The Guru

ಶ್ರೀ ದಾಸಬೋಧ ಅಧ್ಯಾಯ 19

(Dasbodh Dashak 19 in Kannada)

Samartha Ramdas

Also known as Dasbodh · Dasbodh adhyay 19 · Shri Dasbodh

Dasbodh Dashak 19. The Dasbodh of Samartha Ramdas, spoken in the caves at Shivthar Ghal and set down by his disciple Kalyan Swami. Cast as a dialogue between guru and disciple across twenty dashaks, each of ten samasas, it moves from the discipline of listening through discrimination between the real and the unreal to the nature of the Self — practical throughout, and addressed to people living in the world. This dashak is named in its colophon for विवेकलक्षणनिरूपण.

#of 316
ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ : ಗಣೇಶಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ದುಸರಾ : ಗಣೇಶಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ : ಶಾರದಾಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಚವಥಾ : ಸದ್ಗುರುಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ : ಸಂತಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ : ಶ್ರೋತೇಜನಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ್ ॥
ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ : ಕವೇಶ್ವರಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ್ ॥
ಸಮಾಸ ಆಠವಾ : ಸಭಾಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ್ ॥
ಸಮಾಸ ನವವಾ : ಪರಮಾರ್ಥಸ್ತವನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ್ ॥
ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ : ನರದೇಹಸ್ತವನನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ್ ॥
ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ : ಲೇಖನಕ್ರಿಯಾನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಂ ಬಾಳಬೋಧ ಅಕ್ಷರ । ಘಡಸುನೀ ಕರಾವೇಂ ಸುಂದರ ।
ಜೇಂ ದೇಖತಾಂಚಿ ಚತುರ । ಸಮಾಧಾನ ಪಾವತೀ ॥ ೧ ॥
ವಾಟೋಳೇಂ ಸರಳೇಂ ಮೋಕಳೇಂ । ವೋತಲೇಂ ಮಸೀಚೇಂ ಕಾಳೇಂ ।
ಕುಳಕುಳೀತ ವಳೀ ಚಾಲಿಲ್ಯಾ ಢಾಳೇಂ । ಮುಕ್ತಮಾಳಾ ಜೈಶಾ ॥ ೨ ॥
ಅಕ್ಷರಮಾತ್ರ ತಿತುಕೇಂ ನೀಟ । ನೇಮಸ್ತ ಪೈಸ ಕಾನೇ ನೀಟ ।
ಆಡವ್ಯಾ ಮಾತ್ರಾ ತ್ಯಾ ಹಿ ನೀಟ । ಆರ್ಕುಲೀಂ ವೇಲಾಂಡ್ಯಾ ॥ ೩ ॥
ಪಹಿಲೇಂ ಅಕ್ಷರ ಜೇಂ ಕಾಢಿಲೇಂ । ಗ್ರಂಥ ಸಂಪೇತೋಂ ಪಾಹಾತ ಗೇಲೇಂ ।
ಯೇಕಾ ಟಾಂಕೇಂಚಿ ಲಿಹಿಲೇಂ । ಐಸೇಂ ವಾಟೇ ॥ ೪ ॥
ಅಕ್ಷರಾಚೇಂ ಕಾಳೇಪಣ । ಟಾಂಕಾಚೇಂ ಠೋಸರಪಣ ।
ತೈಸೇಂಚಿ ವಳಣ ವಾಂಕಾಣ । ಸಾರಿಖೇಂಚಿ ॥ ೫ ॥
ವೋಳೀಸ ವೋಳೀ ಲಾಗೇನಾ । ಆರ್ಕುಲೀ ಮಾತ್ರಾ ಭೇದೀನಾ ।
ಖಾಲಿಲೇ ವೋಳೀಸ ಸ್ಪರ್ಶೇನಾ । ಅಥವಾ ಲಂಬಾಕಾರ ॥ ೬ ॥
ಪಾನ ಶಿಷಾನೇಂ ರೇಖಾಟಾವೇಂ । ತ್ಯಾವರೀ ನೇಮಕಚಿ ಲ್ಯಾಹಾವೇಂ ।
ದುರೀ ಜವಳೀ ನ ವ್ಹಾವೇಂ । ಅಂತರ ವೋಳೀಂಚೇ ॥ ೭ ॥
ಕೋಠೇಂ ಶೋಧಾಸೀ ಆಡೇನಾ । ಚುಕೀ ಪಾಹಾತಾಂ ಸಾಂಪಡೇನಾ ।
ಗರಜ ಕೇಲೀ ಹೇಂ ಘಡೇನಾ । ಲೇಖಕಾಪಸುನೀ ॥ ೮ ॥
ಜ್ಯಾಚೇಂ ವಯ ಆಹೇ ನೂತನ । ತ್ಯಾನೇಂ ಲ್ಯಾಹಾವೇಂ ಜಪೋನ ।
ಜನಾಸೀ ಪಡೇ ಮೋಹನ । ಐಸೇಂ ಕರಾವೇಂ ॥ ೯ ॥
ಬಹು ಬಾರಿಕ ತರುಣಪಣೀಂ । ಕಾಮಾ ನಯೇ ಮ್ಹಾತಾರಪಣೀಂ ।
ಮಧ್ಯಸ್ತ ಲಿಹಿಣ್ಯಾಚೀ ಕರಣೀ । ಕೇಲೀ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೧೦ ॥
ಭೋಂವತೇಂ ಸ್ಥಳ ಸೋಡೂನ ದ್ಯಾವೇಂ । ಮಧೇಂಚಿ ಚಮಚಮಿತ ಲ್ಯಾಹಾವೇಂ ।
ಕಾಗದ ಝಡತಾಂಹಿ ಝಡಾವೇಂ । ನಲಗೇಚಿ ಅಕ್ಷರ ॥ ೧೧ ॥
ಐಸಾ ಗ್ರಂಥ ಜಪೋನೀ ಲ್ಯಾಹಾವಾ । ಪ್ರಾಣೀ ಮಾತ್ರಾಸ ಉಪಜೇ ಹೇವಾ ।
ಐಸಾ ಪುರುಷ ತೋ ಪಾಹಾವಾ । ಮ್ಹಣತೀ ಲೋಕ ॥ ೧೨ ॥
ಕಾಯಾ ಬಹುತ ಕಷ್ಟವಾವೀ । ಉತ್ಕಟ ಕೀರ್ತಿ ಉರವಾವೀ ।
ಚಟಕ ಲಾಉನೀ ಸೋಡಾವೀ । ಕಾಂಹೀಂ ಯೇಕ ॥ ೧೩ ॥
ಘಟ್ಯ ಕಾಗದ ಆಣಾವೇ । ಜಪೋನ ನೇಮಸ್ತ ಖಳಾವೇ ।
ಲಿಹಿಣ್ಯಾಚೇ ಸಾಮೇ ಅಸಾವೇ । ನಾನಾಪರೀ ॥ ೧೪ ॥
ಸುರ್ಯಾ ಕಾತರ್ಯಾ ಜಾಗಾಈತ । ಖಳೀ ಘೋಂಟಾಳೇಂ ತಾಗಾಈತ ।
ನಾನಾ ಸುರಂಗ ಮಿಶ್ರಿತ । ಜಾಣೋನಿ ಘ್ಯಾವೇಂ ॥ ೧೫ ॥
ನಾನಾ ದೇಸೀಚೇ ಬರು ಆಣಾವೇ । ಘಟೀ ಬಾರಿಕ ಸರಳೇ ಘ್ಯಾವೇ ।
ನಾನಾ ರಂಗಾಚೇ ಆಣಾವೇ । ನಾನಾ ಜಿನಸೀ ॥ ೧೬ ॥
ನಾನಾ ಜಿನಸೀ ಟಾಂಕತೋಡಣೀ । ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ ರೇಖಾಟಣೀ ।
ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಕರಣೀ । ಸಿಸೇಂಲೋಳ್ಯಾ ॥ ೧೭ ॥
ಹಿಂಗುಳ ಸಂಗ್ರಹೀಂ ಅಸಾವೇ । ವಳಲೇ ಆಳಿತೇ ಪಾಹೋನ ಘ್ಯಾವೇ ।
ಸೋಪೇಂ ಭಿಜೌನೀ ವಾಳವಾವೇ । ಸಂಗ್ರಹ ಮಸೀಚೇ ॥ ೧೮ ॥
ತಗಟೀ ಇತಿಶ್ರಯಾ ಕರಾವ್ಯಾ । ಬಂದರೀ ಫಳ್ಯಾ ಘೋಟಾವ್ಯಾ ।
ನಾನಾ ಚಿತ್ರೀಂ ಚಿತಾರಾವ್ಯಾ । ಉಂಚ ಚಿತ್ರೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ನಾನಾ ಗೋಪ ನಾನಾ ಬಾಸನೇಂ । ಮೇಣಕಾಪಡೇಂ ಸಿಂದುರವಣೇಂ ।
ಪೇಟ್ಯಾ ಕುಲುಪೇಂ ಜಪಣೇಂ । ಪುಸ್ತಕಾಕಾರಣೇಂ ॥ ೨೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಲೇಖನಕ್ರಿಯಾನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ ॥
ಸಮಾಸ ದುಸರಾ : ವಿವರಣನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಮಾಗಾಂ ಬೋಲಿಲೇ ಲೇಖನಭೇದ । ಆತಾಂ ಐಕಾ ಅರ್ಥಭೇದ ।
ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೀಚೇ ಸಂವಾದ । ಸಮಜೋನ ಘ್ಯಾವೇ ॥ ೧ ॥
ಶಬ್ದಭೇದ ಅರ್ಥಭೇದ । ಮುದ್ರಾಭೇದ ಪ್ರಬಂಧಭೇದ ।
ನಾನಾ ಶಬ್ದಾಚೇ ಶಬ್ದಭೇದ । ಜಾಣೋನೀ ಪಾಹಾವೇ ॥ ೨ ॥
ನಾನಾ ಆಶಂಕಾ ಪ್ರತ್ಯೋತ್ತರೇಂ । ನಾನಾ ಪ್ರಚಿತ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರೇಂ ।
ಜೇಣೇಂ ಕರಿತಾಂ ಜಗದಾಂತರೇಂ । ಚಮತ್ಕಾರತೀ ॥ ೩ ॥
ನಾನಾ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ । ಪ್ರತ್ಯಯೋ ಪಾಹಾವಾ ನೇಮಸ್ತ ।
ಅನುಮಾನಾಚೇ ಸ್ವಸ್ತವೇಸ್ತ । ಬೋಲೋಂಚಿ ನಯೇ ॥ ೪ ॥
ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತೀ । ಪ್ರಚಿತೀವಿಣ ಅವಘೀ ಭ್ರಾಂತೀ ।
ಗಲಂಗ್ಯಾಂಮಧೀಲ ಜಗಜ್ಜೋತಿ । ಚೇತೇಲ ಕೋಠೇಂ ॥ ೫ ॥
ಹೇತ ಸಮಜೋನ ಉತ್ತರ ದೇಣೇಂ । ದುಸರ್ಯಾಚೇ ಜೀವೀಚೇಂ ಸಮಜಣೇಂ ।
ಮುಖ್ಯ ಚಾತುರ್ಯಾಚೀಂ ಲಕ್ಷಣೇಂ । ತೇಂ ಹೇಂ ಐಸೀಂ ॥ ೬ ॥
ಚಾತುರ್ಯೇಂವಿಣ ಖಟಪಟ । ತೇ ವಿದ್ಯಾದಿ ಫಲಕಟ ।
ಸಭೇಮಧೇಂ ಆಟಘಾಟ । ಸಮಾಧಾನ ಕೈಚೇಂ ॥ ೭ ॥
ಬಹುತ ಬೋಲಣೇಂ ಐಕಾವೇಂ । ತೇಥೇಂ ಮೋನ್ಯಚಿ ಧರಾವೇಂ ।
ಅಲ್ಪಚಿನ್ಹೇಂ ಸಮಜಾವೇಂ । ಜಗದಾಂತರ ॥ ೮ ॥
ಬಾಷ್ಕಳಾಮಧೇಂ ಬೈಸೋ ನಯೇ । ಉದ್ಧಟಾಸಿಂ ತಂಡೋಂ ನಯೇ ।
ಆಪಣಾಕರಿತಾಂ ಖಂಡೋಂ ನಯೇ । ಸಮಾಧಾನ ಜನಾಚೇಂ ॥ ೯ ॥
ನೇಣತಪಣ ಸೋಡೂಂ ನಯೇ । ಜಾಣಪಣೇಂ ಫುಗೋ ನಯೇ ।
ನಾನಾ ಜನಾಚೇಂ ಹೃದಯೇ । ಮೃದ ಶಬ್ದೇಂ ಉಕಲಾವೇಂ ॥ ೧೦ ॥
ಪ್ರಸಂಗ ಜಾಣಾವಾ ನೇಟಕಾ । ಬಹುತಾಂಸೀ ಜಾಝು ನಕಾ ।
ಖರೇಂ ಅಸತಾಂಚಿ ನಾಸಕಾ । ಫಡ ಹೋತೋ ॥ ೧೧ ॥
ಶೋಧ ಘೇತಾಂ ಆಳಸೋಂ ನಯೇ । ಭ್ರಷ್ಟ ಲೋಕೀಂ ಬೈಸೋಂ ನಯೇ ।
ಬೈಸಲೇಂ ತರೀ ಟಾಕೂಂ ನಯೇ । ಮಿಥ್ಯಾ ದೋಷ ॥ ೧೨ ॥
ಅಂತರ ಆರ್ತಾಚೇಂ ಶೋಧಾವೇಂ । ಪ್ರಸಂಗೀಂ ಥೋಡೇಂ ಚಿ ವಾಚಾವೇಂ ।
ಚಟಕ ಲಾಉನೀ ಸೋಡಾವೇಂ । ಭಲ್ಯಾ ಮನುಷ್ಯಾಸೀ ॥ ೧೩ ॥
ಮಜ್ಯಾಲಸೀಂತ ಬೈಸೋಂ ನಯೇ । ಸಮಾರಾಧನೇಸೀ ಜಾಊಂ ನಯೇ ।
ಜಾತಾಂ ಯೇಳೀಲವಾಣೇಂ ಹೋಯೇ । ಜಿಣೇಂ ಆಪುಲೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ಉತ್ತಮ ಗುಣ ಪ್ರಗಟವಾವೇ । ಮಗ ಭಲತ್ಯಾಸೀ ಬೋಲತಾಂ ಫಾವೇ ।
ಭಲೇ ಪಾಹೋನ ಕರಾವೇ । ಶೋಧೂನ ಮಿತ್ರ ॥ ೧೫ ॥
ಉಪಾಸನೇಸಾರಿಖೇಂ ಬೋಲಾವೇಂ । ಸರ್ವ ಜನಾಸಿ ತೋಷವಾವೇಂ ।
ಸಗಟ ಬರೇಂಪಣ ರಾಖಾವೇಂ । ಕೋಣ್ಹೀಯೇಕಾಸೀ ॥ ೧೬ ॥
ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ಶೋಧ ಘ್ಯಾವಾ । ಮಗ ಗ್ರಾಮೀಂ ಪ್ರವೇಶ ಕರಾವಾ ।
ಪ್ರಾಣೀಮಾತ್ರ ಬೋಲವಾವಾ । ಆಪ್ತಪಣೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ಉಂಚ ನೀಚ ಮ್ಹಣೋಂ ನಯೇ । ಸಕಳಾಂಚೇಂ ನಿವವಾವೇಂ ಹೃದಯೇ ।
ಅಸ್ತಮಾನೀಂ ಜಾಊಂ ನಯೇ । ಕೋಠೇಂ ತಱ್ಹೀ ॥ ೧೮ ॥
ಜಗಾಮಧೇಂ ಜಗಮಿತ್ರ । ಜಿವ್ಹೇಪಾಸೀಂ ಆಹೇ ಸೂತ್ರ ।
ಕೋಠೇಂ ತಱ್ಹೀ ಸತ್ಪಾತ್ರ । ಶೋಧೂನ ಕಾಢಾವೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ಕಥಾ ಹೋತೀ ತೇಥೇಂ ಜಾವೇಂ । ದುರೀ ದೀನಾಸಾರಿಖೇಂ ಬೈಸಾವೇಂ ।
ತೇಥೀಲ ಸಕಳ ಹರದ್ರ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಅಂತರ್ಯಾಮೀಂ ॥ ೨೦ ॥
ತೇಥೇಂ ಭಲೇ ಆಡಳತೀ । ವ್ಯಾಪಾ ತೇ ಹಿ ಕಳೋಂ ಯೇತೀ ।
ಹಳುಹಳು ಮಂದಗತೀ । ರೀಗ ಕರಾವಾ ॥ ೨೧ ॥
ಸಕಳಾಮಧೇಂ ವಿಶೇಷ ಶ್ರವಣ । ಶ್ರವಣಾಹುನೀ ಥೋರ ಮನನ ।
ಮನನೇಂ ಹೋಯೇ ಸಮಾಧಾನ । ಬಹುತ ಜನಾಚೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ಧೂರ್ತಪಣೇಂ ಸಕಳ ಜಾಣಾವೇಂ ಅಂತರೀಂ ಅಂತರ ಬಾಣಾವೇಂ ।
ಸಮಜಲ್ಯಾವಿಣ ಸಿಣಾವೇಂ । ಕಾಸಯಾಸೀ ॥ ೨೩ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ವಿವರಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ದುಸರಾ ॥
ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ : ಕರಂಟಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಸುಚಿತ ಕರೂನೀ ಅಂತಃಕರ್ಣ । ಐಕಾ ಕರಂಟಲಕ್ಷಣ ।
ಹೇಂ ತ್ಯಾಗಿತಾಂ ಸದೇವಲಕ್ಷಣ । ಆಂಗೀಂ ಬಾಣೇಂ ॥ ೧ ॥
ಪಾಪಾಕರಿತಾಂ ದರಿದ್ರ ಪ್ರಾಪ್ತ । ದರಿದ್ರೇಂ ಹೋಯೇ ಪಾಪಸಂಚಿತ ।
ಐಸೇಂಚಿ ಹೋತ ಜಾತ । ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಾ ॥ ೨ ॥
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಕರಂಟಲಕ್ಷಣೇಂ । ಐಕೋನೀ ತ್ಯಾಗಚಿ ಕರಣೇಂ ।
ಮ್ಹಣಿಜೇ ಕಾಂಹೀಂ ಯೇಕ ಬಾಣೇಂ । ಸದೇವಲಕ್ಷಣ ॥ ೩ ॥
ಕರಂಟ್ಯಾಸ ಆಳಸ ಆವಡೇ । ಯತ್ನ ಕದಾಪಿ ನಾವಡೇ ।
ತ್ಯಾಚೀ ವಾಸನಾ ವಾವಡೇ । ಅಧರ್ಮೀಂ ಸದಾ ॥ ೪ ॥
ಸದಾ ಭ್ರಮಿಷ್ಟ ನಿದಸುರಾ । ಉಗೇಂಚಿ ಬೋಲೇ ಸೈರಾವೈರಾ ।
ಕೋಣೀಯೇಕಾಚ್ಯಾ ಅಂತರಾ । ಮಾನೇಚಿನಾ ॥ ೫ ॥
ಲೇಹೋಂ ನೇಣೇ ವಾಚೂಂ ನೇಣೇ । ಸವದಾಸುತ ಘೇಊಂ ನೇಣೇ ।
ಹಿಶೇಬ ಕಿತೇಬ ರಾಖೋಂ ನೇಣೇ । ಧಾರಣಾ ನಾಹೀಂ ॥ ೬ ॥
ಹಾರವೀ ಸಾಂಡೀ ಪಾಡೀ ಫೋಡೀ । ವಿಸರೇ ಚುಕೇ ನಾನಾ ಖೋಡೀ ।
ಭಲ್ಯಾಚೇ ಸಂಗತೀಚೀ ಆವಡೀ । ಕದಾಪೀ ನಾಹೀಂ ॥ ೭ ॥
ಚಾಟ ಗಡೀ ಮೇಳವಿಲೇ । ಕುಕರ್ಮೀ ಮಿತ್ರ ಕೇಲೇ ।
ಖಟ ನಟ ಯೇಕವಟಿಲೇ । ಚೋರಟೇ ಪಾಪೀ ॥ ೮ ॥
ಜ್ಯಾಸೀಂ ತ್ಯಾಸೀಂ ಕಳಕಟಾ । ಸ್ವಯೇಂ ಸದಾಚಾ ಚೋರಟಾ ।
ಪರಘಾತಕೀ ಧಾಟಾಮೋಟಾ । ವಾಟಾ ಪಾಡೀ ॥ ೯ ॥
ದೀರ್ಘ ಸೂಚನಾ ಸುಚೇಚಿನಾ । ನ್ಯಾಯ ನೀತಿ ಹೇ ರುಚೇನಾ ।
ಪರಾಭಿಳಾಸೀಂ ವಾಸನಾ । ನಿರಂತರ ॥ ೧೦ ॥
ಆಳಸೇಂ ಶರೀರ ಪಾಳಿಲೇಂ । ಪರಂತು ಪೋಟೇಂವಿಣ ಗೇಲೇಂ ।
ಸುಡಕೇಂ ಮಿಳೇನಾಸೇಂ ಜಾಲೇಂ । ಪಾಂಘರಾಯಾ ॥ ೧೧ ॥
ಆಳಸೇ ಶರೀರ ಪಾಳೀ । ಅಖಂಡ ಕುಂಸೀ ಕಾಂಡೋಳೀ ।
ನಿದ್ರೇಚೇ ಪಾಡೀ ಸುಕಾಳೀಂ । ಆಪಣಾಸೀ ॥ ೧೨ ॥
ಜನಾಸೀಂ ಮೀತ್ರೀ ಕರೀನಾ । ಕಠಿಣ ಶಬ್ದ ಬೋಲೇ ನಾನಾ ।
ಮೂರ್ಖಪಣೇಂ ಆವರೇನಾ । ಕೋಣೀಯೇಕಾಸೀ ॥ ೧೩ ॥
ಪವಿತ್ರ ಲೋಕಾಂಮಧೇಂ ಭಿಡಾವೇ । ವೋಂಗಳಾಮಧೇಂ ನಿಶಂಕ ಧಾಂವೇ ।
ಸದಾ ಮನಾಪಾಸೂನ ಭಾವೇ । ಜನನಿಂದ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ॥ ೧೪ ॥
ತೇಥೇಂ ಕೈಚಾ ಪರೋಪಕಾರ । ಕೇಲಾ ಬಹುತಾಂಚಾ ಸಂವ್ಹಾರ ।
ಪಾಪೀ ಅನರ್ಥೀ ಅಪಸ್ಮಾರ । ಸರ್ವಾಬದ್ಧೀ ॥ ೧೫ ॥
ಶಬ್ದ ಸಾಂಭಳೂನ ಬೋಲೇನಾ । ಆವರಿತಾಂ ಆವರೇನಾ ।
ಕೋಣೀಯೇಕಾಸೀ ಮಾನೇನಾ । ಬೋಲಣೇಂ ತ್ಯಾಚೇಂ ॥ ೧೬ ॥
ಕೋಣೀಯೇಕಾಸ ವಿಶ್ವಾಸ ನಾಹೀಂ । ಕೋಣೀಯೇಕಾಸೀಂ ಸಖ್ಯ ನಾಹೀಂ ।
ವಿದ್ಯಾ ವೈಭವ ಕಾಂಹೀಂಚ ನಾಹೀಂ । ಉಗಾಚಿ ತಾಠಾ ॥ ೧೭ ॥
ರಾಖಾವೀಂ ಬಹುತಾಂಚೀ ಅಂತರೇಂ । ಭಾಗ್ಯ ಯೇತೇಂ ತದನಂತರೇಂ ।
ಐಸೀಂ ಹೇಂ ವಿವೇಕಾಚೀಂ ಉತ್ತರೇಂ । ಐಕಣಾರ ನಾಹೀಂ ॥ ೧೮ ॥
ಸ್ವಯೇಂ ಆಪಣಾಸ ಕಳೇನಾ । ಶಿಕವಿಲೇಂ ತೇಂ ಐಕೇನಾ ।
ತಯಾಸೀ ಉಪಾಯ ನಾನಾ । ಕಾಯೇ ಕರಿತೀ ॥ ೧೯ ॥
ಕಲ್ಪನಾ ಕರೀ ಉದಂಡ ಕಾಂಹೀಂ । ಪ್ರಾಪ್ತವ್ಯ ತೋಂ ಕಾಂಹೀಂಚ ನಹೀಂ ।
ಅಖಂಡ ಪಡಿಲಾ ಸಂದೇಹೀಂ । ಅನುಮಾನಾಚೇ ॥ ೨೦ ॥
ಪುಣ್ಯ ಮಾರ್ಗ ಸಂಡಿಲಾ ಮನೇಂ । ಪಾಪ ಝಡಾವೇಂ ಕಾಶಾನೇಂ ।
ನಿಶ್ಚಯ ನಾಹೀಂ ಅನುಮಾನೇಂ । ನಾಸ ಕೇಲಾ ॥ ೨೧ ॥
ಕಾಂಹೀಂಯೇಕ ಪುರ್ತೇಂ ಕಳೇನಾ । ಸಭೇಮಧೇಂ ಬೋಲೋಂ ರಾಹೇನಾ ।
ಬಾಷ್ಕಳ ಲಾಬಾಡ ಐಸೇಂ ಜನಾ । ಕಳೋಂ ಆಲೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ನೇಮಕಪಣ ಆಪುಲೇಂ । ಬಹುತ ಜನಾಸೀ ಕಳೋಂ ಆಲೇಂ ।
ತೇಂಚಿ ಮನುಷ್ಯ ಮಾನ್ಯ ಜಾಲೇಂ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ॥ ೨೩ ॥
ಝಿಜಲ್ಯಾವಾಂಚೂನ ಕೀರ್ತಿ ಕೈಂಚೀ । ಮಾನ್ಯತಾ ನವ್ಹೇ ಕೀಂ ಫುಕಾಚೀ ।
ಜಿಕಡೇ ತಿಕಡೇ ಹೋತೇ ಚೀ ಚೀ । ಅವಲಕ್ಷಣೇಂ ॥ ೨೪ ॥
ಭಲ್ಯಾಚೀ ಸಂಗತೀ ಧರೀನಾ । ಆಪಣಾಸೀ ಶಾಹಾಣೇ ಕರೀನಾ ।
ತೋ ಆಪಲಾ ಆಪಣ ವೈರೀ ಜಾಣಾ । ಸ್ವಹಿತ ನೇಣೇ ॥ ೨೫ ॥
ಲೋಕಾಂಸೀ ಬರೇಂ ಕರವೇಂ । ತೇಂ ಉಸಿಣೇಂ ಸವೇಂಚಿ ಘ್ಯಾವೇಂ ।
ಐಸೇಂ ಜಯಾಚ್ಯಾ ಜೀವೇಂ । ಜಾಣಿಜೇನಾ ॥ ೨೬ ॥
ಜೇಥೇಂ ನಾಹೀಂ ಉತ್ತಮ ಗುಣ । ತೇಂ ಕರಂಟ್ಯಾಚೇಂ ಲಕ್ಷಣ ।
ಬಹುತಾಂಸೀಂ ನ ಮನೇ ತೇಂ ಅವಲಕ್ಷಣ । ಸಹಜಚಿ ಜಾಲೇಂ ॥ ೨೭ ॥
ಕಾರ್ಯಾಕಾರಣ ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ । ಕಾರ್ಯೇಂವಿಣ ತೋ ಕಾಂಹೀಂಚ ನಾಹೀಂ ।
ನಿಕಾಮೀ ತೋ ದುಃಖಪ್ರವಾಹೀಂ । ವಾಹಾತಚಿ ಗೇಲಾ ॥ ೨೮ ॥
ಬಹುತಾಂಸೀಂ ಮಾನ್ಯ ಥೋಡಾ । ತ್ಯಾಚ್ಯಾ ಪಾಪಾಸೀ ನಾಹೀಂ ಜೋಡಾ ।
ನಿರಾಶ್ರಈ ಪಡೇ ಉಘಡಾ । ಜೇಥೇಂ ತೇಥೇಂ ॥ ೨೯ ॥
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಅವಗುಣ ತ್ಯಾಗಾವೇ । ಉತ್ತಮ ಗುಣ ಸಮಜೋನ ಘ್ಯಾವೇಂ ।
ತೇಣೇಂ ಮನಾಸಾರಿಖೇಂ ಫಾವೇ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಕರಂಟಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ ॥
ಸಮಾಸ ಚೌಥಾ : ಸದೇವಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಮಾಗಾಂ ಬೋಲಿಲೇ ಕರಂಟಲಕ್ಷಣ । ತೇಂ ವಿವೇಕೇಂ ಸಾಂಡಾವೇಂ ಸಂಪೂರ್ಣ ।
ಆತಾಂ ಐಕಾ ಸದೇವಲಕ್ಷಣ । ಪರಮ ಸೌಖ್ಯದಾಯೇಕ ॥ ೧ ॥
ಉಪಜತಗುಣ ಶರೀರೀಂ । ಪರೋಪಕಾರೀ ನಾನಾಪರೀ ।
ಆವಡೇ ಸರ್ವಾಂಚೇ ಅಂತರೀಂ । ಸರ್ವಕಾಳ ॥ ೨ ॥
ಸುಂದರ ಅಕ್ಷರ ಲೇಹೋ ಜಾಣೇ । ಚಪಳ ಶುದ್ಧ ವಾಚೂಂ ಜಾಣೇ ।
ಅರ್ಥಾಂತರ ಸಾಂಗೋಂ ಜಾಣೇ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೩ ॥
ಕೋಣಾಚೇಂ ಮನೋಗತ ತೋಡಿನಾ । ಭಲ್ಯಾಂಚೀ ಸಂಗತೀ ಸೋಡಿನಾ ।
ಸದೇವಲಕ್ಷಣ ಅನುಮಾನಾ । ಆಣೂನ ಠೇವೀ ॥ ೪ ॥
ತೋ ಸಕಳ ಜನಾಸೀ ವ್ಹಾವಾ । ಜೇಥೇಂ ತೇಥೇಂ ನಿತ್ಯ ನವಾ ।
ಮೂರ್ಖಪಣೇಂ ಅನುಮಾನಗೋವಾ । ಕಾಂಹೀಂಚ ನಾಹೀಂ ॥ ೫ ॥
ನಾನಾ ಉತ್ತಮ ಗುಣ ಸತ್ಪಾತ್ರ । ತೇಚಿ ಮನುಷ್ಯ ಜಗಮಿತ್ರ ।
ಪ್ರಗಟ ಕೀರ್ತೀ ಸ್ವತಂತ್ರ । ಪರಾಧೇನ ನಾಹೀಂ ॥ ೬ ॥
ರಾಖೇ ಸಕಳಾಂಚೇಂ ಅಂತರ । ಉದಂಡ ಕರೀ ಪಾಠಾಂತರ ।
ನೇಮಸ್ತಪಣಾಚಾ ವಿಸರ । ಪಡಣಾರ ನಾಹೀಂ ॥ ೭ ॥
ನಮ್ರಪಣೇಂ ಪುಸೋಂ ಜಾಣೇ । ನೇಮಸ್ತ ಅರ್ಥ ಸಾಂಗೋಂ ಜಾಣೇ ।
ಬೋಲಾಐಸೇಂ ವರ್ತೋಂ ಜಾಣೇ । ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಯಾ ॥ ೮ ॥
ತೋ ಮಾನಲಾ ಬಹುತಾಂಸೀ । ಕೋಣೀ ಬೋಲೋಂ ನ ಶಕೇ ತ್ಯಾಸೀ ।
ಧಗಧಗೀತ ಪುಣ್ಯರಾಸೀ । ಮಾಹಾಂಪುರುಷ ॥ ೯ ॥
ತೋ ಪರೋಪಕಾರ ಕರಿತಾಂಚಿ ಗೇಲಾ । ಪಾಹಿಜೇ ತೋ ಜ್ಯಾಲಾ ತ್ಯಾಲಾ ।
ಮಗ ಕಾಯ ಉಣೇಂ ತಯಾಲಾ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ॥ ೧೦ ॥
ಬಹುತ ಜನ ವಾಸ ಪಾಹೇ । ವೇಳೇಸೀ ತತ್ಕಾಳ ಉಭಾ ರಾಹೇ ।
ಉಣೇಂ ಕೋಣಾಚೇಂ ನ ಸಾಹೇ । ತಯಾ ಪುರುಷಾಸೀ ॥ ೧೧ ॥
ಚೌದಾ ವಿದ್ಯಾ ಚೌಸಷ್ಟೀ ಕಳಾ । ಜಾಣೇ ಸಂಗೀತ ಗಾಯೇನಕಳಾ ।
ಆತ್ಮವಿದ್ಯೇಚಾ ಜಿವ್ಹಾಳಾ । ಉದಂಡ ತೇಥೇಂ ॥ ೧೨ ॥
ಸಕಳಾಂಸೀ ನಮ್ರ ಬೋಲಣೇಂ । ಮನೋಗತ ರಾಖೋನ ಚಾಲಣೇಂ ।
ಅಖಂಡ ಕೋಣೀಯೇಕಾಚೇ ಉಣೇಂ । ಪಡೋಂಚಿ ನೇದೀ ॥ ೧೩ ॥
ನ್ಯಾಯ ನೀತಿ ಭಜನ ಮರ್ಯಾದ । ಕಾಳ ಸಾರ್ಥಕ ಕರೀ ಸದಾ ।
ದರಿದ್ರಪಣಾಚೀ ಆಪದಾ । ತೇಥೇಂ ಕೈಚೀ ॥ ೧೪ ॥
ಉತ್ತಮ ಗುಣೇಂ ಶ್ರೃಂಘಾರಲಾ । ತೋ ಬಹುತಾಂಮಧೇಂ ಶೋಭಲಾ ।
ಪ್ರಗಟ ಪ್ರತಾಪೇಂ ಉಗವಲಾ । ಮಾರ್ತಂಡ ಜೈಸಾ ॥ ೧೫ ॥
ಜಾಣತಾ ಪುರುಷ ಅಸೇಲ ಜೇಥೇಂ । ಕಳಹೋ ಕೈಚಾ ಉಠೇಲ ತೇಥೇಂ ।
ಉತ್ತಮ ಗುಣಾವಿಷೀಂ ರಿತೇಂ । ತೇಂ ಪ್ರಾಣೀ ಕರಂಟೇ ॥ ೧೬ ॥
ಪ್ರಪಂಚೀ ಜಾಣೇ ರಾಜಕಾರಣ । ಪರಮಾರ್ಥೀಂ ಸಾಕಲ್ಯ ವಿವರಣ ।
ಸರ್ವಾಂಮಧೇಂ ಉತ್ತಮ ಗುಣ । ತ್ಯಾಚಾ ಭೋಕ್ತಾ ॥ ೧೭ ॥
ಮಾಗೇಂ ಯೇಕ ಪುಢೇಂ ಯೇಕ । ಐಸಾ ಕದಾಪೀ ನಾಹೀಂ ದಂಡಕ ।
ಸರ್ವತ್ರಾಂಸೀಂ ಅಲೋಲಿಕ । ತಯಾ ಪುರುಷಾಚೀ ॥ ೧೮ ॥
ಅಂತರಾಸೀ ಲಾಗೇಲ ಢಕಾ । ಐಸೀ ವರ್ತಣೂಕ ಕರೂಂ ನಕಾ ।
ಜೇಥೇಂ ತೇಥೇಂ ವಿವೇಕಾ । ಪ್ರಗಟ ಕರೀ ॥ ೧೯ ॥
ಕರ್ಮವಿಧೀ ಉಪಾಸನಾವಿಧೀ । ಜ್ಞಾನವಿಧೀ ವೈರಾಗ್ಯವಿಧೀ ।
ವಿಶಾಳ ಜ್ಞಾತ್ರುತ್ವಾಚೀ ಬುದ್ಧೀ । ಚಳೇಲ ಕೈಸೀ ॥ ೨೦ ॥
ಪಾಹಾತಾಂ ಅವಘೇ ಉತ್ತಮ ಗುಣ । ತಯಾಸ ವಾಈಟ ಮ್ಹಣೇಲ ಕೋಣ ।
ಜೈಸಾ ಆತ್ಮಾ ಸಂಪೂರ್ಣ । ಸರ್ವಾಂ ಘಟೀಂ ॥ ೨೧ ॥
ಆಪಲ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಾಸ ತತ್ಪರ । ಲೋಕ ಅಸತೀ ಲಾಹಾನಥೋರ ।
ತೈಸಾಚಿ ಕರೀ ಪರೋಪಕಾರ । ಮನಾಪಾಸುನೀ ॥ ೨೨ ॥
ದುಸರ್ಯಾಚ್ಯಾ ದುಃಖೇಂ ದುಖವೇ । ದುಸರ್ಯಾಚ್ಯಾ ಸುಖೇಂ ಸುಖಾವೇ ।
ಆವಘೇಚಿ ಸುಖೀ ಅಸಾವೇ । ಐಸೀ ವಾಸನಾ ॥ ೨೩ ॥
ಉದಂಡ ಮುಲೇಂ ನಾನಾಪರೀ । ವಡಿಲಾಂಚೇಂ ಮನ ಅವಘ್ಯಾಂವರೀ ।
ತೈಸೀ ಅವಘ್ಯಾಂಚೀ ಚಿಂತಾ ಕರೀ । ಮಾಹಾಂಪುರುಷ ॥ ೨೪ ॥
ಜಯಾಸ ಕೋಣಾಚೇಂ ಸೋಸೇನಾ । ತಯಾಚೀ ನಿಃಕಾಂಚನ ವಾಸನಾ ।
ಧೀಕಾರಿಲ್ಯಾ ಧೀಕಾರೇನಾ । ತೋಚಿ ಮಹಾಪುರುಷ ॥ ೨೫ ॥
ಮಿಥ್ಯಾ ಶರೀರ ನಿಂದಲೇಂ । ತರೀ ಯಾಚೇಂ ಕಾಯೇ ಗೇಲೇಂ ।
ಜ್ಞಾತ್ಯಾಸೀ ಆಣಿ ಜಿಂತಿಲೇಂ । ದೇಹೇಬುದ್ಧೀನೇಂ ॥ ೨೬ ॥
ಹೇಂ ಅವಘೇಂ ಅವಲಕ್ಷಣ । ಜ್ಞಾತಾ ದೇಹೀಂ ವಿಲಕ್ಷಣ ।
ಕಾಂಹೀಂ ತಱ್ಹೀ ಉತ್ತಮ ಗುಣ । ಜನೀಂ ದಾಖವಾವೇ ॥ ೨೭ ॥
ಉತ್ತಮ ಗುಣಾಸ ಮನುಷ್ಯ ವೇಧೇ । ವಾಈಟ ಗುಣಾಸೀ ಪ್ರಾಣೀ ಖೇದೇ ।
ತೀಕ್ಷಣ ಬುದ್ಧಿ ಲೋಕ ಸಾಧೇಂ । ಕಾಯೇ ಜಾಣತೀ ॥ ೨೮ ॥
ಲೋಕೀಂ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಮಾ ಕರಿತೀ । ಆಲಿಯಾಂ ಲೋಕಾಂಚೇ ಪ್ರಚಿತೀ ।
ಮಗ ತೇ ಲೋಕ ಪಾಠೀ ರಾಖತೀ । ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೀಂ ॥ ೨೯ ॥
ಬಹುತಾಂಸೀ ವಾಟೇ ಮೀ ಥೋರ । ಸರ್ವಮಾನ್ಯ ಪಾಹಿಜೇ ವಿಚಾರ ।
ಧೀರ ಉದಾರ ಗಂಭೀರ । ಮಾಹಾಂಪುರುಷ ॥ ೩೦ ॥
ಜಿತುಕೇ ಕಾಂಹೀಂ ಉತ್ತಮ ಗುಣ । ತೇಂ ಸಮರ್ಥಾಚೇಂ ಲಕ್ಷಣ ।
ಅವಗುಣ ತೇಂ ಕರಂಟಲಕ್ಷಣ । ಸಹಜಚಿ ಜಾಲೇಂ ॥ ೩೧ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಸದೇವಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಚೌಥಾ ॥
ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ : ದೇಹಮಾನ್ಯಣನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಮಾತೀಚೇ ದೇವ ಧೋಂಡ್ಯಾಚೇ ದೇವ । ಸೋನ್ಯಾಚೇ ದೇವ ರುಪ್ಯಾಚೇ ದೇವ ।
ಕಾಶಾಚೇ ದೇವ ಪಿತಳೇಚೇ ದೇವ । ತಾಂಬ್ಯಾಚೇ ದೇವ ಚಿತ್ರಲೇಪೇ ॥ ೧ ॥
ರುವಿಚ್ಯಾ ಲಾಂಕಡಾಚೇ ದೇವ ಪೋಂವಳ್ಯ್ಯಾಂಚೇ ದೇವ । ಬಾಣ ತಾಂದಳೇ ನರ್ಮದೇ ದೇವ ।
ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕಾಶ್ಮಿರೀ ದೇವ । ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಸೋಮಕಾಂತ ॥ ೨ ॥
ತಾಂಬ್ರನಾಣೀಂ ಹೇಮನಾಣೀ । ಕೋಣೀ ಪೂಜಿತೀ ದೇವಾರ್ಚನೀಂ ।
ಚಕ್ರಾಂಗೀತ ಚಕ್ರತೀರ್ಥಾಹುನೀ । ಘೇಊನ ಯೇತೀ ॥ ೩ ॥
ಉದಂಡ ಉಪಾಸನೇಚೇ ಭೇದ । ಕಿತೀ ಕರಾವೇ ವಿಶದ ।
ಆಪಲಾಲೇ ಆವಡೀಚಾ ವೇಧ । ಲಾಗಲಾ ಜನೀಂ ॥ ೪ ॥
ಪರೀ ತ್ಯಾ ಸಕಳಾಂಚೇಂ ಹಿ ಕಾರಣ । ಮುಳೀಂ ಪಾಹಾವೇಂ ಸ್ಮರಣ ।
ತಯಾ ಸ್ಮರಣಾಚೇ ಅಂಶ ಜಾಣ । ನಾನಾ ದೇವತೇಂ ॥ ೫ ॥
ಮುಳೀಂ ದ್ರಷ್ಟಾ ದೇವ ತೋ ಯೇಕ । ತ್ಯಾಚೇ ಜಾಹಾಲೇ ಅನೇಕ ।
ಸಮಜೋನ ಪಾಹಾತಾಂ ವಿವೇಕ । ಉಮಜೋಂ ಲಾಗೇ ॥ ೬ ॥
ದೇಹ್ಯಾವೇಗಳೀ ಭಕ್ತಿ ಫಾವೇನಾ । ದೇಹ್ಯಾವೇಗಳಾ ದೇವ ಪಾವೇನಾ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಮೂಳ ಭಜನಾ । ದೇಹೇಚಿ ಆಹೇ ॥ ೭ ॥
ದೇಹೇ ಮುಳೀಂಚ ಕೇಲಾ ವಾವ । ತರೀ ಭಜನಾಸೀ ಕೈಂಚಾ ಠಾವ ।
ಮ್ಹಣೋನೀ ಭಜನಾಚಾ ಉಪಾವ । ದೇಹ್ಯಾತ್ಮಯೋಗೇಂ ॥ ೮ ॥
ದೇಹೇಂವಿಣ ದೇವ ಕೈಸಾ ಭಜಾವಾ । ದೇಹೇಂವಿಣ ದೇವ ಕೈಸಾ ಪುಜಾವಾ ।
ದೇಹ್ಯಾವಿಣ ಮೋಹಛಾವ ಕೈಸಾ ಕರಾವಾ । ಕೋಣ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೯ ॥
ಅತ್ರ ಗಂಧ ಪತ್ರ ಪುಷ್ಪ । ಫಲ ತಾಂಬೋಲ ಧೂಪ ದೀಪ ।
ನಾನಾ ಭಜನಾಚಾ ಸಾಕ್ಷೇಪ । ಕೋಠೇಂ ಕರಾವಾ ॥ ೧೦ ॥
ದೇವಾಚೇಂ ತೀರ್ಥ ಕೈಸೇಂ ಘ್ಯಾವೇಂ । ದೇವಾಸೀ ಗಂಧ ಕೋಠೇಂ ಲಾವಾವೇಂ ।
ಮಂತ್ರಪುಷ್ಪ ತರೀ ವಾವೇಂ । ಕೋಣೇಂ ಠಾಈಂ ॥ ೧೧ ॥
ಮ್ಹಣೋನೀ ದೇಹ್ಯಾವಿಣ ಆಡತೇಂ । ಅವಘೇಂ ಸಾಂಕಡೇಂಚಿ ಪಡತೇಂ ।
ದೇಹ್ಯಾಕರಿತಾಂ ಘಡತೇಂ । ಭಜನ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೧೨ ॥
ದೇವ ದೇವತಾ ಭೂತೇಂ ದೇವತೇಂ । ಮುಳೀಂಚೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೇ ಆಹೇ ತೇಥೇಂ ।
ಅಧಿಕಾರೇಂ ನಾನಾ ದೇವತೇಂ । ಭಜತ ಜಾವೀಂ ॥ ೧೩ ॥
ನಾನಾ ದೇವೀಂ ಭಜನ ಕೇಲೇಂ । ತೇಂ ಮೂಳ ಪುರುಷಾಸೀ ಪಾವಲೇಂ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಸನ್ಮಾನಿಲೇಂ । ಪಾಹಿಜೇ ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೧೪ ॥
ಮಾಯಾವಲ್ಲೀ ಫಾಂಪಾವಲೀ । ನಾನಾ ದೇಹೇಫಳೀಂ ಲಗಡಲೀ ।
ಮುಳೀಂಚೀ ಜಾಣೀವ ಕಳೋಂ ಆಲೀ । ಫಳಾಮಧೇಂ ॥ ೧೫ ॥
ಮ್ಹಣೋನೀ ಯೇಳೀಲ ನ ಕರಾವೇಂ । ಪಾಹಾಣೇಂ ತೇಂ ಯೇಥೇಂಚಿ ಪಾಹಾವೇಂ ।
ತಾಳಾ ಪಡತಾಂ ರಾಹಾವೇಂ । ಸಮಾಧಾನೇಂ ॥ ೧೬ ॥
ಪ್ರಾಣೀ ಸಂಸಾರ ಟಾಕಿತೀ । ದೇವಾಸ ಧುಂಡೀತ ಫಿರತೀ ।
ನಾನಾ ಅನುಮಾನೀಂ ಪಡತೀ । ಜೇಥ ತೇಥೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ಲೋಕಾಂಚೀ ಪಾಹಾತಾಂ ರಿತೀ । ಲೋಕ ದೇವಾರ್ಚನೇಂ ಕರಿತೀ ।
ಅಥವಾ ಕ್ಷತ್ರದೇವ ಪಾಹಾತೀ । ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ॥ ೧೮ ॥
ಅಥವಾ ನಾನಾ ಅವತಾರ । ಐಕೋನೀ ಧರಿತೀ ನಿರ್ಧಾರ ।
ಪರೀ ತೇಂ ಅವಘೇಂ ಸವಿಸ್ತರ । ಹೋಊನ ಗೇಲೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ಯೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಾವಿಷ್ಣುಮಹೇಶ । ಐಕೋನ ಮ್ಹಣತೀಂ ಹೇ ವಿಶೇಷ ।
ಗುಣಾತೀತ ಜೋ ಜಗದೀಶ । ತೋ ಪಾಹಿಲಾ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೨೦ ॥
ದೇವಾಸೀ ನಾಹೀಂ ಥಾನಮಾನ । ಕೋಠೇಂ ಕರಾವೇಂ ಭಜನ ।
ಹಾ ವಿಚಾರ ಪಾಹಾತಾಂ ಅನುಮಾನ । ಹೋತ ಜಾತೋ ॥ ೨೧ ॥
ನಸತಾಂ ದೇವಾಚೇಂ ದರ್ಶನ । ಕೈಸೇನ ಹೋಈಜೇ ಪಾವನ ।
ಧನ್ಯ ಧನ್ಯ ತೇ ಸಾಧುಜನ । ಸಕಳ ಜಾಣತೀ ॥ ೨೨ ॥
ಭೂಮಂಡಳೀ ದೇವ ನಾನಾ । ತ್ಯಾಂಚೀ ಭೀಡ ಉಲಂಘೇನಾ ।
ಮುಖ್ಯ ದೇವ ತೋ ಕಳೇನಾ । ಕಾಂಹೀಂ ಕೇಲ್ಯಾಂ ॥ ೨೩ ॥
ಕರ್ತುತ್ವ ವೇಗಳೇಂ ಕರಾವೇಂ । ಮಗ ತ್ಯಾ ದೇವಾಸೀ ಪಾಹಾವೇಂ ।
ತರೀಚ ಕಾಂಹೀಂಯೇಕ ಪಡೇ ಠಾವೇಂ । ಗೌಪ್ಯಗುಹ್ಯ ॥ ೨೪ ॥
ತೇಂ ದಿಸೇನಾ ನಾ ಭಾಸೇನಾ । ಕಲ್ಪಾಂತೀಂ ಹಿ ನಾಸೇನಾ ।
ಸುಕೃತಾವೇಗಳೇಂ ವಿಶ್ವಾಸೇನಾ । ತೇಥೇಂ ಮನ ॥ ೨೫ ॥
ಉದಂಡ ಕಲ್ಪಿತೇ ಕಲ್ಪನಾ । ಉದಂಡ ಇಛಿತೇ ವಾಸನಾ ।
ಅಭ್ಯಾಂತರೀಂ ತರಂಗ ನಾನಾ । ಉದಯಾತೇಂ ಪಾವತೀ ॥ ೨೬ ॥
ಮ್ಹಣೋನೀ ಕಲ್ಪನಾರಹಿತ । ತೇಚಿ ವಸ್ತು ಶಾಶ್ವತ ।
ಅಂತ ನಾಹೀಂ ಮ್ಹಣೋನೀ ಅನಂತ । ಬೋಲಿಜೇ ತಯಾ ॥ ೨೭ ॥
ಹೇಂ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟೀನೇಂ ಪಾಹಾವೇಂ । ಪಾಹೋನೀ ತೇಥೇಂಚಿ ರಾಹಾವೇಂ ।
ನಿಜಧ್ಯಾಸೇಂ ತದ್ರೂಪ ವ್ಹಾವೇಂ । ಸಂಗತ್ಯಾಗೇಂ ॥ ೨೮ ॥
ನಾನಾ ಲೀಳಾ ನಾನಾ ಲಘವೇಂ । ತೇಂ ಕಾಯೇ ಜಾಣಿಜೇ ಬಾಪುಡ್ಯಾ ಜೀವೇಂ ।
ಸಂತಸಂಗೇಂ ಸ್ವಾನುಭವೇಂ । ಸ್ಥಿತಿ ಬಾಣೇ ॥ ೨೯ ॥
ಐಸೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಿತಿ ಗತೀ । ಕಳತಾಂ ಚುಕೇ ಅಧೋಗತೀ ।
ಸದ್ಗುರುಚೇನಿ ಸದ್ಗತೀ । ತತ್ಕಾಳ ಹೋತೇ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ದೇಹಮಾನ್ಯಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ : ಬುದ್ಧಿವಾದನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಪರಮಾರ್ಥೀ ಆಣಿ ವಿವೇಕೀ । ತ್ಯಾಚೇಂ ಕರಣೇಂ ಮಾನೇ ಲೋಕೀಂ ।
ಕಾಂ ಜೇ ವಿವರವಿವರೋಂ ಚುಕೀ । ಪಡೋಂಚಿ ನೇದೀ ॥ ೧ ॥
ಜೋ ಜೋ ಸಂದೇಹ ವಾಟೇ ಜನಾ । ತೋ ತೋ ಕದಾಪೀ ಕರೀನಾ ।
ಆದಿಅಂತ ಅನುಮಾನಾ । ಆಣೂನ ಸೋಡೀ ॥ ೨ ॥
ಸ್ವತಾಂ ನಿಸ್ಪೃಹ ಅಸೇನಾ । ತ್ಯಾಚೇಂ ಬೋಲಣೇಂಚಿ ಮಾನೇನಾ ।
ಕಠಿಣ ಆಹೇ ಜನಾರ್ದನಾ । ರಾಜೀ ರಾಖಣೇಂ ॥ ೩ ॥
ಕೋಣೀ ದಟೂನ ಉಪದೇಶ ದೇತೀ । ಕೋಣೀ ಮಧ್ಯಾವರ್ತೀ ಘಾಲಿತೀ ।
ತೇ ಸಹಜಚಿ ಹಳು ಪಡತೀ । ಲಾಲಚೀನೇಂ ॥ ೪ ॥
ಜಯಾಸ ಸಾಂಗಾವಾ ವಿವೇಕ । ತೋಚಿ ಜಾಣಾವಾ ಪ್ರತಿಕುಂಚಕ ।
ಪುಢೇಂ ಪುಢೇಂ ನಾಸಕ । ಕಾರಬಾರ ಹೋತೋ ॥ ೫ ॥
ಭಾವಾಸ ಭಾಊ ಉಪದೇಶ ದೇತೀ । ಪುಢೇಂ ಪುಢೇಂ ಹೋತೇ ಫಜಿತೀ ।
ವೋಳಕೀಚ್ಯಾ ಲೋಕಾಂತ ಮಹಂತೀ । ಮಾಂಡೂಂಚಿ ನಯೇ ॥ ೬ ॥
ಪಹಿಲೇಂ ದಿಸೇ ಪರೀ ನಾಸೇ । ವಿವೇಕೀ ಮಾನ್ಯ ಕರಿತೀ ಕೈಸೇ ।
ಅವಿವೇಕೀ ತೇ ಜೈಸೇ ತೈಸೇಂ । ಮಿಳತೀ ತೇಥೇಂ ॥ ೭ ॥
ಭ್ರತಾರ ಶಿಷ್ಯ ಸ್ತ್ರೀ ಗುರು । ಹಾಹಿ ಫಟಕಾಳ ವಿಚಾರು ।
ನಾನಾ ಭ್ರಷ್ಟಾಕಾರೀ ಪ್ರಕಾರು । ತೈಸಾಚಿ ಆಹೇ ॥ ೮ ॥
ಪ್ರಗಟ ವಿವೇಕ ಬೋಲೇನಾ । ಝಾಂಕಾತಾಪಾ ಕರೀ ಜನಾ ।
ಮುಖ್ಯ ನಿಶ್ಚಯ ಅನುಮಾನಾ । ಆಣೂಂಚ ನೇದೀ ॥ ೯ ॥
ಹುಕೀಸರಿಸಾ ಭರೀಂ ಭರೇ । ವಿವೇಕ ಸಾಂಗತಾಂ ನ ಧರೇ ।
ದುರೀದೃಷ್ಟೀಚೇ ಪುರೇ । ಸಾಧು ನವ್ಹೇತೀ ॥ ೧೦ ॥
ಕೋಣ್ಹಾಸ ಕಾಂಹೀಂಚ ನ ಮಾಗಾವೇಂ । ಭಗವದ್ಭಜನ ವಾಢವಾವೇಂ ।
ವಿವೇಕಬಳೇಂ ಜನ ಲಾವಾವೇ । ಭಜನಾಕಡೇ ॥ ೧೧ ॥
ಪರಾಂತರ ರಕ್ಷಾಯಾಚೀಂ ಕಾಮೇಂ । ಬಹುತ ಕಠೀಣ ವಿವೇಕವರ್ಮೇಂ ।
ಸ್ವೈಛೇನೇಂ ಸ್ವಧರ್ಮೇಂ । ಲೋಕರಾಹಾಟೀ ॥ ೧೨ ॥
ಆಪಣ ತುರುಕ ಗುರು ಕೇಲಾ । ಶಿಷ್ಯ ಚಾಂಭಾರ ಮೇಳವಿಲಾ ।
ನೀಚ ಯಾತೀನೇಂ ನಾಸಲಾ । ಸಮುದಾವ ॥ ೧೩ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಣಮಂಡಳ್ಯಾ ಮೇಳವಾವ್ಯಾ । ಭಕ್ತಮಂಡಳ್ಯಾ ಮಾನಾವ್ಯಾ ।
ಸಂತಮಂಡಳ್ಯಾ ಶೋಧಾವ್ಯಾ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ॥ ೧೪ ॥
ಉತ್ಕಟ ಭವ್ಯ ತೇಂಚಿ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಮಳಮಳೀತ ಅವಘೇಂಚಿ ಟಾಕಾವೇಂ ।
ನಿಸ್ಪೃಹಪಣೇಂ ವಿಖ್ಯಾತ ವ್ಹಾವೇಂ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ॥ ೧೫ ॥
ಅಕ್ಷರ ಬರೇಂ ವಾಚಣೇಂ ಬರೇಂ । ಅರ್ಥಾಂತರ ಸಾಂಗಣೇಂ ಬರೇಂ ।
ಗಾಣೇಂ ನಾಚಣೇಂ ಅವಘೇಂಚಿ ಬರೇಂ । ಪಾಠಾಂತರ ॥ ೧೬ ॥
ದೀಕ್ಷಾ ಬರೀ ಮಿತ್ರೀ ಬರೀ । ತೀಕ್ಷಣ ಬುಧೀ ರಾಜಕಾರಣೀ ಬರೀ ।
ಆಪಣಾಸ ರಾಖೇ ನಾನಾಪರೀ । ಅಲಿಪ್ತಪಣೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ಅಖಂಡ ಹರಿಕಥೇಚಾ ಛಂದು । ಸಕಳಾಂಸ ಲಾಗೇ ನಾಮವೇದು ।
ಪ್ರಗಟ ಜಯಾಚಾ ಪ್ರಬೋಧು । ಸೂರ್ಯ ಜೈಸಾ ॥ ೧೮ ॥
ದುರ್ಜನಾಸೀ ರಾಖೋಂ ಜಾಣೇ । ಸಜ್ಜನಾಸೀ ನಿವಊಂ ಜಾಣೇ ।
ಸಕಳಾಂಚೇ ಮನೀಚೇಂ ಜಾಣೇ । ಜ್ಯಾಚೇಂ ತ್ಯಾಪರೀಂ ॥ ೧೯ ॥
ಸಂಗತೀಚೇಂ ಮನುಷ್ಯ ಪಾಲಟೇ । ಉತ್ತಮ ಗುಣ ತತ್ಕಾಳ ಉಠೇ ।
ಅಖಂಡ ಅಭ್ಯಾಸೀಂ ಲಗಟೇ । ಸಮುದಾವ ॥ ೨೦ ॥
ಜೇಥೇಂ ತೇಥೇಂ ನಿತ್ಯ ನವಾ । ಜನಾಸೀ ವಾಟೇ ಹಾ ಅಸಾವಾ ।
ಪರಂತು ಲಾಲಚೀಚಾ ಗೋವಾ । ಪಡೋಂಚಿ ನೇದೀ ॥ ೨೧ ॥
ಉತ್ಕಟ ಭಕ್ತಿ ಉತ್ಕಟ ಜ್ಞಾನ । ಉತ್ಕಟ ಚ್ಯಾತುರ್ಯ ಉತ್ಕಟ ಭಜನ ।
ಉತ್ಕಟ ಯೋಗ ಅನುಷ್ಠಾನ । ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ॥ ೨೨ ॥
ಉತ್ಕಟ ನಿಸ್ಪೃಹತಾ ಧರಿಲೀ । ತ್ಯಾಚೀ ಕೀರ್ತಿ ದಿಗಾಂತೀಂ ಫಾಂಕಲೀ ।
ಉತ್ಕಟ ಭಕ್ತೀನೇಂ ನಿವಾಲೀ । ಜನಮಂಡಳೀ ॥ ೨೩ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ಯೇಕ ಉತ್ಕಟೇವಿಣ । ಕೀರ್ತಿ ಕದಾಪಿ ನವ್ಹೇ ಜಾಣ ।
ಉಗೇಂಚ ವಣವಣ ಹಿಂಡೋನ । ಕಾಯೇ ಹೋತೇಂ ॥ ೨೪ ॥
ನಾಹೀಂ ದೇಹ್ಯಾಚಾ ಭರಂವಸಾ । ಕೇವ್ಹಾಂ ಸರೇಲ ವಯಸಾ ।
ಪ್ರಸಂಗ ಪಡೇಲ ಕೈಸಾ । ಕೋಣ ಜಾಣೇ ॥ ೨೫ ॥
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಸಾವಧಾನ ಅಸಾವೇಂ । ಜಿತುಕೇಂ ಹೋಈಲ ತಿತುಕೇಂ ಕರಾವೇಂ ।
ಭಗವತ್ಕೀರ್ತೀನೇಂ ಕರಾವೇಂ । ಭೂಮಂಡಳ ॥ ೨೬ ॥
ಆಪಣಾಸ ಜೇಂ ಜೇಂ ಅನುಕೂಳ । ತೇಂ ತೇಂ ಕರಾವೇಂ ತತ್ಕಾಳ ।
ಹೋಈನಾ ತ್ಯಾಸ ನಿವಳ । ವಿವೇಕ ಉಮಜಾವಾ ॥ ೨೭ ॥
ವಿವೇಕಾಮಧೇಂ ಸಾಪಡೇನಾ । ಐಸೇಂ ತೋ ಕಾಂಹೀಂಚ ಅಸೇನಾ ।
ಯೇಕಾಂತೀಂ ವಿವೇಕ ಅನುಮಾನಾ । ಆಣೂನ ಸೋಡೀ ॥ ೨೮ ॥
ಅಖಂಡ ತಜವೀಜಾ ಚಾಳಣಾ ಜೇಥೇಂ । ಪಾಹಾತಂ ಕಾಯ ಉಣೇಂ ತೇಥೇಂ ।
ಯೇಕಾಂತೇಂವಿಣ ಪ್ರಾಣೀಯಾಂತೇಂ । ಬುದ್ಧಿ ಕೈಸೀ ॥ ೨೯ ॥
ಯೇಕಾಂತೀ ವಿವೇಕ ಕರಾವಾ । ಆತ್ಮಾರಾಮ ವೋಳಖಾವಾ ।
ಯೇಥೂನ ತೇಥವರೀ ಗೋವಾ । ಕಾಂಹೀಂಚ ನಾಹೀಂ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಬುದ್ಧಿವಾದನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ : ಯತ್ನನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಕಥೇಚೇಂ ಘಮಂಡ ಭರೂನ ದ್ಯಾವೇಂ । ಆಣೀ ನಿರೂಪಣೀಂ ವಿವರಾವೇಂ ।
ಉಣೇಂ ಪಡೋಂಚಿ ನೇದಾವೇಂ । ಕೋಣೀಯೇಕವಿಷೀಂ ॥ ೧ ॥
ಭೇಜಣಾರ ಖಾಲೇಂ ಪಡಿಲಾ । ತೋ ಭೇಜಣಾರೀ ಜಾಣಿತಲಾ ।
ನೇಣತಾ ಲೋಕ ಉಗಾಚ ರಾಹಿಲಾ । ಟಕಮಕಾಂ ಪಾಹಾತ ॥ ೨ ॥
ಉತ್ತರ ವಿಲಂಬೀಂ ಪಡಿಲೇಂ । ಶ್ರೋತಯಾಂಸ ಕಳೋಂ ಆಲೇಂ ।
ಮ್ಹಣಿಜೇ ಮಹತ್ವ ಉಡಾಲೇಂ । ವಕ್ತಯಾಚೇಂ ॥ ೩ ॥
ಥೋಡೇಂ ಬೋಲೋನಿ ಸಮಾಧಾನ ಕರಣೇಂ । ರಾಗೇಜೋನ ತರೀ ಮನ ಧರಣೇಂ ।
ಮನುಷ್ಯ ವೇಧೀಂಚ ಲಾವಣೇಂ । ಕೋಣೀಯೇಕ ॥ ೪ ॥
ಸೋಸವೇನಾ ಚಿಣಚಿಣ ಕೇಲೀ । ತೇಥೇಂ ತಾಮಸವೃತ್ತೀ ದಿಸೋನ ಆಲೀ ।
ಆವಘೀ ಆವಡೀ ಉಡಾಲೀ । ಶ್ರೋತಯಾಚೀ ॥ ೫ ॥
ಕೋಣ ಕೋಣ ರಾಜೀ ರಾಖಿಲೇ । ಕೋಣ ಕೋಣ ಮನೀ ಭಂಗಿಲೇ ।
ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಾ ಪರೀಕ್ಷಿಲೇ । ಪಾಹಿಜೇ ಲೋಕ ॥ ೬ ॥
ಶಿಷ್ಯ ವಿಕಲ್ಪೇಂ ರಾನ ಘೇತ । ಗುರು ಮಾಗೇಂ ಮಾಗೇಂ ಧಾಂವತೋ ।
ವಿಚಾರ ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ತೋ । ವಿಕಲ್ಪಚಿ ಅವಘಾ ॥ ೭ ॥
ಆಶಾಬದ್ಧೀ ಕ್ರ್ಯಿಯಾಹೀನ । ನಾಹೀಂ ಚ್ಯಾತುರ್ಯಾಚೇಂ ಲಕ್ಷಣ ।
ತೇ ಮಹಂತೀಚೀ ಭಣಭಣ । ಬಂದ ನಾಹೀಂ ॥ ೮ ॥
ಐಸೇ ಗೋಸಾವೀ ಹಳು ಪಡತೀ । ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ಕಷ್ಟೀ ಹೋತೀ ।
ತೇಥೇಂ ಸಂಗತೀಚೇ ಲೋಕ ಪಾವತೀ । ಸುಖ ಕೈಚೇಂ ॥ ೯ ॥
ಜಿಕಡೇ ತಿಕಡೇ ಕೀರ್ತಿ ಮಾಜೇ । ಸಗಟ ಲೋಕಾಂಸ ಹವ್ಯಾಸ ಉಪಜೇ ।
ಲೋಕ ರಾಜೀ ರಾಖೋನ ಕೀಜೇ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೧೦ ॥
ಪರಲೋಕೀಂ ವಾಸ ಕರಾವಾ । ಸಮುದಾವ ಉಗಾಚ ಪಾಹಾವಾ ।
ಮಾಗಣ್ಯಾಚಾ ತಗಾದಾ ನ ಲವಾವಾ । ಕಾಂಹೀಂ ಯೇಕ ॥ ೧೧ ॥
ಜಿಕಡೇ ಜಗ ತಿಕಡೇ ಜಗನ್ನಾಯೇಕ । ಕಳಲಾ ಪಾಹಿಜೇ ವಿವೇಕ ।
ರಾತ್ರೀದಿವಸ ವಿವೇಕೀ ಲೋಕ । ಸಾಂಭಾಳೀತ ಜಾತೀ ॥ ೧೨ ॥
ಜೋ ಜೋ ಲೋಕ ದೃಷ್ಟೀಸ ಪಡಿಲಾ । ತೋ ತೋ ನಷ್ಟ ಐಸಾ ಕಳಲಾ ।
ಅವಘೇಚ ನಷ್ಟ ಯೇಕಲಾ ಭಲಾ । ಕಾಶಾವರುನೀ ॥ ೧೩ ॥
ವೋಸ ಮುಲಕೀಂ ಕಾಯೇ ಪಾಹಾವೇಂ । ಲೋಕಾಂವೇಗಳೇಂ ಕೋಠೇಂ ರಾಹಾವೇಂ ।
ತಱ್ಹೇ ಖೋಟೀ ಸಾಂಡತೇಂ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಕಾಂಹೀಂ ಯೇಕ ॥ ೧೪ ॥
ತಸ್ಮಾತ ಲೋಕಿಕೀಂ ವರ್ತತಾಂ ನಯೇ । ತ್ಯಾಸ ಮಹಂತೀ ಕಾಮಾ ನಯೇ ।
ಪರತ್ರ ಸಾಧನಾಚಾ ಉಪಾಯೇ । ಶ್ರವಣ ಕರೂನ ಅಸಾವೇಂ ॥ ೧೫ ॥
ಆಪಣಾಸೀ ಬರೇಂ ಪೋಹತಾಂ ನಯೇ । ಲೋಕ ಬುಡವಾವಯಾಚೇಂ ಕೋಣ ಕಾರ್ಯ ।
ಗೋಡೀ ಆವಡೀ ವಾಯಾಂ ಜಾಯೇ । ವಿಕಲ್ಪಚಿ ಅವಘಾ ॥ ೧೬ ॥
ಅಭ್ಯಾಸೇಂ ಪ್ರಗಟ ವ್ಹಾವೇಂ । ನಾಹೀಂ ತರೀ ಝಾಂಕೋನ ಅಸಾವೇಂ ।
ಪ್ರಗಟ ಹೋಊನ ನಾಸಾವೇಂ । ಹೇಂ ಬರೇಂ ನವ್ಹೇ ॥ ೧೭ ॥
ಮಂದ ಹಳು ಹಳು ಚಾಲತೋ । ಚಪಳ ಕೈಸಾ ಅಟೋಪತೋ ।
ಅರಬೀ ಫಿರವಣಾರ ತೋ । ಕೈಸಾ ಅಸಾವಾ ॥ ೧೮ ॥
ಹೇ ಧಕಾಧಕೀಚೀಂ ಕಾಮೇಂ । ತಿಕ್ಷಣ ಬುದ್ಧೀಚೀಂ ವರ್ಮೇಂ ।
ಭೋಳ್ಯಾ ಭಾವಾರ್ಥೇಂ ಸಂಭ್ರಮೇಂ । ಕೈಸೇಂ ಘಡೇ ॥ ೧೯ ॥
ಸೇತ ಕೇಲೇಂ ಪರೀ ವಾಹೇನಾ । ಜವಾರ ಕೇಲೇಂ ಪರೀ ಫಿರೇನಾ ।
ಜನ ಮೇಳವಿಲೇಂ ಪರೀ ಧರೇನಾ । ಅಂತರ್ಯಾಮೀಂ ॥ ೨೦ ॥
ಜರೀ ಚಢತೀ ವಾಢತೀ ಆವಡೀ ಉಠೇ । ತರೀ ಪರಮಾರ್ಥ ಪ್ರಗಟೇ ।
ಘಸಘಸ ಕರಿತಾಂ ವಿಟೇ । ಸಗಟ ಲೋಕು ॥ ೨೧ ॥
ಆಪಲೇಂ ಲೋಕಾಂಸ ಮಾನೇನಾ । ಲೋಕಾಂಚೇಂ ಆಪಣಾಂಸ ಮಾನೇನಾ ।
ಅವಘಾ ವಿಕಲ್ಪಚಿ ಮನಾ । ಸಮಾಧಾನ ಕೈಚೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ನಾಸಕ ದೀಕ್ಷಾ ಸಿಂತರು ಲೋಕ । ತೇಥೇಂ ಕೈಚಾ ಅಸೇಲ ವಿವೇಕ ।
ಜೇಥೇಂ ಬಳಾವಲಾ ಅವಿವೇಕ । ತೇಥೇಂ ರಾಹಣೇಂ ಖೋಟೇಂ ॥ ೨೩ ॥
ಬಹುತ ದಿವಸ ಶ್ರಮ ಕೇಲಾ । ಸೇವಟೀಂ ಅವಘಾಚಿ ವೇರ್ಥ ಗೇಲಾ ।
ಆಪಣಾಸ ಠಾಕೇನಾ ಗಲ್ಬಲಾ । ಕೋಣೇಂ ಕರಾವಾ ॥ ೨೪ ॥
ಸಂಗೀತ ಚಾಲಿಲಾ ತರೀ ತೋ ವ್ಯಾಪ । ನಾಹೀಂ ತರೀ ಅವಘಾಚಿ ಸಂತಾಪ ।
ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಾ ವಿಕ್ಷೇಪ । ಕಿತೀ ಮ್ಹಣೌನಿ ಸಂಗಾವಾ ॥ ೨೫ ॥
ಮೂರ್ಖ ಮೂರ್ಖಪಣೇಂ ಭರಂಗಳತೀ । ಜ್ಞಾತೇಪಣೇಂ ಕೞೋ ಕರಿತೀ ।
ಹೋತೇ ದೋಹೀಂಕಡೇ ಫಜಿತೀ । ಲೋಕಾಂಮಧೇಂ ॥ ೨೬ ॥
ಕಾರಬಾರ ಆಟೋಪೇನಾ ಕರವೇನಾ । ಆಣಿ ಉಗೇಂಹಿ ರಾಹೇನಾ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಸಕಳ ಜನಾ । ಕಾಯೇ ಮ್ಹಣಾವೇಂ ॥ ೨೭ ॥
ನಾಸಕ ಉಪಾಧೀಸ ಸೋಡಾವೇಂ । ವಯ ಸಾರ್ಥಕೀಂ ಘಾಲಾವೇಂ ।
ಪರಿಭ್ರಮಣೇಂ ಕಂಠಾವೇಂ । ಕೋಠೇಂ ತರೀ ॥ ೨೮ ॥
ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕರೀನಾ । ದುಸರ್ಯಾಚೇಂ ಕಾಂಹೀಂಚ ಸೋಸೀನಾ ।
ತರೀ ಮಗ ಉದಂಡ ಯತನಾ । ವಿಕಲ್ಪಾಚೀ ॥ ೨೯ ॥
ಆತಾಂ ಹೇಂ ಆಪಣಾಚಿಪಾಸೀಂ । ಬರೇಂ ವಿಚಾರಾವೇಂ ಆಪಣಾಸೀ ।
ಅನುಕುಳ ಪಡೇಲ ತೈಸೀ । ವರ್ತಣೂಕ ಕರಾವೀ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಯೇತ್ನನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಆಠವಾ : ಉಪಾಧಿಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಸೃಷ್ಟೀಮಧೇಂ ಬಹೂ ಲೋಕ । ಪರಿಭ್ರಮಣೇಂ ಕಳೇ ಕೌತುಕ ।
ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೀಚೇ ವಿವೇಕ । ಆಡಳೋಂ ಲಾಗತೀ ॥ ೧ ॥
ಕಿತೀ ಪ್ರಪಂಚೀ ಜನ । ಅಖಂಡ ವೃತ್ತಿ ಉದಾಸೀನ ।
ಸುಖದುಃಖೇಂ ಸಮಾಧಾನ । ದಂಡಳೇನಾ ॥ ೨ ॥
ಸ್ವಭಾವೇಂಚಿ ನೇಮಕ ಬೋಲತೀ । ಸಹಜಚಿ ನೇಮಕ ಚಾಲತೀ ।
ಅಪೂರ್ವ ಬೋಲಣ್ಯಾಚೀ ಸ್ಥಿತೀ । ಸಕಳಾಂಸೀ ಮಾನೇ ॥ ೩ ॥
ಸಹಜಚಿ ತಾಳಜ್ಞಾನ ಯೇತೇಂ । ಸ್ವಭಾವೇಂಚಿ ರಾಗಜ್ಞಾನ ಉಮಟತೇಂ ।
ಸಹಜಚಿ ಕಳತ ಜಾತೇಂ । ನ್ಯಾಯೇನೀತಿಲಕ್ಷಣ ॥ ೪ ॥
ಯೇಖಾದಾ ಆಡಳೇ ಗಾಜೀ । ಸಕಳ ಲೋಕ ಅಖಂಡ ರಾಜೀ ।
ಸದಾ ಸರ್ವದಾ ಆವಡೀ ತಾಜೀ । ಪ್ರಾಣೀಮಾತ್ರಾಚೀ ॥ ೫ ॥
ಚುಕೋನ ಉದಂಡ ಆಢಳತೇಂ । ಭಾರೀ ಮನುಷ್ಯ ದೃಷ್ಟೀಸ ಪಡತೇಂ ।
ಮಹಂತಾಚೇಂ ಲಕ್ಷಣಸೇಂ ವಾಟತೇಂ । ಅಕಸ್ಮಾತ ॥ ೬ ॥
ಐಸಾ ಆಡಳತಾಂ ಲೋಕ । ಚಮತ್ಕಾರೇಂ ಗುಣಗ್ರಾಹಿಕ ।
ಕ್ರಿಯಾ ಬೋಲಣೇಂ ನೇಮಕ । ಪ್ರತ್ಯಯಾಚೇಂ ॥ ೭ ॥
ಸಕಳ ಅವಗುಣಾಮಧೇಂ ಅವಗುಣ । ಆಪಲೇ ಅವಗುಣ ವಾಟತೀ ಗುಣ ।
ಮೋಠೇಂ ಪಾಪ ಕರಂಟಪಣ । ಚುಕೇನಾ ಕೀಂ ॥ ೮ ॥
ಢಾಳೇಂಚಿ ಕಾಮ ಹೋತೇಂ ಸದಾ । ಜೇಂ ಜಪಲ್ಯಾನೇಂ ನವ್ಹೇ ಸರ್ವದಾ ।
ತೇಥೇಂ ಪೀಳಪೇಂಚಾಚೀ ಆಪದಾ । ಆಡಳೇಚಿನಾ ॥ ೯ ॥
ಯೇಕಾಸೀ ಅಭ್ಯಾಸಿತಾಂ ನ ಯೇ । ಯೇಕಾಸೀ ಸ್ವಭಾವೇಂಚಿ ಯೇ ।
ಐಸಾ ಭಗವಂತಾಚಾ ಮಹಿಮಾ ಕಾಯೇ । ಕೈಸಾ ಕಳೇನಾ ॥ ೧೦ ॥
ಮೋಠೀಂ ರಾಜಕಾರಣೇಂ ಚುಕತೀ । ರಾಜಕಾರಣಾ ವಢಾ ಲಾಗತೀ ।
ನಾನಾ ಚುಕೀಚೀ ಫಜಿತೀ । ಚಹುಂಕಡೇ ॥ ೧೧ ॥
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಚುಕೋಂ ನಯೇ । ಮ್ಹಣಿಜೇ ಉದಂಡ ಉಪಾಯೇ ।
ಉಪಾಯಾಚಾ ಅಪಾಯೇ । ಚುಕತಾಂ ಹೋಯೇ ॥ ೧೨ ॥
ಕಾಯೇ ಚುಕಲೇಂ ತೇಂ ಕಳೇನಾ । ಮನುಷ್ಯಾಚೇಂ ಮನಚಿ ವಳೇನಾ ।
ಖವಳಲಾ ಅಭಿಮಾನ ಗಳೇನಾ । ದೋಹಿಂಕಡೇ ॥ ೧೩ ॥
ಆವಘೇ ಫಡಚಿ ನಾಸತೀ । ಲೋಕಾಂಚೀಂ ಮನೇಂ ಭಂಗತೀ ।
ಕೋಠೇಂ ಚುಕತೇ ಯುಕ್ತೀ । ಕಾಂಹೀಂ ಕಳೇನಾ ॥ ೧೪ ॥
ವ್ಯಾಪೇಂವಿಣ ಆಟೋಪ ಕೇಲಾ । ತೋ ಅವಘಾ ಘಸರತಚಿ ಗೇಲಾ ।
ಅಕಲೇಚಾ ಬಂದ ನಾಹೀಂ ಘಾತಲಾ । ದುರೀದೃಷ್ಟೀನೇಂ ॥ ೧೫ ॥
ಯೇಖಾದೇಂ ಮನುಷ್ಯ ತೇಂ ಸಿಳೇಂ । ತ್ಯಾಚೇಂ ಕರಣೇಂಚಿ ಬಾವಳೇಂ
ನಾನಾ ವಿಕಲ್ಪಾಚೇಂ ಜಾಳೇಂ ।  ಕರೂನ ಟಾಕೀ ॥ ೧೬ ॥
ತೇಂ ಆಪಣಾಸೀ ಉಕಲೇನಾ । ದುಸರ್ಯಾಸ ಕಾಂಹೀಂಚ ಕಳೇನಾ ।
ನಾಚೇ ವಿಕಲ್ಪೇಂ ಕಲ್ಪನಾ । ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ॥ ೧೭ ॥
ತ್ಯಾ ಗುಪ್ತ ಕಲ್ಪನಾ ಕೋಣಾಸ ಕಳಾವ್ಯಾ । ಕೋಣೇಂ ಯೇಊನ ಆಟೋಪಾವ್ಯಾ ।
ಜ್ಯಾಚ್ಯಾ ತ್ಯಾನೇಂ ಕರಾವ್ಯಾ । ಬಳಕಟ ಬುದ್ಧಿ ॥ ೧೮ ॥
ಜ್ಯಾಸೀ ಉಪಾಧೀ ಆವರೇನಾ । ತೇಣೇಂ ಉಪಾಧೀ ವಾಢವಾವೀನಾ ।
ಸಾವಚಿತ ಕರೂನಿಯಾಂ ಮನಾ । ಸಮಾಧಾನೇಂ ಅಸಾವೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ಧಾಂವಧಾವೋಂ ಉಪಾಧೀ ವೇಷ್ಟೀ । ಆಪಣ ಕಷ್ಟೀ ಲೋಕ ಹಿ ಕಷ್ಟೀ ।
ಹೇ ಕಾಮಾ ನಯೇ ಗೋಷ್ಟೀ । ಕುಸಮುಸೇಚೀ ॥ ೨೦ ॥
ಲೋಕ ಬಹುತ ಕಷ್ಟೀ ಜಾಲಾ । ಆಪಣಹಿ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸಲಾ ।
ವೇರ್ಥಚಿ ಕೇಲಾ ಗಲ್ಬಲಾ । ಕಾಅಸಯಾಸೀ ॥ ೨೧ ॥
ಅಸೋ ಉಪಾಧೀಚೇಂ ಕಾಮ ಐಸೇಂ । ಕಾಂಹೀಂ ಬರೇಂ ಕಾಂಹೀಂ ಕಾಣೋಂಸೇಂ ।
ಸಕಳ ಸಮಜೋನ ಐಸೇಂ । ವರ್ತತಾಂ ಬರೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ಲೋಕಾಂಪಾಸೀಂ ಭಾವಾರ್ಥ ಕೈಚಾ । ಆಪಣ ಜಗವಾವಾ ತಯಾಂಚಾ ।
ಸೇವಟ ಉಪಂಢರ ಕೋಣಾಚಾ । ಪಡೋಂಚಿ ನಯೇ ॥ ೨೩ ॥
ಅಂತರಾತ್ಮ್ಯಾಕಡೇ ಸಕಳ ಲಾಗೇ । ನಿರ್ಗುಣೀಂ ಹೇಂ ಕಾಂಹೀಂಚ ನ ಲಗೇ ।
ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೀಚೇ ದಗೇ । ಚಂಚಳಾಮಧೇಂ ॥ ೨೪ ॥
ಶುದ್ಧ ವಿಶ್ರಾಂತೀಚೇಂ ಸ್ಥಳ । ತೇಂ ಏಕ ನಿರ್ಮಳ ನಿಶ್ಚಳ ।
ತೇಥೇಂ ವಿಕಾರಚಿ ಸಕಳ । ನಿರ್ವಿಕಾರ ಹೋತೀ ॥ ೨೫ ॥
ಉದ್ವೇಗ ಅವಘೇ ತುಟೋನಿ ಜಾತೀ । ಮನಾಸೀ ವಾಟೇ ವಿಶ್ರಾಂತೀ ।
ಐಸೀ ದುಲ್ಲಭ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಿತೀ । ವಿವೇಕೇಂ ಸಾಂಭಾಳಾವೀ ॥ ೨೬ ॥
ಆಪಣಾಸ ಉಪಾಧೀ ಮುಳೀಂಚ ನಾಹೀಂ । ರುಣಾನುಬಂಧೇಂ ಮಿಳಾಲೇ ಸರ್ವಹಿ ।
ಆಲ್ಯಾಗೇಲ್ಯಾಚೀ ಕ್ಷಿತೀ ನಾಹೀಂ । ಐಸೇಂ ಜಾಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೨೭ ॥
ಜೋ ಉಪಾಧೀಸ ಕಂಟಾಳಲಾ । ತೋ ನಿವಾಂತ ಹೋಊನ ಬೈಸಲಾ ।
ಆಟೋಪೇನಾ ತೋ ಗಲ್ಬಲಾ । ಕಾಸಯಾಸೀ ॥ ೨೮ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ಗಲ್ಬಲಾ ಕಾಂಹೀಂ ನಿವಳ । ಐಸಾ ಕಂಠೀತ ಜಾವಾ ಕಾಳ ।
ಜೇಣೇಂಕರಿತಾಂ ವಿಶ್ರಾಂತೀ ವೇಳ । ಆಪಣಾಸೀ ಫಾವೇ ॥ ೨೯ ॥
ಉಪಾಧೀ ಕಾಂಹೀಂ ರಾಹಾತ ನಾಹೀಂ । ಸಮಾಧಾನಾಯೇವಢೇಂ ಥೋರ ನಾಹೀಂ ।
ನರದೇಹೇ ಪ್ರಾಪ್ತ ಹೋತ ನಾಹೀಂ । ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಾ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಉಪಾಧಿಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಆಠವಾ ॥
ಸಮಾಸ ನವವಾ : ರಾಜಕಾರಣನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಜ್ಞಾನೀ ಆಣೀ ಉದಾಸ । ಸಮುದಾಯಾಚಾ ಹವ್ಯಾಸ ।
ತೇಣೇಂ ಅಖಂಡ ಸಾವಕಾಶ । ಯೇಕಾಂತ ಸೇವಾವಾ ॥ ೧ ॥
ಜೇಥೇಂ ತಜವೀಜಾ ಕಳತೀ । ಅಖಂಡ ಚಾಳಣಾ ನಿಘತೀ ।
ಪ್ರಾಣೀಮಾತ್ರಾಚೀ ಸ್ಥಿತೀ ಗತೀ । ಕಳೋಂ ಯೇತೇ ॥ ೨ ॥
ಜರೀ ಹಾ ಚಾಳಣಾಚಿ ಕರೀನಾ । ತರೀ ಕಾಂಹೀಂಚ ಉಮಜೇನಾ ।
ಹಿಸೇಬಝಾಡಾಚಿ ಪಾಹೀನಾ । ದಿವಾಳಖೋರ ॥ ೩ ॥
ಯೇಕ ಮಿರಾಸೀ ಸಾಧಿತೀ । ಯೇಕ ಸೀಧ್ಯಾ ಗವಾವಿತೀ ।
ವ್ಯಾಪಕಪಣಾಚೀ ಸ್ಥಿತೀ । ಐಸೀ ಆಹೇ ॥ ೪ ॥
ಜೇಣೇಂ ಜೇಂ ಜೇಂ ಮನೀಂ ಧರಿಲೇಂ । ತೇಂ ತೇಂ ಆಧೀಂಚ ಸಮಜಲೇಂ ।
ಕೃತ್ರಿಮ ಅವಘೇಂಚಿ ಖುಂಟಲೇಂ । ಸಹಜಚಿ ಯೇಣೇಂ ॥ ೫ ॥
ಅಖಂಡ ರಾಹತಾಂ ಸಲಗೀ ಹೋತೇ । ಅತಿಪರಿಚಯೇಂ ಅವಜ್ಞಾ ಘಡತೇ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ವಿಶ್ರಾಂತೀ ತೇ । ಘೇತಾಂ ನಯೇ ॥ ೬ ॥
ಆಳಸೇಂ ಆಳಸ ಕೇಲಾ । ತರೀ ಮಗ ಕಾರಬಾರಚಿ ಬುಡಾಲಾ ।
ಅಂತರಹೇತ ಚುಕತ ಗೇಲಾ । ಸಮುದಾಯಾಚಾ ॥ ೭ ॥
ಉದಂಡ ಉಪಾಸನೇಚೀಂ ಕಾಮೇಂ । ಲಾವೀತ ಜಾವೀಂ ನಿತ್ಯನೇಮೇಂ ।
ಅವಕಾಶ ಕೈಂಚಾ ಕೃತ್ರಿಮೇಂ । ಕರಾವಯಾಸೀ ॥ ೮ ॥
ಚೋರ ಭಾಂಡಾರೀ ಕರಾವಾ । ಘಸರತಾಂಚ ಸಾಂಭಾಳಾವಾ ।
ಗೋವಾ ಮೂರ್ಖಪಣಾಚಾ ಕಾಢಾವಾ । ಹಳು ಹಳು ॥ ೯ ॥
ಯಾ ಅವಘ್ಯಾ ಪಹಿಲ್ಯಾಚ ಗೋಷ್ಟೀ । ಪ್ರಾಣೀ ಕೋಣೀ ನವ್ಹತಾ ಕಷ್ಟೀ ।
ರಾಜಕಾರಣೇಂ ಮಂಡಳ ವೇಷ್ಟೀ । ಚಹುಂಕಡೇ ॥ ೧೦ ॥
ನಷ್ಟಾಸೀ ನಷ್ಟ ಯೋಜಾವೇ । ವಾಚಳಾಸೀ ವಾಚಾಳ ಆಣಾವೇ ।
ಆಪಣಾವರೀ ವಿಕಲ್ಪಾಚೇ ಗೋವೇ । ಪಡೋಂಚ ನೇದೀ ॥ ೧೧ ॥
ಕಾಂಟೀನೇಂ ಕಾಂಟೀ ಝಾಡಾವೀ । ಝಾಡಾವೀ ಪರೀ ತೇ ಕಳೋಂ ನೇದಾವೀ ।
ಕಳಕಟೇಪಣಾಚೀ ಪದವೀ । ಅಸೋಂ ದ್ಯಾವೀ ॥ ೧೨ ॥
ನ ಕಳತಾಂ ಕರೀ ಕಾರ್ಯ ಜೇಂ ತೇಂ । ತೇಂ ಕಾಮ ತತ್ಕಾಳಚಿ ಹೋತೇಂ ।
ಗಚಗಚೇಂತ ಪಡತಾಂ ತೇಂ । ಚಮತ್ಕಾರೇಂ ನವ್ಹೇ ॥ ೧೩ ॥
ಐಕೋನೀ ಆವಡೀ ಲಾಗಾವೀ । ದೇಖೋನೀ ಬಳಕಟಚಿ ವ್ಹಾವೀ ।
ಸಲಗೀನೇಂ ಆಪಲೀ ಪದವೀ । ಸೇವಕಾಮಧೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ಕೋಣೀಯೇಕ ಕಾಮ ಕರಿತಾಂ ಹೋತೇಂ । ನ ಕರಿತಾಂ ತೇಂ ಮಾಗೇಂ ಪಡತೇಂ ।
ಯಾ ಕಾರಣೇಂ ಢಿಲೇಪಣ ತೇಂ । ಅಸೋಂಚಿ ನಯೇ ॥ ೧೫ ॥
ಜೋ ದುಸರ್ಯಾವರೀ ವಿಶ್ವಾಸಲಾ । ತ್ಯಾಚಾ ಕಾರ್ಯಭಾಗ ಬುಡಾಲಾ ।
ಜೋ ಆಪಣಚಿ ಕಷ್ಟತ ಗೇಲಾ । ತೋಚಿ ಭಲಾ ॥ ೧೬ ॥
ಅವಘ್ಯಾಸ ಅವಘೇಂ ಕಳಲೇಂ । ತೇವ್ಹಾಂ ತೇಂ ರಿತೇಂ ಪಡಿಲೇಂ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಐಸೇಂ ಘಡಲೇಂ । ನ ಪಾಹಿಜೇ ಕೀಂ ॥ ೧೭ ॥
ಮುಖ್ಯ ಸೂತ್ರ ಹಾತೀಂ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಕರಣೇಂ ತೇಂ ಲೋಕಾಂಕರವೀಂ ಕರವಾವೇಂ ।
ಕಿತ್ತೇಕ ಖಲಕ ಉಗವಾವೇ । ರಾಜಕಾರಣಾಮಧೇಂ ॥ ೧೮ ॥
ಬೋಲಕೇ ಪಹಿಲವಾನ ಕಳಕಟೇ । ತಯಾಸೀಚ ಘ್ಯಾವೇ ಝಟೇ ।
ದುರ್ಜನೇಂ ರಾಜಕಾರಣ ದಾಟೇ । ಐಸೇಂ ನ ಕರಾವೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ಗ್ರಾಮಣ್ಯ ವರ್ಮೀಂ ಸಾಂಪಡಾವೇಂ । ರಗಡೂನ ಪೀಠಚಿ ಕರಾವೇಂ ।
ಕರೂನಿ ಮಾಗುತೀ ಸಾಂವರಾವೇಂ । ಬುಡಊಂ ನಯೇ ॥ ೨೦ ॥
ಖಳದುರ್ಜನಾಸೀ ಭ್ಯಾಲೇಂ । ರಾಜಕಾರಣ ನಾಹೀಂ ರಾಖಿಲೇಂ ।
ತೇಣೇಂ ಅವಘೇಂ ಪ್ರಗಟ ಜಾಲೇಂ । ಬರೇಂ ವಾಈಟ ॥ ೨೧ ॥
ಸಮುದಾವ ಪಾಹಿಜೇ ಮೋಠಾ । ತರೀ ತನಾವಾ ಅಸಾವ್ಯಾ ಬಳಕಟಾ ।
ಮಠ ಕರುನೀ ತಾಠಾ । ಧರೂಂ ನಯೇ ॥ ೨೨ ॥
ದುರ್ಜನ ಪ್ರಾಣೀ ಸಮಜಾವೇ । ಪರೀ ತೇ ಪ್ರಗಟ ನ ಕರಾವೇ ।
ಸಜ್ಜನಾಪರೀಸ ಆಳವಾವೇ । ಮಹತ್ವ ದೇಉನೀ ॥ ೨೩ ॥
ಜನಾಮಧೇಂ ದುರ್ಜನ ಪ್ರಗಟ । ತರೀ ಮಗ ಅಖಂಡ ಖಟಖಟ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ತೇ ವಾಟ । ಬುಝೂನಿ ಟಾಕಾವೀ ॥ ೨೪ ॥
ಗನೀಮಾಚ್ಯಾ ದೇಖತಾಂ ಫೌಜಾ । ರಣಶೂರಾಂಚ್ಯಾ ಫುರ್ಫುರಿತೀ ಭುಜಾ ।
ಐಸಾ ಪಾಹಿಜೇ ಕಿಂ ರಾಜಾ । ಕೈಪಕ್ಷೀ ಪರಮಾರ್ಥೀ ॥ ೨೫ ॥
ತಯಾಸ ದೇಖತಾಂ ದುರ್ಜನ ಧಾಕೇ । ಬೈಸವೀ ಪ್ರಚಿತೀಚೇ ತಡಾಖೇ ।
ಬಂಡಪಾಷಾಂಡಾಚೇ ವಾಖೇ । ಸಹಜಚಿ ಹೋತೀ ॥ ೨೬ ॥
ಹೇ ಧೂರ್ತಪಣಾಚೀಂ ಕಾಮೇಂ । ರಾಜಕಾರಣ ಕರಾವೇಂ ನೇಮೇಂ ।
ಢಿಲೇಪಣಾಚ್ಯಾ ಸಂಭ್ರಮೇಂ । ಜಾಊಂ ನಯೇ ॥ ೨೭ ॥
ಕೋಠೇಂಚ ಪಡೇನಾ ದೃಷ್ಟೀಂ । ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ತ್ಯಾಚ್ಯಾ ಗೋಷ್ಟೀ ।
ವಾಗ್ವಿಳಾಸೇಂ ಸಕಳ ಸೃಷ್ಟೀ । ವೇಧಿಲೀ ತೇಣೇಂ ॥ ೨೮ ॥
ಹುಂಬ್ಯಾಸೀಂ ಹುಂಬಾ ಲಾಊನ ದ್ಯಾವಾ । ಟೋಣಪ್ಯಾಸ ಟೋಣಪಾ ಆಣಾವಾ ।
ಲೌಂದಾಸ ಪುಢೇಂ ಉಭಾ ಕರಾವಾ । ದುಸರಾ ಲೌಂದ ॥ ೨೯ ॥
ಧಟಾಸೀ ಆಣಾವಾ ಧಟ । ಉತ್ಧಟಾಸೀ ಪಾಹಿಜೇ ಉತ್ಧಟ ।
ಖಟನಟಾಸೀ ಖಟನಟ । ಅಗತ್ಯ ಕರೀ ॥ ೩೦ ॥
ಜೈಶಾಸ ತೈಸಾ ಜೇವ್ಹಾಂ ಭೇಟೇ । ತೇವ್ಹಾಂ ಮಜ್ಯಾಲಸೀ ಥಾಟೇ ।
ಇತುಕೇಂ ಹೋತೇಂ ಪರೀ ಧನೀ ಕೋಠೇಂ । ದೃಷ್ಟೀಸ ನ ಪಡೇ ॥ ೩೧ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ರಾಜಕಾರಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ನವವಾ ॥
ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ : ವಿವೇಕಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಜೇಥೇಂ ಅಖಂಡ ನಾನಾ ಚಾಳಣಾ । ಜೇಥೇಂ ಅಖಂಡ ನಾನಾ ಧಾರಣಾ ।
ಜೇಥೇಂ ಅಖಂಡ ರಾಜಕಾರಣಾ । ಮನಾಸೀ ಆಣಿತೀ ॥ ೧ ॥
ಸೃಷ್ಟೀಮಧೇಂ ಉತ್ತಮ ಗುಣ । ತಿತುಕೇಂ ಚಾಲೇ ನಿರೂಪಣ ।
ನಿರೂಪಣಾವಿಣ ಕ್ಷಣ । ರಿಕಾಮಾ ನಾಹೀಂ ॥ ೨ ॥
ಚರ್ಚಾ ಆಶಂಕಾ ಪ್ರತ್ಯೋತ್ತರೇಂ । ಕೋಣ ಖೋಟೇಂ ಕೋಣ ಖರೇಂ ।
ನಾನಾ ವಗತ್ರುತ್ವೇಂ ಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರೇಂ । ನಾನಾ ಚರ್ಚಾ ॥ ೩ ॥
ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗ ವಿಶದ ಕಳೇ । ಉಪಾಸನಾಮಾರ್ಗ ಆಕಳೇ ।
ಜ್ಞಾನವಿಚಾರ ನಿವಳೇ । ಅಂತರ್ಯಾಮೀಂ ॥ ೪ ॥
ವೈರಾಗ್ಯಾಚೀ ಬಹು ಆವಡೀ । ಉದಾಸ ವೃತ್ತೀಚೀ ಗೋಡೀ ।
ಉದಂಡ ಉಪಾಧೀ ತರೀ ಸೋಡೀ । ಲಾಗೋಂಚ ನೇದೀ ॥ ೫ ॥
ಪ್ರಬಂದಾಚೀಂ ಪಾಠಾಂತರೇಂ । ಉತ್ತರಾಸೀ ಸಂಗೀತ ಉತ್ತರೇಂ ।
ನೇಮಕ ಬೋಲತಾಂ ಅಂತರೇಂ । ನಿವವೀ ಸಕಳಾಂಚೀಂ ॥ ೬ ॥
ಆವಡೀ ಲಾಗಲೀ ಬಹು ಜನಾ । ತೇಥೇಂ ಕೋಣಾಚೇಂ ಕಾಂಹೀಂ ಚಾಲೇನಾ ।
ದಳವಟ ಪಡಿಲಾ ಅನುಮಾನಾ । ಯೇಈಲ ಕೈಸಾ ॥ ೭ ॥
ಉಪಾಸನಾ ಕರೂನಿಯಾಂ ಪುಢೇಂ । ಪುರವಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ಚಹುಂಕಡೇ ।
ಭೂಮಂಡಳೀಂ ಜಿಕಡೇ ತಿಕಡೇ । ಜಾಣತೀ ತಯಾ ॥ ೮ ॥
ಜಾಣತೀ ಪರೀ ಆಡಳೇನಾ । ಕಾಯೇ ಕರಿತೋ ತೇಂ ಕಳೇನಾ ।
ನಾನಾ ದೇಸೀಚೇ ಲೋಕ ನಾನಾ। ಯೇಊನ ಜಾತೀ ॥ ೯ ॥
ತಿತುಕ್ಯಾಂಚೀಂ ಅಂತರೇಂ ಧರಾವೀಂ । ವಿವೇಕೇಂ ವಿಚಾರೇಂ ಭರಾವೀಂ ।
ಕಡೋವಿಕಡೀಚೀಂ ವಿವರಾವೀಂ । ಅಂತಃಕರ್ಣೇಂ ॥ ೧೦ ॥
ಕಿತೀ ಲೋಕ ತೇಂ ಕಳೇನಾ । ಕಿತೀ ಸಮುದಾವ ಆಕಳೇನಾ ।
ಸಕಳ ಲೋಕ ಶ್ರವಣಮನನಾ । ಮಧ್ಯೇಂ ಘಾಲೀ ॥ ೧೧ ॥
ಫಡ ಸಮಜಾವಿಸೀ ಕರಣೇಂ । ಗದ್ಯಪದ್ಯ ಸಾಂಗಣೇಂ ।
ಪರಾಂತರಾಸೀ ರಾಖಣೇಂ । ಸರ್ವಕಾಳ ॥ ೧೨ ॥
ಐಸಾ ಜ್ಯಾಚಾ ದಂಡಕ । ಅಖಂಡ ಪಾಹಾಣೇಂ ವಿವೇಕ ।
ಸಾವಧಾಪುಢೇಂ ಅವಿವೇಕ । ಯೇಈಲ ಕೈಚಾ ॥ ೧೩ ॥
ಜಿತುಕೇಂ ಕಾಂಹೀಂ ಆಪಣಾಸೀ ಠಾವೇಂ । ತಿತುಕೇಂ ಹಳುಹಳು ಸಿಕವಾವೇಂ ।
ಶಾಹಾಣೇಂ ಕರೂನೀ ಸೋಡಾವೇ । ಬಹುತ ಜನ ॥ ೧೪ ॥
ಪರೋಪರೀಂ ಸಿಕವಣೇಂ । ಆಡಣುಕಾ ಸಾಂಗತ ಜಾಣೇಂ ।
ನಿವಳ ಕರುನೀ ಸೋಡಣೇಂ । ನಿಸ್ಪೃಹಾಸೀ ॥ ೧೫ ॥
ಹೋಈಲ ತೇಂ ಆಪಣ ಕರಾವೇಂ । ನ ಹೋತಾಂ ಜನಾಕರವೀಂ ಕರವಾವೇಂ ।
ಭಗವದ್ಭಜನ ರಾಹಾವೇಂ । ಹಾ ಧರ್ಮ ನವ್ಹೇ ॥ ೧೬ ॥
ಆಪಣ ಕರಾವೇಂ ಕರವಾವೇಂ । ಆಪಣ ವಿವರಾವೇಂ ವಿವರವಾವೇಂ ।
ಆಪಣ ಧರಾವೇಂ ಧರವಾವೇಂ । ಭಜನಮಾರ್ಗಾಸೀ ॥ ೧೭ ॥
ಜುನ್ಯಾ ಲೋಕಾಂಚಾ ಕಂಟಾಳಾ ಆಲಾ । ತರೀ ನೂತನ ಪ್ರಾಂತ ಪಾಹಿಜೇ ಧರಿಲಾ ।
ಜಿತುಕೇಂ ಹೋಈಲ ತಿತುಕ್ಯಾಲಾ । ಆಳಸ ಕರೂಂ ನಯೇ ॥ ೧೮ ॥
ದೇಹ್ಯಾಚಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಬುಡಾಲಾ । ಮ್ಹಣಿಜೇ ಮಹಂತ ಬುಡಾಲಾ ।
ಲಾಗವೇಗೇಂ ನೂತನ ಲೋಕಾಂಲಾ । ಶಾಹಾಣೇ ಕರಾವೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ಉಪಾಧೀಂತ ಸಾಂಪಡೋಂ ನಯೇ । ಉಪಾಧೀಸ ಕಂಟಾಳೋಂ ನಯೇ ।
ನಿಸುಗಪಣ ಕಾಮಾ ನಯೇ । ಕೋಣೀಯೇಕವಿಷೀಂ ॥ ೨೦ ॥
ಕಾಮ ನಾಸಣಾರ ನಾಸತೇಂ । ಆಪಣ ವೇಡೇಂ ಉಗೇಂ ಚ ಪಾಹಾತೇಂ ।
ಆಳಸೀ ಹೃದಯಸುನ್ಯ ತೇಂ । ಕಾಯೇ ಕರೂಂ ಜಾಣೇಂ ॥ ೨೧ ॥
ಧಕಾಧಕೀಚಾ ಮಾಮಲಾ । ಕೈಸಾ ಘಡೇ ಅಶಕ್ತಾಲಾ ।
ನಾನಾ ಬುದ್ಧಿ ಶಕ್ತಾಲಾ । ಮ್ಹಣೋನೀ ಶಿಕವಾವ್ಯಾ ॥ ೨೨ ॥
ವ್ಯಾಪ ಹೋಈಲ ತೋಂ ರಾಹಾವೇಂ । ವ್ಯಾಪ ರಾಹಾತಾಂ ಉಠೋನ ಜಾವೇಂ ।
ಆನಂದರೂಪ ಫಿರಾವೇಂ । ಕೋಠೇಂ ತಱ್ಹೀ ॥ ೨೩ ॥
ಉಪಾಧೀಪಾಸೂನ ಸುಟಲಾ । ತೋ ನಿಸ್ಪೃಹಪಣೇಂ ಬಳಾವಲಾ ।
ಜಿಕಡೇ ಸಾನುಕೂಳ ತಿಕಡೇ ಚಾಲಿಲಾ । ಸಾವಕಾಸ ॥ ೨೪ ॥
ಕೀರ್ತಿ ಪಾಹಾತಂ ಸುಖ ನಾಹೀಂ । ಸುಖ ಪಾಹಾತಾಂ ಕೀರ್ತಿ ನಾಹೀಂ ।
ಕೇಲ್ಯಾವಿಣ ಕಾಂಹೀಂಚ ನಾಹೀಂ । ಕೋಠೇಂ ತಱ್ಹೀ ॥ ೨೫ ॥
ಯೇರವೀಂ ಕಾಯ ರಾಹಾತೇಂ । ಹೋಣಾರ ತಿತುಕೇಂ ಹೋಊನ ಜಾತೇಂ ।
ಪ್ರಾಣೀ ಮಾತ್ರ ಅಶಕ್ತ ತೇಂ । ಪುಢೇಂ ಆಹೇ ॥ ೨೬ ॥
ಅಧೀಂಚ ತಕವಾ ಸೋಡಿಲಾ । ಮಧೇಂಚಿ ಧೀವಸಾ ಸಾಂಡಿಲಾ ।
ತರೀ ಸಂಸಾರ ಹಾ ಸೇವಟಾಲಾ । ಕೈಸಾ ಪಾವೇ ॥ ೨೭ ॥
ಸಂಸಾರ ಮುಳೀಂಚ ನಾಸಕಾ । ವಿವೇಕೇಂ ಕರಾವಾ ನೇಟಕಾ ।
ನೇಟಕಾ ಕರಿತಾಂ ಫಿಕಾ । ಹೋತ ಜಾತೋ ॥ ೨೮ ॥
ಐಸಾ ಯಾಚಾ ಜಿನಸಾನಾ । ಪಾಹಾತಾಂ ಕಳೋಂ ಯೇತೇಂ ಮನಾ ।
ಪರಂತು ಧೀರ ಸಾಂಡಾವಾನಾ । ಕೋಣೀಯೇಕೇಂ ॥ ೨೯ ॥
ಧೀರ ಸಾಂಡಿತಾಂ ಕಯೇ ಹೋತೇಂ । ಅವಘೇಂ ಸೋಸಾವೇಂ ಲಾಗತೇಂ ।
ನಾನಾ ಬುದ್ಧಿ ನಾನಾ ಮತೇಂ । ಶಾಹಾಣಾ ಜಾಣೇ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ವಿವೇಕಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ ॥
ದಶಕ ಏಕೋಣವಿಸಾವಾ ಸಮಾಪ್ತ ॥

Explore More