ସମାସ ପହିଲା : ଗଣେଶସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ଗଣେଶସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ତିସରା : ଶାରଦାସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଚଵଥା : ସଦ୍ଗୁରୁସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ସଂତସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଶ୍ରୋତେଜନସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ସାତଵା : କଵେଶ୍ଵରସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ସଭାସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ନଵଵା : ପରମାର୍ଥସ୍ତଵନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ନରଦେହସ୍ତଵନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ୍ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ପୂର୍ଣାପୂର୍ଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ପ୍ରାଣୀଵ୍ଯାପକ ମନ ଵ୍ଯାପକ । ପୃଥ୍ଵୀ ଵ୍ଯାପକ ତେଜ ଵ୍ଯାପକ ।
ଵାଯୋ ଆକାଶ ତ୍ରିଗୁଣ ଵ୍ଯାପକ । ଅଂତରାତ୍ମା ମୂଳମାଯା ॥ ୧ ॥
ଵାଯୋ ଆକାଶ ତ୍ରିଗୁଣ ଵ୍ଯାପକ । ଅଂତରାତ୍ମା ମୂଳମାଯା ॥ ୧ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ଵ୍ଯାପକ । ଐସେଂ ଅଵଘେଂଚ ଵ୍ଯାପକ ।
ତରୀ ହେଂ ସଗଟ କିଂ କାଯେ ଯେକ । ଭେଦ ଆହେ ॥ ୨ ॥
ତରୀ ହେଂ ସଗଟ କିଂ କାଯେ ଯେକ । ଭେଦ ଆହେ ॥ ୨ ॥
ଆତ୍ମା ଆଣି ନିରଂଜନ । ଯେଣେଂହି ଵାଟତୋ ଅନୁମାନ ।
ଆତ୍ମା ସଗୁଣ କିଂ ନିର୍ଗୁଣ । ଆଣି ନିରଂଜନ ॥ ୩ ॥
ଆତ୍ମା ସଗୁଣ କିଂ ନିର୍ଗୁଣ । ଆଣି ନିରଂଜନ ॥ ୩ ॥
ଶ୍ରୋତା ସଂଦେହୀଂ ପଦିଲା । ତେଣେଂ ସଂଦେହ ଵାଢଲା ।
ଅନୁମାନ ଧରୂନ ବୈସଲା । କୋଣ ତୋ କୈସା ॥ ୪ ॥
ଅନୁମାନ ଧରୂନ ବୈସଲା । କୋଣ ତୋ କୈସା ॥ ୪ ॥
ଐକା ପହିଲୀ ଆଶଂକା । ଅଵଘା ଗଲ୍ବଲା କରୂଂ ନକା ।
ପ୍ରଗଟ କରୂନ ଵିଵେକା । ପ୍ରତ୍ଯଯେ ପାହାଵା ॥ ୫ ॥
ପ୍ରଗଟ କରୂନ ଵିଵେକା । ପ୍ରତ୍ଯଯେ ପାହାଵା ॥ ୫ ॥
ଶରୀପାଡେଂ ସାମର୍ଥ୍ଯପାଡେଂ । ପ୍ରାଣୀ ଵ୍ଯାପ କରୀ ନିଵାଡେଂ ।
ପରୀ ପାହତାଂ ମନାଯେଵଢେଂ । ଚପଳ ନାହୀଂ ॥ ୬ ॥
ପରୀ ପାହତାଂ ମନାଯେଵଢେଂ । ଚପଳ ନାହୀଂ ॥ ୬ ॥
ଚପଳପଣ ଯେକଦେସୀ । ପୂର୍ଣ ଵ୍ଯାପକତା ନଵ୍ହେ ତ୍ଯାସୀ ।
ପାହାତାଂ ପୃଥ୍ଵୀଚ୍ଯା ଵ୍ଯାପାସୀ । ସୀମା ଆହେ ॥ ୭ ॥
ପାହାତାଂ ପୃଥ୍ଵୀଚ୍ଯା ଵ୍ଯାପାସୀ । ସୀମା ଆହେ ॥ ୭ ॥
ତୈସେଂଚି ଆପ ଆଣି ତେଜ । ଅପୂର୍ଣ ଦିସତୀ ସହଜ ।
ଵାଯୋ ଚପଳ ସମଜ । ଯେକଦେସୀ ॥ ୮ ॥
ଵାଯୋ ଚପଳ ସମଜ । ଯେକଦେସୀ ॥ ୮ ॥
ଗଗନ ଆଣି ନିରଂଜନ । ତେଂ ପୂର୍ଣ ଵ୍ଯାପକ ସଘନ ।
କୋଣୀଯେକ ଅନୁମାନ । ତେଥେଂ ଅସେଚିନା ॥ ୯ ॥
କୋଣୀଯେକ ଅନୁମାନ । ତେଥେଂ ଅସେଚିନା ॥ ୯ ॥
ତ୍ରିଗୁଣ ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ମାଯା । ମାଈକ ଜାଈଲ ଵିଲଯା ।
ଅପୂର୍ଣ ଯେକଦେସୀ ତଯା । ପୂର୍ଣ ଵ୍ଯାପକତା ନ ଘଡେ ॥ ୧୦ ॥
ଅପୂର୍ଣ ଯେକଦେସୀ ତଯା । ପୂର୍ଣ ଵ୍ଯାପକତା ନ ଘଡେ ॥ ୧୦ ॥
ଆତ୍ମା ଆଣି ନିରଂଜନ । ହେଂ ଦୋହିକଡେ ନାମାଭିଧାନ ।
ଅର୍ଥାନ୍ଵଯେ ସମଜୋନ । ବୋଲଣେଂ କରାଵେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଅର୍ଥାନ୍ଵଯେ ସମଜୋନ । ବୋଲଣେଂ କରାଵେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଆତ୍ମା ମନ ଅତ୍ଯଂତ ଚପଳ । ତରୀ ହେଂ ଵ୍ଯାପକ ନଵ୍ହେଚି କେଵଳ ।
ସୁଚିତ ଅଂତଃକର୍ଣ ନିଵଳ । କରୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୨ ॥
ସୁଚିତ ଅଂତଃକର୍ଣ ନିଵଳ । କରୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଅଂତରାଳୀଂ ପାହାତାଂ ପାତାଳୀ ନାହୀଂ । ପାତାଳୀଂ ପାହାତାଂ ଅଂତରାଳୀଂ ନାହୀଂ ।
ପୂର୍ଣପଣେଂ ଵସତ ନାହୀଂ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ପୂର୍ଣପଣେଂ ଵସତ ନାହୀଂ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ପୁଢେଂ ପାହାତାଂ ମାଗେଂ ନାହୀଂ । ମାଗେଂ ପାହାତାଂ ପୁଢେଂ ନାହୀଂ ।
ଵାମ ସଵ୍ଯ ଵ୍ଯାପ ନାହୀଂ । ଦଶଦିଶା ॥ ୧୪ ॥
ଵାମ ସଵ୍ଯ ଵ୍ଯାପ ନାହୀଂ । ଦଶଦିଶା ॥ ୧୪ ॥
ଚହୁଂକଡେ ନିଶାଣେଂ ମାଂଡାଵୀଂ । ଯେକସରୀଂ କୈସୀଂ ସିଵାଵୀଂ ।
ଯାକାରଣେଂ ସମଜୋନ ଉଗଵୀ । ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ଆପଣାସୀ ॥ ୧୫ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସମଜୋନ ଉଗଵୀ । ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ଆପଣାସୀ ॥ ୧୫ ॥
ସୂର୍ଯ ଆଲା ପ୍ରତିବିଂବଲା । ହାହି ଦୃଷ୍ଟାଂତ ନ ଘଡେ ଵସ୍ତୁଲା ।
ଵସ୍ତୁରୂପ ନିର୍ଗୁଣାଲା । ମ୍ହଣିଜେତ ଆହେ ॥ ୧୬ ॥
ଵସ୍ତୁରୂପ ନିର୍ଗୁଣାଲା । ମ୍ହଣିଜେତ ଆହେ ॥ ୧୬ ॥
ଘଟାକାଶ ମଠକାଶ । ହାହି ଦୃଷ୍ଟାଂତ ଵିଶେଷ ।
ତୁଳୂଂ ଜାତାଂ ନିର୍ଗୁଣାସ । ସାମ୍ଯତା ଯେତେ ॥ ୧୭ ॥
ତୁଳୂଂ ଜାତାଂ ନିର୍ଗୁଣାସ । ସାମ୍ଯତା ଯେତେ ॥ ୧୭ ॥
ବ୍ରହ୍ମୀଂଚା ଅଂଶ ଆକାଶ । ଆଣୀ ଆତ୍ମ୍ଯାଚା ଅଂଶ ମାନସ ।
ଦୋହୀଂଚା ଅନୁଭଵ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ । ଯେଥେଂ ଘ୍ଯାଵା ॥ ୧୮ ॥
ଦୋହୀଂଚା ଅନୁଭଵ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ । ଯେଥେଂ ଘ୍ଯାଵା ॥ ୧୮ ॥
ଗଗନ ଆଣି ହେଂ ମନ । କୈସେ ହୋତୀ ସମାନ ।
ମନନସୀଳ ମହାଜନ । ସକଳହି ଜାଣତୀ ॥ ୧୯ ॥
ମନନସୀଳ ମହାଜନ । ସକଳହି ଜାଣତୀ ॥ ୧୯ ॥
ମନ ହେଂ ପୁଢେଂ ଵାଵଡେ । ମାଗେଂ ଆଵଘେଂଚି ରିତେଂ ପଡେ ।
ପୂର୍ଣ ଗଗନାସ ସାମ୍ଯତା ଘଡେ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ପୂର୍ଣ ଗଗନାସ ସାମ୍ଯତା ଘଡେ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମଚି ଅଚଳ । ଆଣି ପର୍ଵତାସହି ମ୍ହଣତୀ ଅଚଳ ।
ଦିନୀହୀ ଯେକ କେଵଳ । ହେଂ କୈସେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଦିନୀହୀ ଯେକ କେଵଳ । ହେଂ କୈସେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଜ୍ଞାନ ଵିଜ୍ଞାନ ଵିପରିତଜ୍ଞାନ । ତିନୀ କୈସୀଂ ହୋତୀ ସମାନ ।
ଯାଚା ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ମନନ । କରୂନ ପାହାଵା ॥ ୨୨ ॥
ଯାଚା ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ମନନ । କରୂନ ପାହାଵା ॥ ୨୨ ॥
ଜ୍ଞାନ ମ୍ହଣିଜେ ଜାଣଣେଂ । ଅଜ୍ଞାନ ମ୍ହଣିଜେ ନେଣଣେଂ ।
ଵିପରିତଜ୍ଞାନ ମ୍ହଣିଜେ ଦେଖଣେଂ । ଯେକାଚେଂ ଯେକ ॥ ୨୩ ॥
ଵିପରିତଜ୍ଞାନ ମ୍ହଣିଜେ ଦେଖଣେଂ । ଯେକାଚେଂ ଯେକ ॥ ୨୩ ॥
ଜାଣଣେଂ ନେଣଣେଂ ଵେଗଳେଂ କେଲେଂ । ଢୋବଳେଂ ପଂଚଭୂତିକ ଉରଲେଂ ।
ଵିପରୀତଜ୍ଞାନ ସମଜଲେଂ । ପାହିଜେ ଜୀଵୀଂ ॥ ୨୪ ॥
ଵିପରୀତଜ୍ଞାନ ସମଜଲେଂ । ପାହିଜେ ଜୀଵୀଂ ॥ ୨୪ ॥
ଦ୍ରଷ୍ଟା ସାକ୍ଷୀ ଅଂତରାତ୍ମା । ଜୀଵାତ୍ମାଚୀ ହୋଯେ ଶିଵାତ୍ମା ।
ପୁଢେଂ ଶିଵାତ୍ମା ତୋଚି ଜୀଵାତ୍ମା । ଜନ୍ମ ଘେତୋ ॥ ୨୫ ॥
ପୁଢେଂ ଶିଵାତ୍ମା ତୋଚି ଜୀଵାତ୍ମା । ଜନ୍ମ ଘେତୋ ॥ ୨୫ ॥
ଆତ୍ମତ୍ଵୀଂ ଜନ୍ମମରଣ ଲାଗେ । ଆତ୍ମତ୍ଵୀଂ ଜନ୍ମମରଣ ନ ଭଂଗେ ।
ସଂଭଵାମି ଯୁଗେ ଯୁଗେ । ଐସେ ହେଂ ଵଚନ ॥ ୨୬ ॥
ସଂଭଵାମି ଯୁଗେ ଯୁଗେ । ଐସେ ହେଂ ଵଚନ ॥ ୨୬ ॥
ଜୀଵ ଯେକଦେସୀ ନର । ଵିଚାରେଂ ଜାଲା ଵିଶ୍ଵଂଭର ।
ଵିଶ୍ଵଂଭରାସ ସଂସାର । ଚୁକେନା କୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ଵିଶ୍ଵଂଭରାସ ସଂସାର । ଚୁକେନା କୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ଜ୍ଞାନ ଆଣି ଅଜ୍ଞାନ । ଵୃତ୍ତିରୂପେଂ ହେଂ ସମାନ ।
ନିଵୃତ୍ତିରୂପେଂ ଵିଜ୍ଞାନ । ଜାଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୨୮ ॥
ନିଵୃତ୍ତିରୂପେଂ ଵିଜ୍ଞାନ । ଜାଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୨୮ ॥
ଜ୍ଞାନେଂ ଯେଵଢେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ କେଲେଂ । ଜ୍ଞାନେଂ ଯେଵଢେଂ ଵାଢଵିଲେଂ ।
ନାନା ଵିକାରାଚେଂ ଵଳଲେଂ । ତେଂ ହେଂ ଜ୍ଞାନ ॥ ୨୯ ॥
ନାନା ଵିକାରାଚେଂ ଵଳଲେଂ । ତେଂ ହେଂ ଜ୍ଞାନ ॥ ୨୯ ॥
ଆଠଵେଂ ଦେହ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଚେଂ । ତେଂ ହେଂ ଜ୍ଞାନ ସାଚେଂ ।
ଵିଜ୍ଞାନରୂପ ଵିଦେହାଚେଂ । ପଦ ପାଵିଜେ ॥ ୩୦ ॥
ଵିଜ୍ଞାନରୂପ ଵିଦେହାଚେଂ । ପଦ ପାଵିଜେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ପୂର୍ଣାପୂର୍ଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ପହିଲା ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ସୃଷ୍ଟୀତ୍ରିଵିଧଲକ୍ଷଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ମୂଳମାଯା ନସ୍ତାଂ ଚଂଚଳ । ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ନିଶ୍ଚଳ ।
ଜୈସେଂ ଗଗନ ଅଂତରାଳ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧ ॥
ଜୈସେଂ ଗଗନ ଅଂତରାଳ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୧ ॥
ଦୃଶ୍ଯ ଆଲେଂ ଆଣି ଗେଲେଂ । ପରୀ ତେଂ ବ୍ରହ୍ମ ସଂଚଲେଂ ।
ଜୈସେଂ ଗଗନ କୋଂଦାଟଲେଂ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୨ ॥
ଜୈସେଂ ଗଗନ କୋଂଦାଟଲେଂ । ଚହୁଂକଡେ ॥ ୨ ॥
ଜିକଡେ ପାହାଵେଂ ତିକଡେ ଅପାର । କୋଣେକଡେ ନାହୀଂ ପାର ।
ଯେକଜିନସୀ ସ୍ଵତଂତ୍ର । ଦୁସରେଂ ନାହୀଂ ॥ ୩ ॥
ଯେକଜିନସୀ ସ୍ଵତଂତ୍ର । ଦୁସରେଂ ନାହୀଂ ॥ ୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡାଵରତେଂ ବୈସାଵେଂ । ଅଵକାଶ ଭକାସ ଅଵଲୋକାଵେଂ ।
ତେଥେଂ ଚଂଚଳ ଵ୍ଯାପକାଚ୍ଯା ନାଂଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୪ ॥
ତେଥେଂ ଚଂଚଳ ଵ୍ଯାପକାଚ୍ଯା ନାଂଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୪ ॥
ଦୃଶ୍ଯ ଵିଵେକେଂ କାଢିଲେଂ । ମଗ ପରବ୍ରହ୍ମ କୋଂଦାଟଲେଂ ।
କୋଣାସୀଚ ଅନୁମାନଲେଂ । ନାହୀଂ କଦା ॥ ୫ ॥
କୋଣାସୀଚ ଅନୁମାନଲେଂ । ନାହୀଂ କଦା ॥ ୫ ॥
ଅଧୋର୍ଧ ପାହାତାଂ ଚହୁଂକଡେ । ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ ଜିକଡେ ତିକଡେ ।
ମନ ଧାଂଵେଲ କୋଣେକଡେ । ଅଂତ ପାହାଵଯା ॥ ୬ ॥
ମନ ଧାଂଵେଲ କୋଣେକଡେ । ଅଂତ ପାହାଵଯା ॥ ୬ ॥
ଦୃଶ୍ଯ ଚଳେ ବ୍ରହ୍ମ ଚଳେନା । ଦୃଶ୍ଯ କଳେ ବ୍ରହ୍ମ କଳେନା ।
ଦୃଶ୍ଯ ଆକଳେ ବ୍ରହ୍ମ ଆକଳେନା । କଲ୍ପନେସୀ ॥ ୭ ॥
ଦୃଶ୍ଯ ଆକଳେ ବ୍ରହ୍ମ ଆକଳେନା । କଲ୍ପନେସୀ ॥ ୭ ॥
କଲ୍ପନା ମ୍ହଣିଜେ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ବ୍ରହ୍ମ ଦାଟଲେ ଠାଈଂଚା ଠାଈଂ ।
ଵାକ୍ଯାର୍ଥ ଵିଵରତ ଜାଈ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୮ ॥
ଵାକ୍ଯାର୍ଥ ଵିଵରତ ଜାଈ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୮ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମାଯେଵଢେଂ ଥୋର ନାହୀଂ । ଶ୍ରଵଣାପରତେଂ ସାଧନ ନାହୀଂ ।
କଳଲ୍ଯାଵିଣ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ସମାଧାନ ॥ ୯ ॥
କଳଲ୍ଯାଵିଣ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ । ସମାଧାନ ॥ ୯ ॥
ପିପ୍ଲୀକାମାର୍ଗେଂ ହଳୁ ହଳୁ ଘଡେ । ଵିହଂଗମେଂ ଫଳାସୀ ଗାଂଠୀ ପଡେ ।
ସାଧକ ମନନୀଂ ପଵାଡେ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୧୦ ॥
ସାଧକ ମନନୀଂ ପଵାଡେ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୧୦ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମାସାରିଖେଂ ଦୁସରେଂ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ଖରେଂ ।
ନିଂଦା ଆଣି ସ୍ତୁତିଉତ୍ତରେଂ । ପରବ୍ରହ୍ମୀଂ ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ନିଂଦା ଆଣି ସ୍ତୁତିଉତ୍ତରେଂ । ପରବ୍ରହ୍ମୀଂ ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଐସେ ପରବ୍ରହ୍ମ ଯେକଜିନସୀ । କାଂହୀଂ ତୁଳେନା ତଯାସୀ ।
ମାନୁଭଵ ପୁଣ୍ଯରାସୀ । ତେଥେଂ ପଵାଡତୀ ॥ ୧୨ ॥
ମାନୁଭଵ ପୁଣ୍ଯରାସୀ । ତେଥେଂ ପଵାଡତୀ ॥ ୧୨ ॥
ଚଂଚଳେଂ ହୋତେ ଦୁଃଖପ୍ରାପ୍ତୀ । ନିଶ୍ଚଳାଯେଵଡୀ ନାହୀଂ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ।
ନିଶ୍ଚଳ ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପାହାତୀ । ମାହାନୁଭାଵ ॥ ୧୩ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପାହାତୀ । ମାହାନୁଭାଵ ॥ ୧୩ ॥
ମୁଳାପାସୂନ ଶେଵଟଵରୀ । ଵିଚାରଣା କେଲୀଚ କରୀ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯାଚା ନିଶ୍ଚଯୋ ଅଂତରୀଂ । ତଯାସୀଚ ଫାଵେ ॥ ୧୪ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯାଚା ନିଶ୍ଚଯୋ ଅଂତରୀଂ । ତଯାସୀଚ ଫାଵେ ॥ ୧୪ ॥
କଲ୍ପନେଚି ସୃଷ୍ଟୀ ଜାଲୀ । ତ୍ରିଵିଧ ପ୍ରକାରେଂ ଭାସଲୀ ।
ତିକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧୀନେଂ ଆଣିଲୀ । ପାହିଜେ ମନା ॥ ୧୫ ॥
ତିକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧୀନେଂ ଆଣିଲୀ । ପାହିଜେ ମନା ॥ ୧୫ ॥
ମୂଳମାଯେପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣ । ଅଵଘେଂ ଯେକଦେସୀ ଲକ୍ଷଣ ।
ପାଂଚା ଭୂତାଂଚା ଢୋବଳା ଗୁଣ । ଦିସତ ଆହେ ॥ ୧୬ ॥
ପାଂଚା ଭୂତାଂଚା ଢୋବଳା ଗୁଣ । ଦିସତ ଆହେ ॥ ୧୬ ॥
ପୃଥ୍ଵୀପାସୂନ ଚ୍ଯାରୀ ଖାଣୀ । ଚତ୍ଵାର ଵେଗଳାଲୀ କରଣୀ ।
ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚି ଚାଲୀ ଯେଥୁନୀ । ପୁଢେଂ ନାହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚି ଚାଲୀ ଯେଥୁନୀ । ପୁଢେଂ ନାହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ସୃଷ୍ଟୀଚେଂ ଵିଵିଧ ଲକ୍ଷଣ । ଵିଶଦ କରୂଂ ନିରୂପଣ ।
ଶ୍ରୋତୀଂ ସୁଚିତ ଅଂତଃକର୍ଣ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୮ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ ସୁଚିତ ଅଂତଃକର୍ଣ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୮ ॥
ମୂଳମାଯା ଜାଣୀଵେଚୀ । ମୁଳୀଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ କଲ୍ପନେଚୀ ।
ଜୈସୀ ସ୍ଥିତୀ ପରେ ଵାଚେଚୀ । ତଦ୍ରୂପଚି ତେ ॥ ୧୯ ॥
ଜୈସୀ ସ୍ଥିତୀ ପରେ ଵାଚେଚୀ । ତଦ୍ରୂପଚି ତେ ॥ ୧୯ ॥
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀଚେଂ ମୂଳ । ତେ ହେ ମୂଳମାଯାଚ କେଵଳ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପ ବୀଜ ସକଳ । ମୁଳୀଂଚ ଆହେ ॥ ୨୦ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପ ବୀଜ ସକଳ । ମୁଳୀଂଚ ଆହେ ॥ ୨୦ ॥
ଜଡ ପଦାର୍ଥ ଚେତଵିତେଂ ତେଂ । ମ୍ହଣୌନ ଚୈତନ୍ଯ ବୋଲିଜେତେଂ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପେଂ ସଂକେତେଂ । ସମଜୋନ ଘ୍ଯାଵୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପେଂ ସଂକେତେଂ । ସମଜୋନ ଘ୍ଯାଵୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ପ୍ରକୃତୀ ପୁରୁଷାଚା ଵିଚାର । ଅର୍ଧନାରୀନଟେଶ୍ଵର ।
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀଚା ଵିଚାର । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀଚା ଵିଚାର । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଗୁପ୍ତ ତ୍ରିଗୁଣାଚେଂ ଗୂଢତ୍ଵ । ମ୍ହଣୌନ ସଂକେତ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵ ।
ଗୁପ୍ତରୂପେଂ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵ । ତେଥେଂଚି ଵସେ ॥ ୨୩ ॥
ଗୁପ୍ତରୂପେଂ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵ । ତେଥେଂଚି ଵସେ ॥ ୨୩ ॥
ଜେଥୂନ ଗୁଣ ପ୍ରଗଟତୀ । ତୀସ ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ମ୍ହଣତୀ ।
ତ୍ରିଗୁଣାଚୀଂ ରୂପେଂ ସମଜତୀ । ଧନ୍ଯ ତେ ସାଧୁ ॥ ୨୪ ॥
ତ୍ରିଗୁଣାଚୀଂ ରୂପେଂ ସମଜତୀ । ଧନ୍ଯ ତେ ସାଧୁ ॥ ୨୪ ॥
ଗୁପ୍ତରୂପେଂ ଗୁଣସୌମ୍ଯ । ମ୍ହଣୌନି ବୋଲିଜେ ଗୁଣସାମ୍ଯ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମ ସଂକେତ ଅଗମ୍ଯ । ବହୁତାଂସ କୈଂଚା ॥ ୨୫ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ସଂକେତ ଅଗମ୍ଯ । ବହୁତାଂସ କୈଂଚା ॥ ୨୫ ॥
ମୂଳମାଯେପାସୂନ ତ୍ରିଗୁଣ । ଚଂଚଳ ଯେକଦେସୀ ଲକ୍ଷଣ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପାହାତାଂ ଖୂଣ । ଅଂତରୀଂ ଯେତେ ॥ ୨୬ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପାହାତାଂ ଖୂଣ । ଅଂତରୀଂ ଯେତେ ॥ ୨୬ ॥
ପୁଢେଂ ପଂଚଭୂତାଂଚୀଂ ବଂଡେଂ । ଵାଢଲୀଂ ଵିଶାଳେଂ ଉଦଂଡେଂ ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଂ ନଵଖଂଡେଂ । ଵସୁଂଧରା ହେ ॥ ୨୭ ॥
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଂ ନଵଖଂଡେଂ । ଵସୁଂଧରା ହେ ॥ ୨୭ ॥
ତ୍ରିଗୁଣାପାସୂନ ପୃଥ୍ଵୀଵରୀ । ଦୁସର୍ଯା ଜିନସାନ୍ଯାଚୀ ପରୀ ।
ଦୋନୀ ଜିନସ ଯାଉପରୀ । ତିସରା ଐକା ॥ ୨୮ ॥
ଦୋନୀ ଜିନସ ଯାଉପରୀ । ତିସରା ଐକା ॥ ୨୮ ॥
ପୃଥ୍ଵୀ ନାନା ଜିନସାଚେଂ ବୀଜ । ଅଂଡଜ ଜାରଜ ଶ୍ଵେତଜ ଉଦ୍ଭିଜ ।
ଚ୍ଯାରୀ ଖାଣୀ ଚ୍ଯାରୀ ଵାଣୀ ସହଜ । ନିର୍ମାଣ ଜାଲ୍ଯା ॥ ୨୯ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଖାଣୀ ଚ୍ଯାରୀ ଵାଣୀ ସହଜ । ନିର୍ମାଣ ଜାଲ୍ଯା ॥ ୨୯ ॥
ଖାଣୀ ଵାଣୀ ହୋତୀ ଜାତୀ । ପରଂତୁ ତୈସୀଚ ଆହେ ଜଗତୀ ।
ଐସେ ହୋତୀ ଆଣୀ ଜାତୀ । ଉଦଂଡ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୩୦ ॥
ଐସେ ହୋତୀ ଆଣୀ ଜାତୀ । ଉଦଂଡ ପ୍ରାଣୀ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସୃଷ୍ଟୀତ୍ରିଵିଧଲକ୍ଷଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦୁସରା ॥
ସମାସ ତିସରା : ସୂକ୍ଷ୍ମନାମାଭିଧାନନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ମୁଳୀଂହୂନ ସେଵଟଵରୀ । ଵିସ୍ତାର ବୋଲିଲା ନାନାପରୀ ।
ପୁନ୍ହା ଵିଵରତ ଵିରତ ମାଘାରୀ । ଵୃତ୍ତି ନ୍ଯାଵୀ ॥ ୧ ॥
ପୁନ୍ହା ଵିଵରତ ଵିରତ ମାଘାରୀ । ଵୃତ୍ତି ନ୍ଯାଵୀ ॥ ୧ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଖାଣୀ ଚ୍ଯାରୀ ଵାଣୀ । ଚୌର୍ଯାସୀ ଲକ୍ଷ ଜୀଵଯୋନୀ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ପ୍ରାଣୀ । ଜନ୍ମାସ ଯେତୀ ॥ ୨ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ପ୍ରାଣୀ । ଜନ୍ମାସ ଯେତୀ ॥ ୨ ॥
ଅଵଘେ ହୋତୀ ପୃଥ୍ଵୀପାସୂନୀ । ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ଜାତୀ ନାସୋନୀ ।
ଅନେକ ଯେତୀ ଜାତୀ ପରୀ ଅଵନୀ । ତୈସୀଚ ଆହେ ॥ ୩ ॥
ଅନେକ ଯେତୀ ଜାତୀ ପରୀ ଅଵନୀ । ତୈସୀଚ ଆହେ ॥ ୩ ॥
ଐସେଂ ହେଂ ସେଂଡ୍ଯାକଡିଲ ଖାଂଡ । ଦୁସରେଂ ଭୂତାଂଚେଂ ବଂଡ ।
ତିସରେଂ ନାମାଭିଧାନେଂ ଉଦଂଡ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପେଂ ॥ ୪ ॥
ତିସରେଂ ନାମାଭିଧାନେଂ ଉଦଂଡ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପେଂ ॥ ୪ ॥
ସ୍ଥୂଳ ଅଵଘେଂ ସାଂଡୂନ ଦ୍ଯାଵେଂ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପେଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ।
ଗୁଣାପାସୂନ ପାହିଲେଚ ପାହାଵେଂ । ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟୀଂ ॥ ୫ ॥
ଗୁଣାପାସୂନ ପାହିଲେଚ ପାହାଵେଂ । ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟୀଂ ॥ ୫ ॥
ଗୁଣାଚୀଂ ରୂପେଂ ଜାଣିଵ ନେଣୀଵ । ପାହିଲାଚ ପାହାଵା ଅଭିପ୍ରାଵ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟୀଚେଂ ଲାଘଵ । ଯେଥୂନ ପୁଢେଂ ॥ ୬ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟୀଚେଂ ଲାଘଵ । ଯେଥୂନ ପୁଢେଂ ॥ ୬ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ନେଣୀଵ ତମୋଗୁଣ । ଶୁଦ୍ଧ ଜାଣୀଵ ସତ୍ଵଗୁଣ ।
ଜାଣୀଵନେଣୀଵ ରଜୋଗୁଣ । ମିଶ୍ରିତ ଚାଲିଲା ॥ ୭ ॥
ଜାଣୀଵନେଣୀଵ ରଜୋଗୁଣ । ମିଶ୍ରିତ ଚାଲିଲା ॥ ୭ ॥
ତ୍ରିଗୁଣାଚୀଂ ରୂପେଂ ଐସୀଂ । କଳୋଂ ଲାଗଲୀଂ ଅପୈସୀଂ ।
ଗୁଣାପୁଢୀଲ କର୍ଦମାସୀ । ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ବୋଲିଜେ ॥ ୮ ॥
ଗୁଣାପୁଢୀଲ କର୍ଦମାସୀ । ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ବୋଲିଜେ ॥ ୮ ॥
ରଜ ତମ ଆଣି ସତ୍ଵ । ତିହୀଂଚେଂ ଜେଥେଂ ଗୂଢତ୍ଵ ।
ତେଂ ଜାଣିଜେ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵ । କର୍ଦମରୂପ ॥ ୯ ॥
ତେଂ ଜାଣିଜେ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵ । କର୍ଦମରୂପ ॥ ୯ ॥
ପ୍ରକୃତୀ ପୁରୁଷ ଶିଵଶକ୍ତି । ଅର୍ଧନାରୀନଟେଶ୍ଵର ମ୍ହଣତୀ ।
ପରୀ ଯାଚୀ ସ୍ଵରୂପସ୍ଥିତୀ । କର୍ଦମରୂପ ॥ ୧୦ ॥
ପରୀ ଯାଚୀ ସ୍ଵରୂପସ୍ଥିତୀ । କର୍ଦମରୂପ ॥ ୧୦ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପେଂ ଗୁଣସୌମ୍ଯ । ତ୍ଯାସ ବୋଲିଜେ ଗୁଣସାମ୍ଯ ।
ତୈସେଂଚି ଚୈତନ୍ଯ ଅଗମ୍ଯ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପୀ ॥ ୧୧ ॥
ତୈସେଂଚି ଚୈତନ୍ଯ ଅଗମ୍ଯ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପୀ ॥ ୧୧ ॥
ବହୁଜିନସୀ ମୂଳମାଯା । ମାହାଂକାରଣ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଚୀ କାଯା ।
ଐସିଯା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅନ୍ଵଯା । ପାହିଲେଂଚି ପାହାଵେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଐସିଯା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅନ୍ଵଯା । ପାହିଲେଂଚି ପାହାଵେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଖାଣୀ ପାଂଚ ଭୂତେଂ । ଚୌଦା ସୂକ୍ଷ୍ମ ସଂକେତେଂ ।
କାଯେ ପାହଣେଂ ତେଂ ଯେଥେଂ । ଶୋଧୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୩ ॥
କାଯେ ପାହଣେଂ ତେଂ ଯେଥେଂ । ଶୋଧୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୩ ॥
ଆହାଚ ପାହାତାଂ କଳେନା । ଗରଜ କେଲ୍ଯାଂ ସମଜେନା ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂ ଜନାଚ୍ଯା ମନା । ସଂଦେହ ପଡତୀ ॥ ୧୪ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂ ଜନାଚ୍ଯା ମନା । ସଂଦେହ ପଡତୀ ॥ ୧୪ ॥
ଚୌଦା ପାଂଚ ଯେକୋଣୀସ । ଯେକୋଣୀସ ଚ୍ଯାରୀ ତେଵିସ ।
ଯାଂମଧେଂ ମୂଳ ଚତୁର୍ଦଶ । ପାହିଲେଂଚି ପାହାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଯାଂମଧେଂ ମୂଳ ଚତୁର୍ଦଶ । ପାହିଲେଂଚି ପାହାଵେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଜୋ ଵିଵରୋନ ସମଜଲା । ତେଥେଂ ସଂଦେହ ନାହୀଂ ଉରଲା ।
ସମଜଲ୍ଯାଵିଣ ଜୋ ଗଲ୍ବଲା । ତୋ ନିରର୍ଥକ ॥ ୧୬ ॥
ସମଜଲ୍ଯାଵିଣ ଜୋ ଗଲ୍ବଲା । ତୋ ନିରର୍ଥକ ॥ ୧୬ ॥
ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚେଂ ବୀଜ । ମୂଳମାଯେଂତ ଅସେ ସହଜ ।
ଅଵଘେଂ ସମଜତାଂ ସଜ୍ଜ । ପରମାର୍ଥ ହୋତୋ ॥ ୧୭ ॥
ଅଵଘେଂ ସମଜତାଂ ସଜ୍ଜ । ପରମାର୍ଥ ହୋତୋ ॥ ୧୭ ॥
ସମଜଲେଂ ମାଣୂସ ଚାଵଳେନା । ନିଶ୍ଚୈ ଅନୁମାନ ଧରୀନା ।
ସାଵଳଗୋଂଦା କରୀନା । ପରମାର୍ଥ କଦା ॥ ୧୮ ॥
ସାଵଳଗୋଂଦା କରୀନା । ପରମାର୍ଥ କଦା ॥ ୧୮ ॥
ଶବ୍ଦାତୀତ ବୋଲତାଂ ଆଲେଂ । ତ୍ଯାସ ଵାଚ୍ଯାଂଶ ବୋଲିଲେଂ ।
ଶୁଦ୍ଧ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶ ଲକ୍ଷିଲେଂ । ପାହିଜେ ଵିଵେକେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶ ଲକ୍ଷିଲେଂ । ପାହିଜେ ଵିଵେକେଂ ॥ ୧୯ ॥
ପୂର୍ଵପକ୍ଷ ମ୍ହଣିଜେ ମାଯା । ସିଦ୍ଧାଂତେଂ ଜାଯେ ଵିଲଯା ।
ମାଯା ନସ୍ତାଂ ମଗ ତଯା । କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୦ ॥
ମାଯା ନସ୍ତାଂ ମଗ ତଯା । କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଅନ୍ଵଯେ ଆଣୀ ଵୀତରେକ । ହା ପୂର୍ଵପକ୍ଷାଚା ଵିଵେକ ।
ସିଦ୍ଧାଂତ ମ୍ହଣିଜେ ଶୁଦ୍ଧ ଯେକ । ଦୁସରେଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ସିଦ୍ଧାଂତ ମ୍ହଣିଜେ ଶୁଦ୍ଧ ଯେକ । ଦୁସରେଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୧ ॥
ଅଧୋମୁଖେଂ ଭେଦ ଵାଢତୋ । ଊର୍ଧମୁଖେଂ ଭେଦ ତୁଟତୋ ।
ନିଃସଂଗପଣେଂ ନିର୍ଗୁଣୀ ତୋ । ମାହାଂଯୋଗୀ ॥ ୨୨ ॥
ନିଃସଂଗପଣେଂ ନିର୍ଗୁଣୀ ତୋ । ମାହାଂଯୋଗୀ ॥ ୨୨ ॥
ମାଯା ମିଥ୍ଯା ଐସୀ କଳଲୀ । ତରୀ ମଗ ଭୀଡ କାଂ ଲାଗଲୀ ।
ମାଯେଚେଂ ଭିଡେନେଂ ଘସରଲୀ । ସ୍ଵରୂପସ୍ଥିତୀ ॥ ୨୩ ॥
ମାଯେଚେଂ ଭିଡେନେଂ ଘସରଲୀ । ସ୍ଵରୂପସ୍ଥିତୀ ॥ ୨୩ ॥
ଲଟକେ ମାଯେନେଂ ଦପଟାଵେଂ । ସତ୍ଯ ପରବ୍ରହ୍ମ ସାଂଡାଵେଂ ।
ମୁଖ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯେଂ ହିଂଡାଵେଂ । କାସଯାସୀ ॥ ୨୪ ॥
ମୁଖ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯେଂ ହିଂଡାଵେଂ । କାସଯାସୀ ॥ ୨୪ ॥
ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ବହୁତ ଜନ । ତ୍ଯାମଧେଂ ଅସତୀ ସଜ୍ଜନ ।
ପରୀ ସାଧୂସ ଵୋଳଖତୋ କୋଣ । ସାଧୁଵେଗଳା ॥ ୨୫ ॥
ପରୀ ସାଧୂସ ଵୋଳଖତୋ କୋଣ । ସାଧୁଵେଗଳା ॥ ୨୫ ॥
ମ୍ହଣୌନ ସଂସାର ସାଂଡାଵା । ମଗ ସାଧୂଚା ଶୋଧ ଘ୍ଯାଵା ।
ଫିରଫିରୋଂ ଠାଇଂ ପାଡାଵା । ସାଧୁଜନ ॥ ୨୬ ॥
ଫିରଫିରୋଂ ଠାଇଂ ପାଡାଵା । ସାଧୁଜନ ॥ ୨୬ ॥
ଉଦଂଡ ହୁଡକାଵେ ସଂତ । ସାଂପଡେ ପ୍ରଚିତୀଚା ମହଂତ ।
ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ସ୍ଵହିତ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ସ୍ଵହିତ । ହୋଣାର ନାହୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ପ୍ରପଂଚ ଅଥଵା ପରମାର୍ଥ । ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ଅଵଘେଂ ଵେର୍ଥ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଜ୍ଞାନୀ ତୋ ସମର୍ଥ । ସକଳାଂମଧ୍ଯେଂ ॥ ୨୮ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଜ୍ଞାନୀ ତୋ ସମର୍ଥ । ସକଳାଂମଧ୍ଯେଂ ॥ ୨୮ ॥
ରାତ୍ରଂଦିଵସ ପାହାଵା ଅର୍ଥ । ଅର୍ଥ ପାହେଲ ତୋ ସମର୍ଥ ।
ପରଲୋକୀଂଚ ନିଜସ୍ଵାର୍ଥ । ତେଥେଂଚି ଘଡେ ॥ ୨୯ ॥
ପରଲୋକୀଂଚ ନିଜସ୍ଵାର୍ଥ । ତେଥେଂଚି ଘଡେ ॥ ୨୯ ॥
ମ୍ହଣୌନ ପାହିଲେଂଚି ପାହାଵେଂ । ଆଣି ଶୋଧିଲେଂଚି ଶୋଧାଵେଂ ।
ଅଵଘେଂ କଳତାଂ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ସଂଦେହ ତୁଟତୀ ॥ ୩୦ ॥
ଅଵଘେଂ କଳତାଂ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ସଂଦେହ ତୁଟତୀ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସୂକ୍ଷ୍ମନାମାଭିଧାନନିରୂପଣନାମ ସମାସ ତିସରା ॥
ସମାସ ଚୌଥା : ଆତ୍ମାନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସକଳ ଜନାସ ପ୍ରାର୍ଥନା । ଉଗେଂଚ ଉଦାସ କରାଵେଂନା ।
ନିରୂପଣ ଆଣାଵେଂ ମନା । ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୧ ॥
ନିରୂପଣ ଆଣାଵେଂ ମନା । ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୧ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେ ରାହିଲା ଯେକେକଡେ । ଆପଣ ଧାଂଵତୋ ଭଲତେକଡେ ।
ତରୀ ସାରାସାରାଚେ ନିଵାଡେ । କୈସେ ହୋତୀ ॥ ୨ ॥
ତରୀ ସାରାସାରାଚେ ନିଵାଡେ । କୈସେ ହୋତୀ ॥ ୨ ॥
ଉଗିଚ ପାହାତାଂ ସୃଷ୍ଟୀ । ଗଲ୍ବଲା ଦିସତୋ ଦୃଷ୍ଟୀଂ ।
ପରୀ ତେ ରାଜସତ୍ତେଚୀ ଗୋଷ୍ଟୀ । ଵେଗଳୀଚ ॥ ୩ ॥
ପରୀ ତେ ରାଜସତ୍ତେଚୀ ଗୋଷ୍ଟୀ । ଵେଗଳୀଚ ॥ ୩ ॥
ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ଜିତୁକୀଂ ଶରୀରେଂ । ତିତୁକୀଂ ଭଗଵଂତାଚୀଂ ଘରେଂ ।
ନାନା ସୁଖେଂ ଯେଣେଂ ଦ୍ଵାରେଂ । ପ୍ରାପ୍ତ ହୋତୀ ॥ ୪ ॥
ନାନା ସୁଖେଂ ଯେଣେଂ ଦ୍ଵାରେଂ । ପ୍ରାପ୍ତ ହୋତୀ ॥ ୪ ॥
ତ୍ଯାଚା ମହିମା କଳେଲ କୋଣାଲା । ମାତା ଵାଂଟୂନ କୃପାଳୁ ଜାଲା ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଜଗଦୀଶ ଜଗାଲା । ରକ୍ଷିତସେ ॥ ୫ ॥
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଜଗଦୀଶ ଜଗାଲା । ରକ୍ଷିତସେ ॥ ୫ ॥
ସତ୍ତ ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ଵାଂଟଲୀ । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ଵିଭାଗଲୀ ।
କଳେନେଂ ସୃଷ୍ଟି ଚାଲିଲୀ । ଭଗଵଂତାଚେ ॥ ୬ ॥
କଳେନେଂ ସୃଷ୍ଟି ଚାଲିଲୀ । ଭଗଵଂତାଚେ ॥ ୬ ॥
ମୂଳ ଜାଣତ୍ଯା ପୁରୁଷାଚୀ ସତ୍ତା । ଶରୀରୀଂ ଵିଭାଗଲୀ ତତ୍ଵତା ।
ସକଳ କଳା ଚାତୁର୍ଯତା । ତେଥେଂ ଵସେ ॥ ୭ ॥
ସକଳ କଳା ଚାତୁର୍ଯତା । ତେଥେଂ ଵସେ ॥ ୭ ॥
ସକଳ ପୁରାଚା ଈଶ । ଜଗାମଧ୍ଯେଂ ତୋ ଜଗଦୀଶ ।
ନାନା ଶରୀରୀଂ ସାଵକାସ । କରୂଂ ଲାଗେ ॥ ୮ ॥
ନାନା ଶରୀରୀଂ ସାଵକାସ । କରୂଂ ଲାଗେ ॥ ୮ ॥
ପାହାତାଂ ସୃଷ୍ଟିଚୀ ରଚନା । ତେ ଯେକାଚେନ ଚାଲେନା ।
ଯେକଚି ଚାଲଵୀ ନାନା । ଦେହ ଧରୁନୀ ॥ ୯ ॥
ଯେକଚି ଚାଲଵୀ ନାନା । ଦେହ ଧରୁନୀ ॥ ୯ ॥
ନାହୀଂ ଉଂଚ ନୀଚ ଵିଚାରିଲେଂ । ନାହୀଂ ବରେଂ ଵାଈଟ ପାହିଲେଂ ।
କାର୍ଯେ ଚାଲୋଂ ଐସେଂ ଜାଲେଂ । ଭଗଵଂତାସୀ ॥ ୧୦ ॥
କାର୍ଯେ ଚାଲୋଂ ଐସେଂ ଜାଲେଂ । ଭଗଵଂତାସୀ ॥ ୧୦ ॥
କିଂଵା ନେଣଣେଂ ଆଡଵେଂ କେଲେଂ । କିଂଵା ଅଭ୍ଯାସୀଂ ଘାତଲେଂ ।
ହେଂ କୈସେଂ କୈସେଂ କେଲେଂ । ତ୍ଯାଚା ତୋଚି ଜାଣେ ॥ ୧୧ ॥
ହେଂ କୈସେଂ କୈସେଂ କେଲେଂ । ତ୍ଯାଚା ତୋଚି ଜାଣେ ॥ ୧୧ ॥
ଜଗଦାଂତରୀଂ ଅନୁସଂଧାନ । ବରେଂ ପାହାଣେଂ ହେଂଚି ଧ୍ଯାନ ।
ଧ୍ଯାନ ଆଣୀ ତେଂ ଜ୍ଞାନ । ଯେକରୂପ ॥ ୧୨ ॥
ଧ୍ଯାନ ଆଣୀ ତେଂ ଜ୍ଞାନ । ଯେକରୂପ ॥ ୧୨ ॥
ପ୍ରାଣୀ ସଂସାରାସ ଆଲା । କାଂହୀଂ ଯେକ ଶାହାଣା ଜାଲା ।
ମଗ ତୋ ଵିଵରୋଂ ଲାଗଲା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ମଗ ତୋ ଵିଵରୋଂ ଲାଗଲା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ପ୍ରଗଟ ରାମାଚେଂ ନିଶାଣ । ଆତ୍ମାରାମ ଜ୍ଞାନଘନ ।
ଵିଶ୍ଵଂଭର ଵିଦ୍ଯମାନ । ଭାଗ୍ଯେଂ କଳେ ॥ ୧୪ ॥
ଵିଶ୍ଵଂଭର ଵିଦ୍ଯମାନ । ଭାଗ୍ଯେଂ କଳେ ॥ ୧୪ ॥
ଉପାସନା ଧୁଂଡୁନ ଵାସନା ଧରିଲୀ । ତରୀ ତେ ଲାଂବତଚି ଗେଲୀ ।
ମହିମା ନ କଳେ ବୋଲିଲୀ । ଯେଥାର୍ଥ ଆହେ ॥ ୧୫ ॥
ମହିମା ନ କଳେ ବୋଲିଲୀ । ଯେଥାର୍ଥ ଆହେ ॥ ୧୫ ॥
ଦ୍ରଷ୍ଟା ମ୍ହଣିଜେ ପାହାତା । ସାକ୍ଷୀ ମ୍ହଣିଜେ ଜାଣତା ।
ଅନଂତରୂପୀ ଅନଂତା । ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଅନଂତରୂପୀ ଅନଂତା । ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୧୬ ॥
ସଂଗତୀ ଅସାଵୀ ଭଲ୍ଯାଂଚୀ । ଧାଟୀ କଥା ନିରୂପଣାଚୀ ।
କାଂହୀଂ ଯେକ ମନାଚୀ । ଵିଶ୍ରାଂତୀ ଆହେ ॥ ୧୭ ॥
କାଂହୀଂ ଯେକ ମନାଚୀ । ଵିଶ୍ରାଂତୀ ଆହେ ॥ ୧୭ ॥
ତ୍ଯାହିମଧେଂ ପ୍ରତ୍ଯଯେଜ୍ଞାନ । ଜାଳୂନ ଟାକିଲା ଅନୁମାନ ।
ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ସମାଧାନ । ପାଵିଜେଲ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରଚିତୀଵିଣ ସମାଧାନ । ପାଵିଜେଲ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୮ ॥
ମୂଳସଂକଲ୍ପ ତୋ ହରିସଂକଲ୍ପ । ମୂଳମାଯେମଧୀଲ ସାକ୍ଷେପ ।
ଜଗଦାଂତରୀଂ ତେଂଚି ରୂପ । ଦେଖିଜେତେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଜଗଦାଂତରୀଂ ତେଂଚି ରୂପ । ଦେଖିଜେତେଂ ॥ ୧୯ ॥
ଉପାସନା ଜ୍ଞାନସ୍ଵରୂପ । ଜ୍ଞାନୀଂ ଚୌଥା ଦେହ ଆରୋପ ।
ଯାକାରଣେଂ ସର୍ଵ ସଂକଲ୍ପ । ସୋଡୂନ ଦ୍ଯାଵା ॥ ୨୦ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସର୍ଵ ସଂକଲ୍ପ । ସୋଡୂନ ଦ୍ଯାଵା ॥ ୨୦ ॥
ପୁଢେଂ ପରବ୍ରହ୍ମ ଵିଶାଳ । ଗଗନାସାରିଖେଂ ପୋକଳ ।
ଘନ ପାତଳ କୋମଳ । କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଘନ ପାତଳ କୋମଳ । କାଯେ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଉପାସନା ମ୍ହଣିଜେ ଜ୍ଞାନ । ଜ୍ଞାନେଂ ପାଵିଜେ ନିରଂଜନ ।
ଯୋଗିଯାଂଚେଂ ସମାଧାନ । ଯେଣେଂ ରିତୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଯୋଗିଯାଂଚେଂ ସମାଧାନ । ଯେଣେଂ ରିତୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଵିଚାର ନେହଟୂନସା ପାହେ । ତରୀ ଉପାସନା ଆପଣଚି ଆହେ ।
ଯେକ ଜାଯେ ଏକ ଆହେ । ଦେହ ଧରୁନୀ ॥ ୨୩ ॥
ଯେକ ଜାଯେ ଏକ ଆହେ । ଦେହ ଧରୁନୀ ॥ ୨୩ ॥
ଅଖଂଡ ଐସୀ ଘାଲମେଲୀ । ପୂର୍ଵାପାର ହୋତ ଗେଲୀ ।
ଆତାଂ ହି ତୈସୀଚ ଚାଲିଲୀ । ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥିତୀ ॥ ୨୪ ॥
ଆତାଂ ହି ତୈସୀଚ ଚାଲିଲୀ । ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥିତୀ ॥ ୨୪ ॥
ବନାଵରୀ ବନଚରାଂଚୀ ସତ୍ତା । ଜଳାଵରୀ ଜଳଚରାଂଚୀ ସତ୍ତା ।
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଭୂପାଳାଂ ସମସ୍ତାଂ । ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଭୂପାଳାଂ ସମସ୍ତାଂ । ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ॥ ୨୫ ॥
ସାମର୍ଥ୍ଯ ଆହେ ଚଳଵଳେଚେଂ । ଜୋ ଜୋ କରୀଲ ତଯାଚେଂ ।
ପରଂତୁ ଯେଥେଂ ଭଗଵଂତାଚେଂ । ଅଧିଷ୍ଠାନ ପାହିଜେ ॥ ୨୬ ॥
ପରଂତୁ ଯେଥେଂ ଭଗଵଂତାଚେଂ । ଅଧିଷ୍ଠାନ ପାହିଜେ ॥ ୨୬ ॥
କର୍ତା ଜଗଦୀଶ ହେଂ ତୋଂ ଖରେଂ । ପରୀ ଵିଭାଗ ଆଲା ପୃଥକାକାରେଂ ।
ତେଥେଂ ଅହଂତେଚେଂ କାଵିରେଂ । ବାଧିଜେନା ॥ ୨୭ ॥
ତେଥେଂ ଅହଂତେଚେଂ କାଵିରେଂ । ବାଧିଜେନା ॥ ୨୭ ॥
ହରିର୍ଦାତା ହରିର୍ଭୋକ୍ତା । ଐସେଂ ଚାଲତେଂ ତତ୍ଵତା ।
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚା ଆତାଂ । ଵିଚାର ପାହାଵା ॥ ୨୮ ॥
ଯେ ଗୋଷ୍ଟୀଚା ଆତାଂ । ଵିଚାର ପାହାଵା ॥ ୨୮ ॥
ସକଳ କର୍ତା ପରମେଶ୍ଵରୁ । ଆପଲା ମାଇକ ଵିଚାରୁ ।
ଜୈସେଂ କଳେଲ ତୈସେଂ କରୂଂ । ଜଗଦାଂତରେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଜୈସେଂ କଳେଲ ତୈସେଂ କରୂଂ । ଜଗଦାଂତରେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଦେଵାଯେଵଢେଂ ଚପଳ ନାହୀଂ । ବ୍ରହ୍ମାଯେଵଢେଂ ନିଶ୍ଚଳ ନାହୀଂ ।
ପାଇରୀ ଚଢୋନ ପାହୀଂ । ମୂଳପରିଯଂତ ॥ ୩୦ ॥
ପାଇରୀ ଚଢୋନ ପାହୀଂ । ମୂଳପରିଯଂତ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଆତ୍ମାନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଚୌଥା ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ଚତ୍ଵାରଜିନ୍ନସନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଯେଥୂନ ପାହାତାଂ ତେଥଵରୀ । ଚତ୍ଵାର ଜୀନସ ଅଵଧାରୀଂ ।
ଯେକ ଚୌଦା ପାଂଚ ଚ୍ଯାରୀ । ଐସେଂ ଆହେ ॥ ୧ ॥
ଯେକ ଚୌଦା ପାଂଚ ଚ୍ଯାରୀ । ଐସେଂ ଆହେ ॥ ୧ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ସକଳାଂହୂନ ଵେଗଳେଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ସକଳାଂହୂନ ଆଗଳେଂ ।
ନାନା କଲ୍ପନେନିରାଳେଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨ ॥
ନାନା କଲ୍ପନେନିରାଳେଂ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୨ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମାଚା ଵିଚାର । ନାନା କଲ୍ପନେହୂନ ପର ।
ନିର୍ମଳ ନିଶ୍ଚଳ ନିର୍ଵିକାର । ଅଖଂଡ ଆହେ ॥ ୩ ॥
ନିର୍ମଳ ନିଶ୍ଚଳ ନିର୍ଵିକାର । ଅଖଂଡ ଆହେ ॥ ୩ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମାସ କାଂହୀଂଚ ତୁଳେନା । ହା ଯେକ ମୁଖ୍ଯ ଜିନସାନା ।
ଦୁସରା ଜିନସ ନାନା କଲ୍ପନା । ମୂଳମାଯା ॥ ୪ ॥
ଦୁସରା ଜିନସ ନାନା କଲ୍ପନା । ମୂଳମାଯା ॥ ୪ ॥
ନାନା ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପ । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆଣୀ କର୍ଦମରୂପ ।
ମୁଳୀଂଚ୍ଯା ସଂକଲ୍ପାଚା ଆରୋପ । ମୂଳମାଯା ॥ ୫ ॥
ମୁଳୀଂଚ୍ଯା ସଂକଲ୍ପାଚା ଆରୋପ । ମୂଳମାଯା ॥ ୫ ॥
ହରିସଂକଲ୍ପ ମୁଳୀଂଚା । ଆତ୍ମାରାମ ସକଳାଂଚା ।
ସଂକେତ ନାମାଭିଧାନାଚା । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୬ ॥
ସଂକେତ ନାମାଭିଧାନାଚା । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୬ ॥
ନିଶ୍ଚଳୀଂ ଚଂଚଳ ଚେତଲେଂ । ମ୍ହଣୌନି ଚୈତନ୍ଯ ବୋଲିଲେଂ ।
ଗୁଣସାମାନତ୍ଵେଂ ଜାଲେଂ । ଗୁଣସାମ୍ଯ ଐସେଂ ॥ ୭ ॥
ଗୁଣସାମାନତ୍ଵେଂ ଜାଲେଂ । ଗୁଣସାମ୍ଯ ଐସେଂ ॥ ୭ ॥
ଅର୍ଧନାରୀନଟେଶ୍ଵର । ତୋଚି ଶଡ୍ଗୁଣୈଶ୍ଵର ।
ପ୍ରକୃତିପୁରୁଷାଚା ଵିଚାର । ଶିଵଶକ୍ତୀ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରକୃତିପୁରୁଷାଚା ଵିଚାର । ଶିଵଶକ୍ତୀ ॥ ୮ ॥
ସୁଦ୍ଧସତ୍ଵଗୁଣାଚୀ ମାଂଡଣୀ । ଅର୍ଧମାତ୍ରା ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ।
ପୁଢେଂ ତିହୀ ଗୁଣାଂଚୀ କରଣୀ । ପ୍ରଗଟ ଜାଲୀ ॥ ୯ ॥
ପୁଢେଂ ତିହୀ ଗୁଣାଂଚୀ କରଣୀ । ପ୍ରଗଟ ଜାଲୀ ॥ ୯ ॥
ମନ ମାଯା ଅଂତରାତ୍ମା । ଚୌଦା ଜିନସାଂଚୀ ସୀମା ।
ଵିଦ୍ଯମାନ ଜ୍ଞାନାତ୍ମା । ଇତୁକେ ଠାଇଂ ॥ ୧୦ ॥
ଵିଦ୍ଯମାନ ଜ୍ଞାନାତ୍ମା । ଇତୁକେ ଠାଇଂ ॥ ୧୦ ॥
ଐସା ଦୁସରା ଜିନସ । ଅଭିଧାନେଂ ଚତୁର୍ଦଶ ।
ଆତାଂ ତିସରା ଜିନସ । ପଂଚମାହାଭୂତେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଆତାଂ ତିସରା ଜିନସ । ପଂଚମାହାଭୂତେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଯେଥେଂ ପାହାତାଂ ଜାଣୀଵ ଥୋଡୀ । ଆଦିଅଂତ ହେ ରୋକଡୀ ।
ଖାଣୀ ନିରୋପିଲ୍ଯା ତାଂତଡୀ । ତୋ ଚୌଥା ଜିନସ ॥ ୧୨ ॥
ଖାଣୀ ନିରୋପିଲ୍ଯା ତାଂତଡୀ । ତୋ ଚୌଥା ଜିନସ ॥ ୧୨ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଖାଣୀ ଅନଂତ ପ୍ରାଣୀ । ଜାଣୀଵେଚୀ ଜାଲୀ ଦାଟଣୀ ।
ଚ୍ଯାରୀ ଜିନସ ଯେଥୂନୀ । ସଂପୂର୍ଣ ଜାଲେ ॥ ୧୩ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଜିନସ ଯେଥୂନୀ । ସଂପୂର୍ଣ ଜାଲେ ॥ ୧୩ ॥
ବୀଜ ଥୋଡେଂ ପେରିଜେତେଂ । ପୁଢେଂ ତ୍ଯାଚେଂ ଉଦଂଡ ହୋତେଂ ।
ତୈସେଂ ଜାଲେଂ ଆତ୍ମଯାତେଂ । ଖାଣୀ ଵାଣୀ ପ୍ରଗଟତାଂ ॥ ୧୪ ॥
ତୈସେଂ ଜାଲେଂ ଆତ୍ମଯାତେଂ । ଖାଣୀ ଵାଣୀ ପ୍ରଗଟତାଂ ॥ ୧୪ ॥
ଐସୀ ସତ୍ତା ପ୍ରବଳଲୀ । ଥୋଡେ ସତ୍ତେଚି ଉଦଂଡ ଜାଲୀ ।
ମନୁଷ୍ଯଵେଷେଂ ସୃଷ୍ଟୀ ଭୋଗିଲୀ । ନାନ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୫ ॥
ମନୁଷ୍ଯଵେଷେଂ ସୃଷ୍ଟୀ ଭୋଗିଲୀ । ନାନ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୫ ॥
ପ୍ରାଣୀ ମାରୂନ ସ୍ଵାପଦ ପଳେ । ଵରକଡ ତ୍ଯାସ କାଯେ କଳେ ।
ନାନା ଭୋଗ ତୋ ନିଵଳେ । ମନୁଷ୍ଯଦେହୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ନାନା ଭୋଗ ତୋ ନିଵଳେ । ମନୁଷ୍ଯଦେହୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ନାନା ଶବ୍ଦ ନାନା ସ୍ପର୍ଶ । ନାନା ରୂପ ନାନା ରସ ।
ନାନା ଗଂଧ ତେ ଵିଶେଷ । ନରଦେହ ଜାଣେ ॥ ୧୭ ॥
ନାନା ଗଂଧ ତେ ଵିଶେଷ । ନରଦେହ ଜାଣେ ॥ ୧୭ ॥
ଅମୋଲ୍ଯ ରତ୍ନେଂ ନାନା ଵସ୍ତ୍ରେଂ । ନାନା ଯାନେଂ ନାନା ଶସ୍ତ୍ରେଂ ।
ନାନା ଵିଦ୍ଯା କଳା ଶାସ୍ତ୍ରେଂ । ନରଦେହ ଜାଣେ ॥ ୧୮ ॥
ନାନା ଵିଦ୍ଯା କଳା ଶାସ୍ତ୍ରେଂ । ନରଦେହ ଜାଣେ ॥ ୧୮ ॥
ପୃଥ୍ଵୀ ସତ୍ତେନେଂ ଵ୍ଯାପିଲୀ । ସ୍ଥଳୋସ୍ଥଳୀଂ ଆଟୋପିଲୀ ।
ନାନା ଵିଦ୍ଯା କଳା କେଲୀ । ନାନା ଧାରଣା ॥ ୧୯ ॥
ନାନା ଵିଦ୍ଯା କଳା କେଲୀ । ନାନା ଧାରଣା ॥ ୧୯ ॥
ଦୃଶ୍ଯ ଅଵଘେଂଚି ପାହାଵେଂ । ସ୍ଥାନମାନ ସା।ମ୍ଭାଳାଵେଂ ।
ସାରାସାର ଵିଚାରାଵେଂ । ନରଦେହେ ଜାଲିଯାଂ ॥ ୨୦ ॥
ସାରାସାର ଵିଚାରାଵେଂ । ନରଦେହେ ଜାଲିଯାଂ ॥ ୨୦ ॥
ଯେହଲୋକ ଆଣୀ ପରଲୋକ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚା ଵିଵେକ ।
ଵିଵେକ ଆଣୀ ଅଵିଵେକ । ମନୁଷ୍ଯ ଜାଣେ ॥ ୨୧ ॥
ଵିଵେକ ଆଣୀ ଅଵିଵେକ । ମନୁଷ୍ଯ ଜାଣେ ॥ ୨୧ ॥
ନାନା ପିଂଡୀଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡରଚନା । ନାନା ମୁଳୀଂଚୀ କଲ୍ପନା ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂ ଧାରଣା । ମନୁଷ୍ଯ ଜାଣେ ॥ ୨୨ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଂ ଧାରଣା । ମନୁଷ୍ଯ ଜାଣେ ॥ ୨୨ ॥
ଅଷ୍ଟଭୋଗ ନଵରସ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଂଚା ଵିଳାସ ।
ଵାଚ୍ଯାଂଶ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶ ସାରାଂଶ । ମନୁଷ୍ଯ ଜାଣେ ॥ ୨୩ ॥
ଵାଚ୍ଯାଂଶ ଲକ୍ଷ୍ଯାଂଶ ସାରାଂଶ । ମନୁଷ୍ଯ ଜାଣେ ॥ ୨୩ ॥
ମନୁଷ୍ଯେଂ ସକଳାଂସ ଆଳିଲେଂ । ତ୍ଯା ମନୁଷ୍ଯାସ ଦେଵେଂ ପାଳିଲେଂ ।
ଐସେଂ ହେଂ ଅଵଘେଂ କଳଲେଂ । ନରଦେହଯୋଗେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଐସେଂ ହେଂ ଅଵଘେଂ କଳଲେଂ । ନରଦେହଯୋଗେଂ ॥ ୨୪ ॥
ନରଦେହ ପରମ ଦୁଲ୍ଲଭ । ଯେଣେଂ ଘଡେ ଅଲଭ୍ଯ ଲାଭ ।
ଦୁଲ୍ଲଭ ତେଂ ସୁଲ୍ଲଭ । ହୋତ ଆହେ ॥ ୨୫ ॥
ଦୁଲ୍ଲଭ ତେଂ ସୁଲ୍ଲଭ । ହୋତ ଆହେ ॥ ୨୫ ॥
ବରକଡ ଦେହେ ହେଂ କାବାଡ । ନରଦେହ ମୋଠେଂ ଘବାଡ ।
ପରଂତୁ ପାହିଜେ ଜାଡ । ଵିଵେକରଚନା ॥ ୨୬ ॥
ପରଂତୁ ପାହିଜେ ଜାଡ । ଵିଵେକରଚନା ॥ ୨୬ ॥
ଯେଥେଂ ଜେଣେଂ ଆଳସ କେଲା । ତୋ ସର୍ଵସ୍ଵେଂ ବୁଡାଲା ।
ଦେଵ ନାହୀଂ ଵୋଳଖିଲା । ଵିଵେକବଳେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଦେଵ ନାହୀଂ ଵୋଳଖିଲା । ଵିଵେକବଳେଂ ॥ ୨୭ ॥
ନର ତୋଚି ନାରାଯେଣ । ଜରୀ ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ କରୀ ଶ୍ରଵଣ ।
ମନନଶୀଳ ଅଂତଃକର୍ଣ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୨୮ ॥
ମନନଶୀଳ ଅଂତଃକର୍ଣ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୨୮ ॥
ଜେଣେଂ ସ୍ଵଯେଂଚି ପୋହାଵେଂ । ତ୍ଯାସ କାସେସ ନଲଗେ ଲାଗାଵେଂ ।
ସ୍ଵତଂତ୍ରପଣେଂ ଶୋଧାଵେଂ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ସ୍ଵତଂତ୍ରପଣେଂ ଶୋଧାଵେଂ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ସକଳ ଶୋଧୂନ ରାହିଲା । ସଂଦେହ କୈଚା ତଯାଲା ।
ପୁଢେଂ ଵିଚାର କୈସା ଜାଲା । ତ୍ଯାଚା ତୋଚି ଜାଣେ ॥ ୩୦ ॥
ପୁଢେଂ ଵିଚାର କୈସା ଜାଲା । ତ୍ଯାଚା ତୋଚି ଜାଣେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଚତ୍ଵାରଜିନସନାମ ସମାସ ପାଂଚଵା ॥
ସମାସ ସହାଵା : ଆତ୍ମାଗୁଣନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଭୂମଂଡଳ । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ଆହେ ଜଳ ।
କିତ୍ତେକ ତେଂ ନିର୍ମଳ ମାଳ । ଜଳେଂଵିଣ ପୃଥ୍ଵୀ ॥ ୧ ॥
କିତ୍ତେକ ତେଂ ନିର୍ମଳ ମାଳ । ଜଳେଂଵିଣ ପୃଥ୍ଵୀ ॥ ୧ ॥
ତୈସେଂ ଦୃଶ୍ଯ ଵିସ୍ତାରଲେଂ । କାଂହୀଂଯେକ ଜାଣିଵେନେଂ ଶୋଭଲେଂ ।
ଜାଣୀଵରହିତ ଉରଲେଂ । କୀତୀଯେକ ଦୃଶ୍ଯ ॥ ୨ ॥
ଜାଣୀଵରହିତ ଉରଲେଂ । କୀତୀଯେକ ଦୃଶ୍ଯ ॥ ୨ ॥
ଚ୍ଯାରୀ ଖାଣୀ ଚ୍ଯାରୀ ଵାଣୀ । ଚୌର୍ଯାସୀ ଲକ୍ଷ ଜୀଵଯୋନୀ ।
ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ଅଵଘେଂ ନେମୁନୀ । ବୋଲିଲେଂ ଅସେ ॥ ୩ ॥
ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ଅଵଘେଂ ନେମୁନୀ । ବୋଲିଲେଂ ଅସେ ॥ ୩ ॥
ଶ୍ଲୋକ ॥
ଜଲଜା ନଵଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ଦଶଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣଃ ।
କୃମଯୋ ରୁଦ୍ରଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ଵିଂଶଲ୍ଲକ୍ଷା ଗଵାଦଯଃ ॥
କୃମଯୋ ରୁଦ୍ରଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ଵିଂଶଲ୍ଲକ୍ଷା ଗଵାଦଯଃ ॥
ସ୍ଥାଵରା ସ୍ତ୍ରିଂଶଲ୍ଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ମାନଵାଃ ।
ପାପପୁଣ୍ଯଂ ସମଂ କୃତ୍ଵା ନରଯୋନିଷୁ ଜାଯତେ ॥
ପାପପୁଣ୍ଯଂ ସମଂ କୃତ୍ଵା ନରଯୋନିଷୁ ଜାଯତେ ॥
ମନୁଷ୍ଯେଂ ଚ୍ଯାରୀ ଲକ୍ଷ । ପଶୁ ଵୀସ ଲକ୍ଷ ।
କ୍ରିମ ଆକ୍ରା ଲକ୍ଷ । ବୋଲିଲେଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ॥ ୪ ॥
କ୍ରିମ ଆକ୍ରା ଲକ୍ଷ । ବୋଲିଲେଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ॥ ୪ ॥
ଦାହା ଲକ୍ଷ ତେ ଖେଚର । ନଵ ଲକ୍ଷ ଜଳଚର ।
ତୀସ ଲକ୍ଷ ସ୍ଥାଵର । ବୋଲିଲେଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ॥ ୫ ॥
ତୀସ ଲକ୍ଷ ସ୍ଥାଵର । ବୋଲିଲେଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ॥ ୫ ॥
ଐସୀ ଚୌର୍ଯାସୀ ଲକ୍ଷ ଯୋନୀ । ଜିତୁକା ତିତୁକା ଜାଣତା ପ୍ରାଣୀ ।
ଅନଂତ ଦେହ୍ଯାଚୀ ମାଂଡଣୀ । ମର୍ଯାଦା କୈଂଚୀ ॥ ୬ ॥
ଅନଂତ ଦେହ୍ଯାଚୀ ମାଂଡଣୀ । ମର୍ଯାଦା କୈଂଚୀ ॥ ୬ ॥
ଅନଂତ ପ୍ରାଣୀ ହୋତ ଜାତୀ । ତ୍ଯାଂଚେଂ ଅଧିଷ୍ଠାନ ଜଗତୀ ।
ଜଗତୀଵେଗଳୀ ସ୍ଥିତୀ । ତ୍ଯାସ କୈଂଚୀ ॥ ୭ ॥
ଜଗତୀଵେଗଳୀ ସ୍ଥିତୀ । ତ୍ଯାସ କୈଂଚୀ ॥ ୭ ॥
ପୁଢେଂ ପାହାତାଂ ପଂଚଭୂତେଂ । ପାଵଲୀଂ ପଷ୍ଟଦଶେତେଂ ।
କୋଣୀ ଵିଦ୍ଯମାନ କୋଣୀ ତେଂ । ଉଗୀଚ ଅସତୀ ॥ ୮ ॥
କୋଣୀ ଵିଦ୍ଯମାନ କୋଣୀ ତେଂ । ଉଗୀଚ ଅସତୀ ॥ ୮ ॥
ଅଂତରାତ୍ମ୍ଯାଚୀ ଵୋଳଖଣ । ତେଚି ଜେଥେଂ ଚପଳପଣ ।
ଜାଣୀଵେଚେଂ ଅଧିଷ୍ଠାନ । ସାଵଧ ଐକା ॥ ୯ ॥
ଜାଣୀଵେଚେଂ ଅଧିଷ୍ଠାନ । ସାଵଧ ଐକା ॥ ୯ ॥
ସୁଖଦୁଖ ଜାଣତା ଜୀଵ । ତୈସାଚି ଜାଣାଵା ସଦ ଶିଵ ।
ଅଂତଃକର୍ଣପଂଚକ ଅପୂର୍ଵ । ଅଂଶ ଆତ୍ମଯାଚା ॥ ୧୦ ॥
ଅଂତଃକର୍ଣପଂଚକ ଅପୂର୍ଵ । ଅଂଶ ଆତ୍ମଯାଚା ॥ ୧୦ ॥
ସ୍ଥୁଳୀଂ ଆକାଶାଚେ ଗୁଣ । ଅଂଶ ଆତ୍ମଯାଚେ ଜାଣ ।
ସତ୍ଵ ରଜ ତମୋଗୁଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୧ ॥
ସତ୍ଵ ରଜ ତମୋଗୁଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୧ ॥
ନାନା ଚାଳଣା ନାନା ଧୃତୀ । ନଵଵିଧା ଭକ୍ତି ଚତୁର୍ଵିଧା ମୁକ୍ତୀ ।
ଅଲିପ୍ତପଣ ସହଜସ୍ଥିତୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୨ ॥
ଅଲିପ୍ତପଣ ସହଜସ୍ଥିତୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୨ ॥
ଦ୍ରଷ୍ଟା ସାକ୍ଷୀ ଜ୍ଞାନଘନ । ସତ୍ତା ଚୈତନ୍ଯ ପୁରାତନ ।
ଶ୍ରଵଣ ମନନ ଵିଵରଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୩ ॥
ଶ୍ରଵଣ ମନନ ଵିଵରଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୩ ॥
ଦୃଶ୍ଯ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦର୍ଶନ । ଧ୍ଯେଯ ଧ୍ଯାତା ଧ୍ଯାନ ।
ଜ୍ଞେଯ ଜ୍ଞାତା ଜ୍ଞାନ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୪ ॥
ଜ୍ଞେଯ ଜ୍ଞାତା ଜ୍ଞାନ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୪ ॥
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରପୁରାଣାର୍ଥ । ଗୁପ୍ତ ଚାଲିଲା ପରମାର୍ଥ ।
ସର୍ଵଜ୍ଞପଣେଂ ସମର୍ଥ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୫ ॥
ସର୍ଵଜ୍ଞପଣେଂ ସମର୍ଥ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୫ ॥
ବଦ୍ଧ ମୁମୁକ୍ଷୁ ସାଧକ ସିଦ୍ଧ । ଵିଚାର ପାହାଣେଂ ଶୁଦ୍ଧ ।
ବୋଧ ଆଣୀ ପ୍ରବୋଧ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୬ ॥
ବୋଧ ଆଣୀ ପ୍ରବୋଧ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୬ ॥
ଜାଗୃତି ସ୍ଵପ୍ନ ସୁଷୁପ୍ତି ତୁର୍ଯା । ପ୍ରକୃତିପୁରୁଷ ମୂଳମାଯା ।
ପିଂଡ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଅଷ୍ଟକାଯା । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୭ ॥
ପିଂଡ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଅଷ୍ଟକାଯା । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୭ ॥
ପରମାତ୍ମା ଆଣି ପରମେଶ୍ଵରୀ । ଜଗଦାତ୍ମା ଆଣୀଈ ଜଗଦେଶ୍ଵରୀ ।
ମହେଶ ଆଣୀ ମାହେଶ୍ଵରୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୮ ॥
ମହେଶ ଆଣୀ ମାହେଶ୍ଵରୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୧୮ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜିତୁକେଂ ନାମରୂପ । ତିତୁକେଂ ଆତ୍ମଯାଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ।
ସଂକେତନାମାଭିଧାନେଂ ଅମୂପ । ସୀମା ନାହୀଂ ॥ ୧୯ ॥
ସଂକେତନାମାଭିଧାନେଂ ଅମୂପ । ସୀମା ନାହୀଂ ॥ ୧୯ ॥
ଆଦିଶକ୍ତୀ ଶିଵଶକ୍ତୀ । ମୁଖ୍ଯ ମୂଳମାଯା ସର୍ଵଶକ୍ତୀ ।
ନାନା ଜୀନସ ଉତ୍ପତୀ ସ୍ଥିତୀ । ତିତୁକେ ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୦ ॥
ନାନା ଜୀନସ ଉତ୍ପତୀ ସ୍ଥିତୀ । ତିତୁକେ ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୦ ॥
ପୂର୍ଵପକ୍ଷ ଆଣୀ ସିଦ୍ଧାଂତ । ଗାଣେଂ ଵାଜଵଣେଂ ସଂଗୀତ ।
ନାନା ଵିଦ୍ଯା ଅଦ୍ଭୁତ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୧ ॥
ନାନା ଵିଦ୍ଯା ଅଦ୍ଭୁତ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୧ ॥
ଜ୍ଞାନ ଅଜ୍ଞାନ ଵିପରୀତଜ୍ଞାନ । ଅସଦ୍ଵୃତି ସଦ୍ଵୃତି ଜାଣ ।
ଜ୍ଞେପ୍ତିମାତ୍ର ଅଲିପ୍ତପଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୨ ॥
ଜ୍ଞେପ୍ତିମାତ୍ର ଅଲିପ୍ତପଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୨ ॥
ପିଂଡ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ତତ୍ଵଝାଡା । ନାନା ତତ୍ଵାଂଚା ନିଵାଡା ।
ଵିଚାର ପାହାଣେଂ ଉଘଡା । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୩ ॥
ଵିଚାର ପାହାଣେଂ ଉଘଡା । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୩ ॥
ନାନା ଧ୍ଯାନେଂ ଅନୁସଂଧାନେଂ । ନାନା ସ୍ଥିତି ନାନା ଜ୍ଞାନେଂ ।
ଅନନ୍ଯ ଆତ୍ମନିଵେଦନେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୪ ॥
ଅନନ୍ଯ ଆତ୍ମନିଵେଦନେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୪ ॥
ତେତୀସ କୋଟୀ ସୁରଵର । ଆଠ୍ଯାସୀ ସହଶ୍ର ଋଷେଶ୍ଵର ।
ଭୂତ ଖେଚର ଅପାର । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୫ ॥
ଭୂତ ଖେଚର ଅପାର । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୫ ॥
ଭୂତାଵଳୀ ଔଟ କୋଟୀ । ଚ୍ଯାମୁଂଡା ଛପନ୍ନ କୋଟୀ ।
କାତ୍ଯାଯେଣୀ ନଵ କୋଟୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୬ ॥
କାତ୍ଯାଯେଣୀ ନଵ କୋଟୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୬ ॥
ଚଂଦ୍ର ସୂର୍ଯ ତାରାମଂଡଳେଂ । ନାନା ନକ୍ଷତ୍ରେଂ ଗ୍ରହମଂଡଳେଂ ।
ଶେଷ କୂର୍ମ ମେଘମଂଡଳେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୭ ॥
ଶେଷ କୂର୍ମ ମେଘମଂଡଳେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୭ ॥
ଦେଵ ଦାନଵ ମାନଵ । ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଜୀଵ ।
ପାହାତାଂ ସକଳ ଭାଵାଭାଵ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୮ ॥
ପାହାତାଂ ସକଳ ଭାଵାଭାଵ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୮ ॥
ଆତ୍ମଯାଚେ ନାନା ଗୁଣ । ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଵିକାର ନିର୍ଗୁଣ ।
ଜାଣଣେଂ ଯେକଦେସୀ ପୂର୍ଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୯ ॥
ଜାଣଣେଂ ଯେକଦେସୀ ପୂର୍ଣ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୨୯ ॥
ଆତ୍ମରାମୌପାସନା । ତେଣେଂ ପାଵଲେ ନିରଂଜନା ।
ନିସଂଦେହେ ଅନୁଷ୍ଠନା । ଠାଵଚି ନାହୀଂ ॥ ୩୦ ॥
ନିସଂଦେହେ ଅନୁଷ୍ଠନା । ଠାଵଚି ନାହୀଂ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଆତ୍ମାଗୁଣନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସହାଵା ॥
ସମାସ ସାତଵା : ଆତ୍ମାନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଅନୁର୍ଵାଚ୍ଯ ସମାଧାନ ଜାଲେଂ । ତେଂ ପାହିଜେ ବୋଲିଲେଂ ।
ବୋଲିଲ୍ଯାସାଠୀଂ ସମାଧାନ ଗେଲେଂ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୧ ॥
ବୋଲିଲ୍ଯାସାଠୀଂ ସମାଧାନ ଗେଲେଂ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୧ ॥
କାଂହୀଂ ସାଂଡାଵେଂ ଲାଗତ ନାହୀଂ । କାଂହୀଂ ମାଂଡାଵେଂ ଲାଗତ ନାହୀଂ ।
ଯେକ ଵିଚାର ଶୋଧୂନ ପାହୀଂ । ମ୍ହଣିଜେ କଳେ ॥ ୨ ॥
ଯେକ ଵିଚାର ଶୋଧୂନ ପାହୀଂ । ମ୍ହଣିଜେ କଳେ ॥ ୨ ॥
ମୁଖ୍ଯ କାସୀଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର । ଶ୍ଵେତବଂଦ ରାମେଶ୍ଵର ।
ମଲକାର୍ଜୁନ ଭୀମାଶଂକର । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୩ ॥
ମଲକାର୍ଜୁନ ଭୀମାଶଂକର । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୩ ॥
ଜୈସୀଂ ମୁଖ୍ଯ ବାରା ଲିଂଗେଂ । ଯାଵେଗଳୀଂ ଅନଂତ ଲିଂଗେଂ ।
ପ୍ରଚିତ ଜାଣିଜେତ ଜଗେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୪ ॥
ପ୍ରଚିତ ଜାଣିଜେତ ଜଗେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୪ ॥
ଭୂମଂଡଳୀଂ ଅନଂତ ଶକ୍ତି । ନାନା ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଚମତ୍କାର ହୋତୀ ।
ନାନା ଦେଵାଂଚ୍ଯା ସାମର୍ଥ୍ଯମୂର୍ତୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୫ ॥
ନାନା ଦେଵାଂଚ୍ଯା ସାମର୍ଥ୍ଯମୂର୍ତୀ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୫ ॥
ନାନା ସିଦ୍ଧାଂଚୀଂ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ । ନାନା ମଂତ୍ରାଂଚୀଂ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ।
ନାନାମୋହରେଵଲ୍ଲୀଂତ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୬ ॥
ନାନାମୋହରେଵଲ୍ଲୀଂତ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୬ ॥
ନାନା ତୀର୍ଥାଂଚୀଂ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ । ନାନା କ୍ଷେତ୍ରାଂଚୀଂ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ।
ନାନା ଭୂମଂଡଳୀଂ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୭ ॥
ନାନା ଭୂମଂଡଳୀଂ ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ । ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚେ ॥ ୭ ॥
ଜିତୁକେ କାଂହୀଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତିତୁକେଂ ଆତ୍ମଯାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ବରେଂ ଵାଈଟ ତିତୁକେଂ ଜାଣ । ଆତ୍ମ୍ଯାଚକରିତାଂ ॥ ୮ ॥
ବରେଂ ଵାଈଟ ତିତୁକେଂ ଜାଣ । ଆତ୍ମ୍ଯାଚକରିତାଂ ॥ ୮ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଉତ୍ତମ ଗୁଣୀ । ସବଳ ଆତ୍ମା ଅଵଲକ୍ଷଣୀ ।
ବରୀ ଵାଈଟ ଆଵଘୀ କରଣୀ । ଆତ୍ମଯାଚୀ ॥ ୯ ॥
ବରୀ ଵାଈଟ ଆଵଘୀ କରଣୀ । ଆତ୍ମଯାଚୀ ॥ ୯ ॥
ନାନା ସାଭିମାନ ଧରଣେଂ । ନାନା ପ୍ରତିସୃଷ୍ଟୀ କରଣେଂ ।
ନାନା ଶ୍ରାପୌଶ୍ରାପଲକ୍ଷଣେଂ ଆତ୍ମଯାଚେନୀ ॥ ୧୦ ॥
ନାନା ଶ୍ରାପୌଶ୍ରାପଲକ୍ଷଣେଂ ଆତ୍ମଯାଚେନୀ ॥ ୧୦ ॥
ପିଂଡାଚା ବରା ଶୋଧ ଘ୍ଯାଵା । ତତ୍ଵାଂଚା ପିଂଡ ଶୋଧାଵା ।
ତତ୍ଵେଂ ଶୋଧିତାଂ ପିଂଡ ଆଘଵା । କଳୋଂ ଯେତୋ ॥ ୧୧ ॥
ତତ୍ଵେଂ ଶୋଧିତାଂ ପିଂଡ ଆଘଵା । କଳୋଂ ଯେତୋ ॥ ୧୧ ॥
ଜଡ ଦେହ ଭୂତାଂଚା । ଚଂଚଳ ଗୁଣ ଆତ୍ମଯାଚା ।
ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରହ୍ମାଵେଗଳା ଠାଵ କୈଚା । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ॥ ୧୨ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରହ୍ମାଵେଗଳା ଠାଵ କୈଚା । ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ॥ ୧୨ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ଚଂଚଳ ଆଣୀ ଜଡ । ପିଂଡୀଂ କରାଵା ନିଵାଡ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯଵେଗଳେଂ ଜାଡ । ବୋଲଣେଂ ନାହୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯଵେଗଳେଂ ଜାଡ । ବୋଲଣେଂ ନାହୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ପିଂଡାମଧୂନ ଆତ୍ମା ଜାତୋ । ତେଵ୍ହାଂ ନିଵାଡା କଳୋଂ ଯେତୋ ।
ଦେହେ ଜଡ ହା ପଡତୋ । ଦେଖତଦେଖତାଂ ॥ ୧୪ ॥
ଦେହେ ଜଡ ହା ପଡତୋ । ଦେଖତଦେଖତାଂ ॥ ୧୪ ॥
ଜଡ ତିତୁକେଂ ପଡିଲେଂ । ଚଂଚଳ ତିତୁକେଂ ନିଘୋନୀ ଗେଲେଂ ।
ଜଡଚଂଚଳାଚେଂ ରୂପ ଆଲେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାସୀ ॥ ୧୫ ॥
ଜଡଚଂଚଳାଚେଂ ରୂପ ଆଲେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାସୀ ॥ ୧୫ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ଆହେ ସକଳାଂ ଠାଈଂ । ହେଂ ତୋଂ ପାହାଣେଂ ନଲଗେ କାଂହୀଂ ।
ଗୁଣଵିକାର ତେଥେଂ ନାହୀଂ । ନିଶ୍ଚଳାସୀ ॥ ୧୬ ॥
ଗୁଣଵିକାର ତେଥେଂ ନାହୀଂ । ନିଶ୍ଚଳାସୀ ॥ ୧୬ ॥
ଜୈସେଂ ପିଂଡ ତୈସେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡ । ଵିଚାର ଦିସତୋ ଉଘଡ ।
ଜଡ ଚଂଚଳ ଜାତାଂ ଜାଡ । ପରବ୍ରହ୍ମଚି ଆହେ ॥ ୧୭ ॥
ଜଡ ଚଂଚଳ ଜାତାଂ ଜାଡ । ପରବ୍ରହ୍ମଚି ଆହେ ॥ ୧୭ ॥
ମାହାଂଭୂତାଂଚା ଖଂବୀର କେଲା । ଆତ୍ମା ଘାଲୂନ ପୁତଳା ଜାଲା ।
ଚାଲିଲା ସୃଷ୍ଟୀଚା ଗଲ୍ବଲା । ଯେଣେଂ ରିତୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ଚାଲିଲା ସୃଷ୍ଟୀଚା ଗଲ୍ବଲା । ଯେଣେଂ ରିତୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ଆତ୍ମା ମାଯା ଵିକାର କରୀ । ଆଳ ଘାଲିତୀ ବ୍ରହ୍ମାଵରୀ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ସକଳ କାଂହୀଂ ଵିଵରୀ । ତୋଚି ଭଲା ॥ ୧୯ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ସକଳ କାଂହୀଂ ଵିଵରୀ । ତୋଚି ଭଲା ॥ ୧୯ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ଵ୍ଯାପକ ଅଖଂଡ । ଵରକଡ ଵ୍ଯାପକତା ଖଂଡ ।
ଶୋଧୂନ ପାହାତଂ ଜଡ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଶୋଧୂନ ପାହାତଂ ଜଡ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଗଗନାସୀ ଖଂଡତା ନଯେ । ଗଗନାଚେଂ ନାସେଲ କାଯେ ।
ଜରୀ ଜାଲା ମାହାଂପ୍ରଳଯେ । ସୃଷ୍ଟୀସଂଵ୍ହାର ॥ ୨୧ ॥
ଜରୀ ଜାଲା ମାହାଂପ୍ରଳଯେ । ସୃଷ୍ଟୀସଂଵ୍ହାର ॥ ୨୧ ॥
ଜେଂ ସଂଵ୍ହାରାମଧ୍ଯେଂ ସାପଡଲେ । ତେଂ ସହଜଚି ନାସିଵଂତ ଜାଲେଂ ।
ଜାଣତେ ଲୋକୀଂ ଉଗଵିଲେଂ । ପାହିଜେ କୋଡେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଜାଣତେ ଲୋକୀଂ ଉଗଵିଲେଂ । ପାହିଜେ କୋଡେଂ ॥ ୨୨ ॥
ନ କଳତାଂ ଵାଟେ କୋଡେଂ । କଳତାଂ ଆଵଘେଂ ଦିସେଂ ଉଘଡେଂ ।
ମ୍ହଣୋନୀ ଯେକାଂତୀଂ ନିଵାଡେ । ଵିଚାର ପାହାଵା ॥ ୨୩ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ଯେକାଂତୀଂ ନିଵାଡେ । ଵିଚାର ପାହାଵା ॥ ୨୩ ॥
ମିଳତା ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେ ସଂତ । ଯେକାଂପରୀସ ଯେକାଂତ ।
କେଲୀ ପାହିଜେ ସାଵଚିତ । ନାନା ଚର୍ଚା ॥ ୨୪ ॥
କେଲୀ ପାହିଜେ ସାଵଚିତ । ନାନା ଚର୍ଚା ॥ ୨୪ ॥
ପାହିଲ୍ଯାଵେଗଳେଂ କଳତ ନାହୀଂ । କଳତାଂ କଳତାଂ ସଂଦେହ ନାହୀଂ ।
ଵିଵେକ ପାହାତାଂ କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ । ମାଯାଜାଳ ॥ ୨୫ ॥
ଵିଵେକ ପାହାତାଂ କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ । ମାଯାଜାଳ ॥ ୨୫ ॥
ଗଗନୀଂ ଆଭାଳ ଆଲେଂ । ମାଗୁତୀ ସଵେଂଚି ଉଡାଲେଂ ।
ଆତ୍ମ୍ଯାକରିତାଂ ଦୃଶ୍ଯ ଜାଲେଂ । ଉଡେଲ ତୈସେଂ ॥ ୨୬ ॥
ଆତ୍ମ୍ଯାକରିତାଂ ଦୃଶ୍ଯ ଜାଲେଂ । ଉଡେଲ ତୈସେଂ ॥ ୨୬ ॥
ମୁଳାପାସୂନ ସେଵଟଵରୀ । ଵିଵେକୀ ଵିଵେକେଂ ଵିଵରୀ ।
ତୋଚି ନିଶ୍ଚଯ ଥାଵରୀ । ଚଳେନା ଐସା ॥ ୨୭ ॥
ତୋଚି ନିଶ୍ଚଯ ଥାଵରୀ । ଚଳେନା ଐସା ॥ ୨୭ ॥
ଵରକଡ ନିଶ୍ଚଯ ଅନୁମାନାଚେ । ଅନୁମାନେଂ ବୋଲତାଂ କାଯେ ଵେଂଚେ ।
ଜାଣତେ ପୁରୁଷ ପ୍ରଚିତୀଚେ । ତେ ତୋଂ ମାନୀତନା ॥ ୨୮ ॥
ଜାଣତେ ପୁରୁଷ ପ୍ରଚିତୀଚେ । ତେ ତୋଂ ମାନୀତନା ॥ ୨୮ ॥
ଉଗେଂଚ ବୋଲଣେଂ ଅନୁମାନାଚେଂ । ଅନୁମାନାଚେଂ କୋଣ୍ଯା କାମାଚେଂ ।
ଯେଥେଂ ସଗଟ ଵିଚାରାଚେଂ । କାମ ନାହୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ଯେଥେଂ ସଗଟ ଵିଚାରାଚେଂ । କାମ ନାହୀଂ ॥ ୨୯ ॥
ସଗଟ ଵିଚାର ତୋ ଅଵିଚାର । କିତ୍ଯେକ ମ୍ହଣତୀ ଯେକଂକାର ।
ଯେକଂକାର ଭ୍ରଷ୍ଟାକାର । କରୂଂ ନଯେ ॥ ୩୦ ॥
ଯେକଂକାର ଭ୍ରଷ୍ଟାକାର । କରୂଂ ନଯେ ॥ ୩୦ ॥
କୃତ୍ରିମ ଅଵଘେଂ ସାଂଡାଵେଂ । କାଂହୀଂ ଯେକ ଶୁଦ୍ଧ ଘ୍ଯାଵେଂ ।
ଜାଣଜାଣୋଂ ନିଵଡାଵେଂ । ସାରାସାର ॥ ୩୧ ॥
ଜାଣଜାଣୋଂ ନିଵଡାଵେଂ । ସାରାସାର ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଆତ୍ମାନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସତଵା ॥
ସମାସ ଆଠଵା : ଦେହେକ୍ଷେତ୍ରନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଵିଧୀପ୍ରପଂଚତରୁ ଵାଢଲା । ଵାଢତାଂ ଵାଢତାଂ ଵିସ୍ତୀର୍ଣ ଜାଲା ।
ଫଳେଂ ଯେତାଂ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ପାଵଲା । ବହୁତ ଗୁଣୀ ॥ ୧ ॥
ଫଳେଂ ଯେତାଂ ଵିଶ୍ରାଂତୀ ପାଵଲା । ବହୁତ ଗୁଣୀ ॥ ୧ ॥
ନାନା ଫଳେଂ ରସାଳେଂ ଲାଗଲୀଂ । ନାନା ଜିନସୀ ଗୋଡୀସ ଆଲୀଂ ।
ଗୋଡୀ ପାହାଵଯା ନିର୍ମାଣ କେଲୀଂ । ନାନା ଶରୀରେଂ ॥ ୨ ॥
ଗୋଡୀ ପାହାଵଯା ନିର୍ମାଣ କେଲୀଂ । ନାନା ଶରୀରେଂ ॥ ୨ ॥
ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ ଉତ୍ତମ ଵିଷଯେ । ଶରୀରେଂଵିଣ ଭୋଗିତାଂ ନଯେ ।
ମ୍ହଣୋନୀ ନିର୍ମିଲା ଉପାଯେ । ନାନା ଶରୀରେଂ ॥ ୩ ॥
ମ୍ହଣୋନୀ ନିର୍ମିଲା ଉପାଯେ । ନାନା ଶରୀରେଂ ॥ ୩ ॥
ଜ୍ଞାନୈଂଦ୍ରିଯେଂ ନିର୍ମାଣ କେଲୀଂ । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗୁଣାଂଚୀଂ ନିର୍ମିଲୀଂ ।
ଯେକା ଶରୀରାସୀ ଲାଗଲୀଂ । ପରୀ ଵେଗଳାଲୀଂ ॥ ୪ ॥
ଯେକା ଶରୀରାସୀ ଲାଗଲୀଂ । ପରୀ ଵେଗଳାଲୀଂ ॥ ୪ ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରୈଂଦ୍ରିଂଈ ଶବ୍ଦ ପଡିଲା । ତ୍ଯାଚା ଭେଦ ପାହିଜେ କଳଲା ।
ଐସା ଉପାଯେ ନିର୍ମାଣ କେଲା । ଇଂଦ୍ରିଯାଂମଧେଂ ॥ ୫ ॥
ଐସା ଉପାଯେ ନିର୍ମାଣ କେଲା । ଇଂଦ୍ରିଯାଂମଧେଂ ॥ ୫ ॥
ତ୍ଵଚେଇଂଦ୍ରିଯେଂ ସୀତୋଷ୍ଣ ଭାସେ । ଚକ୍ଷୁଇଂଦ୍ରିଯେଂ ସକଳ ଦିସେ ।
ଇଂଦ୍ରିଯାଂମଧେଂ ଗୁଣ ଐସେ । ଵେଗଳାଲେ ॥ ୬ ॥
ଇଂଦ୍ରିଯାଂମଧେଂ ଗୁଣ ଐସେ । ଵେଗଳାଲେ ॥ ୬ ॥
ଜିଵ୍ହେମଧେଂ ରସ ଚାଖଣେଂ । ଘ୍ରାଣାମଧେଂ ପରିମଳ ଘେଣେଂ ।
ଇଂଦ୍ରିଯାଂମଧେଂ ଵେଗଳାଲ୍ଯା ଗୁଣେଂ । ଭେଦ କେଲେ ॥ ୭ ॥
ଇଂଦ୍ରିଯାଂମଧେଂ ଵେଗଳାଲ୍ଯା ଗୁଣେଂ । ଭେଦ କେଲେ ॥ ୭ ॥
ଵାଯୋପଂଚକୀଂ ଅଂତଃକର୍ଣପଂଚକ । ମିସଳୋନି ଫିରେ ନିଶଂକ ।
ଜ୍ଞାନୈଂଦ୍ରିଯେଂ କର୍ମୈଂଦ୍ରିଯେଂ ସକଳିକ । ସାଵକାସ ପାହେ ॥ ୮ ॥
ଜ୍ଞାନୈଂଦ୍ରିଯେଂ କର୍ମୈଂଦ୍ରିଯେଂ ସକଳିକ । ସାଵକାସ ପାହେ ॥ ୮ ॥
କର୍ମୈଂଦ୍ରିଯେଂ ଲାଗଵେଗୀଂ । ଜୀଵ ଭୋଗୀଂ ଵିଷଯାଂଲାଗୀଂ ।
ଐସା ହା ଉପାଯେ ଜଗୀଂ । ଈଶ୍ଵରେଂ କେଲା ॥ ୯ ॥
ଐସା ହା ଉପାଯେ ଜଗୀଂ । ଈଶ୍ଵରେଂ କେଲା ॥ ୯ ॥
ନିଷଯ ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ ବରଵେ । ଶରୀରେଂଵିଣ କୈସେଂ ଭୋଗାଵେ ।
ନାନା ଶରୀରାଚେ ଗୋଵେ । ଯାକାରଣେଂ ॥ ୧୦ ॥
ନାନା ଶରୀରାଚେ ଗୋଵେ । ଯାକାରଣେଂ ॥ ୧୦ ॥
ଅସ୍ତୀମାଂଶାଚେ ଶରୀର । ତ୍ଯାମଧେଂ ଗୁଣପ୍ରକାର ।
ଶରୀରାସାରିଖେଂ ଯଂତ୍ର । ଆଣୀକ ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଶରୀରାସାରିଖେଂ ଯଂତ୍ର । ଆଣୀକ ନାହୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଐସୀଂ ଶରୀରେଂ ନିର୍ମାଣ କେଲୀଂ । ଵିଷଯଭୋଗେଂ ଵାଢଵିଲୀଂ ।
ଲାହାନଥୋର ନିର୍ମାଣ ଜାଲୀଂ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଲାହାନଥୋର ନିର୍ମାଣ ଜାଲୀଂ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଅସ୍ତୀମାଂଶାଂଚୀଂ ଶରୀରେଂ । ନିର୍ମାଣ କେଲୀ ଜଗଦେଶ୍ଵରେଂ ।
ଵିଵେକେଂ ଗୁଣଵିଚାରେଂ । କରୂନିଯାଂ ॥ ୧୩ ॥
ଵିଵେକେଂ ଗୁଣଵିଚାରେଂ । କରୂନିଯାଂ ॥ ୧୩ ॥
ଅସ୍ତିମୌଂଶାଚା ପୁତଳା । ଜେଣେଂ ଜ୍ଞାନେଂ ସକଳ କଳା ।
ଶରୀରଭେଦ ଵେଗଳା । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୪ ॥
ଶରୀରଭେଦ ଵେଗଳା । ଠାଈଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୪ ॥
ତୋ ଭେଦ କାର୍ଯାକାରଣ । ତ୍ଯାଚା ଉଦଂଡ ଆହେ ଗୁଣ ।
ସକଳ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧୀଵିଣ । କାଯେ କଳେ ॥ ୧୫ ॥
ସକଳ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧୀଵିଣ । କାଯେ କଳେ ॥ ୧୫ ॥
ସକଳ କରଣେଂ ଈଶ୍ଵରାଲା । ମ୍ହଣୋନୀ ଭେଦ ନିର୍ମାଣ ଜାଲା ।
ଊର୍ଧମୁଖ ହୋତାଂ ଭେଦାଲା । ଠାଵ କୈଂଚା ॥ ୧୬ ॥
ଊର୍ଧମୁଖ ହୋତାଂ ଭେଦାଲା । ଠାଵ କୈଂଚା ॥ ୧୬ ॥
ସୃଷ୍ଟିକର୍ଣୀଂ ଆଗତ୍ଯ ଭେଦ । ସଂଵ୍ହାରେଂ ସହଜଚି ଅଭେଦ ।
ଭେଦ ଅଭେଦ ହା ସଂଵାଦ । ମାଯାଗୁଣେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଭେଦ ଅଭେଦ ହା ସଂଵାଦ । ମାଯାଗୁଣେଂ ॥ ୧୭ ॥
ମାଯେମଧେଂ ଅଂତରାତ୍ମା । ନକଳେ ତଯାଚା ମହିମା ।
ଜାଲା ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା । ତୋହି ସଂଦେହୀଂ ପଡେ ॥ ୧୮ ॥
ଜାଲା ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା । ତୋହି ସଂଦେହୀଂ ପଡେ ॥ ୧୮ ॥
ପୀଳ ପେଂଚ କଡୋଵିକଡୀଂ । ତର୍କ ତୀକ୍ଷଣ ଘଡୀନେଂ ଘଡୀ ।
ମନାସୀ ହୋଯେ ତାଂତଡୀ । ଵିଵରଣ କରିତାଂ ॥ ୧୯ ॥
ମନାସୀ ହୋଯେ ତାଂତଡୀ । ଵିଵରଣ କରିତାଂ ॥ ୧୯ ॥
ଆତ୍ମତ୍ଵେଂ ଲାଗତେଂ ସକଳ କାଂହୀଂ । ନିରଂଜନୀଂ ହେ କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ।
ଯେକାଂତକାଳୀଂ ସମଜୋନ ପାହୀଂ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଯେକାଂତକାଳୀଂ ସମଜୋନ ପାହୀଂ । ମ୍ହଣିଜେ ବରେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଦେହେ ସାମର୍ଥ୍ଯାନୁସାର । ସକଳ କରୀ ଜଗଦେଶ୍ଵର ।
ଥୋର ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ଅଵତାର । ବୋଲିଜେତୀ ॥ ୨୧ ॥
ଥୋର ସାମର୍ଥ୍ଯେଂ ଅଵତାର । ବୋଲିଜେତୀ ॥ ୨୧ ॥
ଶେଷ କୂର୍ମ ଵର଼୍ହାଵ ଜାଲେ । ଯେଵଢେ ଦେହେ ଵିଶାଳ ଧରିଲେ ।
ତେଣେଂ କରିତାଂ ରଚନା ଚାଲେ । ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚୀ ॥ ୨୨ ॥
ତେଣେଂ କରିତାଂ ରଚନା ଚାଲେ । ସକଳ ସୃଷ୍ଟୀଚୀ ॥ ୨୨ ॥
ଈଶ୍ଵରେଂ କେଵଢେଂ ସୂତ୍ର କେଲେଂ । ସୂର୍ଯବିଂବ ଧାଵାଯା ଲାଵିଲେଂ ।
ଧୁକଟାକରଵୀଂ ଧରଵିଲେଂ । ଅଗାଧ ପାଣୀ ॥ ୨୩ ॥
ଧୁକଟାକରଵୀଂ ଧରଵିଲେଂ । ଅଗାଧ ପାଣୀ ॥ ୨୩ ॥
ପର୍ଵତାଐସେ ଢଗ ଉଚଲିତୀ । ସୂର୍ଯବିଂବାସୀ ଅଛ୍ଯାଦିତି ।
ତେଥେଂ ସଵେଂଚି ଵାଯୋଚୀ ଗତୀ । ପ୍ରଗଟ ହୋଯେ ॥ ୨୪ ॥
ତେଥେଂ ସଵେଂଚି ଵାଯୋଚୀ ଗତୀ । ପ୍ରଗଟ ହୋଯେ ॥ ୨୪ ॥
ଝିଡକଝିଡକୁଂ ଧାଂଵେ ଵାରା । ଜୈସା କାଳାଚା ମ୍ହଣିଯାରା ।
ଢଗ ମାରୁନୀ ଦିନକରା । ମୋକଳେ କରୀ ॥ ୨୫ ॥
ଢଗ ମାରୁନୀ ଦିନକରା । ମୋକଳେ କରୀ ॥ ୨୫ ॥
ବୈସତୀ ଵିଜାଂଚେ ତଡାଖେ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ଅଵଚିତା ଧାକେ ।
ଗଗନ କଡକଡୂନ ତଡକେ । ସ୍ଥଳାଂଵରୀ ॥ ୨୬ ॥
ଗଗନ କଡକଡୂନ ତଡକେ । ସ୍ଥଳାଂଵରୀ ॥ ୨୬ ॥
ଯେହଲୋକାସୀ ଯେକ ଵର୍ମ କେଲେଂ । ମହଦ୍ଭୂତେଂ ମହଦ୍ଭୂତ ଆଳିଲେଂ ।
ସକଳାଂ ସମଭାଗେଂ ଚାଲିଲେଂ । ସୃଷ୍ଟିରଚନେସୀ ॥ ୨୭ ॥
ସକଳାଂ ସମଭାଗେଂ ଚାଲିଲେଂ । ସୃଷ୍ଟିରଚନେସୀ ॥ ୨୭ ॥
ଐସେ ଅନଂତ ଭେଦ ଆତ୍ମଯାଚେ । ସକଳ ଜାଣତୀ ଐସେ କୈଂଚେଂ ।
ଵିଵରତାଂ ଵିଵରତାଂ ମନାଚେ । ଫଡକେ ହୋତୀ ॥ ୨୮ ॥
ଵିଵରତାଂ ଵିଵରତାଂ ମନାଚେ । ଫଡକେ ହୋତୀ ॥ ୨୮ ॥
ଐସୀ ମାଝୀ ଉପାସନା । ଉପାସକୀଂ ଆଣାଵୀ ମନା ।
ଅଗାଧ ମହିମା ଚତୁରାନନା । କାଯେ କଳେ ॥ ୨୯ ॥
ଅଗାଧ ମହିମା ଚତୁରାନନା । କାଯେ କଳେ ॥ ୨୯ ॥
ଆଵାହନ ଵିସର୍ଜନ । ହେଂ ଚି ଭଜନାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ସକଳ ଜାଣତୀ ସଜ୍ଜନ । ମୀ କାଯ ସାଂଗୋଂ ॥ ୩୦ ॥
ସକଳ ଜାଣତୀ ସଜ୍ଜନ । ମୀ କାଯ ସାଂଗୋଂ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଦେହେକ୍ଷେତ୍ରନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଆଠଵା ॥
ସମାସ ନଵଵା : ସ୍ଯ୍ଯ୍କ୍ଷ୍ମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ମୃତିକାପୂଜନ କରାଵେଂ । ଆଣୀ ସଵେଂଚି ଵିସର୍ଜାଵେଂ ।
ହେଂ ମାନେନା ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଅଂତଃକର୍ଣାସୀ ॥ ୧ ॥
ହେଂ ମାନେନା ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଅଂତଃକର୍ଣାସୀ ॥ ୧ ॥
ଦେଵ ପୂଜାଵା ଆଣୀ ଟାକାଵା । ହେଂ ପ୍ରଶସ୍ତ ନ ଵଟେ ଜୀଵା ।
ଯାଚା ଵିଚାର ପାହାଵା । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨ ॥
ଯାଚା ଵିଚାର ପାହାଵା । ଅଂତର୍ଯାମୀଂ ॥ ୨ ॥
ଦେଵ କରିଜେ ଐସା ନାହୀଂ । ଦେଵ ଟାକିଜେ ଐସା ନାହୀଂ ।
ମ୍ହଣୋନି ଯାଚା କାଂହୀଂ । ଵିଚାର ପାହାଵା ॥ ୩ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଯାଚା କାଂହୀଂ । ଵିଚାର ପାହାଵା ॥ ୩ ॥
ଦେଵ ନାନା ଶରୀରେଂ ଧରିତୋ । ଧରୁନୀ ମାଗୁତୀ ସୋଡିତୋ ।
ତରୀ ତୋ ଦେଵ କୈସା ଆହେ ତୋ । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖାଵା ॥ ୪ ॥
ତରୀ ତୋ ଦେଵ କୈସା ଆହେ ତୋ । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖାଵା ॥ ୪ ॥
ନାନା ସାଧନେଂ ନିରୂପଣେଂ । ଦେଵ ଶୋଧାଯାକାରଣେଂ ।
ସକଳ ଆପୁଲେ ଅଂତଃକର୍ଣେଂ । ସମଜଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୫ ॥
ସକଳ ଆପୁଲେ ଅଂତଃକର୍ଣେଂ । ସମଜଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାଚା ଉପାଯେ । ସମଜଲ୍ଯାଵିଣ ଦେତାଂ ନଯେ ।
ପଦାର୍ଥ ଆହେ ମା ଘେ ଜାଯେ । ଐସେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୬ ॥
ପଦାର୍ଥ ଆହେ ମା ଘେ ଜାଯେ । ଐସେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୬ ॥
ସଗଟ ଲୋକାଂଚେ ଅଂତରୀଂଚା ଭାଵ । ମଜ ପ୍ରତକ୍ଷ ଭେଟଵାଵା ଦେଵ ।
ପରଂତୁ ଵିଵେକାଚା ଉପାଵ । ଵେଗଳାଚି ଆହେ ॥ ୭ ॥
ପରଂତୁ ଵିଵେକାଚା ଉପାଵ । ଵେଗଳାଚି ଆହେ ॥ ୭ ॥
ଵିଚାର ପାହାତାଂ ତଗେନା । ତ୍ଯାସ ଦେଵ ଐସେଂ ମ୍ହଣାଵେନା ।
ପରଂତୁ ଜନ ରାହେନା । କାଯେ କରାଵେଂ ॥ ୮ ॥
ପରଂତୁ ଜନ ରାହେନା । କାଯେ କରାଵେଂ ॥ ୮ ॥
ଥୋର ଲୋକ ମରୋନି ଜାତୀ । ତ୍ଯାଂଚ୍ଯା ସୁରତା କରୁନୀ ପାହାତୀ ।
ତୈସୀଚ ଆହେ ହେହି ଗତୀ । ଉପାସନେଚୀ ॥ ୯ ॥
ତୈସୀଚ ଆହେ ହେହି ଗତୀ । ଉପାସନେଚୀ ॥ ୯ ॥
ଥୋର ଵ୍ଯାପାର ଠାକେନା ଜନୀଂ । ମ୍ହଣୋନି କେଲୀ ରଖତଵାନୀ ।
ରାଜସଂପଦା ତଯାଚେନୀ । ପ୍ରାପ୍ତ କୈଚୀ ॥ ୧୦ ॥
ରାଜସଂପଦା ତଯାଚେନୀ । ପ୍ରାପ୍ତ କୈଚୀ ॥ ୧୦ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଜିତୁକା ଭୋଳା ଭାଵ । ତିତୁକା ଅଜ୍ଞାନାଚା ସ୍ଵଭାଵ ।
ଅଜ୍ଞାନେଂ ତରୀ ଦେଵାଧିଦେଵ । ପାଵିଜେଲ କୈଚା ॥ ୧୧ ॥
ଅଜ୍ଞାନେଂ ତରୀ ଦେଵାଧିଦେଵ । ପାଵିଜେଲ କୈଚା ॥ ୧୧ ॥
ଅଜ୍ଞାସୀ ଜ୍ଞାନ ନ ମାନେ । ଜ୍ଞାତ୍ଯାସ ଅନୁମାନ ନ ମାନେ ।
ମ୍ହଣୋନି ସିଦ୍ଧାଂଚିଯେ ଖୁଣେଂ । ପାଵଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୨ ॥
ମ୍ହଣୋନି ସିଦ୍ଧାଂଚିଯେ ଖୁଣେଂ । ପାଵଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୨ ॥
ମାଯା ସାଂଡୂନ ମୁଳାସ ଜାଵେଂ । ତରୀଚ ସମାଧାନ ପାଵାଵେଂ ।
ଐସେଂ ନ ହୋତାଂ ଭରଂଗଳାଵେଂ । ଭଲତୀକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ଐସେଂ ନ ହୋତାଂ ଭରଂଗଳାଵେଂ । ଭଲତୀକଡେ ॥ ୧୩ ॥
ମାଯା ଉଲଂଘାଯାକାରଣେଂ । ଦେଵାସୀ ନାନା ଉପାଯ କରଣେଂ ।
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଶ୍ରଵଣପଂଥେଂଚି ଜାଣେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାନେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଶ୍ରଵଣପଂଥେଂଚି ଜାଣେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯାନେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଐସେଂ ନ କରିତାଂ ଲୋକିକୀଂ । ଅଵଘୀଚ ହୋତେ ଚୁକାମୁକୀ ।
ସ୍ଥିତି ଖରୀ ଆଣି ଲଟକୀ । ଐସୀ ଵୋଳଖାଵୀ ॥ ୧୫ ॥
ସ୍ଥିତି ଖରୀ ଆଣି ଲଟକୀ । ଐସୀ ଵୋଳଖାଵୀ ॥ ୧୫ ॥
ଖୋଟ୍ଯାଚେ ଵାଟେ ଜାଊଂ ନଯେ । ଖୋଟ୍ଯାଚୀ ସଂଗତୀ ଧରୂଂ ନଯେ ।
ଖୋଟେଂ ସଂଗ୍ରହୀଂ କରୂଂ ନଯେ । କାଂହୀଂଯେକ ॥ ୧୬ ॥
ଖୋଟେଂ ସଂଗ୍ରହୀଂ କରୂଂ ନଯେ । କାଂହୀଂଯେକ ॥ ୧୬ ॥
ଖୋଟେଂ ତେଂ ଖୋଟେଂଚି ଖୋଟେଂ । ଖର୍ଯାସୀ ତଗେନାତ ବାଲଟେଂ ।
ମନ ଅଧୋମୁଖ ଉଫରାଟେଂ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୭ ॥
ମନ ଅଧୋମୁଖ ଉଫରାଟେଂ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୧୭ ॥
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଶ୍ରଵଣ କରୀତ ଜାଵେଂ । ମ୍ହଣିଜେ ସକଳ କାଂହୀଂ ଫାଵେ ।
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଗୋଵେ । ତୁଟୋନୀ ଜାତୀ ॥ ୧୮ ॥
ନାନା ପ୍ରକାରୀଚେ ଗୋଵେ । ତୁଟୋନୀ ଜାତୀ ॥ ୧୮ ॥
ସୂତ ଗୁଂତଲେଂ ତେଂ ଉକଲାଵେଂ । ତୈସେ ମନ ଉଗଵାଵେଂ ।
ମାନତ ମାନତ ଘାଲାଵେଂ । ମୁଳାକଡେ ॥ ୧୯ ॥
ମାନତ ମାନତ ଘାଲାଵେଂ । ମୁଳାକଡେ ॥ ୧୯ ॥
ସକଳ କାଂହୀଂ କାଲଵଲେଂ । ତ୍ଯା ସକଳାଚେଂ ସକଳ ଜାଲେଂ ।
ଶରୀରୀଂ ଵିଭାଗଲେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଶରୀରୀଂ ଵିଭାଗଲେ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
କାଯେ ତେଂ ଯେଥେଂଚି ପାହାଵେଂ । କୈସେଂ ତେଂ ଯେଥେଂଚି ଶୋଧାଵେଂ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମାଚୀଂ ଚୌଦା ନାଂଵେଂ । ଯେଥେଂଚି ସମଜାଵୀ ॥ ୨୧ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମାଚୀଂ ଚୌଦା ନାଂଵେଂ । ଯେଥେଂଚି ସମଜାଵୀ ॥ ୨୧ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ନିର୍ଵିକାରୀ ଯେକ । ତେଂ ସର୍ଵାଂ ଠାଈଂ ଵ୍ଯାପକ ।
ଦେହ୍ଯାମଧେଂ ତେଂ ନିଷ୍କଳଂକ । ଆହେ କୀଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଦେହ୍ଯାମଧେଂ ତେଂ ନିଷ୍କଳଂକ । ଆହେ କୀଂ ନାହୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ମୂଳମାଯା ସଂକଲ୍ପରୂପ । ତେଂ ଅଂତଃକର୍ଣାଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ।
ଜଡ ଚେତଵୀ ଚୈତନ୍ଯରୂପ । ତେଂ ହି ଶରୀରୀଂ ଆହେ ॥ ୨୩ ॥
ଜଡ ଚେତଵୀ ଚୈତନ୍ଯରୂପ । ତେଂ ହି ଶରୀରୀଂ ଆହେ ॥ ୨୩ ॥
ସମାନଗୁଣ ଗୁଣସାମ୍ଯ । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଵିଚାର ତୋ ଅଗମ୍ଯ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମ ସାଧୁ ଜାଣତେ ପ୍ରଣମ୍ଯ । ତଯା ସମସ୍ତାଂସୀ ॥ ୨୪ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମ ସାଧୁ ଜାଣତେ ପ୍ରଣମ୍ଯ । ତଯା ସମସ୍ତାଂସୀ ॥ ୨୪ ॥
ଦ୍ଵିଧା ଭାସତେଂ ଶରୀର । ଵାମାଂଗ ଦକ୍ଷିଣାଂଗ ଵିଚାର ।
ତୋଂଚି ଅର୍ଧନାରୀନଟେଶ୍ଵର । ପିଂଡୀଂ ଵୋଳଖାଵା ॥ ୨୫ ॥
ତୋଂଚି ଅର୍ଧନାରୀନଟେଶ୍ଵର । ପିଂଡୀଂ ଵୋଳଖାଵା ॥ ୨୫ ॥
ତୋଚି ପ୍ରକୃତିପୁରୁଷ ଜାଣିଜେ । ଶିଵଶକ୍ତୀ ଵୋଳଖିଜେ ।
ଶଡଗୁଣଈଶ୍ଵର ବୋଲିଜେ । ତଯା କର୍ଦମାସୀ ॥ ୨୬ ॥
ଶଡଗୁଣଈଶ୍ଵର ବୋଲିଜେ । ତଯା କର୍ଦମାସୀ ॥ ୨୬ ॥
ତଯାସୀଚ ମ୍ହଣିଜେ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵ । ଜେଥେଂ ତ୍ରିଗୁଣାଚେଂ ଗୂଢତ୍ଵ ।
ଅର୍ଧମାତ୍ରା ଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵ । ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣା ॥ ୨୭ ॥
ଅର୍ଧମାତ୍ରା ଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵ । ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣା ॥ ୨୭ ॥
ତ୍ରିଗୁଣେଂ ଚାଲତେଂ ଶରୀର । ପ୍ରତକ୍ଷ ଦିସତୋ ଵିଚାର ।
ମୁଳୀଂଚ୍ଯା କର୍ଦମାଚେଂ ଶରୀର । ଐସେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୨୮ ॥
ମୁଳୀଂଚ୍ଯା କର୍ଦମାଚେଂ ଶରୀର । ଐସେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୨୮ ॥
ମନ ମାଯା ଆଣି ଜୀଵ । ହାହି ଦିସତୋ ସ୍ଵଭାଵ ।
ଚୌଦା ନାମାଂଚା ଅଭିପ୍ରାଵ । ପିଂଡୀଂ ପାହାଵା ॥ ୨୯ ॥
ଚୌଦା ନାମାଂଚା ଅଭିପ୍ରାଵ । ପିଂଡୀଂ ପାହାଵା ॥ ୨୯ ॥
ପିଂଡ ପଡତାଂ ଅଵଘେଂଚି ଜାତେଂ । ପରଂତୁ ପରବ୍ରହ୍ମ ରାହାତେଂ ।
ଶାଶ୍ଵତ ସମଜୋନ ମଗ ତେଂ । ଦୃଢ ଧରାଵେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଶାଶ୍ଵତ ସମଜୋନ ମଗ ତେଂ । ଦୃଢ ଧରାଵେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସୂକ୍ଷ୍ମନିରୂପଣନାମ ସମାସ ନଵଵା ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ଵିମଲବ୍ରହ୍ମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଧରୂଂ ଜାତାଂ ଧରିତାଂ ନ ଯେ । ଟାକୂଂ ଜାତାଂ ଟାକିତାଂ ନ ଯେ ।
ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ଆହେଚ ଆହେ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୧ ॥
ଜେଥେଂ ତେଥେଂ ଆହେଚ ଆହେ । ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ॥ ୧ ॥
ଜିକଡେ ତିକଡେ ଜେଥେଂ ତେଥେଂ । ଵିନ୍ମୁଖ ହୋତାଂ ସନ୍ମୁଖ ହୋତେଂ ।
ସନ୍ମୁଖପଣ ଚୁକେନା ତେଂ । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯା। ॥ ୨ ॥
ସନ୍ମୁଖପଣ ଚୁକେନା ତେଂ । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯା। ॥ ୨ ॥
ବୈସଲେଂ ମାଣୂସ ଉଠୋନ ଗେଲେଂ । ତେଥେଂ ଆକାଶଚି ରାହିଲେଂ ।
ଆକାଶ ଚହୁଂକଡେ ପାହିଲେଂ । ତରୀ ସନ୍ମୁଖଚି ଆହେ ॥ ୩ ॥
ଆକାଶ ଚହୁଂକଡେ ପାହିଲେଂ । ତରୀ ସନ୍ମୁଖଚି ଆହେ ॥ ୩ ॥
ଜିକଡେତିକଡେ ପ୍ରାଣୀ ପଳୋନ ଜାତେଂ । ତିକଡେ ଆକାଶଚି ଭୋଵତେଂ ।
ବଳେଂ ଆକାଶାବାହେର । କୈସେଂ ଜାଵେଂ ॥ ୪ ॥
ବଳେଂ ଆକାଶାବାହେର । କୈସେଂ ଜାଵେଂ ॥ ୪ ॥
ଜିକଡେତିକଡେ ପ୍ରାଣୀ ପାହେ । ତିକଡେ ତେଂ ସନ୍ମୁଖଚି ଆହେ ।
ସମସ୍ତାଂଚେଂ ମସ୍ତକୀଂ ରାହେ । ମାଧ୍ଯାନୀଂ ମାର୍ତଂଡ ଜୈସା ॥ ୫ ॥
ସମସ୍ତାଂଚେଂ ମସ୍ତକୀଂ ରାହେ । ମାଧ୍ଯାନୀଂ ମାର୍ତଂଡ ଜୈସା ॥ ୫ ॥
ପରୀ ତୋ ଆହେ ଯେକଦେସୀ । ଦୃଷ୍ଟାଂତ ନ ଘଡେ ଵସ୍ତୁସୀ ।
କାଂହୀଂ ଯେକ ଚମତ୍କାରାସୀ । ଦେଉନୀ ପାହିଲେଂ ॥ ୬ ॥
କାଂହୀଂ ଯେକ ଚମତ୍କାରାସୀ । ଦେଉନୀ ପାହିଲେଂ ॥ ୬ ॥
ନାନା ତୀର୍ଥେଂ ନାନା ଦେସୀଂ । କଷ୍ଟତ ଜାଵେଂ ପାହାଵ୍ଯାସୀ ।
ତୈସେଂ ନ ଲଗେ ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ । ବୈସଲେଂ ଠାଈଂ ॥ ୭ ॥
ତୈସେଂ ନ ଲଗେ ପରବ୍ରହ୍ମାସୀ । ବୈସଲେଂ ଠାଈଂ ॥ ୭ ॥
ପ୍ରାଣୀ ବୈସୋନୀଚ ରାହାତାଂ । ଅଥଵା ବହୁତ ପଳୋନ ଜାତାଂ ।
ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ତତ୍ଵତାଂ । ସମାଗମେଂ ॥ ୮ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ତତ୍ଵତାଂ । ସମାଗମେଂ ॥ ୮ ॥
ପକ୍ଷୀ ଅଂତରାଳୀଂ ଗେଲାଂ । ଭୋଵତେଂ ଆକାଶଚି ତଯାଲା ।
ତୈସେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାଣୀଯାଲା । ଵ୍ଯାପୂନ ଆହେ ॥ ୯ ॥
ତୈସେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାଣୀଯାଲା । ଵ୍ଯାପୂନ ଆହେ ॥ ୯ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ପୋକଳ ଘନଦାଟ । ବ୍ରହ୍ମ ସେଵଟାଚା ସେଵଟ ।
ଜ୍ଯାସୀ ତ୍ଯାସୀ ବ୍ରହ୍ମ ନୀଟ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୧୦ ॥
ଜ୍ଯାସୀ ତ୍ଯାସୀ ବ୍ରହ୍ମ ନୀଟ । ସର୍ଵକାଳ ॥ ୧୦ ॥
ଦୃଶ୍ଯା ସବାହେ ଅଂତରୀଂ । ବ୍ରହ୍ମ ଦାଟଲେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡୋଦରୀଂ ।
ଆରେ ତ୍ଯା ଵିମଳାଚୀ ସରୀ । କୋଣାସ ଦ୍ଯାଵୀ ॥ ୧୧ ॥
ଆରେ ତ୍ଯା ଵିମଳାଚୀ ସରୀ । କୋଣାସ ଦ୍ଯାଵୀ ॥ ୧୧ ॥
ଵୈକୁଂଠକୈଳାସସ୍ଵର୍ଗଲୋକୀଂ । ଇଂଦ୍ରଲୋକୀଂ ଚୌଦା ଲୋକୀଂ ।
ପନ୍ନଗାଦିକପାତାଳଲୋକୀଂ । ତେଥେଂଚି ଆହେ ॥ ୧୨ ॥
ପନ୍ନଗାଦିକପାତାଳଲୋକୀଂ । ତେଥେଂଚି ଆହେ ॥ ୧୨ ॥
କାସୀପାସୂନ ରାମେଶ୍ଵର । ଆଵଘେଂ ଦାଟଲେଂ ଅପାର ।
ପରତା ପରତା ପାରାଵାର । ତ୍ଯାସ ନାହୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ପରତା ପରତା ପାରାଵାର । ତ୍ଯାସ ନାହୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ଯେକଲେଂ । ଯେକଦାଂଚି ସକଳାଂସୀ ଵ୍ଯାପିଲେ ।
ସକଳାଂସ ସ୍ପର୍ଶୋନ ରାହିଲେଂ । ସକଳାଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୪ ॥
ସକଳାଂସ ସ୍ପର୍ଶୋନ ରାହିଲେଂ । ସକଳାଂ ଠାଈଂ ॥ ୧୪ ॥
ପରବ୍ରହ୍ମ ପାଉସେଂ ଭିଜେନା । ଅଥଵା ଚିଖଲାନେଂ ଭରେନା ।
ପୁରାମଧେଂ ପରୀ ଵାହେନା । ପୁରାସମାଗମେଂ ॥ ୧୫ ॥
ପୁରାମଧେଂ ପରୀ ଵାହେନା । ପୁରାସମାଗମେଂ ॥ ୧୫ ॥
ଯେକସରେଂ ସନ୍ମୁକ ଵିମୁଖ । ଵାମ ସଵ୍ଯ ଦୋହିଂକଡେ ଯେକ ।
ଆର୍ଧଊର୍ଧ ପ୍ରାଣୀ ସକଳୀକ । ଵ୍ଯାପୂନ ଆହେ ॥ ୧୬ ॥
ଆର୍ଧଊର୍ଧ ପ୍ରାଣୀ ସକଳୀକ । ଵ୍ଯାପୂନ ଆହେ ॥ ୧୬ ॥
ଆକାଶାଚା ଡୋହୋ ଭରଲା । କଦାପୀ ନାହୀଂ ଉଚଂବଳଲା ।
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ପସରଲା । ଜିକଡେ ତିକଡେ ॥ ୧୭ ॥
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ପସରଲା । ଜିକଡେ ତିକଡେ ॥ ୧୭ ॥
ଯେକଜିନସି ଗଗନ ଉଦାସ । ଜେଥେଂ ନାହୀଂ ଦୃଶ୍ଯଭାସ ।
ଭାସେଂଵିଣ ନିରାଭାସ । ପରବ୍ରହ୍ମ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୧୮ ॥
ଭାସେଂଵିଣ ନିରାଭାସ । ପରବ୍ରହ୍ମ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୧୮ ॥
ସଂତସାଧୁମହାନୁଭାଵାଂ । ଦେଵଦାନଵମାନଵାଂ ।
ବ୍ରହ୍ମ ସକଳାଂସୀ ଵିସାଂଵା । ଵିଶ୍ରାଂତିଠାଵ ॥ ୧୯ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ସକଳାଂସୀ ଵିସାଂଵା । ଵିଶ୍ରାଂତିଠାଵ ॥ ୧୯ ॥
କୋଣେକଡେ ସେଵଟା ଜାଵେଂ । କୋଣେକଡେ କାଯେ ପାହାଵେଂ ।
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ତେଂ ନେମାଵେଂ । କାଯେ ମ୍ହଣୋନୀ ॥ ୨୦ ॥
ଅସଂଭାଵ୍ଯ ତେଂ ନେମାଵେଂ । କାଯେ ମ୍ହଣୋନୀ ॥ ୨୦ ॥
ସ୍ଥୂଳ ନଵ୍ହେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନଵ୍ହେ । କାଂହୀଂ ଯେକାସାରିଖେଂ ନଵ୍ହେ ।
ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟୀଵିଣ ନଵ୍ହେ ସମଧାନ ॥ ୨୧ ॥
ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟୀଵିଣ ନଵ୍ହେ ସମଧାନ ॥ ୨୧ ॥
ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡନିରାସ । ମଗ ତେଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିରାଭାସ ।
ଯେଥୂନ ତେଥଵରୀ ଅଵକାସ । ଭକାସରୂପ ॥ ୨୨ ॥
ଯେଥୂନ ତେଥଵରୀ ଅଵକାସ । ଭକାସରୂପ ॥ ୨୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ଵ୍ଯାପକ ହେଂ ତୋ ଖରେଂ । ଦୃଶ୍ଯ ଆହେ ତୋଂ ହେଂ ଉତ୍ତରେଂ ।
ଵ୍ଯାପେଂଵିଣ କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ । ଵ୍ଯାପକ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଵ୍ଯାପେଂଵିଣ କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ । ଵ୍ଯାପକ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୨୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମାସୀ ଶବ୍ଦଚି ଲାଗେନା । କଲ୍ପନା କଲ୍ପୂଂ ଶକେନା ।
କଲ୍ପନେତୀତ ନିରଂଜନା । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୨୪ ॥
କଲ୍ପନେତୀତ ନିରଂଜନା । ଵିଵେକେଂ ଵୋଳଖାଵେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ସାର ଶ୍ରଵଣ । ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ମନନ ।
ଵିଜ୍ଞାନୀ ପାଵତାଂ ଉନ୍ମନ । ସହଜଚି ହୋତେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଵିଜ୍ଞାନୀ ପାଵତାଂ ଉନ୍ମନ । ସହଜଚି ହୋତେଂ ॥ ୨୫ ॥
ଜାଲେଂ ସାଧନାଚେଂ ଫଳ । ସଂସାର ଜାଲା ସଫଳ ।
ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ନିଶ୍ଚଳ । ଅଂତରୀଂ ବିଂବଲେଂ ॥ ୨୬ ॥
ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ନିଶ୍ଚଳ । ଅଂତରୀଂ ବିଂବଲେଂ ॥ ୨୬ ॥
ହିସେବ ଜାଲା ମାଯେଚା । ଜାଲା ନିଵାଡା ତତ୍ଵାଂଚା ।
ସାଧ୍ଯ ହୋତାଂ ସାଧନାଚା । ଠାଵ ନାହୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ସାଧ୍ଯ ହୋତାଂ ସାଧନାଚା । ଠାଵ ନାହୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ସ୍ଵପ୍ନୀଂ ଜେଂ ଜେଂ ଦେଖିଲେଂ । ତେଂ ତେଂ ଜାଗୃତୀସ ଉଡାଲେଂ ।
ସହଜଚି ଅନୁର୍ଵାଚ୍ଯ ଜାଲେଂ । ବୋଲତାଂ ନ ଯେ ॥ ୨୮ ॥
ସହଜଚି ଅନୁର୍ଵାଚ୍ଯ ଜାଲେଂ । ବୋଲତାଂ ନ ଯେ ॥ ୨୮ ॥
ଐସେଂ ହେଂ ଵିଵେକେଂ ଜାଣାଵେଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ଖୁଣେଂସୀ ବାଣାଵେଂ ।
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯାଚ୍ଯା ନାଂଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୨୯ ॥
ଜନ୍ମମୃତ୍ଯାଚ୍ଯା ନାଂଵେଂ । ସୁନ୍ଯାକାର ॥ ୨୯ ॥
ଭକ୍ତାଂଚେନି ସାଭିମାନେଂ । କୃପା କେଲୀ ଦାଶରଥୀନେଂ ।
ସମର୍ଥକୃପେଚୀଂ ଵଚନେଂ । ତୋ ହା ଦାସବୋଧ ॥ ୩୦ ॥
ସମର୍ଥକୃପେଚୀଂ ଵଚନେଂ । ତୋ ହା ଦାସବୋଧ ॥ ୩୦ ॥
ଵୀସ ଦଶକ ଦାସବୋଧ । ଶ୍ରଵଣଦ୍ଵାରେଂ ଘେତାଂ ଶୋଧ ।
ମନକର୍ତ୍ଯାସ ଵିଶଦ । ପରମାର୍ଥ ହୋତୋ ॥ ୩୧ ॥
ମନକର୍ତ୍ଯାସ ଵିଶଦ । ପରମାର୍ଥ ହୋତୋ ॥ ୩୧ ॥
ଵୀସ ଦଶକ ଦୋନୀସେଂ ସମାସ । ସାଧକେଂ ପାହାଵେଂ ସାଵକାସ ।
ଵିଵରତଂ ଵିଶେଷାଵିଶେଷ । କଳୋଂ ଲାଗେ ॥ ୩୨ ॥
ଵିଵରତଂ ଵିଶେଷାଵିଶେଷ । କଳୋଂ ଲାଗେ ॥ ୩୨ ॥
ଗ୍ରଂଥାଚେଂ କରାଵେଂସ୍ତଵନ । ସ୍ତଵନାଚେଂ କାଯେ ପ୍ରଯୋଜନ ।
ଯେଥେଂ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ କାରଣ । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ପାହାଵା ॥ ୩୩ ॥
ଯେଥେଂ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ କାରଣ । ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ପାହାଵା ॥ ୩୩ ॥
ଦେହେ ତଂଵ ପାଂଚା ଭୂତାଂଚା । କର୍ତା ଆତ୍ମା ତେଥୀଂଚା ।
ଆଣୀ କଵିତ୍ଵପ୍ରକାର ମନୁଶାଚା । କାଶାଵରୁନୀ ॥ ୩୪ ॥
ଆଣୀ କଵିତ୍ଵପ୍ରକାର ମନୁଶାଚା । କାଶାଵରୁନୀ ॥ ୩୪ ॥
ସକଳ କରଣେଂ ଜଗଦୀଶାଚେଂ । ଆଣୀ କଵିତ୍ଵଚି କାଯ ମାନୁଶାଚେଂ ।
ଐଶା ଅପ୍ରମାଣ ବୋଲଣ୍ଯାଚେଂ କାଯେ ଘାଵେଂ ॥ ୩୫ ॥
ଐଶା ଅପ୍ରମାଣ ବୋଲଣ୍ଯାଚେଂ କାଯେ ଘାଵେଂ ॥ ୩୫ ॥
ସକଳ ଦେହ୍ଯାଚା ଝାଡା କେଲା । ତତ୍ଵସମୁଦାଵ ଉଡାଲା ।
ତେଥେଂ କୋଣ୍ଯା ପଦାର୍ଥାଲା । ଆପୁଲେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୩୬ ॥
ତେଥେଂ କୋଣ୍ଯା ପଦାର୍ଥାଲା । ଆପୁଲେଂ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୩୬ ॥
ଐସୀଂ ହେଂ ଵିଚାରାଚୀଂ କାମେଂ । ଉଗେଂଚ ଭ୍ରମୋଂ ନଯେ ଭ୍ରମେଂ ।
ଜଗଦେଶ୍ଵରେଂ ଅନୁକ୍ରମେଂ । ସକଳ କେଲେଂ ॥ ୩୭ ॥
ଜଗଦେଶ୍ଵରେଂ ଅନୁକ୍ରମେଂ । ସକଳ କେଲେଂ ॥ ୩୭ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵିମଳବ୍ରହ୍ମନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦହାଵା ॥ ॥
ଦଶକ ଵିସାଵା ସମାପ୍ତ ॥
