māyodbhavācā
samāsa pahilā : devadarśana || śrīrāma ||
samāsa pahilā : devadarśana || śrīrāma ||
samāsa dusarā : sūkṣmaāśaṃkānirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa tisarā : sūkṣmaāśaṃkānirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa cavathā : sūkṣmapaṃcabhūteṃnirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa pāṃcavā : sthūl̤apaṃcamahābhūteṃsvarūpākāśabhedonāma || śrīrāma ||
samāsa sahāvā : duścītanirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa sātavā : mokṣalakṣaṇa || śrīrāma ||
samāsa āṭhavā : ātmadarśana || śrīrāma ||
samāsa navavā : siddhalakṣaṇa || śrīrāma ||
samāsa dahāvā : śūnyatvanirasana || śrīrāma ||
samāsa pahilā : devadarśana || śrīrāma ||
śrotīṃ vhāveṃ sāvadha | vimal̤a jñāna bāl̤abodha |
guruśiṣyāṃcā saṃvāda | ati sugama pariyesā || 1 ||
guruśiṣyāṃcā saṃvāda | ati sugama pariyesā || 1 ||
nānā śāstreṃ dhāṃḍol̤itāṃ | āyuṣya purenā sarvathā |
aṃtarī saṃśayācī vethā | vāḍhoṃci lāge || 2 ||
aṃtarī saṃśayācī vethā | vāḍhoṃci lāge || 2 ||
nānā tirtheṃ thorathoreṃ | sṛṣṭimadhyeṃ apāreṃ |
sugameṃ durgameṃ duṣkareṃ | puṇyadāyakeṃ || 3 ||
sugameṃ durgameṃ duṣkareṃ | puṇyadāyakeṃ || 3 ||
aisīṃ tīrtheṃ sarvahi karī | aisā koṇa re saṃsārī |
phiroṃ jātāṃ janmavarī | āyuṣya purenā || 4 ||
phiroṃ jātāṃ janmavarī | āyuṣya purenā || 4 ||
nānā tapeṃ nānā dāneṃ | nānā yoga nānā sādhaneṃ |
heṃ sarvahi devākāraṇeṃ | karijeta āhe || 5 ||
heṃ sarvahi devākāraṇeṃ | karijeta āhe || 5 ||
pāvāvayā devādhidevā | bahuvidha śrama karāvā |
teṇeṃ deva ṭhāīṃ pāḍāvā | heṃ sarvamata || 6 ||
teṇeṃ deva ṭhāīṃ pāḍāvā | heṃ sarvamata || 6 ||
pāvāvayā bhagavaṃtāteṃ | nānā paṃtha nānā mateṃ |
tayā devāceṃ svarūpa teṃ | kaise āheṃ || 7 ||
tayā devāceṃ svarūpa teṃ | kaise āheṃ || 7 ||
bahuta deva sṛṣṭīvarī | tyāṃcī gananā koṇa karī |
yeka deva koṇeparī | ṭhāīṃ paḍenā || 8 ||
yeka deva koṇeparī | ṭhāīṃ paḍenā || 8 ||
bahuvidha upāsanā | jyācī jetheṃ pure kāmanā |
to tetheṃci rāhilā manā | sadṛḍha karūni || 9 ||
to tetheṃci rāhilā manā | sadṛḍha karūni || 9 ||
bahu deva bahu bhakta | ichyā jāle āsakta |
bahu ṛṣī bahu mata | vegal̤āleṃ || 10 ||
bahu ṛṣī bahu mata | vegal̤āleṃ || 10 ||
bahu nivaḍitāṃ nivaḍenā | yeka niścaya ghaḍenā |
śāstreṃ bhāṃḍatī paḍenā | niścaya ṭhāīṃ || 11 ||
śāstreṃ bhāṃḍatī paḍenā | niścaya ṭhāīṃ || 11 ||
bahuta śāstrīṃ bahuta bheda | matāṃmatāṃsa virodha |
aisā karitāṃ vevāda | bahuta gele || 12 ||
aisā karitāṃ vevāda | bahuta gele || 12 ||
sahastrāmadheṃ koṇī yeka | pāhe devācā viveka |
parī tyā devāceṃ kautuka | ṭhāīṃ na paḍe || 13 ||
parī tyā devāceṃ kautuka | ṭhāīṃ na paḍe || 13 ||
thāīṃ na paḍe kaiseṃ mhaṇatāṃ | tetheṃ lāgalī ahaṃtā |
deva rāhilā paratā | ahaṃtāguṇeṃ || 14 ||
deva rāhilā paratā | ahaṃtāguṇeṃ || 14 ||
ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | nānā yoga jyākāraṇeṃ |
to deva koṇyā guṇeṃ | ṭhāīṃ paḍe || 15 ||
to deva koṇyā guṇeṃ | ṭhāīṃ paḍe || 15 ||
deva koṇāsī mhaṇāveṃ | kaiseṃ tayāsī jāṇāveṃ |
teṃci bolaṇeṃ svabhāveṃ | bolijela || 16 ||
teṃci bolaṇeṃ svabhāveṃ | bolijela || 16 ||
jeṇeṃ kele carācara | kele sṛṣṭyādi vyāpāra |
sarvakartā niraṃtara | nāma jyāceṃ || 17 ||
sarvakartā niraṃtara | nāma jyāceṃ || 17 ||
teṇeṃ kelyā meghamāl̤ā | caṃdrabiṃbīṃ amṛtakal̤ā |
teja didhaleṃ ravimaṃḍal̤ā | jayā deveṃ || 18 ||
teja didhaleṃ ravimaṃḍal̤ā | jayā deveṃ || 18 ||
jyācī maryādā sāgarā | jeṇeṃ sthāpileṃ phaṇivarā |
jayāceni guṇeṃ tārā | aṃtarikṣa || 19 ||
jayāceni guṇeṃ tārā | aṃtarikṣa || 19 ||
cyārī khāṇī cyārī vāṇī | cauryāsi lakṣa jīvayonī |
jeṇeṃ nirmile loka tinī | tayā nāva deva || 20 ||
jeṇeṃ nirmile loka tinī | tayā nāva deva || 20 ||
brahmā viṣṇu āṇī hara | he jayāce avatāra |
toci deva hā nirdhāra | niścayeṃsīṃ || 21 ||
toci deva hā nirdhāra | niścayeṃsīṃ || 21 ||
devhārācā uṭhoni deva | karūṃ neṇe sarva jīva |
tayāceni brahmakaṭāva | nirmilā na vace || 22 ||
tayāceni brahmakaṭāva | nirmilā na vace || 22 ||
ṭhāīṃ ṭhāīṃ deva asatī | tehiṃ kelī nāhīṃ kṣitī |
caṃdra sūrya tārā jīmūtī | tayāṃceni navhe || 23 ||
caṃdra sūrya tārā jīmūtī | tayāṃceni navhe || 23 ||
sarvakartā toci deva | pāhoṃ jātāṃ nirāveva |
jyācī kal̤ā līl̤ā lāghava | neṇatī brahmādika || 24 ||
jyācī kal̤ā līl̤ā lāghava | neṇatī brahmādika || 24 ||
yetheṃ āśaṃkā uṭhilī | te puḍhilīye samāsīṃ phīṭalī |
ātāṃ vṛttī sāvadha kelī | pāhije śrotīṃ || 25 ||
ātāṃ vṛttī sāvadha kelī | pāhije śrotīṃ || 25 ||
paisa avakāśa ākāśa | kāṃhīṃca nāhīṃ jeṃ bhakāsa |
taye nirmal̤īṃ vāyosa | janma jālā || 26 ||
taye nirmal̤īṃ vāyosa | janma jālā || 26 ||
vāyopāsūna jālā vanhī | vanhīpāsunī jāleṃ pāṇī |
aisī jayācī karaṇī | aghaṭita ghaḍalī || 27 ||
aisī jayācī karaṇī | aghaṭita ghaḍalī || 27 ||
udakāpāsūna sṛṣṭi jālī | staṃbheviṇa ubhāralī |
aisī vicitra kal̤ā kelī | tyā nāva deva || 28 ||
aisī vicitra kal̤ā kelī | tyā nāva deva || 28 ||
deveṃ nirmilī he kṣitī | tīce poṭīṃ pāṣāṇa hotī |
tayāsaci deva mhaṇatī | vivekahīna || 29 ||
tayāsaci deva mhaṇatī | vivekahīna || 29 ||
jo sṛṣṭinirmāṇakartā | to ye sṛṣṭīpurvīṃ hotā |
maga he tayācī sattā | nirmāṇa jālī || 30 ||
maga he tayācī sattā | nirmāṇa jālī || 30 ||
kullāl̤a pātrāpurvīṃ āhe | pātreṃ kāṃhīṃ kullāl̤a navhe |
taisā deva pūrvīṃca āhe | pāṣāṇa navhe sarvathā || 31 ||
taisā deva pūrvīṃca āhe | pāṣāṇa navhe sarvathā || 31 ||
mṛttikeceṃ śainya keleṃ | karte vegal̤e rāhile |
kāryakāraṇa yeka keleṃ | tarī hoṇāra nāhīṃ || 32 ||
kāryakāraṇa yeka keleṃ | tarī hoṇāra nāhīṃ || 32 ||
tathāpi hoīla paṃcabhūtika | nirguṇa navhe kāṃhīṃ yeka |
kāryākāraṇācā viveka | bhūtāṃparatā nāhīṃ || 33 ||
kāryākāraṇācā viveka | bhūtāṃparatā nāhīṃ || 33 ||
avaghī sṛṣṭi jo kartā | to te sṛṣṭīhūni partā |
tetheṃ saṃśayācī vārtā | kāḍhūṃci naye || 34 ||
tetheṃ saṃśayācī vārtā | kāḍhūṃci naye || 34 ||
khāṃsūtrīṃcī bāhulī | jeṇeṃ puruṣeṃ nācavilī |
toci bāhulī he bolī | ghaḍe kevī || 35 ||
toci bāhulī he bolī | ghaḍe kevī || 35 ||
chayāmaṃḍapīcī senā | sṛṣṭisārikhīca racanā |
sūtreṃ cāl̤ī parī to nānā | vekti navhe || 36 ||
sūtreṃ cāl̤ī parī to nānā | vekti navhe || 36 ||
taisā sṛṣṭikartā deva | parī to navhe sṛṣṭibhāva |
jeṇeṃ kele nānā jīva | to jīva kaisenī || 37 ||
jeṇeṃ kele nānā jīva | to jīva kaisenī || 37 ||
jeṃ jeṃ jayā karaṇeṃ paḍe | teṃ teṃ to heṃ kaiseṃ ghaḍe |
mhaṇoni vāyāṃci bāpuḍe | saṃdehīṃ paḍatī || 38 ||
mhaṇoni vāyāṃci bāpuḍe | saṃdehīṃ paḍatī || 38 ||
sṛṣṭi aiseṃci svabhāveṃ | gopura nirmileṃ baraveṃ |
parī to gopura kartā navhe | niścayesīṃ || 39 ||
parī to gopura kartā navhe | niścayesīṃ || 39 ||
taiseṃ jaga nirmileṃ jeṇeṃ | to vegal̤ā pūrṇapaṇeṃ |
yeka mhaṇatī mūrkhapaṇeṃ | jaga toci jagadīśa || 40 ||
yeka mhaṇatī mūrkhapaṇeṃ | jaga toci jagadīśa || 40 ||
evaṃ jagadīśa to vegal̤ā | jaga nirmāṇa tyācī kal̤ā |
to sarvāṃmadheṃ parī nirāl̤ā | asona sarvīṃ || 41 ||
to sarvāṃmadheṃ parī nirāl̤ā | asona sarvīṃ || 41 ||
mhaṇoni bhūtāṃcā kardamu | yāsī alipta ātmārāmu |
avidyāguṇeṃ māyābhramu | satyaci vāṭe ||42 ||
avidyāguṇeṃ māyābhramu | satyaci vāṭe ||42 ||
māyopādhī jagaḍaṃbara | āhe sarvahi sācāra |
aisā hā viparīta vicāra | koṭheṃci nāhīṃ || 43 ||
aisā hā viparīta vicāra | koṭheṃci nāhīṃ || 43 ||
mhaṇoni jaga mithyā sāca ātmā | sarvāṃpara jo paramātmā |
aṃtarbāhya aṃtarātmā | vyāpūni ase || 44 ||
aṃtarbāhya aṃtarātmā | vyāpūni ase || 44 ||
tayāsa mhaṇāveṃ deva | yera heṃ avagheṃci vāva |
aisā āhe aṃtarbhāva | vedāṃtīcā || 45 ||
aisā āhe aṃtarbhāva | vedāṃtīcā || 45 ||
padārthavastu nāsivaṃta | heṃ toṃ anubhavāsa yeta |
yākāraṇeṃ bhagavaṃta | padārthāvegal̤ā || 46 ||
yākāraṇeṃ bhagavaṃta | padārthāvegal̤ā || 46 ||
deva vimal̤a āṇī acal̤a | śāstreṃ bolatī sakal̤a |
tayā niścal̤āsa caṃcal̤a | mhaṇoṃ naye sarvathā || 47 ||
tayā niścal̤āsa caṃcal̤a | mhaṇoṃ naye sarvathā || 47 ||
deva ālā deva gelā | deva upajalā deva melā |
aiseṃ bolatāṃ duritālā | kāya uṇeṃ || 48 ||
aiseṃ bolatāṃ duritālā | kāya uṇeṃ || 48 ||
janma maraṇācī vārtā | devāsa lāgenā sarvathā |
deva amara jyācī sattā | tyāsī mṛtyu kaisenī || 49 ||
deva amara jyācī sattā | tyāsī mṛtyu kaisenī || 49 ||
upajaṇeṃ āṇī maraṇeṃ | yeṇeṃ jāṇeṃ duḥkha bhogaṇeṃ |
heṃ tyā devāceṃ karaṇeṃ | to kāraṇa vegal̤ā || 50 ||
heṃ tyā devāceṃ karaṇeṃ | to kāraṇa vegal̤ā || 50 ||
aṃtaḥkaraṇa paṃcaprāṇa | bahutatvīṃ piṃḍajñāna |
yāṃ sarvāṃsa āhe cal̤aṇa | mhaṇoni deva navhetī || 51 ||
yāṃ sarvāṃsa āhe cal̤aṇa | mhaṇoni deva navhetī || 51 ||
yevaṃ kalpanerahita | tayā nāva bhagavaṃta |
devapaṇācī māta | tetheṃ nāhīṃ || 52 ||
devapaṇācī māta | tetheṃ nāhīṃ || 52 ||
tava śiṣyeṃ ākṣepileṃ | tarī kaiseṃ brahmāṃḍa keleṃ |
kartepaṇa kāraṇa paḍileṃ | kāryāmadheṃ || 53 ||
kartepaṇa kāraṇa paḍileṃ | kāryāmadheṃ || 53 ||
draṣṭepaṇeṃ draṣṭā dṛśyīṃ | jaisā paḍe anāyāṃsīṃ |
kartepaṇe nirguṇāsī | guṇa taise || 54 ||
kartepaṇe nirguṇāsī | guṇa taise || 54 ||
brahmāṃḍakartā kavaṇa | kaisī tyācī vol̤akhaṇa |
deva saguṇa kiṃ nirguṇa | maha niropāvā || 55 ||
deva saguṇa kiṃ nirguṇa | maha niropāvā || 55 ||
yeka mhaṇatī tyā brahmāteṃ | ichyāmātreṃ sṛṣṭikarte |
sṛṣṭikarte tyāparteṃ | koṇa āhe || 56 ||
sṛṣṭikarte tyāparteṃ | koṇa āhe || 56 ||
ātāṃ aso he bahu bolī | sakal̤a māyā koṭhūna jālī |
te he ātāṃ niropilī | pāhije svāmī || 57 ||
te he ātāṃ niropilī | pāhije svāmī || 57 ||
aiseṃ aikoni vacana | vaktā mhaṇe sāvadhāna |
puḍhile samāsīṃ nirūpaṇa | sāṃgijela || 58 ||
puḍhile samāsīṃ nirūpaṇa | sāṃgijela || 58 ||
brahmīṃ māyā kaisī jālī | puḍheṃ ase niropilī |
śrotīṃ vṛtti sāvadha kelī | pāhije ātāṃ ||59 ||
śrotīṃ vṛtti sāvadha kelī | pāhije ātāṃ ||59 ||
puḍheṃ heṃci nirūpaṇa | viśada keleṃ śravaṇa |
jeṇeṃ hoya samādhāna | sādhakāṃceṃ || 60 ||
jeṇeṃ hoya samādhāna | sādhakāṃceṃ || 60 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde devadarśananāma samāsa pahilā || 1 ||
samāsa dusarā : sūkṣmaāśaṃkānirūpaṇa || śrīrāma ||
māgāṃ śrotīṃ ākṣepileṃ | teṃ pāhije niropileṃ |
nirāvevīṃ kaiseṃ jāleṃ | carācara || 1 ||
nirāvevīṃ kaiseṃ jāleṃ | carācara || 1 ||
yāceṃ aiseṃ prativacana | brahma jeṃ kāṃ sanātana |
tetheṃ māyā mithyābhāna | vivartarūpa bhāve || 2 ||
tetheṃ māyā mithyābhāna | vivartarūpa bhāve || 2 ||
ādi yeka parabrahma | nityamukta akriya parama |
tetheṃ avyākṛta sūkṣma | jālī mūl̤amāyā || 3 ||
tetheṃ avyākṛta sūkṣma | jālī mūl̤amāyā || 3 ||
|| śloka ||
ādyamekaṃ parabrahma nityamuktamavikriyam | tasya māyā samāveśo jīvamavyākṛtātmakam || āśaṃkā ||
yeka brahmā nirākāra | mukta akriye nirvikāra | tetheṃ māyā voḍaṃbara | koṭhūna ālī || 4 ||
brahma akhaṃḍa nirguṇa | tetheṃ ichā dharī koṇa |
nirguṇīṃ saguṇeṃviṇa | ichā nāhīṃ || 5 ||
nirguṇīṃ saguṇeṃviṇa | ichā nāhīṃ || 5 ||
mul̤īṃ asecinā saguṇa | mhaṇauni nāmeṃ nirguṇa |
tetheṃ jāleṃ saguṇa | koṇeparī || 6 ||
tetheṃ jāleṃ saguṇa | koṇeparī || 6 ||
nirguṇaci guṇā āleṃ | aiseṃ jarī anuvādaleṃ |
lāgoṃ pāhe yeṇeṃ boleṃ | mūrkhapaṇa || 7 ||
lāgoṃ pāhe yeṇeṃ boleṃ | mūrkhapaṇa || 7 ||
yeka mhaṇatī nirāveva | karūna akartā to deva |
tyācī līl̤ā bāpuḍe jīva | kāye jāṇatī || 8 ||
tyācī līl̤ā bāpuḍe jīva | kāye jāṇatī || 8 ||
yeka mhaṇatī to paramātmā | koṇa jāṇe tyācā mahimā |
prāṇī bāpuḍā jīvātmā | kāye jāṇe || 9 ||
prāṇī bāpuḍā jīvātmā | kāye jāṇe || 9 ||
ugāca mahimā sāṃgatī | śāstrārtha avaghā lopitī |
bal̤eṃci nirguṇāsa mhaṇatī | karūni akartā || 10 ||
bal̤eṃci nirguṇāsa mhaṇatī | karūni akartā || 10 ||
mul̤īṃ nāhīṃ kartavyatā | koṇa karūna akartā |
kartā akartā he vārtā | samūl̤a mithyā || 11 ||
kartā akartā he vārtā | samūl̤a mithyā || 11 ||
jeṃ ṭhāīṃceṃ nirguṇa | tetheṃ kaiceṃ kartepaṇa |
tarī he ichā dharī koṇa | sṛṣṭiracāvyācī || 12 ||
tarī he ichā dharī koṇa | sṛṣṭiracāvyācī || 12 ||
ichā parameśvarācī | aisī yuktī bahutekāṃcī |
parī tyā nirguṇāsa ichā kaiṃcī | heṃ kal̤enā || 13 ||
parī tyā nirguṇāsa ichā kaiṃcī | heṃ kal̤enā || 13 ||
tarī he itukeṃ koṇeṃ keleṃ | kiṃvā āpaṇaci jāleṃ |
deveṃviṇa ubhāraleṃ | koṇeparī || 14 ||
deveṃviṇa ubhāraleṃ | koṇeparī || 14 ||
deveṃviṇa jāleṃ sarva | maga devāsa kaiṃcā ṭhāva |
yetheṃ devācā abhāva | disona ālā || 15 ||
yetheṃ devācā abhāva | disona ālā || 15 ||
deva mhaṇe sṛṣṭikartā | tarī yevaṃ pāhe saguṇatā |
nirguṇapaṇācī vārtā | devācī buḍālī || 16 ||
nirguṇapaṇācī vārtā | devācī buḍālī || 16 ||
deva ṭhāīṃcā nirguṇa | tarī sṛṣṭikartā koṇa |
kartepaṇāceṃ saguṇa | nāsivaṃta || 17 ||
kartepaṇāceṃ saguṇa | nāsivaṃta || 17 ||
yetheṃ paḍile vicāra | kaiseṃ jāleṃ sacarācara |
māyā mhaṇoṃ svataṃtara tarī heṃhi viparīta dise || 18 ||
māyā mhaṇoṃ svataṃtara tarī heṃhi viparīta dise || 18 ||
māyā koṇīṃ nāhīṃ kelī | he āpaṇaci vistāralī |
aiseṃ bolatāṃ buḍālī | devācī vārtā || 19 ||
aiseṃ bolatāṃ buḍālī | devācī vārtā || 19 ||
deva nirguṇa svatasiddha | tyāsī māyesi kāye samaṃdha |
aiseṃ bolatāṃ viruddha | disona āleṃ || 20 ||
aiseṃ bolatāṃ viruddha | disona āleṃ || 20 ||
sakal̤a kāṃhīṃ kartavyatā | ālī māyecyāci māthāṃ |
tarī bhaktāṃsa uddharitā | deva nāhīṃ kīṃ || 21 ||
tarī bhaktāṃsa uddharitā | deva nāhīṃ kīṃ || 21 ||
deveṃviṇa nustī māyā | koṇa neīla vilayā |
āmhāṃ bhaktāṃ sāṃbhāl̤āyā | koṇīca nāhīṃ || 22 ||
āmhāṃ bhaktāṃ sāṃbhāl̤āyā | koṇīca nāhīṃ || 22 ||
mhaṇoni māyā svataṃtara | aisā na ghaḍe kīṃ vicāra |
māyesa nirmitā sarveśvara | to yekaci āhe || 23 ||
māyesa nirmitā sarveśvara | to yekaci āhe || 23 ||
tarī to kaisā āhe īśvara | māyecā kaisā vicāra |
tarī heṃ ātāṃ savistara | bolileṃ pāhije || 24 ||
tarī heṃ ātāṃ savistara | bolileṃ pāhije || 24 ||
śrotāṃ vhāveṃ sāvadhāna | yekāgra karūniyāṃ mana |
ātāṃ kathānusaṃdhāna | sāvadha aikā || 25 ||
ātāṃ kathānusaṃdhāna | sāvadha aikā || 25 ||
yeke āśaṃkecā bhāva | janīṃ vegal̤āle anubhava |
tehi bolijetī sarva | yethānukrameṃ || 26 ||
tehi bolijetī sarva | yethānukrameṃ || 26 ||
yeka mhaṇatī deveṃ kelī | mhaṇoni he vistāralī |
devāsa ichyā nastī jālī | tarī he māyā kaiṃcī || 27 ||
devāsa ichyā nastī jālī | tarī he māyā kaiṃcī || 27 ||
yeka mhaṇatī deva nirguṇa | tetheṃ ichā karī koṇa |
māyā mithyā he āpaṇa | jālīca nāhī || 28 ||
māyā mithyā he āpaṇa | jālīca nāhī || 28 ||
yeka mhaṇatī pratyakṣa dise | tayesī nāhīṃ mhaṇatāṃ kaiseṃ |
māyā he anādi ase | śaktī īśvarācī || 29 ||
māyā he anādi ase | śaktī īśvarācī || 29 ||
yeka mhaṇatī sāca ase | tarī he jñāneṃ kaisī nirase |
sācāsārikhīca dise | parī he mithyā || 30 ||
sācāsārikhīca dise | parī he mithyā || 30 ||
yeka mhaṇatī mithyā svabhāveṃ | tarī sādhana kāsayā karāveṃ |
bhaktisādhana bolileṃ deveṃ | māyātyāgākāraṇeṃ || 31 ||
bhaktisādhana bolileṃ deveṃ | māyātyāgākāraṇeṃ || 31 ||
yeka mhaṇatī mithyā disateṃ | bhayeṃ ajñānasanyepāteṃ |
sādhana auṣadhahī gheījeteṃ | parī teṃ dṛśya mithyā || 32 ||
sādhana auṣadhahī gheījeteṃ | parī teṃ dṛśya mithyā || 32 ||
anaṃta sādhaneṃ bolilīṃ | nānā mateṃ bhāṃbāvalīṃ |
tarī māyā na vace tyāgilī | mithyā kaisī mhaṇāvī || 33 ||
tarī māyā na vace tyāgilī | mithyā kaisī mhaṇāvī || 33 ||
mithyā bole yogavāṇī | mithyā vedaśāstrīṃ purāṇīṃ |
mithyā nānā nirūpaṇīṃ | bolilī māyā || 34 ||
mithyā nānā nirūpaṇīṃ | bolilī māyā || 34 ||
māyā mithyā mhaṇatāṃ gelī | he vārtā nāhīṃ aikilī |
mithyā mhaṇatāṃca lāgalī | samāgameṃ || 35 ||
mithyā mhaṇatāṃca lāgalī | samāgameṃ || 35 ||
jayāce aṃtarīṃ jñāna | nāhīṃ vol̤akhile sajjana |
tayāsa mithyābhimāna | satyaci vāṭe || 36 ||
tayāsa mithyābhimāna | satyaci vāṭe || 36 ||
jeṇeṃ jaisā niścaye kelā | tayāsī taisāci phal̤alā |
pāhe toci dise biṃbalā | taisī māyā || 37 ||
pāhe toci dise biṃbalā | taisī māyā || 37 ||
yeka mhaṇatī māyā kaiṃcī | āhe te sarva brahmaci |
thijalyā vighuralyā ghṛtācī | aikyatā na moḍe || 38 ||
thijalyā vighuralyā ghṛtācī | aikyatā na moḍe || 38 ||
thijaleṃ āṇī vighuraleṃ | heṃ svarūpīṃ nāhīṃ bolileṃ |
sāhitya bhaṃgaleṃ yeṇeṃ boleṃ | mhaṇatī yeka || 39 ||
sāhitya bhaṃgaleṃ yeṇeṃ boleṃ | mhaṇatī yeka || 39 ||
yeka mhaṇatī sarva brahma | heṃ na kal̤e jayāsa varma |
tayāceṃ aṃtarīṃcā bhrama | gelāca nāhīṃ || 40 ||
tayāceṃ aṃtarīṃcā bhrama | gelāca nāhīṃ || 40 ||
yeka mhaṇatī yekaci deva | tetheṃ kaiṃceṃ āṇileṃ sarva |
sarva brahma heṃ apūrva | āścirya vāṭe || 41 ||
sarva brahma heṃ apūrva | āścirya vāṭe || 41 ||
yeka mhaṇatī yekaci khareṃ | ānuhi nāhīṃ dusareṃ |
sarva brahma yeṇeṃ prakāreṃ | sahajaci jāleṃ || 42 ||
sarva brahma yeṇeṃ prakāreṃ | sahajaci jāleṃ || 42 ||
sarva mithyā yekasareṃ | uraleṃ teṃci brahma khareṃ |
aisīṃ vākyeṃ śāstrādhāreṃ | bolatī yeka || 43 ||
aisīṃ vākyeṃ śāstrādhāreṃ | bolatī yeka || 43 ||
āl̤aṃkāra āṇī suvarṇa | tetheṃ nāhīṃ bhinnapaṇa |
āṭāāṭī vertha sīṇa | mhaṇatī yeka || 44 ||
āṭāāṭī vertha sīṇa | mhaṇatī yeka || 44 ||
hīna upamā yekadesī | kaisī sāhela vastūsī |
varṇavektī avyaktāsī | sāmyatā na ghaḍe || 45 ||
varṇavektī avyaktāsī | sāmyatā na ghaḍe || 45 ||
suvarṇīṃ dṛṣṭī ghālitāṃ | mul̤īca āhe vektatā |
āl̤aṃkāra soneṃ pāhatāṃ soneṃci ase || 46 ||
āl̤aṃkāra soneṃ pāhatāṃ soneṃci ase || 46 ||
mul̤īṃ soneṃci heṃ vekta | jaḍa yekadesī pīta |
pūrṇāsa apūrṇācā dṛṣṭāṃta | kevīṃ ghaḍe || 47 ||
pūrṇāsa apūrṇācā dṛṣṭāṃta | kevīṃ ghaḍe || 47 ||
dṛṣṭāṃta titukā yekadesī | deṇeṃ ghaḍe kal̤āyāsī |
siṃdhu āṇī laharīsī | bhinnatva kaiṃceṃ || 48 ||
siṃdhu āṇī laharīsī | bhinnatva kaiṃceṃ || 48 ||
uttama madhema kaniṣṭha | yekā dṛṣṭāṃteṃ kal̤e paṣṭa |
yekā dṛṣṭāṃteṃ naṣṭa | saṃdeha vāḍhe || 49 ||
yekā dṛṣṭāṃteṃ naṣṭa | saṃdeha vāḍhe || 49 ||
kaiṃcā siṃdhu kaiṃcī laharī | acal̤āsa cal̤ācī sarī |
sācā aisī voḍaṃbarī | mānūṃca naye || 50 ||
sācā aisī voḍaṃbarī | mānūṃca naye || 50 ||
voḍaṃbarī he kalpanā | nānā bhāsa dākhavī janā |
yeravī he jāṇā | brahmaci ase || 51 ||
yeravī he jāṇā | brahmaci ase || 51 ||
aisā vāda yekamekāṃ | lāgatāṃ rāhilī āśaṃkā |
teci ātāṃ puḍheṃ aikā | sāvadha hoūnī || 52 ||
teci ātāṃ puḍheṃ aikā | sāvadha hoūnī || 52 ||
māyā mithyā kal̤oṃ ālī | parī te brahmīṃ kaisī jālī |
mhaṇāvī te nirguṇeṃ kelī | tarī te mul̤īṃca mithyā || 53 ||
mhaṇāvī te nirguṇeṃ kelī | tarī te mul̤īṃca mithyā || 53 ||
mithyā śabdīṃ kāṃhīṃca nāhīṃ | tetheṃ keleṃ koṇeṃ kāī |
karaṇeṃ nirguṇācā ṭhāīṃ | heṃhi aghaṭita || 54 ||
karaṇeṃ nirguṇācā ṭhāīṃ | heṃhi aghaṭita || 54 ||
kartā ṭhāṃīcā arūpa | keleṃ teṃhi mithyārūpa |
tathāpī pheḍūṃ ākṣepa | śrotayāṃcā || 55 ||
tathāpī pheḍūṃ ākṣepa | śrotayāṃcā || 55 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sūkṣmaāśaṃkānirūpaṇa samāsa dusarā || 2 ||
samāsa tisarā : sūkṣmaāśaṃkānirūpaṇa || śrīrāma ||
are je jāleṃci nāhīṃ | tyācī vārtā pusasī kāī |
tathāpi sāṃgoṃ jeṇeṃ kāṃhīṃ | saṃśaya nure || 1 ||
tathāpi sāṃgoṃ jeṇeṃ kāṃhīṃ | saṃśaya nure || 1 ||
dorīkaritāṃ bhujaṃga | jal̤ākaritāṃ taraṃga |
mārtaṃḍākaritāṃ cāṃga | mṛgajal̤a vāhe || 2 ||
mārtaṃḍākaritāṃ cāṃga | mṛgajal̤a vāhe || 2 ||
kalpenikaritāṃ svapna dise | siṃpīkaritāṃ rupeṃ bhāse |
jal̤ākaritāṃ gāra vase | nimiṣya yeka || 3 ||
jal̤ākaritāṃ gāra vase | nimiṣya yeka || 3 ||
mātīkaritāṃ bhiṃtī jālī | sindhukaritāṃ laharī ālī |
til̤ākaritāṃ putal̤ī | disoṃ lāge || 4 ||
til̤ākaritāṃ putal̤ī | disoṃ lāge || 4 ||
sonyākaritāṃ al̤aṃkāra | taṃtukaritāṃ jāleṃ cīra |
kāsavākaritāṃ vistāra | hātāpāyāṃcā || 5 ||
kāsavākaritāṃ vistāra | hātāpāyāṃcā || 5 ||
tūpa hoteṃ tarī thijaleṃ | tarīkaritāṃ mīṭha jāleṃ |
biṃbākaritāṃ biṃbaleṃ | pratibiṃba || 6 ||
biṃbākaritāṃ biṃbaleṃ | pratibiṃba || 6 ||
pṛthvīkaritāṃ jāleṃ jhāḍa | jhāḍākaritāṃ chyāyā vāḍa |
dhātukaritāṃ pavāḍa | uṃca nīca varṇācā || 7 ||
dhātukaritāṃ pavāḍa | uṃca nīca varṇācā || 7 ||
ātāṃ aso hā dṛṣṭāṃta | advaitāsa kaiṃceṃ dvaita |
dvaiteṃviṇa advaita | bolatāṃca na ye || 8 ||
dvaiteṃviṇa advaita | bolatāṃca na ye || 8 ||
bhāsākaritāṃ bhāsa bhāse | dṛśyākaritāṃ adṛśya dise |
adṛśyāsa upamā nase | mhaṇoni niropama || 9 ||
adṛśyāsa upamā nase | mhaṇoni niropama || 9 ||
kalpenevirahita heta | dṛśyāvegal̤ā dṛṣṭāṃta |
dvaitāvegal̤eṃ dvaita | kaiseṃ jāleṃ || 10 ||
dvaitāvegal̤eṃ dvaita | kaiseṃ jāleṃ || 10 ||
vicitra bhagavaṃtācī karaṇī | varṇavenā sahastraphaṇī |
teṇeṃ kelī ubhavaṇī | anaṃta brahmāṃḍācī || 11 ||
teṇeṃ kelī ubhavaṇī | anaṃta brahmāṃḍācī || 11 ||
paramātmā parameśvaru | sarvakartā jo īśvarū |
tayāpāsūni vistāru | sakal̤a jālā || 12 ||
tayāpāsūni vistāru | sakal̤a jālā || 12 ||
aisīṃ anaṃta nāmeṃ dharī | anaṃta śaktī nirmāṇa karī |
toci jāṇāvā caturīṃ | mūl̤apuruṣa || 13 ||
toci jāṇāvā caturīṃ | mūl̤apuruṣa || 13 ||
tyā mūl̤apuruṣācī vol̤akhaṇa | te mūl̤amāyāci āpaṇa |
sakal̤a kāṃhīṃ kartepaṇa | tetheṃci āleṃ || 14 ||
sakal̤a kāṃhīṃ kartepaṇa | tetheṃci āleṃ || 14 ||
|| śloka ||
kāryakāraṇa kartṛtve hetuḥ prakṛtirucyate || he ughaḍa bolatāṃ na ye |
moḍoṃ pāhāto upāye | yeravīṃ heṃ pāhatāṃ kāya | sāca āhe || 15 ||
moḍoṃ pāhāto upāye | yeravīṃ heṃ pāhatāṃ kāya | sāca āhe || 15 ||
devāpāsūna sakal̤a jāleṃ | heṃ sarvāṃsa mānaleṃ |
parī tyā devāsa vol̤akhileṃ | pāhije kīṃ || 16 ||
parī tyā devāsa vol̤akhileṃ | pāhije kīṃ || 16 ||
siddhāṃce jeṃ nirūpaṇa | jeṃ sādhakāṃsa na mane jāṇa |
pakva nāhīṃ aṃtaḥkarṇa | mhaṇoniyāṃ || 17 ||
pakva nāhīṃ aṃtaḥkarṇa | mhaṇoniyāṃ || 17 ||
avidyāguṇeṃ bolije jīva | māyāguṇeṃ bolije śiva |
mūl̤amāyā guṇeṃ deva | bolijeto || 18 ||
mūl̤amāyā guṇeṃ deva | bolijeto || 18 ||
mhaṇauni kāraṇa mūl̤amāyā | anaṃta śaktī dharāvayā |
tethīcā artha jāṇāvayā | anubhavī pāhije || 19 ||
tethīcā artha jāṇāvayā | anubhavī pāhije || 19 ||
mūl̤amāyā toci mūl̤apuruṣa | toci sarvāṃcā īśa |
anaṃtanāmī jagadīśa | tayāsīci bolije || 20 ||
anaṃtanāmī jagadīśa | tayāsīci bolije || 20 ||
avaghī māyā vistāralī | parī he niśeṣa nāthilī |
aisiyā vacanācī kholī | virul̤ā jāṇe || 21 ||
aisiyā vacanācī kholī | virul̤ā jāṇe || 21 ||
aiseṃ anurvācya bolije | parī heṃ svānubhaveṃ jāṇije |
saṃtasaṃgeviṇa numaje | kāṃhī kelyāṃ || 22 ||
saṃtasaṃgeviṇa numaje | kāṃhī kelyāṃ || 22 ||
māyā toci mūl̤apuruṣa | sādhakāṃ na mane heṃ niśeṣa |
parī anaṃtanāmī jagadīśa | koṇāsa mhaṇāveṃ || 23 ||
parī anaṃtanāmī jagadīśa | koṇāsa mhaṇāveṃ || 23 ||
nāmarūpa māye lāgaleṃ | tarī heṃ bolaṇeṃ nīṭaci jāleṃ |
yetheṃ śrotīṃ anumānileṃ | kāsayāsī || 24 ||
yetheṃ śrotīṃ anumānileṃ | kāsayāsī || 24 ||
ātāṃ aso he sakal̤a bolī | māgīla āśaṃkā rāhilī |
nirākārīṃ kaisī jālī | mūl̤amāyā || 25 ||
nirākārīṃ kaisī jālī | mūl̤amāyā || 25 ||
dṛṣṭībaṃdhana mithyā sakal̤a | parī to kaisā jālā khel̤a |
heṃci ātāṃ avagheṃ nival̤a | karūna dāūṃ || 26 ||
heṃci ātāṃ avagheṃ nival̤a | karūna dāūṃ || 26 ||
ākāśa asatāṃ niścal̤a | madheṃ vāyo jālā caṃcal̤a |
taisī jāṇāvī keval̤a | mūl̤amāyā || 27 ||
taisī jāṇāvī keval̤a | mūl̤amāyā || 27 ||
rūpa vāyoceṃ jāleṃ | teṇeṃ ākāśa bhaṃgaleṃ |
aiseṃ heṃ satya mānaleṃ | navace kiṃ kadā || 28 ||
aiseṃ heṃ satya mānaleṃ | navace kiṃ kadā || 28 ||
taisī mūl̤amāyā jālī | āṇī nirguṇatā saṃcalī |
yeṇeṃ dṛṣṭāṃteṃ tuṭalī | māgīla āśaṃkā || 29 ||
yeṇeṃ dṛṣṭāṃteṃ tuṭalī | māgīla āśaṃkā || 29 ||
vāyu navhatā purātana | taisī mūl̤amāyā jāṇa |
sāca mhaṇatāṃ punhā līna | hotase || 30 ||
sāca mhaṇatāṃ punhā līna | hotase || 30 ||
vāyo rūpeṃ kaisā āhe | taisī mūl̤amāyā pāheṃ |
bhāse parī teṃ na lāhe | rūpa tayeceṃ || 31 ||
bhāse parī teṃ na lāhe | rūpa tayeceṃ || 31 ||
vāyo satya mhaṇo jātāṃ | parī to na ye dākhavitāṃ |
tayākaḍe pāhoṃ jātāṃ | dhul̤īca dise || 32 ||
tayākaḍe pāhoṃ jātāṃ | dhul̤īca dise || 32 ||
taisī mūl̤amāyā bhāse | bhāsī parī te na dise |
puḍheṃ vistāralī ase | māyā avidyā || 33 ||
puḍheṃ vistāralī ase | māyā avidyā || 33 ||
jaiseṃ vāyoceni yogeṃ | dṛśya uḍe gaganamārgeṃ |
mūl̤amāyecyā saṃyogeṃ | taiseṃ jaga || 34 ||
mūl̤amāyecyā saṃyogeṃ | taiseṃ jaga || 34 ||
gaganīṃ ābhāl̤a nāthileṃ | akasmāta udbhavaleṃ |
māyeceni guṇeṃ jāleṃ | taiseṃ jaga || 35 ||
māyeceni guṇeṃ jāleṃ | taiseṃ jaga || 35 ||
nāthileṃci gagana navhateṃ | akasmāta āleṃ tetheṃ |
taiseṃ dṛśya jāleṃ yetheṃ | taisiyāparī || 36 ||
taiseṃ dṛśya jāleṃ yetheṃ | taisiyāparī || 36 ||
parī tyā ābhāl̤ākaritāṃ | gaganācī gelī niścal̤atā |
vāṭe parī te tatvatā | taisīca āhe || 37 ||
vāṭe parī te tatvatā | taisīca āhe || 37 ||
taiseṃ māyekaritāṃ nirguṇa | vāṭe jāleṃ saguṇa |
parī teṃ pāhatāṃ saṃpūrṇa | jaiseṃ taiseṃ || 38 ||
parī teṃ pāhatāṃ saṃpūrṇa | jaiseṃ taiseṃ || 38 ||
ābhāl̤a āle āṇi geleṃ | tarī gagana teṃ saṃcaleṃ |
taiseṃ guṇā nāhīṃ āleṃ | nirguṇa brahma || 39 ||
taiseṃ guṇā nāhīṃ āleṃ | nirguṇa brahma || 39 ||
nabha māthā lāgaleṃ dise | parī teṃ jaiseṃ taiseṃ ase |
taiseṃ jāṇāveṃ viśvāseṃ | nirguṇa brahma || 40 ||
taiseṃ jāṇāveṃ viśvāseṃ | nirguṇa brahma || 40 ||
ūrdha pāhātāṃ ākāśa | nil̤imā dise sāvakāsa |
pari to jāṇije mithyābhāsa | bhāsalāse || 41 ||
pari to jāṇije mithyābhāsa | bhāsalāse || 41 ||
ākāśa pālatheṃ ghātaleṃ | cahūṃkaḍe āṭopaleṃ |
vāṭe viśvāsa koṃḍile | parī teṃ mokal̤eci ase || 42 ||
vāṭe viśvāsa koṃḍile | parī teṃ mokal̤eci ase || 42 ||
parvatīṃ nil̤ā raṃga dise | parī to tayā lāgalā nase |
alipta jāṇāve taiseṃ | nirguṇa brahma || 43 ||
alipta jāṇāve taiseṃ | nirguṇa brahma || 43 ||
ratha dhāvatāṃ pṛthvī caṃcal̤a | vāṭe parī te ase niścal̤a |
taiseṃ parabrahma keval̤a | nirguṇa jāṇāveṃ || 44 ||
taiseṃ parabrahma keval̤a | nirguṇa jāṇāveṃ || 44 ||
ābhāl̤ākaritāṃ mayaṃka | vāṭe dhāvato niśaṃka |
parī teṃ avagheṃ māīka | ābhāl̤a cal̤e || 45 ||
parī teṃ avagheṃ māīka | ābhāl̤a cal̤e || 45 ||
jhal̤e athavā agnijvāl̤a | teṇeṃ kaṃpita dise aṃtrāl̤a |
vāṭe parī teṃ niścal̤a | jaiseṃ taiseṃ || 46 ||
vāṭe parī teṃ niścal̤a | jaiseṃ taiseṃ || 46 ||
taiseṃ svarūpa heṃ saṃcaleṃ | asatāṃ vāṭe guṇā āleṃ |
aiseṃ kalpanesi gamaleṃ | parī te mithyā || 47 ||
aiseṃ kalpanesi gamaleṃ | parī te mithyā || 47 ||
dṛṣṭibaṃdhanācā khel̤a | taisī māyā he caṃcal̤a |
vastu śāśvata niścal̤a | jaisī taisī || 48 ||
vastu śāśvata niścal̤a | jaisī taisī || 48 ||
aisī vastu nirāveva | māyā dākhavī aveva |
īcā aisā svabhāva | nāthilīca he || 49 ||
īcā aisā svabhāva | nāthilīca he || 49 ||
māyā pāhātāṃ mul̤īṃ nase | parī he sācā aisī bhāse |
udbhave āṇi nirase | ābhāl̤a jaiseṃ || 50 ||
udbhave āṇi nirase | ābhāl̤a jaiseṃ || 50 ||
aisī māyā udbhavalī | vastu nirguṇa saṃcalī |
ahaṃ aisī sphurti jālī | teci māyā || 51 ||
ahaṃ aisī sphurti jālī | teci māyā || 51 ||
guṇamāyece pavāḍe | nirguṇīṃ heṃ kāṃhīṃca na ghaḍe |
parī heṃ ghaḍe āṇī moḍe | sasvarūpīṃ || 52 ||
parī heṃ ghaḍe āṇī moḍe | sasvarūpīṃ || 52 ||
jaisī dṛṣṭī taral̤alī | teṇeṃ senāca bhāsalī |
pāhātāṃ ākāśīṃca jālī | parī te mithyā || 53 ||
pāhātāṃ ākāśīṃca jālī | parī te mithyā || 53 ||
mithyā māyecā khel̤a | udbhava bolilā sakal̤a |
nānātatvāṃcā pālhāl̤a | sāṃḍūniyāṃ || 54 ||
nānātatvāṃcā pālhāl̤a | sāṃḍūniyāṃ || 54 ||
tatveṃ mul̤īṃca āhetī | voṃkāra vāyocī gatī |
tethīcā artha jāṇatī | dakṣa jñānī || 55 ||
tethīcā artha jāṇatī | dakṣa jñānī || 55 ||
mūl̤amāyece cal̤aṇa | teṃci vāyoceṃ lakṣaṇa |
sūkṣma tatveṃ teṃci jāṇa | jaḍatvā pāvalīṃ || 56 ||
sūkṣma tatveṃ teṃci jāṇa | jaḍatvā pāvalīṃ || 56 ||
aisīṃ paṃcamāhāṃbhūteṃ | pūrvīṃ hotī avekteṃ |
puḍheṃ jālīṃ vekteṃ | sṛṣṭiracanesī || 57 ||
puḍheṃ jālīṃ vekteṃ | sṛṣṭiracanesī || 57 ||
mūl̤amāyeceṃ lakṣaṇa | teṃci paṃcabhūtika jāṇa |
tyācī pāheṃ vol̤akhaṇa | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 58 ||
tyācī pāheṃ vol̤akhaṇa | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 58 ||
ākāśa vāyoviṇa | ichyāśabda karī koṇa |
ichāśaktī teci jāṇa | tejasvarūpa || 59 ||
ichāśaktī teci jāṇa | tejasvarūpa || 59 ||
mṛdapaṇa teci jal̤a | jaḍatva pṛthvī keval̤a |
aisī mūl̤amāyā sakal̤a | paṃcabhūtika jāṇāvī || 60 ||
aisī mūl̤amāyā sakal̤a | paṃcabhūtika jāṇāvī || 60 ||
yeka yeka bhūtāṃpoṭīṃ | paṃcabhūtāṃcī rāhāṭī |
sarva kal̤e sūkṣmadṛṣṭī | ghālūna pāhātāṃ || 61 ||
sarva kal̤e sūkṣmadṛṣṭī | ghālūna pāhātāṃ || 61 ||
puḍheṃ jaḍatvāsa ālīṃ | tarī asatīṃ kālavalīṃ |
aisī māyā vistāralī | paṃcabhūtika || 62 ||
aisī māyā vistāralī | paṃcabhūtika || 62 ||
mūl̤amāyā pāhātāṃ mul̤īṃ | athavā avidyā bhūmaṃḍal̤īṃ |
svargya mṛtya pātāl̤īṃ | pāṃcaci bhūteṃ || 63 ||
svargya mṛtya pātāl̤īṃ | pāṃcaci bhūteṃ || 63 ||
|| śloka ||
svarge mṛtyau pātāle vā yatkiṃcitsacarācaraṃ |
sarvapaṃcabhūtakaṃ rāma ṣaṣṭheṃ kiṃcinna dṛśyate ||
sarvapaṃcabhūtakaṃ rāma ṣaṣṭheṃ kiṃcinna dṛśyate ||
satya svarūpa ādiaṃtīṃ | madhyeṃ paṃcabhūteṃ vartatī |
paṃcabhūtika jāṇije śrotīṃ | mūl̤amāyā || 64 ||
paṃcabhūtika jāṇije śrotīṃ | mūl̤amāyā || 64 ||
yetheṃ uṭhilī āśaṃkā | sāvadha hoūna aikā |
paṃcabhūteṃ jālīṃ yekā | tamoguṇāpāsunī || 65 ||
paṃcabhūteṃ jālīṃ yekā | tamoguṇāpāsunī || 65 ||
mūl̤amāyā guṇāparatī | tetheṃ bhūteṃ kaiṃci hotīṃ |
aisī āśaṃkā he śrotīṃ | ghetalī ase || 66 ||
aisī āśaṃkā he śrotīṃ | ghetalī ase || 66 ||
aiseṃ śrotīṃ ākṣepileṃ | saṃśayāsa ubheṃ keleṃ |
yāceṃ uttara didhaleṃ | puḍhile samāsīṃ || 67 ||
yāceṃ uttara didhaleṃ | puḍhile samāsīṃ || 67 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sūkṣmaāśaṃkānāma samāsa tisarā || 3 ||
samāsa cavathā : sūkṣmapaṃcabhūteṃnirūpaṇa || śrīrāma ||
māgīla āśaṃkeceṃ mūl̤a | ātāṃ hoīla prāṃjal̤a |
vṛtti karāvī nival̤a | nimiṣya yeka || 1 ||
vṛtti karāvī nival̤a | nimiṣya yeka || 1 ||
brahmīṃ mūl̤amāyā jālī | ticyā poṭā māyā ālī |
maga te guṇā prasavalī | mhaṇauni guṇakṣobhiṇī || 2 ||
maga te guṇā prasavalī | mhaṇauni guṇakṣobhiṇī || 2 ||
puḍheṃ tijapāsāva koṇa | satvarajatamoguṇa |
tamoguṇāpāsūna nirmāṇa | jālī paṃcabhūteṃ || 3 ||
tamoguṇāpāsūna nirmāṇa | jālī paṃcabhūteṃ || 3 ||
aisīṃ bhūteṃ udbhavalīṃ | puḍheṃ tatveṃ vistāralīṃ |
evaṃ tamoguṇāpāsūna jālīṃ | paṃcamāhāṃbhūteṃ || 4 ||
evaṃ tamoguṇāpāsūna jālīṃ | paṃcamāhāṃbhūteṃ || 4 ||
mūl̤amāyā guṇāparatī | tetheṃ bhūteṃ kaiṃcīṃ hotīṃ |
aisī āśaṃkā he śrotīṃ | ghetalī māgāṃ || 5 ||
aisī āśaṃkā he śrotīṃ | ghetalī māgāṃ || 5 ||
āṇika yeka yeke bhūtīṃ | paṃcabhūteṃ asatī |
te hi ātāṃ kaisī sthitī | prāṃjal̤a karūṃ || 6 ||
te hi ātāṃ kaisī sthitī | prāṃjal̤a karūṃ || 6 ||
sūkṣmadṛṣṭīceṃ kautuka | mūl̤amāyā paṃcabhūtika |
śrotīṃ vimal̤a viveka | kelā pāhije || 7 ||
śrotīṃ vimal̤a viveka | kelā pāhije || 7 ||
ādhīṃ bhūteṃ tīṃ jāṇāvīṃ | rūpeṃ kaisīṃ vol̤akhāvī |
maga teṃ śodhūna pāhāvīṃ | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 8 ||
maga teṃ śodhūna pāhāvīṃ | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 8 ||
vol̤akhī nāhī aṃtarī | te vol̤akhāvī koṇeparī |
mhaṇoni bhūtāṃcī vol̤akhī caturīṃ | nāveka parisāvī || 9 ||
mhaṇoni bhūtāṃcī vol̤akhī caturīṃ | nāveka parisāvī || 9 ||
jeṃ jeṃ jaḍa āṇī kaṭhiṇa | teṃ teṃ pṛthvīceṃ lakṣaṇa |
mṛda āṇī volepaṇa | titukeṃ āpa || 10 ||
mṛda āṇī volepaṇa | titukeṃ āpa || 10 ||
jeṃ jeṃ uṣṇa āṇī sateja | teṃ teṃ jāṇāveṃ paiṃ teja |
ātāṃ vāyohi sahaja | niropijela || 11 ||
ātāṃ vāyohi sahaja | niropijela || 11 ||
caitanya āṇī caṃcal̤a | to hā vāyoci keval̤a |
sūnya ākāśa niścal̤a | ākāśa jāṇāveṃ || 12 ||
sūnya ākāśa niścal̤a | ākāśa jāṇāveṃ || 12 ||
aisīṃ paṃcamāhāṃbhūteṃ | vol̤akhī dharāvī saṃketeṃ |
ātāṃ yekīṃ pāṃca bhūteṃ | sāvadha aikā || 13 ||
ātāṃ yekīṃ pāṃca bhūteṃ | sāvadha aikā || 13 ||
jeṃ triguṇāhūni para | tyācā sūkṣma vicāra |
yālāgīṃ ati tatpara | hoūna aikā || 14 ||
yālāgīṃ ati tatpara | hoūna aikā || 14 ||
sūkṣma ākāśīṃ kaisī pṛthvī | teci ādhīṃ niropāvī |
yetheṃ dhāraṇā dharāvī | śrotejanīṃ || 15 ||
yetheṃ dhāraṇā dharāvī | śrotejanīṃ || 15 ||
ākāśa mhaṇaje avakāśa sūnya | sūnya mhaṇije teṃ ajñāna |
ajñāna mhaṇije jaḍatva jāṇa | teci pṛthvī || 16 ||
ajñāna mhaṇije jaḍatva jāṇa | teci pṛthvī || 16 ||
ākāśa svayeṃ āhe mṛda | teṃci āpa svatasiddha |
ātāṃ teja teṃhi viśada | karūna dāūṃ || 17 ||
ātāṃ teja teṃhi viśada | karūna dāūṃ || 17 ||
ajñāneṃ bhāsalā bhāsa | toci tejācā prakāśa |
ātāṃ vāyo sāvakāśa | sākalya sāṃgoṃ || 18 ||
ātāṃ vāyo sāvakāśa | sākalya sāṃgoṃ || 18 ||
vāyu ākāśa nāhīṃ bheda | ākāśāitukā ase stabdha |
tathāpī ākāśīṃ jo nirodha | toci vāyo || 19 ||
tathāpī ākāśīṃ jo nirodha | toci vāyo || 19 ||
ākāśīṃ ākāśa misal̤aleṃ | heṃ toṃ nalage kiṃ bolileṃ |
yeṇeṃ prakāreṃ niropileṃ | ākāś paṃcabhūta || 20 ||
yeṇeṃ prakāreṃ niropileṃ | ākāś paṃcabhūta || 20 ||
vāyomadhyeṃ paṃcabhūteṃ | teṃhi aikā yekacitteṃ |
bolijetī te samasteṃ | yethānvayeṃ || 21 ||
bolijetī te samasteṃ | yethānvayeṃ || 21 ||
hal̤u phūla tarī jaḍa | hal̤u vārā tarī nibiḍa |
vāyo lāgatāṃ kaḍāḍa | moḍatī jhāḍeṃ || 22 ||
vāyo lāgatāṃ kaḍāḍa | moḍatī jhāḍeṃ || 22 ||
toleṃviṇa jhāḍa moḍe | aiseṃ heṃ kahiṃca na ghaḍe |
tola toci taye jaḍe | pṛthvīcā aṃśa || 23 ||
tola toci taye jaḍe | pṛthvīcā aṃśa || 23 ||
yetheṃ śrote āśaṃkā ghetī | tetheṃ kaicīṃ jhāḍeṃ hotīṃ |
jhāḍeṃ navhatīṃ tarī śaktī | kaṭhiṇarūpa āhe || 24 ||
jhāḍeṃ navhatīṃ tarī śaktī | kaṭhiṇarūpa āhe || 24 ||
vanhīsphulīṃga lāhāna | kāṃhīṃ taṟhī ase uṣṇa |
taiseṃ sukṣmīṃ jaḍapaṇa | sūkṣmarūpeṃ || 25 ||
taiseṃ sukṣmīṃ jaḍapaṇa | sūkṣmarūpeṃ || 25 ||
mṛdapaṇa teṃci āpa | bhāsa tejāceṃ svarūpa |
vāyo tetheṃ caṃcal̤arūpa | sahajaci āhe || 26 ||
vāyo tetheṃ caṃcal̤arūpa | sahajaci āhe || 26 ||
sakal̤āṃsa mil̤ona ākāśa | sahajaci āhe avakāśa |
paṃcabhūtāṃce aṃśa | vāyomadheṃ niropile || 27 ||
paṃcabhūtāṃce aṃśa | vāyomadheṃ niropile || 27 ||
ātāṃ tejāceṃ lakṣaṇa | bhāsaleṃpaṇa teṃ kaṭhīṇa |
tejīṃ aisī vol̤akhaṇa | pṛthvīyecī || 28 ||
tejīṃ aisī vol̤akhaṇa | pṛthvīyecī || 28 ||
bhāsalā bhāsa vāṭe mṛda | tejīṃ āpa teci prasiddha |
tejīṃ teja svatasiddha | sāṃgaṇeṃci nalage || 29 ||
tejīṃ teja svatasiddha | sāṃgaṇeṃci nalage || 29 ||
tejīṃ vāyo to caṃcal̤a | tejīṃ ākāśa niścal̤a |
tejīṃ paṃcabhūteṃ sakal̤a | niropilīṃ || 30 ||
tejīṃ paṃcabhūteṃ sakal̤a | niropilīṃ || 30 ||
ātāṃ āpāceṃ lakṣaṇa | āpa teṃci jeṃ mṛdapaṇa |
mṛdapaṇa teṃ kaṭhiṇa | teci pṛthvī || 31 ||
mṛdapaṇa teṃ kaṭhiṇa | teci pṛthvī || 31 ||
āpīṃ āpa sahajaci ase | teja mṛdapaṇeṃ bhāse |
vāyo stabdhapaṇeṃ dise | mṛdatvāāṃgī || 32 ||
vāyo stabdhapaṇeṃ dise | mṛdatvāāṃgī || 32 ||
ākāśa na lage sāṃgāveṃ | teṃ vyāpakaci svabhāveṃ |
āpīṃ paṃcabhūtāṃcīṃ nāṃveṃ | sūkṣma niropilīṃ || 33 ||
āpīṃ paṃcabhūtāṃcīṃ nāṃveṃ | sūkṣma niropilīṃ || 33 ||
ātāṃ pṛthvīceṃ lakṣaṇa | kaṭhīṇa pṛthvī āpaṇa |
kaṭhiṇatvīṃ mṛdapaṇa | teṃci āpa || 34 ||
kaṭhiṇatvīṃ mṛdapaṇa | teṃci āpa || 34 ||
kaṭhiṇatvācā jo bhāsa | toci tejācā prakāśa |
kaṭhiṇatvīṃ nirodhāṃśa | toci vāyo || 35 ||
kaṭhiṇatvīṃ nirodhāṃśa | toci vāyo || 35 ||
ākaśa sakal̤āṃsa vyāpaka | hā toṃ pragaṭaci viveka |
ākāśīṃca kāṃhīṃ yeka | bhāsa bhāse || 36 ||
ākāśīṃca kāṃhīṃ yeka | bhāsa bhāse || 36 ||
ākāśa toḍitāṃ tuṭenā | ākāśa phoḍitāṃ phuṭenā |
ākāśa parateṃ hoyenā | til̤amātra || 37 ||
ākāśa parateṃ hoyenā | til̤amātra || 37 ||
aso ātāṃ pṛthvīaṃta | dāvilā bhūtāṃcā saṃketa |
yeka bhūtīṃ paṃcabhūta | teṃhi niropileṃ || 38 ||
yeka bhūtīṃ paṃcabhūta | teṃhi niropileṃ || 38 ||
parī heṃ āhāca pāhātāṃ nātuḍe | bal̤eṃci poṭīṃ saṃdeha paḍe |
bhrāṃtirūpeṃ ahaṃtā caḍhe | akasmāta || 39 ||
bhrāṃtirūpeṃ ahaṃtā caḍhe | akasmāta || 39 ||
sūkṣmadṛṣṭīneṃ pāhātāṃ | vāyoci vāṭe tatvatā |
sūkṣma vāyo śodhūṃ jātāṃ | paṃcabhūteṃ disatī || 40 ||
sūkṣma vāyo śodhūṃ jātāṃ | paṃcabhūteṃ disatī || 40 ||
evaṃ paṃcabhūtika pavana | teci mūl̤amāyā jāṇa |
māyā āṇī sūkṣma triguṇa | tehi paṃcabhūtika || 41 ||
māyā āṇī sūkṣma triguṇa | tehi paṃcabhūtika || 41 ||
bhūteṃ guṇa mel̤avije | tyāsī aṣṭadhā bolije |
paṃcabhūtika jāṇije | aṣṭadhā prakṛti || 42 ||
paṃcabhūtika jāṇije | aṣṭadhā prakṛti || 42 ||
śodhūna pāhilyāvīṇa | saṃdeha dharaṇeṃ mūrkhapaṇa |
yācī pāhāvī vol̤akhaṇa | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 43 ||
yācī pāhāvī vol̤akhaṇa | sūkṣmadṛṣṭīṃ || 43 ||
guṇāpāsūni bhūteṃ | pāvalīṃ paṣṭa daśeteṃ |
jaḍatvā yeūna samasteṃ | tatveṃ jālīṃ || 44 ||
jaḍatvā yeūna samasteṃ | tatveṃ jālīṃ || 44 ||
puḍheṃ tatvavivaṃcanā | piṃḍabrahmāṃḍa tatvaracanā |
bolilī ase te janā | pragaṭaci āhe || 45 ||
bolilī ase te janā | pragaṭaci āhe || 45 ||
hā bhūtakardama bolilā | sūkṣma saṃketeṃ dāvilā |
brahmagol̤a ubhāralā | tatpūrvīṃ || 46 ||
brahmagol̤a ubhāralā | tatpūrvīṃ || 46 ||
yā brahmāṃḍāpailikaḍila goṣṭī | jaiṃ jālī navhatī sṛṣṭī |
mūl̤amāyā sūkṣmadṛṣṭīṃ | vol̤akhāvī || 47 ||
mūl̤amāyā sūkṣmadṛṣṭīṃ | vol̤akhāvī || 47 ||
saptakaṃcuka pracaṃḍa | jāleṃ navhateṃ brahmāṃḍa |
māyeavidyeceṃ baṃḍa | ailikaḍe || 48 ||
māyeavidyeceṃ baṃḍa | ailikaḍe || 48 ||
brahmā viṣṇu maheśvara | hā ailikaḍila vicāra |
pṛthvī meru sapta sāgara | ailikaḍe || 49 ||
pṛthvī meru sapta sāgara | ailikaḍe || 49 ||
nānā loka nānā sthāneṃ | candra sūrya tārāṃgaṇeṃ |
sapta dvīpeṃ caudā bhuvaneṃ | ailikaḍe || 50 ||
sapta dvīpeṃ caudā bhuvaneṃ | ailikaḍe || 50 ||
śeṣa kūrma sapta pātāl̤a | yekavisa svargeṃ aṣṭa digpāl̤a |
tetisa koṭi deva sakal̤a | ailikaḍe || 51 ||
tetisa koṭi deva sakal̤a | ailikaḍe || 51 ||
bārā āditya | akrā rudra | nava nāga sapta ṛṣeśvara |
nānā devāṃce avatāra | ailikaḍe || 52 ||
nānā devāṃce avatāra | ailikaḍe || 52 ||
megha manu cakravatī | nānā jīvāṃcī utpati |
ātāṃ aso sāṃgoṃ kitī | vistāra hā || 53 ||
ātāṃ aso sāṃgoṃ kitī | vistāra hā || 53 ||
sakal̤a vistārāceṃ mūl̤a | te mūl̤a māyāca keval̤a |
māgāṃ niropilī sakal̤a | paṃcabhūtika || 54 ||
māgāṃ niropilī sakal̤a | paṃcabhūtika || 54 ||
sūkṣmabhūteṃ je bolilīṃ | teci puḍheṃ jaḍatvā ālīṃ |
te sakal̤ahi bolilīṃ | puḍhile samāsīṃ || 55 ||
te sakal̤ahi bolilīṃ | puḍhile samāsīṃ || 55 ||
paṃcabhūteṃ pṛthakākāreṃ | puḍheṃ niropilīṃ vistāreṃ |
vol̤akhīkāraṇeṃ atyādareṃ | śrotīṃ śravaṇa karāvīṃ || 56 ||
vol̤akhīkāraṇeṃ atyādareṃ | śrotīṃ śravaṇa karāvīṃ || 56 ||
paṃcabhūtika brahmagol̤a | jeṇeṃ kal̤e hā prāṃjal̤a |
dṛśya sāṃḍūna keval̤a | vastuca pāvije || 57 ||
dṛśya sāṃḍūna keval̤a | vastuca pāvije || 57 ||
māhādvāra volāṃḍāveṃ | maga devadarśana ghyāveṃ |
taiseṃ dṛśya he| sāṃḍāveṃ |jāṇoniyāṃ || 58 ||
taiseṃ dṛśya he| sāṃḍāveṃ |jāṇoniyāṃ || 58 ||
mhaṇoni dṛśyācā poṭīṃ | āhe paṃcabhūtāṃcī dāṭī |
yekapaṇeṃ paḍilī miṭhī | dṛśya paṃcabhūtāṃ || 59 ||
yekapaṇeṃ paḍilī miṭhī | dṛśya paṃcabhūtāṃ || 59 ||
evaṃ paṃcabhūtāṃceṃci dṛśya | sṛṣṭī racalī sāvakāsa |
śrotīṃ karūna avakāśa | śravaṇa karāveṃ || 60 ||
śrotīṃ karūna avakāśa | śravaṇa karāveṃ || 60 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sūkṣmapaṃcabhūteṃnirūpaṇanāma samāsa cavathā || 4 ||
samāsa pāṃcavā : sthūl̤apaṃcamahābhūteṃsvarūpākāśabhedonāma || śrīrāma ||
keval̤a mūrkha teṃ neṇe | mhaṇauna ghaḍaleṃ sāṃgaṇe |
paṃcabhūtāṃcīṃ lakṣaṇeṃ | viśada karūni || 1 ||
paṃcabhūtāṃcīṃ lakṣaṇeṃ | viśada karūni || 1 ||
paṃcabhūtāṃcā kardama jālā | ātāṃ na vace vegal̤ā kelā |
paraṃtu kāṃhīṃ yeka vegal̤ālā | karūna dāūṃ || 2 ||
paraṃtu kāṃhīṃ yeka vegal̤ālā | karūna dāūṃ || 2 ||
parvata pāṣāṇa śil̤ā śikhareṃ | nānā varṇeṃ lahāna thoreṃ |
khaḍe guṃḍe bahuta prakāreṃ | jāṇije pṛthvī || 3 ||
khaḍe guṃḍe bahuta prakāreṃ | jāṇije pṛthvī || 3 ||
nānā raṃgāṃcī mṛttikā | nānā sthal̤osthal̤īṃ je kāṃ |
vāl̤ukeṃ vāl̤u anekā | mil̤ona pṛthvī || 4 ||
vāl̤ukeṃ vāl̤u anekā | mil̤ona pṛthvī || 4 ||
pureṃ paṭṭaṇeṃ manohareṃ | nānā maṃdireṃ dāmodareṃ |
nānā devāl̤ayeṃ śikhareṃ | mil̤ona pṛthvī || 5 ||
nānā devāl̤ayeṃ śikhareṃ | mil̤ona pṛthvī || 5 ||
sapta dvīpāvatī pṛthvī | kāye mhaṇoni sāṃgāvī |
nava khaṃḍe mil̤ona jāṇāvī | vasuṃdharā || 6 ||
nava khaṃḍe mil̤ona jāṇāvī | vasuṃdharā || 6 ||
nānā deva nānā nṛpatī | nānā bhāṣā nānā ritī |
lakṣa cauryāsī utpattī | mil̤ona pṛthvī || 7 ||
lakṣa cauryāsī utpattī | mil̤ona pṛthvī || 7 ||
nānā udvaseṃ jeṃ vaneṃ | nānā taruvarāṃcīṃ baneṃ |
girīkaṃdareṃ nānā sthāneṃ | mil̤ona pṛthvī || 8 ||
girīkaṃdareṃ nānā sthāneṃ | mil̤ona pṛthvī || 8 ||
nānā racanā kelī devīṃ | je je nirmilī mānavī |
sakal̤a mil̤ona pṛthvī | jāṇijeṃ śrotīṃ || 9 ||
sakal̤a mil̤ona pṛthvī | jāṇijeṃ śrotīṃ || 9 ||
nānā dhātu suvarṇādika | nānā ratneṃ je aneka |
nānā kāṣṭhavṛkṣādika | mil̤ona pṛthvī || 10 ||
nānā kāṣṭhavṛkṣādika | mil̤ona pṛthvī || 10 ||
ātāṃ aso heṃ bahuvasa | jaḍāṃśa āṇī kaṭhiṇāṃśa |
sakal̤a pṛthvī hā viśvāsa | mānilā pāhije || 11 ||
sakal̤a pṛthvī hā viśvāsa | mānilā pāhije || 11 ||
bolileṃ pṛthvīce rūpa | ātāṃ sāṃgijela āpa |
śrotīṃ vol̤akhāveṃ rūpa | sāvadha hoūnī || 12 ||
śrotīṃ vol̤akhāveṃ rūpa | sāvadha hoūnī || 12 ||
vāpī kūpa sarovara | nānā saritāṃceṃ jeṃ nīra |
megha āṇī sapta sāgara | mil̤ona āpa || 13 ||
megha āṇī sapta sāgara | mil̤ona āpa || 13 ||
|| ślokārdha – kṣārakṣīrasurāsarpirdadhi ikṣurjalaṃ tathā ||
kṣārasamudra disatāhe | sakal̤a jana dṛṣṭīsa pāhe |
jetheṃ lavaṇa hotāhe | toci kṣārasiṃdhu || 14 ||
jetheṃ lavaṇa hotāhe | toci kṣārasiṃdhu || 14 ||
yeka dudhācā sāgara | tyā nāva kṣīrasāgara |
deveṃ didhalā niraṃtara | upamanyāsī || 15 ||
deveṃ didhalā niraṃtara | upamanyāsī || 15 ||
yeka samudra madyācā | yeka jāṇāvā ghṛtācā |
yeka nikhal̤a dahyācā | samudra ase || 16 ||
yeka nikhal̤a dahyācā | samudra ase || 16 ||
yeka usācyā rasācā | yeka to śuddha jal̤ācā |
aisā sātāṃ samudrācā | veḍhā pṛthvīyesī || 17 ||
aisā sātāṃ samudrācā | veḍhā pṛthvīyesī || 17 ||
evaṃ bhūmaṃḍal̤īceṃ jal̤a | nānā sthal̤īṃceṃ sakal̤a |
mil̤ona avagheṃ keval̤a | āpa jāṇāveṃ || 18 ||
mil̤ona avagheṃ keval̤a | āpa jāṇāveṃ || 18 ||
pṛthvīgarbhīṃ kitīyeka | pṛthvītal̤īṃ āvarṇodaka |
tihīṃ lokīṃceṃ udaka | mil̤ona āpa || 19 ||
tihīṃ lokīṃceṃ udaka | mil̤ona āpa || 19 ||
nānā vallī bahuvasa | nānā taruvarāṃce rasa |
madhu pārā amṛta viṣa | mil̤ona āpa || 20 ||
madhu pārā amṛta viṣa | mil̤ona āpa || 20 ||
nānā rasa snehādika | yāhi vegal̤e aneka |
jagāvegal̤e avaśyaka | āpa bolije || 21 ||
jagāvegal̤e avaśyaka | āpa bolije || 21 ||
sāradra āṇī sītal̤a | jal̤āsārikheṃ pātal̤a |
śuklīta śoṇīta mūtra lāl̤a | āpa bolije || 22 ||
śuklīta śoṇīta mūtra lāl̤a | āpa bolije || 22 ||
āpa saṃketeṃ jāṇāveṃ | pātal̤a boleṃ vol̤akhāveṃ |
mṛda sītal̤a svabhāveṃ | āpa bolije || 23 ||
mṛda sītal̤a svabhāveṃ | āpa bolije || 23 ||
jālā āpācā saṃketa | pātal̤a mṛda gul̤agul̤ita |
sveda śleṣmā aśru samasta | āpa jāṇāveṃ || 24 ||
sveda śleṣmā aśru samasta | āpa jāṇāveṃ || 24 ||
teja aikā sāvadhapaṇeṃ | caṃdra sūrya tārāṃgaṇeṃ |
divya deha satejapaṇeṃ | teja bolije || 25 ||
divya deha satejapaṇeṃ | teja bolije || 25 ||
vanhī meghīṃ vidyulyatā | vanhī sṛṣṭī saṃvhāritā |
vanhī sāgarā jāl̤itā | vaḍavānal̤u || 26 ||
vanhī sāgarā jāl̤itā | vaḍavānal̤u || 26 ||
vanhī śaṃkarāce netrīṃcā | vanhī kāl̤āce kṣudhecā |
vanhī parīgha bhūgol̤ācā | teja bolije || 27 ||
vanhī parīgha bhūgol̤ācā | teja bolije || 27 ||
jeṃ jeṃ prakāśa rūpa | teṃ teṃ tejāceṃ svarūpa |
śoṣaka uṣṇādi āropa | teja jāṇāve || 28 ||
śoṣaka uṣṇādi āropa | teja jāṇāve || 28 ||
vāyo jāṇāvā caṃcal̤a | caitanya cetavī keval̤a |
bolaṇeṃ cālaṇeṃ sakal̤a | vāyumul̤eṃ || 29 ||
bolaṇeṃ cālaṇeṃ sakal̤a | vāyumul̤eṃ || 29 ||
hāle ḍole titukā pavana | kāṃhīṃ na cale pavaneṃviṇa |
sṛṣṭī cāl̤āyā kāraṇa | mūl̤a to vāyo || 30 ||
sṛṣṭī cāl̤āyā kāraṇa | mūl̤a to vāyo || 30 ||
cal̤aṇa val̤aṇa āṇī prāsāraṇa | nirodha āṇī akocana |
sakal̤a jāṇāvā pavana , caṃcal̤arūpī || 31 ||
sakal̤a jāṇāvā pavana , caṃcal̤arūpī || 31 ||
prāṇa apāna āṇī vyāna | cauthā udāna āṇī samāna |
nāga kurma karkaśa jāṇa | devadatta dhanaṃjaye || 32 ||
nāga kurma karkaśa jāṇa | devadatta dhanaṃjaye || 32 ||
jitukeṃ kāṃhīṃ hoteṃ cal̤aṇa | titukeṃ vāyoceṃ lakṣaṇa |
cṃdra sūrya tārāṃgaṇa | vāyoci dhartā || 33 ||
cṃdra sūrya tārāṃgaṇa | vāyoci dhartā || 33 ||
ākāśa jāṇāveṃ pokal̤a | nirmal̤a āṇī niścal̤a |
avakāśarūpa sakal̤a | ākāśa jāṇāveṃ || 34 ||
avakāśarūpa sakal̤a | ākāśa jāṇāveṃ || 34 ||
ākāśa sakal̤āṃsa vyāpaka | ākāśa anekīṃ yeka |
ākāśāmadhyeṃ kautuka | cahūṃ bhūtāṃce || 35 ||
ākāśāmadhyeṃ kautuka | cahūṃ bhūtāṃce || 35 ||
ākāśā aiseṃ nāhīṃ sāra | ākāśa sakal̤āṃhūna thora |
pāhātāṃ ākāśācā vicāra | svarūpāsārikhā || 36 ||
pāhātāṃ ākāśācā vicāra | svarūpāsārikhā || 36 ||
tava śiṣyeṃ kelā ākṣepa | dohīceṃ sārakheṃci rūpa |
tarī ākāśaci svarūpa | kāṃ mhaṇo naye || 37 ||
tarī ākāśaci svarūpa | kāṃ mhaṇo naye || 37 ||
ākāśa svarupā koṇa bheda | pāhātāṃ disetī abheda |
ākāśa vastuca svatasiddha | kāṃ na mhaṇāvī || 38 ||
ākāśa vastuca svatasiddha | kāṃ na mhaṇāvī || 38 ||
vastu acal̤a aḍhal̤a | vastu nirmal̤a niścal̤a |
taiseṃci ākāśa keval̤a | vastusārikheṃ || 39 ||
taiseṃci ākāśa keval̤a | vastusārikheṃ || 39 ||
aikoni vaktā bole vacana | vastu nirguṇa purātana |
ākāśāāṃgī sapta guṇa | śāstrīṃ niropileṃ || 40 ||
ākāśāāṃgī sapta guṇa | śāstrīṃ niropileṃ || 40 ||
kāma krodha śoka moho | bhaya ajñāna sunyatva pāho |
aisā saptavidha svabhāva | ākāśācā || 41 ||
aisā saptavidha svabhāva | ākāśācā || 41 ||
aiseṃ śātrākāreṃ bolileṃ | mhaṇoni ākāśa bhūta jāleṃ |
svarūpa nirvikāra saṃcaleṃ | upamerahita || 42 ||
svarūpa nirvikāra saṃcaleṃ | upamerahita || 42 ||
kācabaṃdi āṇī jal̤a | sārikheṃca vāṭe sakal̤a |
parī yeka kāca yeka jal̤a | śāhāṇe jāṇatī || 43 ||
parī yeka kāca yeka jal̤a | śāhāṇe jāṇatī || 43 ||
ruvāmadheṃ sphaṭika paḍilā | lokīṃ tadrūpa dekhilā |
teṇeṃ kapāl̤amokṣa jālā | kāpusa na karī || 44 ||
teṇeṃ kapāl̤amokṣa jālā | kāpusa na karī || 44 ||
tadulāmadheṃ śveta khaḍe | taṃdulāsārikheṃ vāṃkuḍe |
cāūṃ jātā dāṃta paḍe | tevhāṃ kal̤e || 45 ||
cāūṃ jātā dāṃta paḍe | tevhāṃ kal̤e || 45 ||
tribhāgāmadheṃ khaḍā ase | tribhāgāsārikhāca bhāse |
śodhūṃ jātāṃ vegal̤ā dise | kaṭhiṇapaṇeṃ || 46 ||
śodhūṃ jātāṃ vegal̤ā dise | kaṭhiṇapaṇeṃ || 46 ||
gul̤āsārikhā gul̤adagaḍa | parī to kaṭhiṇa nicāḍa |
nāgakāṃḍī āṇī vekhaṃḍa | yeka mhaṇo naye || 47 ||
nāgakāṃḍī āṇī vekhaṃḍa | yeka mhaṇo naye || 47 ||
soneṃ āṇī sonapital̤a | yekaci vāṭatī keval̤a |
parī pital̤eṃsī mil̤atāṃ jvāl̤a | kāl̤imā caḍhe || 48 ||
parī pital̤eṃsī mil̤atāṃ jvāl̤a | kāl̤imā caḍhe || 48 ||
aso he hīna dṛṣṭāṃta | ākāśa mhaṇije keval̤a bhūta |
teṃ bhūta āṇī anaṃta | yeka kaise || 49 ||
teṃ bhūta āṇī anaṃta | yeka kaise || 49 ||
vastusī varṇaci nase | ākāśa śāmavarṇa ase |
dohīṃsa sāmyatā kaise | karitī vicakṣaṇa || 50 ||
dohīṃsa sāmyatā kaise | karitī vicakṣaṇa || 50 ||
śrote mhaṇatī kaiṃceṃ rūpa | ākāśa ṭhāṃīce arūpa |
ākāśa vastuca tadrūpa | bheda nāhīṃ || 51 ||
ākāśa vastuca tadrūpa | bheda nāhīṃ || 51 ||
cahūṃ bhūtāṃsa nāśa āhe | ākāśa kaiseṃ nāsatāhe |
ākāśāsa na sāhe | varṇa vektī vikāra || 52 ||
ākāśāsa na sāhe | varṇa vektī vikāra || 52 ||
ākāśa acal̤a disateṃ | tyāceṃ kāye nāsoṃ pāhāteṃ |
pāhātāṃ āmuceni mateṃ | ākāśa śāśvata || 53 ||
pāhātāṃ āmuceni mateṃ | ākāśa śāśvata || 53 ||
aise aikona vacana | vaktā bole prativacana |
aika ātāṃ lakṣaṇa | ākāśāceṃ || 54 ||
aika ātāṃ lakṣaṇa | ākāśāceṃ || 54 ||
ākāśa tamāpāsūna jāleṃ | mhaṇona kāma krodheṃ veṣṭileṃ |
ajñāna sunyatva bolileṃ | nāma tayāceṃ || 55 ||
ajñāna sunyatva bolileṃ | nāma tayāceṃ || 55 ||
ajñāneṃ kāmakrodhādika | moho bhaye āṇī śoka |
hā ajñānācā viveka | ākāśāguṇeṃ || 56 ||
hā ajñānācā viveka | ākāśāguṇeṃ || 56 ||
nāstika nakāravacana | teṃ sunyāceṃ lakṣaṇa |
tayāsa mhaṇatī hrudayasunya | ajñāna prāṇī || 57 ||
tayāsa mhaṇatī hrudayasunya | ajñāna prāṇī || 57 ||
ākāśa stabdhapaṇeṃ sunya | sunya mhaṇije teṃ ajñāna |
ajñāna mhaṇije kaṭhiṇa | rūpa tayāceṃ || 58 ||
ajñāna mhaṇije kaṭhiṇa | rūpa tayāceṃ || 58 ||
kaṭhiṇa sunya vikāravaṃta | tayāsa kaiseṃ mhaṇāveṃ saṃta |
manāsa vāṭe heṃ tadvata | āhāca dṛṣṭīṃ || 59 ||
manāsa vāṭe heṃ tadvata | āhāca dṛṣṭīṃ || 59 ||
ajñāna kālavaleṃ ākāśīṃ | tayā kardamā jñāna nāsī |
mhaṇoniyā ākāśāsī | nāśa āhe || 60 ||
mhaṇoniyā ākāśāsī | nāśa āhe || 60 ||
taiseṃ ākāśa āṇī svarūpa | pāhātāṃ vāṭatī yekarūpa |
parī dohīṃmadheṃ vikṣepa | sunyatvācā || 61 ||
parī dohīṃmadheṃ vikṣepa | sunyatvācā || 61 ||
āhāca pāhātāṃ kalpenisī | sārikheṃca vāṭe niścayeṃsīṃ |
parī ākāśa svarūpāsī | bheda nāhī || 62 ||
parī ākāśa svarūpāsī | bheda nāhī || 62 ||
unmanī āṇī suṣupti avastā | sārikheca vāṭe tatvatā |
parī vivaṃcūna pāhoṃ jātāṃ | bheda āhe || 63 ||
parī vivaṃcūna pāhoṃ jātāṃ | bheda āhe || 63 ||
khoṭeṃ kharyāsārikheṃ bhāvitī | parī parīkṣavaṃta nivaḍitī |
kāṃ kuraṃgeṃ dekhona bhulatī | mṛgajal̤āsī || 64 ||
kāṃ kuraṃgeṃ dekhona bhulatī | mṛgajal̤āsī || 64 ||
ātāṃ aso hā dṛṣṭāṃta | bolilā kal̤āyā saṃketa |
mhaṇauni bhūta āṇī anaṃta | yeka navhetī || 65 ||
mhaṇauni bhūta āṇī anaṃta | yeka navhetī || 65 ||
ākāśa vegal̤epaṇeṃ pāhāveṃ | svarūpīṃ svarūpaci vhāveṃ |
vastuceṃ pāhāṇeṃ svabhāveṃ | aise ase || 66 ||
vastuceṃ pāhāṇeṃ svabhāveṃ | aise ase || 66 ||
yetheṃ āśaṃkā phiṭalī | saṃdehavṛttī māval̤alī |
bhinnapaṇeṃ navace anubhavalī | svarūpasthitī || 67 ||
bhinnapaṇeṃ navace anubhavalī | svarūpasthitī || 67 ||
ākāśa anubhavā yeteṃ | svarūpa anubhavāparateṃ |
mhaṇoniyāṃ ākāśāteṃ | sāmyatā na ghaḍe || 68 ||
mhaṇoniyāṃ ākāśāteṃ | sāmyatā na ghaḍe || 68 ||
dugdhāsārikhā jal̤āṃśa | nivaḍuṃ jāṇatī rājahaṃsa |
taiseṃ svarūpa āṇī ākāśa | saṃta jāṇatī || 69 ||
taiseṃ svarūpa āṇī ākāśa | saṃta jāṇatī || 69 ||
sakal̤a māyā gathāgovī | saṃtasaṃgeṃ heṃ ugavāvī |
pāvije mokṣācī padavī | satsamāgameṃ || 70 ||
pāvije mokṣācī padavī | satsamāgameṃ || 70 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sthūl̤apaṃcamahābhūteṃsvarūpākāśabhedonāma samāsa pāṃcavā || 5 ||
samāsa sahāvā : duścītanirūpaṇa || śrīrāma ||
śrotā vinavī vaktayāsī | satsaṃgācī mahimā kaisī |
mokṣa lābhe kitāṃ divasīṃ | heṃ maja niropāveṃ || 1 ||
mokṣa lābhe kitāṃ divasīṃ | heṃ maja niropāveṃ || 1 ||
dharitāṃ sādhūcī saṃgatī | kitāṃ divasāṃ hote muktī |
hā niścaya kṛpāmurtī | maja dināsa karāvā || 2 ||
hā niścaya kṛpāmurtī | maja dināsa karāvā || 2 ||
muktī lābhe tatkṣaṇīṃ | viśvāsatāṃ nirūpaṇīṃ |
duścitapaṇīṃ hānī | hotase || 3 ||
duścitapaṇīṃ hānī | hotase || 3 ||
sucitapaṇeṃ duścīta | mana hoteṃ akasmāta |
tyāsa karāveṃ nivāṃta | koṇe parīṃ || 4 ||
tyāsa karāveṃ nivāṃta | koṇe parīṃ || 4 ||
manācyā toḍūna voḍhī | śravaṇīṃ baisāveṃ āvaḍīṃ |
sāvadhapaṇeṃ ghaḍīneṃ ghaḍī | kāl̤a sārthaka karāvā || 5 ||
sāvadhapaṇeṃ ghaḍīneṃ ghaḍī | kāl̤a sārthaka karāvā || 5 ||
artha prameya graṃthāṃtarīṃ | śodhūna ghyāveṃ abhyāṃtarīṃ |
duścītapaṇa āleṃ tarī | punhāṃ śravaṇa karāveṃ || 6 ||
duścītapaṇa āleṃ tarī | punhāṃ śravaṇa karāveṃ || 6 ||
arthāṃtara pāhilyāvīṇa | ugeṃci karī jo śravaṇa |
to śrotā navhe pāṣaṇa | manuṣyaveṣeṃ || 7 ||
to śrotā navhe pāṣaṇa | manuṣyaveṣeṃ || 7 ||
yetheṃ śrote mānitīla sīṇa | āmhāṃsa keleṃ pāṣāṇa |
tarī pāṣāṇāceṃ lakṣaṇa | sāvadha aikā || 8 ||
tarī pāṣāṇāceṃ lakṣaṇa | sāvadha aikā || 8 ||
vāṃkuḍā tikaḍā phoḍilā | pāṣāṇa ghaḍūna nīṭa kelā |
dusare vel̤esī pāhilā | tarī to taisāci ase || 9 ||
dusare vel̤esī pāhilā | tarī to taisāci ase || 9 ||
ṭāṃkīneṃ khapalī phoḍilī | te māgutī nāhīṃ jaḍalī |
manuṣyācī kubuddhi jhāḍilī | tarī te punhā lāge || 10 ||
manuṣyācī kubuddhi jhāḍilī | tarī te punhā lāge || 10 ||
sāṃgatāṃ avaguṇa gelā | punhā māgutāṃ jaḍalā |
yākaraṇeṃ māhāṃbhalā | pāṣāṇagoṭā || 11 ||
yākaraṇeṃ māhāṃbhalā | pāṣāṇagoṭā || 11 ||
jyācā avaguṇa jhaḍenā | to pāṣāṇāhūna uṇā |
pāṣāṇa āgal̤ā jāṇā | koṭiguṇeṃ || 12 ||
pāṣāṇa āgal̤ā jāṇā | koṭiguṇeṃ || 12 ||
koṭiguṇeṃ kaisā pāṣāṇa | tyāceṃhi aikā lakṣaṇa |
śrotīṃ karāveṃ śravaṇa | sāvadha hoūnī || 13 ||
śrotīṃ karāveṃ śravaṇa | sāvadha hoūnī || 13 ||
māṇīka motīṃ pravāl̤a | pāci vaiḍurya vajranīl̤a |
gomedamaṇī parisa keval̤a | pāṣāṇa bolije || 14 ||
gomedamaṇī parisa keval̤a | pāṣāṇa bolije || 14 ||
yāhi vegal̤e bahuta | sūryakāṃta somakāṃta |
nānā mohare sapracita | auṣadhākāraṇeṃ || 15 ||
nānā mohare sapracita | auṣadhākāraṇeṃ || 15 ||
yāhi vegal̤e pāṣāṇa bhale | nānā tirthīṃ je lāgale |
vāpī kūpa sekhīṃ jāle | hariharamurtī || 16 ||
vāpī kūpa sekhīṃ jāle | hariharamurtī || 16 ||
yācā pāhātaṃ vicāra | pāṣāṇā aiseṃ nāhīṃ sāra |
manuṣya teṃ kāye pāmara | pāṣāṇāpuḍheṃ || 17 ||
manuṣya teṃ kāye pāmara | pāṣāṇāpuḍheṃ || 17 ||
tarī to aisā navhe to pāṣāṇa| jo apavitra niḥkāraṇa |
tayāsātikhā deha jāṇa | duścīta abhaktāṃcā || 18 ||
tayāsātikhā deha jāṇa | duścīta abhaktāṃcā || 18 ||
ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | ghāta hoto duścītapaṇeṃ |
duścītapaṇāceni guṇeṃ | prapaṃca nā paramārtha || 19 ||
duścītapaṇāceni guṇeṃ | prapaṃca nā paramārtha || 19 ||
duścītapaṇeṃ kārya nāse | duścītapaṇeṃ ciṃtā vase |
duścītapaṇeṃ smaraṇa nase | kṣaṇa yeka pāhātāṃ || 20 ||
duścītapaṇeṃ smaraṇa nase | kṣaṇa yeka pāhātāṃ || 20 ||
duścītapaṇeṃ śatrujiṇeṃ | duścītapaṇeṃ janmamaraṇeṃ |
duścītapaṇāceni guṇeṃ | hānī hoya || 21 ||
duścītapaṇāceni guṇeṃ | hānī hoya || 21 ||
duścītapaṇeṃ navhe sādhana | duścītapaṇeṃ na ghaḍe bhajana |
duścītapaṇeṃ navhe jñāna | sādhakāṃsī || 22 ||
duścītapaṇeṃ navhe jñāna | sādhakāṃsī || 22 ||
duścītapaṇeṃ naye niścayo | duścītapaṇeṃ na ghaḍe jayo |
duścītapaṇeṃ hoye kṣayo | āpulyā svahitācā || 23 ||
duścītapaṇeṃ hoye kṣayo | āpulyā svahitācā || 23 ||
duścītapaṇeṃ na ghaḍe śravaṇa | duścītapaṇeṃ na ghaḍe vivaraṇa |
duścītapaṇeṃ nirūpaṇa | hātīṃce jāye || 24 ||
duścītapaṇeṃ nirūpaṇa | hātīṃce jāye || 24 ||
duścīta baisalāci dise | parī to asataci nase |
caṃcal̤a cakrīṃ paḍileṃ ase | mānasa tayāceṃ || 25 ||
caṃcal̤a cakrīṃ paḍileṃ ase | mānasa tayāceṃ || 25 ||
veḍeṃ piśācya niraṃtara | aṃdha muke āṇī badhira |
taisā jāṇāvā saṃsāra | duścīta prāṇiyāṃcā || 26 ||
taisā jāṇāvā saṃsāra | duścīta prāṇiyāṃcā || 26 ||
sāvadha asona umajenā | śravaṇa asona aikenā |
jñāna asona kal̤enā | sārāsāravicāra || 27 ||
jñāna asona kal̤enā | sārāsāravicāra || 27 ||
aisā jo duścīta āl̤asī | paraloka kaiṃcā tyāsī |
jayāce jivīṃ aharniśīṃ | āl̤asa vase || 28 ||
jayāce jivīṃ aharniśīṃ | āl̤asa vase || 28 ||
duścītapaṇāpāsuni suṭalā | tarī to saveṃca āl̤asa ālā |
āl̤asāhātīṃ prāṇīyāṃlā | usaṃtaci nāhīṃ || 29 ||
āl̤asāhātīṃ prāṇīyāṃlā | usaṃtaci nāhīṃ || 29 ||
āl̤aseṃ rāhilā vicāra | āl̤aseṃ buḍālā ācāra |
āl̤ase navhe pāṭhāṃtara | kāṃhīṃ kelyāṃ || 30 ||
āl̤ase navhe pāṭhāṃtara | kāṃhīṃ kelyāṃ || 30 ||
āl̤aseṃ ghaḍenā śravaṇa | āl̤aseṃ navheṃ nirūpaṇa |
āl̤aseṃ paramārthācī khūṇa | mal̤iṇa jālī || 31 ||
āl̤aseṃ paramārthācī khūṇa | mal̤iṇa jālī || 31 ||
āl̤aseṃ nityanema rāhilā | āl̤aseṃ abhyāsa buḍālā |
āl̤aseṃ āl̤asa vāḍhalā | asaṃbhāvya || 32 ||
āl̤aseṃ āl̤asa vāḍhalā | asaṃbhāvya || 32 ||
āl̤aseṃ gelī dhāraṇā dhṛtī | āl̤aseṃ mal̤iṇa jālī vṛttī |
āl̤aseṃ vivekācī gatī | maṃda jālī || 33 ||
āl̤aseṃ vivekācī gatī | maṃda jālī || 33 ||
āl̤aseṃ nidrā vāḍhalī | āl̤aseṃ vāsanā vistāralī |
āl̤aseṃ sunyākāra jālī | sadbuddhi niścayācī || 34 ||
āl̤aseṃ sunyākāra jālī | sadbuddhi niścayācī || 34 ||
duścītapaṇāsaveṃ āl̤asa | āl̤aseṃ nidrāvil̤āsa |
nidrāvil̤āseṃ keval̤a nāsa | āyuṣyācā || 35 ||
nidrāvil̤āseṃ keval̤a nāsa | āyuṣyācā || 35 ||
nidrā āl̤asa duścītapaṇa | heṃci mūrkhāceṃ lakṣaṇa |
yeṇeṃkaritā nirūpaṇa | umajecinā || 36 ||
yeṇeṃkaritā nirūpaṇa | umajecinā || 36 ||
heṃ tinhī lakṣaṇeṃ jetheṃ | viveka kaiṃcā asela tetheṃ |
ajñānāsa yāparateṃ | sukhaci nāhīṃ || 37 ||
ajñānāsa yāparateṃ | sukhaci nāhīṃ || 37 ||
kṣudhāṃ lāgatāṃca jevilā | jeūna uṭhatāṃ āl̤asa ālā |
āl̤asa yetāṃ nijelā | sāvakāsa || 38 ||
āl̤asa yetāṃ nijelā | sāvakāsa || 38 ||
nijona uṭhatāṃca duścīta | kadā nāhīṃ sāvacita |
tetheṃ kaiceṃ ātmahita | nirūpaṇīṃ || 39 ||
tetheṃ kaiceṃ ātmahita | nirūpaṇīṃ || 39 ||
markaṭāpāsīṃ dilheṃ ratna | piśācyāhātīṃ nidhāna |
duścītāpuḍheṃ nirūpaṇa | tayāparī hoye || 40 ||
duścītāpuḍheṃ nirūpaṇa | tayāparī hoye || 40 ||
ātāṃ aso he upapattī | āśaṃkecī koṇa gatī |
kitāṃ divasāiṃ hote muktī | sajjanāceni saṃgeṃ || 41 ||
kitāṃ divasāiṃ hote muktī | sajjanāceni saṃgeṃ || 41 ||
aikā yāceṃ pratyottara | katheṃsi vhāveṃ nirottara |
saṃtasaṃgācā vicāra | aisā ase || 42 ||
saṃtasaṃgācā vicāra | aisā ase || 42 ||
loho pariyesī lāgalā | theṃbuṭā sāgarīṃ mil̤ālā |
gaṃge sarite saṃgama jālā | tatkṣaṇīṃ || 43 ||
gaṃge sarite saṃgama jālā | tatkṣaṇīṃ || 43 ||
sāvadha sākṣapī āṇī dakṣa | tayāsa tatkāl̤aci mokṣa |
itarāṃsa teṃ alakṣa | lakṣileṃ navace || 44 ||
itarāṃsa teṃ alakṣa | lakṣileṃ navace || 44 ||
yetheṃ śiṣyaprajñāca keval̤a | prajñāvaṃtāṃ nalage vel̤e |
ananyāsa tatkāl̤a | mokṣa lābhe || 45 ||
ananyāsa tatkāl̤a | mokṣa lābhe || 45 ||
prajñāvaṃta āṇī ananya | tayāsa nalage yeka kṣaṇa |
ananya bhāvārtheṃviṇa | prajñā khoṭī || 46 ||
ananya bhāvārtheṃviṇa | prajñā khoṭī || 46 ||
prajñeviṇa artha na kal̤e | viśvāseṃviṇa vastu nā kal̤e |
prajñāviśvāseṃ gal̤e | dehābhimāna || 47 ||
prajñāviśvāseṃ gal̤e | dehābhimāna || 47 ||
dehābhimānāce aṃtīṃ | sahajaci vastuprāptī |
satsaṃgeṃ sadgatī | vilaṃbaci nāhī || 48 ||
satsaṃgeṃ sadgatī | vilaṃbaci nāhī || 48 ||
sāvadha sākṣapī viśeṣa | prajñāvaṃta āṇī viśvāsa |
tayāsa sādhanīṃ sāyāsa | karaṇeṃci nalage || 49 ||
tayāsa sādhanīṃ sāyāsa | karaṇeṃci nalage || 49 ||
itara bhāvika sābaḍe | tayāṃsahi sādhaneṃ mokṣa joḍe |
sādhusaṃgeṃ tatkāl̤a uḍe | vivekadṛṣṭī || 50 ||
sādhusaṃgeṃ tatkāl̤a uḍe | vivekadṛṣṭī || 50 ||
parī teṃ sādhana moḍuṃ naye | nirūpaṇācā upāye |
nirūpaṇeṃ lāge soya | sarvatrāṃsī || 51 ||
nirūpaṇeṃ lāge soya | sarvatrāṃsī || 51 ||
ātāṃ mokṣa āhe kaisā | kaisī svarūpācī daśā |
tyāce prāptīcā bharvasā | satsaṃgeṃ kevī || 52 ||
tyāce prāptīcā bharvasā | satsaṃgeṃ kevī || 52 ||
aiseṃ nirūpaṇa prāṃjal̤a | puḍheṃ bolileṃ ase sakal̤a |
śrotīṃ hoūniyāṃ niścal̤a | avadhāna dyāveṃ || 53 ||
śrotīṃ hoūniyāṃ niścal̤a | avadhāna dyāveṃ || 53 ||
avaguṇa tyāgāvayākāraṇeṃ | nyāyaniṣṭhura lāge bolaṇeṃ |
śrotīṃ kopa na dharaṇeṃ | aisiyā vacanācā || 54 ||
śrotīṃ kopa na dharaṇeṃ | aisiyā vacanācā || 54 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde duścītanirūpaṇanāmasamāsa sahāvā ||
samāsa sātavā : mokṣalakṣaṇa || śrīrāma ||
māgāṃ śrotayāṃcā pakṣa | kitāṃ divasāṃ hoto mokṣa |
teci kathā śrote dakṣa | hoūna aikā || 1 ||
teci kathā śrote dakṣa | hoūna aikā || 1 ||
mokṣāsa kaiseṃ jāṇāveṃ | mokṣa koṇāsa mhaṇāveṃ |
saṃtasaṃgeṃ pāvāveṃ | mokṣāsa kaiseṃ || 2 ||
saṃtasaṃgeṃ pāvāveṃ | mokṣāsa kaiseṃ || 2 ||
tarī baddha mhaṇije bāṃdhalā | āṇi mokṣa mhaṇije mokal̤ā jālā |
to saṃtasaṃgeṃ kaisā lādhalā | teṃci aikā || 3 ||
to saṃtasaṃgeṃ kaisā lādhalā | teṃci aikā || 3 ||
prāṇī saṃkalpeṃ bāṃdhalā | jīvapaṇeṃ baddha jālā |
to vivekeṃ mukta kelā | sādhujanīṃ || 4 ||
to vivekeṃ mukta kelā | sādhujanīṃ || 4 ||
mī jīva aisā saṃkalpa | dṛḍha dharitāṃ gele kalpa |
teṇeṃ prāṇī jālā alpa | dehabuddhīcā || 5 ||
teṇeṃ prāṇī jālā alpa | dehabuddhīcā || 5 ||
mī jīva maja baṃdhana | maja āhe janmamaraṇa |
kelyā karmāceṃ phal̤a āpaṇa | bhogīna ātāṃ || 6 ||
kelyā karmāceṃ phal̤a āpaṇa | bhogīna ātāṃ || 6 ||
pāpāceṃ phal̤a teṃ duḥkha | āṇī puṇyāceṃ phal̤a teṃ sukha |
pāpapuṇya avaśyaka | bhogaṇeṃ lāge || 7 ||
pāpapuṇya avaśyaka | bhogaṇeṃ lāge || 7 ||
pāpapuṇya bhoga suṭenā | āṇī garbhavāsahi tuṭenā |
aisī jayācī kalpanā | dṛḍha jālī || 8 ||
aisī jayācī kalpanā | dṛḍha jālī || 8 ||
tayā nāva bāṃdhalā| jīvapaṇeṃ baddha jālā |
jaisā svayeṃ bāṃdhona kosalā | mṛtyu pāve || 9 ||
jaisā svayeṃ bāṃdhona kosalā | mṛtyu pāve || 9 ||
taisā prāṇī to ajñāna | neṇeṃ bhagavaṃtāceṃ jñāna |
mhaṇe mājheṃ janmamaraṇa | suṭecinā || 10 ||
mhaṇe mājheṃ janmamaraṇa | suṭecinā || 10 ||
ātāṃ kāṃhīṃ dāna karūṃ | puḍhilayā janmāsa ādhāru |
teṇeṃ sukharūpa saṃsāru | hoīla mājhā || 11 ||
teṇeṃ sukharūpa saṃsāru | hoīla mājhā || 11 ||
pūrvīṃ dāna nāhīṃ keleṃ | mhaṇona daridra prāpta jāleṃ |
ātāṃ tarī kāṃhīṃ keleṃ | pāhije kīṃ || 12 ||
ātāṃ tarī kāṃhīṃ keleṃ | pāhije kīṃ || 12 ||
mhaṇaunī dileṃ vastra juneṃ | āṇī yeka tāṃbra nāṇeṃ |
mhaṇe ātāṃ koṭiguṇeṃ | pāvena puḍheṃ || 13 ||
mhaṇe ātāṃ koṭiguṇeṃ | pāvena puḍheṃ || 13 ||
kuśāvartīṃ kurukṣetrīṃ | mahimā aikona dāna karī |
āśā dharilī abhyāṃtarīṃ | koṭiguṇāṃcī || 14 ||
āśā dharilī abhyāṃtarīṃ | koṭiguṇāṃcī || 14 ||
rukā āḍakā dāna kelā | atitāsa ṭukḍā ghātalā |
mhaṇe mājhā ḍhīga jālā | koṭi ṭukaḍyāṃcā || 15 ||
mhaṇe mājhā ḍhīga jālā | koṭi ṭukaḍyāṃcā || 15 ||
to mī khāīna puḍhiliye janmīṃ | aiseṃ kalpīṃ aṃtaryāmīṃ |
vāsanā guṃtalī janmakarmīṃ | prāṇīyāṃcī || 16 ||
vāsanā guṃtalī janmakarmīṃ | prāṇīyāṃcī || 16 ||
ātāṃ mī jeṃ deīna | teṃ puḍhile janmīṃ pāvena |
aiseṃ kalpī to ajñāna | baddha jāṇāvā || 17 ||
aiseṃ kalpī to ajñāna | baddha jāṇāvā || 17 ||
bahutāṃ janmāce aṃtīṃ | hoye naradehācī prāptī |
yetheṃ na hotāṃ jñāneṃ sadgatī | garbhavasa cukenā || 18 ||
yetheṃ na hotāṃ jñāneṃ sadgatī | garbhavasa cukenā || 18 ||
garbhavāsa naradehīṃ ghaḍe | aiseṃ heṃ sarvathā na ghaḍe |
akasmāta bhogaṇeṃ paḍe | punhā nīca yonī || 19 ||
akasmāta bhogaṇeṃ paḍe | punhā nīca yonī || 19 ||
aisā niścayo śāstrāṃtarīṃ | bahutīṃ kelā bahutāṃparīṃ |
naradeha saṃsārīṃ | parama dullabha ase || 20 ||
naradeha saṃsārīṃ | parama dullabha ase || 20 ||
pāpapuṇya samatā ghaḍe | tarīca naradeha joḍe |
yeravīṃ hā janma na ghaḍe | heṃ vyāsavacana bhāgavatīṃ || 21 ||
yeravīṃ hā janma na ghaḍe | heṃ vyāsavacana bhāgavatīṃ || 21 ||
|| śloka ||
naradehamādyaṃ sulabhaṃ sudurlabhaṃ | plavaṃ sukalpaṃ gurukarṇadhāraṃ |
māyānukulena nabhasvateritaṃ | pumānbhabābdhiṃ na taretsa ātmahā ||
māyānukulena nabhasvateritaṃ | pumānbhabābdhiṃ na taretsa ātmahā ||
naradeha dullabha | alpa saṃkalpācā lābha |
guru karṇadhārī svayaṃbha | sukha pāvavī || 22 ||
guru karṇadhārī svayaṃbha | sukha pāvavī || 22 ||
daiva anukul̤a navhe jayā | svayeṃ pāpī to prāṇīyā |
bhavabdhī na tarave tayā | ātmahatyārā bolije || 23 ||
bhavabdhī na tarave tayā | ātmahatyārā bolije || 23 ||
jñāneṃviṇa prāṇīyāṃsī | janmamṛtya lakṣa cauryāsī |
titukyā ātmahatyā tyāsī | mhaṇona ātmahatyārā || 24 ||
titukyā ātmahatyā tyāsī | mhaṇona ātmahatyārā || 24 ||
naradehīṃ jñāneṃviṇa | kadā na cuke janmamaraṇa |
bhogaṇeṃ lāgatī dāruṇa | nānā nīca yonī || 25 ||
bhogaṇeṃ lāgatī dāruṇa | nānā nīca yonī || 25 ||
rīsa markaṭa śvāna sūkara | aśva vṛṣabha mhaisā khara |
kāka kurkūṭa jaṃbuka mārjara | saraḍa beḍuka makṣikā || 26 ||
kāka kurkūṭa jaṃbuka mārjara | saraḍa beḍuka makṣikā || 26 ||
ityādika nīca yonī | jñāna nastāṃ bhogaṇeṃ janīṃ |
āśā dharī murkha prāṇī || puḍhiliyā janmācī ||
āśā dharī murkha prāṇī || puḍhiliyā janmācī ||
27 || hā naradeha paḍatāṃ | toṃci pāvije māgutāṃ |
aisā viśvāsa dharijāṃ | lāja nāhīṃ || 28 ||
aisā viśvāsa dharijāṃ | lāja nāhīṃ || 28 ||
koṇa puṇyāca saṃgrahū | je punhā pāvije naradeho |
durāśā dharilī pāho | puḍhiliyā janmācī || 29 ||
durāśā dharilī pāho | puḍhiliyā janmācī || 29 ||
aisā murkha ajñāna jana | keleṃ saṃkalpeṃ baṃdhana |
śatru āpaṇāsi āpaṇa | hoūna ṭhelā || 30 ||
śatru āpaṇāsi āpaṇa | hoūna ṭhelā || 30 ||
|| śloka ||
atmaiva hyātmano baṃdhurātmaiva ripurātmanaḥ | aise saṃkalpāceṃ baṃdhana |
saṃtasaṃge tuṭe jāṇa | aika tayāceṃ lakṣaṇa | sāṃgijela || 31 ||
saṃtasaṃge tuṭe jāṇa | aika tayāceṃ lakṣaṇa | sāṃgijela || 31 ||
pāṃcā bhūtāṃceṃ śarīra | nirmāṇa jāleṃ sacarācara |
prakṛtisvabhāveṃ jagadākāra | vartoṃ lāge || 32 ||
prakṛtisvabhāveṃ jagadākāra | vartoṃ lāge || 32 ||
deha avastā abhimāna | sthāneṃ bhoga mātrā guṇa |
śaktī ādikaruna lakṣaṇa | caupuṭī tatvāṃceṃ || 33 ||
śaktī ādikaruna lakṣaṇa | caupuṭī tatvāṃceṃ || 33 ||
aisī piṃḍabrahmāṃḍa racanā | vistāreṃ vāḍhalī kalpanā |
nirdhāritāṃ tatvajñānā | mateṃ bhāṃbāvalīṃ || 34 ||
nirdhāritāṃ tatvajñānā | mateṃ bhāṃbāvalīṃ || 34 ||
nānā matīṃ nānā bheda | bhedeṃ vāḍhatī vevāda |
parī to aikyatecā saṃvāda | sādhu jāṇatī || 35 ||
parī to aikyatecā saṃvāda | sādhu jāṇatī || 35 ||
tayā saṃvādāce lakṣaṇa | paṃcabhūtika deha jāṇa |
tyā dehāmadheṃ kāraṇa | ātmā vol̤akhāvā || 36 ||
tyā dehāmadheṃ kāraṇa | ātmā vol̤akhāvā || 36 ||
deha aṃtī nāsona jāye | tyāsa ātmā mhaṇoṃ naye |
nānā tatvāṃcā samudāya | dehāmadheṃ ālā || 37 ||
nānā tatvāṃcā samudāya | dehāmadheṃ ālā || 37 ||
aṃtaḥkarṇa prāṇādika | viṣaye iṃdriyeṃ daśaka |
hā sūkṣmāca viveka | bolilā śāstrīṃ || 38 ||
hā sūkṣmāca viveka | bolilā śāstrīṃ || 38 ||
ghetāṃ sūkṣmācī śuddhī | bhinna aṃtaḥkaraṇa mana buddhī |
nānā tatvāṃce upādhī | vegal̤ā ātmā || 39 ||
nānā tatvāṃce upādhī | vegal̤ā ātmā || 39 ||
sthūl̤a sūkṣma kāraṇa | māhākāraṇa virāṭa hiraṇya |
avyākṛta mūl̤aprakṛti jāṇa | aise aṣṭadeha || 40 ||
avyākṛta mūl̤aprakṛti jāṇa | aise aṣṭadeha || 40 ||
cyārī piṃḍī cyārī brahmāṃḍīṃ | aisī aṣṭadehācī prauḍhī |
prakṛtī puruṣāṃcī vāḍhī | daśadeha bolije || 41 ||
prakṛtī puruṣāṃcī vāḍhī | daśadeha bolije || 41 ||
aiseṃ tatvāṃce lakṣaṇa | ātmā sākṣī vilakṣaṇa |
kārya kartā kāraṇa | dṛśyā tayāceṃ || 42 ||
kārya kartā kāraṇa | dṛśyā tayāceṃ || 42 ||
jīvaśiva piṃḍabrahmāṃḍa | māyeavidyeceṃ baṃḍa |
heṃ sāṃgatā ase udaṃḍa | parī ātmā to vegal̤ā || 43 ||
heṃ sāṃgatā ase udaṃḍa | parī ātmā to vegal̤ā || 43 ||
pāhoṃ jātāṃ ātme cyārī | tyāṃce lakṣaṇa avadhārīṃ |
heṃ jāṇoni abhyāṃtarīṃ | sadṛḍha dharāveṃ || 44 ||
heṃ jāṇoni abhyāṃtarīṃ | sadṛḍha dharāveṃ || 44 ||
eka jīvātmā dusarā śivātmā | tisarā paramātmā jo viśvātmā |
cauthā jāṇije nirmal̤ātmā | aise cyārī ātme || 45 ||
cauthā jāṇije nirmal̤ātmā | aise cyārī ātme || 45 ||
bheda uṃca nīca bhāsatī | parī cyārī ekaci asatī |
yeviṣīṃ dṛṣṭāṃta saṃmatī| sāvadha aikā || 46 ||
yeviṣīṃ dṛṣṭāṃta saṃmatī| sāvadha aikā || 46 ||
ghaṭākāśa maṭhākāśa | mahadākāśa cidākāśa |
avaghe mil̤ona ākāśa | yekaci ase || 47 ||
avaghe mil̤ona ākāśa | yekaci ase || 47 ||
taisā jīvātmā āṇi śivātmā | paramātmā āṇī nirmal̤ātā |
avaghā mil̤ona ātmā | yekaci ase || 48 ||
avaghā mil̤ona ātmā | yekaci ase || 48 ||
ghaṭīṃ vyāpaka jeṃ ākāśa | tayā nāva ghaṭākāśa |
piṃḍī vyāpaka brahmāṃśa | tyāsa jīvātmā bolije || 49 ||
piṃḍī vyāpaka brahmāṃśa | tyāsa jīvātmā bolije || 49 ||
maṭhīṃ vyāpaka jeṃ ākāśa | tayā nāva maṭhākāśa |
taisā brahmāṃḍīṃ jo brahmāṃśa | tyāsa śivātmā bolije || 50 ||
taisā brahmāṃḍīṃ jo brahmāṃśa | tyāsa śivātmā bolije || 50 ||
maṭhābāherīla ākāśa | tayāa nāṃva mahadākāśa |
brahmāṃḍābāherīla brahmāṃśa | tyāsa paramātmā bolije || 51 ||
brahmāṃḍābāherīla brahmāṃśa | tyāsa paramātmā bolije || 51 ||
upadhīvegal̤eṃ ākāśa | tayā nāva cidākāśa |
taisā nirmal̤ātmā pareśa | to upadhivegal̤ā || 52 ||
taisā nirmal̤ātmā pareśa | to upadhivegal̤ā || 52 ||
upādhiyogeṃ vāṭe bhinna | parī teṃ ākāśa abhinna |
taisā atmā svānaṃdaghana | yekaci ase || 53 ||
taisā atmā svānaṃdaghana | yekaci ase || 53 ||
dṛśyā sabāhya aṃtarīṃ | sūkṣmātmā niraṃtarīṃ |
tyāci varṇāvayā thorī | śeṣa samartha navhe || 54 ||
tyāci varṇāvayā thorī | śeṣa samartha navhe || 54 ||
aise ātmyāceṃ lakṣaṇa | jāṇatāṃ nāhīṃ jīvapaṇa |
upādhī śodhatāṃ abhinna | mul̤īṃca āhe || 55 ||
upādhī śodhatāṃ abhinna | mul̤īṃca āhe || 55 ||
jīvapaṇeṃ yekadesī | ahaṃkāreṃ janma sosī |
viveka pāhatāṃ prāṇīyāṃsī | janma kaiṃcā || 56 ||
viveka pāhatāṃ prāṇīyāṃsī | janma kaiṃcā || 56 ||
janmamṛtyāpāsūna suṭalā | yā nāva jāṇije mokṣa jālā |
tatveṃ śodhitāṃ pāvalā | tatvatā vastu || 57 ||
tatveṃ śodhitāṃ pāvalā | tatvatā vastu || 57 ||
teci vastu te āpaṇa | heṃ māhāvākyāceṃ lakṣaṇa |
sādhu karītī nirūpaṇa | āpulena mukheṃ || 58 ||
sādhu karītī nirūpaṇa | āpulena mukheṃ || 58 ||
jeci kṣaṇī anugraha kelā | teci kṣaṇīṃ mokṣa jālā |
baṃdhana kāṃhīṃ ātmayālā | boloṃci naye || 59 ||
baṃdhana kāṃhīṃ ātmayālā | boloṃci naye || 59 ||
ātāṃ āśaṃkā phiṭalī | saṃdehavṛttī māval̤alī |
saṃtasaṃgeṃ tatkāl̤a jālī | mokṣapadavī || 60 ||
saṃtasaṃgeṃ tatkāl̤a jālī | mokṣapadavī || 60 ||
svapnāmadheṃ jo bāṃdhalā | to jāgṛtīneṃ mokal̤ā kelā |
jñānavivekeṃ prāṇīyālā | mokṣaprāptī || 61 ||
jñānavivekeṃ prāṇīyālā | mokṣaprāptī || 61 ||
ajñānanisīcā aṃtīṃ | saṃkalpaduḥkheṃ nāsatī |
teṇeṃ guṇeṃ hoye prāptī | tatkāl̤a mokṣācī || 62 ||
teṇeṃ guṇeṃ hoye prāptī | tatkāl̤a mokṣācī || 62 ||
toḍāvayā svapnabaṃdhana | nalage āṇika sādhana |
tayāsa pretna jāgṛtīvīṇa | boloṃci naye || 63 ||
tayāsa pretna jāgṛtīvīṇa | boloṃci naye || 63 ||
taisā saṃkalpeṃ bāṃdhalā jīva | tyāsa āṇika nāhī upāva |
viveka pāhatāṃ vāva | baṃdhana hoye || 64 ||
viveka pāhatāṃ vāva | baṃdhana hoye || 64 ||
viveka pāhilyāviṇa | jo jo upāva to to sīṇa |
viveka pāhātāṃ āpaṇa | ātmāca ase || 65 ||
viveka pāhātāṃ āpaṇa | ātmāca ase || 65 ||
ātmayācā ṭhāṃī kāṃhīṃ | baddha mokṣa donī nāhīṃ |
janmamṛtya heṃ sarvahi | ātmatvīṃ na ghaḍe || 66 ||
janmamṛtya heṃ sarvahi | ātmatvīṃ na ghaḍe || 66 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde mokṣalakṣaṇanāma samāsa sātavā || 7 ||
samāsa āṭhavā : ātmadarśana || śrīrāma ||
māgāṃ jāle nirūpaṇa | paramātmā to tūṃci jāṇa |
tayā paramātmayāceṃ lakṣaṇa | teṃ heṃ aiseṃ ase || 1 ||
tayā paramātmayāceṃ lakṣaṇa | teṃ heṃ aiseṃ ase || 1 ||
janma nāhī mṛtyu nāhīṃ | yeṇeṃ nāhīṃ jāṇeṃ nāhīṃ |
baddha mokṣa donī nāhīṃ | paramātmayāsī || 2 ||
baddha mokṣa donī nāhīṃ | paramātmayāsī || 2 ||
paramātmā nirguṇa nirākāra | paramātmā anaṃta apāra |
parmātmā nitya niraṃtara | jaisā taisā || 3 ||
parmātmā nitya niraṃtara | jaisā taisā || 3 ||
parmātmā sarvāṃsa vyāpaka | paramātmā anekīṃ yeka |
paramātmayācā viveka | atarkya āhe || 4 ||
paramātmayācā viveka | atarkya āhe || 4 ||
aisī paramātmayācī sthitī | bolatātī veda śrutī |
paramātmā pāvije bhaktīṃ | yetheṃ saṃśaya nāhī || 5 ||
paramātmā pāvije bhaktīṃ | yetheṃ saṃśaya nāhī || 5 ||
taye bhaktīceṃ lakṣaṇa | bhaktī navavidhā bhajana |
navavidhā bhajaneṃ pāvana | bahu bhakta jāle || 6 ||
navavidhā bhajaneṃ pāvana | bahu bhakta jāle || 6 ||
tayā navavidhāmadhyeṃ sāra | ātmanivedana thora |
tayecā karāvā vicāra | svānubhaveṃ svayeṃ || 7 ||
tayecā karāvā vicāra | svānubhaveṃ svayeṃ || 7 ||
āpuliyā svānubhaveṃ | āpaṇāsa nivedāveṃ |
ātmanivedana jāṇāveṃ | aiseṃ ase || 8 ||
ātmanivedana jāṇāveṃ | aiseṃ ase || 8 ||
mahatpūjecā aṃtīṃ | devāsa mastaka vāhātī |
taisī āhe nikaṭa bhaktī | ātmanivedanācī || 9 ||
taisī āhe nikaṭa bhaktī | ātmanivedanācī || 9 ||
āpaṇāṃsa niveditī | aise bhakta thoḍe asatī |
tayāṃsa paramātmā muktī | tatkāl̤a deto || 10 ||
tayāṃsa paramātmā muktī | tatkāl̤a deto || 10 ||
āpaṇāṃsa kaiseṃ nivedāveṃ | koṭheṃ jāūna paḍāveṃ |
kiṃvā mastaka toḍāveṃ | devāpuḍheṃ || 11 ||
kiṃvā mastaka toḍāveṃ | devāpuḍheṃ || 11 ||
aiseṃ aikona bolaṇeṃ | vaktā vade sarvajñapaṇeṃ |
śrotāṃ sāvadhāna hoṇeṃ | yekāgra citteṃ || 12 ||
śrotāṃ sāvadhāna hoṇeṃ | yekāgra citteṃ || 12 ||
ātmanivedanāceṃ lakṣaṇa | ādhīṃ pāhāveṃ mī koṇa |
maga paramātmā nirguṇa | to vol̤akhāvā || 13 ||
maga paramātmā nirguṇa | to vol̤akhāvā || 13 ||
devabhaktāceṃ śodhana | karitāṃ hoteṃ ātmanivedana |
deva āhe purātana | bhakta pāhe || 14 ||
deva āhe purātana | bhakta pāhe || 14 ||
devāsa vol̤akhoṃ jātāṃ | tetheṃ jālī tadrūpatā |
devabhaktavibhaktatā | mul̤īṃca nāhīṃ || 15 ||
devabhaktavibhaktatā | mul̤īṃca nāhīṃ || 15 ||
vibhakta nāhīṃ mhaṇona bhakta | baddha nāhīṃ mhaṇona mukta |
ayukta nāhīṃ bolaṇeṃ yukta | śāstrādhāreṃ || 16 ||
ayukta nāhīṃ bolaṇeṃ yukta | śāstrādhāreṃ || 16 ||
devābhaktāceṃ pāhātāṃ mūl̤a | hoye bhedāceṃ nirmūl̤a |
yeka paramātmā sakal̤a | dṛśyāvegal̤ā || 17 ||
yeka paramātmā sakal̤a | dṛśyāvegal̤ā || 17 ||
tayāsi hotāṃ mil̤aṇī | urī nāhīṃ dujepaṇīṃ |
devabhakta he kaḍasaṇī | nirasona gelī || 18 ||
devabhakta he kaḍasaṇī | nirasona gelī || 18 ||
ātmanivedanāce aṃtīṃ | je kāṃ ghaḍalī abhedabhaktī |
taye nāva sāyojyamuktī | satya jāṇāvī || 19 ||
taye nāva sāyojyamuktī | satya jāṇāvī || 19 ||
jo saṃtāṃsa śaraṇa gelā | advaitanirūpaṇeṃ bodhalā |
maga jarī vegal̤ā kelā | tarī hoṇāra nāhīṃ || 20 ||
maga jarī vegal̤ā kelā | tarī hoṇāra nāhīṃ || 20 ||
nadīṃ mil̤ālī sāgarīṃ | te nivaḍāvī koṇeparī |
loho soneṃ hotāṃ māghārī | kāl̤imā na ye || 21 ||
loho soneṃ hotāṃ māghārī | kāl̤imā na ye || 21 ||
taisā bhagavaṃtīṃ mil̤ālā | to navace vegal̤ā kelā |
deva bhakta āpaṇa jālā | vibhakta navhe || 22 ||
deva bhakta āpaṇa jālā | vibhakta navhe || 22 ||
deva bhakta donī yeka | jyāsī kal̤alā viveka |
sādhujanīṃ mokṣadāyeka | toci jāṇāvā || 23 ||
sādhujanīṃ mokṣadāyeka | toci jāṇāvā || 23 ||
ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | deva pāhāvā bhaktapaṇeṃ |
teṇeṃ tyāṃceṃ aiśvarya bāṇe | tatkāl̤a āṃgīṃ || 24 ||
teṇeṃ tyāṃceṃ aiśvarya bāṇe | tatkāl̤a āṃgīṃ || 24 ||
dehaci hoūna rāhije | teṇeṃ dehaduḥkha sāhije |
dehātīta hotāṃ pāvije | parabrahma teṃ || 25 ||
dehātīta hotāṃ pāvije | parabrahma teṃ || 25 ||
dehātīta kaiseṃ hoṇeṃ | kaiseṃ parabrahma pāvaṇeṃ |
aiśvaryācī lakṣaṇeṃ | kavaṇa sāṃgije || 26 ||
aiśvaryācī lakṣaṇeṃ | kavaṇa sāṃgije || 26 ||
aiseṃ śrotāṃ ākṣepileṃ | yāce uttara kāye bolileṃ |
teṃci ātāṃ niropileṃ | sāvadha aikā || 27 ||
teṃci ātāṃ niropileṃ | sāvadha aikā || 27 ||
dehātīta vastu āhe | teṃ tūṃ parabrahma pāheṃ |
dehasaṃga hā na sāhe | tuja videhāsī || 28 ||
dehasaṃga hā na sāhe | tuja videhāsī || 28 ||
jyācī buddhī hoye aisī | veda varṇitī tayāsī |
śodhitāṃ nānā śāstrāṃsī | na paḍe ṭhāṃī || 29 ||
śodhitāṃ nānā śāstrāṃsī | na paḍe ṭhāṃī || 29 ||
aiśvarya aiseṃ tatvatā | bāṇeṃ dehabuddhi soḍitāṃ |
deha mī aiseṃ bhāvitāṃ | adhogatī || 30 ||
deha mī aiseṃ bhāvitāṃ | adhogatī || 30 ||
yākāraṇeṃ sādhuvacana | mānūṃ naye apramāṇa |
mithyā mānitāṃ dūṣaṇa | lāgoṃ pāhe || 31 ||
mithyā mānitāṃ dūṣaṇa | lāgoṃ pāhe || 31 ||
sādhuvacana teṃ kaiseṃ | kāye dharāveṃ viśvāseṃ |
yeka vel̤a svāmī aiseṃ | maja niropāveṃ || 32 ||
yeka vel̤a svāmī aiseṃ | maja niropāveṃ || 32 ||
sohaṃ ātmā svānaṃdaghana | ajanmā to tūṃci jāṇa |
heṃci sādhūceṃ vacana | sadṛḍha dharāveṃ || 33 ||
heṃci sādhūceṃ vacana | sadṛḍha dharāveṃ || 33 ||
mahāvākyāceṃ aṃtara | tuṃci brahma niraṃtara |
aisiyā vacanācā visara | paḍoṃci naye || 34 ||
aisiyā vacanācā visara | paḍoṃci naye || 34 ||
dehāsi hoīla aṃta | maga mī pāvena anaṃta |
aiseṃ bolaṇeṃ nibhrāṃta | mānūṃci naye || 35 ||
aiseṃ bolaṇeṃ nibhrāṃta | mānūṃci naye || 35 ||
yeka murkha aiseṃ mhaṇatī | māyā nāsela kalpāṃtīṃ |
maga āmhāṃsa brahmaprāptī | yeravīṃ nāhīṃ || 36 ||
maga āmhāṃsa brahmaprāptī | yeravīṃ nāhīṃ || 36 ||
māyesī hoīla kalpāṃta | athavā dehāsī yeīla aṃta |
tevhāṃ pāvena nivāṃta | parabrahma mī || 37 ||
tevhāṃ pāvena nivāṃta | parabrahma mī || 37 ||
heṃ bolaṇeṃ apramāṇa | aiseṃ navhe samādhāna |
samādhānāceṃ lakṣaṇa | vegal̤eṃci ase || 38 ||
samādhānāceṃ lakṣaṇa | vegal̤eṃci ase || 38 ||
śainya avagheṃci marāveṃ | maga rājyapada prāpta vhāveṃ |
śainya astāṃci rājya karāveṃ | heṃ kal̤enā || 39 ||
śainya astāṃci rājya karāveṃ | heṃ kal̤enā || 39 ||
māyā asonica nāhīṃ | deha asatāṃca videhī |
aiseṃ samādhāna kāṃhīṃ | vol̤akhāveṃ || 40 ||
aiseṃ samādhāna kāṃhīṃ | vol̤akhāveṃ || 40 ||
rājyapada hātāsī āleṃ | maga parivāreṃ kāya keleṃ |
parivārā dekhatāṃ rājya geleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 41 ||
parivārā dekhatāṃ rājya geleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 41 ||
prāpta jāliyāṃ ātmajñāna | taiseṃ dṛśya dehabhāna |
dṛṣṭīṃ paḍatāṃ samādhāna | jāṇāra nāhī || 42 ||
dṛṣṭīṃ paḍatāṃ samādhāna | jāṇāra nāhī || 42 ||
mārgīṃ mūl̤ī sarpākāra | dekhatāṃ bhaye āleṃ thora |
kal̤atāṃ tethīla vicāra | maga māraṇeṃ kāye || 43 ||
kal̤atāṃ tethīla vicāra | maga māraṇeṃ kāye || 43 ||
taisī māyā bhayānaka | vicāra pāhātāṃ māīka |
maga tayecā dhāka | kāyasā dharāvā || 44 ||
maga tayecā dhāka | kāyasā dharāvā || 44 ||
dekhatāṃ mṛgajal̤āce pūra | mhaṇe kaisā pāvoṃ pailapāra |
kal̤atāṃ tethīcā vicāra | sāṃkaḍeṃ kaiṃceṃ || 45 ||
kal̤atāṃ tethīcā vicāra | sāṃkaḍeṃ kaiṃceṃ || 45 ||
dekhatāṃ svapna bhayānaka | svapnīṃ vāṭe parama dhāka |
jāgṛtī ālīyāṃ sāśaṃka | kāsayā vhāveṃ || 46 ||
jāgṛtī ālīyāṃ sāśaṃka | kāsayā vhāveṃ || 46 ||
tathāpī māyā kalpanesī dise | āpaṇa kalpanetīta ase |
tetheṃ udvega kāīse | nirvikalpāsī || 47 ||
tetheṃ udvega kāīse | nirvikalpāsī || 47 ||
aṃtīṃ matīṃ teci gatī | aiseṃ sarvatra bolatī |
tujhā aṃtīṃ tujhī prāptī | sahajaci jālī || 48 ||
tujhā aṃtīṃ tujhī prāptī | sahajaci jālī || 48 ||
cauṃdehācā aṃta | āṇī janma mul̤ācā prāṃta |
aṃtāṃprāṃtāsī alipta | to tuṃ ātmā || 49 ||
aṃtāṃprāṃtāsī alipta | to tuṃ ātmā || 49 ||
jayāsī aisī āhe matī | tayāsa jñāneṃ ātmagatī |
gatī āṇī avagatī | vegal̤āci to || 50 ||
gatī āṇī avagatī | vegal̤āci to || 50 ||
mati khuṃṭalī vedāṃcī | tetheṃ gatī āṇī avagatī kaiṃcī |
ātmaśāstragurupracitī | aikyatā ālī || 51 ||
ātmaśāstragurupracitī | aikyatā ālī || 51 ||
jīvapaṇācī phiṭalī bhrāṃtī | vastu ālī ātmapracitī |
prāṇī pāvalā uttamagatī | sadgurubodheṃ || 52 ||
prāṇī pāvalā uttamagatī | sadgurubodheṃ || 52 ||
sadgurubodha jevhāṃ jālā | cauṃdehāṃsa aṃta ālā |
teṇeṃ nijadhyāsa lāgalā | sasvarūpīṃ || 53 ||
teṇeṃ nijadhyāsa lāgalā | sasvarūpīṃ || 53 ||
teṇeṃ nijadhyāseṃ prāṇī | dheyaṃci jālā nirvāṇīṃ |
sāyojyamuktīcā dhanī | hoūna baisalā || 54 ||
sāyojyamuktīcā dhanī | hoūna baisalā || 54 ||
dṛśya padārtha vosaratāṃ | āvaghā ātmāci tatvatā |
nehaṭūna vicāreṃ pahātāṃ | dṛśya mul̤īṃca nāhīṃ || 55 ||
nehaṭūna vicāreṃ pahātāṃ | dṛśya mul̤īṃca nāhīṃ || 55 ||
mithyā mithyatveṃ pāhileṃ | mithyāpaṇeṃ anubhavā āleṃ |
śrotīṃ pāhije aikileṃ | yā nāva mokṣa || 56 ||
śrotīṃ pāhije aikileṃ | yā nāva mokṣa || 56 ||
sadguruvacana hṛdaīṃ dharī | toci mokṣācā adhikārī |
śravaṇa manana keleṃci karī | atyādareṃ || 57 ||
śravaṇa manana keleṃci karī | atyādareṃ || 57 ||
jetheṃ āṭatī donhī pakṣa | tetheṃ lakṣa nā alakṣa |
yā nāva jāṇije mokṣa | nemasta ātmā || 58 ||
yā nāva jāṇije mokṣa | nemasta ātmā || 58 ||
jetheṃ dhyāna dhāraṇā sare | kalpanā nirvikalpīṃ mure |
keval̤a jñeptimātra ure | sūkṣma brahma || 59 ||
keval̤a jñeptimātra ure | sūkṣma brahma || 59 ||
bhavamṛgajal̤a āṭaleṃ | laṭikeṃ baṃdhana suṭaleṃ |
ajanmyāsa mukta keleṃ | janmaduḥkhāpāsunī || 60 ||
ajanmyāsa mukta keleṃ | janmaduḥkhāpāsunī || 60 ||
niḥsaṃgācī saṃgavyādhī | videhācī dehabuddhī |
vivekeṃ toḍilī upādhī | niḥprapaṃcācī || 61 ||
vivekeṃ toḍilī upādhī | niḥprapaṃcācī || 61 ||
advaitāceṃ toḍileṃ dvaita | yekāṃtāsa dilā ekāṃta |
anaṃtāsa dilā aṃta | anaṃtācā || 62 ||
anaṃtāsa dilā aṃta | anaṃtācā || 62 ||
jāgṛtīsa cevavileṃ | ceīryāsa sāvadha keleṃ |
nijabodhāsa prabodhileṃ | ātmajñāna || 63 ||
nijabodhāsa prabodhileṃ | ātmajñāna || 63 ||
amṛtāsa keleṃ amara | mokṣāsa muktīceṃ ghara |
saṃyogāsa niraṃtara | yoga kelā |
64 || nirguṇāsa nirguṇa keleṃ | sārthakāceṃ sārthaka jāleṃ |
bahutāṃ divasāṃ bheṭaleṃ | āpaṇāsi āpaṇa || 65 ||
saṃyogāsa niraṃtara | yoga kelā |
64 || nirguṇāsa nirguṇa keleṃ | sārthakāceṃ sārthaka jāleṃ |
bahutāṃ divasāṃ bheṭaleṃ | āpaṇāsi āpaṇa || 65 ||
tuṭalā dvaitācā paḍadā | abhedeṃ toḍileṃ bhedā |
bhūtapaṃcakācī bādhā | nirasona gelī || 66 ||
bhūtapaṃcakācī bādhā | nirasona gelī || 66 ||
jāleṃ sādhanāceṃ phal̤a | niścal̤āsa keleṃ niścal̤a |
nirmal̤ācā gelā mal̤a | vivekabal̤eṃ || 67 ||
nirmal̤ācā gelā mal̤a | vivekabal̤eṃ || 67 ||
hoteṃ sannidha cukaleṃ | jyāceṃ tyāsa prāpta jāleṃ |
āpaṇa dekhatāṃ phiṭaleṃ | janmaduḥkha || 68 ||
āpaṇa dekhatāṃ phiṭaleṃ | janmaduḥkha || 68 ||
duṣṭasvapneṃ jājāvalā | brahmaṇa nīca yātī pāvalā |
āpaṇāṃsī āpaṇa sāṃpaḍalā | jāgepaṇeṃ || 69 ||
āpaṇāṃsī āpaṇa sāṃpaḍalā | jāgepaṇeṃ || 69 ||
aiseṃ jayāsa jāleṃ jñāna | tayā puruṣāceṃ lakṣaṇa |
puḍhile samāsīṃ nirūpaṇa | bolileṃ ase || 70 ||
puḍhile samāsīṃ nirūpaṇa | bolileṃ ase || 70 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde ātmadarśananāma samāsa āṭhavā || 8 ||
samāsa navavā : siddhalakṣaṇa || śrīrāma ||
aṃtarī gelīyāṃ amṛta | bāhyā kāyā lakhalakhita |
aṃtarasthiti bāṇatāṃ saṃta | lakṣaṇeṃ kaisīṃ || 1 ||
aṃtarasthiti bāṇatāṃ saṃta | lakṣaṇeṃ kaisīṃ || 1 ||
jāleṃ ātmajñāna baraveṃ | he kaiseni pāṃ jāṇāveṃ |
mhaṇauni bolilīṃ svabhāveṃ | sādhulakṣaṇeṃ || 2 ||
mhaṇauni bolilīṃ svabhāveṃ | sādhulakṣaṇeṃ || 2 ||
aika siddhāṃce lakṣaṇa | siddha mhaṇije svarūpa jāṇa |
tetheṃ pāhātāṃ vegal̤epaṇa | mul̤īca nāhīṃ || 3 ||
tetheṃ pāhātāṃ vegal̤epaṇa | mul̤īca nāhīṃ || 3 ||
svarūpa hoūna rāhije | tayā nāva siddha bolije |
siddhasvarūpīṃca sāje | siddhapaṇa || 4 ||
siddhasvarūpīṃca sāje | siddhapaṇa || 4 ||
vedaśāstrīṃ jeṃ prasiddha | sasvarūpa svatasiddha |
tayāsica bolije siddha | anyathā na ghaḍe || 5 ||
tayāsica bolije siddha | anyathā na ghaḍe || 5 ||
tathāpī boloṃ kāhīṃ yeka | sādhakāsa kal̤āyā viveka |
siddhalakṣaṇāceṃ kautuka | teṃ heṃ aiseṃ ase || 6 ||
siddhalakṣaṇāceṃ kautuka | teṃ heṃ aiseṃ ase || 6 ||
aṃtarasthita svarūpa jālī | puḍheṃ kāyā kaisī vartalī |
jaisī svapnīcī nāthilī | svapnaracanā || 7 ||
jaisī svapnīcī nāthilī | svapnaracanā || 7 ||
tathāpi siddhāṃceṃ lakṣaṇa | kāṃhīṃ karūṃ nirūpaṇa |
jeṇeṃ bāṇe aṃtarkhūṇa | paramārthācī || 8 ||
jeṇeṃ bāṇe aṃtarkhūṇa | paramārthācī || 8 ||
sadā svarūpānusaṃdhāna| heṃ mukhya sādhūceṃ lakṣaṇa |
janīṃ asona āpaṇa | janāvegal̤ā || 9 ||
janīṃ asona āpaṇa | janāvegal̤ā || 9 ||
svarūpīṃ dṛṣṭī paḍatāṃ | tuṭona gelī saṃsāraciṃtā |
puḍheṃ lāgalī mamatā | nirūpaṇācī || 10 ||
puḍheṃ lāgalī mamatā | nirūpaṇācī || 10 ||
heṃ sādhakāceṃ lakṣaṇa | parī siddhāāṃgīṃ ase jāṇa |
siddhalakṣaṇa sādhakeṃviṇa | boloṃca naye || 11 ||
siddhalakṣaṇa sādhakeṃviṇa | boloṃca naye || 11 ||
bāhya sādhakāceṃ parī | āṇī svarūpākāra aṃtarīṃ |
siddhalakṣaṇa caturīṃ | jāṇije aiseṃ || 12 ||
siddhalakṣaṇa caturīṃ | jāṇije aiseṃ || 12 ||
saṃdeharahīta sādhana | teci siddhāṃce lakṣaṇa |
aṃtarbāhya samādhāna | cal̤enā aiseṃ || 13 ||
aṃtarbāhya samādhāna | cal̤enā aiseṃ || 13 ||
acal̤a jālī aṃtarasthitī | tetheṃ cal̤aṇāsa kaicī gatī |
svarūpīṃ lāgatāṃ vṛttī | svarūpaci jālī || 14 ||
svarūpīṃ lāgatāṃ vṛttī | svarūpaci jālī || 14 ||
maga to cal̤atāṃca acal̤a | caṃcal̤apaṇeṃ niścal̤a |
niścal̤a asona caṃcal̤a | deha tyācā || 15 ||
niścal̤a asona caṃcal̤a | deha tyācā || 15 ||
svarūpīṃ svarūpaci jālā | maga to paḍonica rāhilā |
athavā uṭhoni pal̤ālā | tarī cal̤enā || 16 ||
athavā uṭhoni pal̤ālā | tarī cal̤enā || 16 ||
yetheṃ kāraṇa aṃtarasthitī | aṃtarīṃca pāhije nivṛttī |
aṃtara lāgaleṃ bhagavaṃtīṃ | toci sādhu || 17 ||
aṃtara lāgaleṃ bhagavaṃtīṃ | toci sādhu || 17 ||
bāhya bhalataiseṃ asāve | parī aṃtara svarūpīṃ lāgāveṃ |
lakṣaṇe disatī svabhāveṃ | sādhuāṃgīṃ || 18 ||
lakṣaṇe disatī svabhāveṃ | sādhuāṃgīṃ || 18 ||
rājīṃ baisatāṃ avalil̤ā | āṃgīṃ bāṇe rājakal̤ā |
svarūpīṃ lāgatāṃ jivhāl̤ā | lakṣaṇe bāṇatī || 19 ||
svarūpīṃ lāgatāṃ jivhāl̤ā | lakṣaṇe bāṇatī || 19 ||
yeravhī abhyāsa karitāṃ | hātā na caḍhatī sarvathā |
svarūpīṃ rāhāveṃ tattvatāṃ | svarūpa haunī || 20 ||
svarūpīṃ rāhāveṃ tattvatāṃ | svarūpa haunī || 20 ||
abhyāsācā muguṭamaṇī | vṛttī rāhāvī nirguṇīṃ |
saṃtasaṃgeṃ nirūpaṇīṃ | sthitī bāṇe || 21 ||
saṃtasaṃgeṃ nirūpaṇīṃ | sthitī bāṇe || 21 ||
aisīṃ lakṣaṇeṃ baravīṃ | svarūpākāreṃ abhyāsāvīṃ |
svarūpa soḍitāṃ gosāvī | bhāṃbāvatī || 22 ||
svarūpa soḍitāṃ gosāvī | bhāṃbāvatī || 22 ||
ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | aikā sādhūcī lakṣaṇeṃ |
jeṇeṃ samādhāna bāṇe | sādhakāaṃgīṃ || 23 ||
jeṇeṃ samādhāna bāṇe | sādhakāaṃgīṃ || 23 ||
svarūpīṃ bharatāṃ kalpanā | tetheṃ kaiṃcī urela kāmanā |
mhaṇauniyāṃ sadhujanā | kāmaci nāhīṃ || 24 ||
mhaṇauniyāṃ sadhujanā | kāmaci nāhīṃ || 24 ||
kalpilā viṣayo hātīṃcā jāvā | teṇeṃ guṇeṃ krodha yāvā |
sādhujanācā akṣai ṭhevā | jāṇāra nāhīṃ || 25 ||
sādhujanācā akṣai ṭhevā | jāṇāra nāhīṃ || 25 ||
mhaṇoni te krodharahita | jāṇatī svarūpa saṃta |
nāsivaṃta he padārtha | sāṃḍuniyā || 26 ||
nāsivaṃta he padārtha | sāṃḍuniyā || 26 ||
jetheṃ nāhīṃ dusarī parī | krodha yāvā koṇāvarī |
krodharahita carācarīṃ | sādhujana vartatī || 27 ||
krodharahita carācarīṃ | sādhujana vartatī || 27 ||
āpulā āpaṇa svānaṃda | koṇāvarī karāvā mada |
yākāraṇeṃ vādavevāda | tuṭona gelā || 28 ||
yākāraṇeṃ vādavevāda | tuṭona gelā || 28 ||
sādhu svarūpa nirvikāra | tetheṃ kaiṃcā tiraskāra |
āpalā āpaṇa matsara | koṇāvarī karāvā || 29 ||
āpalā āpaṇa matsara | koṇāvarī karāvā || 29 ||
sādhu vastu anāyāseṃ | yākāraṇeṃ matsara nase |
madamatsarāceṃ piseṃ | sādhusī nāhīṃ || 30 ||
madamatsarāceṃ piseṃ | sādhusī nāhīṃ || 30 ||
sādhu svarūpa svayaṃbha | tetheṃ kaiṃcā asela daṃbha |
jethen dvaitācā āraṃbha jālāca nāhī || 31 ||
jethen dvaitācā āraṃbha jālāca nāhī || 31 ||
jeṇeṃ dṛṣya keleṃ visaṃca | tayāsa kaiṃcā ho prapaṃca |
yākāraṇeṃ niḥprapaṃca | sādhu jāṇāvā || 32 ||
yākāraṇeṃ niḥprapaṃca | sādhu jāṇāvā || 32 ||
avagheṃ brahmāṃḍa tyāce ghara | paṃcabhūtika hā jojāra |
mithyā jāṇona satvara | tyāga kelā || 33 ||
mithyā jāṇona satvara | tyāga kelā || 33 ||
yākāraṇeṃ lobha nase | sādhu sadā nirlobha ase |
jayācī vāsanā samarase | śuddhasvarūpīṃ || 34 ||
jayācī vāsanā samarase | śuddhasvarūpīṃ || 34 ||
āpulā āpaṇa āghavā | svārtha koṇācā karāvā |
mhaṇoni sādhu to jāṇāvā | śokarahita || 35 ||
mhaṇoni sādhu to jāṇāvā | śokarahita || 35 ||
dṛṣya sāṃḍuna nāsivaṃta | svarūpa sevileṃ śāśvata |
yākāraṇeṃ śokarahita | sādhu jāṇāvā || 36 ||
yākāraṇeṃ śokarahita | sādhu jāṇāvā || 36 ||
śokeṃ dukhavāvī vṛttī | tarī te jāhalī nivṛttī |
mhaṇoni sādhu ādiaṃtīṃ | śokarahīta || 37 ||
mhaṇoni sādhu ādiaṃtīṃ | śokarahīta || 37 ||
moheṃ jhal̤aṃbāveṃ mana | tarī teṃ jāhāleṃ unmana |
yākāraṇeṃ sādhujana | mohātīta || 38 ||
yākāraṇeṃ sādhujana | mohātīta || 38 ||
sadhu vastu advaye | tetheṃ vāṭela bhaye |
parabrahma teṃ nirbhaye | toci sādhu || 39 ||
parabrahma teṃ nirbhaye | toci sādhu || 39 ||
yākāraṇeṃ bhayātīta | sādhu nirbhaya nivāṃta |
sakal̤āṃsa māṃḍela aṃta | sādhu anaṃtarūpī || 40 ||
sakal̤āṃsa māṃḍela aṃta | sādhu anaṃtarūpī || 40 ||
satyasvarūpeṃ amara jālā | bhaye kaiṃceṃ vāṭela tyālā |
yākāraṇeṃ sādhujanālā | bhayeci nāhīṃ || 41 ||
yākāraṇeṃ sādhujanālā | bhayeci nāhīṃ || 41 ||
jetheṃ nāhīṃ dvaṃdvabheda | āpalā āpaṇa abheda |
tetheṃ kaiṃcā uṭhela kheda | dehabuddhīcā || 42 ||
tetheṃ kaiṃcā uṭhela kheda | dehabuddhīcā || 42 ||
buddhineṃ nemileṃ nirguṇā | tyāsa koṇīca neīnā |
yākāraṇeṃ sādhujanā | khedaci nāhīṃ || 43 ||
yākāraṇeṃ sādhujanā | khedaci nāhīṃ || 43 ||
āpaṇa ekalā ṭhāīcā | svārtha karāvā koṇācā |
dṛṣya nasatāṃ svārthācā | ṭhāvaci nāhīṃ || 44 ||
dṛṣya nasatāṃ svārthācā | ṭhāvaci nāhīṃ || 44 ||
sādhu āpaṇaci yeka | tetheṃ kaiṃcā duḥkhaśoka |
dujeviṇa aviveka | yeṇāra nāhīṃ || 45 ||
dujeviṇa aviveka | yeṇāra nāhīṃ || 45 ||
āśā dharitāṃ paramārthācī | durāśā tuṭalī svārthācī |
mhaṇoni nairāśatā sādhūcī | vol̤akhaṇa || 46 ||
mhaṇoni nairāśatā sādhūcī | vol̤akhaṇa || 46 ||
mṛdapaṇeṃ jaise gagana | taiseṃ sādhuceṃ lakṣaṇa |
yākaraṇeṃ sādhuvacana | kaṭhīṇa nāhīṃ || 47 ||
yākaraṇeṃ sādhuvacana | kaṭhīṇa nāhīṃ || 47 ||
svarūpācā saṃyogīṃ | svarūpaci jālā yogī |
yākaraṇeṃ vītarāgī | niraṃtara || 48 ||
yākaraṇeṃ vītarāgī | niraṃtara || 48 ||
sthitī bāṇatāṃ svarūpācī | ciṃtā soḍīlī dehācī |
yākaraṇeṃ hoṇārācī | ciṃtā nase || 49 ||
yākaraṇeṃ hoṇārācī | ciṃtā nase || 49 ||
svarūpīṃ lāgatāṃ buddhī | tuṭe avaghī upādhī |
yākāraṇeṃ niropādhī | sādhujana || 50 ||
yākāraṇeṃ niropādhī | sādhujana || 50 ||
sādhu svarūpīṃca rāhe | tetheṃ saṃgaci na sāhe |
mhaṇoni sādhu to na pāhe | mānāpamāna || 51 ||
mhaṇoni sādhu to na pāhe | mānāpamāna || 51 ||
alakṣāsa lāvī lakṣa | mhaṇoni sādhu parama dakṣa |
voḍhūṃ jāṇatī kaipakṣa | paramārthācā || 52 ||
voḍhūṃ jāṇatī kaipakṣa | paramārthācā || 52 ||
svarūpīṃ na sāhe mal̤a | mhaṇoni sādhu to nirmal̤a |
sādhu svarūpaci keval̤a | mhaṇoniyāṃ || 53 ||
sādhu svarūpaci keval̤a | mhaṇoniyāṃ || 53 ||
sakal̤a dharmāmadheṃ dharma | svarūpīṃ rāhāṇeṃ hā svadharma |
heṃci jāṇeṃ mukhya varma | sādhulakṣaṇāceṃ || 54 ||
heṃci jāṇeṃ mukhya varma | sādhulakṣaṇāceṃ || 54 ||
dharītāṃ sādhūcī saṃgatī | āpaṣāca lāge svarūpasthitī |
svarūpasthitīneṃ bāṇatī | lakṣaṇeṃ āṃgīṃ || 55 ||
svarūpasthitīneṃ bāṇatī | lakṣaṇeṃ āṃgīṃ || 55 ||
aisīṃ sādhūcīṃ lakṣaṇeṃ | āṃgīṃ bāṇatī nirūpaṇeṃ |
paraṃtu svarūpīṃ rāhāṇeṃ | niraṃtara || 56 ||
paraṃtu svarūpīṃ rāhāṇeṃ | niraṃtara || 56 ||
niraṃtara svarūpīṃ sāhātāṃ | svarūpaci hoīje tattvatāṃ |
maga lakṣaṇeṃ āṃgīṃ bāṇatāṃ | vel̤a nāhīṃ || 57 ||
maga lakṣaṇeṃ āṃgīṃ bāṇatāṃ | vel̤a nāhīṃ || 57 ||
svarūpīṃ rāhilyāṃ matī | avaguṇa avagheci sāḍatī |
paraṃtu yāsī satsaṃgatī | nirūpaṇa pāhije || 58 ||
paraṃtu yāsī satsaṃgatī | nirūpaṇa pāhije || 58 ||
sakal̤a sṛṣṭīcā ṭhāīṃ | anubhava yekaci nāhīṃ |
to bolijela sarvahi | puḍhile samāsīṃ || 59 ||
to bolijela sarvahi | puḍhile samāsīṃ || 59 ||
koṇeṃ sthitīneṃ rāhātī | kaisā anubhava pāhātī |
rāmadāsa mhaṇe śrotīṃ | avadhāna deṇeṃ || 60 ||
rāmadāsa mhaṇe śrotīṃ | avadhāna deṇeṃ || 60 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde siddhalakṣaṇanāma samāsa navavā ||
samāsa dahāvā : śūnyatvanirasana || śrīrāma ||
janāce anubhava pusatāṃ | kal̤aho uṭhila avacitā |
hā kathākallol̤a śrotāṃ | kautukeṃ aikāvā || 1 ||
hā kathākallol̤a śrotāṃ | kautukeṃ aikāvā || 1 ||
yeka mhaṇatī hā saṃsāru | karitāṃ pāvije pailapāru |
āpalā navhe kīṃ jojāru | jīva devāce || 2 ||
āpalā navhe kīṃ jojāru | jīva devāce || 2 ||
yeka mhaṇatī heṃ na ghaḍe | lobha yeūna āṃgīṃ jaḍe |
poṭasteṃ karaṇeṃ ghaḍe | sevā kuṭuṃbācī || 3 ||
poṭasteṃ karaṇeṃ ghaḍe | sevā kuṭuṃbācī || 3 ||
yeka mhaṇatī svabhāveṃ | saṃsāra karāvā sukheṃ nāveṃ |
kāṃhīṃ dāna puṇya karāveṃ | sadgatīkāraṇeṃ || 4 ||
kāṃhīṃ dāna puṇya karāveṃ | sadgatīkāraṇeṃ || 4 ||
yeka mhaṇatī saṃsāra khoṭā | vairāgyeṃ ghyāvā deśavaṭā |
yeṇeṃ svargyalokīṃcyā vāṭā | mokal̤yā hotī || 5 ||
yeṇeṃ svargyalokīṃcyā vāṭā | mokal̤yā hotī || 5 ||
yeka mhaṇatī koṭheṃ jāveṃ | verthaci kāsayā hiṃḍāveṃ |
āpuleṃ āśramī asāveṃ | āśramadharma karūnī || 6 ||
āpuleṃ āśramī asāveṃ | āśramadharma karūnī || 6 ||
yeka mhaṇatī kaiṃcā dharma | avaghā hotase adharma |
ye saṃsārīṃ nānā karma | karaṇeṃ lāge || 7 ||
ye saṃsārīṃ nānā karma | karaṇeṃ lāge || 7 ||
yeka mhaṇatī bahutāṃparī | vāsanā asāvī varī |
yeṇeṃci tarije saṃsārīṃ | anāyāseṃ || 8 ||
yeṇeṃci tarije saṃsārīṃ | anāyāseṃ || 8 ||
yeka mhaṇatī kāraṇa bhāva | bhāveṃci pāvije deva |
yera heṃ avagheṃci vāva | gathāgovī || 9 ||
yera heṃ avagheṃci vāva | gathāgovī || 9 ||
yeka mhaṇatī vaḍileṃ jīvīṃ | avaghīṃ devaci mānāvīṃ |
māyebāpeṃ pūjīta jāvīṃ | yekābhāveṃ || 10 ||
māyebāpeṃ pūjīta jāvīṃ | yekābhāveṃ || 10 ||
yeka mhaṇatī devabrāhmaṇa | tyāṃceṃ karāveṃ pūjana |
māyebāpa nārāyeṇa | viśvajanācā || 11 ||
māyebāpa nārāyeṇa | viśvajanācā || 11 ||
yeka mhaṇatī śāstra pāhāveṃ | tetheṃ niropileṃ deveṃ |
teṇeṃ pramāṇeṃci jāveṃ | paralokāsī || 12 ||
teṇeṃ pramāṇeṃci jāveṃ | paralokāsī || 12 ||
yeka mhaṇatī aho janā | śāstra pāhātāṃ puravenā |
yākāraṇeṃ sādhujanā | śaraṇa jāveṃ || 13 ||
yākāraṇeṃ sādhujanā | śaraṇa jāveṃ || 13 ||
yeka mhaṇatī sāṃḍā goṭhī | vāyāṃci karitā cāuṭī |
sarvāṃsa kāraṇa poṭīṃ | bhūtadayā asāvī || 14 ||
sarvāṃsa kāraṇa poṭīṃ | bhūtadayā asāvī || 14 ||
yeka mhaṇatī yekaci baraveṃ | āpulyā ācāreṃ asāveṃ |
aṃtakāl̤īṃ nāma ghyāveṃ | sarvottamāceṃ || 15 ||
aṃtakāl̤īṃ nāma ghyāveṃ | sarvottamāceṃ || 15 ||
yeka mhaṇatī puṇya asela | tarīca nāma yeīla |
nāhīṃ tarī bhulī paḍela | aṃtakāl̤īṃ || 16 ||
nāhīṃ tarī bhulī paḍela | aṃtakāl̤īṃ || 16 ||
yeka mhaṇatī jīta asāve | taṃvaci sārthaka karāveṃ |
yeka mhaṇatī phirāveṃ | tirthāṭaṇa || 17 ||
yeka mhaṇatī phirāveṃ | tirthāṭaṇa || 17 ||
yeka mhaṇatī he aṭāṭī | pāṇīpāṣāṇācī bheṭī |
cubakal̤yā māritāṃ hiṃpuṭī | kāsāvisa vhāveṃ || 18 ||
cubakal̤yā māritāṃ hiṃpuṭī | kāsāvisa vhāveṃ || 18 ||
yeka mhaṇatī sāṃḍī vācāl̤ī | agādha mahimā bhūmaṃḍal̤īṃ |
darśanamātreṃ hoya hol̤ī | māhāpātakācī || 19 ||
darśanamātreṃ hoya hol̤ī | māhāpātakācī || 19 ||
yeka mhaṇatī tīrtha svabhāveṃ | kāraṇa mana avarāveṃ |
yeka mhaṇatī kīrtana karāveṃ | sāvakāsa || 20 ||
yeka mhaṇatī kīrtana karāveṃ | sāvakāsa || 20 ||
yeka mhaṇatī yoga baravā | mukhya toci ādhīṃ sādhāvā |
deho amaraci karāvā | akasmāta || 21 ||
deho amaraci karāvā | akasmāta || 21 ||
yeka mhaṇatī aiseṃ kāye | kāl̤avaṃcanā karūṃ naye |
yeka mhaṇatī dharāvī soye | bhaktimārgācī || 22 ||
yeka mhaṇatī dharāvī soye | bhaktimārgācī || 22 ||
yeka mhaṇatī jñāna baraveṃ | yeka mhaṇatī sādhana karāveṃ |
yeka mhaṇatī mukta asāveṃ | niraṃtara || 23 ||
yeka mhaṇatī mukta asāveṃ | niraṃtara || 23 ||
yeka mhaṇatī anargal̤ā | dharīṃ pāpācā kaṃṭāl̤ā |
yeka mhaṇatī re mokal̤ā | mārga āmucā || 24 ||
yeka mhaṇatī re mokal̤ā | mārga āmucā || 24 ||
yeka mhaṇatī heṃ viśeṣa | karūṃ naye niṃdā dveṣa |
yeka mhaṇatī sāvakāsa | duṣṭasaṃga tyāgāvā || 25 ||
yeka mhaṇatī sāvakāsa | duṣṭasaṃga tyāgāvā || 25 ||
yeka mhaṇatī jyāceṃ khāveṃ | tyā sanmukhaci marāveṃ |
teṇeṃ tatkāl̤aci pāvāveṃ | mokṣapada || 26 ||
teṇeṃ tatkāl̤aci pāvāveṃ | mokṣapada || 26 ||
yeka mhaṇatī sāṃḍā goṭhī | ādhīṃ pāhije te roṭī |
maga karāvī cāuṭī | sāvakāsa || 27 ||
maga karāvī cāuṭī | sāvakāsa || 27 ||
yeka mhaṇatī pāusa asāvā | maga sakal̤a yoga baravā |
kāraṇa duṣkāl̤a na paḍāvā | mhaṇije bareṃ || 28 ||
kāraṇa duṣkāl̤a na paḍāvā | mhaṇije bareṃ || 28 ||
yeka mhaṇatī taponidhī | hotāṃ vol̤atī sakal̤a siddhī |
yeka mhaṇatī re ādhīṃ | iṃdrapada sādhāveṃ || 29 ||
yeka mhaṇatī re ādhīṃ | iṃdrapada sādhāveṃ || 29 ||
yeka mhaṇatī āgama pāhāvā | vetāl̤a prasanna karūna ghyāvā |
teṇeṃ pāvije devā | svargalokīṃ || 30 ||
teṇeṃ pāvije devā | svargalokīṃ || 30 ||
yeka mhaṇatī aghoramaṃtra | teṇeṃ hoīje svataṃtra |
śrīharī jayecā kal̤atra | teci vol̤e || 31 ||
śrīharī jayecā kal̤atra | teci vol̤e || 31 ||
tī lāgale sarva dharma | tetheṃ kaiṃceṃ kriyākarma |
yeka mhaṇatī kukarma | ticyā made || 32 ||
yeka mhaṇatī kukarma | ticyā made || 32 ||
yeka mhaṇatī yeka sākṣapa | karāvā mṛtyaṃjayācā japa |
teṇeṃ guṇeṃ sarva saṃkalpa | siddhīteṃ pāvatī || 33 ||
teṇeṃ guṇeṃ sarva saṃkalpa | siddhīteṃ pāvatī || 33 ||
yeka mhaṇatī baṭu bhairava | teṇeṃ pāvije vaibhava |
yeka mhaṇatī jhoṭiṃga sarva | purvitase || 34 ||
yeka mhaṇatī jhoṭiṃga sarva | purvitase || 34 ||
yeka mhaṇatī kāl̤ī kaṃkāl̤ī | yeka mhaṇatī bhadrakāl̤ī |
yeka mhaṇatī uciṣṭa cāṃḍāl̤ī | sāheṃ karāvī || 35 ||
yeka mhaṇatī uciṣṭa cāṃḍāl̤ī | sāheṃ karāvī || 35 ||
yeka mhaṇatī vighnahara | yeka mhaṇatī bhol̤ā śaṃkara |
yeka mhaṇatī satvara | pāve bhagavatī || 36 ||
yeka mhaṇatī satvara | pāve bhagavatī || 36 ||
yeka mhaṇatī mallārī | satvaraci sabhāgya karī |
yeka mhaṇatī māhā barī | bhakti veṃkaṭeśācī || 37 ||
yeka mhaṇatī māhā barī | bhakti veṃkaṭeśācī || 37 ||
yeka mhaṇatī pūrva ṭhevā | yeka mhaṇatī pretna karāvā |
yeka mhaṇatī bhāra ghālāvā | devāca varī || 38 ||
yeka mhaṇatī bhāra ghālāvā | devāca varī || 38 ||
yeka mhaṇatī deva kaiṃcā | aṃtaci pāhāto bhalyāṃcā |
yeka mhaṇatī hā yugācā | yugadharma || 39 ||
yeka mhaṇatī hā yugācā | yugadharma || 39 ||
yeka āścīrya mānitī | yeka vismayo karitī |
yeka kaṃṭāl̤ona mhaṇatī | kāye hoīla teṃ pāhāveṃ || 40 ||
yeka kaṃṭāl̤ona mhaṇatī | kāye hoīla teṃ pāhāveṃ || 40 ||
aise prapaṃcika jana | lakṣaṇeṃ sāṃgatāṃ gahana |
paraṃtu kāṃhīṃ yeka cinha | alpamātra boliloṃ || 41 ||
paraṃtu kāṃhīṃ yeka cinha | alpamātra boliloṃ || 41 ||
ātāṃ aso hā svabhāva | jñātyāṃcā kaisā anubhava |
tohi sāṃgijela sarva | sāvadha aikā || 42 ||
tohi sāṃgijela sarva | sāvadha aikā || 42 ||
yeka mhaṇatī karāvī bhaktī | śrīharī deīla sadgatī |
yeka mhaṇatī brahmaprāptī | karmeṃci hoye || 43 ||
yeka mhaṇatī brahmaprāptī | karmeṃci hoye || 43 ||
yeka mhaṇatī bhoga suṭenā | jnmamaraṇa heṃ tuṭenā |
yeka mhaṇatī urmī nānā | ajñānācyā || 44 ||
yeka mhaṇatī urmī nānā | ajñānācyā || 44 ||
yeka mhaṇatī sarva brahma | tetheṃ kaiṃceṃ kriyākarma |
yeka mhaṇatī hā adharma | boloṃci naye || 45 ||
yeka mhaṇatī hā adharma | boloṃci naye || 45 ||
yeka mhaṇatī sarva nāseṃ | uraleṃ teṃci brahma ase |
yeka mhaṇatī aiseṃ nase | samādhāna || 46 ||
yeka mhaṇatī aiseṃ nase | samādhāna || 46 ||
sarvabrahma keval̤a brahma | donī pūrvapakṣāce bhrama |
anubhavāceṃ vegal̤eṃ varma | mhaṇatī yeka || 47 ||
anubhavāceṃ vegal̤eṃ varma | mhaṇatī yeka || 47 ||
yeka mhaṇatī heṃ na ghaḍe | anurvācya vastu ghaḍe |
jeṃ bolatāṃ monya paḍe | vedaśāstrāṃsī || 48 ||
jeṃ bolatāṃ monya paḍe | vedaśāstrāṃsī || 48 ||
tava śrotā anuvādalā | mhaṇe niścaye koṇa kelā |
siddhāṃtamateṃ anubhavālā | urī kaiṃcī || 49 ||
siddhāṃtamateṃ anubhavālā | urī kaiṃcī || 49 ||
anubhava dehīṃ vegal̤āle | heṃ pūrvīca bolileṃ |
ātāṃ kāṃhīṃ yeka keleṃ | navace kīṃ || 50 ||
ātāṃ kāṃhīṃ yeka keleṃ | navace kīṃ || 50 ||
yeka sākṣatveṃ vartatī | sākṣī vegal̤āci mhaṇatī |
āpaṇa dṛṣṭā aisī sthitī | svānubhavācī || 51 ||
āpaṇa dṛṣṭā aisī sthitī | svānubhavācī || 51 ||
dṛśyāpāsūna draṣṭā vegal̤ā | aisī aliptapaṇācī kal̤ā |
āpaṇa sākṣatveṃ nirāl̤ā | svānubhave || 52 ||
āpaṇa sākṣatveṃ nirāl̤ā | svānubhave || 52 ||
sakal̤a padārtha jāṇatāṃ | to padārthāhūna partā |
dehīṃ asonī aliptatā | sahajaci jālī || 53 ||
dehīṃ asonī aliptatā | sahajaci jālī || 53 ||
yeka aiseṃ svānubhaveṃ | mhaṇatī sākṣatveṃ vartāveṃ |
dṛśya asoni vegal̤eṃ vhāveṃ | draṣṭepaṇeṃ || 54 ||
dṛśya asoni vegal̤eṃ vhāveṃ | draṣṭepaṇeṃ || 54 ||
yeka mhaṇatī nāhīṃ bheda | vastu ṭhāīṃcī abheda |
tetheṃ kaiṃcā matimaṃda draṣṭā āṇilā || 55 ||
tetheṃ kaiṃcā matimaṃda draṣṭā āṇilā || 55 ||
avaghī sākaraci svabhāveṃ | tetheṃ kaḍu kāya nivaḍāveṃ |
draṣṭā kaiṃcā svānubhaveṃ | avagheṃci brahma || 56 ||
draṣṭā kaiṃcā svānubhaveṃ | avagheṃci brahma || 56 ||
prapaṃca parabrahma abheda | bhedavādī mānitī bheda |
parī hā ātmā svānaṃda | ākāralā || 57 ||
parī hā ātmā svānaṃda | ākāralā || 57 ||
vighuraleṃ tupa thijaleṃ | taiseṃ nirguṇaci guṇā āleṃ |
tetheṃ kāya vegal̤eṃ keleṃ | draṣṭepaṇeṃ || 58 ||
tetheṃ kāya vegal̤eṃ keleṃ | draṣṭepaṇeṃ || 58 ||
mhaṇauni draṣṭā āṇī dṛśya | avaghā yekaci jagadīśa |
draṣṭepaṇāce sāyāsa | kāsayāsī || 59 ||
draṣṭepaṇāce sāyāsa | kāsayāsī || 59 ||
brahmaci ākāraleṃ sarva | aisā yekāṃcā anubhava |
aise he donī svabhāva | niropile || 60 ||
aise he donī svabhāva | niropile || 60 ||
avaghā ātmā ākārāa | āpaṇa bhinna kaiṃcā uralā |
dusarā anubhava bolilā | aisiyāparī || 61 ||
dusarā anubhava bolilā | aisiyāparī || 61 ||
aika tisarā anubhava | prapaṃca sārūniyāṃ sarva |
kāṃhīṃ nāhīṃ toci deva | aiseṃ mhaṇatī || 62 ||
kāṃhīṃ nāhīṃ toci deva | aiseṃ mhaṇatī || 62 ||
dṛśya avagheṃ vegal̤eṃ keleṃ | keval̤a adṛśyaci uraleṃ |
teṃci brahma anubhavileṃ | mhaṇatī yeka || 63 ||
teṃci brahma anubhavileṃ | mhaṇatī yeka || 63 ||
parī teṃ brahma mhaṇoṃ naye | upāyāsārikhā apāye |
sunyatvāsa brahma kāye | mhaṇoṃ yeīla || 64 ||
sunyatvāsa brahma kāye | mhaṇoṃ yeīla || 64 ||
dṛśya avagheṃ volāṃḍileṃ | adṛśya sunyatvīṃ paḍileṃ |
brahma mhaṇauni muraḍaleṃ | tethunica māge || 65 ||
brahma mhaṇauni muraḍaleṃ | tethunica māge || 65 ||
ikaḍe dṛśya tikaḍe deva | madhyeṃ sunyatvācā ṭhāva |
tayāsa maṃdabuddhistava | prāṇī brahma mhaṇe || 66 ||
tayāsa maṃdabuddhistava | prāṇī brahma mhaṇe || 66 ||
rāyāsa nāhīṃ vol̤akhileṃ | sevakāsa rāvaseṃ kalpileṃ |
parī teṃ avagheṃ vertha geleṃ | rājā dekhatāṃ || 67 ||
parī teṃ avagheṃ vertha geleṃ | rājā dekhatāṃ || 67 ||
taiseṃ sunyatva kalpileṃ brahma | puḍheṃ dekhatāṃ parabrahma |
sunyatvacā avaghā bhrama | tuṭona gelā || 68 ||
sunyatvacā avaghā bhrama | tuṭona gelā || 68 ||
parī hā sūkṣma āḍatāl̤ā | vārī vivekeṃ vegal̤ā |
jaiseṃ dugdha gheūna jal̤ā | rājahaṃsa sāṃḍī || 69 ||
jaiseṃ dugdha gheūna jal̤ā | rājahaṃsa sāṃḍī || 69 ||
ādhīṃ dṛśyā soḍileṃ | maga sunyatva volāṃḍileṃ |
mūl̤amāyeparateṃ dekhileṃ | parabrahma || 70 ||
mūl̤amāyeparateṃ dekhileṃ | parabrahma || 70 ||
vegal̤epaṇeṃ pāhāṇeṃ ghaḍe | teṇeṃ vṛtti sunyatvīṃ paḍe |
poṭīṃ saṃdeha pavāḍe | sunyatvācā || 71 ||
poṭīṃ saṃdeha pavāḍe | sunyatvācā || 71 ||
bhinnapaṇeṃ anubhavileṃ | tayāsa sunya aiseṃ bolileṃ |
vastu lakṣitāṃ abhinna jāleṃ | pāhije ādhīṃ || 72 ||
vastu lakṣitāṃ abhinna jāleṃ | pāhije ādhīṃ || 72 ||
vastu āpaṇaci hoṇeṃ | aiseṃ vastuceṃ pāhāṇeṃ |
niścayeṃsīṃ bhinnapaṇeṃ | sunyatva lābhe || 73 ||
niścayeṃsīṃ bhinnapaṇeṃ | sunyatva lābhe || 73 ||
yākāraṇeṃ sunya kāṃhīṃ | parabrahma hoṇāra nāhīṃ |
vasturūpa hoūna pāhīṃ | svānubhaveṃ || 74 ||
vasturūpa hoūna pāhīṃ | svānubhaveṃ || 74 ||
āpaṇa vastu siddhaci āhe | mana mī aiseṃ kalpūṃ naye |
sādhu sāṃgatī upāye | tūṃci ātmā || 75 ||
sādhu sāṃgatī upāye | tūṃci ātmā || 75 ||
mana mī aiseṃ nāthileṃ | saṃtīṃ nāhīṃ niropileṃ |
mānāveṃ koṇācyā boleṃ | mana mī aiseṃ || 76 ||
mānāveṃ koṇācyā boleṃ | mana mī aiseṃ || 76 ||
saṃtavacanīṃ ṭhevitāṃ bhāve | toci śuddha svānubhava |
manācā taisāca svabhāva | āpaṇa vastu || 77 ||
manācā taisāca svabhāva | āpaṇa vastu || 77 ||
jayācā ghyāvā anubhava | toci āpaṇa nirāveva |
āpulā ghetī anubhava | viśvajana || 78 ||
āpulā ghetī anubhava | viśvajana || 78 ||
lobhī dhana sādhūṃ gele | taṃva te lobhī dhanaci jāle |
maga bhāgyapuruṣīṃ bhogileṃ | sāvakāsa || 79 ||
maga bhāgyapuruṣīṃ bhogileṃ | sāvakāsa || 79 ||
taiseṃ dehabuddhī soḍitāṃ | sādhakāsa jāleṃ tatvatā |
anubhavācī mukhya vārtā | te he aisī || 80 ||
anubhavācī mukhya vārtā | te he aisī || 80 ||
āpaṇa vastu mul̤īṃ yeka | aisā jñānācā viveka |
yethūna hā jñānadaśaka | saṃpūrṇa jālā || 81 ||
yethūna hā jñānadaśaka | saṃpūrṇa jālā || 81 ||
ātmajñāna niropileṃ | yethāmatīneṃ bolileṃ |
nyūnaparṇa kṣmā keleṃ | pāhije śrotīṃ || 82 ||
nyūnaparṇa kṣmā keleṃ | pāhije śrotīṃ || 82 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sunyatvanirśananāma samāsa dahāvā ||
|| daśaka āṭhavā samāpta ||
