സമാസ പഹിലാ : ഗണേശസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദുസരാ : ഗണേശസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ തിസരാ : ശാരദാസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ചവഥാ : സദ്ഗുരുസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പാംചവാ : സംതസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സഹാവാ : ശ്രോതേജനസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ സാതവാ : കവേശ്വരസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ ആഠവാ : സഭാസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ നവവാ : പരമാര്ഥസ്തവന ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ ദഹാവാ : നരദേഹസ്തവനനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ് ॥
സമാസ പഹിലാ : പൂര്ണാപൂര്ണനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
പ്രാണീവ്യാപക മന വ്യാപക । പൃഥ്വീ വ്യാപക തേജ വ്യാപക ।
വായോ ആകാശ ത്രിഗുണ വ്യാപക । അംതരാത്മാ മൂളമായാ ॥ ൧ ॥
വായോ ആകാശ ത്രിഗുണ വ്യാപക । അംതരാത്മാ മൂളമായാ ॥ ൧ ॥
നിര്ഗുണ ബ്രഹ്മ തേം വ്യാപക । ഐസേം അവഘേംച വ്യാപക ।
തരീ ഹേം സഗട കിം കായേ യേക । ഭേദ ആഹേ ॥ ൨ ॥
തരീ ഹേം സഗട കിം കായേ യേക । ഭേദ ആഹേ ॥ ൨ ॥
ആത്മാ ആണി നിരംജന । യേണേംഹി വാടതോ അനുമാന ।
ആത്മാ സഗുണ കിം നിര്ഗുണ । ആണി നിരംജന ॥ ൩ ॥
ആത്മാ സഗുണ കിം നിര്ഗുണ । ആണി നിരംജന ॥ ൩ ॥
ശ്രോതാ സംദേഹീം പദിലാ । തേണേം സംദേഹ വാഢലാ ।
അനുമാന ധരൂന ബൈസലാ । കോണ തോ കൈസാ ॥ ൪ ॥
അനുമാന ധരൂന ബൈസലാ । കോണ തോ കൈസാ ॥ ൪ ॥
ഐകാ പഹിലീ ആശംകാ । അവഘാ ഗല്ബലാ കരൂം നകാ ।
പ്രഗട കരൂന വിവേകാ । പ്രത്യയേ പാഹാവാ ॥ ൫ ॥
പ്രഗട കരൂന വിവേകാ । പ്രത്യയേ പാഹാവാ ॥ ൫ ॥
ശരീപാഡേം സാമര്ഥ്യപാഡേം । പ്രാണീ വ്യാപ കരീ നിവാഡേം ।
പരീ പാഹതാം മനായേവഢേം । ചപള നാഹീം ॥ ൬ ॥
പരീ പാഹതാം മനായേവഢേം । ചപള നാഹീം ॥ ൬ ॥
ചപളപണ യേകദേസീ । പൂര്ണ വ്യാപകതാ നവ്ഹേ ത്യാസീ ।
പാഹാതാം പൃഥ്വീച്യാ വ്യാപാസീ । സീമാ ആഹേ ॥ ൭ ॥
പാഹാതാം പൃഥ്വീച്യാ വ്യാപാസീ । സീമാ ആഹേ ॥ ൭ ॥
തൈസേംചി ആപ ആണി തേജ । അപൂര്ണ ദിസതീ സഹജ ।
വായോ ചപള സമജ । യേകദേസീ ॥ ൮ ॥
വായോ ചപള സമജ । യേകദേസീ ॥ ൮ ॥
ഗഗന ആണി നിരംജന । തേം പൂര്ണ വ്യാപക സഘന ।
കോണീയേക അനുമാന । തേഥേം അസേചിനാ ॥ ൯ ॥
കോണീയേക അനുമാന । തേഥേം അസേചിനാ ॥ ൯ ॥
ത്രിഗുണ ഗുണക്ഷോഭിണീ മായാ । മാഈക ജാഈല വിലയാ ।
അപൂര്ണ യേകദേസീ തയാ । പൂര്ണ വ്യാപകതാ ന ഘഡേ ॥ ൧൦ ॥
അപൂര്ണ യേകദേസീ തയാ । പൂര്ണ വ്യാപകതാ ന ഘഡേ ॥ ൧൦ ॥
ആത്മാ ആണി നിരംജന । ഹേം ദോഹികഡേ നാമാഭിധാന ।
അര്ഥാന്വയേ സമജോന । ബോലണേം കരാവേം ॥ ൧൧ ॥
അര്ഥാന്വയേ സമജോന । ബോലണേം കരാവേം ॥ ൧൧ ॥
ആത്മാ മന അത്യംത ചപള । തരീ ഹേം വ്യാപക നവ്ഹേചി കേവള ।
സുചിത അംതഃകര്ണ നിവള । കരൂന പാഹാവേം ॥ ൧൨ ॥
സുചിത അംതഃകര്ണ നിവള । കരൂന പാഹാവേം ॥ ൧൨ ॥
അംതരാളീം പാഹാതാം പാതാളീ നാഹീം । പാതാളീം പാഹാതാം അംതരാളീം നാഹീം ।
പൂര്ണപണേം വസത നാഹീം । ചഹുംകഡേ ॥ ൧൩ ॥
പൂര്ണപണേം വസത നാഹീം । ചഹുംകഡേ ॥ ൧൩ ॥
പുഢേം പാഹാതാം മാഗേം നാഹീം । മാഗേം പാഹാതാം പുഢേം നാഹീം ।
വാമ സവ്യ വ്യാപ നാഹീം । ദശദിശാ ॥ ൧൪ ॥
വാമ സവ്യ വ്യാപ നാഹീം । ദശദിശാ ॥ ൧൪ ॥
ചഹുംകഡേ നിശാണേം മാംഡാവീം । യേകസരീം കൈസീം സിവാവീം ।
യാകാരണേം സമജോന ഉഗവീ । പ്രത്യയേം ആപണാസീ ॥ ൧൫ ॥
യാകാരണേം സമജോന ഉഗവീ । പ്രത്യയേം ആപണാസീ ॥ ൧൫ ॥
സൂര്യ ആലാ പ്രതിബിംബലാ । ഹാഹി ദൃഷ്ടാംത ന ഘഡേ വസ്തുലാ ।
വസ്തുരൂപ നിര്ഗുണാലാ । മ്ഹണിജേത ആഹേ ॥ ൧൬ ॥
വസ്തുരൂപ നിര്ഗുണാലാ । മ്ഹണിജേത ആഹേ ॥ ൧൬ ॥
ഘടാകാശ മഠകാശ । ഹാഹി ദൃഷ്ടാംത വിശേഷ ।
തുളൂം ജാതാം നിര്ഗുണാസ । സാമ്യതാ യേതേ ॥ ൧൭ ॥
തുളൂം ജാതാം നിര്ഗുണാസ । സാമ്യതാ യേതേ ॥ ൧൭ ॥
ബ്രഹ്മീംചാ അംശ ആകാശ । ആണീ ആത്മ്യാചാ അംശ മാനസ ।
ദോഹീംചാ അനുഭവ പ്രത്യയാസ । യേഥേം ഘ്യാവാ ॥ ൧൮ ॥
ദോഹീംചാ അനുഭവ പ്രത്യയാസ । യേഥേം ഘ്യാവാ ॥ ൧൮ ॥
ഗഗന ആണി ഹേം മന । കൈസേ ഹോതീ സമാന ।
മനനസീള മഹാജന । സകളഹി ജാണതീ ॥ ൧൯ ॥
മനനസീള മഹാജന । സകളഹി ജാണതീ ॥ ൧൯ ॥
മന ഹേം പുഢേം വാവഡേ । മാഗേം ആവഘേംചി രിതേം പഡേ ।
പൂര്ണ ഗഗനാസ സാമ്യതാ ഘഡേ । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൨൦ ॥
പൂര്ണ ഗഗനാസ സാമ്യതാ ഘഡേ । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൨൦ ॥
പരബ്രഹ്മചി അചള । ആണി പര്വതാസഹി മ്ഹണതീ അചള ।
ദിനീഹീ യേക കേവള । ഹേം കൈസേം മ്ഹണാവേം ॥ ൨൧ ॥
ദിനീഹീ യേക കേവള । ഹേം കൈസേം മ്ഹണാവേം ॥ ൨൧ ॥
ജ്ഞാന വിജ്ഞാന വിപരിതജ്ഞാന । തിനീ കൈസീം ഹോതീ സമാന ।
യാചാ പ്രത്യയോ മനന । കരൂന പാഹാവാ ॥ ൨൨ ॥
യാചാ പ്രത്യയോ മനന । കരൂന പാഹാവാ ॥ ൨൨ ॥
ജ്ഞാന മ്ഹണിജേ ജാണണേം । അജ്ഞാന മ്ഹണിജേ നേണണേം ।
വിപരിതജ്ഞാന മ്ഹണിജേ ദേഖണേം । യേകാചേം യേക ॥ ൨൩ ॥
വിപരിതജ്ഞാന മ്ഹണിജേ ദേഖണേം । യേകാചേം യേക ॥ ൨൩ ॥
ജാണണേം നേണണേം വേഗളേം കേലേം । ഢോബളേം പംചഭൂതിക ഉരലേം ।
വിപരീതജ്ഞാന സമജലേം । പാഹിജേ ജീവീം ॥ ൨൪ ॥
വിപരീതജ്ഞാന സമജലേം । പാഹിജേ ജീവീം ॥ ൨൪ ॥
ദ്രഷ്ടാ സാക്ഷീ അംതരാത്മാ । ജീവാത്മാചീ ഹോയേ ശിവാത്മാ ।
പുഢേം ശിവാത്മാ തോചി ജീവാത്മാ । ജന്മ ഘേതോ ॥ ൨൫ ॥
പുഢേം ശിവാത്മാ തോചി ജീവാത്മാ । ജന്മ ഘേതോ ॥ ൨൫ ॥
ആത്മത്വീം ജന്മമരണ ലാഗേ । ആത്മത്വീം ജന്മമരണ ന ഭംഗേ ।
സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ । ഐസേ ഹേം വചന ॥ ൨൬ ॥
സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ । ഐസേ ഹേം വചന ॥ ൨൬ ॥
ജീവ യേകദേസീ നര । വിചാരേം ജാലാ വിശ്വംഭര ।
വിശ്വംഭരാസ സംസാര । ചുകേനാ കീം ॥ ൨൭ ॥
വിശ്വംഭരാസ സംസാര । ചുകേനാ കീം ॥ ൨൭ ॥
ജ്ഞാന ആണി അജ്ഞാന । വൃത്തിരൂപേം ഹേം സമാന ।
നിവൃത്തിരൂപേം വിജ്ഞാന । ജാലേം പാഹിജേ ॥ ൨൮ ॥
നിവൃത്തിരൂപേം വിജ്ഞാന । ജാലേം പാഹിജേ ॥ ൨൮ ॥
ജ്ഞാനേം യേവഢേം ബ്രഹ്മാംഡ കേലേം । ജ്ഞാനേം യേവഢേം വാഢവിലേം ।
നാനാ വികാരാചേം വളലേം । തേം ഹേം ജ്ഞാന ॥ ൨൯ ॥
നാനാ വികാരാചേം വളലേം । തേം ഹേം ജ്ഞാന ॥ ൨൯ ॥
ആഠവേം ദേഹ ബ്രഹ്മാംഡീചേം । തേം ഹേം ജ്ഞാന സാചേം ।
വിജ്ഞാനരൂപ വിദേഹാചേം । പദ പാവിജേ ॥ ൩൦ ॥
വിജ്ഞാനരൂപ വിദേഹാചേം । പദ പാവിജേ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ പൂര്ണാപൂര്ണനിരൂപണനാമ സമാസ പഹിലാ ॥
സമാസ ദുസരാ : സൃഷ്ടീത്രിവിധലക്ഷണനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
മൂളമായാ നസ്താം ചംചള । നിര്ഗുണ ബ്രഹ്മ തേം നിശ്ചള ।
ജൈസേം ഗഗന അംതരാള । ചഹുംകഡേ ॥ ൧ ॥
ജൈസേം ഗഗന അംതരാള । ചഹുംകഡേ ॥ ൧ ॥
ദൃശ്യ ആലേം ആണി ഗേലേം । പരീ തേം ബ്രഹ്മ സംചലേം ।
ജൈസേം ഗഗന കോംദാടലേം । ചഹുംകഡേ ॥ ൨ ॥
ജൈസേം ഗഗന കോംദാടലേം । ചഹുംകഡേ ॥ ൨ ॥
ജികഡേ പാഹാവേം തികഡേ അപാര । കോണേകഡേ നാഹീം പാര ।
യേകജിനസീ സ്വതംത്ര । ദുസരേം നാഹീം ॥ ൩ ॥
യേകജിനസീ സ്വതംത്ര । ദുസരേം നാഹീം ॥ ൩ ॥
ബ്രഹ്മാംഡാവരതേം ബൈസാവേം । അവകാശ ഭകാസ അവലോകാവേം ।
തേഥേം ചംചള വ്യാപകാച്യാ നാംവേം । സുന്യാകാര ॥ ൪ ॥
തേഥേം ചംചള വ്യാപകാച്യാ നാംവേം । സുന്യാകാര ॥ ൪ ॥
ദൃശ്യ വിവേകേം കാഢിലേം । മഗ പരബ്രഹ്മ കോംദാടലേം ।
കോണാസീച അനുമാനലേം । നാഹീം കദാ ॥ ൫ ॥
കോണാസീച അനുമാനലേം । നാഹീം കദാ ॥ ൫ ॥
അധോര്ധ പാഹാതാം ചഹുംകഡേ । നിര്ഗുണ ബ്രഹ്മ ജികഡേ തികഡേ ।
മന ധാംവേല കോണേകഡേ । അംത പാഹാവയാ ॥ ൬ ॥
മന ധാംവേല കോണേകഡേ । അംത പാഹാവയാ ॥ ൬ ॥
ദൃശ്യ ചളേ ബ്രഹ്മ ചളേനാ । ദൃശ്യ കളേ ബ്രഹ്മ കളേനാ ।
ദൃശ്യ ആകളേ ബ്രഹ്മ ആകളേനാ । കല്പനേസീ ॥ ൭ ॥
ദൃശ്യ ആകളേ ബ്രഹ്മ ആകളേനാ । കല്പനേസീ ॥ ൭ ॥
കല്പനാ മ്ഹണിജേ കാംഹീംച നാഹീം । ബ്രഹ്മ ദാടലേ ഠാഈംചാ ഠാഈം ।
വാക്യാര്ഥ വിവരത ജാഈ । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൮ ॥
വാക്യാര്ഥ വിവരത ജാഈ । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൮ ॥
പരബ്രഹ്മായേവഢേം ഥോര നാഹീം । ശ്രവണാപരതേം സാധന നാഹീം ।
കളല്യാവിണ കാംഹീംച നാഹീം । സമാധാന ॥ ൯ ॥
കളല്യാവിണ കാംഹീംച നാഹീം । സമാധാന ॥ ൯ ॥
പിപ്ലീകാമാര്ഗേം ഹളു ഹളു ഘഡേ । വിഹംഗമേം ഫളാസീ ഗാംഠീ പഡേ ।
സാധക മനനീം പവാഡേ । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൧൦ ॥
സാധക മനനീം പവാഡേ । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൧൦ ॥
പരബ്രഹ്മാസാരിഖേം ദുസരേം । കാംഹീംച നാഹീം ഖരേം ।
നിംദാ ആണി സ്തുതിഉത്തരേം । പരബ്രഹ്മീം നാഹീം ॥ ൧൧ ॥
നിംദാ ആണി സ്തുതിഉത്തരേം । പരബ്രഹ്മീം നാഹീം ॥ ൧൧ ॥
ഐസേ പരബ്രഹ്മ യേകജിനസീ । കാംഹീം തുളേനാ തയാസീ ।
മാനുഭവ പുണ്യരാസീ । തേഥേം പവാഡതീ ॥ ൧൨ ॥
മാനുഭവ പുണ്യരാസീ । തേഥേം പവാഡതീ ॥ ൧൨ ॥
ചംചളേം ഹോതേ ദുഃഖപ്രാപ്തീ । നിശ്ചളായേവഡീ നാഹീം വിശ്രാംതീ ।
നിശ്ചള പ്രത്യയേം പാഹാതീ । മാഹാനുഭാവ ॥ ൧൩ ॥
നിശ്ചള പ്രത്യയേം പാഹാതീ । മാഹാനുഭാവ ॥ ൧൩ ॥
മുളാപാസൂന ശേവടവരീ । വിചാരണാ കേലീച കരീ ।
പ്രത്യയാചാ നിശ്ചയോ അംതരീം । തയാസീച ഫാവേ ॥ ൧൪ ॥
പ്രത്യയാചാ നിശ്ചയോ അംതരീം । തയാസീച ഫാവേ ॥ ൧൪ ॥
കല്പനേചി സൃഷ്ടീ ജാലീ । ത്രിവിധ പ്രകാരേം ഭാസലീ ।
തിക്ഷണ ബുദ്ധീനേം ആണിലീ । പാഹിജേ മനാ ॥ ൧൫ ॥
തിക്ഷണ ബുദ്ധീനേം ആണിലീ । പാഹിജേ മനാ ॥ ൧൫ ॥
മൂളമായേപാസൂന ത്രിഗുണ । അവഘേം യേകദേസീ ലക്ഷണ ।
പാംചാ ഭൂതാംചാ ഢോബളാ ഗുണ । ദിസത ആഹേ ॥ ൧൬ ॥
പാംചാ ഭൂതാംചാ ഢോബളാ ഗുണ । ദിസത ആഹേ ॥ ൧൬ ॥
പൃഥ്വീപാസൂന ച്യാരീ ഖാണീ । ചത്വാര വേഗളാലീ കരണീ ।
സകള സൃഷ്ടീചി ചാലീ യേഥുനീ । പുഢേം നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
സകള സൃഷ്ടീചി ചാലീ യേഥുനീ । പുഢേം നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
സൃഷ്ടീചേം വിവിധ ലക്ഷണ । വിശദ കരൂം നിരൂപണ ।
ശ്രോതീം സുചിത അംതഃകര്ണ । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൧൮ ॥
ശ്രോതീം സുചിത അംതഃകര്ണ । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൧൮ ॥
മൂളമായാ ജാണീവേചീ । മുളീം സൂക്ഷ്മ കല്പനേചീ ।
ജൈസീ സ്ഥിതീ പരേ വാചേചീ । തദ്രൂപചി തേ ॥ ൧൯ ॥
ജൈസീ സ്ഥിതീ പരേ വാചേചീ । തദ്രൂപചി തേ ॥ ൧൯ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം മൂള । തേ ഹേ മൂളമായാച കേവള ।
സൂക്ഷ്മരൂപ ബീജ സകള । മുളീംച ആഹേ ॥ ൨൦ ॥
സൂക്ഷ്മരൂപ ബീജ സകള । മുളീംച ആഹേ ॥ ൨൦ ॥
ജഡ പദാര്ഥ ചേതവിതേം തേം । മ്ഹണൌന ചൈതന്യ ബോലിജേതേം ।
സൂക്ഷ്മ രൂപേം സംകേതേം । സമജോന ഘ്യാവീം ॥ ൨൧ ॥
സൂക്ഷ്മ രൂപേം സംകേതേം । സമജോന ഘ്യാവീം ॥ ൨൧ ॥
പ്രകൃതീ പുരുഷാചാ വിചാര । അര്ധനാരീനടേശ്വര ।
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചാ വിചാര । സകള കാംഹീം ॥ ൨൨ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചാ വിചാര । സകള കാംഹീം ॥ ൨൨ ॥
ഗുപ്ത ത്രിഗുണാചേം ഗൂഢത്വ । മ്ഹണൌന സംകേത മഹത്തത്ത്വ ।
ഗുപ്തരൂപേം ശുദ്ധസത്വ । തേഥേംചി വസേ ॥ ൨൩ ॥
ഗുപ്തരൂപേം ശുദ്ധസത്വ । തേഥേംചി വസേ ॥ ൨൩ ॥
ജേഥൂന ഗുണ പ്രഗടതീ । തീസ ഗുണക്ഷോഭിണീ മ്ഹണതീ ।
ത്രിഗുണാചീം രൂപേം സമജതീ । ധന്യ തേ സാധു ॥ ൨൪ ॥
ത്രിഗുണാചീം രൂപേം സമജതീ । ധന്യ തേ സാധു ॥ ൨൪ ॥
ഗുപ്തരൂപേം ഗുണസൌമ്യ । മ്ഹണൌനി ബോലിജേ ഗുണസാമ്യ ।
സൂക്ഷ്മ സംകേത അഗമ്യ । ബഹുതാംസ കൈംചാ ॥ ൨൫ ॥
സൂക്ഷ്മ സംകേത അഗമ്യ । ബഹുതാംസ കൈംചാ ॥ ൨൫ ॥
മൂളമായേപാസൂന ത്രിഗുണ । ചംചള യേകദേസീ ലക്ഷണ ।
പ്രത്യയേം പാഹാതാം ഖൂണ । അംതരീം യേതേ ॥ ൨൬ ॥
പ്രത്യയേം പാഹാതാം ഖൂണ । അംതരീം യേതേ ॥ ൨൬ ॥
പുഢേം പംചഭൂതാംചീം ബംഡേം । വാഢലീം വിശാളേം ഉദംഡേം ।
സപ്തദ്വീപേം നവഖംഡേം । വസുംധരാ ഹേ ॥ ൨൭ ॥
സപ്തദ്വീപേം നവഖംഡേം । വസുംധരാ ഹേ ॥ ൨൭ ॥
ത്രിഗുണാപാസൂന പൃഥ്വീവരീ । ദുസര്യാ ജിനസാന്യാചീ പരീ ।
ദോനീ ജിനസ യാഉപരീ । തിസരാ ഐകാ ॥ ൨൮ ॥
ദോനീ ജിനസ യാഉപരീ । തിസരാ ഐകാ ॥ ൨൮ ॥
പൃഥ്വീ നാനാ ജിനസാചേം ബീജ । അംഡജ ജാരജ ശ്വേതജ ഉദ്ഭിജ ।
ച്യാരീ ഖാണീ ച്യാരീ വാണീ സഹജ । നിര്മാണ ജാല്യാ ॥ ൨൯ ॥
ച്യാരീ ഖാണീ ച്യാരീ വാണീ സഹജ । നിര്മാണ ജാല്യാ ॥ ൨൯ ॥
ഖാണീ വാണീ ഹോതീ ജാതീ । പരംതു തൈസീച ആഹേ ജഗതീ ।
ഐസേ ഹോതീ ആണീ ജാതീ । ഉദംഡ പ്രാണീ ॥ ൩൦ ॥
ഐസേ ഹോതീ ആണീ ജാതീ । ഉദംഡ പ്രാണീ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സൃഷ്ടീത്രിവിധലക്ഷണനിരൂപണനാമ സമാസ ദുസരാ ॥
സമാസ തിസരാ : സൂക്ഷ്മനാമാഭിധാനനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
മുളീംഹൂന സേവടവരീ । വിസ്താര ബോലിലാ നാനാപരീ ।
പുന്ഹാ വിവരത വിരത മാഘാരീ । വൃത്തി ന്യാവീ ॥ ൧ ॥
പുന്ഹാ വിവരത വിരത മാഘാരീ । വൃത്തി ന്യാവീ ॥ ൧ ॥
ച്യാരീ ഖാണീ ച്യാരീ വാണീ । ചൌര്യാസീ ലക്ഷ ജീവയോനീ ।
നാനാ പ്രകാരീചേ പ്രാണീ । ജന്മാസ യേതീ ॥ ൨ ॥
നാനാ പ്രകാരീചേ പ്രാണീ । ജന്മാസ യേതീ ॥ ൨ ॥
അവഘേ ഹോതീ പൃഥ്വീപാസൂനീ । പൃഥ്വീമധേം ജാതീ നാസോനീ ।
അനേക യേതീ ജാതീ പരീ അവനീ । തൈസീച ആഹേ ॥ ൩ ॥
അനേക യേതീ ജാതീ പരീ അവനീ । തൈസീച ആഹേ ॥ ൩ ॥
ഐസേം ഹേം സേംഡ്യാകഡില ഖാംഡ । ദുസരേം ഭൂതാംചേം ബംഡ ।
തിസരേം നാമാഭിധാനേം ഉദംഡ । സൂക്ഷ്മരൂപേം ॥ ൪ ॥
തിസരേം നാമാഭിധാനേം ഉദംഡ । സൂക്ഷ്മരൂപേം ॥ ൪ ॥
സ്ഥൂള അവഘേം സാംഡൂന ദ്യാവേം । സൂക്ഷ്മരൂപേം വോളഖാവേം ।
ഗുണാപാസൂന പാഹിലേച പാഹാവേം । സൂക്ഷ്മദൃഷ്ടീം ॥ ൫ ॥
ഗുണാപാസൂന പാഹിലേച പാഹാവേം । സൂക്ഷ്മദൃഷ്ടീം ॥ ൫ ॥
ഗുണാചീം രൂപേം ജാണിവ നേണീവ । പാഹിലാച പാഹാവാ അഭിപ്രാവ ।
സൂക്ഷ്മദൃഷ്ടീചേം ലാഘവ । യേഥൂന പുഢേം ॥ ൬ ॥
സൂക്ഷ്മദൃഷ്ടീചേം ലാഘവ । യേഥൂന പുഢേം ॥ ൬ ॥
ശുദ്ധ നേണീവ തമോഗുണ । ശുദ്ധ ജാണീവ സത്വഗുണ ।
ജാണീവനേണീവ രജോഗുണ । മിശ്രിത ചാലിലാ ॥ ൭ ॥
ജാണീവനേണീവ രജോഗുണ । മിശ്രിത ചാലിലാ ॥ ൭ ॥
ത്രിഗുണാചീം രൂപേം ഐസീം । കളോം ലാഗലീം അപൈസീം ।
ഗുണാപുഢീല കര്ദമാസീ । ഗുണക്ഷോഭിണീ ബോലിജേ ॥ ൮ ॥
ഗുണാപുഢീല കര്ദമാസീ । ഗുണക്ഷോഭിണീ ബോലിജേ ॥ ൮ ॥
രജ തമ ആണി സത്വ । തിഹീംചേം ജേഥേം ഗൂഢത്വ ।
തേം ജാണിജേ മഹത്തത്ത്വ । കര്ദമരൂപ ॥ ൯ ॥
തേം ജാണിജേ മഹത്തത്ത്വ । കര്ദമരൂപ ॥ ൯ ॥
പ്രകൃതീ പുരുഷ ശിവശക്തി । അര്ധനാരീനടേശ്വര മ്ഹണതീ ।
പരീ യാചീ സ്വരൂപസ്ഥിതീ । കര്ദമരൂപ ॥ ൧൦ ॥
പരീ യാചീ സ്വരൂപസ്ഥിതീ । കര്ദമരൂപ ॥ ൧൦ ॥
സൂക്ഷ്മരൂപേം ഗുണസൌമ്യ । ത്യാസ ബോലിജേ ഗുണസാമ്യ ।
തൈസേംചി ചൈതന്യ അഗമ്യ । സൂക്ഷ്മരൂപീ ॥ ൧൧ ॥
തൈസേംചി ചൈതന്യ അഗമ്യ । സൂക്ഷ്മരൂപീ ॥ ൧൧ ॥
ബഹുജിനസീ മൂളമായാ । മാഹാംകാരണ ബ്രഹ്മാംഡീചീ കായാ ।
ഐസിയാ സൂക്ഷ്മ അന്വയാ । പാഹിലേംചി പാഹാവേം ॥ ൧൨ ॥
ഐസിയാ സൂക്ഷ്മ അന്വയാ । പാഹിലേംചി പാഹാവേം ॥ ൧൨ ॥
ച്യാരീ ഖാണീ പാംച ഭൂതേം । ചൌദാ സൂക്ഷ്മ സംകേതേം ।
കായേ പാഹണേം തേം യേഥേം । ശോധൂന പാഹാവേം ॥ ൧൩ ॥
കായേ പാഹണേം തേം യേഥേം । ശോധൂന പാഹാവേം ॥ ൧൩ ॥
ആഹാച പാഹാതാം കളേനാ । ഗരജ കേല്യാം സമജേനാ ।
നാനാ പ്രകാരീം ജനാച്യാ മനാ । സംദേഹ പഡതീ ॥ ൧൪ ॥
നാനാ പ്രകാരീം ജനാച്യാ മനാ । സംദേഹ പഡതീ ॥ ൧൪ ॥
ചൌദാ പാംച യേകോണീസ । യേകോണീസ ച്യാരീ തേവിസ ।
യാംമധേം മൂള ചതുര്ദശ । പാഹിലേംചി പാഹാവേം ॥ ൧൫ ॥
യാംമധേം മൂള ചതുര്ദശ । പാഹിലേംചി പാഹാവേം ॥ ൧൫ ॥
ജോ വിവരോന സമജലാ । തേഥേം സംദേഹ നാഹീം ഉരലാ ।
സമജല്യാവിണ ജോ ഗല്ബലാ । തോ നിരര്ഥക ॥ ൧൬ ॥
സമജല്യാവിണ ജോ ഗല്ബലാ । തോ നിരര്ഥക ॥ ൧൬ ॥
സകള സൃഷ്ടീചേം ബീജ । മൂളമായേംത അസേ സഹജ ।
അവഘേം സമജതാം സജ്ജ । പരമാര്ഥ ഹോതോ ॥ ൧൭ ॥
അവഘേം സമജതാം സജ്ജ । പരമാര്ഥ ഹോതോ ॥ ൧൭ ॥
സമജലേം മാണൂസ ചാവളേനാ । നിശ്ചൈ അനുമാന ധരീനാ ।
സാവളഗോംദാ കരീനാ । പരമാര്ഥ കദാ ॥ ൧൮ ॥
സാവളഗോംദാ കരീനാ । പരമാര്ഥ കദാ ॥ ൧൮ ॥
ശബ്ദാതീത ബോലതാം ആലേം । ത്യാസ വാച്യാംശ ബോലിലേം ।
ശുദ്ധ ലക്ഷ്യാംശ ലക്ഷിലേം । പാഹിജേ വിവേകേം ॥ ൧൯ ॥
ശുദ്ധ ലക്ഷ്യാംശ ലക്ഷിലേം । പാഹിജേ വിവേകേം ॥ ൧൯ ॥
പൂര്വപക്ഷ മ്ഹണിജേ മായാ । സിദ്ധാംതേം ജായേ വിലയാ ।
മായാ നസ്താം മഗ തയാ । കായേ മ്ഹണാവേം ॥ ൨൦ ॥
മായാ നസ്താം മഗ തയാ । കായേ മ്ഹണാവേം ॥ ൨൦ ॥
അന്വയേ ആണീ വീതരേക । ഹാ പൂര്വപക്ഷാചാ വിവേക ।
സിദ്ധാംത മ്ഹണിജേ ശുദ്ധ യേക । ദുസരേം നാഹീം ॥ ൨൧ ॥
സിദ്ധാംത മ്ഹണിജേ ശുദ്ധ യേക । ദുസരേം നാഹീം ॥ ൨൧ ॥
അധോമുഖേം ഭേദ വാഢതോ । ഊര്ധമുഖേം ഭേദ തുടതോ ।
നിഃസംഗപണേം നിര്ഗുണീ തോ । മാഹാംയോഗീ ॥ ൨൨ ॥
നിഃസംഗപണേം നിര്ഗുണീ തോ । മാഹാംയോഗീ ॥ ൨൨ ॥
മായാ മിഥ്യാ ഐസീ കളലീ । തരീ മഗ ഭീഡ കാം ലാഗലീ ।
മായേചേം ഭിഡേനേം ഘസരലീ । സ്വരൂപസ്ഥിതീ ॥ ൨൩ ॥
മായേചേം ഭിഡേനേം ഘസരലീ । സ്വരൂപസ്ഥിതീ ॥ ൨൩ ॥
ലടകേ മായേനേം ദപടാവേം । സത്യ പരബ്രഹ്മ സാംഡാവേം ।
മുഖ്യ നിശ്ചയേം ഹിംഡാവേം । കാസയാസീ ॥ ൨൪ ॥
മുഖ്യ നിശ്ചയേം ഹിംഡാവേം । കാസയാസീ ॥ ൨൪ ॥
പൃഥ്വീമധേം ബഹുത ജന । ത്യാമധേം അസതീ സജ്ജന ।
പരീ സാധൂസ വോളഖതോ കോണ । സാധുവേഗളാ ॥ ൨൫ ॥
പരീ സാധൂസ വോളഖതോ കോണ । സാധുവേഗളാ ॥ ൨൫ ॥
മ്ഹണൌന സംസാര സാംഡാവാ । മഗ സാധൂചാ ശോധ ഘ്യാവാ ।
ഫിരഫിരോം ഠാഇം പാഡാവാ । സാധുജന ॥ ൨൬ ॥
ഫിരഫിരോം ഠാഇം പാഡാവാ । സാധുജന ॥ ൨൬ ॥
ഉദംഡ ഹുഡകാവേ സംത । സാംപഡേ പ്രചിതീചാ മഹംത ।
പ്രചിതീവിണ സ്വഹിത । ഹോണാര നാഹീം ॥ ൨൭ ॥
പ്രചിതീവിണ സ്വഹിത । ഹോണാര നാഹീം ॥ ൨൭ ॥
പ്രപംച അഥവാ പരമാര്ഥ । പ്രചിതീവിണ അവഘേം വേര്ഥ ।
പ്രത്യയേജ്ഞാനീ തോ സമര്ഥ । സകളാംമധ്യേം ॥ ൨൮ ॥
പ്രത്യയേജ്ഞാനീ തോ സമര്ഥ । സകളാംമധ്യേം ॥ ൨൮ ॥
രാത്രംദിവസ പാഹാവാ അര്ഥ । അര്ഥ പാഹേല തോ സമര്ഥ ।
പരലോകീംച നിജസ്വാര്ഥ । തേഥേംചി ഘഡേ ॥ ൨൯ ॥
പരലോകീംച നിജസ്വാര്ഥ । തേഥേംചി ഘഡേ ॥ ൨൯ ॥
മ്ഹണൌന പാഹിലേംചി പാഹാവേം । ആണി ശോധിലേംചി ശോധാവേം ।
അവഘേം കളതാം സ്വഭാവേം । സംദേഹ തുടതീ ॥ ൩൦ ॥
അവഘേം കളതാം സ്വഭാവേം । സംദേഹ തുടതീ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സൂക്ഷ്മനാമാഭിധാനനിരൂപണനാമ സമാസ തിസരാ ॥
സമാസ ചൌഥാ : ആത്മാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സകള ജനാസ പ്രാര്ഥനാ । ഉഗേംച ഉദാസ കരാവേംനാ ।
നിരൂപണ ആണാവേം മനാ । പ്രത്യയാചേം ॥ ൧ ॥
നിരൂപണ ആണാവേം മനാ । പ്രത്യയാചേം ॥ ൧ ॥
പ്രത്യയേ രാഹിലാ യേകേകഡേ । ആപണ ധാംവതോ ഭലതേകഡേ ।
തരീ സാരാസാരാചേ നിവാഡേ । കൈസേ ഹോതീ ॥ ൨ ॥
തരീ സാരാസാരാചേ നിവാഡേ । കൈസേ ഹോതീ ॥ ൨ ॥
ഉഗിച പാഹാതാം സൃഷ്ടീ । ഗല്ബലാ ദിസതോ ദൃഷ്ടീം ।
പരീ തേ രാജസത്തേചീ ഗോഷ്ടീ । വേഗളീച ॥ ൩ ॥
പരീ തേ രാജസത്തേചീ ഗോഷ്ടീ । വേഗളീച ॥ ൩ ॥
പൃഥ്വീമധേം ജിതുകീം ശരീരേം । തിതുകീം ഭഗവംതാചീം ഘരേം ।
നാനാ സുഖേം യേണേം ദ്വാരേം । പ്രാപ്ത ഹോതീ ॥ ൪ ॥
നാനാ സുഖേം യേണേം ദ്വാരേം । പ്രാപ്ത ഹോതീ ॥ ൪ ॥
ത്യാചാ മഹിമാ കളേല കോണാലാ । മാതാ വാംടൂന കൃപാളു ജാലാ ।
പ്രത്യക്ഷ ജഗദീശ ജഗാലാ । രക്ഷിതസേ ॥ ൫ ॥
പ്രത്യക്ഷ ജഗദീശ ജഗാലാ । രക്ഷിതസേ ॥ ൫ ॥
സത്ത പൃഥ്വീമധേം വാംടലീ । ജേഥേം തേഥേം വിഭാഗലീ ।
കളേനേം സൃഷ്ടി ചാലിലീ । ഭഗവംതാചേ ॥ ൬ ॥
കളേനേം സൃഷ്ടി ചാലിലീ । ഭഗവംതാചേ ॥ ൬ ॥
മൂള ജാണത്യാ പുരുഷാചീ സത്താ । ശരീരീം വിഭാഗലീ തത്വതാ ।
സകള കളാ ചാതുര്യതാ । തേഥേം വസേ ॥ ൭ ॥
സകള കളാ ചാതുര്യതാ । തേഥേം വസേ ॥ ൭ ॥
സകള പുരാചാ ഈശ । ജഗാമധ്യേം തോ ജഗദീശ ।
നാനാ ശരീരീം സാവകാസ । കരൂം ലാഗേ ॥ ൮ ॥
നാനാ ശരീരീം സാവകാസ । കരൂം ലാഗേ ॥ ൮ ॥
പാഹാതാം സൃഷ്ടിചീ രചനാ । തേ യേകാചേന ചാലേനാ ।
യേകചി ചാലവീ നാനാ । ദേഹ ധരുനീ ॥ ൯ ॥
യേകചി ചാലവീ നാനാ । ദേഹ ധരുനീ ॥ ൯ ॥
നാഹീം ഉംച നീച വിചാരിലേം । നാഹീം ബരേം വാഈട പാഹിലേം ।
കാര്യേ ചാലോം ഐസേം ജാലേം । ഭഗവംതാസീ ॥ ൧൦ ॥
കാര്യേ ചാലോം ഐസേം ജാലേം । ഭഗവംതാസീ ॥ ൧൦ ॥
കിംവാ നേണണേം ആഡവേം കേലേം । കിംവാ അഭ്യാസീം ഘാതലേം ।
ഹേം കൈസേം കൈസേം കേലേം । ത്യാചാ തോചി ജാണേ ॥ ൧൧ ॥
ഹേം കൈസേം കൈസേം കേലേം । ത്യാചാ തോചി ജാണേ ॥ ൧൧ ॥
ജഗദാംതരീം അനുസംധാന । ബരേം പാഹാണേം ഹേംചി ധ്യാന ।
ധ്യാന ആണീ തേം ജ്ഞാന । യേകരൂപ ॥ ൧൨ ॥
ധ്യാന ആണീ തേം ജ്ഞാന । യേകരൂപ ॥ ൧൨ ॥
പ്രാണീ സംസാരാസ ആലാ । കാംഹീം യേക ശാഹാണാ ജാലാ ।
മഗ തോ വിവരോം ലാഗലാ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൩ ॥
മഗ തോ വിവരോം ലാഗലാ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൩ ॥
പ്രഗട രാമാചേം നിശാണ । ആത്മാരാമ ജ്ഞാനഘന ।
വിശ്വംഭര വിദ്യമാന । ഭാഗ്യേം കളേ ॥ ൧൪ ॥
വിശ്വംഭര വിദ്യമാന । ഭാഗ്യേം കളേ ॥ ൧൪ ॥
ഉപാസനാ ധുംഡുന വാസനാ ധരിലീ । തരീ തേ ലാംബതചി ഗേലീ ।
മഹിമാ ന കളേ ബോലിലീ । യേഥാര്ഥ ആഹേ ॥ ൧൫ ॥
മഹിമാ ന കളേ ബോലിലീ । യേഥാര്ഥ ആഹേ ॥ ൧൫ ॥
ദ്രഷ്ടാ മ്ഹണിജേ പാഹാതാ । സാക്ഷീ മ്ഹണിജേ ജാണതാ ।
അനംതരൂപീ അനംതാ । വോളഖാവേം ॥ ൧൬ ॥
അനംതരൂപീ അനംതാ । വോളഖാവേം ॥ ൧൬ ॥
സംഗതീ അസാവീ ഭല്യാംചീ । ധാടീ കഥാ നിരൂപണാചീ ।
കാംഹീം യേക മനാചീ । വിശ്രാംതീ ആഹേ ॥ ൧൭ ॥
കാംഹീം യേക മനാചീ । വിശ്രാംതീ ആഹേ ॥ ൧൭ ॥
ത്യാഹിമധേം പ്രത്യയേജ്ഞാന । ജാളൂന ടാകിലാ അനുമാന ।
പ്രചിതീവിണ സമാധാന । പാവിജേല കൈംചേം ॥ ൧൮ ॥
പ്രചിതീവിണ സമാധാന । പാവിജേല കൈംചേം ॥ ൧൮ ॥
മൂളസംകല്പ തോ ഹരിസംകല്പ । മൂളമായേമധീല സാക്ഷേപ ।
ജഗദാംതരീം തേംചി രൂപ । ദേഖിജേതേം ॥ ൧൯ ॥
ജഗദാംതരീം തേംചി രൂപ । ദേഖിജേതേം ॥ ൧൯ ॥
ഉപാസനാ ജ്ഞാനസ്വരൂപ । ജ്ഞാനീം ചൌഥാ ദേഹ ആരോപ ।
യാകാരണേം സര്വ സംകല്പ । സോഡൂന ദ്യാവാ ॥ ൨൦ ॥
യാകാരണേം സര്വ സംകല്പ । സോഡൂന ദ്യാവാ ॥ ൨൦ ॥
പുഢേം പരബ്രഹ്മ വിശാള । ഗഗനാസാരിഖേം പോകള ।
ഘന പാതള കോമള । കായേ മ്ഹണാവേം ॥ ൨൧ ॥
ഘന പാതള കോമള । കായേ മ്ഹണാവേം ॥ ൨൧ ॥
ഉപാസനാ മ്ഹണിജേ ജ്ഞാന । ജ്ഞാനേം പാവിജേ നിരംജന ।
യോഗിയാംചേം സമാധാന । യേണേം രിതീം ॥ ൨൨ ॥
യോഗിയാംചേം സമാധാന । യേണേം രിതീം ॥ ൨൨ ॥
വിചാര നേഹടൂനസാ പാഹേ । തരീ ഉപാസനാ ആപണചി ആഹേ ।
യേക ജായേ ഏക ആഹേ । ദേഹ ധരുനീ ॥ ൨൩ ॥
യേക ജായേ ഏക ആഹേ । ദേഹ ധരുനീ ॥ ൨൩ ॥
അഖംഡ ഐസീ ഘാലമേലീ । പൂര്വാപാര ഹോത ഗേലീ ।
ആതാം ഹി തൈസീച ചാലിലീ । ഉത്പത്തി സ്ഥിതീ ॥ ൨൪ ॥
ആതാം ഹി തൈസീച ചാലിലീ । ഉത്പത്തി സ്ഥിതീ ॥ ൨൪ ॥
ബനാവരീ ബനചരാംചീ സത്താ । ജളാവരീ ജളചരാംചീ സത്താ ।
ഭൂമംഡളീം ഭൂപാളാം സമസ്താം । യേണേംചി ന്യായേം ॥ ൨൫ ॥
ഭൂമംഡളീം ഭൂപാളാം സമസ്താം । യേണേംചി ന്യായേം ॥ ൨൫ ॥
സാമര്ഥ്യ ആഹേ ചളവളേചേം । ജോ ജോ കരീല തയാചേം ।
പരംതു യേഥേം ഭഗവംതാചേം । അധിഷ്ഠാന പാഹിജേ ॥ ൨൬ ॥
പരംതു യേഥേം ഭഗവംതാചേം । അധിഷ്ഠാന പാഹിജേ ॥ ൨൬ ॥
കര്താ ജഗദീശ ഹേം തോം ഖരേം । പരീ വിഭാഗ ആലാ പൃഥകാകാരേം ।
തേഥേം അഹംതേചേം കാവിരേം । ബാധിജേനാ ॥ ൨൭ ॥
തേഥേം അഹംതേചേം കാവിരേം । ബാധിജേനാ ॥ ൨൭ ॥
ഹരിര്ദാതാ ഹരിര്ഭോക്താ । ഐസേം ചാലതേം തത്വതാ ।
യേ ഗോഷ്ടീചാ ആതാം । വിചാര പാഹാവാ ॥ ൨൮ ॥
യേ ഗോഷ്ടീചാ ആതാം । വിചാര പാഹാവാ ॥ ൨൮ ॥
സകള കര്താ പരമേശ്വരു । ആപലാ മാഇക വിചാരു ।
ജൈസേം കളേല തൈസേം കരൂം । ജഗദാംതരേം ॥ ൨൯ ॥
ജൈസേം കളേല തൈസേം കരൂം । ജഗദാംതരേം ॥ ൨൯ ॥
ദേവായേവഢേം ചപള നാഹീം । ബ്രഹ്മായേവഢേം നിശ്ചള നാഹീം ।
പാഇരീ ചഢോന പാഹീം । മൂളപരിയംത ॥ ൩൦ ॥
പാഇരീ ചഢോന പാഹീം । മൂളപരിയംത ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ആത്മാനിരൂപണനാമ സമാസ ചൌഥാ ॥
സമാസ പാംചവാ : ചത്വാരജിന്നസനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
യേഥൂന പാഹാതാം തേഥവരീ । ചത്വാര ജീനസ അവധാരീം ।
യേക ചൌദാ പാംച ച്യാരീ । ഐസേം ആഹേ ॥ ൧ ॥
യേക ചൌദാ പാംച ച്യാരീ । ഐസേം ആഹേ ॥ ൧ ॥
പരബ്രഹ്മ സകളാംഹൂന വേഗളേം । പരബ്രഹ്മ സകളാംഹൂന ആഗളേം ।
നാനാ കല്പനേനിരാളേം । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൨ ॥
നാനാ കല്പനേനിരാളേം । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൨ ॥
പരബ്രഹ്മാചാ വിചാര । നാനാ കല്പനേഹൂന പര ।
നിര്മള നിശ്ചള നിര്വികാര । അഖംഡ ആഹേ ॥ ൩ ॥
നിര്മള നിശ്ചള നിര്വികാര । അഖംഡ ആഹേ ॥ ൩ ॥
പരബ്രഹ്മാസ കാംഹീംച തുളേനാ । ഹാ യേക മുഖ്യ ജിനസാനാ ।
ദുസരാ ജിനസ നാനാ കല്പനാ । മൂളമായാ ॥ ൪ ॥
ദുസരാ ജിനസ നാനാ കല്പനാ । മൂളമായാ ॥ ൪ ॥
നാനാ സൂക്ഷ്മരൂപ । സൂക്ഷ്മ ആണീ കര്ദമരൂപ ।
മുളീംച്യാ സംകല്പാചാ ആരോപ । മൂളമായാ ॥ ൫ ॥
മുളീംച്യാ സംകല്പാചാ ആരോപ । മൂളമായാ ॥ ൫ ॥
ഹരിസംകല്പ മുളീംചാ । ആത്മാരാമ സകളാംചാ ।
സംകേത നാമാഭിധാനാചാ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൬ ॥
സംകേത നാമാഭിധാനാചാ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൬ ॥
നിശ്ചളീം ചംചള ചേതലേം । മ്ഹണൌനി ചൈതന്യ ബോലിലേം ।
ഗുണസാമാനത്വേം ജാലേം । ഗുണസാമ്യ ഐസേം ॥ ൭ ॥
ഗുണസാമാനത്വേം ജാലേം । ഗുണസാമ്യ ഐസേം ॥ ൭ ॥
അര്ധനാരീനടേശ്വര । തോചി ശഡ്ഗുണൈശ്വര ।
പ്രകൃതിപുരുഷാചാ വിചാര । ശിവശക്തീ ॥ ൮ ॥
പ്രകൃതിപുരുഷാചാ വിചാര । ശിവശക്തീ ॥ ൮ ॥
സുദ്ധസത്വഗുണാചീ മാംഡണീ । അര്ധമാത്രാ ഗുണക്ഷോഭിണീ ।
പുഢേം തിഹീ ഗുണാംചീ കരണീ । പ്രഗട ജാലീ ॥ ൯ ॥
പുഢേം തിഹീ ഗുണാംചീ കരണീ । പ്രഗട ജാലീ ॥ ൯ ॥
മന മായാ അംതരാത്മാ । ചൌദാ ജിനസാംചീ സീമാ ।
വിദ്യമാന ജ്ഞാനാത്മാ । ഇതുകേ ഠാഇം ॥ ൧൦ ॥
വിദ്യമാന ജ്ഞാനാത്മാ । ഇതുകേ ഠാഇം ॥ ൧൦ ॥
ഐസാ ദുസരാ ജിനസ । അഭിധാനേം ചതുര്ദശ ।
ആതാം തിസരാ ജിനസ । പംചമാഹാഭൂതേം ॥ ൧൧ ॥
ആതാം തിസരാ ജിനസ । പംചമാഹാഭൂതേം ॥ ൧൧ ॥
യേഥേം പാഹാതാം ജാണീവ ഥോഡീ । ആദിഅംത ഹേ രോകഡീ ।
ഖാണീ നിരോപില്യാ താംതഡീ । തോ ചൌഥാ ജിനസ ॥ ൧൨ ॥
ഖാണീ നിരോപില്യാ താംതഡീ । തോ ചൌഥാ ജിനസ ॥ ൧൨ ॥
ച്യാരീ ഖാണീ അനംത പ്രാണീ । ജാണീവേചീ ജാലീ ദാടണീ ।
ച്യാരീ ജിനസ യേഥൂനീ । സംപൂര്ണ ജാലേ ॥ ൧൩ ॥
ച്യാരീ ജിനസ യേഥൂനീ । സംപൂര്ണ ജാലേ ॥ ൧൩ ॥
ബീജ ഥോഡേം പേരിജേതേം । പുഢേം ത്യാചേം ഉദംഡ ഹോതേം ।
തൈസേം ജാലേം ആത്മയാതേം । ഖാണീ വാണീ പ്രഗടതാം ॥ ൧൪ ॥
തൈസേം ജാലേം ആത്മയാതേം । ഖാണീ വാണീ പ്രഗടതാം ॥ ൧൪ ॥
ഐസീ സത്താ പ്രബളലീ । ഥോഡേ സത്തേചി ഉദംഡ ജാലീ ।
മനുഷ്യവേഷേം സൃഷ്ടീ ഭോഗിലീ । നാന പ്രകാരേം ॥ ൧൫ ॥
മനുഷ്യവേഷേം സൃഷ്ടീ ഭോഗിലീ । നാന പ്രകാരേം ॥ ൧൫ ॥
പ്രാണീ മാരൂന സ്വാപദ പളേ । വരകഡ ത്യാസ കായേ കളേ ।
നാനാ ഭോഗ തോ നിവളേ । മനുഷ്യദേഹീം ॥ ൧൬ ॥
നാനാ ഭോഗ തോ നിവളേ । മനുഷ്യദേഹീം ॥ ൧൬ ॥
നാനാ ശബ്ദ നാനാ സ്പര്ശ । നാനാ രൂപ നാനാ രസ ।
നാനാ ഗംധ തേ വിശേഷ । നരദേഹ ജാണേ ॥ ൧൭ ॥
നാനാ ഗംധ തേ വിശേഷ । നരദേഹ ജാണേ ॥ ൧൭ ॥
അമോല്യ രത്നേം നാനാ വസ്ത്രേം । നാനാ യാനേം നാനാ ശസ്ത്രേം ।
നാനാ വിദ്യാ കളാ ശാസ്ത്രേം । നരദേഹ ജാണേ ॥ ൧൮ ॥
നാനാ വിദ്യാ കളാ ശാസ്ത്രേം । നരദേഹ ജാണേ ॥ ൧൮ ॥
പൃഥ്വീ സത്തേനേം വ്യാപിലീ । സ്ഥളോസ്ഥളീം ആടോപിലീ ।
നാനാ വിദ്യാ കളാ കേലീ । നാനാ ധാരണാ ॥ ൧൯ ॥
നാനാ വിദ്യാ കളാ കേലീ । നാനാ ധാരണാ ॥ ൧൯ ॥
ദൃശ്യ അവഘേംചി പാഹാവേം । സ്ഥാനമാന സാ।മ്ഭാളാവേം ।
സാരാസാര വിചാരാവേം । നരദേഹേ ജാലിയാം ॥ ൨൦ ॥
സാരാസാര വിചാരാവേം । നരദേഹേ ജാലിയാം ॥ ൨൦ ॥
യേഹലോക ആണീ പരലോക । നാനാ പ്രകാരീംചാ വിവേക ।
വിവേക ആണീ അവിവേക । മനുഷ്യ ജാണേ ॥ ൨൧ ॥
വിവേക ആണീ അവിവേക । മനുഷ്യ ജാണേ ॥ ൨൧ ॥
നാനാ പിംഡീം ബ്രഹ്മാംഡരചനാ । നാനാ മുളീംചീ കല്പനാ ।
നാനാ പ്രകാരീം ധാരണാ । മനുഷ്യ ജാണേ ॥ ൨൨ ॥
നാനാ പ്രകാരീം ധാരണാ । മനുഷ്യ ജാണേ ॥ ൨൨ ॥
അഷ്ടഭോഗ നവരസ । നാനാ പ്രകാരീംചാ വിളാസ ।
വാച്യാംശ ലക്ഷ്യാംശ സാരാംശ । മനുഷ്യ ജാണേ ॥ ൨൩ ॥
വാച്യാംശ ലക്ഷ്യാംശ സാരാംശ । മനുഷ്യ ജാണേ ॥ ൨൩ ॥
മനുഷ്യേം സകളാംസ ആളിലേം । ത്യാ മനുഷ്യാസ ദേവേം പാളിലേം ।
ഐസേം ഹേം അവഘേം കളലേം । നരദേഹയോഗേം ॥ ൨൪ ॥
ഐസേം ഹേം അവഘേം കളലേം । നരദേഹയോഗേം ॥ ൨൪ ॥
നരദേഹ പരമ ദുല്ലഭ । യേണേം ഘഡേ അലഭ്യ ലാഭ ।
ദുല്ലഭ തേം സുല്ലഭ । ഹോത ആഹേ ॥ ൨൫ ॥
ദുല്ലഭ തേം സുല്ലഭ । ഹോത ആഹേ ॥ ൨൫ ॥
ബരകഡ ദേഹേ ഹേം കാബാഡ । നരദേഹ മോഠേം ഘബാഡ ।
പരംതു പാഹിജേ ജാഡ । വിവേകരചനാ ॥ ൨൬ ॥
പരംതു പാഹിജേ ജാഡ । വിവേകരചനാ ॥ ൨൬ ॥
യേഥേം ജേണേം ആളസ കേലാ । തോ സര്വസ്വേം ബുഡാലാ ।
ദേവ നാഹീം വോളഖിലാ । വിവേകബളേം ॥ ൨൭ ॥
ദേവ നാഹീം വോളഖിലാ । വിവേകബളേം ॥ ൨൭ ॥
നര തോചി നാരായേണ । ജരീ പ്രത്യയേം കരീ ശ്രവണ ।
മനനശീള അംതഃകര്ണ । സര്വകാള ॥ ൨൮ ॥
മനനശീള അംതഃകര്ണ । സര്വകാള ॥ ൨൮ ॥
ജേണേം സ്വയേംചി പോഹാവേം । ത്യാസ കാസേസ നലഗേ ലാഗാവേം ।
സ്വതംത്രപണേം ശോധാവേം । സകള കാംഹീം ॥ ൨൯ ॥
സ്വതംത്രപണേം ശോധാവേം । സകള കാംഹീം ॥ ൨൯ ॥
സകള ശോധൂന രാഹിലാ । സംദേഹ കൈചാ തയാലാ ।
പുഢേം വിചാര കൈസാ ജാലാ । ത്യാചാ തോചി ജാണേ ॥ ൩൦ ॥
പുഢേം വിചാര കൈസാ ജാലാ । ത്യാചാ തോചി ജാണേ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ചത്വാരജിനസനാമ സമാസ പാംചവാ ॥
സമാസ സഹാവാ : ആത്മാഗുണനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
പാഹോം ജാതാം ഭൂമംഡള । ഠാഈം ഠാഈം ആഹേ ജള ।
കിത്തേക തേം നിര്മള മാള । ജളേംവിണ പൃഥ്വീ ॥ ൧ ॥
കിത്തേക തേം നിര്മള മാള । ജളേംവിണ പൃഥ്വീ ॥ ൧ ॥
തൈസേം ദൃശ്യ വിസ്താരലേം । കാംഹീംയേക ജാണിവേനേം ശോഭലേം ।
ജാണീവരഹിത ഉരലേം । കീതീയേക ദൃശ്യ ॥ ൨ ॥
ജാണീവരഹിത ഉരലേം । കീതീയേക ദൃശ്യ ॥ ൨ ॥
ച്യാരീ ഖാണീ ച്യാരീ വാണീ । ചൌര്യാസീ ലക്ഷ ജീവയോനീ ।
ശാസ്ത്രീം അവഘേം നേമുനീ । ബോലിലേം അസേ ॥ ൩ ॥
ശാസ്ത്രീം അവഘേം നേമുനീ । ബോലിലേം അസേ ॥ ൩ ॥
ശ്ലോക ॥
ജലജാ നവലക്ഷാശ്ച ദശലക്ഷാശ്ച പക്ഷിണഃ ।
കൃമയോ രുദ്രലക്ഷാശ്ച വിംശല്ലക്ഷാ ഗവാദയഃ ॥
കൃമയോ രുദ്രലക്ഷാശ്ച വിംശല്ലക്ഷാ ഗവാദയഃ ॥
സ്ഥാവരാ സ്ത്രിംശല്ലക്ഷാശ്ച ചതുര്ലക്ഷാശ്ച മാനവാഃ ।
പാപപുണ്യം സമം കൃത്വാ നരയോനിഷു ജായതേ ॥
പാപപുണ്യം സമം കൃത്വാ നരയോനിഷു ജായതേ ॥
മനുഷ്യേം ച്യാരീ ലക്ഷ । പശു വീസ ലക്ഷ ।
ക്രിമ ആക്രാ ലക്ഷ । ബോലിലേം ശാസ്ത്രീം ॥ ൪ ॥
ക്രിമ ആക്രാ ലക്ഷ । ബോലിലേം ശാസ്ത്രീം ॥ ൪ ॥
ദാഹാ ലക്ഷ തേ ഖേചര । നവ ലക്ഷ ജളചര ।
തീസ ലക്ഷ സ്ഥാവര । ബോലിലേം ശാസ്ത്രീം ॥ ൫ ॥
തീസ ലക്ഷ സ്ഥാവര । ബോലിലേം ശാസ്ത്രീം ॥ ൫ ॥
ഐസീ ചൌര്യാസീ ലക്ഷ യോനീ । ജിതുകാ തിതുകാ ജാണതാ പ്രാണീ ।
അനംത ദേഹ്യാചീ മാംഡണീ । മര്യാദാ കൈംചീ ॥ ൬ ॥
അനംത ദേഹ്യാചീ മാംഡണീ । മര്യാദാ കൈംചീ ॥ ൬ ॥
അനംത പ്രാണീ ഹോത ജാതീ । ത്യാംചേം അധിഷ്ഠാന ജഗതീ ।
ജഗതീവേഗളീ സ്ഥിതീ । ത്യാസ കൈംചീ ॥ ൭ ॥
ജഗതീവേഗളീ സ്ഥിതീ । ത്യാസ കൈംചീ ॥ ൭ ॥
പുഢേം പാഹാതാം പംചഭൂതേം । പാവലീം പഷ്ടദശേതേം ।
കോണീ വിദ്യമാന കോണീ തേം । ഉഗീച അസതീ ॥ ൮ ॥
കോണീ വിദ്യമാന കോണീ തേം । ഉഗീച അസതീ ॥ ൮ ॥
അംതരാത്മ്യാചീ വോളഖണ । തേചി ജേഥേം ചപളപണ ।
ജാണീവേചേം അധിഷ്ഠാന । സാവധ ഐകാ ॥ ൯ ॥
ജാണീവേചേം അധിഷ്ഠാന । സാവധ ഐകാ ॥ ൯ ॥
സുഖദുഖ ജാണതാ ജീവ । തൈസാചി ജാണാവാ സദ ശിവ ।
അംതഃകര്ണപംചക അപൂര്വ । അംശ ആത്മയാചാ ॥ ൧൦ ॥
അംതഃകര്ണപംചക അപൂര്വ । അംശ ആത്മയാചാ ॥ ൧൦ ॥
സ്ഥുളീം ആകാശാചേ ഗുണ । അംശ ആത്മയാചേ ജാണ ।
സത്വ രജ തമോഗുണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൧ ॥
സത്വ രജ തമോഗുണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൧ ॥
നാനാ ചാളണാ നാനാ ധൃതീ । നവവിധാ ഭക്തി ചതുര്വിധാ മുക്തീ ।
അലിപ്തപണ സഹജസ്ഥിതീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൨ ॥
അലിപ്തപണ സഹജസ്ഥിതീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൨ ॥
ദ്രഷ്ടാ സാക്ഷീ ജ്ഞാനഘന । സത്താ ചൈതന്യ പുരാതന ।
ശ്രവണ മനന വിവരണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൩ ॥
ശ്രവണ മനന വിവരണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൩ ॥
ദൃശ്യ ദ്രഷ്ടാ ദര്ശന । ധ്യേയ ധ്യാതാ ധ്യാന ।
ജ്ഞേയ ജ്ഞാതാ ജ്ഞാന । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൪ ॥
ജ്ഞേയ ജ്ഞാതാ ജ്ഞാന । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൪ ॥
വേദശാസ്ത്രപുരാണാര്ഥ । ഗുപ്ത ചാലിലാ പരമാര്ഥ ।
സര്വജ്ഞപണേം സമര്ഥ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൫ ॥
സര്വജ്ഞപണേം സമര്ഥ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൫ ॥
ബദ്ധ മുമുക്ഷു സാധക സിദ്ധ । വിചാര പാഹാണേം ശുദ്ധ ।
ബോധ ആണീ പ്രബോധ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൬ ॥
ബോധ ആണീ പ്രബോധ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൬ ॥
ജാഗൃതി സ്വപ്ന സുഷുപ്തി തുര്യാ । പ്രകൃതിപുരുഷ മൂളമായാ ।
പിംഡ ബ്രഹ്മാംഡ അഷ്ടകായാ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൭ ॥
പിംഡ ബ്രഹ്മാംഡ അഷ്ടകായാ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൭ ॥
പരമാത്മാ ആണി പരമേശ്വരീ । ജഗദാത്മാ ആണീഈ ജഗദേശ്വരീ ।
മഹേശ ആണീ മാഹേശ്വരീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൮ ॥
മഹേശ ആണീ മാഹേശ്വരീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൧൮ ॥
സൂക്ഷ്മ ജിതുകേം നാമരൂപ । തിതുകേം ആത്മയാചേം സ്വരൂപ ।
സംകേതനാമാഭിധാനേം അമൂപ । സീമാ നാഹീം ॥ ൧൯ ॥
സംകേതനാമാഭിധാനേം അമൂപ । സീമാ നാഹീം ॥ ൧൯ ॥
ആദിശക്തീ ശിവശക്തീ । മുഖ്യ മൂളമായാ സര്വശക്തീ ।
നാനാ ജീനസ ഉത്പതീ സ്ഥിതീ । തിതുകേ ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൦ ॥
നാനാ ജീനസ ഉത്പതീ സ്ഥിതീ । തിതുകേ ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൦ ॥
പൂര്വപക്ഷ ആണീ സിദ്ധാംത । ഗാണേം വാജവണേം സംഗീത ।
നാനാ വിദ്യാ അദ്ഭുത । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൧ ॥
നാനാ വിദ്യാ അദ്ഭുത । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൧ ॥
ജ്ഞാന അജ്ഞാന വിപരീതജ്ഞാന । അസദ്വൃതി സദ്വൃതി ജാണ ।
ജ്ഞേപ്തിമാത്ര അലിപ്തപണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൨ ॥
ജ്ഞേപ്തിമാത്ര അലിപ്തപണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൨ ॥
പിംഡ ബ്രഹ്മാംഡ തത്വഝാഡാ । നാനാ തത്വാംചാ നിവാഡാ ।
വിചാര പാഹാണേം ഉഘഡാ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൩ ॥
വിചാര പാഹാണേം ഉഘഡാ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൩ ॥
നാനാ ധ്യാനേം അനുസംധാനേം । നാനാ സ്ഥിതി നാനാ ജ്ഞാനേം ।
അനന്യ ആത്മനിവേദനേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൪ ॥
അനന്യ ആത്മനിവേദനേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൪ ॥
തേതീസ കോടീ സുരവര । ആഠ്യാസീ സഹശ്ര ഋഷേശ്വര ।
ഭൂത ഖേചര അപാര । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൫ ॥
ഭൂത ഖേചര അപാര । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൫ ॥
ഭൂതാവളീ ഔട കോടീ । ച്യാമുംഡാ ഛപന്ന കോടീ ।
കാത്യായേണീ നവ കോടീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൬ ॥
കാത്യായേണീ നവ കോടീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൬ ॥
ചംദ്ര സൂര്യ താരാമംഡളേം । നാനാ നക്ഷത്രേം ഗ്രഹമംഡളേം ।
ശേഷ കൂര്മ മേഘമംഡളേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൭ ॥
ശേഷ കൂര്മ മേഘമംഡളേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൭ ॥
ദേവ ദാനവ മാനവ । നാനാ പ്രകാരീചേ ജീവ ।
പാഹാതാം സകള ഭാവാഭാവ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൮ ॥
പാഹാതാം സകള ഭാവാഭാവ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൮ ॥
ആത്മയാചേ നാനാ ഗുണ । ബ്രഹ്മ നിര്വികാര നിര്ഗുണ ।
ജാണണേം യേകദേസീ പൂര്ണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൯ ॥
ജാണണേം യേകദേസീ പൂര്ണ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൨൯ ॥
ആത്മരാമൌപാസനാ । തേണേം പാവലേ നിരംജനാ ।
നിസംദേഹേ അനുഷ്ഠനാ । ഠാവചി നാഹീം ॥ ൩൦ ॥
നിസംദേഹേ അനുഷ്ഠനാ । ഠാവചി നാഹീം ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ആത്മാഗുണനിരൂപണനാമ സമാസ സഹാവാ ॥
സമാസ സാതവാ : ആത്മാനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
അനുര്വാച്യ സമാധാന ജാലേം । തേം പാഹിജേ ബോലിലേം ।
ബോലില്യാസാഠീം സമാധാന ഗേലേം । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൧ ॥
ബോലില്യാസാഠീം സമാധാന ഗേലേം । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൧ ॥
കാംഹീം സാംഡാവേം ലാഗത നാഹീം । കാംഹീം മാംഡാവേം ലാഗത നാഹീം ।
യേക വിചാര ശോധൂന പാഹീം । മ്ഹണിജേ കളേ ॥ ൨ ॥
യേക വിചാര ശോധൂന പാഹീം । മ്ഹണിജേ കളേ ॥ ൨ ॥
മുഖ്യ കാസീവിശ്വേശ്വര । ശ്വേതബംദ രാമേശ്വര ।
മലകാര്ജുന ഭീമാശംകര । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൩ ॥
മലകാര്ജുന ഭീമാശംകര । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൩ ॥
ജൈസീം മുഖ്യ ബാരാ ലിംഗേം । യാവേഗളീം അനംത ലിംഗേം ।
പ്രചിത ജാണിജേത ജഗേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൪ ॥
പ്രചിത ജാണിജേത ജഗേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൪ ॥
ഭൂമംഡളീം അനംത ശക്തി । നാനാ സാക്ഷാത്കാര ചമത്കാര ഹോതീ ।
നാനാ ദേവാംച്യാ സാമര്ഥ്യമൂര്തീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൫ ॥
നാനാ ദേവാംച്യാ സാമര്ഥ്യമൂര്തീ । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൫ ॥
നാനാ സിദ്ധാംചീം സാമര്ഥ്യേം । നാനാ മംത്രാംചീം സാമര്ഥ്യേം ।
നാനാമോഹരേവല്ലീംത സാമര്ഥ്യേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൬ ॥
നാനാമോഹരേവല്ലീംത സാമര്ഥ്യേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൬ ॥
നാനാ തീര്ഥാംചീം സാമര്ഥ്യേം । നാനാ ക്ഷേത്രാംചീം സാമര്ഥ്യേം ।
നാനാ ഭൂമംഡളീം സാമര്ഥ്യേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൭ ॥
നാനാ ഭൂമംഡളീം സാമര്ഥ്യേം । ഗുണ ആത്മയാചേ ॥ ൭ ॥
ജിതുകേ കാംഹീം ഉത്തമ ഗുണ । തിതുകേം ആത്മയാചേം ലക്ഷണ ।
ബരേം വാഈട തിതുകേം ജാണ । ആത്മ്യാചകരിതാം ॥ ൮ ॥
ബരേം വാഈട തിതുകേം ജാണ । ആത്മ്യാചകരിതാം ॥ ൮ ॥
ശുദ്ധ ആത്മാ ഉത്തമ ഗുണീ । സബള ആത്മാ അവലക്ഷണീ ।
ബരീ വാഈട ആവഘീ കരണീ । ആത്മയാചീ ॥ ൯ ॥
ബരീ വാഈട ആവഘീ കരണീ । ആത്മയാചീ ॥ ൯ ॥
നാനാ സാഭിമാന ധരണേം । നാനാ പ്രതിസൃഷ്ടീ കരണേം ।
നാനാ ശ്രാപൌശ്രാപലക്ഷണേം ആത്മയാചേനീ ॥ ൧൦ ॥
നാനാ ശ്രാപൌശ്രാപലക്ഷണേം ആത്മയാചേനീ ॥ ൧൦ ॥
പിംഡാചാ ബരാ ശോധ ഘ്യാവാ । തത്വാംചാ പിംഡ ശോധാവാ ।
തത്വേം ശോധിതാം പിംഡ ആഘവാ । കളോം യേതോ ॥ ൧൧ ॥
തത്വേം ശോധിതാം പിംഡ ആഘവാ । കളോം യേതോ ॥ ൧൧ ॥
ജഡ ദേഹ ഭൂതാംചാ । ചംചള ഗുണ ആത്മയാചാ ।
നിശ്ചള ബ്രഹ്മാവേഗളാ ഠാവ കൈചാ । ജേഥേം തേഥേം ॥ ൧൨ ॥
നിശ്ചള ബ്രഹ്മാവേഗളാ ഠാവ കൈചാ । ജേഥേം തേഥേം ॥ ൧൨ ॥
നിശ്ചള ചംചള ആണീ ജഡ । പിംഡീം കരാവാ നിവാഡ ।
പ്രത്യയവേഗളേം ജാഡ । ബോലണേം നാഹീം ॥ ൧൩ ॥
പ്രത്യയവേഗളേം ജാഡ । ബോലണേം നാഹീം ॥ ൧൩ ॥
പിംഡാമധൂന ആത്മാ ജാതോ । തേവ്ഹാം നിവാഡാ കളോം യേതോ ।
ദേഹേ ജഡ ഹാ പഡതോ । ദേഖതദേഖതാം ॥ ൧൪ ॥
ദേഹേ ജഡ ഹാ പഡതോ । ദേഖതദേഖതാം ॥ ൧൪ ॥
ജഡ തിതുകേം പഡിലേം । ചംചള തിതുകേം നിഘോനീ ഗേലേം ।
ജഡചംചളാചേം രൂപ ആലേം । പ്രത്യയാസീ ॥ ൧൫ ॥
ജഡചംചളാചേം രൂപ ആലേം । പ്രത്യയാസീ ॥ ൧൫ ॥
നിശ്ചള ആഹേ സകളാം ഠാഈം । ഹേം തോം പാഹാണേം നലഗേ കാംഹീം ।
ഗുണവികാര തേഥേം നാഹീം । നിശ്ചളാസീ ॥ ൧൬ ॥
ഗുണവികാര തേഥേം നാഹീം । നിശ്ചളാസീ ॥ ൧൬ ॥
ജൈസേം പിംഡ തൈസേം ബ്രഹ്മാംഡ । വിചാര ദിസതോ ഉഘഡ ।
ജഡ ചംചള ജാതാം ജാഡ । പരബ്രഹ്മചി ആഹേ ॥ ൧൭ ॥
ജഡ ചംചള ജാതാം ജാഡ । പരബ്രഹ്മചി ആഹേ ॥ ൧൭ ॥
മാഹാംഭൂതാംചാ ഖംബീര കേലാ । ആത്മാ ഘാലൂന പുതളാ ജാലാ ।
ചാലിലാ സൃഷ്ടീചാ ഗല്ബലാ । യേണേം രിതീം ॥ ൧൮ ॥
ചാലിലാ സൃഷ്ടീചാ ഗല്ബലാ । യേണേം രിതീം ॥ ൧൮ ॥
ആത്മാ മായാ വികാര കരീ । ആള ഘാലിതീ ബ്രഹ്മാവരീ ।
പ്രത്യയേം സകള കാംഹീം വിവരീ । തോചി ഭലാ ॥ ൧൯ ॥
പ്രത്യയേം സകള കാംഹീം വിവരീ । തോചി ഭലാ ॥ ൧൯ ॥
ബ്രഹ്മ വ്യാപക അഖംഡ । വരകഡ വ്യാപകതാ ഖംഡ ।
ശോധൂന പാഹാതം ജഡ । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൨൦ ॥
ശോധൂന പാഹാതം ജഡ । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൨൦ ॥
ഗഗനാസീ ഖംഡതാ നയേ । ഗഗനാചേം നാസേല കായേ ।
ജരീ ജാലാ മാഹാംപ്രളയേ । സൃഷ്ടീസംവ്ഹാര ॥ ൨൧ ॥
ജരീ ജാലാ മാഹാംപ്രളയേ । സൃഷ്ടീസംവ്ഹാര ॥ ൨൧ ॥
ജേം സംവ്ഹാരാമധ്യേം സാപഡലേ । തേം സഹജചി നാസിവംത ജാലേം ।
ജാണതേ ലോകീം ഉഗവിലേം । പാഹിജേ കോഡേം ॥ ൨൨ ॥
ജാണതേ ലോകീം ഉഗവിലേം । പാഹിജേ കോഡേം ॥ ൨൨ ॥
ന കളതാം വാടേ കോഡേം । കളതാം ആവഘേം ദിസേം ഉഘഡേം ।
മ്ഹണോനീ യേകാംതീം നിവാഡേ । വിചാര പാഹാവാ ॥ ൨൩ ॥
മ്ഹണോനീ യേകാംതീം നിവാഡേ । വിചാര പാഹാവാ ॥ ൨൩ ॥
മിളതാ പ്രത്യയാചേ സംത । യേകാംപരീസ യേകാംത ।
കേലീ പാഹിജേ സാവചിത । നാനാ ചര്ചാ ॥ ൨൪ ॥
കേലീ പാഹിജേ സാവചിത । നാനാ ചര്ചാ ॥ ൨൪ ॥
പാഹില്യാവേഗളേം കളത നാഹീം । കളതാം കളതാം സംദേഹ നാഹീം ।
വിവേക പാഹാതാം കോഠേംചി നാഹീം । മായാജാള ॥ ൨൫ ॥
വിവേക പാഹാതാം കോഠേംചി നാഹീം । മായാജാള ॥ ൨൫ ॥
ഗഗനീം ആഭാള ആലേം । മാഗുതീ സവേംചി ഉഡാലേം ।
ആത്മ്യാകരിതാം ദൃശ്യ ജാലേം । ഉഡേല തൈസേം ॥ ൨൬ ॥
ആത്മ്യാകരിതാം ദൃശ്യ ജാലേം । ഉഡേല തൈസേം ॥ ൨൬ ॥
മുളാപാസൂന സേവടവരീ । വിവേകീ വിവേകേം വിവരീ ।
തോചി നിശ്ചയ ഥാവരീ । ചളേനാ ഐസാ ॥ ൨൭ ॥
തോചി നിശ്ചയ ഥാവരീ । ചളേനാ ഐസാ ॥ ൨൭ ॥
വരകഡ നിശ്ചയ അനുമാനാചേ । അനുമാനേം ബോലതാം കായേ വേംചേ ।
ജാണതേ പുരുഷ പ്രചിതീചേ । തേ തോം മാനീതനാ ॥ ൨൮ ॥
ജാണതേ പുരുഷ പ്രചിതീചേ । തേ തോം മാനീതനാ ॥ ൨൮ ॥
ഉഗേംച ബോലണേം അനുമാനാചേം । അനുമാനാചേം കോണ്യാ കാമാചേം ।
യേഥേം സഗട വിചാരാചേം । കാമ നാഹീം ॥ ൨൯ ॥
യേഥേം സഗട വിചാരാചേം । കാമ നാഹീം ॥ ൨൯ ॥
സഗട വിചാര തോ അവിചാര । കിത്യേക മ്ഹണതീ യേകംകാര ।
യേകംകാര ഭ്രഷ്ടാകാര । കരൂം നയേ ॥ ൩൦ ॥
യേകംകാര ഭ്രഷ്ടാകാര । കരൂം നയേ ॥ ൩൦ ॥
കൃത്രിമ അവഘേം സാംഡാവേം । കാംഹീം യേക ശുദ്ധ ഘ്യാവേം ।
ജാണജാണോം നിവഡാവേം । സാരാസാര ॥ ൩൧ ॥
ജാണജാണോം നിവഡാവേം । സാരാസാര ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ആത്മാനിരൂപണനാമ സമാസ സതവാ ॥
സമാസ ആഠവാ : ദേഹേക്ഷേത്രനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
വിധീപ്രപംചതരു വാഢലാ । വാഢതാം വാഢതാം വിസ്തീര്ണ ജാലാ ।
ഫളേം യേതാം വിശ്രാംതീ പാവലാ । ബഹുത ഗുണീ ॥ ൧ ॥
ഫളേം യേതാം വിശ്രാംതീ പാവലാ । ബഹുത ഗുണീ ॥ ൧ ॥
നാനാ ഫളേം രസാളേം ലാഗലീം । നാനാ ജിനസീ ഗോഡീസ ആലീം ।
ഗോഡീ പാഹാവയാ നിര്മാണ കേലീം । നാനാ ശരീരേം ॥ ൨ ॥
ഗോഡീ പാഹാവയാ നിര്മാണ കേലീം । നാനാ ശരീരേം ॥ ൨ ॥
നിര്മാണ ജാലേ ഉത്തമ വിഷയേ । ശരീരേംവിണ ഭോഗിതാം നയേ ।
മ്ഹണോനീ നിര്മിലാ ഉപായേ । നാനാ ശരീരേം ॥ ൩ ॥
മ്ഹണോനീ നിര്മിലാ ഉപായേ । നാനാ ശരീരേം ॥ ൩ ॥
ജ്ഞാനൈംദ്രിയേം നിര്മാണ കേലീം । ഭിന്ന ഭിന്ന ഗുണാംചീം നിര്മിലീം ।
യേകാ ശരീരാസീ ലാഗലീം । പരീ വേഗളാലീം ॥ ൪ ॥
യേകാ ശരീരാസീ ലാഗലീം । പരീ വേഗളാലീം ॥ ൪ ॥
ശ്രോത്രൈംദ്രിംഈ ശബ്ദ പഡിലാ । ത്യാചാ ഭേദ പാഹിജേ കളലാ ।
ഐസാ ഉപായേ നിര്മാണ കേലാ । ഇംദ്രിയാംമധേം ॥ ൫ ॥
ഐസാ ഉപായേ നിര്മാണ കേലാ । ഇംദ്രിയാംമധേം ॥ ൫ ॥
ത്വചേഇംദ്രിയേം സീതോഷ്ണ ഭാസേ । ചക്ഷുഇംദ്രിയേം സകള ദിസേ ।
ഇംദ്രിയാംമധേം ഗുണ ഐസേ । വേഗളാലേ ॥ ൬ ॥
ഇംദ്രിയാംമധേം ഗുണ ഐസേ । വേഗളാലേ ॥ ൬ ॥
ജിവ്ഹേമധേം രസ ചാഖണേം । ഘ്രാണാമധേം പരിമള ഘേണേം ।
ഇംദ്രിയാംമധേം വേഗളാല്യാ ഗുണേം । ഭേദ കേലേ ॥ ൭ ॥
ഇംദ്രിയാംമധേം വേഗളാല്യാ ഗുണേം । ഭേദ കേലേ ॥ ൭ ॥
വായോപംചകീം അംതഃകര്ണപംചക । മിസളോനി ഫിരേ നിശംക ।
ജ്ഞാനൈംദ്രിയേം കര്മൈംദ്രിയേം സകളിക । സാവകാസ പാഹേ ॥ ൮ ॥
ജ്ഞാനൈംദ്രിയേം കര്മൈംദ്രിയേം സകളിക । സാവകാസ പാഹേ ॥ ൮ ॥
കര്മൈംദ്രിയേം ലാഗവേഗീം । ജീവ ഭോഗീം വിഷയാംലാഗീം ।
ഐസാ ഹാ ഉപായേ ജഗീം । ഈശ്വരേം കേലാ ॥ ൯ ॥
ഐസാ ഹാ ഉപായേ ജഗീം । ഈശ്വരേം കേലാ ॥ ൯ ॥
നിഷയ നിര്മാണ ജാലേ ബരവേ । ശരീരേംവിണ കൈസേം ഭോഗാവേ ।
നാനാ ശരീരാചേ ഗോവേ । യാകാരണേം ॥ ൧൦ ॥
നാനാ ശരീരാചേ ഗോവേ । യാകാരണേം ॥ ൧൦ ॥
അസ്തീമാംശാചേ ശരീര । ത്യാമധേം ഗുണപ്രകാര ।
ശരീരാസാരിഖേം യംത്ര । ആണീക നാഹീം ॥ ൧൧ ॥
ശരീരാസാരിഖേം യംത്ര । ആണീക നാഹീം ॥ ൧൧ ॥
ഐസീം ശരീരേം നിര്മാണ കേലീം । വിഷയഭോഗേം വാഢവിലീം ।
ലാഹാനഥോര നിര്മാണ ജാലീം । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൧൨ ॥
ലാഹാനഥോര നിര്മാണ ജാലീം । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൧൨ ॥
അസ്തീമാംശാംചീം ശരീരേം । നിര്മാണ കേലീ ജഗദേശ്വരേം ।
വിവേകേം ഗുണവിചാരേം । കരൂനിയാം ॥ ൧൩ ॥
വിവേകേം ഗുണവിചാരേം । കരൂനിയാം ॥ ൧൩ ॥
അസ്തിമൌംശാചാ പുതളാ । ജേണേം ജ്ഞാനേം സകള കളാ ।
ശരീരഭേദ വേഗളാ । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൧൪ ॥
ശരീരഭേദ വേഗളാ । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൧൪ ॥
തോ ഭേദ കാര്യാകാരണ । ത്യാചാ ഉദംഡ ആഹേ ഗുണ ।
സകള തീക്ഷ്ണ ബുദ്ധീവിണ । കായേ കളേ ॥ ൧൫ ॥
സകള തീക്ഷ്ണ ബുദ്ധീവിണ । കായേ കളേ ॥ ൧൫ ॥
സകള കരണേം ഈശ്വരാലാ । മ്ഹണോനീ ഭേദ നിര്മാണ ജാലാ ।
ഊര്ധമുഖ ഹോതാം ഭേദാലാ । ഠാവ കൈംചാ ॥ ൧൬ ॥
ഊര്ധമുഖ ഹോതാം ഭേദാലാ । ഠാവ കൈംചാ ॥ ൧൬ ॥
സൃഷ്ടികര്ണീം ആഗത്യ ഭേദ । സംവ്ഹാരേം സഹജചി അഭേദ ।
ഭേദ അഭേദ ഹാ സംവാദ । മായാഗുണേം ॥ ൧൭ ॥
ഭേദ അഭേദ ഹാ സംവാദ । മായാഗുണേം ॥ ൧൭ ॥
മായേമധേം അംതരാത്മാ । നകളേ തയാചാ മഹിമാ ।
ജാലാ ചതുര്മുഖ ബ്രഹ്മാ । തോഹി സംദേഹീം പഡേ ॥ ൧൮ ॥
ജാലാ ചതുര്മുഖ ബ്രഹ്മാ । തോഹി സംദേഹീം പഡേ ॥ ൧൮ ॥
പീള പേംച കഡോവികഡീം । തര്ക തീക്ഷണ ഘഡീനേം ഘഡീ ।
മനാസീ ഹോയേ താംതഡീ । വിവരണ കരിതാം ॥ ൧൯ ॥
മനാസീ ഹോയേ താംതഡീ । വിവരണ കരിതാം ॥ ൧൯ ॥
ആത്മത്വേം ലാഗതേം സകള കാംഹീം । നിരംജനീം ഹേ കാംഹീംച നാഹീം ।
യേകാംതകാളീം സമജോന പാഹീം । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൦ ॥
യേകാംതകാളീം സമജോന പാഹീം । മ്ഹണിജേ ബരേം ॥ ൨൦ ॥
ദേഹേ സാമര്ഥ്യാനുസാര । സകള കരീ ജഗദേശ്വര ।
ഥോര സാമര്ഥ്യേം അവതാര । ബോലിജേതീ ॥ ൨൧ ॥
ഥോര സാമര്ഥ്യേം അവതാര । ബോലിജേതീ ॥ ൨൧ ॥
ശേഷ കൂര്മ വറ്ഹാവ ജാലേ । യേവഢേ ദേഹേ വിശാള ധരിലേ ।
തേണേം കരിതാം രചനാ ചാലേ । സകള സൃഷ്ടീചീ ॥ ൨൨ ॥
തേണേം കരിതാം രചനാ ചാലേ । സകള സൃഷ്ടീചീ ॥ ൨൨ ॥
ഈശ്വരേം കേവഢേം സൂത്ര കേലേം । സൂര്യബിംബ ധാവായാ ലാവിലേം ।
ധുകടാകരവീം ധരവിലേം । അഗാധ പാണീ ॥ ൨൩ ॥
ധുകടാകരവീം ധരവിലേം । അഗാധ പാണീ ॥ ൨൩ ॥
പര്വതാഐസേ ഢഗ ഉചലിതീ । സൂര്യബിംബാസീ അഛ്യാദിതി ।
തേഥേം സവേംചി വായോചീ ഗതീ । പ്രഗട ഹോയേ ॥ ൨൪ ॥
തേഥേം സവേംചി വായോചീ ഗതീ । പ്രഗട ഹോയേ ॥ ൨൪ ॥
ഝിഡകഝിഡകും ധാംവേ വാരാ । ജൈസാ കാളാചാ മ്ഹണിയാരാ ।
ഢഗ മാരുനീ ദിനകരാ । മോകളേ കരീ ॥ ൨൫ ॥
ഢഗ മാരുനീ ദിനകരാ । മോകളേ കരീ ॥ ൨൫ ॥
ബൈസതീ വിജാംചേ തഡാഖേ । പ്രാണീമാത്ര അവചിതാ ധാകേ ।
ഗഗന കഡകഡൂന തഡകേ । സ്ഥളാംവരീ ॥ ൨൬ ॥
ഗഗന കഡകഡൂന തഡകേ । സ്ഥളാംവരീ ॥ ൨൬ ॥
യേഹലോകാസീ യേക വര്മ കേലേം । മഹദ്ഭൂതേം മഹദ്ഭൂത ആളിലേം ।
സകളാം സമഭാഗേം ചാലിലേം । സൃഷ്ടിരചനേസീ ॥ ൨൭ ॥
സകളാം സമഭാഗേം ചാലിലേം । സൃഷ്ടിരചനേസീ ॥ ൨൭ ॥
ഐസേ അനംത ഭേദ ആത്മയാചേ । സകള ജാണതീ ഐസേ കൈംചേം ।
വിവരതാം വിവരതാം മനാചേ । ഫഡകേ ഹോതീ ॥ ൨൮ ॥
വിവരതാം വിവരതാം മനാചേ । ഫഡകേ ഹോതീ ॥ ൨൮ ॥
ഐസീ മാഝീ ഉപാസനാ । ഉപാസകീം ആണാവീ മനാ ।
അഗാധ മഹിമാ ചതുരാനനാ । കായേ കളേ ॥ ൨൯ ॥
അഗാധ മഹിമാ ചതുരാനനാ । കായേ കളേ ॥ ൨൯ ॥
ആവാഹന വിസര്ജന । ഹേം ചി ഭജനാചേം ലക്ഷണ ।
സകള ജാണതീ സജ്ജന । മീ കായ സാംഗോം ॥ ൩൦ ॥
സകള ജാണതീ സജ്ജന । മീ കായ സാംഗോം ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ദേഹേക്ഷേത്രനിരൂപണനാമ സമാസ ആഠവാ ॥
സമാസ നവവാ : സ്യ്യ്ക്ഷ്മനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
മൃതികാപൂജന കരാവേം । ആണീ സവേംചി വിസര്ജാവേം ।
ഹേം മാനേനാ സ്വഭാവേം । അംതഃകര്ണാസീ ॥ ൧ ॥
ഹേം മാനേനാ സ്വഭാവേം । അംതഃകര്ണാസീ ॥ ൧ ॥
ദേവ പൂജാവാ ആണീ ടാകാവാ । ഹേം പ്രശസ്ത ന വടേ ജീവാ ।
യാചാ വിചാര പാഹാവാ । അംതര്യാമീം ॥ ൨ ॥
യാചാ വിചാര പാഹാവാ । അംതര്യാമീം ॥ ൨ ॥
ദേവ കരിജേ ഐസാ നാഹീം । ദേവ ടാകിജേ ഐസാ നാഹീം ।
മ്ഹണോനി യാചാ കാംഹീം । വിചാര പാഹാവാ ॥ ൩ ॥
മ്ഹണോനി യാചാ കാംഹീം । വിചാര പാഹാവാ ॥ ൩ ॥
ദേവ നാനാ ശരീരേം ധരിതോ । ധരുനീ മാഗുതീ സോഡിതോ ।
തരീ തോ ദേവ കൈസാ ആഹേ തോ । വിവേകേം വോളഖാവാ ॥ ൪ ॥
തരീ തോ ദേവ കൈസാ ആഹേ തോ । വിവേകേം വോളഖാവാ ॥ ൪ ॥
നാനാ സാധനേം നിരൂപണേം । ദേവ ശോധായാകാരണേം ।
സകള ആപുലേ അംതഃകര്ണേം । സമജലേം പാഹിജേ ॥ ൫ ॥
സകള ആപുലേ അംതഃകര്ണേം । സമജലേം പാഹിജേ ॥ ൫ ॥
ബ്രഹ്മജ്ഞാചാ ഉപായേ । സമജല്യാവിണ ദേതാം നയേ ।
പദാര്ഥ ആഹേ മാ ഘേ ജായേ । ഐസേം മ്ഹണാവേം ॥ ൬ ॥
പദാര്ഥ ആഹേ മാ ഘേ ജായേ । ഐസേം മ്ഹണാവേം ॥ ൬ ॥
സഗട ലോകാംചേ അംതരീംചാ ഭാവ । മജ പ്രതക്ഷ ഭേടവാവാ ദേവ ।
പരംതു വിവേകാചാ ഉപാവ । വേഗളാചി ആഹേ ॥ ൭ ॥
പരംതു വിവേകാചാ ഉപാവ । വേഗളാചി ആഹേ ॥ ൭ ॥
വിചാര പാഹാതാം തഗേനാ । ത്യാസ ദേവ ഐസേം മ്ഹണാവേനാ ।
പരംതു ജന രാഹേനാ । കായേ കരാവേം ॥ ൮ ॥
പരംതു ജന രാഹേനാ । കായേ കരാവേം ॥ ൮ ॥
ഥോര ലോക മരോനി ജാതീ । ത്യാംച്യാ സുരതാ കരുനീ പാഹാതീ ।
തൈസീച ആഹേ ഹേഹി ഗതീ । ഉപാസനേചീ ॥ ൯ ॥
തൈസീച ആഹേ ഹേഹി ഗതീ । ഉപാസനേചീ ॥ ൯ ॥
ഥോര വ്യാപാര ഠാകേനാ ജനീം । മ്ഹണോനി കേലീ രഖതവാനീ ।
രാജസംപദാ തയാചേനീ । പ്രാപ്ത കൈചീ ॥ ൧൦ ॥
രാജസംപദാ തയാചേനീ । പ്രാപ്ത കൈചീ ॥ ൧൦ ॥
മ്ഹണോനി ജിതുകാ ഭോളാ ഭാവ । തിതുകാ അജ്ഞാനാചാ സ്വഭാവ ।
അജ്ഞാനേം തരീ ദേവാധിദേവ । പാവിജേല കൈചാ ॥ ൧൧ ॥
അജ്ഞാനേം തരീ ദേവാധിദേവ । പാവിജേല കൈചാ ॥ ൧൧ ॥
അജ്ഞാസീ ജ്ഞാന ന മാനേ । ജ്ഞാത്യാസ അനുമാന ന മാനേ ।
മ്ഹണോനി സിദ്ധാംചിയേ ഖുണേം । പാവലേം പാഹിജേ ॥ ൧൨ ॥
മ്ഹണോനി സിദ്ധാംചിയേ ഖുണേം । പാവലേം പാഹിജേ ॥ ൧൨ ॥
മായാ സാംഡൂന മുളാസ ജാവേം । തരീച സമാധാന പാവാവേം ।
ഐസേം ന ഹോതാം ഭരംഗളാവേം । ഭലതീകഡേ ॥ ൧൩ ॥
ഐസേം ന ഹോതാം ഭരംഗളാവേം । ഭലതീകഡേ ॥ ൧൩ ॥
മായാ ഉലംഘായാകാരണേം । ദേവാസീ നാനാ ഉപായ കരണേം ।
അധ്യാത്മശ്രവണപംഥേംചി ജാണേം । പ്രത്യയാനേം ॥ ൧൪ ॥
അധ്യാത്മശ്രവണപംഥേംചി ജാണേം । പ്രത്യയാനേം ॥ ൧൪ ॥
ഐസേം ന കരിതാം ലോകികീം । അവഘീച ഹോതേ ചുകാമുകീ ।
സ്ഥിതി ഖരീ ആണി ലടകീ । ഐസീ വോളഖാവീ ॥ ൧൫ ॥
സ്ഥിതി ഖരീ ആണി ലടകീ । ഐസീ വോളഖാവീ ॥ ൧൫ ॥
ഖോട്യാചേ വാടേ ജാഊം നയേ । ഖോട്യാചീ സംഗതീ ധരൂം നയേ ।
ഖോടേം സംഗ്രഹീം കരൂം നയേ । കാംഹീംയേക ॥ ൧൬ ॥
ഖോടേം സംഗ്രഹീം കരൂം നയേ । കാംഹീംയേക ॥ ൧൬ ॥
ഖോടേം തേം ഖോടേംചി ഖോടേം । ഖര്യാസീ തഗേനാത ബാലടേം ।
മന അധോമുഖ ഉഫരാടേം । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൧൭ ॥
മന അധോമുഖ ഉഫരാടേം । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൧൭ ॥
അധ്യാത്മശ്രവണ കരീത ജാവേം । മ്ഹണിജേ സകള കാംഹീം ഫാവേ ।
നാനാ പ്രകാരീചേ ഗോവേ । തുടോനീ ജാതീ ॥ ൧൮ ॥
നാനാ പ്രകാരീചേ ഗോവേ । തുടോനീ ജാതീ ॥ ൧൮ ॥
സൂത ഗുംതലേം തേം ഉകലാവേം । തൈസേ മന ഉഗവാവേം ।
മാനത മാനത ഘാലാവേം । മുളാകഡേ ॥ ൧൯ ॥
മാനത മാനത ഘാലാവേം । മുളാകഡേ ॥ ൧൯ ॥
സകള കാംഹീം കാലവലേം । ത്യാ സകളാചേം സകള ജാലേം ।
ശരീരീം വിഭാഗലേ । സകള കാംഹീം ॥ ൨൦ ॥
ശരീരീം വിഭാഗലേ । സകള കാംഹീം ॥ ൨൦ ॥
കായേ തേം യേഥേംചി പാഹാവേം । കൈസേം തേം യേഥേംചി ശോധാവേം ।
സൂക്ഷ്മാചീം ചൌദാ നാംവേം । യേഥേംചി സമജാവീ ॥ ൨൧ ॥
സൂക്ഷ്മാചീം ചൌദാ നാംവേം । യേഥേംചി സമജാവീ ॥ ൨൧ ॥
നിര്ഗുണ നിര്വികാരീ യേക । തേം സര്വാം ഠാഈം വ്യാപക ।
ദേഹ്യാമധേം തേം നിഷ്കളംക । ആഹേ കീം നാഹീം ॥ ൨൨ ॥
ദേഹ്യാമധേം തേം നിഷ്കളംക । ആഹേ കീം നാഹീം ॥ ൨൨ ॥
മൂളമായാ സംകല്പരൂപ । തേം അംതഃകര്ണാചേം സ്വരൂപ ।
ജഡ ചേതവീ ചൈതന്യരൂപ । തേം ഹി ശരീരീം ആഹേ ॥ ൨൩ ॥
ജഡ ചേതവീ ചൈതന്യരൂപ । തേം ഹി ശരീരീം ആഹേ ॥ ൨൩ ॥
സമാനഗുണ ഗുണസാമ്യ । സൂക്ഷ്മ വിചാര തോ അഗമ്യ ।
സൂക്ഷ്മ സാധു ജാണതേ പ്രണമ്യ । തയാ സമസ്താംസീ ॥ ൨൪ ॥
സൂക്ഷ്മ സാധു ജാണതേ പ്രണമ്യ । തയാ സമസ്താംസീ ॥ ൨൪ ॥
ദ്വിധാ ഭാസതേം ശരീര । വാമാംഗ ദക്ഷിണാംഗ വിചാര ।
തോംചി അര്ധനാരീനടേശ്വര । പിംഡീം വോളഖാവാ ॥ ൨൫ ॥
തോംചി അര്ധനാരീനടേശ്വര । പിംഡീം വോളഖാവാ ॥ ൨൫ ॥
തോചി പ്രകൃതിപുരുഷ ജാണിജേ । ശിവശക്തീ വോളഖിജേ ।
ശഡഗുണഈശ്വര ബോലിജേ । തയാ കര്ദമാസീ ॥ ൨൬ ॥
ശഡഗുണഈശ്വര ബോലിജേ । തയാ കര്ദമാസീ ॥ ൨൬ ॥
തയാസീച മ്ഹണിജേ മഹത്തത്ത്വ । ജേഥേം ത്രിഗുണാചേം ഗൂഢത്വ ।
അര്ധമാത്രാ ശുദ്ധസത്വ । ഗുണക്ഷോഭിണാ ॥ ൨൭ ॥
അര്ധമാത്രാ ശുദ്ധസത്വ । ഗുണക്ഷോഭിണാ ॥ ൨൭ ॥
ത്രിഗുണേം ചാലതേം ശരീര । പ്രതക്ഷ ദിസതോ വിചാര ।
മുളീംച്യാ കര്ദമാചേം ശരീര । ഐസേം ജാണാവേം ॥ ൨൮ ॥
മുളീംച്യാ കര്ദമാചേം ശരീര । ഐസേം ജാണാവേം ॥ ൨൮ ॥
മന മായാ ആണി ജീവ । ഹാഹി ദിസതോ സ്വഭാവ ।
ചൌദാ നാമാംചാ അഭിപ്രാവ । പിംഡീം പാഹാവാ ॥ ൨൯ ॥
ചൌദാ നാമാംചാ അഭിപ്രാവ । പിംഡീം പാഹാവാ ॥ ൨൯ ॥
പിംഡ പഡതാം അവഘേംചി ജാതേം । പരംതു പരബ്രഹ്മ രാഹാതേം ।
ശാശ്വത സമജോന മഗ തേം । ദൃഢ ധരാവേം ॥ ൩൦ ॥
ശാശ്വത സമജോന മഗ തേം । ദൃഢ ധരാവേം ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സൂക്ഷ്മനിരൂപണനാമ സമാസ നവവാ ॥
സമാസ ദഹാവാ : വിമലബ്രഹ്മനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ധരൂം ജാതാം ധരിതാം ന യേ । ടാകൂം ജാതാം ടാകിതാം ന യേ ।
ജേഥേം തേഥേം ആഹേച ആഹേ । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൧ ॥
ജേഥേം തേഥേം ആഹേച ആഹേ । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൧ ॥
ജികഡേ തികഡേ ജേഥേം തേഥേം । വിന്മുഖ ഹോതാം സന്മുഖ ഹോതേം ।
സന്മുഖപണ ചുകേനാ തേം । കാംഹീം കേല്യാ। ॥ ൨ ॥
സന്മുഖപണ ചുകേനാ തേം । കാംഹീം കേല്യാ। ॥ ൨ ॥
ബൈസലേം മാണൂസ ഉഠോന ഗേലേം । തേഥേം ആകാശചി രാഹിലേം ।
ആകാശ ചഹുംകഡേ പാഹിലേം । തരീ സന്മുഖചി ആഹേ ॥ ൩ ॥
ആകാശ ചഹുംകഡേ പാഹിലേം । തരീ സന്മുഖചി ആഹേ ॥ ൩ ॥
ജികഡേതികഡേ പ്രാണീ പളോന ജാതേം । തികഡേ ആകാശചി ഭോവതേം ।
ബളേം ആകാശാബാഹേര । കൈസേം ജാവേം ॥ ൪ ॥
ബളേം ആകാശാബാഹേര । കൈസേം ജാവേം ॥ ൪ ॥
ജികഡേതികഡേ പ്രാണീ പാഹേ । തികഡേ തേം സന്മുഖചി ആഹേ ।
സമസ്താംചേം മസ്തകീം രാഹേ । മാധ്യാനീം മാര്തംഡ ജൈസാ ॥ ൫ ॥
സമസ്താംചേം മസ്തകീം രാഹേ । മാധ്യാനീം മാര്തംഡ ജൈസാ ॥ ൫ ॥
പരീ തോ ആഹേ യേകദേസീ । ദൃഷ്ടാംത ന ഘഡേ വസ്തുസീ ।
കാംഹീം യേക ചമത്കാരാസീ । ദേഉനീ പാഹിലേം ॥ ൬ ॥
കാംഹീം യേക ചമത്കാരാസീ । ദേഉനീ പാഹിലേം ॥ ൬ ॥
നാനാ തീര്ഥേം നാനാ ദേസീം । കഷ്ടത ജാവേം പാഹാവ്യാസീ ।
തൈസേം ന ലഗേ പരബ്രഹ്മാസീ । ബൈസലേം ഠാഈം ॥ ൭ ॥
തൈസേം ന ലഗേ പരബ്രഹ്മാസീ । ബൈസലേം ഠാഈം ॥ ൭ ॥
പ്രാണീ ബൈസോനീച രാഹാതാം । അഥവാ ബഹുത പളോന ജാതാം ।
പരബ്രഹ്മ തേം തത്വതാം । സമാഗമേം ॥ ൮ ॥
പരബ്രഹ്മ തേം തത്വതാം । സമാഗമേം ॥ ൮ ॥
പക്ഷീ അംതരാളീം ഗേലാം । ഭോവതേം ആകാശചി തയാലാ ।
തൈസേ ബ്രഹ്മ പ്രാണീയാലാ । വ്യാപൂന ആഹേ ॥ ൯ ॥
തൈസേ ബ്രഹ്മ പ്രാണീയാലാ । വ്യാപൂന ആഹേ ॥ ൯ ॥
പരബ്രഹ്മ പോകള ഘനദാട । ബ്രഹ്മ സേവടാചാ സേവട ।
ജ്യാസീ ത്യാസീ ബ്രഹ്മ നീട । സര്വകാള ॥ ൧൦ ॥
ജ്യാസീ ത്യാസീ ബ്രഹ്മ നീട । സര്വകാള ॥ ൧൦ ॥
ദൃശ്യാ സബാഹേ അംതരീം । ബ്രഹ്മ ദാടലേം ബ്രഹ്മാംഡോദരീം ।
ആരേ ത്യാ വിമളാചീ സരീ । കോണാസ ദ്യാവീ ॥ ൧൧ ॥
ആരേ ത്യാ വിമളാചീ സരീ । കോണാസ ദ്യാവീ ॥ ൧൧ ॥
വൈകുംഠകൈളാസസ്വര്ഗലോകീം । ഇംദ്രലോകീം ചൌദാ ലോകീം ।
പന്നഗാദികപാതാളലോകീം । തേഥേംചി ആഹേ ॥ ൧൨ ॥
പന്നഗാദികപാതാളലോകീം । തേഥേംചി ആഹേ ॥ ൧൨ ॥
കാസീപാസൂന രാമേശ്വര । ആവഘേം ദാടലേം അപാര ।
പരതാ പരതാ പാരാവാര । ത്യാസ നാഹീം ॥ ൧൩ ॥
പരതാ പരതാ പാരാവാര । ത്യാസ നാഹീം ॥ ൧൩ ॥
പരബ്രഹ്മ തേം യേകലേം । യേകദാംചി സകളാംസീ വ്യാപിലേ ।
സകളാംസ സ്പര്ശോന രാഹിലേം । സകളാം ഠാഈം ॥ ൧൪ ॥
സകളാംസ സ്പര്ശോന രാഹിലേം । സകളാം ഠാഈം ॥ ൧൪ ॥
പരബ്രഹ്മ പാഉസേം ഭിജേനാ । അഥവാ ചിഖലാനേം ഭരേനാ ।
പുരാമധേം പരീ വാഹേനാ । പുരാസമാഗമേം ॥ ൧൫ ॥
പുരാമധേം പരീ വാഹേനാ । പുരാസമാഗമേം ॥ ൧൫ ॥
യേകസരേം സന്മുക വിമുഖ । വാമ സവ്യ ദോഹിംകഡേ യേക ।
ആര്ധഊര്ധ പ്രാണീ സകളീക । വ്യാപൂന ആഹേ ॥ ൧൬ ॥
ആര്ധഊര്ധ പ്രാണീ സകളീക । വ്യാപൂന ആഹേ ॥ ൧൬ ॥
ആകാശാചാ ഡോഹോ ഭരലാ । കദാപീ നാഹീം ഉചംബളലാ ।
അസംഭാവ്യ പസരലാ । ജികഡേ തികഡേ ॥ ൧൭ ॥
അസംഭാവ്യ പസരലാ । ജികഡേ തികഡേ ॥ ൧൭ ॥
യേകജിനസി ഗഗന ഉദാസ । ജേഥേം നാഹീം ദൃശ്യഭാസ ।
ഭാസേംവിണ നിരാഭാസ । പരബ്രഹ്മ ജാണാവേം ॥ ൧൮ ॥
ഭാസേംവിണ നിരാഭാസ । പരബ്രഹ്മ ജാണാവേം ॥ ൧൮ ॥
സംതസാധുമഹാനുഭാവാം । ദേവദാനവമാനവാം ।
ബ്രഹ്മ സകളാംസീ വിസാംവാ । വിശ്രാംതിഠാവ ॥ ൧൯ ॥
ബ്രഹ്മ സകളാംസീ വിസാംവാ । വിശ്രാംതിഠാവ ॥ ൧൯ ॥
കോണേകഡേ സേവടാ ജാവേം । കോണേകഡേ കായേ പാഹാവേം ।
അസംഭാവ്യ തേം നേമാവേം । കായേ മ്ഹണോനീ ॥ ൨൦ ॥
അസംഭാവ്യ തേം നേമാവേം । കായേ മ്ഹണോനീ ॥ ൨൦ ॥
സ്ഥൂള നവ്ഹേ സൂക്ഷ്മ നവ്ഹേ । കാംഹീം യേകാസാരിഖേം നവ്ഹേ ।
ജ്ഞാനദൃഷ്ടീവിണ നവ്ഹേ സമധാന ॥ ൨൧ ॥
ജ്ഞാനദൃഷ്ടീവിണ നവ്ഹേ സമധാന ॥ ൨൧ ॥
പിംഡബ്രഹ്മാംഡനിരാസ । മഗ തേം ബ്രഹ്മ നിരാഭാസ ।
യേഥൂന തേഥവരീ അവകാസ । ഭകാസരൂപ ॥ ൨൨ ॥
യേഥൂന തേഥവരീ അവകാസ । ഭകാസരൂപ ॥ ൨൨ ॥
ബ്രഹ്മ വ്യാപക ഹേം തോ ഖരേം । ദൃശ്യ ആഹേ തോം ഹേം ഉത്തരേം ।
വ്യാപേംവിണ കോണ്യാ പ്രകാരേം । വ്യാപക മ്ഹണാവേം ॥ ൨൩ ॥
വ്യാപേംവിണ കോണ്യാ പ്രകാരേം । വ്യാപക മ്ഹണാവേം ॥ ൨൩ ॥
ബ്രഹ്മാസീ ശബ്ദചി ലാഗേനാ । കല്പനാ കല്പൂം ശകേനാ ।
കല്പനേതീത നിരംജനാ । വിവേകേം വോളഖാവേം ॥ ൨൪ ॥
കല്പനേതീത നിരംജനാ । വിവേകേം വോളഖാവേം ॥ ൨൪ ॥
ശുദ്ധ സാര ശ്രവണ । ശുദ്ധ പ്രത്യയാചേം മനന ।
വിജ്ഞാനീ പാവതാം ഉന്മന । സഹജചി ഹോതേം ॥ ൨൫ ॥
വിജ്ഞാനീ പാവതാം ഉന്മന । സഹജചി ഹോതേം ॥ ൨൫ ॥
ജാലേം സാധനാചേം ഫള । സംസാര ജാലാ സഫള ।
നിര്ഗുണ ബ്രഹ്മ തേം നിശ്ചള । അംതരീം ബിംബലേം ॥ ൨൬ ॥
നിര്ഗുണ ബ്രഹ്മ തേം നിശ്ചള । അംതരീം ബിംബലേം ॥ ൨൬ ॥
ഹിസേബ ജാലാ മായേചാ । ജാലാ നിവാഡാ തത്വാംചാ ।
സാധ്യ ഹോതാം സാധനാചാ । ഠാവ നാഹീം ॥ ൨൭ ॥
സാധ്യ ഹോതാം സാധനാചാ । ഠാവ നാഹീം ॥ ൨൭ ॥
സ്വപ്നീം ജേം ജേം ദേഖിലേം । തേം തേം ജാഗൃതീസ ഉഡാലേം ।
സഹജചി അനുര്വാച്യ ജാലേം । ബോലതാം ന യേ ॥ ൨൮ ॥
സഹജചി അനുര്വാച്യ ജാലേം । ബോലതാം ന യേ ॥ ൨൮ ॥
ഐസേം ഹേം വിവേകേം ജാണാവേം । പ്രത്യയേം ഖുണേംസീ ബാണാവേം ।
ജന്മമൃത്യാച്യാ നാംവേം । സുന്യാകാര ॥ ൨൯ ॥
ജന്മമൃത്യാച്യാ നാംവേം । സുന്യാകാര ॥ ൨൯ ॥
ഭക്താംചേനി സാഭിമാനേം । കൃപാ കേലീ ദാശരഥീനേം ।
സമര്ഥകൃപേചീം വചനേം । തോ ഹാ ദാസബോധ ॥ ൩൦ ॥
സമര്ഥകൃപേചീം വചനേം । തോ ഹാ ദാസബോധ ॥ ൩൦ ॥
വീസ ദശക ദാസബോധ । ശ്രവണദ്വാരേം ഘേതാം ശോധ ।
മനകര്ത്യാസ വിശദ । പരമാര്ഥ ഹോതോ ॥ ൩൧ ॥
മനകര്ത്യാസ വിശദ । പരമാര്ഥ ഹോതോ ॥ ൩൧ ॥
വീസ ദശക ദോനീസേം സമാസ । സാധകേം പാഹാവേം സാവകാസ ।
വിവരതം വിശേഷാവിശേഷ । കളോം ലാഗേ ॥ ൩൨ ॥
വിവരതം വിശേഷാവിശേഷ । കളോം ലാഗേ ॥ ൩൨ ॥
ഗ്രംഥാചേം കരാവേംസ്തവന । സ്തവനാചേം കായേ പ്രയോജന ।
യേഥേം പ്രത്യയാസ കാരണ । പ്രത്യയോ പാഹാവാ ॥ ൩൩ ॥
യേഥേം പ്രത്യയാസ കാരണ । പ്രത്യയോ പാഹാവാ ॥ ൩൩ ॥
ദേഹേ തംവ പാംചാ ഭൂതാംചാ । കര്താ ആത്മാ തേഥീംചാ ।
ആണീ കവിത്വപ്രകാര മനുശാചാ । കാശാവരുനീ ॥ ൩൪ ॥
ആണീ കവിത്വപ്രകാര മനുശാചാ । കാശാവരുനീ ॥ ൩൪ ॥
സകള കരണേം ജഗദീശാചേം । ആണീ കവിത്വചി കായ മാനുശാചേം ।
ഐശാ അപ്രമാണ ബോലണ്യാചേം കായേ ഘാവേം ॥ ൩൫ ॥
ഐശാ അപ്രമാണ ബോലണ്യാചേം കായേ ഘാവേം ॥ ൩൫ ॥
സകള ദേഹ്യാചാ ഝാഡാ കേലാ । തത്വസമുദാവ ഉഡാലാ ।
തേഥേം കോണ്യാ പദാര്ഥാലാ । ആപുലേം മ്ഹണാവേം ॥ ൩൬ ॥
തേഥേം കോണ്യാ പദാര്ഥാലാ । ആപുലേം മ്ഹണാവേം ॥ ൩൬ ॥
ഐസീം ഹേം വിചാരാചീം കാമേം । ഉഗേംച ഭ്രമോം നയേ ഭ്രമേം ।
ജഗദേശ്വരേം അനുക്രമേം । സകള കേലേം ॥ ൩൭ ॥
ജഗദേശ്വരേം അനുക്രമേം । സകള കേലേം ॥ ൩൭ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ വിമളബ്രഹ്മനിരൂപണനാമ സമാസ ദഹാവാ ॥ ॥
ദശക വിസാവാ സമാപ്ത ॥