দশক দুসৰা : মূৰ্খলক্ষণাংচা
সমাস পহিলা : মূৰ্খলক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : মূৰ্খলক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দুসৰা : উত্তম লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস তিসৰা : কুৱিদ্যা লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস চৱথা : ভক্তি নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস পাচৱা : ৰজোগুণ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস সহাৱা : তমোগুণ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস সাতৱা : সত্ত্ৱগুণ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস আঠৱা : সদ্ৱিদ্যা নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস নৱৱা : ৱিৰক্ত লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস দহাৱা : পঢতমুৰ্খ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
সমাস পহিলা : মূৰ্খলক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ওঁ নমোজি গজাননা । যেকদংতা ত্ৰিনযনা ।
কৃপাদৃষ্টি ভক্তজনা অৱলোকাৱেং ॥ ১॥
কৃপাদৃষ্টি ভক্তজনা অৱলোকাৱেং ॥ ১॥
তুজ নমূং ৱেদমাতে । শ্ৰীশাৰদে ব্ৰহ্মসুতে ।
অংতৰী ৱসে কৃপাৱংতে । স্ফূৰ্তিৰূপেং ॥ ২॥
অংতৰী ৱসে কৃপাৱংতে । স্ফূৰ্তিৰূপেং ॥ ২॥
ৱংদূন সদ্গুৰুচৰণ । কৰূন ৰঘুনাথস্মৰণ ।
ত্যাগাৰ্থ মূৰ্খলক্ষণ । বোলিজেল ॥ ৩॥
ত্যাগাৰ্থ মূৰ্খলক্ষণ । বোলিজেল ॥ ৩॥
যেক মূৰ্খ যেক পঢতমূৰ্খ । উভয লক্ষণীং কৌতুক ।
শ্ৰোতীং সাদৰ ৱিৱেক । কেলা পাহিজে ॥ ৪॥
শ্ৰোতীং সাদৰ ৱিৱেক । কেলা পাহিজে ॥ ৪॥
পঢতমূৰ্খাচেং লক্ষণ । পুঢিলে সমাসীং নিৰূপণ ।
সাঅৱধ হোঊনি ৱিচক্ষণ । পৰিসোত পুঢেং ॥ ৫॥
সাঅৱধ হোঊনি ৱিচক্ষণ । পৰিসোত পুঢেং ॥ ৫॥
আতাং প্ৰস্তুত ৱিচাৰ । লক্ষণেং সাংগতাং অপাৰ ।
পৰি কাংহীং যেক তত্পৰ । হোঊন ঐকা ॥ ৬॥
পৰি কাংহীং যেক তত্পৰ । হোঊন ঐকা ॥ ৬॥
জে প্ৰপংচিক জন । জযাংস নাহীং আত্মজ্ঞান ।
জে কেৱল় অজ্ঞান । ত্যাংচীং লক্ষণেং ॥ ৭॥
জে কেৱল় অজ্ঞান । ত্যাংচীং লক্ষণেং ॥ ৭॥
জন্মলা জযাংচে উদৰীং । তযাসি জো ৱিৰোধ কৰী ।
সখী মনিলী অংতুৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৮॥
সখী মনিলী অংতুৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৮॥
সাংডূন সৰ্ৱহী গোত । স্ত্ৰীআধেন জীৱিত ।
সাংগে অংতৰীংচী মাত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৯॥
সাংগে অংতৰীংচী মাত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৯॥
পৰস্ত্ৰীসীং প্ৰেমা ধৰী । শ্ৱশুৰগৃহী ৱাস কৰী ।
কুল়েংৱিণ কন্যা ৱৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১০॥
কুল়েংৱিণ কন্যা ৱৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১০॥
সমৰ্থাৱৰী অহংতা । অংতৰীং মানী সমতা ।
সামৰ্থ্যেংৱিণ কৰী সত্তা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১১॥
সামৰ্থ্যেংৱিণ কৰী সত্তা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১১॥
আপলী আপণ কৰী স্তুতী । স্ৱদেশীং ভোগী ৱিপত্তি ।
সাংগে ৱডিলাংচী কীৰ্তী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১২॥
সাংগে ৱডিলাংচী কীৰ্তী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১২॥
অকাৰণ হাস্য কৰী । ৱিৱেক সাংগতাং ন ধৰী ।
জো বহুতাংচা ৱৈৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৩॥
জো বহুতাংচা ৱৈৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৩॥
আপুলীং ধৰূনিযাং দুৰী । পৰাৱ্যাসীং কৰী মীত্ৰী ।
পৰন্যূন বোলে ৰাত্ৰীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৪॥
পৰন্যূন বোলে ৰাত্ৰীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৪॥
বহুত জাগতে জন । তযাংমধ্যেং কৰী শযন ।
পৰস্থল়ীং বহু ভোজন- । কৰী, তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৫॥
পৰস্থল়ীং বহু ভোজন- । কৰী, তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৫॥
মান অথৱা অপমান । স্ৱযেং কৰী পৰিচ্ছিন্ন ।
সপ্ত ৱেসনীং জযাচেং মন । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৬॥
সপ্ত ৱেসনীং জযাচেং মন । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৬॥
ধৰূন পৰাৱী আস । প্ৰেত্ন সাংডী সাৱকাস ।
নিসুগাঈচা সংতোষ- । মানী, তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৭॥
নিসুগাঈচা সংতোষ- । মানী, তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৭॥
ঘৰীং ৱিৱেক উমজে । আণি সভেমধ্যেং লাজে ।
শব্দ বোলতাং নিৰ্বুজে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৮॥
শব্দ বোলতাং নিৰ্বুজে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৮॥
আপণাহূন জো শ্ৰেষ্ঠ । তযাসীং অত্যংত নিকট ।
সিকৱেণেচা মানী ৱীট । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৯॥
সিকৱেণেচা মানী ৱীট । তো যেক মূৰ্খ ॥ ১৯॥
নাযেকে ত্যাংসী সিকৱী । ৱডিলাংসী জাণীৱ দাৱী ।
জো আৰজাস গোৱী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২০॥
জো আৰজাস গোৱী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২০॥
যেকাযেকীং যেকসৰা । জালা ৱিষঈং নিলাজিৰা ।
মৰ্যাদা সাংডূন সৈৰা- । ৱৰ্তে, তো যেক মূৰ্খ ॥ ২১॥
মৰ্যাদা সাংডূন সৈৰা- । ৱৰ্তে, তো যেক মূৰ্খ ॥ ২১॥
ঔষধ ন ঘে অসোন ৱেথা । পথ্য ন কৰী সৰ্ৱথা ।
ন মিল়ে আলিযা পদাৰ্থা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২২ ।
সংগেংৱিণ ৱিদেশ কৰী । ৱোল়খীৱিণ সংগ ধৰী ।
উডী ঘালী মাহাপুৰীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৩॥
ন মিল়ে আলিযা পদাৰ্থা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২২ ।
সংগেংৱিণ ৱিদেশ কৰী । ৱোল়খীৱিণ সংগ ধৰী ।
উডী ঘালী মাহাপুৰীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৩॥
আপণাস জেথেং মান । তেথেং অখংড কৰী গমন ।
ৰক্ষূং নেণে মানাভিমান । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৪॥
ৰক্ষূং নেণে মানাভিমান । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৪॥
সেৱক জালা লক্ষ্মীৱংত । তযাচা হোয অংকিত ।
সৰ্ৱকাল় দুশ্চিত্ত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৫॥
সৰ্ৱকাল় দুশ্চিত্ত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৫॥
ৱিচাৰ ন কৰিতাং কাৰণ । দংড কৰী অপৰাধেংৱিণ ।
স্ৱল্পাসাঠীং জো কৃপণ । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৬॥
স্ৱল্পাসাঠীং জো কৃপণ । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৬॥
দেৱলংড পিতৃলংড । শক্তিৱীণ কৰী তোড ।
জ্যাচে মুখীং ভংডউভংড । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৭॥
জ্যাচে মুখীং ভংডউভংড । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৭॥
ঘৰীচ্যাৱৰী খায দাঢা । বাহেৰী দীন বাপুডা ।
ঐসা জো কাং ৱেড মূঢা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৮॥
ঐসা জো কাং ৱেড মূঢা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৮॥
নীচ যাতীসীং সাংগাত । পৰাংগনেসীং যেকাংত ।
মাৰ্গেং জায খাত খাত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৯॥
মাৰ্গেং জায খাত খাত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ২৯॥
স্ৱযেং নেণে পৰোপকাৰ । উপকাৰাচা অনোপকাৰ ।
কৰী থোডেং বোলে ফাৰ । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩০॥
কৰী থোডেং বোলে ফাৰ । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩০॥
তপীল় খাদাড আল়সী । কুশ্চীল় কুটীল় মানসীং ।
ধাৰীষ্ট নাহীং জযাপাসীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩১॥
ধাৰীষ্ট নাহীং জযাপাসীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩১॥
ৱিদ্যা ৱৈভৱ না ধন । পুৰুষাৰ্থ সামৰ্থ্য না মান ।
কোৰডাচ ৱাহে অভিমান । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩২॥
কোৰডাচ ৱাহে অভিমান । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩২॥
লংডী লটিকা লাবাড । কুকৰ্মী কুটীল় নিচাড ।
নিদ্ৰা জযাচী ৱাড । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৩॥
নিদ্ৰা জযাচী ৱাড । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৩॥
উংচীং জাঊন ৱস্ত্ৰ নেসে । চৌবাৰাং বাহেৰী বৈসে ।
সৰ্ৱকাল় নগ্ন দিসে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৪॥
সৰ্ৱকাল় নগ্ন দিসে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৪॥
দংত চক্ষু আণী ঘ্ৰাণ । পাণী ৱসন আণী চৰণ ।
সৰ্ৱকাল় জযাচে মল়িণ । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৫॥
সৰ্ৱকাল় জযাচে মল়িণ । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৫॥
ৱৈধৃতি আণী ৱিতিপাত । নানা কুমুহূৰ্তেং জাত ।
অপশকুনেং কৰী ঘাত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৬॥
অপশকুনেং কৰী ঘাত । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৬॥
ক্ৰোধেং অপমানেং কুবুদ্ধি । আপণাস আপণ ৱধী ।
জযাস নাহীং দৃঢ বুদ্ধি । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৭॥
জযাস নাহীং দৃঢ বুদ্ধি । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৭॥
জিৱলগাংস পৰম খেদী । সুখাচা শব্দ তোহি নেদী ।
নীচ জনাস ৱংদী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৮॥
নীচ জনাস ৱংদী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৮॥
আপণাস ৰাখে পৰোপৰী । শৰণাগতাংস অৱ্হেৰী ।
লক্ষ্মীচা ভৰৱসা ধৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৯॥
লক্ষ্মীচা ভৰৱসা ধৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৩৯॥
পুত্ৰ কল়ত্ৰ আণী দাৰা । ইতুকাচি মানুনিযাং থাৰা ।
ৱিসৰোন গেলা ঈশ্ৱৰা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪০॥
ৱিসৰোন গেলা ঈশ্ৱৰা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪০॥
জৈসেং জৈসেং কৰাৱেং । তৈসেং তৈসেং পাৱাঅৱেং ।
হে জযাস নেণৱে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪১॥
হে জযাস নেণৱে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪১॥
পুৰুষাচেনি অষ্টগুণেং । স্ত্ৰিযাংস ঈশ্ৱৰী দেণেং ।
ঐশা কেল্যা বহুত জেণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪২॥
ঐশা কেল্যা বহুত জেণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪২॥
দুৰ্জনাচেনি বোলেং । মৰ্যাদা সাংডূন চালে ।
দিৱসা ঝাংকিলে ডোল়ে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৩॥
দিৱসা ঝাংকিলে ডোল়ে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৩॥
দেৱদ্ৰোহী গুৰুদ্ৰোহী । মাতৃদ্ৰোহী পিতৃদ্ৰোহী ।
ব্ৰহ্মদ্ৰোহী স্ৱামীদ্ৰোহী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৪॥
ব্ৰহ্মদ্ৰোহী স্ৱামীদ্ৰোহী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৪॥
পৰপীডেচেং মানী সুখ । পসসংতোষাচেং মানী দুঃখ ।
গেলে ৱস্তূচা কৰী শোক । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৫॥
গেলে ৱস্তূচা কৰী শোক । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৫॥
আদৰেংৱিণ বোলণেং । ন পুসতাং সাঅক্ষ দেণেং ।
নিংদ্য ৱস্তু আংগিকাৰণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৬॥
নিংদ্য ৱস্তু আংগিকাৰণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৬॥
তুক তোডূন বোলে । মাৰ্গ সাংডূন চালে ।
কুকৰ্মী মিত্ৰ কেলে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৭॥
কুকৰ্মী মিত্ৰ কেলে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৭॥
পত্য ৰাখোং নেণেং কদা । ৱিনোদ কৰী সৰ্ৱদা ।
হাসতাং খিজে পেটে দ্ৱংদা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৮॥
হাসতাং খিজে পেটে দ্ৱংদা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৮॥
হোড ঘালী অৱঘড । কাজেংৱিণ কৰী বডবড ।
বোলোংচি নেণে মুখজড । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৯॥
বোলোংচি নেণে মুখজড । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৪৯॥
ৱস্ত্ৰ শাস্ত্ৰ দোনী নসে । উংচে স্থল়ীং জাঊন বৈসে ।
জো গোত্ৰজাংস ৱিশ্ৱাসে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫০॥
জো গোত্ৰজাংস ৱিশ্ৱাসে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫০॥
তশ্কৰাসী ৱোল়খী সাংগে । দেখিলী ৱস্তু তেচি মাগে ।
আপলেং আন্হীত কৰী ৰাগেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫১॥
আপলেং আন্হীত কৰী ৰাগেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫১॥
হীন জনাসীং বৰোবৰী । বোল বোলে সৰোত্তৰীং ।
ৱামহস্তেং প্ৰাশন কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫২॥
ৱামহস্তেং প্ৰাশন কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫২॥
সমৰ্থাসীং মত্সৰ ধৰী । অলভ্য ৱস্তূচা হেৱা কৰী ।
ঘৰীচা ঘৰীং কৰী চোৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৩॥
ঘৰীচা ঘৰীং কৰী চোৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৩॥
সাংডূনিযাং জগদীশা । মনুষ্যাচা মানী ভৰ্ৱসা ।
সাৰ্থকেংৱিণ ৱেংচী ৱযসা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৪॥
সাৰ্থকেংৱিণ ৱেংচী ৱযসা । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৪॥
সংসাৰদুঃখাচেনি গুণেং । দেৱাস গাল়ী দেণেং ।
মৈত্ৰাচেং বোলে উণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৫॥
মৈত্ৰাচেং বোলে উণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৫॥
অল্প অন্যায ক্ষ্মা ন কৰী । সৰ্ৱকাল় ধাৰকীং ধৰী ।
জো ৱিস্ৱাসঘাত কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৬॥
জো ৱিস্ৱাসঘাত কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৬॥
সমৰ্থাচে মনীংচে তুটে । জযাচেনি সভা ৱিটে ।
ক্ষণা বৰা ক্ষণা পালটে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৭॥
ক্ষণা বৰা ক্ষণা পালটে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৭॥
বহুতাং দিৱসাংচে সেৱক । ত্যাগূন ঠেৱী আণিক ।
জ্যাচী সভা নিৰ্নাযেক । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৮॥
জ্যাচী সভা নিৰ্নাযেক । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৮॥
অনীতীনেং দ্ৰৱ্য জোডী । ধৰ্ম নীতি ন্যায সোডী ।
সংগতীচেং মনুষ্য তোডী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৯॥
সংগতীচেং মনুষ্য তোডী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৫৯॥
ঘৰীং অসোন সুংদৰী । জো সদাংচা পৰদ্ৱাৰী ।
বহুতাংচে উচ্ছিষ্ট অংগীকাৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬০॥
বহুতাংচে উচ্ছিষ্ট অংগীকাৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬০॥
আপুলেং অৰ্থ দুসৰ্যাপাসীং । আণী দুসৰ্যাচেং অভিল়াসী ।
পৰ্ৱত কৰী হীনাসী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬১॥
পৰ্ৱত কৰী হীনাসী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬১॥
অতিতাচা অংত পাহে । কুগ্ৰামামধেং ৰাহে ।
সৰ্ৱকাল় চিংতা ৱাহে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬২॥
সৰ্ৱকাল় চিংতা ৱাহে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬২॥
দোঘে বোলত অসতী জেথেং । তিসৰা জাঊন বৈসে তেথেং ।
ডোঈ খাজৱী দোহীং হাতেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৩॥
ডোঈ খাজৱী দোহীং হাতেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৩॥
উদকামধেং সাংডী গুৰল়ী । পাযেং পাযেং কাংডোল়ী ।
সেৱা কৰী হীন কুল়ীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৪॥
সেৱা কৰী হীন কুল়ীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৪॥
স্ত্ৰী বাল়কা সলগী দেণেং । পিশাচ্যা সন্নিধ বৈসণেং ।
মৰ্যাদেৱিণ পাল়ী সুণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৫॥
মৰ্যাদেৱিণ পাল়ী সুণেং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৫॥
পৰস্ত্ৰীসীং কল়হ কৰী । মুকী ৱস্তু নিঘাতেং মাৰী ।
মূৰ্খাচী সংগতী ধৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৬॥
মূৰ্খাচী সংগতী ধৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৬॥
কল়হ পাহাত উভা ৰাহে । তোডৱিনা কৌতুক পাহে ।
খৰেং অস্তা খোটেং সাহে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৭॥
খৰেং অস্তা খোটেং সাহে । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৭॥
লক্ষ্মী আলিযাৱৰী । জো মাগীল ৱোল়খী ন ধৰী ।
দেৱীং ব্ৰাহ্মণীং সত্তা কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৮॥
দেৱীং ব্ৰাহ্মণীং সত্তা কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৮॥
আপলেং কাজ হোযে তংৱৰী । বহুসাল নম্ৰতা ধৰী ।
পুঢীলাংচেং কাৰ্য ন কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৯॥
পুঢীলাংচেং কাৰ্য ন কৰী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৬৯॥
অক্ষৰেং গাল়ূন ৱাচী । কাং তেং ঘালী পদৰিচীং ।
নীঘা ন কৰী পুস্তকাচী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৭০॥
নীঘা ন কৰী পুস্তকাচী । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৭০॥
আপণ ৱাচীনা কধীং । কোণাস ৱাচাৱযা নেদী ।
বাংধোন ঠেৱী বংদীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৭১॥
বাংধোন ঠেৱী বংদীং । তো যেক মূৰ্খ ॥ ৭১॥
ঐসীং হেং মূৰ্খলক্ষণেং । শ্ৰৱণেং চাতুৰ্য বাণে ।
চীত্ত দেউনিযাং শহাণে । ঐকতী সদা ॥ ৭২॥
চীত্ত দেউনিযাং শহাণে । ঐকতী সদা ॥ ৭২॥
লক্ষণেং অপাৰ অসতী । পৰী কাংহীং যেক যেথামতী ।
ত্যাগাৰ্থ বোলিলেং শ্ৰোতীং । ক্ষ্মা কেলেং পাহিজে ॥ ৭৩॥
ত্যাগাৰ্থ বোলিলেং শ্ৰোতীং । ক্ষ্মা কেলেং পাহিজে ॥ ৭৩॥
উত্তম লক্ষণেং ঘ্যাৱীং । মূৰ্খলক্ষণেং ত্যাগাৱীং ।
পুঢিলে সমাসী আঘৱীং । নিৰোপিলীং ॥ ৭৪॥
পুঢিলে সমাসী আঘৱীং । নিৰোপিলীং ॥ ৭৪॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে মূৰ্খলক্ষণনাম সমাস পহিলা ॥ ১॥
সমাস দুসৰা : উত্তম লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
শ্ৰোতাং ৱ্হাৱেং সাৱধান । আতাং সাংগতোং উত্তম গুণ ।
জেণেং কৰিতাং বাণে খুণ । সৰ্ৱজ্ঞপণাচী ॥ ১॥
জেণেং কৰিতাং বাণে খুণ । সৰ্ৱজ্ঞপণাচী ॥ ১॥
ৱাট পুসল্যাৱিণ জাঊং নযে । ফল় ৱোল়খিল্যাৱিণ খাঊং নযে ।
পডিলী ৱস্তু ঘেঊং নযে । যেকাযেকীং ॥ ২॥
পডিলী ৱস্তু ঘেঊং নযে । যেকাযেকীং ॥ ২॥
অতি ৱাদ কৰূং নযে । পোটীং কপট ধৰূং নযে ।
শোধল্যাৱিণ কৰূং নযে । কুল়হীন কাংতা ॥ ৩॥
শোধল্যাৱিণ কৰূং নযে । কুল়হীন কাংতা ॥ ৩॥
ৱিচাৰেংৱিণ বোলোং নযে । ৱিৱংচনেৱিণ চালোং নযে ।
মৰ্যাদেৱিণ হালোং নযে । কাংহীং যেক ॥ ৪॥
মৰ্যাদেৱিণ হালোং নযে । কাংহীং যেক ॥ ৪॥
প্ৰীতীৱিণ ৰুসোং নযে । চোৰাস ৱোল়খী পুসোং নযে ।
ৰাত্ৰী পংথ ক্ৰমূং নযে । যেকাযেকীং ॥ ৫॥
ৰাত্ৰী পংথ ক্ৰমূং নযে । যেকাযেকীং ॥ ৫॥
জনীং আৰ্জৱ তোডূং নযে । পাপদ্ৰৱ্য জোডূং নযে ।
পুণ্যমাৰ্গ সোডূং নযে । কদাকাল়ীং ॥ ৬॥
পুণ্যমাৰ্গ সোডূং নযে । কদাকাল়ীং ॥ ৬॥
নিংদা দ্ৱেষ কৰূং নযে । অসত্সংগ ধৰূং নযে ।
দ্ৰৱ্যদাৰা হৰূং নযে । বল়াত্কাৰেং ॥ ৭॥
দ্ৰৱ্যদাৰা হৰূং নযে । বল়াত্কাৰেং ॥ ৭॥
ৱক্তযাস খোদূং নযে । ঐক্যতেসী ফোডূং নযে ।
ৱিদ্যাঅভ্যাস সোডূং নযে । কাংহীং কেল্যা ॥ ৮॥
ৱিদ্যাঅভ্যাস সোডূং নযে । কাংহীং কেল্যা ॥ ৮॥
তোংডাল়াসি ভাংডোং নযে । ৱাচাল়াসী তংডোং নযে ।
সংতসংগ খংডূং নযে । অংতৰ্যামীং ॥ ৯॥
সংতসংগ খংডূং নযে । অংতৰ্যামীং ॥ ৯॥
অতি ক্ৰোধ কৰূং নযে । জিৱলগাংস খেদূং নযে ।
মনীং ৱীট মানূং নযে । সিকৱণেচা ॥ ১০॥
মনীং ৱীট মানূং নযে । সিকৱণেচা ॥ ১০॥
ক্ষণাক্ষণাং ৰুসোং নযে । লটিকা পুৰুষাৰ্থ বোলোং নযে ।
কেল্যাৱিণ সাংগোং নযে । আপলা পৰাক্ৰমু ॥ ১১॥
কেল্যাৱিণ সাংগোং নযে । আপলা পৰাক্ৰমু ॥ ১১॥
বোলিলা বোল ৱিসৰোং নযে । প্ৰসংগী সামৰ্থ্য চুকোং নযে ।
কেল্যাৱিণ নিখংদূং নযে । পুঢিলাংসি কদা ॥ ১২॥
কেল্যাৱিণ নিখংদূং নযে । পুঢিলাংসি কদা ॥ ১২॥
আল়সেং সুখ মানূং নযে । চাহাডী মনাস আণূং নযে ।
শোধিলুআৱিণ কৰূং নযে । কাৰ্য কাংহীং ॥ ১৩॥
শোধিলুআৱিণ কৰূং নযে । কাৰ্য কাংহীং ॥ ১৩॥
সুখা আংগ দেঊং নযে । প্ৰেত্ন পুৰুষেং সাংডূং নযে ।
কষ্ট কৰিতাং ত্ৰাসোং নযে । নিৰংতৰ ॥ ১৪॥
কষ্ট কৰিতাং ত্ৰাসোং নযে । নিৰংতৰ ॥ ১৪॥
সভেমধ্যেং লাজোং নযে । বাষ্কল়পণেং বোলোং নযে ।
পৈজ হোড ঘালূং নযে । কাহীং কেল্যা ॥ ১৫॥
পৈজ হোড ঘালূং নযে । কাহীং কেল্যা ॥ ১৫॥
বহুত চিংতা কৰূং নযে । নিসুগপণেং ৰাহোং নযে ।
পৰস্ত্ৰীতেং পাহোং নযে । পাপবুদ্ধী ॥ ১৬॥
পৰস্ত্ৰীতেং পাহোং নযে । পাপবুদ্ধী ॥ ১৬॥
কোণাচা উপকাৰ ঘেঊং নযে । ঘেতলা তৰী ৰাখোং নযে ।
পৰপীডা কৰূং নযে । ৱিস্ৱাসঘাত ॥ ১৭॥
পৰপীডা কৰূং নযে । ৱিস্ৱাসঘাত ॥ ১৭॥
শোচ্যেংৱিণ অসোং নযে । মল়িণ ৱস্ত্ৰ নেসোং নযে ।
জণাৰাস পুসোং নযে । কোঠেং জাতোস ম্হণৌনী ॥ ১৮॥
জণাৰাস পুসোং নযে । কোঠেং জাতোস ম্হণৌনী ॥ ১৮॥
ৱ্যাপকপণ সাংডূং নযে । পৰাধেন হোঊং নযে ।
আপলেং ৱোঝেং ঘালূং নযে । কোণীযেকাসী ॥ ১৯॥
আপলেং ৱোঝেং ঘালূং নযে । কোণীযেকাসী ॥ ১৯॥
পত্ৰেংৱিণ পৰ্ৱত কৰূং নযে । হীনাচেং ৰুণ ঘেঊং নযে ।
গোহীৱিণ জাঊং নযে । ৰাজদ্ৱাৰা ॥ ২০॥
গোহীৱিণ জাঊং নযে । ৰাজদ্ৱাৰা ॥ ২০॥
লটিকী জাজূ ঘেঊং নযে । সভেস লটিকেং কৰূং নযে ।
আদৰ নস্তাং বোলোং নযে । স্ৱভাৱিক ॥ ২১॥
আদৰ নস্তাং বোলোং নযে । স্ৱভাৱিক ॥ ২১॥
আদখণেপণ কৰূং নযে । অন্যাযেংৱিণ গাংজূং নযে ।
অৱনীতীনেং ৱৰ্তোং নযে । আংগবল়েং ॥ ২২॥
অৱনীতীনেং ৱৰ্তোং নযে । আংগবল়েং ॥ ২২॥
বহুত অন্ন খাঊং নযে । বহুত নিদ্ৰা কৰূং নযে ।
বহুত দিৱস ৰাহূং নযে । পিসুণাচেথেং ॥ ২৩॥
বহুত দিৱস ৰাহূং নযে । পিসুণাচেথেং ॥ ২৩॥
আপল্যাচী গোহী দেঊং নযে । আপলী কীৰ্তী ৱৰ্ণূং নযে ।
আপলেং আপণ হাংসোং নযে । গোষ্টী সাংগোনী ॥ ২৪॥
আপলেং আপণ হাংসোং নযে । গোষ্টী সাংগোনী ॥ ২৪॥
ধূম্ৰপান ঘেঊং নযে । উন্মত্ত দ্ৰৱ্য সেৱূং নযে ।
বহুচকাসীং কৰূং নযে । মৈত্ৰী কদা ॥ ২৫॥
বহুচকাসীং কৰূং নযে । মৈত্ৰী কদা ॥ ২৫॥
কামেংৱিণ ৰাহোং নযে । নীচ উত্তৰ সাহোং নযে ।
আসুদেং অন্ন সেঊং নযে । ৱডিলাংচেংহি ॥ ২৬॥
আসুদেং অন্ন সেঊং নযে । ৱডিলাংচেংহি ॥ ২৬॥
তোংডীং সীৱী অসোং নযে । দুসৰ্যাস দেখোন হাংসোং নযে ।
উণেং অংগীং সংচাৰোং নযে । কুল়ৱংতাচে ॥ ২৭॥
উণেং অংগীং সংচাৰোং নযে । কুল়ৱংতাচে ॥ ২৭॥
দেখিলী ৱস্তু চোৰূং নযে । বহুত কৃপণ হোঊং নযে ।
জিৱলগাংসী কৰূং নযে । কল়হ কদা ॥ ২৮॥
জিৱলগাংসী কৰূং নযে । কল়হ কদা ॥ ২৮॥
যেকাচা ঘাত কৰূং নযে । লটিকী গোহী দেঊং নযে ।
অপ্ৰমাণ ৱৰ্তোং নযে । কদাকাল়ীং ॥ ২৯॥
অপ্ৰমাণ ৱৰ্তোং নযে । কদাকাল়ীং ॥ ২৯॥
চাহাডী চোৰী ধৰূং নযে । পৰদ্ৱাৰ কৰূং নযে ।
মাগেং উণেং বোলোং নযে । কোণীযেকাচেং ॥ ৩০॥
মাগেং উণেং বোলোং নযে । কোণীযেকাচেং ॥ ৩০॥
সমঈং যাৱা চুকোং নযে । সত্ৱগুণ সাংডূং নযে ।
ৱৈৰিযাংস দংডূং নযে । শৰণ আলিযাং ॥ ৩১॥
ৱৈৰিযাংস দংডূং নযে । শৰণ আলিযাং ॥ ৩১॥
অল্পধনেং মাজোং নযে । হৰিভক্তীস লাজোং নযে ।
মৰ্যাদেৱিণ চালোং নযে । পৱিত্ৰ জনীং ॥ ৩২॥
মৰ্যাদেৱিণ চালোং নযে । পৱিত্ৰ জনীং ॥ ৩২॥
মূৰ্খাসীং সংমংধ পডোং নযে । অংধাৰীং হাত ঘালূং নযে ।
দুশ্চিতপণেং ৱিসৰোং নযে । ৱস্তু আপুলী ॥ ৩৩॥
দুশ্চিতপণেং ৱিসৰোং নযে । ৱস্তু আপুলী ॥ ৩৩॥
স্নানসংধ্যা সাংডূং নযে । কুল়াচাৰ খংডূং নযে ।
অনাচাৰ মাংডূং নযে । চুকুৰপণেং ॥ ৩৪॥
অনাচাৰ মাংডূং নযে । চুকুৰপণেং ॥ ৩৪॥
হৰিকথা সাংডূং নযে । নিৰূপণ তোডূং নযে ।
পৰমাৰ্থাস মোডূং নযে । প্ৰপংচবল়েং ॥ ৩৫॥
পৰমাৰ্থাস মোডূং নযে । প্ৰপংচবল়েং ॥ ৩৫॥
দেৱাচা নৱস বুডঊং নযে । আপলা ধৰ্ম উডঊং নযে ।
ভলতে ভৰীং ভৰোং নযে । ৱিচাৰেংৱিণ ॥ ৩৬॥
ভলতে ভৰীং ভৰোং নযে । ৱিচাৰেংৱিণ ॥ ৩৬॥
নিষ্ঠুৰপণ ধৰূং নযে । জীৱহত্যা কৰূং নযে ।
পাউস দেখোন জাঊং নযে । অথৱা অৱকাল়ীং ॥ ৩৭॥
পাউস দেখোন জাঊং নযে । অথৱা অৱকাল়ীং ॥ ৩৭॥
সভা দেখোন গল়োং নযে । সমঈং উত্তৰ টল়োং নযে ।
ধিঃকাৰিতাং চল়োং নযে । ধাৰিষ্ট আপুলেং ॥ ৩৮॥
ধিঃকাৰিতাং চল়োং নযে । ধাৰিষ্ট আপুলেং ॥ ৩৮॥
গুৰুৱিৰহিত অসোং নযে । নীচ যাতীচা গুৰু কৰূং নযে ।
জিণেং শাশ্ৱত মানূং নযে । ৱৈভৱেংসীং ॥ ৩৯॥
জিণেং শাশ্ৱত মানূং নযে । ৱৈভৱেংসীং ॥ ৩৯॥
সত্যমাৰ্গ সাংডূং নযে । অসত্য পংথেং জাঊং নযে ।
কদা অভিমান ঘেঊং নযে । অসত্যাচা ॥ ৪০॥
কদা অভিমান ঘেঊং নযে । অসত্যাচা ॥ ৪০॥
অপকীৰ্তি তে সাংডাৱী । সদ্কীৰ্তি ৱাঢৱাৱী ।
ৱিৱেকেং দৃঢ ধৰাৱী । ৱাট সত্যাচী ॥ ৪১॥
ৱিৱেকেং দৃঢ ধৰাৱী । ৱাট সত্যাচী ॥ ৪১॥
নেঘতাং হে উত্তম গুণ । তেং মনুষ্য অৱলক্ষণ ।
ঐক তযাংচে লক্ষণ । পুঢিলে সমাসীং ॥ ৪২॥
ঐক তযাংচে লক্ষণ । পুঢিলে সমাসীং ॥ ৪২॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে উত্তামলক্ষণনাম সমাস দুসৰাঅ ॥ ২॥
সমাস তিসৰা : কুৱিদ্যা লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
ঐকা কুৱিদ্যেচীং লক্ষণেং । অতি হীনেং কুলক্ষণেং ।
ত্যাগাৰ্থ বোলিলীং তে শ্ৰৱণেং । ত্যাগ ঘডে ॥ ১॥
ত্যাগাৰ্থ বোলিলীং তে শ্ৰৱণেং । ত্যাগ ঘডে ॥ ১॥
ঐকা কুৱিদ্যেচা প্ৰাণী । জন্মা যেঊন কেলী হানী ।
সাংগিজেল যেহীং লক্ষণীং । ৱোল়খাৱা ॥ ২॥
সাংগিজেল যেহীং লক্ষণীং । ৱোল়খাৱা ॥ ২॥
কুৱিদ্যেচা প্ৰাণী অসে । তো কঠিণ নিৰূপণেং ত্ৰাসে ।
অৱগুণাচী সমৃদ্ধি অসে । ম্হণৌনিযাং ॥ ৩॥
অৱগুণাচী সমৃদ্ধি অসে । ম্হণৌনিযাং ॥ ৩॥
মেদ্স্কিপ্ শ্লোক ॥ দংভো দৰ্পো । অভিমানশ্চ ক্ৰোধঃ পাৰুষ্যমেৱ চ ।
অজ্ঞানং চাভিজাতস্য পাৰ্থ সংপদমাসুৰীম্ ॥ মেদ্স্কিপ্ কাম ক্ৰোধ মদ মত্সৰ ।
লোভ দংভ তিৰস্কাৰ । গৰ্ৱ তাঠা অহংকাৰ । দ্ৱেষ ৱিষাদ ৱিকল্পী ॥ ৪॥
অজ্ঞানং চাভিজাতস্য পাৰ্থ সংপদমাসুৰীম্ ॥ মেদ্স্কিপ্ কাম ক্ৰোধ মদ মত্সৰ ।
লোভ দংভ তিৰস্কাৰ । গৰ্ৱ তাঠা অহংকাৰ । দ্ৱেষ ৱিষাদ ৱিকল্পী ॥ ৪॥
আশা মমতা তৃষ্ণা কল্পনা । চিংতা অহংতা কামনা ভাৱনা ।
অসূয অৱিজ্ঞা ঈষণা ৱাসনা । অতৃপ্তী লোলংগতা ॥ ৫॥
অসূয অৱিজ্ঞা ঈষণা ৱাসনা । অতৃপ্তী লোলংগতা ॥ ৫॥
ইছ্যা ৱাংছ্যা চিকিছ্যা নিংদা । আনিত্য গ্ৰামণী মস্তী সদা ।
জাণীৱ অৱজ্ঞা ৱিপত্তী আপদা । দুৰ্ৱৃত্তী দুৰ্ৱাসনা ॥ ৬॥
জাণীৱ অৱজ্ঞা ৱিপত্তী আপদা । দুৰ্ৱৃত্তী দুৰ্ৱাসনা ॥ ৬॥
স্পৰ্ধা খটপট আণি চটচট । তৰ়ে ঝটপট আণী ৱটৱট ।
সদা খটপট আণী লটপট । পৰম ৱেথা কুৱিদ্যা ॥ ৭॥
সদা খটপট আণী লটপট । পৰম ৱেথা কুৱিদ্যা ॥ ৭॥
কুৰূপ আণী কুলক্ষণ । অশক্ত আণী দুৰ্জন ।
দৰিদ্ৰী আণী কৃপণ । আতিশযেংসীং ॥ ৮॥
দৰিদ্ৰী আণী কৃপণ । আতিশযেংসীং ॥ ৮॥
আল়সী আণী খাদাড । দুৰ্বল় আণী লাতাড ।
তুটক আণী লাবাড । আতিশযেংসীং ॥ ৯॥
তুটক আণী লাবাড । আতিশযেংসীং ॥ ৯॥
মূৰ্খ আণী তপীল় । ৱেডেং আণী ৱাচাল় ।
লটিকেং আণী তোংডাল় । আতিশযেংসীং ॥১০॥
লটিকেং আণী তোংডাল় । আতিশযেংসীং ॥১০॥
নেণে আণী নাযকে । ন যে আণী ন সীকে ।
ন কৰী আণী ন দেখে । অভ্যাস দৃষ্টী ॥ ১১॥
ন কৰী আণী ন দেখে । অভ্যাস দৃষ্টী ॥ ১১॥
অজ্ঞান আণী অৱিস্ৱাসী । ছল়ৱাদী আণী দোষী ।
অভক্ত আণী ভক্তাংসী । দেখোং সকেনা ॥ ১২॥
অভক্ত আণী ভক্তাংসী । দেখোং সকেনা ॥ ১২॥
পাপী আণী নিংদক । কষ্টী আণী ঘাতক ।
দুঃখী আণী হিংসক । আতিশযেংসীং ॥ ১৩॥
দুঃখী আণী হিংসক । আতিশযেংসীং ॥ ১৩॥
হীন আণী কৃত্ৰিমী । ৰোগী আণী কুকৰ্মী ।
আচংগুল আণী অধৰ্মী । ৱাসনা ৰমে ॥ ১৪॥
আচংগুল আণী অধৰ্মী । ৱাসনা ৰমে ॥ ১৪॥
হীন দেহ আণী তাঠা । অপ্ৰমাণ আণী ফাংটা ।
বাষ্কল় আণী কৰংটা । ৱিৱেক সাংগে ॥ ১৫॥
বাষ্কল় আণী কৰংটা । ৱিৱেক সাংগে ॥ ১৫॥
লংডী আণী উন্মত্ত । নিকামী আণী ডুল্লত ।
ভ্যাড আণী বোলত । পৰাক্ৰমু ॥ ১৬॥
ভ্যাড আণী বোলত । পৰাক্ৰমু ॥ ১৬॥
কনিষ্ঠ আণী গৰ্ৱিষ্ঠ । নুপৰতেং আণী নষ্ট ।
দ্ৱেষী আণী ভ্ৰষ্ট । আতিশযেংসীং ॥ ১৭॥
দ্ৱেষী আণী ভ্ৰষ্ট । আতিশযেংসীং ॥ ১৭॥
অভিমানী আণী নিসংগল় । ৱোডগস্ত আণী খল় ।
দংভিক আণী অনৰ্গল় । আতিশযেংসীং ॥ ১৮॥
দংভিক আণী অনৰ্গল় । আতিশযেংসীং ॥ ১৮॥
ৱোখটে আণী ৱিকাৰী । খোটে আণী অনোপকাৰী ।
অৱলক্ষ্ণ আণী ধিঃকাৰী । প্ৰাণিমাত্ৰাংসী ॥ ১৯॥
অৱলক্ষ্ণ আণী ধিঃকাৰী । প্ৰাণিমাত্ৰাংসী ॥ ১৯॥
অল্পমতী আণী ৱাদক । দীনৰূপ আণি ভেদক ।
সূক্ষ্ম আণী ত্ৰাসক । কুশব্দেং কৰূনি ॥ ২০॥
সূক্ষ্ম আণী ত্ৰাসক । কুশব্দেং কৰূনি ॥ ২০॥
কঠিণৱচনী কৰ্কশৱচনী । কাপট্যৱচনী সংদেহৱচনী ।
দুঃখৱচনী তীৱ্ৰৱচনী । ক্ৰূৰ নিষ্ঠুৰ দুৰাত্মা ॥ ২১॥
দুঃখৱচনী তীৱ্ৰৱচনী । ক্ৰূৰ নিষ্ঠুৰ দুৰাত্মা ॥ ২১॥
ন্যূনৱচনী পৈশূন্যৱচনী । অশুভৱচনী অনিত্যৱচনী ।
দ্ৱেষৱচনী অনৃত্যৱচনী । বাষ্কল়ৱচনী ধিঃকাৰু ॥ ২২॥
দ্ৱেষৱচনী অনৃত্যৱচনী । বাষ্কল়ৱচনী ধিঃকাৰু ॥ ২২॥
কওঅটী কুটীল় গাঠ্যাল় । কুৰ্টেং কুচৰ নট্যাল় ।
কোপী কুধন টৱাল় । আতিশযেংসীং ॥ ২৩॥
কোপী কুধন টৱাল় । আতিশযেংসীং ॥ ২৩॥
তপীল় তামস অৱিচাৰ । পাপী অনৰ্থী অপস্মাৰ ।
ভূত সমংধী সংচাৰ । আংগীং ৱসে ॥ ২৪॥
ভূত সমংধী সংচাৰ । আংগীং ৱসে ॥ ২৪॥
আত্মহত্যাৰা স্ত্ৰীহত্যাৰা । গোহত্যাৰা ব্ৰহ্মহত্যাৰা ।
মাতৃহত্যাৰা পিতৃহত্যাৰা । মাহাপাপী পতিত ॥ ২৫॥
মাতৃহত্যাৰা পিতৃহত্যাৰা । মাহাপাপী পতিত ॥ ২৫॥
উণেং কুপাত্ৰ কুতৰ্কী । মিত্ৰদ্ৰোহী ৱিস্ৱাসঘাতকী ।
কৃতঘ্ন তল্পকী নাৰকী । অতিত্যাঈ জল্পক ॥ ২৬॥
কৃতঘ্ন তল্পকী নাৰকী । অতিত্যাঈ জল্পক ॥ ২৬॥
কিংত ভাংডণ ঝগডা কল়হো । অধৰ্ম অনৰাহাটী শোকসংগ্ৰহো ।
চাহাড ৱেসনী ৱিগ্ৰহো । নিগ্ৰহকৰ্তা ॥ ২৭॥
চাহাড ৱেসনী ৱিগ্ৰহো । নিগ্ৰহকৰ্তা ॥ ২৭॥
দ্ৱাড আপেসী ৱোংগল় । চাল়ক চুংবক লচ্যাল় ।
স্ৱাৰ্থী অভিল়াসী ৱোঢাল় । আদ্দত্ত ঝোড আদখণা ॥ ২৮॥
স্ৱাৰ্থী অভিল়াসী ৱোঢাল় । আদ্দত্ত ঝোড আদখণা ॥ ২৮॥
শঠ শুংভ কাতৰু । লংড তৰ্মুংড সিংতৰু ।
বংড পাষাংড তশ্কৰু । অপহাৰকৰ্তা ॥ ২৯॥
বংড পাষাংড তশ্কৰু । অপহাৰকৰ্তা ॥ ২৯॥
ধীট সৈৰাট মোকাট । চাট চাৱট ৱাজট ।
থোট উদ্ধট লংপট । বটৱাল কুবুদ্ধী ॥ ৩০॥
থোট উদ্ধট লংপট । বটৱাল কুবুদ্ধী ॥ ৩০॥
মাৰেকৰী ৱৰপেকৰী । দৰৱডেকৰী খাণোৰী ।
মৈংদ ভোংদু পৰদ্ৱাৰী । ভুৰৰেকৰী চেটকী ॥ ৩১॥
মৈংদ ভোংদু পৰদ্ৱাৰী । ভুৰৰেকৰী চেটকী ॥ ৩১॥
নিশংক নিলাজিৰা কল়ভংট । টৌণপা লৌংদ ধট উদ্ধট ।
ঠস ঠোংবস খট নট । জগভাংড ৱিকাৰী ॥ ৩২॥
ঠস ঠোংবস খট নট । জগভাংড ৱিকাৰী ॥ ৩২॥
অধীৰ আল়িকা অনাচাৰী । অংধ পংগু খোকলেংকৰী ।
থোংটা বধিৰ দমেকৰী । তৰ়্হী তাঠা ন সংডী ॥ ৩৩॥
থোংটা বধিৰ দমেকৰী । তৰ়্হী তাঠা ন সংডী ॥ ৩৩॥
ৱিদ্যাহীন ৱৈভৱহীন । কুল়হীন লক্ষ্মীহীন ।
শক্তিহীন সামৰ্থ্যহীন । অদৃষ্টহীন ভিকাৰী ॥ ৩৪॥
শক্তিহীন সামৰ্থ্যহীন । অদৃষ্টহীন ভিকাৰী ॥ ৩৪॥
বল়হীন কল়াহীন । মুদ্ৰাহীন দীক্ষাহীন ।
লক্ষণহীন লাৱণ্যহীন । আংগহীন ৱিপাৰা ॥ ৩৫॥
লক্ষণহীন লাৱণ্যহীন । আংগহীন ৱিপাৰা ॥ ৩৫॥
যুক্তিহীন বুদ্ধিহীন । আচাৰহীন ৱিচাৰহীন ।
ক্ৰিযাহীন সত্ৱহীন । ৱিৱেকহীন সংশঈ ॥ ৩৬॥
ক্ৰিযাহীন সত্ৱহীন । ৱিৱেকহীন সংশঈ ॥ ৩৬॥
ভক্তিহীন ভাৱহীন । জ্ঞানহীন ৱৈৰাগ্যহীন ।
শাংতিহীন ক্ষ্মাহীন । সৰ্ৱহীন ক্ষুল্লকু ॥ ৩৭॥
শাংতিহীন ক্ষ্মাহীন । সৰ্ৱহীন ক্ষুল্লকু ॥ ৩৭॥
সমযো নেণে প্ৰসংগ নেণে । প্ৰেত্ন নেণে অভ্যাস নেণে ।
আৰ্জৱ নেণে মৈত্ৰী নেণে । কাংহীংচ নেণে অভাগী ॥ ৩৮॥
আৰ্জৱ নেণে মৈত্ৰী নেণে । কাংহীংচ নেণে অভাগী ॥ ৩৮॥
অসো ঐসে নানা ৱিকাৰ । কুলক্ষণাচেং কোঠাৰ ।
ঐসা কুৱিদ্যেচা নৰ । শ্ৰোতীং ৱোল়খাৱা ॥ ৩৯॥
ঐসা কুৱিদ্যেচা নৰ । শ্ৰোতীং ৱোল়খাৱা ॥ ৩৯॥
ঐসীং কুৱিদ্যেচীং লক্ষণেং । ঐকোনি ত্যাগচী কৰণেং ।
অভিমানীং তৰ়্হেং ভৰণেং । হেং ৱিহিত নৱ্হেং ॥ ৪০॥
অভিমানীং তৰ়্হেং ভৰণেং । হেং ৱিহিত নৱ্হেং ॥ ৪০॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে কুৱিদ্যালক্ষণনাম সমাস তিসৰা ॥ ৩॥
সমাস চৱথা : ভক্তি নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
নানা সুকৃতাচেং ফল় । তো হা নৰদেহ কেৱল় ।
ত্যাহিমধেং ভাগ্য সফল় । তৰীচ সন্মাৰ্গ লাগে ॥ ১॥
ত্যাহিমধেং ভাগ্য সফল় । তৰীচ সন্মাৰ্গ লাগে ॥ ১॥
নৰদেহীং ৱিশেষ ব্ৰাহ্মণ । ত্যাহীৱৰী সংধ্যাস্নান ।
সদ্ৱাসনা ভগৱদ্ভজন । ঘডে পূৰ্ৱপুণ্যেং ॥ ২॥
সদ্ৱাসনা ভগৱদ্ভজন । ঘডে পূৰ্ৱপুণ্যেং ॥ ২॥
ভগৱদ্ভক্তি হে উত্তম । ত্যাহিৱৰী সত্সমাগম ।
কাল় সাৰ্থক হাচি পৰম । লাভ, জাণাৱা ॥ ৩॥
কাল় সাৰ্থক হাচি পৰম । লাভ, জাণাৱা ॥ ৩॥
প্ৰেমপ্ৰীতীচা সদ্ভাৱ । আণী ভক্তাংচা সমুদাৱ ।
হৰিকথা মোহোত্সাৱ । তেণেং প্ৰেমা দুণাৱে ॥ ৪॥
হৰিকথা মোহোত্সাৱ । তেণেং প্ৰেমা দুণাৱে ॥ ৪॥
নৰদেহীং আলিযাং যেক । কাংহী কৰাৱেং সাৰ্থক ।
জেণেং পাৱিজে পৰলোক । পৰম দুল্লভ জো ॥ ৫॥
জেণেং পাৱিজে পৰলোক । পৰম দুল্লভ জো ॥ ৫॥
ৱিধিযুক্ত ব্ৰহ্মকৰ্ম । অথৱা দযা দান ধৰ্ম ।
অথৱা কৰণেং সুগম । ভজন ভগৱংতাচেং ॥ ৬॥
অথৱা কৰণেং সুগম । ভজন ভগৱংতাচেং ॥ ৬॥
অনুতাপেং কৰাৱা ত্যাগ । অথৱা কৰণেং ভক্তিযোগ ।
নাহীং তৰী ধৰণেং সংগ । সাধুজনাচা ॥ ৭॥
নাহীং তৰী ধৰণেং সংগ । সাধুজনাচা ॥ ৭॥
নানা শাস্ত্ৰেং ধাংডোল়াৱীং । অথৱা তীৰ্থে তৰী কৰাৱীং ।
অথৱা পুৰশ্চৰণেং বৰৱীং । পাপক্ষযাকাৰণেং ॥ ৮॥
অথৱা পুৰশ্চৰণেং বৰৱীং । পাপক্ষযাকাৰণেং ॥ ৮॥
অথৱা কীজে পৰোপকাৰ । অথৱা জ্ঞানাচা ৱিচাৰ ।
নিৰূপণীং সাৰাসাৰ । ৱিৱেক কৰণেং ॥ ৯॥
নিৰূপণীং সাৰাসাৰ । ৱিৱেক কৰণেং ॥ ৯॥
পাল়াৱী ৱেদাংচী আজ্ঞা । কৰ্মকাংড উপাসনা ।
জেণেং হোইজে জ্ঞানা- । আধিকাৰপাত্ৰ ॥ ১০॥
জেণেং হোইজে জ্ঞানা- । আধিকাৰপাত্ৰ ॥ ১০॥
কাযা ৱাচা আণী মনেং । পত্ৰেং পুষ্পেং ফল়েং জীৱনেং ।
কাংহীং তৰী যেকা ভজনেং । সাৰ্থক কৰাৱেং ॥ ১১॥
কাংহীং তৰী যেকা ভজনেং । সাৰ্থক কৰাৱেং ॥ ১১॥
জন্মা আলিযাচেং ফল় । কাংহীং কৰাৱেং সফল় ।
ঐসেং ন কৰিতাং নিৰ্ফল় । ভূমিভাৰ হোযে ॥ ১২॥
ঐসেং ন কৰিতাং নিৰ্ফল় । ভূমিভাৰ হোযে ॥ ১২॥
নৰদেহাচে উচিত । কাংহীং কৰাৱেং আত্মহিত ।
যেথানুশক্ত্যা চিত্তৱিত্ত । সৰ্ৱোত্তমীং লাৱাৱেং ॥ ১৩॥
যেথানুশক্ত্যা চিত্তৱিত্ত । সৰ্ৱোত্তমীং লাৱাৱেং ॥ ১৩॥
হেং কাংহীংচ ন ধৰী জো মনীং । তো মৃত্যপ্ৰায ৱৰ্তে জনীং ।
জন্মা যেঊন তেণেং জননী । ৱাযাংচ কষ্টৱিলী ॥ ১৪॥
জন্মা যেঊন তেণেং জননী । ৱাযাংচ কষ্টৱিলী ॥ ১৪॥
নাহীং সংধ্যা নাহীং স্নান । নাহীং ভজন দেৱতাৰ্চন ।
নাহীং মংত্ৰ জপ ধ্যান । মানসপূজা ॥ ১৫॥
নাহীং মংত্ৰ জপ ধ্যান । মানসপূজা ॥ ১৫॥
নাহীং ভক্তি নাহীং প্ৰেম । নাহীং নিষ্ঠা নাহীং নেম ।
নাহীং দেৱ নাহীং ধৰ্ম । অতীত অভ্যাগত ॥ ১৬॥
নাহীং দেৱ নাহীং ধৰ্ম । অতীত অভ্যাগত ॥ ১৬॥
নাহীং সদ্বুদ্ধি নাহীং গুণ । নাহীং কথা নাহীং শ্ৰৱণ ।
নাহীং অধ্যাত্মনিৰূপণ । ঐকিলেং কদাং ॥ ১৭॥
নাহীং অধ্যাত্মনিৰূপণ । ঐকিলেং কদাং ॥ ১৭॥
নাহীং ভল্যাংচী সংগতী । নাহীং শুদ্ধ চিত্তৱৃত্তী ।
নাহীং কৈৱল্যাচী প্ৰাপ্তী । মিথ্যামদেং ॥ ১৮॥
নাহীং কৈৱল্যাচী প্ৰাপ্তী । মিথ্যামদেং ॥ ১৮॥
নাহীং নীতি নাহীং ন্যাযে । নাহীং পুণ্যাচা উপাযে ।
নাহীং পৰত্ৰীচী সোযে । যুক্তাযুক্ত ক্ৰিযা ॥ ১৯॥
নাহীং পৰত্ৰীচী সোযে । যুক্তাযুক্ত ক্ৰিযা ॥ ১৯॥
নাহীং ৱিদ্যা নাহীং ৱৈভৱ । নাহীং চাতুৰ্যাচা ভাৱ ।
নাহীং কল়া নাহীং লাঘৱ । ৰম্যসৰস্ৱতীচেং ॥ ২০॥
নাহীং কল়া নাহীং লাঘৱ । ৰম্যসৰস্ৱতীচেং ॥ ২০॥
শাংতী নাহীং ক্ষ্মা নাহীং । দীক্ষা নাহীং মৈত্ৰী নাহীং ।
শুভাশুভ কাংহীংচ নাহীং । সাধনাদিক ॥ ২১॥
শুভাশুভ কাংহীংচ নাহীং । সাধনাদিক ॥ ২১॥
সুচি নাহীং স্ৱধৰ্ম নাহীং । আচাৰ নাহীং ৱিচাৰ নাহীং ।
আৰত্ৰ নাহীং পৰত্ৰ নাহীং । মুক্ত ক্ৰিযা মনাচী ॥ ২২॥
আৰত্ৰ নাহীং পৰত্ৰ নাহীং । মুক্ত ক্ৰিযা মনাচী ॥ ২২॥
কৰ্ম নাহীং উপাসনা নাহীং । জ্ঞান নাহীং ৱৈৰাগ্য নাহীং ।
যোগ নাহীং ধাৰিষ্ট নাহীং । কাংহীচ নাহীং পাহাতাং ॥ ২৩॥
যোগ নাহীং ধাৰিষ্ট নাহীং । কাংহীচ নাহীং পাহাতাং ॥ ২৩॥
উপৰতী নাহীং ত্যাগ নাহীং । সমতা নাহীং লক্ষণ নাহীং ।
আদৰ নাহীং প্ৰীতি নাহীং । পৰমেশ্ৱৰাচী ॥ ২৪॥
আদৰ নাহীং প্ৰীতি নাহীং । পৰমেশ্ৱৰাচী ॥ ২৪॥
পৰগুণাচা সংতোষ নাহীং । পৰোপকাৰেং সুখ নাহীং ।
হৰিভক্তীচা লেশ নাহীং । অংতৰ্যামীং ॥ ২৫॥
হৰিভক্তীচা লেশ নাহীং । অংতৰ্যামীং ॥ ২৫॥
ঐসে প্ৰকাৰীচে পাহাতাং জন । তে জীতচি প্ৰেতাসমান ।
ত্যাংসীং ন কৰাৱেং ভাষণ । পৱিত্ৰ জনীং ॥ ২৬॥
ত্যাংসীং ন কৰাৱেং ভাষণ । পৱিত্ৰ জনীং ॥ ২৬॥
পুণ্যসামগ্ৰী পুৰতী । তযাসীচ ঘডেং ভগৱদ্ভক্তী ।
জেং জেং জৈসেং কৰিতী । তে পাৱতী তৈসেংচি ॥ ২৭॥
জেং জেং জৈসেং কৰিতী । তে পাৱতী তৈসেংচি ॥ ২৭॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ভক্তিনিৰূপণণনাম সমাস চৱথা ॥ ৪॥
সমাস পাচৱা : ৰজোগুণ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
মুল়ীং দেহ ত্ৰিগুণাচা । সত্ত্ৱৰজতমাচা ।
ত্যামধ্যেং সত্ত্ৱাচা । উত্তম গুণ ॥ ১॥
ত্যামধ্যেং সত্ত্ৱাচা । উত্তম গুণ ॥ ১॥
সত্ৱগুণেং ভগৱদ্ভক্তী । ৰজোগুণেং পুনৰাৱৃত্তী ।
তমোগুণেং অধোগতী । পাৱতি প্ৰাণী ॥ ২॥
তমোগুণেং অধোগতী । পাৱতি প্ৰাণী ॥ ২॥
শ্লোক ॥
ঊৰ্ধ্ৱং গচ্ছন্তি সত্ত্ৱস্থা মধ্যে তিষ্ঠন্তি ৰাজসাঃ ।
জঘন্যগুণৱৃত্তিস্থা অধো গচ্ছন্তি তামসাঃ ॥
জঘন্যগুণৱৃত্তিস্থা অধো গচ্ছন্তি তামসাঃ ॥
ত্যাংতহি শুদ্ধ আণী সবল় । তেহি বোলিজেতি সকল় ।
শুদ্ধ তেংচি জেং নিৰ্মল় । সবল় বাধক জাণাৱেং ॥ ৩॥
শুদ্ধ তেংচি জেং নিৰ্মল় । সবল় বাধক জাণাৱেং ॥ ৩॥
শুদ্ধসবল়াচেং লক্ষণ । সাৱধ পৰিসা ৱিচক্ষণ ।
শুদ্ধ তো পৰমাৰ্থী জাণ । সবল় তো সংসাৰিক ॥ ৪॥
শুদ্ধ তো পৰমাৰ্থী জাণ । সবল় তো সংসাৰিক ॥ ৪॥
তযাং সংসাৰিকাংচী স্থিতী । দেহীং ত্ৰিগুণ ৱৰ্ততী ।
যেক যেতাং দোনী জাতী । নিঘোনিযাং ॥ ৫॥
যেক যেতাং দোনী জাতী । নিঘোনিযাং ॥ ৫॥
ৰজ তম আণী সত্ৱ । যেণেংচি চালে জীৱিত্ৱ ।
ৰজোগুণাচেং কৰ্তৃত্ৱ । দাখঊং আতা ॥ ৬॥
ৰজোগুণাচেং কৰ্তৃত্ৱ । দাখঊং আতা ॥ ৬॥
ৰজোগুণ যেতাং শৰিৰীং । ৱৰ্তণুক কৈসী কৰী ।
সাৱধ হোঊনী চতুৰীং । পৰিসাৱেং ॥ ৭॥
সাৱধ হোঊনী চতুৰীং । পৰিসাৱেং ॥ ৭॥
মাঝেং ঘৰ মাঝা সংসাৰ । দেৱ কৈংচা আণিলা থোৰ ।
ঐসা কৰী জো নিৰ্ধাৰ । তো ৰজোগুণ ॥ ৮॥
ঐসা কৰী জো নিৰ্ধাৰ । তো ৰজোগুণ ॥ ৮॥
মাতা পিতা আণী কাংতা । পুত্ৰ সুনা আণী দুহিতা ।
ইতুকিযাংচী ৱাহে চিংতা । তো ৰজোগোণ ॥ ৯॥
ইতুকিযাংচী ৱাহে চিংতা । তো ৰজোগোণ ॥ ৯॥
বৰেং খাৱেং বৰেং জেৱাৱেং । বৰেং ল্যাৱেং বৰেং নেসাৱেং ।
দুসৰ্যাচেং অভিল়াষাৱেং । তো ৰজোগোণ ॥ ১০॥
দুসৰ্যাচেং অভিল়াষাৱেং । তো ৰজোগোণ ॥ ১০॥
কৈংচা ধৰ্ম কৈংচেং দান । কৈংচা জপ কৈংচেং ধ্যান ।
ৱিচাৰীনা পাপপুণ্য । তো ৰজোগুণ ॥ ১১॥
ৱিচাৰীনা পাপপুণ্য । তো ৰজোগুণ ॥ ১১॥
নেণে তীৰ্থ নেণে ৱ্ৰত । নেণে অতীত অভ্যাগত ।
অনাচাৰীং মনোগত । তো ৰজোগোণ ॥ ১২॥
অনাচাৰীং মনোগত । তো ৰজোগোণ ॥ ১২॥
ধনধান্যাচে সংচিত । মন হোযে দ্ৰৱ্যাসক্ত ।
অত্যংত কৃপণ জীৱিত্ৱ । তো ৰজোগোণ ॥ ১৩॥
অত্যংত কৃপণ জীৱিত্ৱ । তো ৰজোগোণ ॥ ১৩॥
মী তৰুণ মী সুংদৰ । মী বলাঢ্য মী চতুৰ ।
মী সকল়াংমধ্যে থোৰ- । ম্হণে, তো ৰজোগুণ ॥ ১৪॥
মী সকল়াংমধ্যে থোৰ- । ম্হণে, তো ৰজোগুণ ॥ ১৪॥
মাঝা দেশ মাঝা গাংৱ । মাঝা ৱাডা মাঝা ঠাৱ ।
ঐসী মনীং ধৰী হাংৱ । তো ৰজোগোণ ॥ ১৫॥
ঐসী মনীং ধৰী হাংৱ । তো ৰজোগোণ ॥ ১৫॥
দুসৰ্যাচেং সৰ্ৱ জাৱেং । মাঝেচেংচি বৰেং অসাৱেং ।
ঐসেং আঠৱে স্ৱভাৱেং । তো ৰজোগোণ ॥ ১৬॥
ঐসেং আঠৱে স্ৱভাৱেং । তো ৰজোগোণ ॥ ১৬॥
কপট আণী মত্সৰ । উঠে দেহীং তিৰস্কাৰ ।
অথৱা কামাচা ৱিকাৰ । তো ৰজোগোণ ॥ ১৭॥
অথৱা কামাচা ৱিকাৰ । তো ৰজোগোণ ॥ ১৭॥
বাল়কাৱৰী মমতাঅ । প্ৰীতীনেং আৱডে কাংতা ।
লোভ ৱাটে সমস্তাং । তো ৰজোগোণ ॥ ১৮॥
লোভ ৱাটে সমস্তাং । তো ৰজোগোণ ॥ ১৮॥
জিৱলগাংচী খংতী । জেণেং কাল়েং ৱাটে চিত্তীং ।
তেণেং কাল়েং সীঘ্ৰগতী । ৰজোগুণ আলা ॥ ১৯॥
তেণেং কাল়েং সীঘ্ৰগতী । ৰজোগুণ আলা ॥ ১৯॥
সংসাৰাচে বহুত কষ্ট । কৈসা হোঈল সেৱট ।
মনাস আঠৱে সংকট । তো ৰজোগোণ ॥ ২০॥
মনাস আঠৱে সংকট । তো ৰজোগোণ ॥ ২০॥
কাং মাগেং জেং জেং ভোগিলেং । তেং তেং মনীং আঠৱলেং ।
দুঃখ অত্যংত ৱাটলেং । তো ৰজোগোণ ॥ ২১॥
দুঃখ অত্যংত ৱাটলেং । তো ৰজোগোণ ॥ ২১॥
ৱৈভৱ দেখোনি দৃষ্টী । আৱডী উপজলী পোটীং ।
আশাগুণেং হিংপুটী- । কৰী, তো ৰজোগুণ ॥ ২২॥
আশাগুণেং হিংপুটী- । কৰী, তো ৰজোগুণ ॥ ২২॥
জেং জেং দৃষ্টী পডিলেং । তেং তেং মনেং মাগিতলেং ।
লভ্য নস্তাং দুঃখ জালেং । তো ৰজোগোণ ॥ ২৩॥
লভ্য নস্তাং দুঃখ জালেং । তো ৰজোগোণ ॥ ২৩॥
ৱিনোদাৰ্থীং ভৰে মন । শৃংঘাৰিক কৰী গাযেন ।
ৰাগ ৰংগ তান মান । তো ৰজোগোণ ॥ ২৪॥
ৰাগ ৰংগ তান মান । তো ৰজোগোণ ॥ ২৪॥
টৱাল়ী ঢৱাল়ী নিংদা । সাংগণেং ঘডে ৱেৱাদা ।
হাস্য ৱিনোদ কৰী সৰ্ৱদা । তো ৰজোগোণ ॥ ২৫॥
হাস্য ৱিনোদ কৰী সৰ্ৱদা । তো ৰজোগোণ ॥ ২৫॥
আল়স উঠে প্ৰবল় । কৰ্মণুকেচা নানা খেল় ।
কাং উপভোগাচে গোংধল় । তো ৰজোগোণ ॥ ২৬॥
কাং উপভোগাচে গোংধল় । তো ৰজোগোণ ॥ ২৬॥
কল়াৱংত বহুৰূপী । নটাৱলোকী সাক্ষেপী ।
নানা খেল়ী দান অৰ্পী । তো ৰজোগোণ ॥ ২৭॥
নানা খেল়ী দান অৰ্পী । তো ৰজোগোণ ॥ ২৭॥
উন্মত্ত দ্ৰৱ্যাপৰী অতি প্ৰীতী । গ্ৰামজ্য আঠৱে চিত্তীং ।
আৱডে নীচাচী সংগতী । তো ৰজোগুণ ॥ ২৮॥
আৱডে নীচাচী সংগতী । তো ৰজোগুণ ॥ ২৮॥
তশ্কৰৱিদ্যা জীৱীং উঠে । পৰন্যূন বোলাৱেং ৱাটে ।
নিত্যনেমাস মন ৱিটে । তো ৰজোগুণ ॥ ২৯॥
নিত্যনেমাস মন ৱিটে । তো ৰজোগুণ ॥ ২৯॥
দেৱকাৰণীং লাজাল়ু । উদৰালাগীং কষ্টাল়ু ।
প্ৰপংচী জো স্নেহাল়ু । তো ৰজোগুণ ॥ ৩০॥
প্ৰপংচী জো স্নেহাল়ু । তো ৰজোগুণ ॥ ৩০॥
গোডগ্ৰাসীং আল়কেপণ । অত্যাদৰেং পিংডপোষণ ।
ৰজোগুণেং উপোষণ । কেলেং ন ৱচে ॥ ৩১॥
ৰজোগুণেং উপোষণ । কেলেং ন ৱচে ॥ ৩১॥
শৃংগাৰিক তেং আৱডে । ভক্তী ৱৈৰাগ্য নাৱডে ।
কল়ালাঘৱীং পৱাডে । তো ৰজোগুণ ॥ ৩২॥
কল়ালাঘৱীং পৱাডে । তো ৰজোগুণ ॥ ৩২॥
নেণোনিযাং পৰমাত্মা । সকল় পদাৰ্থী প্ৰেমা ।
বল়াত্কাৰেং ঘালী জন্মা । তো ৰজোগুণ ॥ ৩৩॥
বল়াত্কাৰেং ঘালী জন্মা । তো ৰজোগুণ ॥ ৩৩॥
অসো ঐসা ৰজোগুণ । লোভেং দাৱী জন্মমৰণ ।
প্ৰপংচী তো সবল় জাণ । দাৰুণ দুঃখ ভোগৱী ॥ ৩৪॥
প্ৰপংচী তো সবল় জাণ । দাৰুণ দুঃখ ভোগৱী ॥ ৩৪॥
আতাং ৰজোগুণ হা সুটেনা । সংসাৰিক হেং তুটেনা ।
প্ৰপংচীং গুংতলী ৱাসনা । যাস উপায কোণ ॥ ৩৫॥
প্ৰপংচীং গুংতলী ৱাসনা । যাস উপায কোণ ॥ ৩৫॥
উপাযে যেক ভগৱদ্ভক্তী । জৰী ঠাকেনা ৱিৰক্তী ।
তৰী যেথানুশক্তী । ভজন কৰাৱেং ॥ ৩৬॥
তৰী যেথানুশক্তী । ভজন কৰাৱেং ॥ ৩৬॥
কাযা ৱাচা আণী মনেং । পত্ৰেং পুষ্পেং ফল়েং জীৱনেং ।
ঈশ্ৱৰীং অৰ্পূনিযাং মনেং । সাৰ্থক কৰাৱেং ॥ ৩৭॥
ঈশ্ৱৰীং অৰ্পূনিযাং মনেং । সাৰ্থক কৰাৱেং ॥ ৩৭॥
যেথানুশক্তী দানপুণ্য । পৰী ভগৱংতীং অনন্য ।
সুখদুঃখেং পৰী চিংতন । দেৱাচেংচি কৰাৱেং ॥ ৩৮॥
সুখদুঃখেং পৰী চিংতন । দেৱাচেংচি কৰাৱেং ॥ ৩৮॥
আদিঅংতী যেক দেৱ । মধ্যেংচি লাৱিলী মাৱ ।
ম্হণোনিযাং পূৰ্ণ ভাৱ । ভগৱংতীং অসাৱা ॥ ৩৯॥
ম্হণোনিযাং পূৰ্ণ ভাৱ । ভগৱংতীং অসাৱা ॥ ৩৯॥
ঐসা সবল় ৰজোগুণ । সংক্ষেপেং কেলেং কথন ।
আতাং শুদ্ধ তো তূং জাণ । পৰমাৰ্থিক ॥ ৪০॥
আতাং শুদ্ধ তো তূং জাণ । পৰমাৰ্থিক ॥ ৪০॥
ত্যাচে ৱোল়খীচেং চিন্হ । সত্ৱগুণীং অসে জাণ ।
তো ৰজোগুণ পৰিপূৰ্ণ । ভজনমূল় ॥ ৪১॥
তো ৰজোগুণ পৰিপূৰ্ণ । ভজনমূল় ॥ ৪১॥
ঐসা ৰজোগুণ বোলিলা । শ্ৰোতীং মনেং অনুমানিলা ।
আতাং পুঢেং পৰিসিলা । পাহিজে তমোগুণ ॥ ৪২॥
আতাং পুঢেং পৰিসিলা । পাহিজে তমোগুণ ॥ ৪২॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ৰজোগুণলক্ষণনাম সমাস পাংচৱা ॥ ৫॥
সমাস সহাৱা : তমোগুণ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
মাগাং বোলিলা ৰজোগুণ । ক্ৰিযেসহিত লক্ষণ ।
আতাং ঐকা তমোগুণ । তোহি সাংগিজেল ॥ ১॥
আতাং ঐকা তমোগুণ । তোহি সাংগিজেল ॥ ১॥
সংসাৰীং দুঃখসংমংধ । প্ৰাপ্ত হোতাং উঠে খেদ ।
কাং অদ্ভুত আলা ক্ৰোধ । তো তমোগুণ ॥ ২॥
কাং অদ্ভুত আলা ক্ৰোধ । তো তমোগুণ ॥ ২॥
শেৰীৰীং ক্ৰোধ ভৰতাং । নোল়খে মাতা পিতা ।
বংধু বহিণ কাংতা । তাডী, তো তমোগুণ ॥ ৩॥
বংধু বহিণ কাংতা । তাডী, তো তমোগুণ ॥ ৩॥
দুসৰ্যাচা প্ৰাণ ঘ্যাৱা । আপলা আপণ স্ৱযেং দ্যাৱা ।
ৱিসৰৱী জীৱভাৱা । তো তমোগুণ ॥ ৪॥
ৱিসৰৱী জীৱভাৱা । তো তমোগুণ ॥ ৪॥
ভৰলেং ক্ৰোধাচেং কাৱিৰেং । পিশ্যাচ্যাপৰী ৱাৱৰে ।
নানা উপাযেং নাৱৰে । তো তমোগুণ ॥ ৫॥
নানা উপাযেং নাৱৰে । তো তমোগুণ ॥ ৫॥
আপলা আপণ শস্ত্ৰপাত । পৰাচা কৰী ঘাত ।
ঐসা সময ৱৰ্তত । তো তমোগুণ ॥ ৬॥
ঐসা সময ৱৰ্তত । তো তমোগুণ ॥ ৬॥
ডোল়া যুধ্যচি পাহৱেং । ৰণ পডিলেং তেথেং জাৱেং ।
ঐসেং ঘেতলেং জীৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৭॥
ঐসেং ঘেতলেং জীৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৭॥
অখংড ভ্ৰাংতী পডে । কেলা নিশ্চয ৱিঘডে ।
অত্যংত নিদ্ৰা আৱডে । তো তমোগুণ ॥ ৮॥
অত্যংত নিদ্ৰা আৱডে । তো তমোগুণ ॥ ৮॥
ক্ষুধা জযাচী ৱাড । নেণে কডু অথৱা গোড ।
অত্যংত জো কাং মূঢ । তো তমোগুণ ॥ ৯॥
অত্যংত জো কাং মূঢ । তো তমোগুণ ॥ ৯॥
প্ৰীতিপাত্ৰ গেলেং মৰণেং । তযালাগীং জীৱ দেণেং ।
স্ৱযেং আত্মহত্যা কৰণেং । তো তমোগুণ ॥ ১০॥
স্ৱযেং আত্মহত্যা কৰণেং । তো তমোগুণ ॥ ১০॥
কিডা মুংগী আণী স্ৱাপদ । যাংচা কৰূং আৱডে ৱধ ।
অত্যংত জো কৃপামংদ । তো তমোগুণ ॥ ১১॥
অত্যংত জো কৃপামংদ । তো তমোগুণ ॥ ১১॥
স্ত্ৰীহত্যা বাল়হত্যা । দ্ৰৱ্যালাগীং ব্ৰহ্মত্যা ।
কৰূং আৱডে গোহত্যা । তো তমোগুণ ॥ ১২॥
কৰূং আৱডে গোহত্যা । তো তমোগুণ ॥ ১২॥
ৱিসল়াচেনি নেটেং । ৱীষ ঘ্যাৱেংসেং ৱাটে ।
পৰৱধ মনীং উঠে । তো তমোগুণ ॥ ১৩॥
পৰৱধ মনীং উঠে । তো তমোগুণ ॥ ১৩॥
অংতৰীং ধৰূনি কপট । পৰাচেং কৰী তল়পট ।
সদা মস্ত সদা উদ্ধট । তো তমোগুণ ॥ ১৪॥
সদা মস্ত সদা উদ্ধট । তো তমোগুণ ॥ ১৪॥
কল়হ ৱ্হাৱা ঐসেং ৱাটে । ঝোংবী ঘ্যাৱী ঐসেং উঠে ।
অন্তৰী দ্ৱেষ প্ৰগটে । তো তমোগুণ ॥ ১৫॥
অন্তৰী দ্ৱেষ প্ৰগটে । তো তমোগুণ ॥ ১৫॥
যুধ্য দেখাৱেং ঐকাৱেং । স্ৱযেং যুধ্যচি কৰাৱেং ।
মাৰাৱেং কীং মৰাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ১৬॥
মাৰাৱেং কীং মৰাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ১৬॥
মত্সৰেং ভক্তি মোডাৱী । দেৱাল়যেং ৱিঘডাৱীং ।
ফল়তীং ঝাডেং তোডাৱীং । তো তমোগুণ ॥ ১৭॥
ফল়তীং ঝাডেং তোডাৱীং । তো তমোগুণ ॥ ১৭॥
সত্কৰ্মেং তে নাৱডতী । নানা দোষ তে আৱডতী ।
পাপভয নাহীং চিত্তী । তো তমোগুণ ॥ ১৮॥
পাপভয নাহীং চিত্তী । তো তমোগুণ ॥ ১৮॥
ব্ৰহ্মৱৃত্তীচা উছেদ । জীৱমাত্ৰাস দেণেং খেদ ।
কৰূং আৱডে অপ্ৰমাদ । তো তমোগুণ ॥ ১৯॥
কৰূং আৱডে অপ্ৰমাদ । তো তমোগুণ ॥ ১৯॥
আগ্নপ্ৰল়যে শস্ত্ৰপ্ৰল়যে । ভূতপ্ৰল়যে ৱীষপ্ৰল়যে ।
মত্সৰেং কৰীং জীৱক্ষযে । তো তমোগুণ ॥ ২০॥
মত্সৰেং কৰীং জীৱক্ষযে । তো তমোগুণ ॥ ২০॥
পৰপীডেচা সংতোষ । নিষ্ঠুৰপণাচা হৱ্যাস ।
সংসাৰাচা নযে ত্ৰাস । তো তমোগুণ ॥ ২১॥
সংসাৰাচা নযে ত্ৰাস । তো তমোগুণ ॥ ২১॥
ভাংডণ লাঊন দ্যাৱেং । স্ৱযেং কৌতুক পাহাৱেং ।
কুবুদ্ধি ঘেতলী জীৱেং । তো তমোগুণ ॥ ২২॥
কুবুদ্ধি ঘেতলী জীৱেং । তো তমোগুণ ॥ ২২॥
প্ৰাপ্ত জালিযাং সংপত্তী । জীৱাংস কৰী যাতাযাতী ।
কল়ৱল়া নযে চিত্তীং । তো তমোগুণ ॥ ২৩॥
কল়ৱল়া নযে চিত্তীং । তো তমোগুণ ॥ ২৩॥
নাৱডে ভক্তি নাৱডে ভাৱ । নাৱডে তীৰ্থ নাৱডে দেৱ ।
ৱেদশাস্ত্ৰ নলগে সৰ্ৱ । তো তমোগুণ ॥ ২৪॥
ৱেদশাস্ত্ৰ নলগে সৰ্ৱ । তো তমোগুণ ॥ ২৪॥
স্নানসংধ্যা নেম নসে । স্ৱধৰ্মীং ভ্ৰষ্টলা দিসে ।
অকৰ্তৱ্য কৰীতসে । তো তমোগুণ ॥ ২৫॥
অকৰ্তৱ্য কৰীতসে । তো তমোগুণ ॥ ২৫॥
জেষ্ঠ বংধু বাপ মাযে । ত্যাংচীং ৱচনেং ন সাহে ।
সীঘ্ৰকোপী নিঘোন জাযে । তো তমোগুণ ॥ ২৬॥
সীঘ্ৰকোপী নিঘোন জাযে । তো তমোগুণ ॥ ২৬॥
উগেংচি খাৱেং উগেংচি অসাৱেং । স্তব্ধ হোঊন বৈসাৱেং ।
কাংহীংচ স্মৰেনা স্ৱভাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ২৭॥
কাংহীংচ স্মৰেনা স্ৱভাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ২৭॥
চেটকৱিদ্যেচা অভ্যাস । শস্ত্ৰৱিদ্যেচা হৱ্যাস ।
মল্লৱিদ্যা ৱ্হাৱী জ্যাস । তো তমোগুণ ॥ ২৮॥
মল্লৱিদ্যা ৱ্হাৱী জ্যাস । তো তমোগুণ ॥ ২৮॥
কেলে গল়াচে নৱস । ৰডিবেডীচে সাযাস ।
কাষ্ঠযংত্ৰ ছেদী জিৱ্হেস । তো তমোগুণ ॥ ২৯॥
কাষ্ঠযংত্ৰ ছেদী জিৱ্হেস । তো তমোগুণ ॥ ২৯॥
মস্তকীং ভদেং জাল়াৱেং । পোতেং আংগ হুৰপল়াৱেং ।
স্ৱযেং শস্ত্ৰ টোচূন ঘ্যাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৩০॥
স্ৱযেং শস্ত্ৰ টোচূন ঘ্যাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৩০॥
দেৱাস সিৰ ৱাহাৱেং । কাং তেং আংগ সমৰ্পাৱেং ।
পডণীৱৰূন ঘালূন ঘ্যাৱে । তো তমোগুণ ॥ ৩১॥
পডণীৱৰূন ঘালূন ঘ্যাৱে । তো তমোগুণ ॥ ৩১॥
নিগ্ৰহ কৰূন ধৰণেং । কাং তেং টাংগূন ঘেণেং ।
দেৱদ্ৱাৰীং জীৱ দেণেং । তো তমোগুণ ॥ ৩২॥
দেৱদ্ৱাৰীং জীৱ দেণেং । তো তমোগুণ ॥ ৩২॥
নিৰাহাৰ উপোষণ । পংচাগ্নী ধূম্ৰপান ।
আপণাস ঘ্যাৱেং পুৰূন । তো তমোগুণ ॥ ৩৩॥
আপণাস ঘ্যাৱেং পুৰূন । তো তমোগুণ ॥ ৩৩॥
সকাম জেং কা অনুষ্ঠান । কাং তেং ৱাযোনিৰোধন ।
অথৱা ৰাহাৱেং পডোন । তো তমোগুণ ॥ ৩৪॥
অথৱা ৰাহাৱেং পডোন । তো তমোগুণ ॥ ৩৪॥
নখেং কেশ ৱাঢৱাৱে । হস্তচি ৱৰ্তে কৰাৱে ।
অথৱা ৱাগ্সুংন্য ৱ্হাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৩৫॥
অথৱা ৱাগ্সুংন্য ৱ্হাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৩৫॥
নানা নিগ্ৰহেং পিডাৱেং । দেহদুঃখেং চৰ্ফডাৱেং ।
ক্ৰোধেং দেৱাংস ফোডাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৩৬॥
ক্ৰোধেং দেৱাংস ফোডাৱেং । তো তমোগুণ ॥ ৩৬॥
দেৱাচী জো নিংদা কৰী । তো আশাবদ্ধি অঘোৰী ।
জো সংতসংগ ন ধৰী । তো তমোগুণ ॥ ৩৭॥
জো সংতসংগ ন ধৰী । তো তমোগুণ ॥ ৩৭॥
ঐসা হা তমোগুণ । সাংগতাং জো অসাধাৰণ ।
পৰী ত্যাগাৰ্থ নিৰূপণ । কাংহীং যেক ॥ ৩৮॥
পৰী ত্যাগাৰ্থ নিৰূপণ । কাংহীং যেক ॥ ৩৮॥
ঐসেং ৱৰ্তে তো তমোগুণ । পৰী হা পতনাস কাৰণ ।
মোক্ষপ্ৰাপ্তীচেং লক্ষণ । নৱ্হে যেণেং ॥ ৩৯॥
মোক্ষপ্ৰাপ্তীচেং লক্ষণ । নৱ্হে যেণেং ॥ ৩৯॥
কেল্যা কৰ্মাচেং ফল় । প্ৰাপ্ত হোঈল সকল় ।
জন্ম দুঃখাচেং মূল় । তুটেনা কীং ॥ ৪০॥
জন্ম দুঃখাচেং মূল় । তুটেনা কীং ॥ ৪০॥
ৱ্হাৱযা জন্মাচেং খংডণ । পাহিজে তো সত্ৱগুণ ।
তেংচি অসে নিৰুপণ । পুঢিলে সমাসীং ॥ ৪১॥
তেংচি অসে নিৰুপণ । পুঢিলে সমাসীং ॥ ৪১॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে তমোগুণলক্ষণনাম সমাস সহাৱা ॥ ৬॥
সমাস সাতৱা : সত্ত্ৱগুণ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
মাগাং বোলিলা তমোগুণ । জো দুঃখদাযক দাৰুণ ।
আতাং ঐকা সত্ৱগুণ । পৰম দুল্লভ ॥ ১॥
আতাং ঐকা সত্ৱগুণ । পৰম দুল্লভ ॥ ১॥
জো ভজনাচা আধাৰ । জো যোগিযাংচী থাৰ ।
জো নিৰসী সংসাৰ । দুঃখমূল় জো ॥ ২॥
জো নিৰসী সংসাৰ । দুঃখমূল় জো ॥ ২॥
জেণেং হোযে উত্তম গতী । মাৰ্গ ফুটে ভগৱংতীং ।
জেণেং পাৱিজে মুক্তী । সাযোজ্যতা তে ॥ ৩॥
জেণেং পাৱিজে মুক্তী । সাযোজ্যতা তে ॥ ৩॥
জো ভক্তাংচা কোংৱসা । জো ভৱাৰ্ণৱীংচা ভৰ্ৱসা ।
মোক্ষলক্ষ্মীচী দশা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪॥
মোক্ষলক্ষ্মীচী দশা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪॥
জো পৰমাৰ্থাচেং মংডণ । জো মহংতাংচেং ভূষণ ।
ৰজতমাচেং নিৰ্শন । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫॥
ৰজতমাচেং নিৰ্শন । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫॥
জো পৰমসুখকাৰী । জো আনংদাচী লহৰী ।
দেঊনিযাং, নিৱাৰী- । জন্মমৃত্য ॥ ৬॥
দেঊনিযাং, নিৱাৰী- । জন্মমৃত্য ॥ ৬॥
জো অজ্ঞানাচা সেৱট । জো পুণ্যাচেং মূল় পীঠ ।
জযাচেনি সাংপডে ৱাট । পৰলোকাচী ॥ ৭॥
জযাচেনি সাংপডে ৱাট । পৰলোকাচী ॥ ৭॥
ঐসা হা সত্ৱগুণ । দেহীং উমটতাং আপণ ।
তযে ক্ৰিযেচেং লক্ষণ । ঐসেং অসে ॥ ৮॥
তযে ক্ৰিযেচেং লক্ষণ । ঐসেং অসে ॥ ৮॥
ঈশ্ৱৰীং প্ৰেমা অধিক । প্ৰপংচ সংপাদণে লোকিক ।
সদা সন্নিধ ৱিৱেক । তো সত্ৱগুণ ॥ ৯॥
সদা সন্নিধ ৱিৱেক । তো সত্ৱগুণ ॥ ৯॥
সংসাৰদুঃখ ৱিসৰৱী । ভক্তিমাৰ্গ ৱিমল় দাৱী ।
ভজনক্ৰিযা উপজৱী । তো সত্ৱগুণ ॥ ১০॥
ভজনক্ৰিযা উপজৱী । তো সত্ৱগুণ ॥ ১০॥
পৰমাৰ্থাচী আৱডী । উঠে ভাৱাৰ্থাচী গোডী ।
পৰোপকাৰীং তাংতডী । তো সত্ৱগুণ ॥ ১১॥
পৰোপকাৰীং তাংতডী । তো সত্ৱগুণ ॥ ১১॥
স্নানসংধ্যা পুণ্যসীল় । অভ্যাংতৰীংচা নিৰ্মল় ।
শৰীৰ ৱস্ত্ৰেং সোজ্ৱল় । তো সত্ৱগুণ ॥ ১২॥
শৰীৰ ৱস্ত্ৰেং সোজ্ৱল় । তো সত্ৱগুণ ॥ ১২॥
যেজন আণী যাজন । আধেন আণী অধ্যাপন ।
স্ৱযেং কৰী দানপুণ্য । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৩॥
স্ৱযেং কৰী দানপুণ্য । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৩॥
নিৰূপণাচী আৱডী । জযা হৰিকথেচী গোডী ।
ক্ৰিযা পালটে ৰোকডী । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৪॥
ক্ৰিযা পালটে ৰোকডী । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৪॥
অশ্ৱদানেং গজদানেং । গোদানেং ভূমিদানেং ।
নানা ৰত্নাংচীং দানেং- । কৰী, তো সত্ৱগুণ ॥ ১৫॥
নানা ৰত্নাংচীং দানেং- । কৰী, তো সত্ৱগুণ ॥ ১৫॥
ধনদান ৱস্ত্ৰদান । অন্নদান উদকদান ।
কৰী ব্ৰাহ্মণসংতৰ্পণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৬॥
কৰী ব্ৰাহ্মণসংতৰ্পণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৬॥
কাৰ্তিকস্নানেং মাঘস্নানেং । ৱ্ৰতেং উদ্যাপনেং দানেং ।
নিঃকাম তীৰ্থেং উপোষণে । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৭॥
নিঃকাম তীৰ্থেং উপোষণে । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৭॥
সহস্ৰভোজনেং লক্ষভোজনেং । ৱিৱিধ প্ৰকাৰীংচীং দানেং ।
নিঃকাম কৰী সত্ৱগুণেং । কামনা ৰজোগুণ ॥ ১৮॥
নিঃকাম কৰী সত্ৱগুণেং । কামনা ৰজোগুণ ॥ ১৮॥
তীৰ্থীং অৰ্পী জো অগ্ৰাৰেং । বাংধে ৱাপী সৰোৱৰেং ।
বাংধে দেৱাল়যেং সিখৰেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৯॥
বাংধে দেৱাল়যেং সিখৰেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ১৯॥
দেৱদ্ৱাৰীং পডশাল়া । পাঈৰীযা দীপমাল়া ।
ৱৃংদাৱনেং পাৰ পিংপল়া- । বাংধে, তো সত্ৱগুণ ॥ ২০॥
ৱৃংদাৱনেং পাৰ পিংপল়া- । বাংধে, তো সত্ৱগুণ ॥ ২০॥
লাৱীং ৱনেং উপৱনেং । পুষ্পৱাটিকা জীৱনেং ।
নিৱৱী তাপস্যাংচীং মনেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২১॥
নিৱৱী তাপস্যাংচীং মনেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২১॥
সংধ্যামঠ আণি ভুযেৰীং । পাঈৰীযা নদীতীৰীং ।
ভাংডাৰগৃহেং দেৱদ্ৱাৰীং । বাংধেং, তো সত্ৱগুণ ॥ ২২ ।
নানা দেৱাংচীং জে স্থানেং । তেথেং নংদাদীপ ঘালণেং ।
ৱাহে আল়ংকাৰ ভূষণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৩॥
ভাংডাৰগৃহেং দেৱদ্ৱাৰীং । বাংধেং, তো সত্ৱগুণ ॥ ২২ ।
নানা দেৱাংচীং জে স্থানেং । তেথেং নংদাদীপ ঘালণেং ।
ৱাহে আল়ংকাৰ ভূষণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৩॥
জেংগট মৃদাংগ টাল় । দমামে নগাৰে কাহল় ।
নানা ৱাদ্যাংচে কল্লোল় । সুস্ৱৰাদিক ॥ ২৪॥
নানা ৱাদ্যাংচে কল্লোল় । সুস্ৱৰাদিক ॥ ২৪॥
নানা সমগ্ৰী সুংদৰ । দেৱাল়ঈং ঘালী নৰ ।
হৰিভজনীং জো তত্পৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৫॥
হৰিভজনীং জো তত্পৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৫॥
ছেত্ৰেং আণী সুখাসনেং । দিংড্যা পতাকা নিশাণেং ।
ৱাহে চামৰেং সূৰ্যাপানেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৬॥
ৱাহে চামৰেং সূৰ্যাপানেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৬॥
ৱৃংদাৱনেং তুল়সীৱনে । ৰংগমাল়া সংমাৰ্জনেং ।
ঐসী প্ৰীতি ঘেতলী মনেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৭॥
ঐসী প্ৰীতি ঘেতলী মনেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৭॥
সুংদৰেং নানা উপকৰ্ণেং । মংডপ চাংদৱে আসনেং ।
দেৱাল়ঈং সমৰ্পণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৮॥
দেৱাল়ঈং সমৰ্পণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৮॥
দেৱাকাৰণেং খাদ্য । নানা প্ৰকাৰীং নৈৱেদ্য ।
অপূৰ্ৱ ফল়েং অৰ্পী সদ্য । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৯॥
অপূৰ্ৱ ফল়েং অৰ্পী সদ্য । তো সত্ৱগুণ ॥ ২৯॥
ঐসী ভক্তীচী আৱডী । নীচ দাস্যত্ৱাচী গোডী ।
স্ৱযেং দেৱদ্ৱাৰ ঝাডী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩০॥
স্ৱযেং দেৱদ্ৱাৰ ঝাডী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩০॥
তিথী পৰ্ৱ মোহোত্সাৱ । তেথেং জ্যাচা অংতৰ্ভাৱ ।
কাযা ৱাচা মনেং সৰ্ৱ- । অৰ্পী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৩১॥
কাযা ৱাচা মনেং সৰ্ৱ- । অৰ্পী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৩১॥
হৰিকথেসী তত্পৰ । গংধেং মাল়া আণী ধুশৰ ।
ঘেঊন উভীং নিৰংতৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩২॥
ঘেঊন উভীং নিৰংতৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩২॥
নৰ অথৱা নাৰী । যেথানুশক্তি সামগ্ৰী ।
ঘেঊন উভীং দেৱদ্ৱাৰীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৩॥
ঘেঊন উভীং দেৱদ্ৱাৰীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৩॥
মহত্কৃত্য সাংডূন মাগেং । দেৱাস যে লাগৱেগেং ।
ভক্তি নিকট আংতৰংগেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৪॥
ভক্তি নিকট আংতৰংগেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৪॥
থোৰপণ সাংডূন দুৰী । নীচ কৃত্য আংগীকাৰী ।
তিষ্ঠত উভা দেৱদ্ৱাৰীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৫॥
তিষ্ঠত উভা দেৱদ্ৱাৰীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৫॥
দেৱালাগীং উপোষণ । ৱৰ্জী তাংবোল ভোজন ।
নিত্য নেম জপ ধ্যান- । কৰী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৬॥
নিত্য নেম জপ ধ্যান- । কৰী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৬॥
শব্দ কঠীণ ন বোলে । অতিনেমেসী চালে ।
যোগূ জেণেং তোষৱিলে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৭॥
যোগূ জেণেং তোষৱিলে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৭॥
সাংডূনিযা অভিমান । নিঃকাম কৰী কীৰ্তন ।
শ্ৱেদ ৰোমাংচ স্ফুৰাণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৮॥
শ্ৱেদ ৰোমাংচ স্ফুৰাণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৮॥
অংতৰীং দেৱাচেং ধ্যান । তেণেং নিডাৰলে নযন ।
পডে দেহাচেং ৱিস্মৰণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৯॥
পডে দেহাচেং ৱিস্মৰণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৩৯॥
হৰিকথেচী অতি প্ৰীতি । সৰ্ৱথা নযে ৱিকৃতী ।
আদিক প্ৰেমা আদিঅংতীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪০॥
আদিক প্ৰেমা আদিঅংতীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪০॥
মুখীং নাম হাতীং টাল়ী । নাচত বোলে ব্ৰীদাৱল়ী ।
ঘেঊন লাৱী পাযধুল়ী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪১॥
ঘেঊন লাৱী পাযধুল়ী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪১॥
দেহাভিমান গল়ে । ৱিষঈং ৱৈৰাগ্য প্ৰবল়ে ।
মিথ্যা মাযা ঐসেং কল়ে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪২॥
মিথ্যা মাযা ঐসেং কল়ে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪২॥
কাংহীং কৰাৱা উপাযে । সংসাৰীং গুংতোন কাযে ।
উকলৱী ঐসেং হৃদযে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৩॥
উকলৱী ঐসেং হৃদযে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৩॥
সংসাৰাসী ত্ৰাসে মন । কাংহীং কৰাৱেং ভজন ।
ঐসেং মনীং উঠে জ্ঞান । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৪॥
ঐসেং মনীং উঠে জ্ঞান । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৪॥
অসতাং আপুলে আশ্ৰমীং । অত্যাদৰেং নিত্যনেমী ।
সদা প্ৰীতী লাগে ৰামীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৫॥
সদা প্ৰীতী লাগে ৰামীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৫॥
সকল়াংচা আলা ৱীট । পৰমাৰ্থীং জো নিকট ।
আঘাতীং উপজে ধাৰিষ্ট । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৬॥
আঘাতীং উপজে ধাৰিষ্ট । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৬॥
সৰ্ৱকাল় উদাসীন । নানা ভোগীং ৱিটে মন ।
আঠৱে ভগৱদ্ভজন । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৭॥
আঠৱে ভগৱদ্ভজন । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৭॥
পদাৰ্থীং ন বৈসে চিত্ত । মনীং আঠৱে ভগৱংত ।
ঐসা দৃঢ ভাৱাৰ্থ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৮॥
ঐসা দৃঢ ভাৱাৰ্থ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৮॥
লোক বোলতী ৱিকাৰী । তৰী আদিক প্ৰেমা ধৰী ।
নিশ্চয বাণে অংতৰীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৯॥
নিশ্চয বাণে অংতৰীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৪৯॥
অংতৰীং স্ফূৰ্তী স্ফুৰে । সস্ৱৰূপীং তৰ্ক ভৰে ।
নষ্ট সংদেহ নিৱাৰে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫০॥
নষ্ট সংদেহ নিৱাৰে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫০॥
শৰীৰ লাৱাৱেং কাৰণীং । সাক্ষেপ উঠে অংতঃকৰ্ণী ।
সত্ৱগুণাচী কৰণী । ঐসী অসে ॥ ৫১॥
সত্ৱগুণাচী কৰণী । ঐসী অসে ॥ ৫১॥
শাংতি ক্ষ্মা আণি দযা । নিশ্চয উপজে জযা ।
সত্ৱগুণ জাণাৱা তযা । অংতৰীং আলা ॥ ৫২॥
সত্ৱগুণ জাণাৱা তযা । অংতৰীং আলা ॥ ৫২॥
আলে অতীত অভ্যাগত । জাঊং নেদী জো ভুকিস্ত ।
যেথানুশক্তী দান দেন । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৩॥
যেথানুশক্তী দান দেন । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৩॥
তডিতাপডী দৈন্যৱাণেং । আলেং আশ্ৰমাচেনি গুণেং ।
তযালাগীং স্থল় দেণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৪॥
তযালাগীং স্থল় দেণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৪॥
আশ্ৰমীং অন্নচী আপদা । পৰী ৱিমুখ নৱ্হে কদা ।
শক্তিনুসাৰ দে সৰ্ৱদা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৫॥
শক্তিনুসাৰ দে সৰ্ৱদা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৫॥
জেণেং জিংকিলী ৰসনা । তৃপ্ত জযাচী ৱাসনা ।
জযাস নাহীং কামনা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৬॥
জযাস নাহীং কামনা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৬॥
হোণাৰ তৈসেং হোত জাত । প্ৰপংচীং জালা আঘাত ।
ডল়মল়িনা জ্যাচেং চিত্ত । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৭॥
ডল়মল়িনা জ্যাচেং চিত্ত । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৭॥
যেকা ভগৱংতাকাৰণেং । সৰ্ৱ সুখ সোডিলেং জেণেং ।
কেলেং দেহাচেং সাংডণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৮॥
কেলেং দেহাচেং সাংডণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৮॥
ৱিষঈং ধাংৱে ৱাসনা । পৰী তো কদা ডল়মল়িনা ।
জ্যাচেং ধাৰিষ্ট চল়েনা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৯॥
জ্যাচেং ধাৰিষ্ট চল়েনা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৫৯॥
দেহ আপদেনেং পীডলা । ক্ষুধে তৃষেনেং ৱোসাৱলা ।
তৰী নিশ্চযো ৰাহিলা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬০॥
তৰী নিশ্চযো ৰাহিলা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬০॥
শ্ৰৱণ আণী মনন । নিজধ্যাসেং সমাধান ।
শুদ্ধ জালেং আত্মজ্ঞান । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬১॥
শুদ্ধ জালেং আত্মজ্ঞান । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬১॥
জযাস অহংকাৰ নসে । নৈৰাশতা ৱিলসে ।
জযাপাসীং কৃপা ৱসে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬২॥
জযাপাসীং কৃপা ৱসে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬২॥
সকল়াংসীং নম্ৰ বোলে । মৰ্যাদা ধৰূন চালে ।
সৰ্ৱ জন তোষৱিলে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৩॥
সৰ্ৱ জন তোষৱিলে । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৩॥
সকল় জনাসীং আৰ্জৱ । নাহীং ৱিৰোধাস ঠাৱ ।
পৰোপকাৰীং ৱেচী জীৱ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৪॥
পৰোপকাৰীং ৱেচী জীৱ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৪॥
আপকাৰ্যাহূন জীৱীং । পৰকাৰ্যসিদ্ধী কৰাৱী ।
মৰোন কীৰ্তী উৰৱাৱী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৫॥
মৰোন কীৰ্তী উৰৱাৱী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৫॥
পৰাৱ্যাচে দোষগুণ । দৃষ্টীস দেখে আপণ ।
সমুদ্ৰাঐসী সাঠৱণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৬॥
সমুদ্ৰাঐসী সাঠৱণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৬॥
নীচ উত্তৰ সাহাণেং । প্ৰত্যোত্তৰ ন দেণেং ।
আলা ক্ৰোধ সাৱৰণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৭॥
আলা ক্ৰোধ সাৱৰণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৭॥
অন্যাযেংৱীণ গাংজিতী । নানাপৰী পীডা কৰিতী ।
তিতুকেংহি সাঠৱী চিত্তীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৮॥
তিতুকেংহি সাঠৱী চিত্তীং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৬৮॥
শৰীৰেং ঘীস সাহাণেং । দুৰ্জনাসীং মিল়োন জাণেং ।
নিংদকাস উপকাৰ কৰণেং । হা সত্ৱগুণ ॥ ৬৯॥
নিংদকাস উপকাৰ কৰণেং । হা সত্ৱগুণ ॥ ৬৯॥
মন ভলতীকডে ধাৱেং । তেং ৱিৱেকেং আৱৰাঅৱেং ।
ইংদ্ৰিযেং দমন কৰাৱেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭০॥
ইংদ্ৰিযেং দমন কৰাৱেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭০॥
সত্ক্ৰিযা আচৰাৱী । অসত্ক্ৰিযা ত্যাগাৱী ।
ৱাট ভক্তীচী ধৰাৱী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭১॥
ৱাট ভক্তীচী ধৰাৱী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭১॥
জযা আৱডে প্ৰাতঃস্নান । আৱডে পুৰাণশ্ৰৱণ ।
নানা মংত্ৰীং দেৱতাৰ্চন- । কৰী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৭২॥
নানা মংত্ৰীং দেৱতাৰ্চন- । কৰী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৭২॥
পৰ্ৱকাল়ীং অতিসাদৰ । ৱসংতপূজেস তত্পৰ ।
জযংত্যাংচী প্ৰীতী থোৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৩॥
জযংত্যাংচী প্ৰীতী থোৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৩॥
ৱিদেসিং মেলেং মৰণেং । তযাস সংস্কাৰ দেণেং ।
অথৱা সাদৰ হোণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৪॥
অথৱা সাদৰ হোণেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৪॥
কোণী যেকাস মাৰী । তযাস জাঊন ৱাৰী ।
জীৱ বংধনমুক্ত কৰী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৫॥
জীৱ বংধনমুক্ত কৰী । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৫॥
লিংগেং লাহোলীং অভিশেষ । নামস্মৰণীং ৱিশ্ৱাস ।
দেৱদৰ্শনীং অৱকাশ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৬॥
দেৱদৰ্শনীং অৱকাশ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৬॥
সংত দেখোনি ধাৱেং । পৰম সুখ হেলাৱে ।
নমস্কাৰী সৰ্ৱভাৱেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৭॥
নমস্কাৰী সৰ্ৱভাৱেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৭॥
সংতকৃপা হোয জযাস । তেণেং উদ্ধৰিলা ৱংশ ।
তো ঈশ্ৱৰাচা অংশ । সত্ৱগুণেং ॥ ৭৮॥
তো ঈশ্ৱৰাচা অংশ । সত্ৱগুণেং ॥ ৭৮॥
সন্মাৰ্গ দাখৱী জনা । জো লাৱী হৰিভজনা ।
জ্ঞান সিকৱী অজ্ঞানা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৯॥
জ্ঞান সিকৱী অজ্ঞানা । তো সত্ৱগুণ ॥ ৭৯॥
আৱডে পুণ্য সংস্কাৰ । প্ৰদক্ষণা নমস্কাৰ ।
জযা ৰাহে পাঠাংতৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮০॥
জযা ৰাহে পাঠাংতৰ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮০॥
ভক্তীচা হৱ্যাস ভাৰী । গ্ৰংথসামগ্ৰী জো কৰী ।
ধাতুমূৰ্তি নানাপৰী । পূজী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৮১॥
ধাতুমূৰ্তি নানাপৰী । পূজী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৮১॥
ঝল়ফল়িত উপকৰ্ণেং । মাল়া গৱাল়ী আসনেং ।
পৱিত্ৰে সোজ্ৱল়েং ৱসনেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮২॥
পৱিত্ৰে সোজ্ৱল়েং ৱসনেং । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮২॥
পৰপীডেচেং ৱাহে দুঃখ । পৰসংতোষাচেং সুখ ।
ৱৈৰাগ্য দেখোন হৰিখ- । মানী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৮৩॥
ৱৈৰাগ্য দেখোন হৰিখ- । মানী, তো সত্ৱগুণ ॥ ৮৩॥
পৰভূষণেং ভূষণ । পৰদূষণেং দূষণ ।
পৰদুঃখেং সিণে জাণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮৪॥
পৰদুঃখেং সিণে জাণ । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮৪॥
আতাং অসোং হেং বহুত । দেৱীং ধৰ্মীং জ্যাচেং চিত্ত ।
ভজে কামনাৰহিত । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮৫॥
ভজে কামনাৰহিত । তো সত্ৱগুণ ॥ ৮৫॥
ঐসা হা সত্ৱগুণ সাত্ৱিক । সংসাৰসাগৰীং তাৰক ।
যেণেং উপজে ৱিৱেক । জ্ঞানমাৰ্গাচা ॥ ৮৬॥
যেণেং উপজে ৱিৱেক । জ্ঞানমাৰ্গাচা ॥ ৮৬॥
সত্ৱগুণেং ভগৱদ্ভক্তী । সত্ৱগুণেং জ্ঞানপ্ৰাপ্তী ।
সত্ৱগুণেং সাযোজ্যমুক্তী । পাৱিজেতে ॥ ৮৭॥
সত্ৱগুণেং সাযোজ্যমুক্তী । পাৱিজেতে ॥ ৮৭॥
ঐসী সত্ৱগুণাচী স্থিতী । স্ৱল্প বোলিলেং যেথামতী ।
সাৱধ হোঊন শ্ৰোতীং । পুঢেং অৱধান দ্যাৱেং ॥ ৮৮॥
সাৱধ হোঊন শ্ৰোতীং । পুঢেং অৱধান দ্যাৱেং ॥ ৮৮॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সত্ৱগুণনাম সমাস সাতৱা ॥ ৭॥
সমাস আঠৱা : সদ্ৱিদ্যা নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
ঐকা সদ্ৱিদ্যেচীং লক্ষণেং । পৰম শুদ্ধ সুলক্ষণেং ।
ৱিচাৰ ঘেতাং বল়েংচি বাণে । সদ্ৱিদ্যা আংগীং ॥ ১॥
ৱিচাৰ ঘেতাং বল়েংচি বাণে । সদ্ৱিদ্যা আংগীং ॥ ১॥
সদ্ৱিদ্যেচা জো পুৰুষ । তো উত্তমলক্ষণী ৱিশেষ ।
ত্যাচে গুণ ঐকতাং সংতোষ । পৰম ৱাটে ॥ ২॥
ত্যাচে গুণ ঐকতাং সংতোষ । পৰম ৱাটে ॥ ২॥
ভাৱিক সাত্ৱিক প্ৰেমল় । শাংতি ক্ষ্মা দযাসীল় ।
লীন তত্পৰ কেৱল় । অমৃতৱচনী ॥ ৩॥
লীন তত্পৰ কেৱল় । অমৃতৱচনী ॥ ৩॥
পৰম সুংদৰ আণী চতুৰ । পৰম সবল় আণী ধীৰ ।
পৰম সংপন্ন আণী উদাৰ । আতিশযেংসীং ॥ ৪॥
পৰম সংপন্ন আণী উদাৰ । আতিশযেংসীং ॥ ৪॥
পৰম জ্ঞাতা আণী ভক্ত । মাহা পংডীত আণী ৱিৰক্ত ।
মাহা তপস্ৱী আণী শাংত । আতিশযেংসীং ॥ ৫॥
মাহা তপস্ৱী আণী শাংত । আতিশযেংসীং ॥ ৫॥
ৱক্তা আণী নৈৰাশতা । সৰ্ৱজ্ঞ আণী সাদৰতা ।
শ্ৰেষ্ঠ আণী নম্ৰতা । সৰ্ৱত্ৰাংসী ॥ ৬॥
শ্ৰেষ্ঠ আণী নম্ৰতা । সৰ্ৱত্ৰাংসী ॥ ৬॥
ৰাজা আণী ধাৰ্মিক । শূৰ আণী ৱিৱেক ।
তাৰুণ্য আণী নেমক । আতিশযেংসীং ॥ ৭॥
তাৰুণ্য আণী নেমক । আতিশযেংসীং ॥ ৭॥
ৱৃধাচাৰী কুল়াচাৰী । যুক্তাহাৰী নিৰ্ৱিকাৰী ।
ধন্ৱংতৰী পৰোপকাৰী । পদ্মহস্তী ॥ ৮॥
ধন্ৱংতৰী পৰোপকাৰী । পদ্মহস্তী ॥ ৮॥
কাৰ্যকৰ্তা নিৰাভিমানী । গাযক আণী ৱৈষ্ণৱ জনী ।
ৱৈভৱ আণী ভগৱদ্ভজনী । অত্যাদৰেং ॥ ৯॥
ৱৈভৱ আণী ভগৱদ্ভজনী । অত্যাদৰেং ॥ ৯॥
তত্ৱজ্ঞ আণী উদাসীন । বহুশ্ৰুত আণী সজ্জন ।
মংত্ৰী আণী সগুণ । নীতিৱংত ॥ ১০॥
মংত্ৰী আণী সগুণ । নীতিৱংত ॥ ১০॥
আধু পৱিত্ৰ পুণ্যসীল় । অংতৰশুদ্ধ ধৰ্মাত্মা কৃপাল় ।
কৰ্মনিষ্ঠ স্ৱধৰ্মেং নিৰ্মল় । নিৰ্লোভ অনুতাপী ॥ ১১॥
কৰ্মনিষ্ঠ স্ৱধৰ্মেং নিৰ্মল় । নিৰ্লোভ অনুতাপী ॥ ১১॥
গোডী আৱডী পৰমাৰ্থপ্ৰীতী । সন্মাৰ্গ সত্ক্ৰিযা ধাৰণা ধৃতী ।
শ্ৰুতি স্মৃতী লীল়া যুক্তি । স্তুতী মতী পৰীক্ষা ॥ ১২॥
শ্ৰুতি স্মৃতী লীল়া যুক্তি । স্তুতী মতী পৰীক্ষা ॥ ১২॥
দক্ষ ধূৰ্ত যোগ্য তাৰ্কিক । সত্যসাহিত্য নেমক ভেদক ।
কুশল় চপল় চমত্কাৰিক । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ১৩॥
কুশল় চপল় চমত্কাৰিক । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ১৩॥
আদৰ সন্মান তাৰ্তম্য জাণে । প্ৰযোগসমযো প্ৰসংগ জাণে ।
কাৰ্যাকাৰণ চিন্হেং জাণে । ৱিচক্ষণ বোলিকা ॥ ১৪॥
কাৰ্যাকাৰণ চিন্হেং জাণে । ৱিচক্ষণ বোলিকা ॥ ১৪॥
সাৱধ সাক্ষেপী সাধক । আগম নিগম শোধক ।
জ্ঞানৱিজ্ঞান বোধক । নিশ্চযাত্মক ॥ ১৫॥
জ্ঞানৱিজ্ঞান বোধক । নিশ্চযাত্মক ॥ ১৫॥
পুৰশ্চৰণী তীৰ্থৱাসী । ধৃঢৱ্ৰতী কাযাক্লেসী ।
উপাসক, নিগ্ৰহাসী- । কৰূং জাণে ॥ ১৬॥
উপাসক, নিগ্ৰহাসী- । কৰূং জাণে ॥ ১৬॥
সত্যৱচনী শুভৱচনী । কোমল়ৱচনী যেকৱচনী ।
নিশ্চযৱচনী সৌখ্যৱচনী । সৰ্ৱকাল় ॥ ১৭॥
নিশ্চযৱচনী সৌখ্যৱচনী । সৰ্ৱকাল় ॥ ১৭॥
ৱাসনাতৃপ্ত সখোল যোগী । ভৱ্য সুপ্ৰসন্ন ৱীতৰাগী ।
সৌম্য সাত্ৱিক শুদ্ধমাৰ্গী । নিঃকপট নিৰ্ৱেসনী ॥ ১৮॥
সৌম্য সাত্ৱিক শুদ্ধমাৰ্গী । নিঃকপট নিৰ্ৱেসনী ॥ ১৮॥
সুগড সংগীত গুণগ্ৰাহী । অনাপেক্ষী লোকসংগ্ৰহী ।
আৰ্জৱ সখ্য সৰ্ৱহি । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ১৯॥
আৰ্জৱ সখ্য সৰ্ৱহি । প্ৰাণীমাত্ৰাসী ॥ ১৯॥
দ্ৰৱ্যসুচী দাৰাসুচী । ন্যাযসুচী অংতৰসুচী ।
প্ৰৱৃত্তিসুচী নিৱৃত্তিসুচী । সৰ্ৱসুচী নিঃসংগপণেং ॥ ২০॥
প্ৰৱৃত্তিসুচী নিৱৃত্তিসুচী । সৰ্ৱসুচী নিঃসংগপণেং ॥ ২০॥
মিত্ৰপণেং পৰহিতকাৰী । ৱাগ্মাধুৰ্য পৰশোকহাৰী ।
সামৰ্থ্যপণেং ৱেত্ৰধাৰী । পুৰূষাৰ্থেং জগমিত্ৰ ॥ ২১॥
সামৰ্থ্যপণেং ৱেত্ৰধাৰী । পুৰূষাৰ্থেং জগমিত্ৰ ॥ ২১॥
সংশযছেদক ৱিশাল় ৱক্তা । সকল় কৢপ্ত অসোনী শ্ৰোতা ।
কথানিৰূপণীং শব্দাৰ্থা । জাঊংচ নেদী ॥ ২২॥
কথানিৰূপণীং শব্দাৰ্থা । জাঊংচ নেদী ॥ ২২॥
ৱেৱাদৰহিত সংৱাদী । সংগৰহিত নিৰোপাধী ।
দুৰাশাৰহিত অক্ৰোধী । নিৰ্দোষ নিৰ্মত্সৰী ॥ ২৩॥
দুৰাশাৰহিত অক্ৰোধী । নিৰ্দোষ নিৰ্মত্সৰী ॥ ২৩॥
ৱিমল়জ্ঞানী নিশ্চযাত্মক । সমাধানী আণী ভজক ।
সিদ্ধ অসোনী সাধক । সাধন ৰক্ষী ॥ ২৪॥
সিদ্ধ অসোনী সাধক । সাধন ৰক্ষী ॥ ২৪॥
সুখৰূপ সংতোষৰূপ । আনংদৰূপ হাস্যৰূপ ।
ঐক্যৰূপ আত্মৰূপ । সৰ্ৱত্ৰাংসী ॥ ২৫॥
ঐক্যৰূপ আত্মৰূপ । সৰ্ৱত্ৰাংসী ॥ ২৫॥
ভাগ্যৱংত জযৱংত । ৰূপৱংত গুণৱংত ।
আচাৰৱংত ক্ৰিযাৱংত । ৱিচাৰৱংত স্থিতী ॥ ২৬॥
আচাৰৱংত ক্ৰিযাৱংত । ৱিচাৰৱংত স্থিতী ॥ ২৬॥
যেশৱংত কিৰ্তিৱংত । শক্তিৱংত সামৰ্থ্যৱংত ।
ৱীৰ্যৱংত ৱৰদৱংত । সত্যৱংত সুকৃতী ॥ ২৭॥
ৱীৰ্যৱংত ৱৰদৱংত । সত্যৱংত সুকৃতী ॥ ২৭॥
ৱিদ্যাৱংত কল়াৱংত । লক্ষ্মীৱংত লক্ষ্ণৱংত ।
কুল়ৱংত সুচিষ্মংত । বল়ৱংত দযাল়ু ॥ ২৮॥
কুল়ৱংত সুচিষ্মংত । বল়ৱংত দযাল়ু ॥ ২৮॥
যুক্তিৱংত গুণৱংত ৱৰিষ্ঠ । বুদ্ধিৱংত বহুধাৰিষ্ট ।
দীক্ষাৱংত সদাসংতুষ্ট । নিস্পৃহ ৱীতৰাগী ॥ ২৯॥
দীক্ষাৱংত সদাসংতুষ্ট । নিস্পৃহ ৱীতৰাগী ॥ ২৯॥
অসো ঐসে উত্তম গুণ । হেং সদ্ৱিদ্যচেং লক্ষণ ।
অভ্যাসাযা নিৰূপণ । অল্পমাত্ৰ বোলিলেং ॥ ৩০॥
অভ্যাসাযা নিৰূপণ । অল্পমাত্ৰ বোলিলেং ॥ ৩০॥
ৰূপলাৱণ্য অভ্যাসিতাং ন যে । সহজগুণাস ন চলে উপাযে ।
কাংহীং তৰী ধৰাৱী সোযে । অগাংতুক গুণাচী ॥ ৩১॥
কাংহীং তৰী ধৰাৱী সোযে । অগাংতুক গুণাচী ॥ ৩১॥
ঐসী সদ্ৱিদ্যা বৰৱী । সৰ্ৱত্ৰাংপাসী অসাৱী ।
পৰী ৱিৰক্তপুৰুষেং অভ্যাসৱী । অগত্যৰূপ ॥ ৩২॥
পৰী ৱিৰক্তপুৰুষেং অভ্যাসৱী । অগত্যৰূপ ॥ ৩২॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সদ্ৱিদ্যানিৰূপণনাম সমাস আঠৱা ॥ ৮॥
সমাস নৱৱা : ৱিৰক্ত লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
ঐকা ৱিৰক্তাংচী লক্ষণেং । ৱিৰক্তেং অসাৱেং কোণ্যা গুণেং ।
জেণেং আংগীং সামৰ্থ্য বাণেং । যোগিযাচেং ॥ ১॥
জেণেং আংগীং সামৰ্থ্য বাণেং । যোগিযাচেং ॥ ১॥
জেণেং সত্কীৰ্তি ৱাঢে । জেণেং সাৰ্থকতা ঘডে ।
জেণেংকৰিতাং মহিমা চঢে । ৱিৰক্তাংসী ॥ ২॥
জেণেংকৰিতাং মহিমা চঢে । ৱিৰক্তাংসী ॥ ২॥
জেণেং পৰমাৰ্থ ফাৱে । জেণেং আনংদ হেলাৱে ।
জেণেং ৱিৰক্তি দুণাৱে । ৱিৱেকেংসহিত ॥ ৩॥
জেণেং ৱিৰক্তি দুণাৱে । ৱিৱেকেংসহিত ॥ ৩॥
জেণেং সুখ উচংবল়ে । জেণেং সদ্ৱিদ্যা ৱোল়ে ।
জেণেং ভাগ্যশ্ৰী প্ৰবল়ে । মোক্ষেংসহিত ॥ ৪॥
জেণেং ভাগ্যশ্ৰী প্ৰবল়ে । মোক্ষেংসহিত ॥ ৪॥
মনোৰথ পূৰ্ণ হোতী । সকল় কামনা পুৰতী ।
মুখীং ৰাহে সৰস্ৱতী । মধুৰ বোলাৱযা ॥ ৫॥
মুখীং ৰাহে সৰস্ৱতী । মধুৰ বোলাৱযা ॥ ৫॥
হে লক্ষণেং শ্ৰৱণ কীজে । আণী সদৃঢ জীৱীং ধৰিজে ।
তৰী মগ ৱিখ্যাত হোঈজে । ভূমংডল়ীং ॥ ৬॥
তৰী মগ ৱিখ্যাত হোঈজে । ভূমংডল়ীং ॥ ৬॥
ৱিৰক্তেং ৱিৱেকেং অসাৱেং । ৱিৰক্তেং অধ্যাত্ম ৱাঢৱাৱেং ।
ৱিৰক্তেং ধাৰিষ্ট ধৰাৱেং । দমনৱিষঈং ॥ ৭॥
ৱিৰক্তেং ধাৰিষ্ট ধৰাৱেং । দমনৱিষঈং ॥ ৭॥
ৱিৰক্তেং ৰাখাৱেং সাধন । ৱিৰক্তেং লাৱাৱেং ভজন ।
ৱিৰক্তেং ৱিশেষ ব্ৰহ্মজ্ঞান । প্ৰগটৱাৱেং ॥ ৮॥
ৱিৰক্তেং ৱিশেষ ব্ৰহ্মজ্ঞান । প্ৰগটৱাৱেং ॥ ৮॥
ৱিৰক্তেং ভক্তী ৱাঢৱাৱী । ৱিৰক্তে শাংতী দাখৱাৱী ।
ৱিৰক্তেং যেত্নেং কৰাৱী । ৱিৰক্তী আপুলী ॥ ৯॥
ৱিৰক্তেং যেত্নেং কৰাৱী । ৱিৰক্তী আপুলী ॥ ৯॥
ৱিৰক্তেং সদ্ক্ৰিযা প্ৰতিষ্ঠাৱী । ৱিৰক্তেং নিৱৃত্তি ৱিস্তাৰাৱী ।
ৱিৰক্তেং নৈৰাশতা ধৰাৱী । সদৃঢ জিৱেংসীং ॥ ১০॥
ৱিৰক্তেং নৈৰাশতা ধৰাৱী । সদৃঢ জিৱেংসীং ॥ ১০॥
ৱিৰক্তেং ধৰ্মস্থাপনা কৰাৱী । ৱিৰক্তেং নীতি আৱলংবাৱী ।
ৱিৰক্তেং ক্ষ্মা সাংভাল়াৱী । অত্যাদৰেংসী ॥ ১১॥
ৱিৰক্তেং ক্ষ্মা সাংভাল়াৱী । অত্যাদৰেংসী ॥ ১১॥
ৱিৰক্তেং পৰমাৰ্থ উজল়াৱা । ৱিৰক্তেং ৱিচাৰ শোধাৱা ।
ৱিৰক্তেং সন্নিধ ঠেৱাৱা । সন্মাৰ্গ সত্ৱগুণ ॥ ১২॥
ৱিৰক্তেং সন্নিধ ঠেৱাৱা । সন্মাৰ্গ সত্ৱগুণ ॥ ১২॥
ৱিৰক্তেং ভাৱিকেং সাংভাল়াৱীং । ৱিৰক্তেং প্ৰেমল়েং নিৱৱাৱীং ।
ৱিৰক্তেং সাবডীং নুপেক্ষাৱীং । শৰণাগতেং ॥ ১৩॥
ৱিৰক্তেং সাবডীং নুপেক্ষাৱীং । শৰণাগতেং ॥ ১৩॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং পৰম দক্ষ । ৱিৰক্তেং অসাৱেং অংতৰসাক্ষ ।
ৱিৰক্তেং ৱোঢাৱা কৈপক্ষ । পৰমাৰ্থাচা ॥ ১৪॥
ৱিৰক্তেং ৱোঢাৱা কৈপক্ষ । পৰমাৰ্থাচা ॥ ১৪॥
ৱিৰক্তেং অভ্যাস কৰাৱা । ৱিৰক্তেং সাক্ষেপ ধৰাৱা ।
ৱিৰক্তেং ৱগ্ত্ৰৃত্ৱেং উভাৰাৱা । মোডলা পৰমাৰ্থ ॥ ১৫॥
ৱিৰক্তেং ৱগ্ত্ৰৃত্ৱেং উভাৰাৱা । মোডলা পৰমাৰ্থ ॥ ১৫॥
ৱিৰক্তেং ৱিমল়জ্ঞান বোলাৱেং । ৱিৰক্তেং ৱৈৰাগ্য স্তৱীত জাৱেং ।
ৱিৰক্তেং নিশ্চযাচেং কৰাৱেং । সমাধান ॥ ১৬॥
ৱিৰক্তেং নিশ্চযাচেং কৰাৱেং । সমাধান ॥ ১৬॥
পৰ্ৱেং কৰাৱীং অচাটেং । চালৱাৱী ভক্তাংচী থাটে ।
নানা ৱৈভৱেং কচাটেং । উপাসনামাৰ্গ ॥ ১৭॥
নানা ৱৈভৱেং কচাটেং । উপাসনামাৰ্গ ॥ ১৭॥
হৰিকীৰ্তনেং কৰাৱীং । নিৰূপণেং মাজৱাৱীং ।
ভক্তিমাৰ্গে লাজৱাৱীং । নিংদক দুৰ্জনেং ॥ ১৮॥
ভক্তিমাৰ্গে লাজৱাৱীং । নিংদক দুৰ্জনেং ॥ ১৮॥
বহুতাংস কৰাৱে পৰোপকাৰ । ভলেপণাচা জীৰ্ণোদ্ধাৰ ।
পুণ্যমাৰ্গাচা ৱিস্তাৰ । বল়েংচি কৰাৱা ॥ ১৯॥
পুণ্যমাৰ্গাচা ৱিস্তাৰ । বল়েংচি কৰাৱা ॥ ১৯॥
স্নান সংধ্যা জপ ধ্যান । তীৰ্থযাত্ৰা ভগৱদ্ভজন ।
নিত্যনেম পৱিত্ৰপণ । অংতৰশুদ্ধ অসাৱেং ॥ ২০॥
নিত্যনেম পৱিত্ৰপণ । অংতৰশুদ্ধ অসাৱেং ॥ ২০॥
দৃঢ নিশ্চযো ধৰাৱা । সংসাৰ সুখাচা কৰাৱা ।
ৱিশ্ৱজন উদ্ধৰাৱা । সংসৰ্গমাত্ৰেং ॥ ২১॥
ৱিশ্ৱজন উদ্ধৰাৱা । সংসৰ্গমাত্ৰেং ॥ ২১॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং ধীৰ । ৱিৰক্তেং অসাৱেং উদাৰ ।
ৱিৰক্তেং অসাৱেং তত্পৰ । নিৰূপণৱিষঈং ॥ ২২॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং তত্পৰ । নিৰূপণৱিষঈং ॥ ২২॥
ৱিৰক্তেং সাৱধ অসাৱেং । ৱিৰক্তেং শুদ্ধ মাৰ্গেং জাৱেং ।
ৱিৰক্তেং ঝিজোন উৰৱাৱেং । সদ্কীৰ্তীসী ॥ ২৩॥
ৱিৰক্তেং ঝিজোন উৰৱাৱেং । সদ্কীৰ্তীসী ॥ ২৩॥
ৱিৰক্তেং ৱিৰক্ত ধুংডাৱে । ৱিৰক্তেং সাধু ৱোল়খাৱে ।
ৱিৰক্তেং মিত্ৰ কৰাৱে । সংত যোগী সজ্জন ॥ ২৪॥
ৱিৰক্তেং মিত্ৰ কৰাৱে । সংত যোগী সজ্জন ॥ ২৪॥
ৱিৰক্তেং কৰাৱীং পুৰশ্চৰণেং । ৱিৰক্তেং ফিৰাৱীং তীৰ্থাটণেং ।
ৱিৰক্তেং কৰাৱীং নানাস্থানেং । পৰম ৰমণীয ॥ ২৫॥
ৱিৰক্তেং কৰাৱীং নানাস্থানেং । পৰম ৰমণীয ॥ ২৫॥
ৱিৰক্তেং উপাধী কৰাৱী । আণি উদাসৱৃত্তি ন সংডাৱী ।
দুৰাশা জডো নেদাৱী । কোণযেকৱিষঈং ॥ ২৬॥
দুৰাশা জডো নেদাৱী । কোণযেকৱিষঈং ॥ ২৬॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং অংতৰনিষ্ঠ । ৱিৰক্তেং নসাৱেং ক্ৰিযাভ্ৰষ্ট ।
ৱিৰক্তেং ন ৱ্হাৱেং কনিষ্ঠ । পৰাধেনপণেং ॥ ২৭॥
ৱিৰক্তেং ন ৱ্হাৱেং কনিষ্ঠ । পৰাধেনপণেং ॥ ২৭॥
ৱিৰক্তেং সময জাণাৱা । ৱিৰক্তেং প্ৰসংগ ৱোল়খাৱা ।
ৱিৰক্ত চতুৰ অসাঅৱা । সৰ্ৱপ্ৰকাৰেং ॥ ২৮॥
ৱিৰক্ত চতুৰ অসাঅৱা । সৰ্ৱপ্ৰকাৰেং ॥ ২৮॥
ৱিৰক্তেং যেকদেসী নসাৱেং । ৱিৰক্তেং সৰ্ৱ অভ্যাসাৱেং ।
ৱিৰক্তেং অৱঘেং জাণাৱেং । জ্যাচেং ত্যাপৰী ॥ ২৯॥
ৱিৰক্তেং অৱঘেং জাণাৱেং । জ্যাচেং ত্যাপৰী ॥ ২৯॥
হৰিকথা নিৰূপণ । সগুণভজন ব্ৰহ্মজ্ঞান ।
পিংডজ্ঞান তত্ৱজ্ঞান । সৰ্ৱ জাণাৱেং ॥ ৩০॥
পিংডজ্ঞান তত্ৱজ্ঞান । সৰ্ৱ জাণাৱেং ॥ ৩০॥
কৰ্মমাৰ্গ উপাসনামাৰ্গ । জ্ঞানমাৰ্গ সিদ্ধাংতমাৰ্গ ।
প্ৰৱৃত্তিমাৰ্গ নিৱৃত্তিমাৰ্গ । সকল় জাণাৱেং ॥ ৩১॥
প্ৰৱৃত্তিমাৰ্গ নিৱৃত্তিমাৰ্গ । সকল় জাণাৱেং ॥ ৩১॥
প্ৰেমল় স্থিতী উদাস স্থিতী । যোগস্থিতী ধ্যানস্থিতী ।
ৱিদেহ স্থিতী সহজ স্থিতী । সকল় জাণাৱেং ॥ ৩২ ॥
ৱিদেহ স্থিতী সহজ স্থিতী । সকল় জাণাৱেং ॥ ৩২ ॥
ধ্ৱনী লক্ষ মুদ্ৰা আসনেং । মংত্ৰ যংত্ৰ ৱিধী ৱিধানেং ।
নানা মতাংচেং দেখণেং । পাহোন সাংডাৱেং ॥ ৩৩॥
নানা মতাংচেং দেখণেং । পাহোন সাংডাৱেং ॥ ৩৩॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং জগমিত্ৰ । ৱিৰক্তেং অসাৱেং স্ৱতংত্ৰ ।
ৱিৰক্তেং অসাৱেং ৱিচিত্ৰ । বহুগুণী ॥ ৩৪॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং ৱিচিত্ৰ । বহুগুণী ॥ ৩৪॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং ৱিৰক্ত । ৱিৰক্তেং অসাৱেং হৰিভক্ত ।
ৱিৰক্তেং অসাৱেং নিত্যমুক্ত । অলিপ্তপণেং ॥ ৩৫॥
ৱিৰক্তেং অসাৱেং নিত্যমুক্ত । অলিপ্তপণেং ॥ ৩৫॥
ৱিৰক্তেং শাস্ত্ৰেং ধাংডোল়াৱীং । ৱিৰক্তেং মতেং ৱিভাংডাৱীং ।
ৱিৰক্তেং মুমুক্ষেং লাৱাৱীং । শুদ্ধমাৰ্গেং ॥ ৩৬॥
ৱিৰক্তেং মুমুক্ষেং লাৱাৱীং । শুদ্ধমাৰ্গেং ॥ ৩৬॥
ৱিৰক্তেং শুদ্ধমাৰ্গ সাংগাৱা । ৱিৰক্তেং সংশয ছেদাৱা ।
ৱিৰক্তেং আপলা ম্হণাৱা । ৱিশ্ৱজন ॥ ৩৭॥
ৱিৰক্তেং আপলা ম্হণাৱা । ৱিশ্ৱজন ॥ ৩৭॥
ৱিৰক্তেং নিংদক ৱংদাৱেং । ৱিৰক্তেং সাধক বোধাৱে ।
ৱিৰক্তেং বদ্ধ চেৱৱাৱে- । মুমুক্ষনিৰূপণেং ॥ ৩৮॥
ৱিৰক্তেং বদ্ধ চেৱৱাৱে- । মুমুক্ষনিৰূপণেং ॥ ৩৮॥
ৱিৰক্তেং উত্তম গুণ ঘ্যাৱে । ৱিৰক্তেং অৱগুণ ত্যাগাৱে ।
নানা অপায ভংগাৱে । ৱিৱেকবল়েং ॥ ৩৯॥
নানা অপায ভংগাৱে । ৱিৱেকবল়েং ॥ ৩৯॥
ঐসীং হে উত্তম লক্ষণেং । ঐকাৱীং যেকাগ্ৰ মনেং ।
যাচা অৱ্হেৰ ন কৰণেং । ৱিৰক্ত পুৰুষেং ॥ ৪০॥
যাচা অৱ্হেৰ ন কৰণেং । ৱিৰক্ত পুৰুষেং ॥ ৪০॥
ইতুকেং বোলিলেং স্ৱভাৱেং । ত্যাংত মানেল তিতুকেং ঘ্যাৱেং ।
শ্ৰোতীং উদাস ন কৰাৱেং । বহু বোলিলেং ম্হণৌনী ॥ ৪১॥
শ্ৰোতীং উদাস ন কৰাৱেং । বহু বোলিলেং ম্হণৌনী ॥ ৪১॥
পৰংতু লক্ষণেং নে ঘেতাং । অৱলক্ষণেং বাষ্কল়তা ।
তেণেং ত্যাস পঢতমূৰ্খতা । যেৱোং পাহে ॥ ৪২॥
তেণেং ত্যাস পঢতমূৰ্খতা । যেৱোং পাহে ॥ ৪২॥
ত্যা পঢতমূৰ্খাচেং লক্ষণ । পুঢিলে সমাসীং নিৰূপণ ।
বোলিলেং অসে সাৱধান- । হোঊন আইকা ॥ ৪৩॥
বোলিলেং অসে সাৱধান- । হোঊন আইকা ॥ ৪৩॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ৱিৰক্তলক্ষণনাম সমাস নৱৱা ॥ ৯॥
সমাস দহাৱা : পঢতমুৰ্খ লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম্ ॥
মাগাং সাংগিতলীং লক্ষণেং । মূৰ্খাআংগী চাতুৰ্য বাণে ।
আতাং ঐকা শাহাণে- । অসোনি, মূৰ্খ ॥ ১॥
আতাং ঐকা শাহাণে- । অসোনি, মূৰ্খ ॥ ১॥
তযা নাংৱ পঢতমূৰ্খ । শ্ৰোতীং ন মনাৱেং দুঃখ ।
অৱগুণ ত্যাগিতাং , সুখ- । প্ৰাপ্ত হোযে ॥ ২॥
অৱগুণ ত্যাগিতাং , সুখ- । প্ৰাপ্ত হোযে ॥ ২॥
বহুশ্ৰুত আণি ৱিত্পন্ন । প্ৰাংজল় বোলে ব্ৰহ্মজ্ঞান ।
দুৰাশা আণি অভিমান । ধৰী, তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩॥
দুৰাশা আণি অভিমান । ধৰী, তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩॥
মুক্তক্ৰিযা প্ৰতিপাদী । সগুণভক্তি উছেদী ।
স্ৱধৰ্ম আণি সাধন নিংদী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৪॥
স্ৱধৰ্ম আণি সাধন নিংদী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৪॥
আপলেন জ্ঞাতেপণেং । সকল়াংস শব্দ ঠেৱণেং ।
প্ৰাণীমাত্ৰাচেং পাহে উণেং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৫॥
প্ৰাণীমাত্ৰাচেং পাহে উণেং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৫॥
শিষ্যাস অৱজ্ঞা ঘডে । কাং তো সংকটীং পডে ।
জযাচেনি শব্দেং মন মোডে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৬॥
জযাচেনি শব্দেং মন মোডে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৬॥
ৰজোগুণী তমোগুণী । কপটী কুটিল় অংতঃকৰ্ণী ।
ৱৈভৱ দেখোন ৱাখাণী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৭॥
ৱৈভৱ দেখোন ৱাখাণী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৭॥
সমূল় গ্ৰংথ পাহিল্যাৱিণ । উগাচ ঠেৱী জো দূষণ ।
গুণ সাংগতাং অৱগুণ- । পাহে তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৮॥
গুণ সাংগতাং অৱগুণ- । পাহে তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৮॥
লক্ষণেং ঐকোন মানী ৱীট । মত্সৰেং কৰী খটপট ।
নীতিন্যায উদ্ধট । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৯॥
নীতিন্যায উদ্ধট । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৯॥
জাণপণেং ভৰীং ভৰে । আলা ক্ৰোধ নাৱৰে ।
ক্ৰিযা শব্দাস অংতৰে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১০॥
ক্ৰিযা শব্দাস অংতৰে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১০॥
ৱক্তা অধিকাৰেংৱীণ । ৱগ্ত্ৰৃত্ৱাচা কৰী সীণ ।
ৱচন জযাচেং কঠীণ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১১॥
ৱচন জযাচেং কঠীণ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১১॥
শ্ৰোতা বহুশ্ৰুতপণেং । ৱক্তযাস আণী উণেং ।
ৱাচাল়পণাচেনি গুণেং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১২॥
ৱাচাল়পণাচেনি গুণেং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১২॥
দোষ ঠেৱী পুঢিলাংসী । তেংচি স্ৱযেং আপণাপাসীং ।
ঐসেং কল়েনা জযাসী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৩॥
ঐসেং কল়েনা জযাসী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৩॥
অভ্যাসাচেনি গুণেং । সকল় ৱিদ্যা জাণে ।
জনাস নিৱঊং নেণেং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৪॥
জনাস নিৱঊং নেণেং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৪॥
হস্ত বাংধীজে ঊৰ্ণতংতেং । লোভেং মৃত্য ভ্ৰমৰাতেং ।
ঐসা জো প্ৰপংচী গুংতে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৫॥
ঐসা জো প্ৰপংচী গুংতে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৫॥
স্ত্ৰিযংচা সংগ ধৰী । স্ত্ৰিযাংসী নিৰূপণ কৰী ।
নিংদ্য ৱস্তু আংগিকাৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৬॥
নিংদ্য ৱস্তু আংগিকাৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৬॥
জেণেং উণীৱ যে আংগাসী । তেংচি দৃঢ ধৰী মানসীং ।
দেহবুদ্ধি জযাপাসীং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৭॥
দেহবুদ্ধি জযাপাসীং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৭॥
সাংডূনিযাং শ্ৰীপতী । জো কৰী নৰস্তুতী ।
কাং দৃষ্টী পডিল্যাংচী কীৰ্তী- । ৱৰ্ণী, তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৮॥
কাং দৃষ্টী পডিল্যাংচী কীৰ্তী- । ৱৰ্ণী, তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৮॥
ৱৰ্ণী স্ত্ৰিযাংচে আৱেৱ । নানা নাটকেং হাৱভাৱ ।
দেৱা ৱিসৰে জো মানৱ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৯॥
দেৱা ৱিসৰে জো মানৱ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ১৯॥
ভৰোন ৱৈভৱাচে ভৰীং । জীৱমাত্ৰাস তুছ্য কৰী ।
পাষাংডমত থাৱৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২০॥
পাষাংডমত থাৱৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২০॥
ৱিত্পন্ন আণী ৱীতৰাগী । ব্ৰহ্মজ্ঞানী মাহাযোগী ।
ভৱিষ্য সাংগোং লাগে জগীং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২১॥
ভৱিষ্য সাংগোং লাগে জগীং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২১॥
শ্ৰৱণ হোতাং অভ্যাংতৰীং । গুণদোষাচী চাল়ণা কৰী ।
পৰভূষণেং মত্সৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২২॥
পৰভূষণেং মত্সৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২২॥
নাহীং ভক্তীচেং সাধন । নাহীং ৱৈৰাগ্য না ভজন ।
ক্ৰিযেৱিণ ব্ৰহ্মজ্ঞান- । বোলে, তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৩॥
ক্ৰিযেৱিণ ব্ৰহ্মজ্ঞান- । বোলে, তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৩॥
ন মনী তীৰ্থ ন মনী ক্ষেত্ৰ । ন মনী ৱেদ ন মনী শাস্ত্ৰ ।
পৱিত্ৰকুল়ীং জো অপৱিত্ৰ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৪॥
পৱিত্ৰকুল়ীং জো অপৱিত্ৰ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৪॥
আদৰ দেখোনি মন ধৰী । কীৰ্তীৱিণ স্তুতী কৰী ।
সৱেংচি নিংদী অনাদৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৫॥
সৱেংচি নিংদী অনাদৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৫॥
মাগেং যেক পুঢেং যেক । ঐসা জযাচা দংডক ।
বোলে যেক কৰী যেক । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৬॥
বোলে যেক কৰী যেক । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৬॥
প্ৰপংচৱিশীং সাদৰ । পৰমাৰ্থীং জ্যাচা অনাদৰ ।
জাণপণেং ঘে অধাৰ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৭॥
জাণপণেং ঘে অধাৰ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৭॥
যেথাৰ্থ সাংডূন ৱচন । জো ৰক্ষূন বোলে মন ।
জ্যাচেং জিণেং পৰাধেন । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৮॥
জ্যাচেং জিণেং পৰাধেন । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৮॥
সোংগ সংপাধী ৱৰীৱৰী । কৰূং নযে তেংচি কৰী ।
মাৰ্গ চুকোন ভৰে ভৰীং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৯॥
মাৰ্গ চুকোন ভৰে ভৰীং । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ২৯॥
ৰাত্ৰংদিৱস কৰী শ্ৰৱণ । ন সংডী আপলে অৱগুণ ।
স্ৱহিত আপলেং আপণ । নেণে তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩০॥
স্ৱহিত আপলেং আপণ । নেণে তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩০॥
নিৰূপণীং ভলে ভলে । শ্ৰোতে যেঊন বৈসলে ।
ক্ষুদ্ৰেং লক্ষুনী বোলে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩১॥
ক্ষুদ্ৰেং লক্ষুনী বোলে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩১॥
শিষ্য জালা অনধিকাৰী । আপলী অৱজ্ঞা কৰী ।
পুন্হাং ত্যাচী আশা ধৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩২॥
পুন্হাং ত্যাচী আশা ধৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩২॥
হোত অসতাং শ্ৰৱণ । দেহাস আলেং উণেপণ ।
ক্ৰোধেং কৰী চিণচিণ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৩॥
ক্ৰোধেং কৰী চিণচিণ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৩॥
ভৰোন ৱৈভৱাচে ভৰীং । সদ্গুৰূচী উপেক্ষা কৰী ।
গুৰুপৰংপৰা চোৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৪॥
গুৰুপৰংপৰা চোৰী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৪॥
জ্ঞান বোলোন কৰী স্ৱাৰ্থ । কৃপণা ঐসা সাংচী অৰ্থ ।
অৰ্থাসাঠীং লাৱী পৰমাৰ্থ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৫॥
অৰ্থাসাঠীং লাৱী পৰমাৰ্থ । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৫॥
ৱৰ্তল্যাৱীণ সিকৱী । ব্ৰহ্মজ্ঞান লাৱণী লাৱী ।
পৰাধেন গোসাৱী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৬॥
পৰাধেন গোসাৱী । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৬॥
ভক্তিমাৰ্গ অৱঘা মোডে । আপণামধ্যেং উপংঢৰ পডে ।
ঐসিযে কৰ্মীং পৱাডে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৭॥
ঐসিযে কৰ্মীং পৱাডে । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৭॥
প্ৰপংচ গেলা হাতীচা । লেশ নাহীং পৰমাৰ্থাচা ।
দ্ৱেষী দেৱাং ব্ৰাহ্মণাচা । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৮॥
দ্ৱেষী দেৱাং ব্ৰাহ্মণাচা । তো যেক পঢতমূৰ্খ ॥ ৩৮॥
ত্যাগাৱযা অৱগুণ । বোলিলেং পঢতমূৰ্খাচেং লক্ষণ ।
ৱিচক্ষণেং নীউন পূৰ্ণ । ক্ষ্মা কেলেং পাহিজে ॥ ৩৯॥
ৱিচক্ষণেং নীউন পূৰ্ণ । ক্ষ্মা কেলেং পাহিজে ॥ ৩৯॥
পৰম মূৰ্খামাজী মূৰ্খ । জো সংসাৰীং মানী সুখ ।
যা সংসাৰদুঃখা ঐসেং দুঃখ । আণীক নাহীং ॥৪০॥
যা সংসাৰদুঃখা ঐসেং দুঃখ । আণীক নাহীং ॥৪০॥
তেংচি পুঢেং নিৰূপণ । জন্মদুঃখাচেং লক্ষণ ।
গৰ্ভৱাস হা দাৰুণ । পুঢেং নিৰোপিলা ॥ ৪১॥
গৰ্ভৱাস হা দাৰুণ । পুঢেং নিৰোপিলা ॥ ৪১॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে পঢতমূৰ্খলক্ষণনাম সমাস দহাৱা ॥ ১০ ॥
॥ দশক দুসৰা সমাপ্ত ॥