samāsa pahilā : gaṇeśastavana || śrīrāma ||
samāsa dusarā : gaṇeśastavana || śrīrāma ||
samāsa tisarā : śāradāstavana || śrīrāma ||
samāsa cavathā : sadgurustavana || śrīrāma ||
samāsa pāṃcavā : saṃtastavana || śrīrāma ||
samāsa sahāvā : śrotejanastavana || śrīrām ||
samāsa sātavā : kaveśvarastavana || śrīrām ||
samāsa āṭhavā : sabhāstavana || śrīrām ||
samāsa navavā : paramārthastavana || śrīrām ||
samāsa dahāvā : naradehastavananirūpaṇa || śrīrām ||
samāsa pahilā : pūrṇāpūrṇanirūpaṇa || śrīrāma ||
prāṇīvyāpaka mana vyāpaka | pṛthvī vyāpaka teja vyāpaka |
vāyo ākāśa triguṇa vyāpaka | aṃtarātmā mūl̤amāyā || 1 ||
vāyo ākāśa triguṇa vyāpaka | aṃtarātmā mūl̤amāyā || 1 ||
nirguṇa brahma teṃ vyāpaka | aiseṃ avagheṃca vyāpaka |
tarī heṃ sagaṭa kiṃ kāye yeka | bheda āhe || 2 ||
tarī heṃ sagaṭa kiṃ kāye yeka | bheda āhe || 2 ||
ātmā āṇi niraṃjana | yeṇeṃhi vāṭato anumāna |
ātmā saguṇa kiṃ nirguṇa | āṇi niraṃjana || 3 ||
ātmā saguṇa kiṃ nirguṇa | āṇi niraṃjana || 3 ||
śrotā saṃdehīṃ padilā | teṇeṃ saṃdeha vāḍhalā |
anumāna dharūna baisalā | koṇa to kaisā || 4 ||
anumāna dharūna baisalā | koṇa to kaisā || 4 ||
aikā pahilī āśaṃkā | avaghā galbalā karūṃ nakā |
pragaṭa karūna vivekā | pratyaye pāhāvā || 5 ||
pragaṭa karūna vivekā | pratyaye pāhāvā || 5 ||
śarīpāḍeṃ sāmarthyapāḍeṃ | prāṇī vyāpa karī nivāḍeṃ |
parī pāhatāṃ manāyevaḍheṃ | capal̤a nāhīṃ || 6 ||
parī pāhatāṃ manāyevaḍheṃ | capal̤a nāhīṃ || 6 ||
capal̤apaṇa yekadesī | pūrṇa vyāpakatā navhe tyāsī |
pāhātāṃ pṛthvīcyā vyāpāsī | sīmā āhe || 7 ||
pāhātāṃ pṛthvīcyā vyāpāsī | sīmā āhe || 7 ||
taiseṃci āpa āṇi teja | apūrṇa disatī sahaja |
vāyo capal̤a samaja | yekadesī || 8 ||
vāyo capal̤a samaja | yekadesī || 8 ||
gagana āṇi niraṃjana | teṃ pūrṇa vyāpaka saghana |
koṇīyeka anumāna | tetheṃ asecinā || 9 ||
koṇīyeka anumāna | tetheṃ asecinā || 9 ||
triguṇa guṇakṣobhiṇī māyā | māīka jāīla vilayā |
apūrṇa yekadesī tayā | pūrṇa vyāpakatā na ghaḍe || 10 ||
apūrṇa yekadesī tayā | pūrṇa vyāpakatā na ghaḍe || 10 ||
ātmā āṇi niraṃjana | heṃ dohikaḍe nāmābhidhāna |
arthānvaye samajona | bolaṇeṃ karāveṃ || 11 ||
arthānvaye samajona | bolaṇeṃ karāveṃ || 11 ||
ātmā mana atyaṃta capal̤a | tarī heṃ vyāpaka navheci keval̤a |
sucita aṃtaḥkarṇa nival̤a | karūna pāhāveṃ || 12 ||
sucita aṃtaḥkarṇa nival̤a | karūna pāhāveṃ || 12 ||
aṃtarāl̤īṃ pāhātāṃ pātāl̤ī nāhīṃ | pātāl̤īṃ pāhātāṃ aṃtarāl̤īṃ nāhīṃ |
pūrṇapaṇeṃ vasata nāhīṃ | cahuṃkaḍe || 13 ||
pūrṇapaṇeṃ vasata nāhīṃ | cahuṃkaḍe || 13 ||
puḍheṃ pāhātāṃ māgeṃ nāhīṃ | māgeṃ pāhātāṃ puḍheṃ nāhīṃ |
vāma savya vyāpa nāhīṃ | daśadiśā || 14 ||
vāma savya vyāpa nāhīṃ | daśadiśā || 14 ||
cahuṃkaḍe niśāṇeṃ māṃḍāvīṃ | yekasarīṃ kaisīṃ sivāvīṃ |
yākāraṇeṃ samajona ugavī | pratyayeṃ āpaṇāsī || 15 ||
yākāraṇeṃ samajona ugavī | pratyayeṃ āpaṇāsī || 15 ||
sūrya ālā pratibiṃbalā | hāhi dṛṣṭāṃta na ghaḍe vastulā |
vasturūpa nirguṇālā | mhaṇijeta āhe || 16 ||
vasturūpa nirguṇālā | mhaṇijeta āhe || 16 ||
ghaṭākāśa maṭhakāśa | hāhi dṛṣṭāṃta viśeṣa |
tul̤ūṃ jātāṃ nirguṇāsa | sāmyatā yete || 17 ||
tul̤ūṃ jātāṃ nirguṇāsa | sāmyatā yete || 17 ||
brahmīṃcā aṃśa ākāśa | āṇī ātmyācā aṃśa mānasa |
dohīṃcā anubhava pratyayāsa | yetheṃ ghyāvā || 18 ||
dohīṃcā anubhava pratyayāsa | yetheṃ ghyāvā || 18 ||
gagana āṇi heṃ mana | kaise hotī samāna |
mananasīl̤a mahājana | sakal̤ahi jāṇatī || 19 ||
mananasīl̤a mahājana | sakal̤ahi jāṇatī || 19 ||
mana heṃ puḍheṃ vāvaḍe | māgeṃ āvagheṃci riteṃ paḍe |
pūrṇa gaganāsa sāmyatā ghaḍe | koṇyā prakāreṃ || 20 ||
pūrṇa gaganāsa sāmyatā ghaḍe | koṇyā prakāreṃ || 20 ||
parabrahmaci acal̤a | āṇi parvatāsahi mhaṇatī acal̤a |
dinīhī yeka keval̤a | heṃ kaiseṃ mhaṇāveṃ || 21 ||
dinīhī yeka keval̤a | heṃ kaiseṃ mhaṇāveṃ || 21 ||
jñāna vijñāna viparitajñāna | tinī kaisīṃ hotī samāna |
yācā pratyayo manana | karūna pāhāvā || 22 ||
yācā pratyayo manana | karūna pāhāvā || 22 ||
jñāna mhaṇije jāṇaṇeṃ | ajñāna mhaṇije neṇaṇeṃ |
viparitajñāna mhaṇije dekhaṇeṃ | yekāceṃ yeka || 23 ||
viparitajñāna mhaṇije dekhaṇeṃ | yekāceṃ yeka || 23 ||
jāṇaṇeṃ neṇaṇeṃ vegal̤eṃ keleṃ | ḍhobal̤eṃ paṃcabhūtika uraleṃ |
viparītajñāna samajaleṃ | pāhije jīvīṃ || 24 ||
viparītajñāna samajaleṃ | pāhije jīvīṃ || 24 ||
draṣṭā sākṣī aṃtarātmā | jīvātmācī hoye śivātmā |
puḍheṃ śivātmā toci jīvātmā | janma gheto || 25 ||
puḍheṃ śivātmā toci jīvātmā | janma gheto || 25 ||
ātmatvīṃ janmamaraṇa lāge | ātmatvīṃ janmamaraṇa na bhaṃge |
saṃbhavāmi yuge yuge | aise heṃ vacana || 26 ||
saṃbhavāmi yuge yuge | aise heṃ vacana || 26 ||
jīva yekadesī nara | vicāreṃ jālā viśvaṃbhara |
viśvaṃbharāsa saṃsāra | cukenā kīṃ || 27 ||
viśvaṃbharāsa saṃsāra | cukenā kīṃ || 27 ||
jñāna āṇi ajñāna | vṛttirūpeṃ heṃ samāna |
nivṛttirūpeṃ vijñāna | jāleṃ pāhije || 28 ||
nivṛttirūpeṃ vijñāna | jāleṃ pāhije || 28 ||
jñāneṃ yevaḍheṃ brahmāṃḍa keleṃ | jñāneṃ yevaḍheṃ vāḍhavileṃ |
nānā vikārāceṃ val̤aleṃ | teṃ heṃ jñāna || 29 ||
nānā vikārāceṃ val̤aleṃ | teṃ heṃ jñāna || 29 ||
āṭhaveṃ deha brahmāṃḍīceṃ | teṃ heṃ jñāna sāceṃ |
vijñānarūpa videhāceṃ | pada pāvije || 30 ||
vijñānarūpa videhāceṃ | pada pāvije || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde pūrṇāpūrṇanirūpaṇanāma samāsa pahilā ||
samāsa dusarā : sṛṣṭītrividhalakṣaṇanirūpaṇa || śrīrāma ||
mūl̤amāyā nastāṃ caṃcal̤a | nirguṇa brahma teṃ niścal̤a |
jaiseṃ gagana aṃtarāl̤a | cahuṃkaḍe || 1 ||
jaiseṃ gagana aṃtarāl̤a | cahuṃkaḍe || 1 ||
dṛśya āleṃ āṇi geleṃ | parī teṃ brahma saṃcaleṃ |
jaiseṃ gagana koṃdāṭaleṃ | cahuṃkaḍe || 2 ||
jaiseṃ gagana koṃdāṭaleṃ | cahuṃkaḍe || 2 ||
jikaḍe pāhāveṃ tikaḍe apāra | koṇekaḍe nāhīṃ pāra |
yekajinasī svataṃtra | dusareṃ nāhīṃ || 3 ||
yekajinasī svataṃtra | dusareṃ nāhīṃ || 3 ||
brahmāṃḍāvarateṃ baisāveṃ | avakāśa bhakāsa avalokāveṃ |
tetheṃ caṃcal̤a vyāpakācyā nāṃveṃ | sunyākāra || 4 ||
tetheṃ caṃcal̤a vyāpakācyā nāṃveṃ | sunyākāra || 4 ||
dṛśya vivekeṃ kāḍhileṃ | maga parabrahma koṃdāṭaleṃ |
koṇāsīca anumānaleṃ | nāhīṃ kadā || 5 ||
koṇāsīca anumānaleṃ | nāhīṃ kadā || 5 ||
adhordha pāhātāṃ cahuṃkaḍe | nirguṇa brahma jikaḍe tikaḍe |
mana dhāṃvela koṇekaḍe | aṃta pāhāvayā || 6 ||
mana dhāṃvela koṇekaḍe | aṃta pāhāvayā || 6 ||
dṛśya cal̤e brahma cal̤enā | dṛśya kal̤e brahma kal̤enā |
dṛśya ākal̤e brahma ākal̤enā | kalpanesī || 7 ||
dṛśya ākal̤e brahma ākal̤enā | kalpanesī || 7 ||
kalpanā mhaṇije kāṃhīṃca nāhīṃ | brahma dāṭale ṭhāīṃcā ṭhāīṃ |
vākyārtha vivarata jāī | mhaṇije bareṃ || 8 ||
vākyārtha vivarata jāī | mhaṇije bareṃ || 8 ||
parabrahmāyevaḍheṃ thora nāhīṃ | śravaṇāparateṃ sādhana nāhīṃ |
kal̤alyāviṇa kāṃhīṃca nāhīṃ | samādhāna || 9 ||
kal̤alyāviṇa kāṃhīṃca nāhīṃ | samādhāna || 9 ||
piplīkāmārgeṃ hal̤u hal̤u ghaḍe | vihaṃgameṃ phal̤āsī gāṃṭhī paḍe |
sādhaka mananīṃ pavāḍe | mhaṇije bareṃ || 10 ||
sādhaka mananīṃ pavāḍe | mhaṇije bareṃ || 10 ||
parabrahmāsārikheṃ dusareṃ | kāṃhīṃca nāhīṃ khareṃ |
niṃdā āṇi stutiuttareṃ | parabrahmīṃ nāhīṃ || 11 ||
niṃdā āṇi stutiuttareṃ | parabrahmīṃ nāhīṃ || 11 ||
aise parabrahma yekajinasī | kāṃhīṃ tul̤enā tayāsī |
mānubhava puṇyarāsī | tetheṃ pavāḍatī || 12 ||
mānubhava puṇyarāsī | tetheṃ pavāḍatī || 12 ||
caṃcal̤eṃ hote duḥkhaprāptī | niścal̤āyevaḍī nāhīṃ viśrāṃtī |
niścal̤a pratyayeṃ pāhātī | māhānubhāva || 13 ||
niścal̤a pratyayeṃ pāhātī | māhānubhāva || 13 ||
mul̤āpāsūna śevaṭavarī | vicāraṇā kelīca karī |
pratyayācā niścayo aṃtarīṃ | tayāsīca phāve || 14 ||
pratyayācā niścayo aṃtarīṃ | tayāsīca phāve || 14 ||
kalpaneci sṛṣṭī jālī | trividha prakāreṃ bhāsalī |
tikṣaṇa buddhīneṃ āṇilī | pāhije manā || 15 ||
tikṣaṇa buddhīneṃ āṇilī | pāhije manā || 15 ||
mūl̤amāyepāsūna triguṇa | avagheṃ yekadesī lakṣaṇa |
pāṃcā bhūtāṃcā ḍhobal̤ā guṇa | disata āhe || 16 ||
pāṃcā bhūtāṃcā ḍhobal̤ā guṇa | disata āhe || 16 ||
pṛthvīpāsūna cyārī khāṇī | catvāra vegal̤ālī karaṇī |
sakal̤a sṛṣṭīci cālī yethunī | puḍheṃ nāhīṃ || 17 ||
sakal̤a sṛṣṭīci cālī yethunī | puḍheṃ nāhīṃ || 17 ||
sṛṣṭīceṃ vividha lakṣaṇa | viśada karūṃ nirūpaṇa |
śrotīṃ sucita aṃtaḥkarṇa | keleṃ pāhije || 18 ||
śrotīṃ sucita aṃtaḥkarṇa | keleṃ pāhije || 18 ||
mūl̤amāyā jāṇīvecī | mul̤īṃ sūkṣma kalpanecī |
jaisī sthitī pare vācecī | tadrūpaci te || 19 ||
jaisī sthitī pare vācecī | tadrūpaci te || 19 ||
aṣṭadhā prakṛtīceṃ mūl̤a | te he mūl̤amāyāca keval̤a |
sūkṣmarūpa bīja sakal̤a | mul̤īṃca āhe || 20 ||
sūkṣmarūpa bīja sakal̤a | mul̤īṃca āhe || 20 ||
jaḍa padārtha cetaviteṃ teṃ | mhaṇauna caitanya bolijeteṃ |
sūkṣma rūpeṃ saṃketeṃ | samajona ghyāvīṃ || 21 ||
sūkṣma rūpeṃ saṃketeṃ | samajona ghyāvīṃ || 21 ||
prakṛtī puruṣācā vicāra | ardhanārīnaṭeśvara |
aṣṭadhā prakṛtīcā vicāra | sakal̤a kāṃhīṃ || 22 ||
aṣṭadhā prakṛtīcā vicāra | sakal̤a kāṃhīṃ || 22 ||
gupta triguṇāceṃ gūḍhatva | mhaṇauna saṃketa mahattattva |
guptarūpeṃ śuddhasatva | tetheṃci vase || 23 ||
guptarūpeṃ śuddhasatva | tetheṃci vase || 23 ||
jethūna guṇa pragaṭatī | tīsa guṇakṣobhiṇī mhaṇatī |
triguṇācīṃ rūpeṃ samajatī | dhanya te sādhu || 24 ||
triguṇācīṃ rūpeṃ samajatī | dhanya te sādhu || 24 ||
guptarūpeṃ guṇasaumya | mhaṇauni bolije guṇasāmya |
sūkṣma saṃketa agamya | bahutāṃsa kaiṃcā || 25 ||
sūkṣma saṃketa agamya | bahutāṃsa kaiṃcā || 25 ||
mūl̤amāyepāsūna triguṇa | caṃcal̤a yekadesī lakṣaṇa |
pratyayeṃ pāhātāṃ khūṇa | aṃtarīṃ yete || 26 ||
pratyayeṃ pāhātāṃ khūṇa | aṃtarīṃ yete || 26 ||
puḍheṃ paṃcabhūtāṃcīṃ baṃḍeṃ | vāḍhalīṃ viśāl̤eṃ udaṃḍeṃ |
saptadvīpeṃ navakhaṃḍeṃ | vasuṃdharā he || 27 ||
saptadvīpeṃ navakhaṃḍeṃ | vasuṃdharā he || 27 ||
triguṇāpāsūna pṛthvīvarī | dusaryā jinasānyācī parī |
donī jinasa yāuparī | tisarā aikā || 28 ||
donī jinasa yāuparī | tisarā aikā || 28 ||
pṛthvī nānā jinasāceṃ bīja | aṃḍaja jāraja śvetaja udbhija |
cyārī khāṇī cyārī vāṇī sahaja | nirmāṇa jālyā || 29 ||
cyārī khāṇī cyārī vāṇī sahaja | nirmāṇa jālyā || 29 ||
khāṇī vāṇī hotī jātī | paraṃtu taisīca āhe jagatī |
aise hotī āṇī jātī | udaṃḍa prāṇī || 30 ||
aise hotī āṇī jātī | udaṃḍa prāṇī || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sṛṣṭītrividhalakṣaṇanirūpaṇanāma samāsa dusarā ||
samāsa tisarā : sūkṣmanāmābhidhānanirūpaṇa || śrīrāma ||
mul̤īṃhūna sevaṭavarī | vistāra bolilā nānāparī |
punhā vivarata virata māghārī | vṛtti nyāvī || 1 ||
punhā vivarata virata māghārī | vṛtti nyāvī || 1 ||
cyārī khāṇī cyārī vāṇī | cauryāsī lakṣa jīvayonī |
nānā prakārīce prāṇī | janmāsa yetī || 2 ||
nānā prakārīce prāṇī | janmāsa yetī || 2 ||
avaghe hotī pṛthvīpāsūnī | pṛthvīmadheṃ jātī nāsonī |
aneka yetī jātī parī avanī | taisīca āhe || 3 ||
aneka yetī jātī parī avanī | taisīca āhe || 3 ||
aiseṃ heṃ seṃḍyākaḍila khāṃḍa | dusareṃ bhūtāṃceṃ baṃḍa |
tisareṃ nāmābhidhāneṃ udaṃḍa | sūkṣmarūpeṃ || 4 ||
tisareṃ nāmābhidhāneṃ udaṃḍa | sūkṣmarūpeṃ || 4 ||
sthūl̤a avagheṃ sāṃḍūna dyāveṃ | sūkṣmarūpeṃ vol̤akhāveṃ |
guṇāpāsūna pāhileca pāhāveṃ | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 5 ||
guṇāpāsūna pāhileca pāhāveṃ | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 5 ||
guṇācīṃ rūpeṃ jāṇiva neṇīva | pāhilāca pāhāvā abhiprāva |
sūkṣmadṛṣṭīceṃ lāghava | yethūna puḍheṃ || 6 ||
sūkṣmadṛṣṭīceṃ lāghava | yethūna puḍheṃ || 6 ||
śuddha neṇīva tamoguṇa | śuddha jāṇīva satvaguṇa |
jāṇīvaneṇīva rajoguṇa | miśrita cālilā || 7 ||
jāṇīvaneṇīva rajoguṇa | miśrita cālilā || 7 ||
triguṇācīṃ rūpeṃ aisīṃ | kal̤oṃ lāgalīṃ apaisīṃ |
guṇāpuḍhīla kardamāsī | guṇakṣobhiṇī bolije || 8 ||
guṇāpuḍhīla kardamāsī | guṇakṣobhiṇī bolije || 8 ||
raja tama āṇi satva | tihīṃceṃ jetheṃ gūḍhatva |
teṃ jāṇije mahattattva | kardamarūpa || 9 ||
teṃ jāṇije mahattattva | kardamarūpa || 9 ||
prakṛtī puruṣa śivaśakti | ardhanārīnaṭeśvara mhaṇatī |
parī yācī svarūpasthitī | kardamarūpa || 10 ||
parī yācī svarūpasthitī | kardamarūpa || 10 ||
sūkṣmarūpeṃ guṇasaumya | tyāsa bolije guṇasāmya |
taiseṃci caitanya agamya | sūkṣmarūpī || 11 ||
taiseṃci caitanya agamya | sūkṣmarūpī || 11 ||
bahujinasī mūl̤amāyā | māhāṃkāraṇa brahmāṃḍīcī kāyā |
aisiyā sūkṣma anvayā | pāhileṃci pāhāveṃ || 12 ||
aisiyā sūkṣma anvayā | pāhileṃci pāhāveṃ || 12 ||
cyārī khāṇī pāṃca bhūteṃ | caudā sūkṣma saṃketeṃ |
kāye pāhaṇeṃ teṃ yetheṃ | śodhūna pāhāveṃ || 13 ||
kāye pāhaṇeṃ teṃ yetheṃ | śodhūna pāhāveṃ || 13 ||
āhāca pāhātāṃ kal̤enā | garaja kelyāṃ samajenā |
nānā prakārīṃ janācyā manā | saṃdeha paḍatī || 14 ||
nānā prakārīṃ janācyā manā | saṃdeha paḍatī || 14 ||
caudā pāṃca yekoṇīsa | yekoṇīsa cyārī tevisa |
yāṃmadheṃ mūl̤a caturdaśa | pāhileṃci pāhāveṃ || 15 ||
yāṃmadheṃ mūl̤a caturdaśa | pāhileṃci pāhāveṃ || 15 ||
jo vivarona samajalā | tetheṃ saṃdeha nāhīṃ uralā |
samajalyāviṇa jo galbalā | to nirarthaka || 16 ||
samajalyāviṇa jo galbalā | to nirarthaka || 16 ||
sakal̤a sṛṣṭīceṃ bīja | mūl̤amāyeṃta ase sahaja |
avagheṃ samajatāṃ sajja | paramārtha hoto || 17 ||
avagheṃ samajatāṃ sajja | paramārtha hoto || 17 ||
samajaleṃ māṇūsa cāval̤enā | niścai anumāna dharīnā |
sāval̤agoṃdā karīnā | paramārtha kadā || 18 ||
sāval̤agoṃdā karīnā | paramārtha kadā || 18 ||
śabdātīta bolatāṃ āleṃ | tyāsa vācyāṃśa bolileṃ |
śuddha lakṣyāṃśa lakṣileṃ | pāhije vivekeṃ || 19 ||
śuddha lakṣyāṃśa lakṣileṃ | pāhije vivekeṃ || 19 ||
pūrvapakṣa mhaṇije māyā | siddhāṃteṃ jāye vilayā |
māyā nastāṃ maga tayā | kāye mhaṇāveṃ || 20 ||
māyā nastāṃ maga tayā | kāye mhaṇāveṃ || 20 ||
anvaye āṇī vītareka | hā pūrvapakṣācā viveka |
siddhāṃta mhaṇije śuddha yeka | dusareṃ nāhīṃ || 21 ||
siddhāṃta mhaṇije śuddha yeka | dusareṃ nāhīṃ || 21 ||
adhomukheṃ bheda vāḍhato | ūrdhamukheṃ bheda tuṭato |
niḥsaṃgapaṇeṃ nirguṇī to | māhāṃyogī || 22 ||
niḥsaṃgapaṇeṃ nirguṇī to | māhāṃyogī || 22 ||
māyā mithyā aisī kal̤alī | tarī maga bhīḍa kāṃ lāgalī |
māyeceṃ bhiḍeneṃ ghasaralī | svarūpasthitī || 23 ||
māyeceṃ bhiḍeneṃ ghasaralī | svarūpasthitī || 23 ||
laṭake māyeneṃ dapaṭāveṃ | satya parabrahma sāṃḍāveṃ |
mukhya niścayeṃ hiṃḍāveṃ | kāsayāsī || 24 ||
mukhya niścayeṃ hiṃḍāveṃ | kāsayāsī || 24 ||
pṛthvīmadheṃ bahuta jana | tyāmadheṃ asatī sajjana |
parī sādhūsa vol̤akhato koṇa | sādhuvegal̤ā || 25 ||
parī sādhūsa vol̤akhato koṇa | sādhuvegal̤ā || 25 ||
mhaṇauna saṃsāra sāṃḍāvā | maga sādhūcā śodha ghyāvā |
phiraphiroṃ ṭhāiṃ pāḍāvā | sādhujana || 26 ||
phiraphiroṃ ṭhāiṃ pāḍāvā | sādhujana || 26 ||
udaṃḍa huḍakāve saṃta | sāṃpaḍe pracitīcā mahaṃta |
pracitīviṇa svahita | hoṇāra nāhīṃ || 27 ||
pracitīviṇa svahita | hoṇāra nāhīṃ || 27 ||
prapaṃca athavā paramārtha | pracitīviṇa avagheṃ vertha |
pratyayejñānī to samartha | sakal̤āṃmadhyeṃ || 28 ||
pratyayejñānī to samartha | sakal̤āṃmadhyeṃ || 28 ||
rātraṃdivasa pāhāvā artha | artha pāhela to samartha |
paralokīṃca nijasvārtha | tetheṃci ghaḍe || 29 ||
paralokīṃca nijasvārtha | tetheṃci ghaḍe || 29 ||
mhaṇauna pāhileṃci pāhāveṃ | āṇi śodhileṃci śodhāveṃ |
avagheṃ kal̤atāṃ svabhāveṃ | saṃdeha tuṭatī || 30 ||
avagheṃ kal̤atāṃ svabhāveṃ | saṃdeha tuṭatī || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sūkṣmanāmābhidhānanirūpaṇanāma samāsa tisarā ||
samāsa cauthā : ātmānirūpaṇa || śrīrāma ||
sakal̤a janāsa prārthanā | ugeṃca udāsa karāveṃnā |
nirūpaṇa āṇāveṃ manā | pratyayāceṃ || 1 ||
nirūpaṇa āṇāveṃ manā | pratyayāceṃ || 1 ||
pratyaye rāhilā yekekaḍe | āpaṇa dhāṃvato bhalatekaḍe |
tarī sārāsārāce nivāḍe | kaise hotī || 2 ||
tarī sārāsārāce nivāḍe | kaise hotī || 2 ||
ugica pāhātāṃ sṛṣṭī | galbalā disato dṛṣṭīṃ |
parī te rājasattecī goṣṭī | vegal̤īca || 3 ||
parī te rājasattecī goṣṭī | vegal̤īca || 3 ||
pṛthvīmadheṃ jitukīṃ śarīreṃ | titukīṃ bhagavaṃtācīṃ ghareṃ |
nānā sukheṃ yeṇeṃ dvāreṃ | prāpta hotī || 4 ||
nānā sukheṃ yeṇeṃ dvāreṃ | prāpta hotī || 4 ||
tyācā mahimā kal̤ela koṇālā | mātā vāṃṭūna kṛpāl̤u jālā |
pratyakṣa jagadīśa jagālā | rakṣitase || 5 ||
pratyakṣa jagadīśa jagālā | rakṣitase || 5 ||
satta pṛthvīmadheṃ vāṃṭalī | jetheṃ tetheṃ vibhāgalī |
kal̤eneṃ sṛṣṭi cālilī | bhagavaṃtāce || 6 ||
kal̤eneṃ sṛṣṭi cālilī | bhagavaṃtāce || 6 ||
mūl̤a jāṇatyā puruṣācī sattā | śarīrīṃ vibhāgalī tatvatā |
sakal̤a kal̤ā cāturyatā | tetheṃ vase || 7 ||
sakal̤a kal̤ā cāturyatā | tetheṃ vase || 7 ||
sakal̤a purācā īśa | jagāmadhyeṃ to jagadīśa |
nānā śarīrīṃ sāvakāsa | karūṃ lāge || 8 ||
nānā śarīrīṃ sāvakāsa | karūṃ lāge || 8 ||
pāhātāṃ sṛṣṭicī racanā | te yekācena cālenā |
yekaci cālavī nānā | deha dharunī || 9 ||
yekaci cālavī nānā | deha dharunī || 9 ||
nāhīṃ uṃca nīca vicārileṃ | nāhīṃ bareṃ vāīṭa pāhileṃ |
kārye cāloṃ aiseṃ jāleṃ | bhagavaṃtāsī || 10 ||
kārye cāloṃ aiseṃ jāleṃ | bhagavaṃtāsī || 10 ||
kiṃvā neṇaṇeṃ āḍaveṃ keleṃ | kiṃvā abhyāsīṃ ghātaleṃ |
heṃ kaiseṃ kaiseṃ keleṃ | tyācā toci jāṇe || 11 ||
heṃ kaiseṃ kaiseṃ keleṃ | tyācā toci jāṇe || 11 ||
jagadāṃtarīṃ anusaṃdhāna | bareṃ pāhāṇeṃ heṃci dhyāna |
dhyāna āṇī teṃ jñāna | yekarūpa || 12 ||
dhyāna āṇī teṃ jñāna | yekarūpa || 12 ||
prāṇī saṃsārāsa ālā | kāṃhīṃ yeka śāhāṇā jālā |
maga to vivaroṃ lāgalā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 13 ||
maga to vivaroṃ lāgalā | bhūmaṃḍal̤īṃ || 13 ||
pragaṭa rāmāceṃ niśāṇa | ātmārāma jñānaghana |
viśvaṃbhara vidyamāna | bhāgyeṃ kal̤e || 14 ||
viśvaṃbhara vidyamāna | bhāgyeṃ kal̤e || 14 ||
upāsanā dhuṃḍuna vāsanā dharilī | tarī te lāṃbataci gelī |
mahimā na kal̤e bolilī | yethārtha āhe || 15 ||
mahimā na kal̤e bolilī | yethārtha āhe || 15 ||
draṣṭā mhaṇije pāhātā | sākṣī mhaṇije jāṇatā |
anaṃtarūpī anaṃtā | vol̤akhāveṃ || 16 ||
anaṃtarūpī anaṃtā | vol̤akhāveṃ || 16 ||
saṃgatī asāvī bhalyāṃcī | dhāṭī kathā nirūpaṇācī |
kāṃhīṃ yeka manācī | viśrāṃtī āhe || 17 ||
kāṃhīṃ yeka manācī | viśrāṃtī āhe || 17 ||
tyāhimadheṃ pratyayejñāna | jāl̤ūna ṭākilā anumāna |
pracitīviṇa samādhāna | pāvijela kaiṃceṃ || 18 ||
pracitīviṇa samādhāna | pāvijela kaiṃceṃ || 18 ||
mūl̤asaṃkalpa to harisaṃkalpa | mūl̤amāyemadhīla sākṣepa |
jagadāṃtarīṃ teṃci rūpa | dekhijeteṃ || 19 ||
jagadāṃtarīṃ teṃci rūpa | dekhijeteṃ || 19 ||
upāsanā jñānasvarūpa | jñānīṃ cauthā deha āropa |
yākāraṇeṃ sarva saṃkalpa | soḍūna dyāvā || 20 ||
yākāraṇeṃ sarva saṃkalpa | soḍūna dyāvā || 20 ||
puḍheṃ parabrahma viśāl̤a | gaganāsārikheṃ pokal̤a |
ghana pātal̤a komal̤a | kāye mhaṇāveṃ || 21 ||
ghana pātal̤a komal̤a | kāye mhaṇāveṃ || 21 ||
upāsanā mhaṇije jñāna | jñāneṃ pāvije niraṃjana |
yogiyāṃceṃ samādhāna | yeṇeṃ ritīṃ || 22 ||
yogiyāṃceṃ samādhāna | yeṇeṃ ritīṃ || 22 ||
vicāra nehaṭūnasā pāhe | tarī upāsanā āpaṇaci āhe |
yeka jāye eka āhe | deha dharunī || 23 ||
yeka jāye eka āhe | deha dharunī || 23 ||
akhaṃḍa aisī ghālamelī | pūrvāpāra hota gelī |
ātāṃ hi taisīca cālilī | utpatti sthitī || 24 ||
ātāṃ hi taisīca cālilī | utpatti sthitī || 24 ||
banāvarī banacarāṃcī sattā | jal̤āvarī jal̤acarāṃcī sattā |
bhūmaṃḍal̤īṃ bhūpāl̤āṃ samastāṃ | yeṇeṃci nyāyeṃ || 25 ||
bhūmaṃḍal̤īṃ bhūpāl̤āṃ samastāṃ | yeṇeṃci nyāyeṃ || 25 ||
sāmarthya āhe cal̤aval̤eceṃ | jo jo karīla tayāceṃ |
paraṃtu yetheṃ bhagavaṃtāceṃ | adhiṣṭhāna pāhije || 26 ||
paraṃtu yetheṃ bhagavaṃtāceṃ | adhiṣṭhāna pāhije || 26 ||
kartā jagadīśa heṃ toṃ khareṃ | parī vibhāga ālā pṛthakākāreṃ |
tetheṃ ahaṃteceṃ kāvireṃ | bādhijenā || 27 ||
tetheṃ ahaṃteceṃ kāvireṃ | bādhijenā || 27 ||
harirdātā harirbhoktā | aiseṃ cālateṃ tatvatā |
ye goṣṭīcā ātāṃ | vicāra pāhāvā || 28 ||
ye goṣṭīcā ātāṃ | vicāra pāhāvā || 28 ||
sakal̤a kartā parameśvaru | āpalā māika vicāru |
jaiseṃ kal̤ela taiseṃ karūṃ | jagadāṃtareṃ || 29 ||
jaiseṃ kal̤ela taiseṃ karūṃ | jagadāṃtareṃ || 29 ||
devāyevaḍheṃ capal̤a nāhīṃ | brahmāyevaḍheṃ niścal̤a nāhīṃ |
pāirī caḍhona pāhīṃ | mūl̤apariyaṃta || 30 ||
pāirī caḍhona pāhīṃ | mūl̤apariyaṃta || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde ātmānirūpaṇanāma samāsa cauthā ||
samāsa pāṃcavā : catvārajinnasanirūpaṇa || śrīrāma ||
yethūna pāhātāṃ tethavarī | catvāra jīnasa avadhārīṃ |
yeka caudā pāṃca cyārī | aiseṃ āhe || 1 ||
yeka caudā pāṃca cyārī | aiseṃ āhe || 1 ||
parabrahma sakal̤āṃhūna vegal̤eṃ | parabrahma sakal̤āṃhūna āgal̤eṃ |
nānā kalpanenirāl̤eṃ | parabrahma teṃ || 2 ||
nānā kalpanenirāl̤eṃ | parabrahma teṃ || 2 ||
parabrahmācā vicāra | nānā kalpanehūna para |
nirmal̤a niścal̤a nirvikāra | akhaṃḍa āhe || 3 ||
nirmal̤a niścal̤a nirvikāra | akhaṃḍa āhe || 3 ||
parabrahmāsa kāṃhīṃca tul̤enā | hā yeka mukhya jinasānā |
dusarā jinasa nānā kalpanā | mūl̤amāyā || 4 ||
dusarā jinasa nānā kalpanā | mūl̤amāyā || 4 ||
nānā sūkṣmarūpa | sūkṣma āṇī kardamarūpa |
mul̤īṃcyā saṃkalpācā āropa | mūl̤amāyā || 5 ||
mul̤īṃcyā saṃkalpācā āropa | mūl̤amāyā || 5 ||
harisaṃkalpa mul̤īṃcā | ātmārāma sakal̤āṃcā |
saṃketa nāmābhidhānācā | yeṇeṃ prakāreṃ || 6 ||
saṃketa nāmābhidhānācā | yeṇeṃ prakāreṃ || 6 ||
niścal̤īṃ caṃcal̤a cetaleṃ | mhaṇauni caitanya bolileṃ |
guṇasāmānatveṃ jāleṃ | guṇasāmya aiseṃ || 7 ||
guṇasāmānatveṃ jāleṃ | guṇasāmya aiseṃ || 7 ||
ardhanārīnaṭeśvara | toci śaḍguṇaiśvara |
prakṛtipuruṣācā vicāra | śivaśaktī || 8 ||
prakṛtipuruṣācā vicāra | śivaśaktī || 8 ||
suddhasatvaguṇācī māṃḍaṇī | ardhamātrā guṇakṣobhiṇī |
puḍheṃ tihī guṇāṃcī karaṇī | pragaṭa jālī || 9 ||
puḍheṃ tihī guṇāṃcī karaṇī | pragaṭa jālī || 9 ||
mana māyā aṃtarātmā | caudā jinasāṃcī sīmā |
vidyamāna jñānātmā | ituke ṭhāiṃ || 10 ||
vidyamāna jñānātmā | ituke ṭhāiṃ || 10 ||
aisā dusarā jinasa | abhidhāneṃ caturdaśa |
ātāṃ tisarā jinasa | paṃcamāhābhūteṃ || 11 ||
ātāṃ tisarā jinasa | paṃcamāhābhūteṃ || 11 ||
yetheṃ pāhātāṃ jāṇīva thoḍī | ādiaṃta he rokaḍī |
khāṇī niropilyā tāṃtaḍī | to cauthā jinasa || 12 ||
khāṇī niropilyā tāṃtaḍī | to cauthā jinasa || 12 ||
cyārī khāṇī anaṃta prāṇī | jāṇīvecī jālī dāṭaṇī |
cyārī jinasa yethūnī | saṃpūrṇa jāle || 13 ||
cyārī jinasa yethūnī | saṃpūrṇa jāle || 13 ||
bīja thoḍeṃ perijeteṃ | puḍheṃ tyāceṃ udaṃḍa hoteṃ |
taiseṃ jāleṃ ātmayāteṃ | khāṇī vāṇī pragaṭatāṃ || 14 ||
taiseṃ jāleṃ ātmayāteṃ | khāṇī vāṇī pragaṭatāṃ || 14 ||
aisī sattā prabal̤alī | thoḍe satteci udaṃḍa jālī |
manuṣyaveṣeṃ sṛṣṭī bhogilī | nāna prakāreṃ || 15 ||
manuṣyaveṣeṃ sṛṣṭī bhogilī | nāna prakāreṃ || 15 ||
prāṇī mārūna svāpada pal̤e | varakaḍa tyāsa kāye kal̤e |
nānā bhoga to nival̤e | manuṣyadehīṃ || 16 ||
nānā bhoga to nival̤e | manuṣyadehīṃ || 16 ||
nānā śabda nānā sparśa | nānā rūpa nānā rasa |
nānā gaṃdha te viśeṣa | naradeha jāṇe || 17 ||
nānā gaṃdha te viśeṣa | naradeha jāṇe || 17 ||
amolya ratneṃ nānā vastreṃ | nānā yāneṃ nānā śastreṃ |
nānā vidyā kal̤ā śāstreṃ | naradeha jāṇe || 18 ||
nānā vidyā kal̤ā śāstreṃ | naradeha jāṇe || 18 ||
pṛthvī satteneṃ vyāpilī | sthal̤osthal̤īṃ āṭopilī |
nānā vidyā kal̤ā kelī | nānā dhāraṇā || 19 ||
nānā vidyā kal̤ā kelī | nānā dhāraṇā || 19 ||
dṛśya avagheṃci pāhāveṃ | sthānamāna sā|mbhāl̤āveṃ |
sārāsāra vicārāveṃ | naradehe jāliyāṃ || 20 ||
sārāsāra vicārāveṃ | naradehe jāliyāṃ || 20 ||
yehaloka āṇī paraloka | nānā prakārīṃcā viveka |
viveka āṇī aviveka | manuṣya jāṇe || 21 ||
viveka āṇī aviveka | manuṣya jāṇe || 21 ||
nānā piṃḍīṃ brahmāṃḍaracanā | nānā mul̤īṃcī kalpanā |
nānā prakārīṃ dhāraṇā | manuṣya jāṇe || 22 ||
nānā prakārīṃ dhāraṇā | manuṣya jāṇe || 22 ||
aṣṭabhoga navarasa | nānā prakārīṃcā vil̤āsa |
vācyāṃśa lakṣyāṃśa sārāṃśa | manuṣya jāṇe || 23 ||
vācyāṃśa lakṣyāṃśa sārāṃśa | manuṣya jāṇe || 23 ||
manuṣyeṃ sakal̤āṃsa āl̤ileṃ | tyā manuṣyāsa deveṃ pāl̤ileṃ |
aiseṃ heṃ avagheṃ kal̤aleṃ | naradehayogeṃ || 24 ||
aiseṃ heṃ avagheṃ kal̤aleṃ | naradehayogeṃ || 24 ||
naradeha parama dullabha | yeṇeṃ ghaḍe alabhya lābha |
dullabha teṃ sullabha | hota āhe || 25 ||
dullabha teṃ sullabha | hota āhe || 25 ||
barakaḍa dehe heṃ kābāḍa | naradeha moṭheṃ ghabāḍa |
paraṃtu pāhije jāḍa | vivekaracanā || 26 ||
paraṃtu pāhije jāḍa | vivekaracanā || 26 ||
yetheṃ jeṇeṃ āl̤asa kelā | to sarvasveṃ buḍālā |
deva nāhīṃ vol̤akhilā | vivekabal̤eṃ || 27 ||
deva nāhīṃ vol̤akhilā | vivekabal̤eṃ || 27 ||
nara toci nārāyeṇa | jarī pratyayeṃ karī śravaṇa |
mananaśīl̤a aṃtaḥkarṇa | sarvakāl̤a || 28 ||
mananaśīl̤a aṃtaḥkarṇa | sarvakāl̤a || 28 ||
jeṇeṃ svayeṃci pohāveṃ | tyāsa kāsesa nalage lāgāveṃ |
svataṃtrapaṇeṃ śodhāveṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 29 ||
svataṃtrapaṇeṃ śodhāveṃ | sakal̤a kāṃhīṃ || 29 ||
sakal̤a śodhūna rāhilā | saṃdeha kaicā tayālā |
puḍheṃ vicāra kaisā jālā | tyācā toci jāṇe || 30 ||
puḍheṃ vicāra kaisā jālā | tyācā toci jāṇe || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde catvārajinasanāma samāsa pāṃcavā ||
samāsa sahāvā : ātmāguṇanirūpaṇa || śrīrāma ||
pāhoṃ jātāṃ bhūmaṃḍal̤a | ṭhāīṃ ṭhāīṃ āhe jal̤a |
kitteka teṃ nirmal̤a māl̤a | jal̤eṃviṇa pṛthvī || 1 ||
kitteka teṃ nirmal̤a māl̤a | jal̤eṃviṇa pṛthvī || 1 ||
taiseṃ dṛśya vistāraleṃ | kāṃhīṃyeka jāṇiveneṃ śobhaleṃ |
jāṇīvarahita uraleṃ | kītīyeka dṛśya || 2 ||
jāṇīvarahita uraleṃ | kītīyeka dṛśya || 2 ||
cyārī khāṇī cyārī vāṇī | cauryāsī lakṣa jīvayonī |
śāstrīṃ avagheṃ nemunī | bolileṃ ase || 3 ||
śāstrīṃ avagheṃ nemunī | bolileṃ ase || 3 ||
śloka ||
jalajā navalakṣāśca daśalakṣāśca pakṣiṇaḥ |
kṛmayo rudralakṣāśca viṃśallakṣā gavādayaḥ ||
kṛmayo rudralakṣāśca viṃśallakṣā gavādayaḥ ||
sthāvarā striṃśallakṣāśca caturlakṣāśca mānavāḥ |
pāpapuṇyaṃ samaṃ kṛtvā narayoniṣu jāyate ||
pāpapuṇyaṃ samaṃ kṛtvā narayoniṣu jāyate ||
manuṣyeṃ cyārī lakṣa | paśu vīsa lakṣa |
krima ākrā lakṣa | bolileṃ śāstrīṃ || 4 ||
krima ākrā lakṣa | bolileṃ śāstrīṃ || 4 ||
dāhā lakṣa te khecara | nava lakṣa jal̤acara |
tīsa lakṣa sthāvara | bolileṃ śāstrīṃ || 5 ||
tīsa lakṣa sthāvara | bolileṃ śāstrīṃ || 5 ||
aisī cauryāsī lakṣa yonī | jitukā titukā jāṇatā prāṇī |
anaṃta dehyācī māṃḍaṇī | maryādā kaiṃcī || 6 ||
anaṃta dehyācī māṃḍaṇī | maryādā kaiṃcī || 6 ||
anaṃta prāṇī hota jātī | tyāṃceṃ adhiṣṭhāna jagatī |
jagatīvegal̤ī sthitī | tyāsa kaiṃcī || 7 ||
jagatīvegal̤ī sthitī | tyāsa kaiṃcī || 7 ||
puḍheṃ pāhātāṃ paṃcabhūteṃ | pāvalīṃ paṣṭadaśeteṃ |
koṇī vidyamāna koṇī teṃ | ugīca asatī || 8 ||
koṇī vidyamāna koṇī teṃ | ugīca asatī || 8 ||
aṃtarātmyācī vol̤akhaṇa | teci jetheṃ capal̤apaṇa |
jāṇīveceṃ adhiṣṭhāna | sāvadha aikā || 9 ||
jāṇīveceṃ adhiṣṭhāna | sāvadha aikā || 9 ||
sukhadukha jāṇatā jīva | taisāci jāṇāvā sada śiva |
aṃtaḥkarṇapaṃcaka apūrva | aṃśa ātmayācā || 10 ||
aṃtaḥkarṇapaṃcaka apūrva | aṃśa ātmayācā || 10 ||
sthul̤īṃ ākāśāce guṇa | aṃśa ātmayāce jāṇa |
satva raja tamoguṇa | guṇa ātmayāce || 11 ||
satva raja tamoguṇa | guṇa ātmayāce || 11 ||
nānā cāl̤aṇā nānā dhṛtī | navavidhā bhakti caturvidhā muktī |
aliptapaṇa sahajasthitī | guṇa ātmayāce || 12 ||
aliptapaṇa sahajasthitī | guṇa ātmayāce || 12 ||
draṣṭā sākṣī jñānaghana | sattā caitanya purātana |
śravaṇa manana vivaraṇa | guṇa ātmayāce || 13 ||
śravaṇa manana vivaraṇa | guṇa ātmayāce || 13 ||
dṛśya draṣṭā darśana | dhyeya dhyātā dhyāna |
jñeya jñātā jñāna | guṇa ātmayāce || 14 ||
jñeya jñātā jñāna | guṇa ātmayāce || 14 ||
vedaśāstrapurāṇārtha | gupta cālilā paramārtha |
sarvajñapaṇeṃ samartha | guṇa ātmayāce || 15 ||
sarvajñapaṇeṃ samartha | guṇa ātmayāce || 15 ||
baddha mumukṣu sādhaka siddha | vicāra pāhāṇeṃ śuddha |
bodha āṇī prabodha | guṇa ātmayāce || 16 ||
bodha āṇī prabodha | guṇa ātmayāce || 16 ||
jāgṛti svapna suṣupti turyā | prakṛtipuruṣa mūl̤amāyā |
piṃḍa brahmāṃḍa aṣṭakāyā | guṇa ātmayāce || 17 ||
piṃḍa brahmāṃḍa aṣṭakāyā | guṇa ātmayāce || 17 ||
paramātmā āṇi parameśvarī | jagadātmā āṇīī jagadeśvarī |
maheśa āṇī māheśvarī | guṇa ātmayāce || 18 ||
maheśa āṇī māheśvarī | guṇa ātmayāce || 18 ||
sūkṣma jitukeṃ nāmarūpa | titukeṃ ātmayāceṃ svarūpa |
saṃketanāmābhidhāneṃ amūpa | sīmā nāhīṃ || 19 ||
saṃketanāmābhidhāneṃ amūpa | sīmā nāhīṃ || 19 ||
ādiśaktī śivaśaktī | mukhya mūl̤amāyā sarvaśaktī |
nānā jīnasa utpatī sthitī | tituke guṇa ātmayāce || 20 ||
nānā jīnasa utpatī sthitī | tituke guṇa ātmayāce || 20 ||
pūrvapakṣa āṇī siddhāṃta | gāṇeṃ vājavaṇeṃ saṃgīta |
nānā vidyā adbhuta | guṇa ātmayāce || 21 ||
nānā vidyā adbhuta | guṇa ātmayāce || 21 ||
jñāna ajñāna viparītajñāna | asadvṛti sadvṛti jāṇa |
jñeptimātra aliptapaṇa | guṇa ātmayāce || 22 ||
jñeptimātra aliptapaṇa | guṇa ātmayāce || 22 ||
piṃḍa brahmāṃḍa tatvajhāḍā | nānā tatvāṃcā nivāḍā |
vicāra pāhāṇeṃ ughaḍā | guṇa ātmayāce || 23 ||
vicāra pāhāṇeṃ ughaḍā | guṇa ātmayāce || 23 ||
nānā dhyāneṃ anusaṃdhāneṃ | nānā sthiti nānā jñāneṃ |
ananya ātmanivedaneṃ | guṇa ātmayāce || 24 ||
ananya ātmanivedaneṃ | guṇa ātmayāce || 24 ||
tetīsa koṭī suravara | āṭhyāsī sahaśra ṛṣeśvara |
bhūta khecara apāra | guṇa ātmayāce || 25 ||
bhūta khecara apāra | guṇa ātmayāce || 25 ||
bhūtāval̤ī auṭa koṭī | cyāmuṃḍā chapanna koṭī |
kātyāyeṇī nava koṭī | guṇa ātmayāce || 26 ||
kātyāyeṇī nava koṭī | guṇa ātmayāce || 26 ||
caṃdra sūrya tārāmaṃḍal̤eṃ | nānā nakṣatreṃ grahamaṃḍal̤eṃ |
śeṣa kūrma meghamaṃḍal̤eṃ | guṇa ātmayāce || 27 ||
śeṣa kūrma meghamaṃḍal̤eṃ | guṇa ātmayāce || 27 ||
deva dānava mānava | nānā prakārīce jīva |
pāhātāṃ sakal̤a bhāvābhāva | guṇa ātmayāce || 28 ||
pāhātāṃ sakal̤a bhāvābhāva | guṇa ātmayāce || 28 ||
ātmayāce nānā guṇa | brahma nirvikāra nirguṇa |
jāṇaṇeṃ yekadesī pūrṇa | guṇa ātmayāce || 29 ||
jāṇaṇeṃ yekadesī pūrṇa | guṇa ātmayāce || 29 ||
ātmarāmaupāsanā | teṇeṃ pāvale niraṃjanā |
nisaṃdehe anuṣṭhanā | ṭhāvaci nāhīṃ || 30 ||
nisaṃdehe anuṣṭhanā | ṭhāvaci nāhīṃ || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde ātmāguṇanirūpaṇanāma samāsa sahāvā ||
samāsa sātavā : ātmānirūpaṇa || śrīrāma ||
anurvācya samādhāna jāleṃ | teṃ pāhije bolileṃ |
bolilyāsāṭhīṃ samādhāna geleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 1 ||
bolilyāsāṭhīṃ samādhāna geleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 1 ||
kāṃhīṃ sāṃḍāveṃ lāgata nāhīṃ | kāṃhīṃ māṃḍāveṃ lāgata nāhīṃ |
yeka vicāra śodhūna pāhīṃ | mhaṇije kal̤e || 2 ||
yeka vicāra śodhūna pāhīṃ | mhaṇije kal̤e || 2 ||
mukhya kāsīviśveśvara | śvetabaṃda rāmeśvara |
malakārjuna bhīmāśaṃkara | guṇa ātmayāce || 3 ||
malakārjuna bhīmāśaṃkara | guṇa ātmayāce || 3 ||
jaisīṃ mukhya bārā liṃgeṃ | yāvegal̤īṃ anaṃta liṃgeṃ |
pracita jāṇijeta jageṃ | guṇa ātmayāce || 4 ||
pracita jāṇijeta jageṃ | guṇa ātmayāce || 4 ||
bhūmaṃḍal̤īṃ anaṃta śakti | nānā sākṣātkāra camatkāra hotī |
nānā devāṃcyā sāmarthyamūrtī | guṇa ātmayāce || 5 ||
nānā devāṃcyā sāmarthyamūrtī | guṇa ātmayāce || 5 ||
nānā siddhāṃcīṃ sāmarthyeṃ | nānā maṃtrāṃcīṃ sāmarthyeṃ |
nānāmoharevallīṃta sāmarthyeṃ | guṇa ātmayāce || 6 ||
nānāmoharevallīṃta sāmarthyeṃ | guṇa ātmayāce || 6 ||
nānā tīrthāṃcīṃ sāmarthyeṃ | nānā kṣetrāṃcīṃ sāmarthyeṃ |
nānā bhūmaṃḍal̤īṃ sāmarthyeṃ | guṇa ātmayāce || 7 ||
nānā bhūmaṃḍal̤īṃ sāmarthyeṃ | guṇa ātmayāce || 7 ||
jituke kāṃhīṃ uttama guṇa | titukeṃ ātmayāceṃ lakṣaṇa |
bareṃ vāīṭa titukeṃ jāṇa | ātmyācakaritāṃ || 8 ||
bareṃ vāīṭa titukeṃ jāṇa | ātmyācakaritāṃ || 8 ||
śuddha ātmā uttama guṇī | sabal̤a ātmā avalakṣaṇī |
barī vāīṭa āvaghī karaṇī | ātmayācī || 9 ||
barī vāīṭa āvaghī karaṇī | ātmayācī || 9 ||
nānā sābhimāna dharaṇeṃ | nānā pratisṛṣṭī karaṇeṃ |
nānā śrāpauśrāpalakṣaṇeṃ ātmayācenī || 10 ||
nānā śrāpauśrāpalakṣaṇeṃ ātmayācenī || 10 ||
piṃḍācā barā śodha ghyāvā | tatvāṃcā piṃḍa śodhāvā |
tatveṃ śodhitāṃ piṃḍa āghavā | kal̤oṃ yeto || 11 ||
tatveṃ śodhitāṃ piṃḍa āghavā | kal̤oṃ yeto || 11 ||
jaḍa deha bhūtāṃcā | caṃcal̤a guṇa ātmayācā |
niścal̤a brahmāvegal̤ā ṭhāva kaicā | jetheṃ tetheṃ || 12 ||
niścal̤a brahmāvegal̤ā ṭhāva kaicā | jetheṃ tetheṃ || 12 ||
niścal̤a caṃcal̤a āṇī jaḍa | piṃḍīṃ karāvā nivāḍa |
pratyayavegal̤eṃ jāḍa | bolaṇeṃ nāhīṃ || 13 ||
pratyayavegal̤eṃ jāḍa | bolaṇeṃ nāhīṃ || 13 ||
piṃḍāmadhūna ātmā jāto | tevhāṃ nivāḍā kal̤oṃ yeto |
dehe jaḍa hā paḍato | dekhatadekhatāṃ || 14 ||
dehe jaḍa hā paḍato | dekhatadekhatāṃ || 14 ||
jaḍa titukeṃ paḍileṃ | caṃcal̤a titukeṃ nighonī geleṃ |
jaḍacaṃcal̤āceṃ rūpa āleṃ | pratyayāsī || 15 ||
jaḍacaṃcal̤āceṃ rūpa āleṃ | pratyayāsī || 15 ||
niścal̤a āhe sakal̤āṃ ṭhāīṃ | heṃ toṃ pāhāṇeṃ nalage kāṃhīṃ |
guṇavikāra tetheṃ nāhīṃ | niścal̤āsī || 16 ||
guṇavikāra tetheṃ nāhīṃ | niścal̤āsī || 16 ||
jaiseṃ piṃḍa taiseṃ brahmāṃḍa | vicāra disato ughaḍa |
jaḍa caṃcal̤a jātāṃ jāḍa | parabrahmaci āhe || 17 ||
jaḍa caṃcal̤a jātāṃ jāḍa | parabrahmaci āhe || 17 ||
māhāṃbhūtāṃcā khaṃbīra kelā | ātmā ghālūna putal̤ā jālā |
cālilā sṛṣṭīcā galbalā | yeṇeṃ ritīṃ || 18 ||
cālilā sṛṣṭīcā galbalā | yeṇeṃ ritīṃ || 18 ||
ātmā māyā vikāra karī | āl̤a ghālitī brahmāvarī |
pratyayeṃ sakal̤a kāṃhīṃ vivarī | toci bhalā || 19 ||
pratyayeṃ sakal̤a kāṃhīṃ vivarī | toci bhalā || 19 ||
brahma vyāpaka akhaṃḍa | varakaḍa vyāpakatā khaṃḍa |
śodhūna pāhātaṃ jaḍa | kāṃhīṃca nāhīṃ || 20 ||
śodhūna pāhātaṃ jaḍa | kāṃhīṃca nāhīṃ || 20 ||
gaganāsī khaṃḍatā naye | gaganāceṃ nāsela kāye |
jarī jālā māhāṃpral̤aye | sṛṣṭīsaṃvhāra || 21 ||
jarī jālā māhāṃpral̤aye | sṛṣṭīsaṃvhāra || 21 ||
jeṃ saṃvhārāmadhyeṃ sāpaḍale | teṃ sahajaci nāsivaṃta jāleṃ |
jāṇate lokīṃ ugavileṃ | pāhije koḍeṃ || 22 ||
jāṇate lokīṃ ugavileṃ | pāhije koḍeṃ || 22 ||
na kal̤atāṃ vāṭe koḍeṃ | kal̤atāṃ āvagheṃ diseṃ ughaḍeṃ |
mhaṇonī yekāṃtīṃ nivāḍe | vicāra pāhāvā || 23 ||
mhaṇonī yekāṃtīṃ nivāḍe | vicāra pāhāvā || 23 ||
mil̤atā pratyayāce saṃta | yekāṃparīsa yekāṃta |
kelī pāhije sāvacita | nānā carcā || 24 ||
kelī pāhije sāvacita | nānā carcā || 24 ||
pāhilyāvegal̤eṃ kal̤ata nāhīṃ | kal̤atāṃ kal̤atāṃ saṃdeha nāhīṃ |
viveka pāhātāṃ koṭheṃci nāhīṃ | māyājāl̤a || 25 ||
viveka pāhātāṃ koṭheṃci nāhīṃ | māyājāl̤a || 25 ||
gaganīṃ ābhāl̤a āleṃ | māgutī saveṃci uḍāleṃ |
ātmyākaritāṃ dṛśya jāleṃ | uḍela taiseṃ || 26 ||
ātmyākaritāṃ dṛśya jāleṃ | uḍela taiseṃ || 26 ||
mul̤āpāsūna sevaṭavarī | vivekī vivekeṃ vivarī |
toci niścaya thāvarī | cal̤enā aisā || 27 ||
toci niścaya thāvarī | cal̤enā aisā || 27 ||
varakaḍa niścaya anumānāce | anumāneṃ bolatāṃ kāye veṃce |
jāṇate puruṣa pracitīce | te toṃ mānītanā || 28 ||
jāṇate puruṣa pracitīce | te toṃ mānītanā || 28 ||
ugeṃca bolaṇeṃ anumānāceṃ | anumānāceṃ koṇyā kāmāceṃ |
yetheṃ sagaṭa vicārāceṃ | kāma nāhīṃ || 29 ||
yetheṃ sagaṭa vicārāceṃ | kāma nāhīṃ || 29 ||
sagaṭa vicāra to avicāra | kityeka mhaṇatī yekaṃkāra |
yekaṃkāra bhraṣṭākāra | karūṃ naye || 30 ||
yekaṃkāra bhraṣṭākāra | karūṃ naye || 30 ||
kṛtrima avagheṃ sāṃḍāveṃ | kāṃhīṃ yeka śuddha ghyāveṃ |
jāṇajāṇoṃ nivaḍāveṃ | sārāsāra || 31 ||
jāṇajāṇoṃ nivaḍāveṃ | sārāsāra || 31 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde ātmānirūpaṇanāma samāsa satavā ||
samāsa āṭhavā : dehekṣetranirūpaṇa || śrīrāma ||
vidhīprapaṃcataru vāḍhalā | vāḍhatāṃ vāḍhatāṃ vistīrṇa jālā |
phal̤eṃ yetāṃ viśrāṃtī pāvalā | bahuta guṇī || 1 ||
phal̤eṃ yetāṃ viśrāṃtī pāvalā | bahuta guṇī || 1 ||
nānā phal̤eṃ rasāl̤eṃ lāgalīṃ | nānā jinasī goḍīsa ālīṃ |
goḍī pāhāvayā nirmāṇa kelīṃ | nānā śarīreṃ || 2 ||
goḍī pāhāvayā nirmāṇa kelīṃ | nānā śarīreṃ || 2 ||
nirmāṇa jāle uttama viṣaye | śarīreṃviṇa bhogitāṃ naye |
mhaṇonī nirmilā upāye | nānā śarīreṃ || 3 ||
mhaṇonī nirmilā upāye | nānā śarīreṃ || 3 ||
jñānaiṃdriyeṃ nirmāṇa kelīṃ | bhinna bhinna guṇāṃcīṃ nirmilīṃ |
yekā śarīrāsī lāgalīṃ | parī vegal̤ālīṃ || 4 ||
yekā śarīrāsī lāgalīṃ | parī vegal̤ālīṃ || 4 ||
śrotraiṃdriṃī śabda paḍilā | tyācā bheda pāhije kal̤alā |
aisā upāye nirmāṇa kelā | iṃdriyāṃmadheṃ || 5 ||
aisā upāye nirmāṇa kelā | iṃdriyāṃmadheṃ || 5 ||
tvaceiṃdriyeṃ sītoṣṇa bhāse | cakṣuiṃdriyeṃ sakal̤a dise |
iṃdriyāṃmadheṃ guṇa aise | vegal̤āle || 6 ||
iṃdriyāṃmadheṃ guṇa aise | vegal̤āle || 6 ||
jivhemadheṃ rasa cākhaṇeṃ | ghrāṇāmadheṃ parimal̤a gheṇeṃ |
iṃdriyāṃmadheṃ vegal̤ālyā guṇeṃ | bheda kele || 7 ||
iṃdriyāṃmadheṃ vegal̤ālyā guṇeṃ | bheda kele || 7 ||
vāyopaṃcakīṃ aṃtaḥkarṇapaṃcaka | misal̤oni phire niśaṃka |
jñānaiṃdriyeṃ karmaiṃdriyeṃ sakal̤ika | sāvakāsa pāhe || 8 ||
jñānaiṃdriyeṃ karmaiṃdriyeṃ sakal̤ika | sāvakāsa pāhe || 8 ||
karmaiṃdriyeṃ lāgavegīṃ | jīva bhogīṃ viṣayāṃlāgīṃ |
aisā hā upāye jagīṃ | īśvareṃ kelā || 9 ||
aisā hā upāye jagīṃ | īśvareṃ kelā || 9 ||
niṣaya nirmāṇa jāle barave | śarīreṃviṇa kaiseṃ bhogāve |
nānā śarīrāce gove | yākāraṇeṃ || 10 ||
nānā śarīrāce gove | yākāraṇeṃ || 10 ||
astīmāṃśāce śarīra | tyāmadheṃ guṇaprakāra |
śarīrāsārikheṃ yaṃtra | āṇīka nāhīṃ || 11 ||
śarīrāsārikheṃ yaṃtra | āṇīka nāhīṃ || 11 ||
aisīṃ śarīreṃ nirmāṇa kelīṃ | viṣayabhogeṃ vāḍhavilīṃ |
lāhānathora nirmāṇa jālīṃ | yeṇeṃ prakāreṃ || 12 ||
lāhānathora nirmāṇa jālīṃ | yeṇeṃ prakāreṃ || 12 ||
astīmāṃśāṃcīṃ śarīreṃ | nirmāṇa kelī jagadeśvareṃ |
vivekeṃ guṇavicāreṃ | karūniyāṃ || 13 ||
vivekeṃ guṇavicāreṃ | karūniyāṃ || 13 ||
astimauṃśācā putal̤ā | jeṇeṃ jñāneṃ sakal̤a kal̤ā |
śarīrabheda vegal̤ā | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 14 ||
śarīrabheda vegal̤ā | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 14 ||
to bheda kāryākāraṇa | tyācā udaṃḍa āhe guṇa |
sakal̤a tīkṣṇa buddhīviṇa | kāye kal̤e || 15 ||
sakal̤a tīkṣṇa buddhīviṇa | kāye kal̤e || 15 ||
sakal̤a karaṇeṃ īśvarālā | mhaṇonī bheda nirmāṇa jālā |
ūrdhamukha hotāṃ bhedālā | ṭhāva kaiṃcā || 16 ||
ūrdhamukha hotāṃ bhedālā | ṭhāva kaiṃcā || 16 ||
sṛṣṭikarṇīṃ āgatya bheda | saṃvhāreṃ sahajaci abheda |
bheda abheda hā saṃvāda | māyāguṇeṃ || 17 ||
bheda abheda hā saṃvāda | māyāguṇeṃ || 17 ||
māyemadheṃ aṃtarātmā | nakal̤e tayācā mahimā |
jālā caturmukha brahmā | tohi saṃdehīṃ paḍe || 18 ||
jālā caturmukha brahmā | tohi saṃdehīṃ paḍe || 18 ||
pīl̤a peṃca kaḍovikaḍīṃ | tarka tīkṣaṇa ghaḍīneṃ ghaḍī |
manāsī hoye tāṃtaḍī | vivaraṇa karitāṃ || 19 ||
manāsī hoye tāṃtaḍī | vivaraṇa karitāṃ || 19 ||
ātmatveṃ lāgateṃ sakal̤a kāṃhīṃ | niraṃjanīṃ he kāṃhīṃca nāhīṃ |
yekāṃtakāl̤īṃ samajona pāhīṃ | mhaṇije bareṃ || 20 ||
yekāṃtakāl̤īṃ samajona pāhīṃ | mhaṇije bareṃ || 20 ||
dehe sāmarthyānusāra | sakal̤a karī jagadeśvara |
thora sāmarthyeṃ avatāra | bolijetī || 21 ||
thora sāmarthyeṃ avatāra | bolijetī || 21 ||
śeṣa kūrma vaṟhāva jāle | yevaḍhe dehe viśāl̤a dharile |
teṇeṃ karitāṃ racanā cāle | sakal̤a sṛṣṭīcī || 22 ||
teṇeṃ karitāṃ racanā cāle | sakal̤a sṛṣṭīcī || 22 ||
īśvareṃ kevaḍheṃ sūtra keleṃ | sūryabiṃba dhāvāyā lāvileṃ |
dhukaṭākaravīṃ dharavileṃ | agādha pāṇī || 23 ||
dhukaṭākaravīṃ dharavileṃ | agādha pāṇī || 23 ||
parvatāaise ḍhaga ucalitī | sūryabiṃbāsī achyāditi |
tetheṃ saveṃci vāyocī gatī | pragaṭa hoye || 24 ||
tetheṃ saveṃci vāyocī gatī | pragaṭa hoye || 24 ||
jhiḍakajhiḍakuṃ dhāṃve vārā | jaisā kāl̤ācā mhaṇiyārā |
ḍhaga mārunī dinakarā | mokal̤e karī || 25 ||
ḍhaga mārunī dinakarā | mokal̤e karī || 25 ||
baisatī vijāṃce taḍākhe | prāṇīmātra avacitā dhāke |
gagana kaḍakaḍūna taḍake | sthal̤āṃvarī || 26 ||
gagana kaḍakaḍūna taḍake | sthal̤āṃvarī || 26 ||
yehalokāsī yeka varma keleṃ | mahadbhūteṃ mahadbhūta āl̤ileṃ |
sakal̤āṃ samabhāgeṃ cālileṃ | sṛṣṭiracanesī || 27 ||
sakal̤āṃ samabhāgeṃ cālileṃ | sṛṣṭiracanesī || 27 ||
aise anaṃta bheda ātmayāce | sakal̤a jāṇatī aise kaiṃceṃ |
vivaratāṃ vivaratāṃ manāce | phaḍake hotī || 28 ||
vivaratāṃ vivaratāṃ manāce | phaḍake hotī || 28 ||
aisī mājhī upāsanā | upāsakīṃ āṇāvī manā |
agādha mahimā caturānanā | kāye kal̤e || 29 ||
agādha mahimā caturānanā | kāye kal̤e || 29 ||
āvāhana visarjana | heṃ ci bhajanāceṃ lakṣaṇa |
sakal̤a jāṇatī sajjana | mī kāya sāṃgoṃ || 30 ||
sakal̤a jāṇatī sajjana | mī kāya sāṃgoṃ || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde dehekṣetranirūpaṇanāma samāsa āṭhavā ||
samāsa navavā : syykṣmanirūpaṇa || śrīrāma ||
mṛtikāpūjana karāveṃ | āṇī saveṃci visarjāveṃ |
heṃ mānenā svabhāveṃ | aṃtaḥkarṇāsī || 1 ||
heṃ mānenā svabhāveṃ | aṃtaḥkarṇāsī || 1 ||
deva pūjāvā āṇī ṭākāvā | heṃ praśasta na vaṭe jīvā |
yācā vicāra pāhāvā | aṃtaryāmīṃ || 2 ||
yācā vicāra pāhāvā | aṃtaryāmīṃ || 2 ||
deva karije aisā nāhīṃ | deva ṭākije aisā nāhīṃ |
mhaṇoni yācā kāṃhīṃ | vicāra pāhāvā || 3 ||
mhaṇoni yācā kāṃhīṃ | vicāra pāhāvā || 3 ||
deva nānā śarīreṃ dharito | dharunī māgutī soḍito |
tarī to deva kaisā āhe to | vivekeṃ vol̤akhāvā || 4 ||
tarī to deva kaisā āhe to | vivekeṃ vol̤akhāvā || 4 ||
nānā sādhaneṃ nirūpaṇeṃ | deva śodhāyākāraṇeṃ |
sakal̤a āpule aṃtaḥkarṇeṃ | samajaleṃ pāhije || 5 ||
sakal̤a āpule aṃtaḥkarṇeṃ | samajaleṃ pāhije || 5 ||
brahmajñācā upāye | samajalyāviṇa detāṃ naye |
padārtha āhe mā ghe jāye | aiseṃ mhaṇāveṃ || 6 ||
padārtha āhe mā ghe jāye | aiseṃ mhaṇāveṃ || 6 ||
sagaṭa lokāṃce aṃtarīṃcā bhāva | maja pratakṣa bheṭavāvā deva |
paraṃtu vivekācā upāva | vegal̤āci āhe || 7 ||
paraṃtu vivekācā upāva | vegal̤āci āhe || 7 ||
vicāra pāhātāṃ tagenā | tyāsa deva aiseṃ mhaṇāvenā |
paraṃtu jana rāhenā | kāye karāveṃ || 8 ||
paraṃtu jana rāhenā | kāye karāveṃ || 8 ||
thora loka maroni jātī | tyāṃcyā suratā karunī pāhātī |
taisīca āhe hehi gatī | upāsanecī || 9 ||
taisīca āhe hehi gatī | upāsanecī || 9 ||
thora vyāpāra ṭhākenā janīṃ | mhaṇoni kelī rakhatavānī |
rājasaṃpadā tayācenī | prāpta kaicī || 10 ||
rājasaṃpadā tayācenī | prāpta kaicī || 10 ||
mhaṇoni jitukā bhol̤ā bhāva | titukā ajñānācā svabhāva |
ajñāneṃ tarī devādhideva | pāvijela kaicā || 11 ||
ajñāneṃ tarī devādhideva | pāvijela kaicā || 11 ||
ajñāsī jñāna na māne | jñātyāsa anumāna na māne |
mhaṇoni siddhāṃciye khuṇeṃ | pāvaleṃ pāhije || 12 ||
mhaṇoni siddhāṃciye khuṇeṃ | pāvaleṃ pāhije || 12 ||
māyā sāṃḍūna mul̤āsa jāveṃ | tarīca samādhāna pāvāveṃ |
aiseṃ na hotāṃ bharaṃgal̤āveṃ | bhalatīkaḍe || 13 ||
aiseṃ na hotāṃ bharaṃgal̤āveṃ | bhalatīkaḍe || 13 ||
māyā ulaṃghāyākāraṇeṃ | devāsī nānā upāya karaṇeṃ |
adhyātmaśravaṇapaṃtheṃci jāṇeṃ | pratyayāneṃ || 14 ||
adhyātmaśravaṇapaṃtheṃci jāṇeṃ | pratyayāneṃ || 14 ||
aiseṃ na karitāṃ lokikīṃ | avaghīca hote cukāmukī |
sthiti kharī āṇi laṭakī | aisī vol̤akhāvī || 15 ||
sthiti kharī āṇi laṭakī | aisī vol̤akhāvī || 15 ||
khoṭyāce vāṭe jāūṃ naye | khoṭyācī saṃgatī dharūṃ naye |
khoṭeṃ saṃgrahīṃ karūṃ naye | kāṃhīṃyeka || 16 ||
khoṭeṃ saṃgrahīṃ karūṃ naye | kāṃhīṃyeka || 16 ||
khoṭeṃ teṃ khoṭeṃci khoṭeṃ | kharyāsī tagenāta bālaṭeṃ |
mana adhomukha upharāṭeṃ | keleṃ pāhije || 17 ||
mana adhomukha upharāṭeṃ | keleṃ pāhije || 17 ||
adhyātmaśravaṇa karīta jāveṃ | mhaṇije sakal̤a kāṃhīṃ phāve |
nānā prakārīce gove | tuṭonī jātī || 18 ||
nānā prakārīce gove | tuṭonī jātī || 18 ||
sūta guṃtaleṃ teṃ ukalāveṃ | taise mana ugavāveṃ |
mānata mānata ghālāveṃ | mul̤ākaḍe || 19 ||
mānata mānata ghālāveṃ | mul̤ākaḍe || 19 ||
sakal̤a kāṃhīṃ kālavaleṃ | tyā sakal̤āceṃ sakal̤a jāleṃ |
śarīrīṃ vibhāgale | sakal̤a kāṃhīṃ || 20 ||
śarīrīṃ vibhāgale | sakal̤a kāṃhīṃ || 20 ||
kāye teṃ yetheṃci pāhāveṃ | kaiseṃ teṃ yetheṃci śodhāveṃ |
sūkṣmācīṃ caudā nāṃveṃ | yetheṃci samajāvī || 21 ||
sūkṣmācīṃ caudā nāṃveṃ | yetheṃci samajāvī || 21 ||
nirguṇa nirvikārī yeka | teṃ sarvāṃ ṭhāīṃ vyāpaka |
dehyāmadheṃ teṃ niṣkal̤aṃka | āhe kīṃ nāhīṃ || 22 ||
dehyāmadheṃ teṃ niṣkal̤aṃka | āhe kīṃ nāhīṃ || 22 ||
mūl̤amāyā saṃkalparūpa | teṃ aṃtaḥkarṇāceṃ svarūpa |
jaḍa cetavī caitanyarūpa | teṃ hi śarīrīṃ āhe || 23 ||
jaḍa cetavī caitanyarūpa | teṃ hi śarīrīṃ āhe || 23 ||
samānaguṇa guṇasāmya | sūkṣma vicāra to agamya |
sūkṣma sādhu jāṇate praṇamya | tayā samastāṃsī || 24 ||
sūkṣma sādhu jāṇate praṇamya | tayā samastāṃsī || 24 ||
dvidhā bhāsateṃ śarīra | vāmāṃga dakṣiṇāṃga vicāra |
toṃci ardhanārīnaṭeśvara | piṃḍīṃ vol̤akhāvā || 25 ||
toṃci ardhanārīnaṭeśvara | piṃḍīṃ vol̤akhāvā || 25 ||
toci prakṛtipuruṣa jāṇije | śivaśaktī vol̤akhije |
śaḍaguṇaīśvara bolije | tayā kardamāsī || 26 ||
śaḍaguṇaīśvara bolije | tayā kardamāsī || 26 ||
tayāsīca mhaṇije mahattattva | jetheṃ triguṇāceṃ gūḍhatva |
ardhamātrā śuddhasatva | guṇakṣobhiṇā || 27 ||
ardhamātrā śuddhasatva | guṇakṣobhiṇā || 27 ||
triguṇeṃ cālateṃ śarīra | pratakṣa disato vicāra |
mul̤īṃcyā kardamāceṃ śarīra | aiseṃ jāṇāveṃ || 28 ||
mul̤īṃcyā kardamāceṃ śarīra | aiseṃ jāṇāveṃ || 28 ||
mana māyā āṇi jīva | hāhi disato svabhāva |
caudā nāmāṃcā abhiprāva | piṃḍīṃ pāhāvā || 29 ||
caudā nāmāṃcā abhiprāva | piṃḍīṃ pāhāvā || 29 ||
piṃḍa paḍatāṃ avagheṃci jāteṃ | paraṃtu parabrahma rāhāteṃ |
śāśvata samajona maga teṃ | dṛḍha dharāveṃ || 30 ||
śāśvata samajona maga teṃ | dṛḍha dharāveṃ || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sūkṣmanirūpaṇanāma samāsa navavā ||
samāsa dahāvā : vimalabrahmanirūpaṇa || śrīrāma ||
dharūṃ jātāṃ dharitāṃ na ye | ṭākūṃ jātāṃ ṭākitāṃ na ye |
jetheṃ tetheṃ āheca āhe | parabrahma teṃ || 1 ||
jetheṃ tetheṃ āheca āhe | parabrahma teṃ || 1 ||
jikaḍe tikaḍe jetheṃ tetheṃ | vinmukha hotāṃ sanmukha hoteṃ |
sanmukhapaṇa cukenā teṃ | kāṃhīṃ kelyā| || 2 ||
sanmukhapaṇa cukenā teṃ | kāṃhīṃ kelyā| || 2 ||
baisaleṃ māṇūsa uṭhona geleṃ | tetheṃ ākāśaci rāhileṃ |
ākāśa cahuṃkaḍe pāhileṃ | tarī sanmukhaci āhe || 3 ||
ākāśa cahuṃkaḍe pāhileṃ | tarī sanmukhaci āhe || 3 ||
jikaḍetikaḍe prāṇī pal̤ona jāteṃ | tikaḍe ākāśaci bhovateṃ |
bal̤eṃ ākāśābāhera | kaiseṃ jāveṃ || 4 ||
bal̤eṃ ākāśābāhera | kaiseṃ jāveṃ || 4 ||
jikaḍetikaḍe prāṇī pāhe | tikaḍe teṃ sanmukhaci āhe |
samastāṃceṃ mastakīṃ rāhe | mādhyānīṃ mārtaṃḍa jaisā || 5 ||
samastāṃceṃ mastakīṃ rāhe | mādhyānīṃ mārtaṃḍa jaisā || 5 ||
parī to āhe yekadesī | dṛṣṭāṃta na ghaḍe vastusī |
kāṃhīṃ yeka camatkārāsī | deunī pāhileṃ || 6 ||
kāṃhīṃ yeka camatkārāsī | deunī pāhileṃ || 6 ||
nānā tīrtheṃ nānā desīṃ | kaṣṭata jāveṃ pāhāvyāsī |
taiseṃ na lage parabrahmāsī | baisaleṃ ṭhāīṃ || 7 ||
taiseṃ na lage parabrahmāsī | baisaleṃ ṭhāīṃ || 7 ||
prāṇī baisonīca rāhātāṃ | athavā bahuta pal̤ona jātāṃ |
parabrahma teṃ tatvatāṃ | samāgameṃ || 8 ||
parabrahma teṃ tatvatāṃ | samāgameṃ || 8 ||
pakṣī aṃtarāl̤īṃ gelāṃ | bhovateṃ ākāśaci tayālā |
taise brahma prāṇīyālā | vyāpūna āhe || 9 ||
taise brahma prāṇīyālā | vyāpūna āhe || 9 ||
parabrahma pokal̤a ghanadāṭa | brahma sevaṭācā sevaṭa |
jyāsī tyāsī brahma nīṭa | sarvakāl̤a || 10 ||
jyāsī tyāsī brahma nīṭa | sarvakāl̤a || 10 ||
dṛśyā sabāhe aṃtarīṃ | brahma dāṭaleṃ brahmāṃḍodarīṃ |
āre tyā vimal̤ācī sarī | koṇāsa dyāvī || 11 ||
āre tyā vimal̤ācī sarī | koṇāsa dyāvī || 11 ||
vaikuṃṭhakail̤āsasvargalokīṃ | iṃdralokīṃ caudā lokīṃ |
pannagādikapātāl̤alokīṃ | tetheṃci āhe || 12 ||
pannagādikapātāl̤alokīṃ | tetheṃci āhe || 12 ||
kāsīpāsūna rāmeśvara | āvagheṃ dāṭaleṃ apāra |
paratā paratā pārāvāra | tyāsa nāhīṃ || 13 ||
paratā paratā pārāvāra | tyāsa nāhīṃ || 13 ||
parabrahma teṃ yekaleṃ | yekadāṃci sakal̤āṃsī vyāpile |
sakal̤āṃsa sparśona rāhileṃ | sakal̤āṃ ṭhāīṃ || 14 ||
sakal̤āṃsa sparśona rāhileṃ | sakal̤āṃ ṭhāīṃ || 14 ||
parabrahma pāuseṃ bhijenā | athavā cikhalāneṃ bharenā |
purāmadheṃ parī vāhenā | purāsamāgameṃ || 15 ||
purāmadheṃ parī vāhenā | purāsamāgameṃ || 15 ||
yekasareṃ sanmuka vimukha | vāma savya dohiṃkaḍe yeka |
ārdhaūrdha prāṇī sakal̤īka | vyāpūna āhe || 16 ||
ārdhaūrdha prāṇī sakal̤īka | vyāpūna āhe || 16 ||
ākāśācā ḍoho bharalā | kadāpī nāhīṃ ucaṃbal̤alā |
asaṃbhāvya pasaralā | jikaḍe tikaḍe || 17 ||
asaṃbhāvya pasaralā | jikaḍe tikaḍe || 17 ||
yekajinasi gagana udāsa | jetheṃ nāhīṃ dṛśyabhāsa |
bhāseṃviṇa nirābhāsa | parabrahma jāṇāveṃ || 18 ||
bhāseṃviṇa nirābhāsa | parabrahma jāṇāveṃ || 18 ||
saṃtasādhumahānubhāvāṃ | devadānavamānavāṃ |
brahma sakal̤āṃsī visāṃvā | viśrāṃtiṭhāva || 19 ||
brahma sakal̤āṃsī visāṃvā | viśrāṃtiṭhāva || 19 ||
koṇekaḍe sevaṭā jāveṃ | koṇekaḍe kāye pāhāveṃ |
asaṃbhāvya teṃ nemāveṃ | kāye mhaṇonī || 20 ||
asaṃbhāvya teṃ nemāveṃ | kāye mhaṇonī || 20 ||
sthūl̤a navhe sūkṣma navhe | kāṃhīṃ yekāsārikheṃ navhe |
jñānadṛṣṭīviṇa navhe samadhāna || 21 ||
jñānadṛṣṭīviṇa navhe samadhāna || 21 ||
piṃḍabrahmāṃḍanirāsa | maga teṃ brahma nirābhāsa |
yethūna tethavarī avakāsa | bhakāsarūpa || 22 ||
yethūna tethavarī avakāsa | bhakāsarūpa || 22 ||
brahma vyāpaka heṃ to khareṃ | dṛśya āhe toṃ heṃ uttareṃ |
vyāpeṃviṇa koṇyā prakāreṃ | vyāpaka mhaṇāveṃ || 23 ||
vyāpeṃviṇa koṇyā prakāreṃ | vyāpaka mhaṇāveṃ || 23 ||
brahmāsī śabdaci lāgenā | kalpanā kalpūṃ śakenā |
kalpanetīta niraṃjanā | vivekeṃ vol̤akhāveṃ || 24 ||
kalpanetīta niraṃjanā | vivekeṃ vol̤akhāveṃ || 24 ||
śuddha sāra śravaṇa | śuddha pratyayāceṃ manana |
vijñānī pāvatāṃ unmana | sahajaci hoteṃ || 25 ||
vijñānī pāvatāṃ unmana | sahajaci hoteṃ || 25 ||
jāleṃ sādhanāceṃ phal̤a | saṃsāra jālā saphal̤a |
nirguṇa brahma teṃ niścal̤a | aṃtarīṃ biṃbaleṃ || 26 ||
nirguṇa brahma teṃ niścal̤a | aṃtarīṃ biṃbaleṃ || 26 ||
hiseba jālā māyecā | jālā nivāḍā tatvāṃcā |
sādhya hotāṃ sādhanācā | ṭhāva nāhīṃ || 27 ||
sādhya hotāṃ sādhanācā | ṭhāva nāhīṃ || 27 ||
svapnīṃ jeṃ jeṃ dekhileṃ | teṃ teṃ jāgṛtīsa uḍāleṃ |
sahajaci anurvācya jāleṃ | bolatāṃ na ye || 28 ||
sahajaci anurvācya jāleṃ | bolatāṃ na ye || 28 ||
aiseṃ heṃ vivekeṃ jāṇāveṃ | pratyayeṃ khuṇeṃsī bāṇāveṃ |
janmamṛtyācyā nāṃveṃ | sunyākāra || 29 ||
janmamṛtyācyā nāṃveṃ | sunyākāra || 29 ||
bhaktāṃceni sābhimāneṃ | kṛpā kelī dāśarathīneṃ |
samarthakṛpecīṃ vacaneṃ | to hā dāsabodha || 30 ||
samarthakṛpecīṃ vacaneṃ | to hā dāsabodha || 30 ||
vīsa daśaka dāsabodha | śravaṇadvāreṃ ghetāṃ śodha |
manakartyāsa viśada | paramārtha hoto || 31 ||
manakartyāsa viśada | paramārtha hoto || 31 ||
vīsa daśaka donīseṃ samāsa | sādhakeṃ pāhāveṃ sāvakāsa |
vivarataṃ viśeṣāviśeṣa | kal̤oṃ lāge || 32 ||
vivarataṃ viśeṣāviśeṣa | kal̤oṃ lāge || 32 ||
graṃthāceṃ karāveṃstavana | stavanāceṃ kāye prayojana |
yetheṃ pratyayāsa kāraṇa | pratyayo pāhāvā || 33 ||
yetheṃ pratyayāsa kāraṇa | pratyayo pāhāvā || 33 ||
dehe taṃva pāṃcā bhūtāṃcā | kartā ātmā tethīṃcā |
āṇī kavitvaprakāra manuśācā | kāśāvarunī || 34 ||
āṇī kavitvaprakāra manuśācā | kāśāvarunī || 34 ||
sakal̤a karaṇeṃ jagadīśāceṃ | āṇī kavitvaci kāya mānuśāceṃ |
aiśā apramāṇa bolaṇyāceṃ kāye ghāveṃ || 35 ||
aiśā apramāṇa bolaṇyāceṃ kāye ghāveṃ || 35 ||
sakal̤a dehyācā jhāḍā kelā | tatvasamudāva uḍālā |
tetheṃ koṇyā padārthālā | āpuleṃ mhaṇāveṃ || 36 ||
tetheṃ koṇyā padārthālā | āpuleṃ mhaṇāveṃ || 36 ||
aisīṃ heṃ vicārācīṃ kāmeṃ | ugeṃca bhramoṃ naye bhrameṃ |
jagadeśvareṃ anukrameṃ | sakal̤a keleṃ || 37 ||
jagadeśvareṃ anukrameṃ | sakal̤a keleṃ || 37 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde vimal̤abrahmanirūpaṇanāma samāsa dahāvā || ||
daśaka visāvā samāpta ||
