେ । ନାନା ଜିନସୀ ॥ ୧୬ ॥
ନାନା ଜିନସୀ ଟାଂକତୋଡଣୀ । ନାନା ପ୍ରକାରେଂ ରେଖାଟଣୀ ।
ଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ର କରଣୀ । ସିସେଂଲୋଳ୍ଯା ॥ ୧୭ ॥
ଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ର କରଣୀ । ସିସେଂଲୋଳ୍ଯା ॥ ୧୭ ॥
ହିଂଗୁଳ ସଂଗ୍ରହୀଂ ଅସାଵେ । ଵଳଲେ ଆଳିତେ ପାହୋନ ଘ୍ଯାଵେ ।
ସୋପେଂ ଭିଜୌନୀ ଵାଳଵାଵେ । ସଂଗ୍ରହ ମସୀଚେ ॥ ୧୮ ॥
ସୋପେଂ ଭିଜୌନୀ ଵାଳଵାଵେ । ସଂଗ୍ରହ ମସୀଚେ ॥ ୧୮ ॥
ତଗଟୀ ଇତିଶ୍ରଯା କରାଵ୍ଯା । ବଂଦରୀ ଫଳ୍ଯା ଘୋଟାଵ୍ଯା ।
ନାନା ଚିତ୍ରୀଂ ଚିତାରାଵ୍ଯା । ଉଂଚ ଚିତ୍ରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ନାନା ଚିତ୍ରୀଂ ଚିତାରାଵ୍ଯା । ଉଂଚ ଚିତ୍ରେଂ ॥ ୧୯ ॥
ନାନା ଗୋପ ନାନା ବାସନେଂ । ମେଣକାପଡେଂ ସିଂଦୁରଵଣେଂ ।
ପେଟ୍ଯା କୁଲୁପେଂ ଜପଣେଂ । ପୁସ୍ତକାକାରଣେଂ ॥ ୨୦ ॥
ପେଟ୍ଯା କୁଲୁପେଂ ଜପଣେଂ । ପୁସ୍ତକାକାରଣେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଲେଖନକ୍ରିଯାନିରୂପଣନାମ ସମାସ ପହିଲା ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ଵିଵରଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ମାଗାଂ ବୋଲିଲେ ଲେଖନଭେଦ । ଆତାଂ ଐକା ଅର୍ଥଭେଦ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ସଂଵାଦ । ସମଜୋନ ଘ୍ଯାଵେ ॥ ୧ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ସଂଵାଦ । ସମଜୋନ ଘ୍ଯାଵେ ॥ ୧ ॥
ଶବ୍ଦଭେଦ ଅର୍ଥଭେଦ । ମୁଦ୍ରାଭେଦ ପ୍ରବଂଧଭେଦ ।
ନାନା ଶବ୍ଦାଚେ ଶବ୍ଦଭେଦ । ଜାଣୋନୀ ପାହାଵେ ॥ ୨ ॥
ନାନା ଶବ୍ଦାଚେ ଶବ୍ଦଭେଦ । ଜାଣୋନୀ ପାହାଵେ ॥ ୨ ॥
ନାନା ଆଶଂକା ପ୍ରତ୍ଯୋତ୍ତରେଂ । ନାନା ପ୍ରଚିତ ସାକ୍ଷାତ୍କାରେଂ ।
ଜେଣେଂ କରିତାଂ ଜଗଦାଂତରେଂ । ଚମତ୍କାରତୀ ॥ ୩ ॥
ଜେଣେଂ କରିତାଂ ଜଗଦାଂତରେଂ । ଚମତ୍କାରତୀ ॥ ୩ ॥
ନାନା ପୂର୍ଵପକ୍ଷ ସିଦ୍ଧାଂତ । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ପାହାଵା ନେମସ୍ତ ।
ଅନୁମାନାଚେ ସ୍ଵସ୍ତଵେସ୍ତ । ବୋଲୋଂଚି ନଯେ ॥ ୪ ॥
ଅନୁମାନାଚେ ସ୍ଵସ୍ତଵେସ୍ତ । ବୋଲୋଂଚି ନଯେ ॥ ୪ ॥
ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଅଥଵା ନିଵୃତ୍ତୀ । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ଅଵଘୀ ଭ୍ରାଂତୀ ।
ଗଲଂଗ୍ଯାଂମଧୀଲ ଜଗଜ୍ଜୋତି । ଚେତେଲ କୋଠେଂ ॥ ୫ ॥
ଗଲଂଗ୍ଯାଂମଧୀଲ ଜଗଜ୍ଜୋତି । ଚେତେଲ କୋଠେଂ ॥ ୫ ॥
ହେତ ସମଜୋନ ଉତ୍ତର ଦେଣେଂ । ଦୁସର୍ଯାଚେ ଜୀଵୀଚେଂ ସମଜଣେଂ ।
ମୁଖ୍ଯ ଚାତୁର୍ଯାଚୀଂ ଲକ୍ଷଣେଂ । ତେଂ ହେଂ ଐସୀଂ ॥ ୬ ॥
ମୁଖ୍ଯ ଚାତୁର୍ଯାଚୀଂ ଲକ୍ଷଣେଂ । ତେଂ ହେଂ ଐସୀଂ ॥ ୬ ॥
ଚାତୁର୍ଯେଂଵିଣ ଖଟପଟ । ତେ ଵିଦ୍ଯାଦି ଫଲକଟ ।
ସଭେମଧେଂ ଆଟଘାଟ । ସମାଧାନ କୈଚେଂ ॥ ୭ ॥
ସଭେମଧେଂ ଆଟଘାଟ । ସମାଧାନ କୈଚେଂ ॥ ୭ ॥
ବହୁତ ବୋଲଣେଂ ଐକାଵେଂ । ତେଥେଂ ମୋନ୍ଯଚି ଧରାଵେଂ ।
ଅଲ୍ପଚିନ୍ହେଂ ସମଜାଵେଂ । ଜଗଦାଂତର ॥ ୮ ॥
ଅଲ୍ପଚିନ୍ହେଂ ସମଜାଵେଂ । ଜଗଦାଂତର ॥ ୮ ॥
ବାଷ୍କଳାମଧେଂ ବୈସୋ ନଯେ । ଉଦ୍ଧଟାସିଂ ତଂଡୋଂ ନଯେ ।
ଆପଣାକରିତାଂ ଖଂଡୋଂ ନଯେ । ସମାଧାନ ଜନାଚେଂ ॥ ୯ ॥
ଆପଣାକରିତାଂ ଖଂଡୋଂ ନଯେ । ସମାଧାନ ଜନାଚେଂ ॥ ୯ ॥
ନେଣତପଣ ସୋଡୂଂ ନଯେ । ଜାଣପଣେଂ ଫୁଗୋ ନଯେ ।
ନାନା ଜନାଚେଂ ହୃଦଯେ । ମୃଦ ଶବ୍ଦେଂ ଉକଲାଵେଂ ॥ ୧୦ ॥
ନାନା ଜନାଚେଂ ହୃଦଯେ । ମୃଦ ଶବ୍ଦେଂ ଉକଲାଵେଂ ॥ ୧୦ ॥
ପ୍ରସଂଗ ଜାଣାଵା ନେଟକା । ବହୁତାଂସୀ ଜାଝୁ ନକା ।
ଖରେଂ ଅସତାଂଚି ନାସକା । ଫଡ ହୋତୋ ॥ ୧୧ ॥
ଖରେଂ ଅସତାଂଚି ନାସକା । ଫଡ ହୋତୋ ॥ ୧୧ ॥
ଶୋଧ ଘେତାଂ ଆଳସୋଂ ନଯେ । ଭ୍ରଷ୍ଟ ଲୋକୀଂ ବୈସୋଂ ନଯେ ।
ବୈସଲେଂ ତରୀ ଟାକୂଂ ନଯେ । ମିଥ୍ଯା ଦୋଷ ॥ ୧୨ ॥
ବୈସଲେଂ ତରୀ ଟାକୂଂ ନଯେ । ମିଥ୍ଯା ଦୋଷ ॥ ୧୨ ॥
ଅଂତର ଆର୍ତାଚେଂ ଶୋଧାଵେଂ । ପ୍ରସଂଗୀଂ ଥୋଡେଂ ଚି ଵାଚାଵେଂ ।
ଚଟକ ଲାଉନୀ ସୋଡାଵେଂ । ଭଲ୍ଯା ମନୁଷ୍ଯାସୀ ॥ ୧୩ ॥
ଚଟକ ଲାଉନୀ ସୋଡାଵେଂ । ଭଲ୍ଯା ମନୁଷ୍ଯାସୀ ॥ ୧୩ ॥
ମଜ୍ଯାଲସୀଂତ ବୈସୋଂ ନଯେ । ସମାରାଧନେସୀ ଜାଊଂ ନଯେ ।
ଜାତାଂ ଯେଳୀଲଵାଣେଂ ହୋଯେ । ଜିଣେଂ ଆପୁଲେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଜାତାଂ ଯେଳୀଲଵାଣେଂ ହୋଯେ । ଜିଣେଂ ଆପୁଲେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ପ୍ରଗଟଵାଵେ । ମଗ ଭଲତ୍ଯାସୀ ବୋଲତାଂ ଫାଵେ ।
ଭଲେ ପାହୋନ କରାଵେ । ଶୋଧୂନ ମିତ୍ର ॥ ୧୫ ॥
ଭଲେ ପାହୋନ କରାଵେ । ଶୋଧୂନ ମିତ୍ର ॥ ୧୫ ॥
ଉପାସନେସାରିଖେଂ ବୋଲାଵେଂ । ସର୍ଵ ଜନାସି ତୋଷଵାଵେଂ ।
ସଗଟ ବରେଂପଣ ରାଖାଵେଂ । କୋଣ୍ହୀଯେକାସୀ ॥ ୧୬ ॥
ସଗଟ ବରେଂପଣ ରାଖାଵେଂ । କୋଣ୍ହୀଯେକାସୀ ॥ ୧୬ ॥
ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଶୋଧ ଘ୍ଯାଵା । ମଗ ଗ୍ରାମୀଂ ପ୍ରଵେଶ କରାଵା ।
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ବୋଲଵାଵା । ଆପ୍ତପଣେଂ ॥ ୧୭ ॥
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ବୋଲଵାଵା । ଆପ୍ତପଣେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଉଂଚ ନୀଚ ମ୍ହଣୋଂ ନଯେ । ସକଳାଂଚେଂ ନିଵଵାଵେଂ ହୃଦଯେ ।
ଅସ୍ତମାନୀଂ ଜାଊଂ ନଯେ । କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ॥ ୧୮ ॥
ଅସ୍ତମାନୀଂ ଜାଊଂ ନଯେ । କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ॥ ୧୮ ॥
ଜଗାମଧେଂ ଜଗମିତ୍ର । ଜିଵ୍ହେପାସୀଂ ଆହେ ସୂତ୍ର ।
କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ସତ୍ପାତ୍ର । ଶୋଧୂନ କାଢାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ସତ୍ପାତ୍ର । ଶୋଧୂନ କାଢାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
କଥା ହୋତୀ ତେଥେଂ ଜାଵେଂ । ଦୁରୀ ଦୀନାସାରିଖେଂ ବୈସାଵେଂ ।
ତେଥୀଲ ସକଳ ହରଦ୍ର ଘ୍ଯାଵେଂ । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ତେଥୀଲ ସକଳ ହରଦ୍ର ଘ୍ଯାଵେଂ । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ତେଥେଂ ଭଲେ ଆଡଳତୀ । ଵ୍ଯାପା ତେ ହି କଳୋଂ ଯେତୀ ।
ହଳୁହଳୁ ମଂଦଗତୀ । ରୀଗ କରାଵା ॥ ୨୧ ॥
ହଳୁହଳୁ ମଂଦଗତୀ । ରୀଗ କରାଵା ॥ ୨୧ ॥
ସକଳାମଧେଂ ଵିଶେଷ ଶ୍ରଵଣ । ଶ୍ରଵଣାହୁନୀ ଥୋର ମନନ ।
ମନନେଂ ହୋଯେ ସମାଧାନ । ବହୁତ ଜନାଚେଂ ॥ ୨୨ ॥
ମନନେଂ ହୋଯେ ସମାଧାନ । ବହୁତ ଜନାଚେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଧୂର୍ତପଣେଂ ସକଳ ଜାଣାଵେଂ ଅଂତରୀଂ ଅଂତର ବାଣାଵେଂ ।
ସମଜଲ୍ଯାଵିଣ ସିଣାଵେଂ । କାସଯାସୀ ॥ ୨୩ ॥
ସମଜଲ୍ଯାଵିଣ ସିଣାଵେଂ । କାସଯାସୀ ॥ ୨୩ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵିଵରଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦୁସରା ॥
ସମାସ ତିସରା : କରଂଟଲକ୍ଷଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ସୁଚିତ କରୂନୀ ଅଂତଃକର୍ଣ । ଐକା କରଂଟଲକ୍ଷଣ ।
ହେଂ ତ୍ଯାଗିତାଂ ସଦେଵଲକ୍ଷଣ । ଆଂଗୀଂ ବାଣେଂ ॥ ୧ ॥
ହେଂ ତ୍ଯାଗିତାଂ ସଦେଵଲକ୍ଷଣ । ଆଂଗୀଂ ବାଣେଂ ॥ ୧ ॥
ପାପାକରିତାଂ ଦରିଦ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ । ଦରିଦ୍ରେଂ ହୋଯେ ପାପସଂଚିତ ।
ଐସେଂଚି ହୋତ ଜାତ । କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ॥ ୨ ॥
ଐସେଂଚି ହୋତ ଜାତ । କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ॥ ୨ ॥
ଯାକାରଣେଂ କରଂଟଲକ୍ଷଣେଂ । ଐକୋନୀ ତ୍ଯାଗଚି କରଣେଂ ।
ମ୍ହଣିଜେ କାଂହୀଂ ଯେକ ବାଣେଂ । ସଦେଵଲକ୍ଷଣ ॥ ୩ ॥
ମ୍ହଣିଜେ କାଂହୀଂ ଯେକ ବାଣେଂ । ସଦେଵଲକ୍ଷଣ ॥ ୩ ॥
କରଂଟ୍ଯାସ ଆଳସ ଆଵଡେ । ଯତ୍ନ କଦାପି ନାଵଡେ ।
ତ୍ଯାଚୀ ଵାସନା ଵାଵଡେ । ଅଧର୍ମୀଂ ସଦା ॥ ୪ ॥
ତ୍ଯାଚୀ ଵାସନା ଵାଵଡେ । ଅଧର୍ମୀଂ ସଦା ॥ ୪ ॥
ସଦା ଭ୍ରମିଷ୍ଟ ନିଦସୁରା । ଉଗେଂଚି ବୋଲେ ସୈରାଵୈରା ।
କୋଣୀଯେକାଚ୍ଯା ଅଂତରା । ମାନେଚିନା ॥ ୫ ॥
କୋଣୀଯେକାଚ୍ଯା ଅଂତରା । ମାନେଚିନା ॥ ୫ ॥
ଲେହୋଂ ନେଣେ ଵାଚୂଂ ନେଣେ । ସଵଦାସୁତ ଘେଊଂ ନେଣେ ।
ହିଶେବ କିତେବ ରାଖୋଂ ନେଣେ । ଧାରଣା ନାହୀଂ ॥ ୬ ॥
ହିଶେବ କିତେବ ରାଖୋଂ ନେଣେ । ଧାରଣା ନାହୀଂ ॥ ୬ ॥
ହାରଵୀ ସାଂଡୀ ପାଡୀ ଫୋଡୀ । ଵିସରେ ଚୁକେ ନାନା ଖୋଡୀ ।
ଭଲ୍ଯାଚେ ସଂଗତୀଚୀ ଆଵଡୀ । କଦାପୀ ନାହୀଂ ॥ ୭ ॥
ଭଲ୍ଯାଚେ ସଂଗତୀଚୀ ଆଵଡୀ । କଦାପୀ ନାହୀଂ ॥ ୭ ॥
ଚାଟ ଗଡୀ ମେଳଵିଲେ । କୁକର୍ମୀ ମିତ୍ର କେଲେ ।
ଖଟ ନଟ ଯେକଵଟିଲେ । ଚୋରଟେ ପାପୀ ॥ ୮ ॥
ଖଟ ନଟ ଯେକଵଟିଲେ । ଚୋରଟେ ପାପୀ ॥ ୮ ॥
ଜ୍ଯାସୀଂ ତ୍ଯାସୀଂ କଳକଟା । ସ୍ଵଯେଂ ସଦାଚା ଚୋରଟା ।
ପରଘାତକୀ ଧାଟାମୋଟା । ଵାଟା ପାଡୀ ॥ ୯ ॥
ପରଘାତକୀ ଧାଟାମୋଟା । ଵାଟା ପାଡୀ ॥ ୯ ॥
ଦୀର୍ଘ ସୂଚନା ସୁଚେଚିନା । ନ୍ଯାଯ ନୀତି ହେ ରୁଚେନା ।
ପରାଭିଳାସୀଂ ଵାସନା । ନିରଂତର ॥ ୧୦ ॥
ପରାଭିଳାସୀଂ ଵାସନା । ନିରଂତର ॥ ୧୦ ॥
ଆଳସେଂ ଶରୀର ପାଳିଲେଂ । ପରଂତୁ ପୋଟେଂଵିଣ ଗେଲେଂ ।
ସୁଡକେଂ ମିଳେନାସେଂ ଜାଲେଂ । ପାଂଘରାଯା ॥ ୧୧ ॥
ସୁଡକେଂ ମିଳେନାସେଂ ଜାଲେଂ । ପାଂଘରାଯା ॥ ୧୧ ॥
ଆଳସେ ଶରୀର ପାଳୀ । ଅଖଂଡ କୁଂସୀ କାଂଡୋଳୀ ।
ନିଦ୍ରେଚେ ପାଡୀ ସୁକାଳୀଂ । ଆପଣାସୀ ॥ ୧୨ ॥
ନିଦ୍ରେଚେ ପାଡୀ ସୁକାଳୀଂ । ଆପଣାସୀ ॥ ୧୨ ॥
ଜନାସୀଂ ମୀତ୍ରୀ କରୀନା । କଠିଣ ଶବ୍ଦ ବୋଲେ ନାନା ।
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଆଵରେନା । କୋଣୀଯେକାସୀ ॥ ୧୩ ॥
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଆଵରେନା । କୋଣୀଯେକାସୀ ॥ ୧୩ ॥
ପଵିତ୍ର ଲୋକାଂମଧେଂ ଭିଡାଵେ । ଵୋଂଗଳାମଧେଂ ନିଶଂକ ଧାଂଵେ ।
ସଦା ମନାପାସୂନ ଭାଵେ । ଜନନିଂଦ୍ଯ କ୍ରିଯା ॥ ୧୪ ॥
ସଦା ମନାପାସୂନ ଭାଵେ । ଜନନିଂଦ୍ଯ କ୍ରିଯା ॥ ୧୪ ॥
ତେଥେଂ କୈଚା ପରୋପକାର । କେଲା ବହୁତାଂଚା ସଂଵ୍ହାର ।
ପାପୀ ଅନର୍ଥୀ ଅପସ୍ମାର । ସର୍ଵାବଦ୍ଧୀ ॥ ୧୫ ॥
ପାପୀ ଅନର୍ଥୀ ଅପସ୍ମାର । ସର୍ଵାବଦ୍ଧୀ ॥ ୧୫ ॥
ଶବ୍ଦ ସାଂଭଳୂନ ବୋଲେନା । ଆଵରିତାଂ ଆଵରେନା ।
କୋଣୀଯେକାସୀ ମାନେନା । ବୋଲଣେଂ ତ୍ଯାଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
କୋଣୀଯେକାସୀ ମାନେନା । ବୋଲଣେଂ ତ୍ଯାଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
କୋଣୀଯେକାସ ଵିଶ୍ଵାସ ନାହୀଂ । କୋଣୀଯେକାସୀଂ ସଖ୍ଯ ନାହୀଂ ।
ଵିଦ୍ଯା ଵୈଭଵ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ଉଗାଚି ତାଠା ॥ ୧୭ ॥
ଵିଦ୍ଯା ଵୈଭଵ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ଉଗାଚି ତାଠା ॥ ୧୭ ॥
ରାଖାଵୀଂ ବହୁତାଂଚୀ ଅଂତରେଂ । ଭାଗ୍ଯ ଯେତେଂ ତଦନଂତରେଂ ।
ଐସୀଂ ହେଂ ଵିଵେକାଚୀଂ ଉତ୍ତରେଂ । ଐକଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ଐସୀଂ ହେଂ ଵିଵେକାଚୀଂ ଉତ୍ତରେଂ । ଐକଣାର ନାହୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ସ୍ଵଯେଂ ଆପଣାସ କଳେନା । ଶିକଵିଲେଂ ତେଂ ଐକେନା ।
ତଯାସୀ ଉପାଯ ନାନା । କାଯେ କରିତୀ ॥ ୧୯ ॥
ତଯାସୀ ଉପାଯ ନାନା । କାଯେ କରିତୀ ॥ ୧୯ ॥
କଲ୍ପନା କରୀ ଉଦଂଡ କାଂହୀଂ । ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯ ତୋଂ କାଂହୀଂଚ ନହୀଂ ।
ଅଖଂଡ ପଡିଲା ସଂଦେହୀଂ । ଅନୁମାନାଚେ ॥ ୨୦ ॥
ଅଖଂଡ ପଡିଲା ସଂଦେହୀଂ । ଅନୁମାନାଚେ ॥ ୨୦ ॥
ପୁଣ୍ଯ ମାର୍ଗ ସଂଡିଲା ମନେଂ । ପାପ ଝଡାଵେଂ କାଶାନେଂ ।
ନିଶ୍ଚଯ ନାହୀଂ ଅନୁମାନେଂ । ନାସ କେଲା ॥ ୨୧ ॥
ନିଶ୍ଚଯ ନାହୀଂ ଅନୁମାନେଂ । ନାସ କେଲା ॥ ୨୧ ॥
କାଂହୀଂଯେକ ପୁର୍ତେଂ କଳେନା । ସଭେମଧେଂ ବୋଲୋଂ ରାହେନା ।
ବାଷ୍କଳ ଲାବାଡ ଐସେଂ ଜନା । କଳୋଂ ଆଲେଂ ॥ ୨୨ ॥
ବାଷ୍କଳ ଲାବାଡ ଐସେଂ ଜନା । କଳୋଂ ଆଲେଂ ॥ ୨୨ ॥
କାଂହୀଂ ନେମକପଣ ଆପୁଲେଂ । ବହୁତ ଜନାସୀ କଳୋଂ ଆଲେଂ ।
ତେଂଚି ମନୁଷ୍ଯ ମାନ୍ଯ ଜାଲେଂ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ତେଂଚି ମନୁଷ୍ଯ ମାନ୍ଯ ଜାଲେଂ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୨୩ ॥
ଝିଜଲ୍ଯାଵାଂଚୂନ କୀର୍ତି କୈଂଚୀ । ମାନ୍ଯତା ନଵ୍ହେ କୀଂ ଫୁକାଚୀ ।
ଜିକଡେ ତିକଡେ ହୋତେ ଚୀ ଚୀ । ଅଵଲକ୍ଷଣେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଜିକଡେ ତିକଡେ ହୋତେ ଚୀ ଚୀ । ଅଵଲକ୍ଷଣେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଭଲ୍ଯାଚୀ ସଂଗତୀ ଧରୀନା । ଆପଣାସୀ ଶାହାଣେ କରୀନା ।
ତୋ ଆପଲା ଆପଣ ଵୈରୀ ଜାଣା । ସ୍ଵହିତ ନେଣେ ॥ ୨୫ ॥
ତୋ ଆପଲା ଆପଣ ଵୈରୀ ଜାଣା । ସ୍ଵହିତ ନେଣେ ॥ ୨୫ ॥
ଲୋକାଂସୀ ବରେଂ କରଵେଂ । ତେଂ ଉସିଣେଂ ସଵେଂଚି ଘ୍ଯାଵେଂ ।
ଐସେଂ ଜଯାଚ୍ଯା ଜୀଵେଂ । ଜାଣିଜେନା ॥ ୨୬ ॥
ଐସେଂ ଜଯାଚ୍ଯା ଜୀଵେଂ । ଜାଣିଜେନା ॥ ୨୬ ॥
ଜେଥେଂ ନାହୀଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତେଂ କରଂଟ୍ଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ବହୁତାଂସୀଂ ନ ମନେ ତେଂ ଅଵଲକ୍ଷଣ । ସହଜଚି ଜାଲେଂ ॥ ୨୭ ॥
ବହୁତାଂସୀଂ ନ ମନେ ତେଂ ଅଵଲକ୍ଷଣ । ସହଜଚି ଜାଲେଂ ॥ ୨୭ ॥
କାର୍ଯାକାରଣ ସକଳ କାଂହୀଂ । କାର୍ଯେଂଵିଣ ତୋ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ।
ନିକାମୀ ତୋ ଦୁଃଖପ୍ରଵାହୀଂ । ଵାହାତଚି ଗେଲା ॥ ୨୮ ॥
ନିକାମୀ ତୋ ଦୁଃଖପ୍ରଵାହୀଂ । ଵାହାତଚି ଗେଲା ॥ ୨୮ ॥
ବହୁତାଂସୀଂ ମାନ୍ଯ ଥୋଡା । ତ୍ଯାଚ୍ଯା ପାପାସୀ ନାହୀଂ ଜୋଡା ।
ନିରାଶ୍ରଈ ପଡେ ଉଘଡା । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ॥ ୨୯ ॥
ନିରାଶ୍ରଈ ପଡେ ଉଘଡା । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଅଵଗୁଣ ତ୍ଯାଗାଵେ । ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ସମଜୋନ ଘ୍ଯାଵେଂ ।
ତେଣେଂ ମନାସାରିଖେଂ ଫାଵେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩୦ ॥
ତେଣେଂ ମନାସାରିଖେଂ ଫାଵେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ କରଂଟଲକ୍ଷଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ତିସରା ॥
ସମାସ ଚୌଥା : ସଦେଵଲକ୍ଷଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ମାଗାଂ ବୋଲିଲେ କରଂଟଲକ୍ଷଣ । ତେଂ ଵିଵେକେଂ ସାଂଡାଵେଂ ସଂପୂର୍ଣ ।
ଆତାଂ ଐକା ସଦେଵଲକ୍ଷଣ । ପରମ ସୌଖ୍ଯଦାଯେକ ॥ ୧ ॥
ଆତାଂ ଐକା ସଦେଵଲକ୍ଷଣ । ପରମ ସୌଖ୍ଯଦାଯେକ ॥ ୧ ॥
ଉପଜତଗୁଣ ଶରୀରୀଂ । ପରୋପକାରୀ ନାନାପରୀ ।
ଆଵଡେ ସର୍ଵାଂଚେ ଅଂତରୀଂ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୨ ॥
ଆଵଡେ ସର୍ଵାଂଚେ ଅଂତରୀଂ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୨ ॥
ସୁଂଦର ଅକ୍ଷର ଲେହୋ ଜାଣେ । ଚପଳ ଶୁଦ୍ଧ ଵାଚୂଂ ଜାଣେ ।
ଅର୍ଥାଂତର ସାଂଗୋଂ ଜାଣେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩ ॥
ଅର୍ଥାଂତର ସାଂଗୋଂ ଜାଣେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩ ॥
କୋଣାଚେଂ ମନୋଗତ ତୋଡିନା । ଭଲ୍ଯାଂଚୀ ସଂଗତୀ ସୋଡିନା ।
ସଦେଵଲକ୍ଷଣ ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ଠେଵୀ ॥ ୪ ॥
ସଦେଵଲକ୍ଷଣ ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ଠେଵୀ ॥ ୪ ॥
ତୋ ସକଳ ଜନାସୀ ଵ୍ହାଵା । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ନିତ୍ଯ ନଵା ।
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଅନୁମାନଗୋଵା । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୫ ॥
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଅନୁମାନଗୋଵା । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୫ ॥
ନାନା ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ସତ୍ପାତ୍ର । ତେଚି ମନୁଷ୍ଯ ଜଗମିତ୍ର ।
ପ୍ରଗଟ କୀର୍ତୀ ସ୍ଵତଂତ୍ର । ପରାଧେନ ନାହୀଂ ॥ ୬ ॥
ପ୍ରଗଟ କୀର୍ତୀ ସ୍ଵତଂତ୍ର । ପରାଧେନ ନାହୀଂ ॥ ୬ ॥
ରାଖେ ସକଳାଂଚେଂ ଅଂତର । ଉଦଂଡ କରୀ ପାଠାଂତର ।
ନେମସ୍ତପଣାଚା ଵିସର । ପଡଣାର ନାହୀଂ ॥ ୭ ॥
ନେମସ୍ତପଣାଚା ଵିସର । ପଡଣାର ନାହୀଂ ॥ ୭ ॥
ନମ୍ରପଣେଂ ପୁସୋଂ ଜାଣେ । ନେମସ୍ତ ଅର୍ଥ ସାଂଗୋଂ ଜାଣେ ।
ବୋଲାଐସେଂ ଵର୍ତୋଂ ଜାଣେ । ଉତ୍ତମ କ୍ରିଯା ॥ ୮ ॥
ବୋଲାଐସେଂ ଵର୍ତୋଂ ଜାଣେ । ଉତ୍ତମ କ୍ରିଯା ॥ ୮ ॥
ତୋ ମାନଲା ବହୁତାଂସୀ । କୋଣୀ ବୋଲୋଂ ନ ଶକେ ତ୍ଯାସୀ ।
ଧଗଧଗୀତ ପୁଣ୍ଯରାସୀ । ମାହାଂପୁରୁଷ ॥ ୯ ॥
ଧଗଧଗୀତ ପୁଣ୍ଯରାସୀ । ମାହାଂପୁରୁଷ ॥ ୯ ॥
ତୋ ପରୋପକାର କରିତାଂଚି ଗେଲା । ପାହିଜେ ତୋ ଜ୍ଯାଲା ତ୍ଯାଲା ।
ମଗ କାଯ ଉଣେଂ ତଯାଲା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ମଗ କାଯ ଉଣେଂ ତଯାଲା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ବହୁତ ଜନ ଵାସ ପାହେ । ଵେଳେସୀ ତତ୍କାଳ ଉଭା ରାହେ ।
ଉଣେଂ କୋଣାଚେଂ ନ ସାହେ । ତଯା ପୁରୁଷାସୀ ॥ ୧୧ ॥
ଉଣେଂ କୋଣାଚେଂ ନ ସାହେ । ତଯା ପୁରୁଷାସୀ ॥ ୧୧ ॥
ଚୌଦା ଵିଦ୍ଯା ଚୌସଷ୍ଟୀ କଳା । ଜାଣେ ସଂଗୀତ ଗାଯେନକଳା ।
ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯେଚା ଜିଵ୍ହାଳା । ଉଦଂଡ ତେଥେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯେଚା ଜିଵ୍ହାଳା । ଉଦଂଡ ତେଥେଂ ॥ ୧୨ ॥
ସକଳାଂସୀ ନମ୍ର ବୋଲଣେଂ । ମନୋଗତ ରାଖୋନ ଚାଲଣେଂ ।
ଅଖଂଡ କୋଣୀଯେକାଚେ ଉଣେଂ । ପଡୋଂଚି ନେଦୀ ॥ ୧୩ ॥
ଅଖଂଡ କୋଣୀଯେକାଚେ ଉଣେଂ । ପଡୋଂଚି ନେଦୀ ॥ ୧୩ ॥
ନ୍ଯାଯ ନୀତି ଭଜନ ମର୍ଯାଦ । କାଳ ସାର୍ଥକ କରୀ ସଦା ।
ଦରିଦ୍ରପଣାଚୀ ଆପଦା । ତେଥେଂ କୈଚୀ ॥ ୧୪ ॥
ଦରିଦ୍ରପଣାଚୀ ଆପଦା । ତେଥେଂ କୈଚୀ ॥ ୧୪ ॥
ଉତ୍ତମ ଗୁଣେଂ ଶ୍ରୃଂଘାରଲା । ତୋ ବହୁତାଂମଧେଂ ଶୋଭଲା ।
ପ୍ରଗଟ ପ୍ରତାପେଂ ଉଗଵଲା । ମାର୍ତଂଡ ଜୈସା ॥ ୧୫ ॥
ପ୍ରଗଟ ପ୍ରତାପେଂ ଉଗଵଲା । ମାର୍ତଂଡ ଜୈସା ॥ ୧୫ ॥
ଜାଣତା ପୁରୁଷ ଅସେଲ ଜେଥେଂ । କଳହୋ କୈଚା ଉଠେଲ ତେଥେଂ ।
ଉତ୍ତମ ଗୁଣାଵିଷୀଂ ରିତେଂ । ତେଂ ପ୍ରାଣୀ କରଂଟେ ॥ ୧୬ ॥
ଉତ୍ତମ ଗୁଣାଵିଷୀଂ ରିତେଂ । ତେଂ ପ୍ରାଣୀ କରଂଟେ ॥ ୧୬ ॥
ପ୍ରପଂଚୀ ଜାଣେ ରାଜକାରଣ । ପରମାର୍ଥୀଂ ସାକଲ୍ଯ ଵିଵରଣ ।
ସର୍ଵାଂମଧେଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତ୍ଯାଚା ଭୋକ୍ତା ॥ ୧୭ ॥
ସର୍ଵାଂମଧେଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତ୍ଯାଚା ଭୋକ୍ତା ॥ ୧୭ ॥
ମାଗେଂ ଯେକ ପୁଢେଂ ଯେକ । ଐସା କଦାପୀ ନାହୀଂ ଦଂଡକ ।
ସର୍ଵତ୍ରାଂସୀଂ ଅଲୋଲିକ । ତଯା ପୁରୁଷାଚୀ ॥ ୧୮ ॥
ସର୍ଵତ୍ରାଂସୀଂ ଅଲୋଲିକ । ତଯା ପୁରୁଷାଚୀ ॥ ୧୮ ॥
ଅଂତରାସୀ ଲାଗେଲ ଢକା । ଐସୀ ଵର୍ତଣୂକ କରୂଂ ନକା ।
ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ଵିଵେକା । ପ୍ରଗଟ କରୀ ॥ ୧୯ ॥
ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ଵିଵେକା । ପ୍ରଗଟ କରୀ ॥ ୧୯ ॥
କର୍ମଵିଧୀ ଉପାସନାଵିଧୀ । ଜ୍ଞାନଵିଧୀ ଵୈରାଗ୍ଯଵିଧୀ ।
ଵିଶାଳ ଜ୍ଞାତ୍ରୁତ୍ଵାଚୀ ବୁଦ୍ଧୀ । ଚଳେଲ କୈସୀ ॥ ୨୦ ॥
ଵିଶାଳ ଜ୍ଞାତ୍ରୁତ୍ଵାଚୀ ବୁଦ୍ଧୀ । ଚଳେଲ କୈସୀ ॥ ୨୦ ॥
ପାହାତାଂ ଅଵଘେ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତଯାସ ଵାଈଟ ମ୍ହଣେଲ କୋଣ ।
ଜୈସା ଆତ୍ମା ସଂପୂର୍ଣ । ସର୍ଵାଂ ଘଟୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ଜୈସା ଆତ୍ମା ସଂପୂର୍ଣ । ସର୍ଵାଂ ଘଟୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ଆପଲ୍ଯା କାର୍ଯାସ ତତ୍ପର । ଲୋକ ଅସତୀ ଲାହାନଥୋର ।
ତୈସାଚି କରୀ ପରୋପକାର । ମନାପାସୁନୀ ॥ ୨୨ ॥
ତୈସାଚି କରୀ ପରୋପକାର । ମନାପାସୁନୀ ॥ ୨୨ ॥
ଦୁସର୍ଯାଚ୍ଯା ଦୁଃଖେଂ ଦୁଖଵେ । ଦୁସର୍ଯାଚ୍ଯା ସୁଖେଂ ସୁଖାଵେ ।
ଆଵଘେଚି ସୁଖୀ ଅସାଵେ । ଐସୀ ଵାସନା ॥ ୨୩ ॥
ଆଵଘେଚି ସୁଖୀ ଅସାଵେ । ଐସୀ ଵାସନା ॥ ୨୩ ॥
ଉଦଂଡ ମୁଲେଂ ନାନାପରୀ । ଵଡିଲାଂଚେଂ ମନ ଅଵଘ୍ଯାଂଵରୀ ।
ତୈସୀ ଅଵଘ୍ଯାଂଚୀ ଚିଂତା କରୀ । ମାହାଂପୁରୁଷ ॥ ୨୪ ॥
ତୈସୀ ଅଵଘ୍ଯାଂଚୀ ଚିଂତା କରୀ । ମାହାଂପୁରୁଷ ॥ ୨୪ ॥
ଜଯାସ କୋଣାଚେଂ ସୋସେନା । ତଯାଚୀ ନିଃକାଂଚନ ଵାସନା ।
ଧୀକାରିଲ୍ଯା ଧୀକାରେନା । ତୋଚି ମହାପୁରୁଷ ॥ ୨୫ ॥
ଧୀକାରିଲ୍ଯା ଧୀକାରେନା । ତୋଚି ମହାପୁରୁଷ ॥ ୨୫ ॥
ମିଥ୍ଯା ଶରୀର ନିଂଦଲେଂ । ତରୀ ଯାଚେଂ କାଯେ ଗେଲେଂ ।
ଜ୍ଞାତ୍ଯାସୀ ଆଣି ଜିଂତିଲେଂ । ଦେହେବୁଦ୍ଧୀନେଂ ॥ ୨୬ ॥
ଜ୍ଞାତ୍ଯାସୀ ଆଣି ଜିଂତିଲେଂ । ଦେହେବୁଦ୍ଧୀନେଂ ॥ ୨୬ ॥
ହେଂ ଅଵଘେଂ ଅଵଲକ୍ଷଣ । ଜ୍ଞାତା ଦେହୀଂ ଵିଲକ୍ଷଣ ।
କାଂହୀଂ ତର଼୍ହୀ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ଜନୀଂ ଦାଖଵାଵେ ॥ ୨୭ ॥
କାଂହୀଂ ତର଼୍ହୀ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ଜନୀଂ ଦାଖଵାଵେ ॥ ୨୭ ॥
ଉତ୍ତମ ଗୁଣାସ ମନୁଷ୍ଯ ଵେଧେ । ଵାଈଟ ଗୁଣାସୀ ପ୍ରାଣୀ ଖେଦେ ।
ତୀକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧି ଲୋକ ସାଧେଂ । କାଯେ ଜାଣତୀ ॥ ୨୮ ॥
ତୀକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧି ଲୋକ ସାଧେଂ । କାଯେ ଜାଣତୀ ॥ ୨୮ ॥
ଲୋକୀଂ ଅତ୍ଯଂତ କ୍ଷମା କରିତୀ । ଆଲିଯାଂ ଲୋକାଂଚେ ପ୍ରଚିତୀ ।
ମଗ ତେ ଲୋକ ପାଠୀ ରାଖତୀ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ମଗ ତେ ଲୋକ ପାଠୀ ରାଖତୀ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ବହୁତାଂସୀ ଵାଟେ ମୀ ଥୋର । ସର୍ଵମାନ୍ଯ ପାହିଜେ ଵିଚାର ।
ଧୀର ଉଦାର ଗଂଭୀର । ମାହାଂପୁରୁଷ ॥ ୩୦ ॥
ଧୀର ଉଦାର ଗଂଭୀର । ମାହାଂପୁରୁଷ ॥ ୩୦ ॥
ଜିତୁକେ କାଂହୀଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତେଂ ସମର୍ଥାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ଅଵଗୁଣ ତେଂ କରଂଟଲକ୍ଷଣ । ସହଜଚି ଜାଲେଂ ॥ ୩୧ ॥
ଅଵଗୁଣ ତେଂ କରଂଟଲକ୍ଷଣ । ସହଜଚି ଜାଲେଂ ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସଦେଵଲକ୍ଷଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଚୌଥା ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ଦେହମାନ୍ଯଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ମାତୀଚେ ଦେଵ ଧୋଂଡ୍ଯାଚେ ଦେଵ । ସୋନ୍ଯାଚେ ଦେଵ ରୁପ୍ଯାଚେ ଦେଵ ।
କାଶାଚେ ଦେଵ ପିତଳେଚେ ଦେଵ । ତାଂବ୍ଯାଚେ ଦେଵ ଚିତ୍ରଲେପେ ॥ ୧ ॥
କାଶାଚେ ଦେଵ ପିତଳେଚେ ଦେଵ । ତାଂବ୍ଯାଚେ ଦେଵ ଚିତ୍ରଲେପେ ॥ ୧ ॥
ରୁଵିଚ୍ଯା ଲାଂକଡାଚେ ଦେଵ ପୋଂଵଳ୍ଯ୍ଯାଂଚେ ଦେଵ । ବାଣ ତାଂଦଳେ ନର୍ମଦେ ଦେଵ ।
ଶାଲିଗ୍ରାମ କାଶ୍ମିରୀ ଦେଵ । ସୂର୍ଯକାଂତ ସୋମକାଂତ ॥ ୨ ॥
ଶାଲିଗ୍ରାମ କାଶ୍ମିରୀ ଦେଵ । ସୂର୍ଯକାଂତ ସୋମକାଂତ ॥ ୨ ॥
ତାଂବ୍ରନାଣୀଂ ହେମନାଣୀ । କୋଣୀ ପୂଜିତୀ ଦେଵାର୍ଚନୀଂ ।
ଚକ୍ରାଂଗୀତ ଚକ୍ରତୀର୍ଥାହୁନୀ । ଘେଊନ ଯେତୀ ॥ ୩ ॥
ଚକ୍ରାଂଗୀତ ଚକ୍ରତୀର୍ଥାହୁନୀ । ଘେଊନ ଯେତୀ ॥ ୩ ॥
ଉଦଂଡ ଉପାସନେଚେ ଭେଦ । କିତୀ କରାଵେ ଵିଶଦ ।
ଆପଲାଲେ ଆଵଡୀଚା ଵେଧ । ଲାଗଲା ଜନୀଂ ॥ ୪ ॥
ଆପଲାଲେ ଆଵଡୀଚା ଵେଧ । ଲାଗଲା ଜନୀଂ ॥ ୪ ॥
ପରୀ ତ୍ଯା ସକଳାଂଚେଂ ହି କାରଣ । ମୁଳୀଂ ପାହାଵେଂ ସ୍ମରଣ ।
ତଯା ସ୍ମରଣାଚେ ଅଂଶ ଜାଣ । ନାନା ଦେଵତେଂ ॥ ୫ ॥
ତଯା ସ୍ମରଣାଚେ ଅଂଶ ଜାଣ । ନାନା ଦେଵତେଂ ॥ ୫ ॥
ମୁଳୀଂ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦେଵ ତୋ ଯେକ । ତ୍ଯାଚେ ଜାହାଲେ ଅନେକ ।
ସମଜୋନ ପାହାତାଂ ଵିଵେକ । ଉମଜୋଂ ଲାଗେ ॥ ୬ ॥
ସମଜୋନ ପାହାତାଂ ଵିଵେକ । ଉମଜୋଂ ଲାଗେ ॥ ୬ ॥
ଦେହ୍ଯାଵେଗଳୀ ଭକ୍ତି ଫାଵେନା । ଦେହ୍ଯାଵେଗଳା ଦେଵ ପାଵେନା ।
ଯାକାରଣେଂ ମୂଳ ଭଜନା । ଦେହେଚି ଆହେ ॥ ୭ ॥
ଯାକାରଣେଂ ମୂଳ ଭଜନା । ଦେହେଚି ଆହେ ॥ ୭ ॥
ଦେହେ ମୁଳୀଂଚ କେଲା ଵାଵ । ତରୀ ଭଜନାସୀ କୈଂଚା ଠାଵ ।
ମ୍ହଣୋନୀ ଭଜନାଚା ଉପାଵ । ଦେହ୍ଯାତ୍ମଯୋଗେଂ ॥ ୮ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ଭଜନାଚା ଉପାଵ । ଦେହ୍ଯାତ୍ମଯୋଗେଂ ॥ ୮ ॥
ଦେହେଂଵିଣ ଦେଵ କୈସା ଭଜାଵା । ଦେହେଂଵିଣ ଦେଵ କୈସା ପୁଜାଵା ।
ଦେହ୍ଯାଵିଣ ମୋହଛାଵ କୈସା କରାଵା । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୯ ॥
ଦେହ୍ଯାଵିଣ ମୋହଛାଵ କୈସା କରାଵା । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୯ ॥
ଅତ୍ର ଗଂଧ ପତ୍ର ପୁଷ୍ପ । ଫଲ ତାଂବୋଲ ଧୂପ ଦୀପ ।
ନାନା ଭଜନାଚା ସାକ୍ଷେପ । କୋଠେଂ କରାଵା ॥ ୧୦ ॥
ନାନା ଭଜନାଚା ସାକ୍ଷେପ । କୋଠେଂ କରାଵା ॥ ୧୦ ॥
ଦେଵାଚେଂ ତୀର୍ଥ କୈସେଂ ଘ୍ଯାଵେଂ । ଦେଵାସୀ ଗଂଧ କୋଠେଂ ଲାଵାଵେଂ ।
ମଂତ୍ରପୁଷ୍ପ ତରୀ ଵାଵେଂ । କୋଣେଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୧ ॥
ମଂତ୍ରପୁଷ୍ପ ତରୀ ଵାଵେଂ । କୋଣେଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୧ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ଦେହ୍ଯାଵିଣ ଆଡତେଂ । ଅଵଘେଂ ସାଂକଡେଂଚି ପଡତେଂ ।
ଦେହ୍ଯାକରିତାଂ ଘଡତେଂ । ଭଜନ କାଂହୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଦେହ୍ଯାକରିତାଂ ଘଡତେଂ । ଭଜନ କାଂହୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଦେଵ ଦେଵତା ଭୂତେଂ ଦେଵତେଂ । ମୁଳୀଂଚେ ସାମର୍ଥ୍ଯେ ଆହେ ତେଥେଂ ।
ଅଧିକାରେଂ ନାନା ଦେଵତେଂ । ଭଜତ ଜାଵୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଅଧିକାରେଂ ନାନା ଦେଵତେଂ । ଭଜତ ଜାଵୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ନାନା ଦେଵୀଂ ଭଜନ କେଲେଂ । ତେଂ ମୂଳ ପୁରୁଷାସୀ ପାଵଲେଂ ।
ଯାକାରଣେଂ ସନ୍ମାନିଲେଂ । ପାହିଜେ ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସନ୍ମାନିଲେଂ । ପାହିଜେ ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ମାଯାଵଲ୍ଲୀ ଫାଂପାଵଲୀ । ନାନା ଦେହେଫଳୀଂ ଲଗଡଲୀ ।
ମୁଳୀଂଚୀ ଜାଣୀଵ କଳୋଂ ଆଲୀ । ଫଳାମଧେଂ ॥ ୧୫ ॥
ମୁଳୀଂଚୀ ଜାଣୀଵ କଳୋଂ ଆଲୀ । ଫଳାମଧେଂ ॥ ୧୫ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ଯେଳୀଲ ନ କରାଵେଂ । ପାହାଣେଂ ତେଂ ଯେଥେଂଚି ପାହାଵେଂ ।
ତାଳା ପଡତାଂ ରାହାଵେଂ । ସମାଧାନେଂ ॥ ୧୬ ॥
ତାଳା ପଡତାଂ ରାହାଵେଂ । ସମାଧାନେଂ ॥ ୧୬ ॥
ପ୍ରାଣୀ ସଂସାର ଟାକିତୀ । ଦେଵାସ ଧୁଂଡୀତ ଫିରତୀ ।
ନାନା ଅନୁମାନୀଂ ପଡତୀ । ଜେଥ ତେଥେଂ ॥ ୧୭ ॥
ନାନା ଅନୁମାନୀଂ ପଡତୀ । ଜେଥ ତେଥେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଲୋକାଂଚୀ ପାହାତାଂ ରିତୀ । ଲୋକ ଦେଵାର୍ଚନେଂ କରିତୀ ।
ଅଥଵା କ୍ଷତ୍ରଦେଵ ପାହାତୀ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୮ ॥
ଅଥଵା କ୍ଷତ୍ରଦେଵ ପାହାତୀ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୮ ॥
ଅଥଵା ନାନା ଅଵତାର । ଐକୋନୀ ଧରିତୀ ନିର୍ଧାର ।
ପରୀ ତେଂ ଅଵଘେଂ ସଵିସ୍ତର । ହୋଊନ ଗେଲେଂ ॥ ୧୯ ॥
ପରୀ ତେଂ ଅଵଘେଂ ସଵିସ୍ତର । ହୋଊନ ଗେଲେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଯେକ ବ୍ରହ୍ମାଵିଷ୍ଣୁମହେଶ । ଐକୋନ ମ୍ହଣତୀଂ ହେ ଵିଶେଷ ।
ଗୁଣାତୀତ ଜୋ ଜଗଦୀଶ । ତୋ ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୦ ॥
ଗୁଣାତୀତ ଜୋ ଜଗଦୀଶ । ତୋ ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୦ ॥
ଦେଵାସୀ ନାହୀଂ ଥାନମାନ । କୋଠେଂ କରାଵେଂ ଭଜନ ।
ହା ଵିଚାର ପାହାତାଂ ଅନୁମାନ । ହୋତ ଜାତୋ ॥ ୨୧ ॥
ହା ଵିଚାର ପାହାତାଂ ଅନୁମାନ । ହୋତ ଜାତୋ ॥ ୨୧ ॥
ନସତାଂ ଦେଵାଚେଂ ଦର୍ଶନ । କୈସେନ ହୋଈଜେ ପାଵନ ।
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ତେ ସାଧୁଜନ । ସକଳ ଜାଣତୀ ॥ ୨୨ ॥
ଧନ୍ଯ ଧନ୍ଯ ତେ ସାଧୁଜନ । ସକଳ ଜାଣତୀ ॥ ୨୨ ॥
ଭୂମଂଡଳୀ ଦେଵ ନାନା । ତ୍ଯାଂଚୀ ଭୀଡ ଉଲଂଘେନା ।
ମୁଖ୍ଯ ଦେଵ ତୋ କଳେନା । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯାଂ ॥ ୨୩ ॥
ମୁଖ୍ଯ ଦେଵ ତୋ କଳେନା । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯାଂ ॥ ୨୩ ॥
କର୍ତୁତ୍ଵ ଵେଗଳେଂ କରାଵେଂ । ମଗ ତ୍ଯା ଦେଵାସୀ ପାହାଵେଂ ।
ତରୀଚ କାଂହୀଂଯେକ ପଡେ ଠାଵେଂ । ଗୌପ୍ଯଗୁହ୍ଯ ॥ ୨୪ ॥
ତରୀଚ କାଂହୀଂଯେକ ପଡେ ଠାଵେଂ । ଗୌପ୍ଯଗୁହ୍ଯ ॥ ୨୪ ॥
ତେଂ ଦିସେନା ନା ଭାସେନା । କଲ୍ପାଂତୀଂ ହି ନାସେନା ।
ସୁକୃତାଵେଗଳେଂ ଵିଶ୍ଵାସେନା । ତେଥେଂ ମନ ॥ ୨୫ ॥
ସୁକୃତାଵେଗଳେଂ ଵିଶ୍ଵାସେନା । ତେଥେଂ ମନ ॥ ୨୫ ॥
ଉଦଂଡ କଲ୍ପିତେ କଲ୍ପନା । ଉଦଂଡ ଇଛିତେ ଵାସନା ।
ଅଭ୍ଯାଂତରୀଂ ତରଂଗ ନାନା । ଉଦଯାତେଂ ପାଵତୀ ॥ ୨୬ ॥
ଅଭ୍ଯାଂତରୀଂ ତରଂଗ ନାନା । ଉଦଯାତେଂ ପାଵତୀ ॥ ୨୬ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ କଲ୍ପନାରହିତ । ତେଚି ଵସ୍ତୁ ଶାଶ୍ଵତ ।
ଅଂତ ନାହୀଂ ମ୍ହଣୋନୀ ଅନଂତ । ବୋଲିଜେ ତଯା ॥ ୨୭ ॥
ଅଂତ ନାହୀଂ ମ୍ହଣୋନୀ ଅନଂତ । ବୋଲିଜେ ତଯା ॥ ୨୭ ॥
ହେଂ ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟୀନେଂ ପାହାଵେଂ । ପାହୋନୀ ତେଥେଂଚି ରାହାଵେଂ ।
ନିଜଧ୍ଯାସେଂ ତଦ୍ରୂପ ଵ୍ହାଵେଂ । ସଂଗତ୍ଯାଗେଂ ॥ ୨୮ ॥
ନିଜଧ୍ଯାସେଂ ତଦ୍ରୂପ ଵ୍ହାଵେଂ । ସଂଗତ୍ଯାଗେଂ ॥ ୨୮ ॥
ନାନା ଲୀଳା ନାନା ଲଘଵେଂ । ତେଂ କାଯେ ଜାଣିଜେ ବାପୁଡ୍ଯା ଜୀଵେଂ ।
ସଂତସଂଗେଂ ସ୍ଵାନୁଭଵେଂ । ସ୍ଥିତି ବାଣେ ॥ ୨୯ ॥
ସଂତସଂଗେଂ ସ୍ଵାନୁଭଵେଂ । ସ୍ଥିତି ବାଣେ ॥ ୨୯ ॥
ଐସୀ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସ୍ଥିତି ଗତୀ । କଳତାଂ ଚୁକେ ଅଧୋଗତୀ ।
ସଦ୍ଗୁରୁଚେନି ସଦ୍ଗତୀ । ତତ୍କାଳ ହୋତେ ॥ ୩୦ ॥
ସଦ୍ଗୁରୁଚେନି ସଦ୍ଗତୀ । ତତ୍କାଳ ହୋତେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଦେହମାନ୍ଯଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ପାଂଚଵା ॥
ସମାସ ସହାଵା : ବୁଦ୍ଧିଵାଦନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ପରମାର୍ଥୀ ଆଣି ଵିଵେକୀ । ତ୍ଯାଚେଂ କରଣେଂ ମାନେ ଲୋକୀଂ ।
କାଂ ଜେ ଵିଵରଵିଵରୋଂ ଚୁକୀ । ପଡୋଂଚି ନେଦୀ ॥ ୧ ॥
କାଂ ଜେ ଵିଵରଵିଵରୋଂ ଚୁକୀ । ପଡୋଂଚି ନେଦୀ ॥ ୧ ॥
ଜୋ ଜୋ ସଂଦେହ ଵାଟେ ଜନା । ତୋ ତୋ କଦାପୀ କରୀନା ।
ଆଦିଅଂତ ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ସୋଡୀ ॥ ୨ ॥
ଆଦିଅଂତ ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ସୋଡୀ ॥ ୨ ॥
ସ୍ଵତାଂ ନିସ୍ପୃହ ଅସେନା । ତ୍ଯାଚେଂ ବୋଲଣେଂଚି ମାନେନା ।
କଠିଣ ଆହେ ଜନାର୍ଦନା । ରାଜୀ ରାଖଣେଂ ॥ ୩ ॥
କଠିଣ ଆହେ ଜନାର୍ଦନା । ରାଜୀ ରାଖଣେଂ ॥ ୩ ॥
କୋଣୀ ଦଟୂନ ଉପଦେଶ ଦେତୀ । କୋଣୀ ମଧ୍ଯାଵର୍ତୀ ଘାଲିତୀ ।
ତେ ସହଜଚି ହଳୁ ପଡତୀ । ଲାଲଚୀନେଂ ॥ ୪ ॥
ତେ ସହଜଚି ହଳୁ ପଡତୀ । ଲାଲଚୀନେଂ ॥ ୪ ॥
ଜଯାସ ସାଂଗାଵା ଵିଵେକ । ତୋଚି ଜାଣାଵା ପ୍ରତିକୁଂଚକ ।
ପୁଢେଂ ପୁଢେଂ ନାସକ । କାରବାର ହୋତୋ ॥ ୫ ॥
ପୁଢେଂ ପୁଢେଂ ନାସକ । କାରବାର ହୋତୋ ॥ ୫ ॥
ଭାଵାସ ଭାଊ ଉପଦେଶ ଦେତୀ । ପୁଢେଂ ପୁଢେଂ ହୋତେ ଫଜିତୀ ।
ଵୋଳକୀଚ୍ଯା ଲୋକାଂତ ମହଂତୀ । ମାଂଡୂଂଚି ନଯେ ॥ ୬ ॥
ଵୋଳକୀଚ୍ଯା ଲୋକାଂତ ମହଂତୀ । ମାଂଡୂଂଚି ନଯେ ॥ ୬ ॥
ପହିଲେଂ ଦିସେ ପରୀ ନାସେ । ଵିଵେକୀ ମାନ୍ଯ କରିତୀ କୈସେ ।
ଅଵିଵେକୀ ତେ ଜୈସେ ତୈସେଂ । ମିଳତୀ ତେଥେଂ ॥ ୭ ॥
ଅଵିଵେକୀ ତେ ଜୈସେ ତୈସେଂ । ମିଳତୀ ତେଥେଂ ॥ ୭ ॥
ଭ୍ରତାର ଶିଷ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁ । ହାହି ଫଟକାଳ ଵିଚାରୁ ।
ନାନା ଭ୍ରଷ୍ଟାକାରୀ ପ୍ରକାରୁ । ତୈସାଚି ଆହେ ॥ ୮ ॥
ନାନା ଭ୍ରଷ୍ଟାକାରୀ ପ୍ରକାରୁ । ତୈସାଚି ଆହେ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରଗଟ ଵିଵେକ ବୋଲେନା । ଝାଂକାତାପା କରୀ ଜନା ।
ମୁଖ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯ ଅନୁମାନା । ଆଣୂଂଚ ନେଦୀ ॥ ୯ ॥
ମୁଖ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯ ଅନୁମାନା । ଆଣୂଂଚ ନେଦୀ ॥ ୯ ॥
ହୁକୀସରିସା ଭରୀଂ ଭରେ । ଵିଵେକ ସାଂଗତାଂ ନ ଧରେ ।
ଦୁରୀଦୃଷ୍ଟୀଚେ ପୁରେ । ସାଧୁ ନଵ୍ହେତୀ ॥ ୧୦ ॥
ଦୁରୀଦୃଷ୍ଟୀଚେ ପୁରେ । ସାଧୁ ନଵ୍ହେତୀ ॥ ୧୦ ॥
କୋଣ୍ହାସ କାଂହୀଂଚ ନ ମାଗାଵେଂ । ଭଗଵଦ୍ଭଜନ ଵାଢଵାଵେଂ ।
ଵିଵେକବଳେଂ ଜନ ଲାଵାଵେ । ଭଜନାକଡେ ॥ ୧୧ ॥
ଵିଵେକବଳେଂ ଜନ ଲାଵାଵେ । ଭଜନାକଡେ ॥ ୧୧ ॥
ପରାଂତର ରକ୍ଷାଯାଚୀଂ କାମେଂ । ବହୁତ କଠୀଣ ଵିଵେକଵର୍ମେଂ ।
ସ୍ଵୈଛେନେଂ ସ୍ଵଧର୍ମେଂ । ଲୋକରାହାଟୀ ॥ ୧୨ ॥
ସ୍ଵୈଛେନେଂ ସ୍ଵଧର୍ମେଂ । ଲୋକରାହାଟୀ ॥ ୧୨ ॥
ଆପଣ ତୁରୁକ ଗୁରୁ କେଲା । ଶିଷ୍ଯ ଚାଂଭାର ମେଳଵିଲା ।
ନୀଚ ଯାତୀନେଂ ନାସଲା । ସମୁଦାଵ ॥ ୧୩ ॥
ନୀଚ ଯାତୀନେଂ ନାସଲା । ସମୁଦାଵ ॥ ୧୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣମଂଡଳ୍ଯା ମେଳଵାଵ୍ଯା । ଭକ୍ତମଂଡଳ୍ଯା ମାନାଵ୍ଯା ।
ସଂତମଂଡଳ୍ଯା ଶୋଧାଵ୍ଯା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ସଂତମଂଡଳ୍ଯା ଶୋଧାଵ୍ଯା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ଉତ୍କଟ ଭଵ୍ଯ ତେଂଚି ଘ୍ଯାଵେଂ । ମଳମଳୀତ ଅଵଘେଂଚି ଟାକାଵେଂ ।
ନିସ୍ପୃହପଣେଂ ଵିଖ୍ଯାତ ଵ୍ହାଵେଂ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୫ ॥
ନିସ୍ପୃହପଣେଂ ଵିଖ୍ଯାତ ଵ୍ହାଵେଂ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୫ ॥
ଅକ୍ଷର ବରେଂ ଵାଚଣେଂ ବରେଂ । ଅର୍ଥାଂତର ସାଂଗଣେଂ ବରେଂ ।
ଗାଣେଂ ନାଚଣେଂ ଅଵଘେଂଚି ବରେଂ । ପାଠାଂତର ॥ ୧୬ ॥
ଗାଣେଂ ନାଚଣେଂ ଅଵଘେଂଚି ବରେଂ । ପାଠାଂତର ॥ ୧୬ ॥
ଦୀକ୍ଷା ବରୀ ମିତ୍ରୀ ବରୀ । ତୀକ୍ଷଣ ବୁଧୀ ରାଜକାରଣୀ ବରୀ ।
ଆପଣାସ ରାଖେ ନାନାପରୀ । ଅଲିପ୍ତପଣେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଆପଣାସ ରାଖେ ନାନାପରୀ । ଅଲିପ୍ତପଣେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଅଖଂଡ ହରିକଥେଚା ଛଂଦୁ । ସକଳାଂସ ଲାଗେ ନାମଵେଦୁ ।
ପ୍ରଗଟ ଜଯାଚା ପ୍ରବୋଧୁ । ସୂର୍ଯ ଜୈସା ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରଗଟ ଜଯାଚା ପ୍ରବୋଧୁ । ସୂର୍ଯ ଜୈସା ॥ ୧୮ ॥
ଦୁର୍ଜନାସୀ ରାଖୋଂ ଜାଣେ । ସଜ୍ଜନାସୀ ନିଵଊଂ ଜାଣେ ।
ସକଳାଂଚେ ମନୀଚେଂ ଜାଣେ । ଜ୍ଯାଚେଂ ତ୍ଯାପରୀଂ ॥ ୧୯ ॥
ସକଳାଂଚେ ମନୀଚେଂ ଜାଣେ । ଜ୍ଯାଚେଂ ତ୍ଯାପରୀଂ ॥ ୧୯ ॥
ସଂଗତୀଚେଂ ମନୁଷ୍ଯ ପାଲଟେ । ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ତତ୍କାଳ ଉଠେ ।
ଅଖଂଡ ଅଭ୍ଯାସୀଂ ଲଗଟେ । ସମୁଦାଵ ॥ ୨୦ ॥
ଅଖଂଡ ଅଭ୍ଯାସୀଂ ଲଗଟେ । ସମୁଦାଵ ॥ ୨୦ ॥
ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ନିତ୍ଯ ନଵା । ଜନାସୀ ଵାଟେ ହା ଅସାଵା ।
ପରଂତୁ ଲାଲଚୀଚା ଗୋଵା । ପଡୋଂଚି ନେଦୀ ॥ ୨୧ ॥
ପରଂତୁ ଲାଲଚୀଚା ଗୋଵା । ପଡୋଂଚି ନେଦୀ ॥ ୨୧ ॥
ଉତ୍କଟ ଭକ୍ତି ଉତ୍କଟ ଜ୍ଞାନ । ଉତ୍କଟ ଚ୍ଯାତୁର୍ଯ ଉତ୍କଟ ଭଜନ ।
ଉତ୍କଟ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୨୨ ॥
ଉତ୍କଟ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୨୨ ॥
ଉତ୍କଟ ନିସ୍ପୃହତା ଧରିଲୀ । ତ୍ଯାଚୀ କୀର୍ତି ଦିଗାଂତୀଂ ଫାଂକଲୀ ।
ଉତ୍କଟ ଭକ୍ତୀନେଂ ନିଵାଲୀ । ଜନମଂଡଳୀ ॥ ୨୩ ॥
ଉତ୍କଟ ଭକ୍ତୀନେଂ ନିଵାଲୀ । ଜନମଂଡଳୀ ॥ ୨୩ ॥
କାଂହୀଂ ଯେକ ଉତ୍କଟେଵିଣ । କୀର୍ତି କଦାପି ନଵ୍ହେ ଜାଣ ।
ଉଗେଂଚ ଵଣଵଣ ହିଂଡୋନ । କାଯେ ହୋତେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଉଗେଂଚ ଵଣଵଣ ହିଂଡୋନ । କାଯେ ହୋତେଂ ॥ ୨୪ ॥
ନାହୀଂ ଦେହ୍ଯାଚା ଭରଂଵସା । କେଵ୍ହାଂ ସରେଲ ଵଯସା ।
ପ୍ରସଂଗ ପଡେଲ କୈସା । କୋଣ ଜାଣେ ॥ ୨୫ ॥
ପ୍ରସଂଗ ପଡେଲ କୈସା । କୋଣ ଜାଣେ ॥ ୨୫ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସାଵଧାନ ଅସାଵେଂ । ଜିତୁକେଂ ହୋଈଲ ତିତୁକେଂ କରାଵେଂ ।
ଭଗଵତ୍କୀର୍ତୀନେଂ କରାଵେଂ । ଭୂମଂଡଳ ॥ ୨୬ ॥
ଭଗଵତ୍କୀର୍ତୀନେଂ କରାଵେଂ । ଭୂମଂଡଳ ॥ ୨୬ ॥
ଆପଣାସ ଜେଂ ଜେଂ ଅନୁକୂଳ । ତେଂ ତେଂ କରାଵେଂ ତତ୍କାଳ ।
ହୋଈନା ତ୍ଯାସ ନିଵଳ । ଵିଵେକ ଉମଜାଵା ॥ ୨୭ ॥
ହୋଈନା ତ୍ଯାସ ନିଵଳ । ଵିଵେକ ଉମଜାଵା ॥ ୨୭ ॥
ଵିଵେକାମଧେଂ ସାପଡେନା । ଐସେଂ ତୋ କାଂହୀଂଚ ଅସେନା ।
ଯେକାଂତୀଂ ଵିଵେକ ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ସୋଡୀ ॥ ୨୮ ॥
ଯେକାଂତୀଂ ଵିଵେକ ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ସୋଡୀ ॥ ୨୮ ॥
ଅଖଂଡ ତଜଵୀଜା ଚାଳଣା ଜେଥେଂ । ପାହାତଂ କାଯ ଉଣେଂ ତେଥେଂ ।
ଯେକାଂତେଂଵିଣ ପ୍ରାଣୀଯାଂତେଂ । ବୁଦ୍ଧି କୈସୀ ॥ ୨୯ ॥
ଯେକାଂତେଂଵିଣ ପ୍ରାଣୀଯାଂତେଂ । ବୁଦ୍ଧି କୈସୀ ॥ ୨୯ ॥
ଯେକାଂତୀ ଵିଵେକ କରାଵା । ଆତ୍ମାରାମ ଵୋଳଖାଵା ।
ଯେଥୂନ ତେଥଵରୀ ଗୋଵା । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୦ ॥
ଯେଥୂନ ତେଥଵରୀ ଗୋଵା । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ବୁଦ୍ଧିଵାଦନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସହାଵା ॥
ସମାସ ସାତଵା : ଯତ୍ନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
କଥେଚେଂ ଘମଂଡ ଭରୂନ ଦ୍ଯାଵେଂ । ଆଣୀ ନିରୂପଣୀଂ ଵିଵରାଵେଂ ।
ଉଣେଂ ପଡୋଂଚି ନେଦାଵେଂ । କୋଣୀଯେକଵିଷୀଂ ॥ ୧ ॥
ଉଣେଂ ପଡୋଂଚି ନେଦାଵେଂ । କୋଣୀଯେକଵିଷୀଂ ॥ ୧ ॥
ଭେଜଣାର ଖାଲେଂ ପଡିଲା । ତୋ ଭେଜଣାରୀ ଜାଣିତଲା ।
ନେଣତା ଲୋକ ଉଗାଚ ରାହିଲା । ଟକମକାଂ ପାହାତ ॥ ୨ ॥
ନେଣତା ଲୋକ ଉଗାଚ ରାହିଲା । ଟକମକାଂ ପାହାତ ॥ ୨ ॥
ଉତ୍ତର ଵିଲଂବୀଂ ପଡିଲେଂ । ଶ୍ରୋତଯାଂସ କଳୋଂ ଆଲେଂ ।
ମ୍ହଣିଜେ ମହତ୍ଵ ଉଡାଲେଂ । ଵକ୍ତଯାଚେଂ ॥ ୩ ॥
ମ୍ହଣିଜେ ମହତ୍ଵ ଉଡାଲେଂ । ଵକ୍ତଯାଚେଂ ॥ ୩ ॥
ଥୋଡେଂ ବୋଲୋନି ସମାଧାନ କରଣେଂ । ରାଗେଜୋନ ତରୀ ମନ ଧରଣେଂ ।
ମନୁଷ୍ଯ ଵେଧୀଂଚ ଲାଵଣେଂ । କୋଣୀଯେକ ॥ ୪ ॥
ମନୁଷ୍ଯ ଵେଧୀଂଚ ଲାଵଣେଂ । କୋଣୀଯେକ ॥ ୪ ॥
ସୋସଵେନା ଚିଣଚିଣ କେଲୀ । ତେଥେଂ ତାମସଵୃତ୍ତୀ ଦିସୋନ ଆଲୀ ।
ଆଵଘୀ ଆଵଡୀ ଉଡାଲୀ । ଶ୍ରୋତଯାଚୀ ॥ ୫ ॥
ଆଵଘୀ ଆଵଡୀ ଉଡାଲୀ । ଶ୍ରୋତଯାଚୀ ॥ ୫ ॥
କୋଣ କୋଣ ରାଜୀ ରାଖିଲେ । କୋଣ କୋଣ ମନୀ ଭଂଗିଲେ ।
କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ପରୀକ୍ଷିଲେ । ପାହିଜେ ଲୋକ ॥ ୬ ॥
କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ପରୀକ୍ଷିଲେ । ପାହିଜେ ଲୋକ ॥ ୬ ॥
ଶିଷ୍ଯ ଵିକଲ୍ପେଂ ରାନ ଘେତ । ଗୁରୁ ମାଗେଂ ମାଗେଂ ଧାଂଵତୋ ।
ଵିଚାର ପାହୋଂ ଜାତାଂ ତୋ । ଵିକଲ୍ପଚି ଅଵଘା ॥ ୭ ॥
ଵିଚାର ପାହୋଂ ଜାତାଂ ତୋ । ଵିକଲ୍ପଚି ଅଵଘା ॥ ୭ ॥
ଆଶାବଦ୍ଧୀ କ୍ର୍ଯିଯାହୀନ । ନାହୀଂ ଚ୍ଯାତୁର୍ଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ତେ ମହଂତୀଚୀ ଭଣଭଣ । ବଂଦ ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
ତେ ମହଂତୀଚୀ ଭଣଭଣ । ବଂଦ ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
ଐସେ ଗୋସାଵୀ ହଳୁ ପଡତୀ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ କଷ୍ଟୀ ହୋତୀ ।
ତେଥେଂ ସଂଗତୀଚେ ଲୋକ ପାଵତୀ । ସୁଖ କୈଚେଂ ॥ ୯ ॥
ତେଥେଂ ସଂଗତୀଚେ ଲୋକ ପାଵତୀ । ସୁଖ କୈଚେଂ ॥ ୯ ॥
ଜିକଡେ ତିକଡେ କୀର୍ତି ମାଜେ । ସଗଟ ଲୋକାଂସ ହଵ୍ଯାସ ଉପଜେ ।
ଲୋକ ରାଜୀ ରାଖୋନ କୀଜେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ଲୋକ ରାଜୀ ରାଖୋନ କୀଜେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ପରଲୋକୀଂ ଵାସ କରାଵା । ସମୁଦାଵ ଉଗାଚ ପାହାଵା ।
ମାଗଣ୍ଯାଚା ତଗାଦା ନ ଲଵାଵା । କାଂହୀଂ ଯେକ ॥ ୧୧ ॥
ମାଗଣ୍ଯାଚା ତଗାଦା ନ ଲଵାଵା । କାଂହୀଂ ଯେକ ॥ ୧୧ ॥
ଜିକଡେ ଜଗ ତିକଡେ ଜଗନ୍ନାଯେକ । କଳଲା ପାହିଜେ ଵିଵେକ ।
ରାତ୍ରୀଦିଵସ ଵିଵେକୀ ଲୋକ । ସାଂଭାଳୀତ ଜାତୀ ॥ ୧୨ ॥
ରାତ୍ରୀଦିଵସ ଵିଵେକୀ ଲୋକ । ସାଂଭାଳୀତ ଜାତୀ ॥ ୧୨ ॥
ଜୋ ଜୋ ଲୋକ ଦୃଷ୍ଟୀସ ପଡିଲା । ତୋ ତୋ ନଷ୍ଟ ଐସା କଳଲା ।
ଅଵଘେଚ ନଷ୍ଟ ଯେକଲା ଭଲା । କାଶାଵରୁନୀ ॥ ୧୩ ॥
ଅଵଘେଚ ନଷ୍ଟ ଯେକଲା ଭଲା । କାଶାଵରୁନୀ ॥ ୧୩ ॥
ଵୋସ ମୁଲକୀଂ କାଯେ ପାହାଵେଂ । ଲୋକାଂଵେଗଳେଂ କୋଠେଂ ରାହାଵେଂ ।
ତର଼୍ହେ ଖୋଟୀ ସାଂଡତେଂ ଘ୍ଯାଵେଂ । କାଂହୀଂ ଯେକ ॥ ୧୪ ॥
ତର଼୍ହେ ଖୋଟୀ ସାଂଡତେଂ ଘ୍ଯାଵେଂ । କାଂହୀଂ ଯେକ ॥ ୧୪ ॥
ତସ୍ମାତ ଲୋକିକୀଂ ଵର୍ତତାଂ ନଯେ । ତ୍ଯାସ ମହଂତୀ କାମା ନଯେ ।
ପରତ୍ର ସାଧନାଚା ଉପାଯେ । ଶ୍ରଵଣ କରୂନ ଅସାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ପରତ୍ର ସାଧନାଚା ଉପାଯେ । ଶ୍ରଵଣ କରୂନ ଅସାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଆପଣାସୀ ବରେଂ ପୋହତାଂ ନଯେ । ଲୋକ ବୁଡଵାଵଯାଚେଂ କୋଣ କାର୍ଯ ।
ଗୋଡୀ ଆଵଡୀ ଵାଯାଂ ଜାଯେ । ଵିକଲ୍ପଚି ଅଵଘା ॥ ୧୬ ॥
ଗୋଡୀ ଆଵଡୀ ଵାଯାଂ ଜାଯେ । ଵିକଲ୍ପଚି ଅଵଘା ॥ ୧୬ ॥
ଅଭ୍ଯାସେଂ ପ୍ରଗଟ ଵ୍ହାଵେଂ । ନାହୀଂ ତରୀ ଝାଂକୋନ ଅସାଵେଂ ।
ପ୍ରଗଟ ହୋଊନ ନାସାଵେଂ । ହେଂ ବରେଂ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୭ ॥
ପ୍ରଗଟ ହୋଊନ ନାସାଵେଂ । ହେଂ ବରେଂ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୭ ॥
ମଂଦ ହଳୁ ହଳୁ ଚାଲତୋ । ଚପଳ କୈସା ଅଟୋପତୋ ।
ଅରବୀ ଫିରଵଣାର ତୋ । କୈସା ଅସାଵା ॥ ୧୮ ॥
ଅରବୀ ଫିରଵଣାର ତୋ । କୈସା ଅସାଵା ॥ ୧୮ ॥
ହେ ଧକାଧକୀଚୀଂ କାମେଂ । ତିକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧୀଚୀଂ ଵର୍ମେଂ ।
ଭୋଳ୍ଯା ଭାଵାର୍ଥେଂ ସଂଭ୍ରମେଂ । କୈସେଂ ଘଡେ ॥ ୧୯ ॥
ଭୋଳ୍ଯା ଭାଵାର୍ଥେଂ ସଂଭ୍ରମେଂ । କୈସେଂ ଘଡେ ॥ ୧୯ ॥
ସେତ କେଲେଂ ପରୀ ଵାହେନା । ଜଵାର କେଲେଂ ପରୀ ଫିରେନା ।
ଜନ ମେଳଵିଲେଂ ପରୀ ଧରେନା । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଜନ ମେଳଵିଲେଂ ପରୀ ଧରେନା । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଜରୀ ଚଢତୀ ଵାଢତୀ ଆଵଡୀ ଉଠେ । ତରୀ ପରମାର୍ଥ ପ୍ରଗଟେ ।
ଘସଘସ କରିତାଂ ଵିଟେ । ସଗଟ ଲୋକୁ ॥ ୨୧ ॥
ଘସଘସ କରିତାଂ ଵିଟେ । ସଗଟ ଲୋକୁ ॥ ୨୧ ॥
ଆପଲେଂ ଲୋକାଂସ ମାନେନା । ଲୋକାଂଚେଂ ଆପଣାଂସ ମାନେନା ।
ଅଵଘା ଵିକଲ୍ପଚି ମନା । ସମାଧାନ କୈଚେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଅଵଘା ଵିକଲ୍ପଚି ମନା । ସମାଧାନ କୈଚେଂ ॥ ୨୨ ॥
ନାସକ ଦୀକ୍ଷା ସିଂତରୁ ଲୋକ । ତେଥେଂ କୈଚା ଅସେଲ ଵିଵେକ ।
ଜେଥେଂ ବଳାଵଲା ଅଵିଵେକ । ତେଥେଂ ରାହଣେଂ ଖୋଟେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଜେଥେଂ ବଳାଵଲା ଅଵିଵେକ । ତେଥେଂ ରାହଣେଂ ଖୋଟେଂ ॥ ୨୩ ॥
ବହୁତ ଦିଵସ ଶ୍ରମ କେଲା । ସେଵଟୀଂ ଅଵଘାଚି ଵେର୍ଥ ଗେଲା ।
ଆପଣାସ ଠାକେନା ଗଲ୍ବଲା । କୋଣେଂ କରାଵା ॥ ୨୪ ॥
ଆପଣାସ ଠାକେନା ଗଲ୍ବଲା । କୋଣେଂ କରାଵା ॥ ୨୪ ॥
ସଂଗୀତ ଚାଲିଲା ତରୀ ତୋ ଵ୍ଯାପ । ନାହୀଂ ତରୀ ଅଵଘାଚି ସଂତାପ ।
କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ଵିକ୍ଷେପ । କିତୀ ମ୍ହଣୌନି ସଂଗାଵା ॥ ୨୫ ॥
କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ଵିକ୍ଷେପ । କିତୀ ମ୍ହଣୌନି ସଂଗାଵା ॥ ୨୫ ॥
ମୂର୍ଖ ମୂର୍ଖପଣେଂ ଭରଂଗଳତୀ । ଜ୍ଞାତେପଣେଂ କଳ଼ୋ କରିତୀ ।
ହୋତେ ଦୋହୀଂକଡେ ଫଜିତୀ । ଲୋକାଂମଧେଂ ॥ ୨୬ ॥
ହୋତେ ଦୋହୀଂକଡେ ଫଜିତୀ । ଲୋକାଂମଧେଂ ॥ ୨୬ ॥
କାରବାର ଆଟୋପେନା କରଵେନା । ଆଣି ଉଗେଂହି ରାହେନା ।
ଯାକାରଣେଂ ସକଳ ଜନା । କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସକଳ ଜନା । କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ନାସକ ଉପାଧୀସ ସୋଡାଵେଂ । ଵଯ ସାର୍ଥକୀଂ ଘାଲାଵେଂ ।
ପରିଭ୍ରମଣେଂ କଂଠାଵେଂ । କୋଠେଂ ତରୀ ॥ ୨୮ ॥
ପରିଭ୍ରମଣେଂ କଂଠାଵେଂ । କୋଠେଂ ତରୀ ॥ ୨୮ ॥
ପରିଭ୍ରମଣ କରୀନା । ଦୁସର୍ଯାଚେଂ କାଂହୀଂଚ ସୋସୀନା ।
ତରୀ ମଗ ଉଦଂଡ ଯତନା । ଵିକଲ୍ପାଚୀ ॥ ୨୯ ॥
ତରୀ ମଗ ଉଦଂଡ ଯତନା । ଵିକଲ୍ପାଚୀ ॥ ୨୯ ॥
ଆତାଂ ହେଂ ଆପଣାଚିପାସୀଂ । ବରେଂ ଵିଚାରାଵେଂ ଆପଣାସୀ ।
ଅନୁକୁଳ ପଡେଲ ତୈସୀ । ଵର୍ତଣୂକ କରାଵୀ ॥ ୩୦ ॥
ଅନୁକୁଳ ପଡେଲ ତୈସୀ । ଵର୍ତଣୂକ କରାଵୀ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଯେତ୍ନନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସାତଵା ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ଉପାଧିଲକ୍ଷଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ସୃଷ୍ଟୀମଧେଂ ବହୂ ଲୋକ । ପରିଭ୍ରମଣେଂ କଳେ କୌତୁକ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଵିଵେକ । ଆଡଳୋଂ ଲାଗତୀ ॥ ୧ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଵିଵେକ । ଆଡଳୋଂ ଲାଗତୀ ॥ ୧ ॥
କିତୀ ପ୍ରପଂଚୀ ଜନ । ଅଖଂଡ ଵୃତ୍ତି ଉଦାସୀନ ।
ସୁଖଦୁଃଖେଂ ସମାଧାନ । ଦଂଡଳେନା ॥ ୨ ॥
ସୁଖଦୁଃଖେଂ ସମାଧାନ । ଦଂଡଳେନା ॥ ୨ ॥
ସ୍ଵଭାଵେଂଚି ନେମକ ବୋଲତୀ । ସହଜଚି ନେମକ ଚାଲତୀ ।
ଅପୂର୍ଵ ବୋଲଣ୍ଯାଚୀ ସ୍ଥିତୀ । ସକଳାଂସୀ ମାନେ ॥ ୩ ॥
ଅପୂର୍ଵ ବୋଲଣ୍ଯାଚୀ ସ୍ଥିତୀ । ସକଳାଂସୀ ମାନେ ॥ ୩ ॥
ସହଜଚି ତାଳଜ୍ଞାନ ଯେତେଂ । ସ୍ଵଭାଵେଂଚି ରାଗଜ୍ଞାନ ଉମଟତେଂ ।
ସହଜଚି କଳତ ଜାତେଂ । ନ୍ଯାଯେନୀତିଲକ୍ଷଣ ॥ ୪ ॥
ସହଜଚି କଳତ ଜାତେଂ । ନ୍ଯାଯେନୀତିଲକ୍ଷଣ ॥ ୪ ॥
ଯେଖାଦା ଆଡଳେ ଗାଜୀ । ସକଳ ଲୋକ ଅଖଂଡ ରାଜୀ ।
ସଦା ସର୍ଵଦା ଆଵଡୀ ତାଜୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଚୀ ॥ ୫ ॥
ସଦା ସର୍ଵଦା ଆଵଡୀ ତାଜୀ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଚୀ ॥ ୫ ॥
ଚୁକୋନ ଉଦଂଡ ଆଢଳତେଂ । ଭାରୀ ମନୁଷ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟୀସ ପଡତେଂ ।
ମହଂତାଚେଂ ଲକ୍ଷଣସେଂ ଵାଟତେଂ । ଅକସ୍ମାତ ॥ ୬ ॥
ମହଂତାଚେଂ ଲକ୍ଷଣସେଂ ଵାଟତେଂ । ଅକସ୍ମାତ ॥ ୬ ॥
ଐସା ଆଡଳତାଂ ଲୋକ । ଚମତ୍କାରେଂ ଗୁଣଗ୍ରାହିକ ।
କ୍ରିଯା ବୋଲଣେଂ ନେମକ । ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୭ ॥
କ୍ରିଯା ବୋଲଣେଂ ନେମକ । ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୭ ॥
ସକଳ ଅଵଗୁଣାମଧେଂ ଅଵଗୁଣ । ଆପଲେ ଅଵଗୁଣ ଵାଟତୀ ଗୁଣ ।
ମୋଠେଂ ପାପ କରଂଟପଣ । ଚୁକେନା କୀଂ ॥ ୮ ॥
ମୋଠେଂ ପାପ କରଂଟପଣ । ଚୁକେନା କୀଂ ॥ ୮ ॥
ଢାଳେଂଚି କାମ ହୋତେଂ ସଦା । ଜେଂ ଜପଲ୍ଯାନେଂ ନଵ୍ହେ ସର୍ଵଦା ।
ତେଥେଂ ପୀଳପେଂଚାଚୀ ଆପଦା । ଆଡଳେଚିନା ॥ ୯ ॥
ତେଥେଂ ପୀଳପେଂଚାଚୀ ଆପଦା । ଆଡଳେଚିନା ॥ ୯ ॥
ଯେକାସୀ ଅଭ୍ଯାସିତାଂ ନ ଯେ । ଯେକାସୀ ସ୍ଵଭାଵେଂଚି ଯେ ।
ଐସା ଭଗଵଂତାଚା ମହିମା କାଯେ । କୈସା କଳେନା ॥ ୧୦ ॥
ଐସା ଭଗଵଂତାଚା ମହିମା କାଯେ । କୈସା କଳେନା ॥ ୧୦ ॥
ମୋଠୀଂ ରାଜକାରଣେଂ ଚୁକତୀ । ରାଜକାରଣା ଵଢା ଲାଗତୀ ।
ନାନା ଚୁକୀଚୀ ଫଜିତୀ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୧ ॥
ନାନା ଚୁକୀଚୀ ଫଜିତୀ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୧ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଚୁକୋଂ ନଯେ । ମ୍ହଣିଜେ ଉଦଂଡ ଉପାଯେ ।
ଉପାଯାଚା ଅପାଯେ । ଚୁକତାଂ ହୋଯେ ॥ ୧୨ ॥
ଉପାଯାଚା ଅପାଯେ । ଚୁକତାଂ ହୋଯେ ॥ ୧୨ ॥
କାଯେ ଚୁକଲେଂ ତେଂ କଳେନା । ମନୁଷ୍ଯାଚେଂ ମନଚି ଵଳେନା ।
ଖଵଳଲା ଅଭିମାନ ଗଳେନା । ଦୋହିଂକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ଖଵଳଲା ଅଭିମାନ ଗଳେନା । ଦୋହିଂକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ଆଵଘେ ଫଡଚି ନାସତୀ । ଲୋକାଂଚୀଂ ମନେଂ ଭଂଗତୀ ।
କୋଠେଂ ଚୁକତେ ଯୁକ୍ତୀ । କାଂହୀଂ କଳେନା ॥ ୧୪ ॥
କୋଠେଂ ଚୁକତେ ଯୁକ୍ତୀ । କାଂହୀଂ କଳେନା ॥ ୧୪ ॥
ଵ୍ଯାପେଂଵିଣ ଆଟୋପ କେଲା । ତୋ ଅଵଘା ଘସରତଚି ଗେଲା ।
ଅକଲେଚା ବଂଦ ନାହୀଂ ଘାତଲା । ଦୁରୀଦୃଷ୍ଟୀନେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଅକଲେଚା ବଂଦ ନାହୀଂ ଘାତଲା । ଦୁରୀଦୃଷ୍ଟୀନେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଯେଖାଦେଂ ମନୁଷ୍ଯ ତେଂ ସିଳେଂ । ତ୍ଯାଚେଂ କରଣେଂଚି ବାଵଳେଂ
ନାନା ଵିକଲ୍ପାଚେଂ ଜାଳେଂ । କରୂନ ଟାକୀ ॥ ୧୬ ॥
ନାନା ଵିକଲ୍ପାଚେଂ ଜାଳେଂ । କରୂନ ଟାକୀ ॥ ୧୬ ॥
ତେଂ ଆପଣାସୀ ଉକଲେନା । ଦୁସର୍ଯାସ କାଂହୀଂଚ କଳେନା ।
ନାଚେ ଵିକଲ୍ପେଂ କଲ୍ପନା । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୭ ॥
ନାଚେ ଵିକଲ୍ପେଂ କଲ୍ପନା । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୭ ॥
ତ୍ଯା ଗୁପ୍ତ କଲ୍ପନା କୋଣାସ କଳାଵ୍ଯା । କୋଣେଂ ଯେଊନ ଆଟୋପାଵ୍ଯା ।
ଜ୍ଯାଚ୍ଯା ତ୍ଯାନେଂ କରାଵ୍ଯା । ବଳକଟ ବୁଦ୍ଧି ॥ ୧୮ ॥
ଜ୍ଯାଚ୍ଯା ତ୍ଯାନେଂ କରାଵ୍ଯା । ବଳକଟ ବୁଦ୍ଧି ॥ ୧୮ ॥
ଜ୍ଯାସୀ ଉପାଧୀ ଆଵରେନା । ତେଣେଂ ଉପାଧୀ ଵାଢଵାଵୀନା ।
ସାଵଚିତ କରୂନିଯାଂ ମନା । ସମାଧାନେଂ ଅସାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ସାଵଚିତ କରୂନିଯାଂ ମନା । ସମାଧାନେଂ ଅସାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଧାଂଵଧାଵୋଂ ଉପାଧୀ ଵେଷ୍ଟୀ । ଆପଣ କଷ୍ଟୀ ଲୋକ ହି କଷ୍ଟୀ ।
ହେ କାମା ନଯେ ଗୋଷ୍ଟୀ । କୁସମୁସେଚୀ ॥ ୨୦ ॥
ହେ କାମା ନଯେ ଗୋଷ୍ଟୀ । କୁସମୁସେଚୀ ॥ ୨୦ ॥
ଲୋକ ବହୁତ କଷ୍ଟୀ ଜାଲା । ଆପଣହି ଅତ୍ଯଂତ ତ୍ରାସଲା ।
ଵେର୍ଥଚି କେଲା ଗଲ୍ବଲା । କାଅସଯାସୀ ॥ ୨୧ ॥
ଵେର୍ଥଚି କେଲା ଗଲ୍ବଲା । କାଅସଯାସୀ ॥ ୨୧ ॥
ଅସୋ ଉପାଧୀଚେଂ କାମ ଐସେଂ । କାଂହୀଂ ବରେଂ କାଂହୀଂ କାଣୋଂସେଂ ।
ସକଳ ସମଜୋନ ଐସେଂ । ଵର୍ତତାଂ ବରେଂ ॥ ୨୨ ॥
ସକଳ ସମଜୋନ ଐସେଂ । ଵର୍ତତାଂ ବରେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଲୋକାଂପାସୀଂ ଭାଵାର୍ଥ କୈଚା । ଆପଣ ଜଗଵାଵା ତଯାଂଚା ।
ସେଵଟ ଉପଂଢର କୋଣାଚା । ପଡୋଂଚି ନଯେ ॥ ୨୩ ॥
ସେଵଟ ଉପଂଢର କୋଣାଚା । ପଡୋଂଚି ନଯେ ॥ ୨୩ ॥
ଅଂତରାତ୍ମ୍ଯାକଡେ ସକଳ ଲାଗେ । ନିର୍ଗୁଣୀଂ ହେଂ କାଂହୀଂଚ ନ ଲଗେ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଦଗେ । ଚଂଚଳାମଧେଂ ॥ ୨୪ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଦଗେ । ଚଂଚଳାମଧେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ଵିଶ୍ରାଂତୀଚେଂ ସ୍ଥଳ । ତେଂ ଏକ ନିର୍ମଳ ନିଶ୍ଚଳ ।
ତେଥେଂ ଵିକାରଚି ସକଳ । ନିର୍ଵିକାର ହୋତୀ ॥ ୨୫ ॥
ତେଥେଂ ଵିକାରଚି ସକଳ । ନିର୍ଵିକାର ହୋତୀ ॥ ୨୫ ॥
ଉଦ୍ଵେଗ ଅଵଘେ ତୁଟୋନି ଜାତୀ । ମନାସୀ ଵାଟେ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ।
ଐସୀ ଦୁଲ୍ଲଭ ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ଥିତୀ । ଵିଵେକେଂ ସାଂଭାଳାଵୀ ॥ ୨୬ ॥
ଐସୀ ଦୁଲ୍ଲଭ ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ଥିତୀ । ଵିଵେକେଂ ସାଂଭାଳାଵୀ ॥ ୨୬ ॥
ଆପଣାସ ଉପାଧୀ ମୁଳୀଂଚ ନାହୀଂ । ରୁଣାନୁବଂଧେଂ ମିଳାଲେ ସର୍ଵହି ।
ଆଲ୍ଯାଗେଲ୍ଯାଚୀ କ୍ଷିତୀ ନାହୀଂ । ଐସେଂ ଜାଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୨୭ ॥
ଆଲ୍ଯାଗେଲ୍ଯାଚୀ କ୍ଷିତୀ ନାହୀଂ । ଐସେଂ ଜାଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୨୭ ॥
ଜୋ ଉପାଧୀସ କଂଟାଳଲା । ତୋ ନିଵାଂତ ହୋଊନ ବୈସଲା ।
ଆଟୋପେନା ତୋ ଗଲ୍ବଲା । କାସଯାସୀ ॥ ୨୮ ॥
ଆଟୋପେନା ତୋ ଗଲ୍ବଲା । କାସଯାସୀ ॥ ୨୮ ॥
କାଂହୀଂ ଗଲ୍ବଲା କାଂହୀଂ ନିଵଳ । ଐସା କଂଠୀତ ଜାଵା କାଳ ।
ଜେଣେଂକରିତାଂ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ଵେଳ । ଆପଣାସୀ ଫାଵେ ॥ ୨୯ ॥
ଜେଣେଂକରିତାଂ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ଵେଳ । ଆପଣାସୀ ଫାଵେ ॥ ୨୯ ॥
ଉପାଧୀ କାଂହୀଂ ରାହାତ ନାହୀଂ । ସମାଧାନାଯେଵଢେଂ ଥୋର ନାହୀଂ ।
ନରଦେହେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋତ ନାହୀଂ । କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ॥ ୩୦ ॥
ନରଦେହେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋତ ନାହୀଂ । କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଉପାଧିଲକ୍ଷଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଆଠଵା ॥
ସମାସ ନଵଵା : ରାଜକାରଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଜ୍ଞାନୀ ଆଣୀ ଉଦାସ । ସମୁଦାଯାଚା ହଵ୍ଯାସ ।
ତେଣେଂ ଅଖଂଡ ସାଵକାଶ । ଯେକାଂତ ସେଵାଵା ॥ ୧ ॥
ତେଣେଂ ଅଖଂଡ ସାଵକାଶ । ଯେକାଂତ ସେଵାଵା ॥ ୧ ॥
ଜେଥେଂ ତଜଵୀଜା କଳତୀ । ଅଖଂଡ ଚାଳଣା ନିଘତୀ ।
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଚୀ ସ୍ଥିତୀ ଗତୀ । କଳୋଂ ଯେତେ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାଚୀ ସ୍ଥିତୀ ଗତୀ । କଳୋଂ ଯେତେ ॥ ୨ ॥
ଜରୀ ହା ଚାଳଣାଚି କରୀନା । ତରୀ କାଂହୀଂଚ ଉମଜେନା ।
ହିସେବଝାଡାଚି ପାହୀନା । ଦିଵାଳଖୋର ॥ ୩ ॥
ହିସେବଝାଡାଚି ପାହୀନା । ଦିଵାଳଖୋର ॥ ୩ ॥
ଯେକ ମିରାସୀ ସାଧିତୀ । ଯେକ ସୀଧ୍ଯା ଗଵାଵିତୀ ।
ଵ୍ଯାପକପଣାଚୀ ସ୍ଥିତୀ । ଐସୀ ଆହେ ॥ ୪ ॥
ଵ୍ଯାପକପଣାଚୀ ସ୍ଥିତୀ । ଐସୀ ଆହେ ॥ ୪ ॥
ଜେଣେଂ ଜେଂ ଜେଂ ମନୀଂ ଧରିଲେଂ । ତେଂ ତେଂ ଆଧୀଂଚ ସମଜଲେଂ ।
କୃତ୍ରିମ ଅଵଘେଂଚି ଖୁଂଟଲେଂ । ସହଜଚି ଯେଣେଂ ॥ ୫ ॥
କୃତ୍ରିମ ଅଵଘେଂଚି ଖୁଂଟଲେଂ । ସହଜଚି ଯେଣେଂ ॥ ୫ ॥
ଅଖଂଡ ରାହତାଂ ସଲଗୀ ହୋତେ । ଅତିପରିଚଯେଂ ଅଵଜ୍ଞା ଘଡତେ ।
ଯାକାରଣେଂ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ତେ । ଘେତାଂ ନଯେ ॥ ୬ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ତେ । ଘେତାଂ ନଯେ ॥ ୬ ॥
ଆଳସେଂ ଆଳସ କେଲା । ତରୀ ମଗ କାରବାରଚି ବୁଡାଲା ।
ଅଂତରହେତ ଚୁକତ ଗେଲା । ସମୁଦାଯାଚା ॥ ୭ ॥
ଅଂତରହେତ ଚୁକତ ଗେଲା । ସମୁଦାଯାଚା ॥ ୭ ॥
ଉଦଂଡ ଉପାସନେଚୀଂ କାମେଂ । ଲାଵୀତ ଜାଵୀଂ ନିତ୍ଯନେମେଂ ।
ଅଵକାଶ କୈଂଚା କୃତ୍ରିମେଂ । କରାଵଯାସୀ ॥ ୮ ॥
ଅଵକାଶ କୈଂଚା କୃତ୍ରିମେଂ । କରାଵଯାସୀ ॥ ୮ ॥
ଚୋର ଭାଂଡାରୀ କରାଵା । ଘସରତାଂଚ ସାଂଭାଳାଵା ।
ଗୋଵା ମୂର୍ଖପଣାଚା କାଢାଵା । ହଳୁ ହଳୁ ॥ ୯ ॥
ଗୋଵା ମୂର୍ଖପଣାଚା କାଢାଵା । ହଳୁ ହଳୁ ॥ ୯ ॥
ଯା ଅଵଘ୍ଯା ପହିଲ୍ଯାଚ ଗୋଷ୍ଟୀ । ପ୍ରାଣୀ କୋଣୀ ନଵ୍ହତା କଷ୍ଟୀ ।
ରାଜକାରଣେଂ ମଂଡଳ ଵେଷ୍ଟୀ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୦ ॥
ରାଜକାରଣେଂ ମଂଡଳ ଵେଷ୍ଟୀ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୦ ॥
ନଷ୍ଟାସୀ ନଷ୍ଟ ଯୋଜାଵେ । ଵାଚଳାସୀ ଵାଚାଳ ଆଣାଵେ ।
ଆପଣାଵରୀ ଵିକଲ୍ପାଚେ ଗୋଵେ । ପଡୋଂଚ ନେଦୀ ॥ ୧୧ ॥
ଆପଣାଵରୀ ଵିକଲ୍ପାଚେ ଗୋଵେ । ପଡୋଂଚ ନେଦୀ ॥ ୧୧ ॥
କାଂଟୀନେଂ କାଂଟୀ ଝାଡାଵୀ । ଝାଡାଵୀ ପରୀ ତେ କଳୋଂ ନେଦାଵୀ ।
କଳକଟେପଣାଚୀ ପଦଵୀ । ଅସୋଂ ଦ୍ଯାଵୀ ॥ ୧୨ ॥
କଳକଟେପଣାଚୀ ପଦଵୀ । ଅସୋଂ ଦ୍ଯାଵୀ ॥ ୧୨ ॥
ନ କଳତାଂ କରୀ କାର୍ଯ ଜେଂ ତେଂ । ତେଂ କାମ ତତ୍କାଳଚି ହୋତେଂ ।
ଗଚଗଚେଂତ ପଡତାଂ ତେଂ । ଚମତ୍କାରେଂ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୩ ॥
ଗଚଗଚେଂତ ପଡତାଂ ତେଂ । ଚମତ୍କାରେଂ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୩ ॥
ଐକୋନୀ ଆଵଡୀ ଲାଗାଵୀ । ଦେଖୋନୀ ବଳକଟଚି ଵ୍ହାଵୀ ।
ସଲଗୀନେଂ ଆପଲୀ ପଦଵୀ । ସେଵକାମଧେଂ ॥ ୧୪ ॥
ସଲଗୀନେଂ ଆପଲୀ ପଦଵୀ । ସେଵକାମଧେଂ ॥ ୧୪ ॥
କୋଣୀଯେକ କାମ କରିତାଂ ହୋତେଂ । ନ କରିତାଂ ତେଂ ମାଗେଂ ପଡତେଂ ।
ଯା କାରଣେଂ ଢିଲେପଣ ତେଂ । ଅସୋଂଚି ନଯେ ॥ ୧୫ ॥
ଯା କାରଣେଂ ଢିଲେପଣ ତେଂ । ଅସୋଂଚି ନଯେ ॥ ୧୫ ॥
ଜୋ ଦୁସର୍ଯାଵରୀ ଵିଶ୍ଵାସଲା । ତ୍ଯାଚା କାର୍ଯଭାଗ ବୁଡାଲା ।
ଜୋ ଆପଣଚି କଷ୍ଟତ ଗେଲା । ତୋଚି ଭଲା ॥ ୧୬ ॥
ଜୋ ଆପଣଚି କଷ୍ଟତ ଗେଲା । ତୋଚି ଭଲା ॥ ୧୬ ॥
ଅଵଘ୍ଯାସ ଅଵଘେଂ କଳଲେଂ । ତେଵ୍ହାଂ ତେଂ ରିତେଂ ପଡିଲେଂ ।
ଯାକାରଣେଂ ଐସେଂ ଘଡଲେଂ । ନ ପାହିଜେ କୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଐସେଂ ଘଡଲେଂ । ନ ପାହିଜେ କୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ମୁଖ୍ଯ ସୂତ୍ର ହାତୀଂ ଘ୍ଯାଵେଂ । କରଣେଂ ତେଂ ଲୋକାଂକରଵୀଂ କରଵାଵେଂ ।
କିତ୍ତେକ ଖଲକ ଉଗଵାଵେ । ରାଜକାରଣାମଧେଂ ॥ ୧୮ ॥
କିତ୍ତେକ ଖଲକ ଉଗଵାଵେ । ରାଜକାରଣାମଧେଂ ॥ ୧୮ ॥
ବୋଲକେ ପହିଲଵାନ କଳକଟେ । ତଯାସୀଚ ଘ୍ଯାଵେ ଝଟେ ।
ଦୁର୍ଜନେଂ ରାଜକାରଣ ଦାଟେ । ଐସେଂ ନ କରାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଦୁର୍ଜନେଂ ରାଜକାରଣ ଦାଟେ । ଐସେଂ ନ କରାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଗ୍ରାମଣ୍ଯ ଵର୍ମୀଂ ସାଂପଡାଵେଂ । ରଗଡୂନ ପୀଠଚି କରାଵେଂ ।
କରୂନି ମାଗୁତୀ ସାଂଵରାଵେଂ । ବୁଡଊଂ ନଯେ ॥ ୨୦ ॥
କରୂନି ମାଗୁତୀ ସାଂଵରାଵେଂ । ବୁଡଊଂ ନଯେ ॥ ୨୦ ॥
ଖଳଦୁର୍ଜନାସୀ ଭ୍ଯାଲେଂ । ରାଜକାରଣ ନାହୀଂ ରାଖିଲେଂ ।
ତେଣେଂ ଅଵଘେଂ ପ୍ରଗଟ ଜାଲେଂ । ବରେଂ ଵାଈଟ ॥ ୨୧ ॥
ତେଣେଂ ଅଵଘେଂ ପ୍ରଗଟ ଜାଲେଂ । ବରେଂ ଵାଈଟ ॥ ୨୧ ॥
ସମୁଦାଵ ପାହିଜେ ମୋଠା । ତରୀ ତନାଵା ଅସାଵ୍ଯା ବଳକଟା ।
ମଠ କରୁନୀ ତାଠା । ଧରୂଂ ନଯେ ॥ ୨୨ ॥
ମଠ କରୁନୀ ତାଠା । ଧରୂଂ ନଯେ ॥ ୨୨ ॥
ଦୁର୍ଜନ ପ୍ରାଣୀ ସମଜାଵେ । ପରୀ ତେ ପ୍ରଗଟ ନ କରାଵେ ।
ସଜ୍ଜନାପରୀସ ଆଳଵାଵେ । ମହତ୍ଵ ଦେଉନୀ ॥ ୨୩ ॥
ସଜ୍ଜନାପରୀସ ଆଳଵାଵେ । ମହତ୍ଵ ଦେଉନୀ ॥ ୨୩ ॥
ଜନାମଧେଂ ଦୁର୍ଜନ ପ୍ରଗଟ । ତରୀ ମଗ ଅଖଂଡ ଖଟଖଟ ।
ଯାକାରଣେଂ ତେ ଵାଟ । ବୁଝୂନି ଟାକାଵୀ ॥ ୨୪ ॥
ଯାକାରଣେଂ ତେ ଵାଟ । ବୁଝୂନି ଟାକାଵୀ ॥ ୨୪ ॥
ଗନୀମାଚ୍ଯା ଦେଖତାଂ ଫୌଜା । ରଣଶୂରାଂଚ୍ଯା ଫୁର୍ଫୁରିତୀ ଭୁଜା ।
ଐସା ପାହିଜେ କିଂ ରାଜା । କୈପକ୍ଷୀ ପରମାର୍ଥୀ ॥ ୨୫ ॥
ଐସା ପାହିଜେ କିଂ ରାଜା । କୈପକ୍ଷୀ ପରମାର୍ଥୀ ॥ ୨୫ ॥
ତଯାସ ଦେଖତାଂ ଦୁର୍ଜନ ଧାକେ । ବୈସଵୀ ପ୍ରଚିତୀଚେ ତଡାଖେ ।
ବଂଡପାଷାଂଡାଚେ ଵାଖେ । ସହଜଚି ହୋତୀ ॥ ୨୬ ॥
ବଂଡପାଷାଂଡାଚେ ଵାଖେ । ସହଜଚି ହୋତୀ ॥ ୨୬ ॥
ହେ ଧୂର୍ତପଣାଚୀଂ କାମେଂ । ରାଜକାରଣ କରାଵେଂ ନେମେଂ ।
ଢିଲେପଣାଚ୍ଯା ସଂଭ୍ରମେଂ । ଜାଊଂ ନଯେ ॥ ୨୭ ॥
ଢିଲେପଣାଚ୍ଯା ସଂଭ୍ରମେଂ । ଜାଊଂ ନଯେ ॥ ୨୭ ॥
କୋଠେଂଚ ପଡେନା ଦୃଷ୍ଟୀଂ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ତ୍ଯାଚ୍ଯା ଗୋଷ୍ଟୀ ।
ଵାଗ୍ଵିଳାସେଂ ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀ । ଵେଧିଲୀ ତେଣେଂ ॥ ୨୮ ॥
ଵାଗ୍ଵିଳାସେଂ ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀ । ଵେଧିଲୀ ତେଣେଂ ॥ ୨୮ ॥
ହୁଂବ୍ଯାସୀଂ ହୁଂବା ଲାଊନ ଦ୍ଯାଵା । ଟୋଣପ୍ଯାସ ଟୋଣପା ଆଣାଵା ।
ଲୌଂଦାସ ପୁଢେଂ ଉଭା କରାଵା । ଦୁସରା ଲୌଂଦ ॥ ୨୯ ॥
ଲୌଂଦାସ ପୁଢେଂ ଉଭା କରାଵା । ଦୁସରା ଲୌଂଦ ॥ ୨୯ ॥
ଧଟାସୀ ଆଣାଵା ଧଟ । ଉତ୍ଧଟାସୀ ପାହିଜେ ଉତ୍ଧଟ ।
ଖଟନଟାସୀ ଖଟନଟ । ଅଗତ୍ଯ କରୀ ॥ ୩୦ ॥
ଖଟନଟାସୀ ଖଟନଟ । ଅଗତ୍ଯ କରୀ ॥ ୩୦ ॥
ଜୈଶାସ ତୈସା ଜେଵ୍ହାଂ ଭେଟେ । ତେଵ୍ହାଂ ମଜ୍ଯାଲସୀ ଥାଟେ ।
ଇତୁକେଂ ହୋତେଂ ପରୀ ଧନୀ କୋଠେଂ । ଦୃଷ୍ଟୀସ ନ ପଡେ ॥ ୩୧ ॥
ଇତୁକେଂ ହୋତେଂ ପରୀ ଧନୀ କୋଠେଂ । ଦୃଷ୍ଟୀସ ନ ପଡେ ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ରାଜକାରଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ନଵଵା ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ଵିଵେକଲକ୍ଷଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମସମର୍ଥ ॥
ଜେଥେଂ ଅଖଂଡ ନାନା ଚାଳଣା । ଜେଥେଂ ଅଖଂଡ ନାନା ଧାରଣା ।
ଜେଥେଂ ଅଖଂଡ ରାଜକାରଣା । ମନାସୀ ଆଣିତୀ ॥ ୧ ॥
ଜେଥେଂ ଅଖଂଡ ରାଜକାରଣା । ମନାସୀ ଆଣିତୀ ॥ ୧ ॥
ସୃଷ୍ଟୀମଧେଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତିତୁକେଂ ଚାଲେ ନିରୂପଣ ।
ନିରୂପଣାଵିଣ କ୍ଷଣ । ରିକାମା ନାହୀଂ ॥ ୨ ॥
ନିରୂପଣାଵିଣ କ୍ଷଣ । ରିକାମା ନାହୀଂ ॥ ୨ ॥
ଚର୍ଚା ଆଶଂକା ପ୍ରତ୍ଯୋତ୍ତରେଂ । କୋଣ ଖୋଟେଂ କୋଣ ଖରେଂ ।
ନାନା ଵଗତ୍ରୁତ୍ଵେଂ ଶାସ୍ତ୍ରାଧାରେଂ । ନାନା ଚର୍ଚା ॥ ୩ ॥
ନାନା ଵଗତ୍ରୁତ୍ଵେଂ ଶାସ୍ତ୍ରାଧାରେଂ । ନାନା ଚର୍ଚା ॥ ୩ ॥
ଭକ୍ତିମାର୍ଗ ଵିଶଦ କଳେ । ଉପାସନାମାର୍ଗ ଆକଳେ ।
ଜ୍ଞାନଵିଚାର ନିଵଳେ । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୪ ॥
ଜ୍ଞାନଵିଚାର ନିଵଳେ । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୪ ॥
ଵୈରାଗ୍ଯାଚୀ ବହୁ ଆଵଡୀ । ଉଦାସ ଵୃତ୍ତୀଚୀ ଗୋଡୀ ।
ଉଦଂଡ ଉପାଧୀ ତରୀ ସୋଡୀ । ଲାଗୋଂଚ ନେଦୀ ॥ ୫ ॥
ଉଦଂଡ ଉପାଧୀ ତରୀ ସୋଡୀ । ଲାଗୋଂଚ ନେଦୀ ॥ ୫ ॥
ପ୍ରବଂଦାଚୀଂ ପାଠାଂତରେଂ । ଉତ୍ତରାସୀ ସଂଗୀତ ଉତ୍ତରେଂ ।
ନେମକ ବୋଲତାଂ ଅଂତରେଂ । ନିଵଵୀ ସକଳାଂଚୀଂ ॥ ୬ ॥
ନେମକ ବୋଲତାଂ ଅଂତରେଂ । ନିଵଵୀ ସକଳାଂଚୀଂ ॥ ୬ ॥
ଆଵଡୀ ଲାଗଲୀ ବହୁ ଜନା । ତେଥେଂ କୋଣାଚେଂ କାଂହୀଂ ଚାଲେନା ।
ଦଳଵଟ ପଡିଲା ଅନୁମାନା । ଯେଈଲ କୈସା ॥ ୭ ॥
ଦଳଵଟ ପଡିଲା ଅନୁମାନା । ଯେଈଲ କୈସା ॥ ୭ ॥
ଉପାସନା କରୂନିଯାଂ ପୁଢେଂ । ପୁରଵଲେଂ ପାହିଜେ ଚହୁଂକଡେ ।
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଜିକଡେ ତିକଡେ । ଜାଣତୀ ତଯା ॥ ୮ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଜିକଡେ ତିକଡେ । ଜାଣତୀ ତଯା ॥ ୮ ॥
ଜାଣତୀ ପରୀ ଆଡଳେନା । କାଯେ କରିତୋ ତେଂ କଳେନା ।
ନାନା ଦେସୀଚେ ଲୋକ ନାନା। ଯେଊନ ଜାତୀ ॥ ୯ ॥
ନାନା ଦେସୀଚେ ଲୋକ ନାନା। ଯେଊନ ଜାତୀ ॥ ୯ ॥
ତିତୁକ୍ଯାଂଚୀଂ ଅଂତରେଂ ଧରାଵୀଂ । ଵିଵେକେଂ ଵିଚାରେଂ ଭରାଵୀଂ ।
କଡୋଵିକଡୀଚୀଂ ଵିଵରାଵୀଂ । ଅଂତଃକର୍ଣେଂ ॥ ୧୦ ॥
କଡୋଵିକଡୀଚୀଂ ଵିଵରାଵୀଂ । ଅଂତଃକର୍ଣେଂ ॥ ୧୦ ॥
କିତୀ ଲୋକ ତେଂ କଳେନା । କିତୀ ସମୁଦାଵ ଆକଳେନା ।
ସକଳ ଲୋକ ଶ୍ରଵଣମନନା । ମଧ୍ଯେଂ ଘାଲୀ ॥ ୧୧ ॥
ସକଳ ଲୋକ ଶ୍ରଵଣମନନା । ମଧ୍ଯେଂ ଘାଲୀ ॥ ୧୧ ॥
ଫଡ ସମଜାଵିସୀ କରଣେଂ । ଗଦ୍ଯପଦ୍ଯ ସାଂଗଣେଂ ।
ପରାଂତରାସୀ ରାଖଣେଂ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୧୨ ॥
ପରାଂତରାସୀ ରାଖଣେଂ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୧୨ ॥
ଐସା ଜ୍ଯାଚା ଦଂଡକ । ଅଖଂଡ ପାହାଣେଂ ଵିଵେକ ।
ସାଵଧାପୁଢେଂ ଅଵିଵେକ । ଯେଈଲ କୈଚା ॥ ୧୩ ॥
ସାଵଧାପୁଢେଂ ଅଵିଵେକ । ଯେଈଲ କୈଚା ॥ ୧୩ ॥
ଜିତୁକେଂ କାଂହୀଂ ଆପଣାସୀ ଠାଵେଂ । ତିତୁକେଂ ହଳୁହଳୁ ସିକଵାଵେଂ ।
ଶାହାଣେଂ କରୂନୀ ସୋଡାଵେ । ବହୁତ ଜନ ॥ ୧୪ ॥
ଶାହାଣେଂ କରୂନୀ ସୋଡାଵେ । ବହୁତ ଜନ ॥ ୧୪ ॥
ପରୋପରୀଂ ସିକଵଣେଂ । ଆଡଣୁକା ସାଂଗତ ଜାଣେଂ ।
ନିଵଳ କରୁନୀ ସୋଡଣେଂ । ନିସ୍ପୃହାସୀ ॥ ୧୫ ॥
ନିଵଳ କରୁନୀ ସୋଡଣେଂ । ନିସ୍ପୃହାସୀ ॥ ୧୫ ॥
ହୋଈଲ ତେଂ ଆପଣ କରାଵେଂ । ନ ହୋତାଂ ଜନାକରଵୀଂ କରଵାଵେଂ ।
ଭଗଵଦ୍ଭଜନ ରାହାଵେଂ । ହା ଧର୍ମ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୬ ॥
ଭଗଵଦ୍ଭଜନ ରାହାଵେଂ । ହା ଧର୍ମ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୬ ॥
ଆପଣ କରାଵେଂ କରଵାଵେଂ । ଆପଣ ଵିଵରାଵେଂ ଵିଵରଵାଵେଂ ।
ଆପଣ ଧରାଵେଂ ଧରଵାଵେଂ । ଭଜନମାର୍ଗାସୀ ॥ ୧୭ ॥
ଆପଣ ଧରାଵେଂ ଧରଵାଵେଂ । ଭଜନମାର୍ଗାସୀ ॥ ୧୭ ॥
ଜୁନ୍ଯା ଲୋକାଂଚା କଂଟାଳା ଆଲା । ତରୀ ନୂତନ ପ୍ରାଂତ ପାହିଜେ ଧରିଲା ।
ଜିତୁକେଂ ହୋଈଲ ତିତୁକ୍ଯାଲା । ଆଳସ କରୂଂ ନଯେ ॥ ୧୮ ॥
ଜିତୁକେଂ ହୋଈଲ ତିତୁକ୍ଯାଲା । ଆଳସ କରୂଂ ନଯେ ॥ ୧୮ ॥
ଦେହ୍ଯାଚା ଅଭ୍ଯାସ ବୁଡାଲା । ମ୍ହଣିଜେ ମହଂତ ବୁଡାଲା ।
ଲାଗଵେଗେଂ ନୂତନ ଲୋକାଂଲା । ଶାହାଣେ କରାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଲାଗଵେଗେଂ ନୂତନ ଲୋକାଂଲା । ଶାହାଣେ କରାଵେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଉପାଧୀଂତ ସାଂପଡୋଂ ନଯେ । ଉପାଧୀସ କଂଟାଳୋଂ ନଯେ ।
ନିସୁଗପଣ କାମା ନଯେ । କୋଣୀଯେକଵିଷୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ନିସୁଗପଣ କାମା ନଯେ । କୋଣୀଯେକଵିଷୀଂ ॥ ୨୦ ॥
କାମ ନାସଣାର ନାସତେଂ । ଆପଣ ଵେଡେଂ ଉଗେଂ ଚ ପାହାତେଂ ।
ଆଳସୀ ହୃଦଯସୁନ୍ଯ ତେଂ । କାଯେ କରୂଂ ଜାଣେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଆଳସୀ ହୃଦଯସୁନ୍ଯ ତେଂ । କାଯେ କରୂଂ ଜାଣେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଧକାଧକୀଚା ମାମଲା । କୈସା ଘଡେ ଅଶକ୍ତାଲା ।
ନାନା ବୁଦ୍ଧି ଶକ୍ତାଲା । ମ୍ହଣୋନୀ ଶିକଵାଵ୍ଯା ॥ ୨୨ ॥
ନାନା ବୁଦ୍ଧି ଶକ୍ତାଲା । ମ୍ହଣୋନୀ ଶିକଵାଵ୍ଯା ॥ ୨୨ ॥
ଵ୍ଯାପ ହୋଈଲ ତୋଂ ରାହାଵେଂ । ଵ୍ଯାପ ରାହାତାଂ ଉଠୋନ ଜାଵେଂ ।
ଆନଂଦରୂପ ଫିରାଵେଂ । କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ॥ ୨୩ ॥
ଆନଂଦରୂପ ଫିରାଵେଂ । କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ॥ ୨୩ ॥
ଉପାଧୀପାସୂନ ସୁଟଲା । ତୋ ନିସ୍ପୃହପଣେଂ ବଳାଵଲା ।
ଜିକଡେ ସାନୁକୂଳ ତିକଡେ ଚାଲିଲା । ସାଵକାସ ॥ ୨୪ ॥
ଜିକଡେ ସାନୁକୂଳ ତିକଡେ ଚାଲିଲା । ସାଵକାସ ॥ ୨୪ ॥
କୀର୍ତି ପାହାତଂ ସୁଖ ନାହୀଂ । ସୁଖ ପାହାତାଂ କୀର୍ତି ନାହୀଂ ।
କେଲ୍ଯାଵିଣ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ॥ ୨୫ ॥
କେଲ୍ଯାଵିଣ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । କୋଠେଂ ତର଼୍ହୀ ॥ ୨୫ ॥
ଯେରଵୀଂ କାଯ ରାହାତେଂ । ହୋଣାର ତିତୁକେଂ ହୋଊନ ଜାତେଂ ।
ପ୍ରାଣୀ ମାତ୍ର ଅଶକ୍ତ ତେଂ । ପୁଢେଂ ଆହେ ॥ ୨୬ ॥
ପ୍ରାଣୀ ମାତ୍ର ଅଶକ୍ତ ତେଂ । ପୁଢେଂ ଆହେ ॥ ୨୬ ॥
ଅଧୀଂଚ ତକଵା ସୋଡିଲା । ମଧେଂଚି ଧୀଵସା ସାଂଡିଲା ।
ତରୀ ସଂସାର ହା ସେଵଟାଲା । କୈସା ପାଵେ ॥ ୨୭ ॥
ତରୀ ସଂସାର ହା ସେଵଟାଲା । କୈସା ପାଵେ ॥ ୨୭ ॥
ସଂସାର ମୁଳୀଂଚ ନାସକା । ଵିଵେକେଂ କରାଵା ନେଟକା ।
ନେଟକା କରିତାଂ ଫିକା । ହୋତ ଜାତୋ ॥ ୨୮ ॥
ନେଟକା କରିତାଂ ଫିକା । ହୋତ ଜାତୋ ॥ ୨୮ ॥
ଐସା ଯାଚା ଜିନସାନା । ପାହାତାଂ କଳୋଂ ଯେତେଂ ମନା ।
ପରଂତୁ ଧୀର ସାଂଡାଵାନା । କୋଣୀଯେକେଂ ॥ ୨୯ ॥
ପରଂତୁ ଧୀର ସାଂଡାଵାନା । କୋଣୀଯେକେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଧୀର ସାଂଡିତାଂ କଯେ ହୋତେଂ । ଅଵଘେଂ ସୋସାଵେଂ ଲାଗତେଂ ।
ନାନା ବୁଦ୍ଧି ନାନା ମତେଂ । ଶାହାଣା ଜାଣେ ॥ ୩୦ ॥
ନାନା ବୁଦ୍ଧି ନାନା ମତେଂ । ଶାହାଣା ଜାଣେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵିଵେକଲକ୍ଷଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦହାଵା ॥
ଦଶକ ଏକୋଣଵିସାଵା ସମାପ୍ତ ॥
