Goddess Ganga

gaṅgāvarṇanam (śrīmadrāmāyaṇe ayodhyākāṇḍe)

(Description of Ganga in English (IAST))

Also known as ganga varnanam · ganga mahatmya · ramayana ganga description

Not a hymn but a passage of epic description, taken from the fiftieth sarga of the Ayodhyā Kāṇḍa of the Rāmāyaṇa and keeping its original verse numbers — the moment on the journey into exile when Rāma first comes to the Ganges and simply looks at her. What follows is one of the most sustained descriptions of a river in Sanskrit, and it is built on the word somewhere: in one place her water is braided, in another she is beautiful with whirlpools; somewhere still and deep, somewhere crowded with speed; somewhere sounding a deep note and somewhere a terrible one. She is called three-pathed and divine, her water cool and free of weed, laughing with the spotless white of her own foam and fierce with the loud clap of her breaking. It closes with Rāma telling his charioteer that they will stay here, by the great iṅgudī tree, and look at the best of rivers.

gaṅgā tatra tripathagāṃ divyāṃ śītatoyāmaśaivalām |
dadarśa rāghavo gaṅgā ramyāmṛṣiniṣevitām ||2 . 50 . 12||
āśramairavidūrasthaiḥ śrīmadbhiḥ samalaṃkṛtām |
kāle'psarobhirhṛṣṭābhiḥ sevitāmbhohradāṃ śivām ||2 . 50 . 13||
devadānavagandharvaiḥ kiṃnarairupaśobhitām |
nāgagandharvapatnībhiḥ sevitāṃ satataṃ śivām ||2 . 50 . 14||
devākrīḍaśatākīrṇāṃ devodyānayutāṃ nadīm |
devārthamākāśagatāṃ vikhyātāṃ devapadminīm ||2 . 50 . 15||
jalāghātāṭṭahāsogrāṃ phenanirmalahāsinīm |
kvacid veṇīkṛta jalāṃ kvacidāvartaśobhitām ||2 . 50 . 16||
kvācit sthimitagambhīrāṃ kvacid vegasamākulām |
kvacid gambhīra nirghoṣāṃ kvacid bhairavaniḥsvanām ||2 . 50 . 17||
devasaṃghāplutajalāṃ nirmalotpalasaṃkulām |
kvacidābhogapulināṃ kvacinnirmalavālukām ||2 . 50 . 18||
haṃsasārasasaṃghuṣṭāṃ cakravākopaśobhitām |
sadāmattaiśca vihagairabhipannāmaninditām ||2 . 50 . 19||
kvacit tīraruhairvṛkṣairmālābhiriva śobhitām |
kvacit phullotpalacchannāṃ kvacit padmavanākulām ||2 . 50 . 20||
kvacit kumudakhaṇḍaiśca kuḍmalairupaśobhitām |
nānāpuṣparajodhvastāṃ samadāmiva ca kvacit ||2 . 50 . 21||
vyapetamalasaṃghātāṃ maṇinirmaladarśanām |
diśāgajairvanagajairmattaiśca varavāraṇaiḥ ||2 . 50 . 22||
devarājopavāhyaiśca saṃnāditavanāntarām |
pramadāmiva yatnena bhūṣitāṃ bhūṣaṇottamaiḥ ||2 . 50 . 23||
phalapuṣpaiḥ kisalayairvṛtāṃ gulmairdvijaistathā |
viṣṇupādacyutāṃ divyāmapāpāṃ pāpanāśinīm ||2 . 50 . 24||
śiṃśumāraiśca nakraiśca bhujaṅgaiśca samanvitām |
śaṃkarasya jaṭājūṭād bhraṣṭāṃ sāgaratejasā ||2 . 50 . 25||
samudramahiṣīṃ gaṅgā sārasakrauñcanāditām |
āsasāda mahābāhuḥ śṛṅgaverapuraṃ prati ||2 . 50 . 26||
tāmūrmikalilāvartāmanvavekṣya mahārathaḥ |
sumantramabravīt sūtamihaivādya vasāmahe ||2 . 50 . 27||
avidūrādayaṃ nadyā bahupuṣpapravālavān |
sumahāniṅgudīvṛkṣo vasāmo'traiva sārathe ||2 . 50 . 28||
prekṣāmi saritāṃ śreṣṭhāṃ sammānyasalilāṃ śivām |
devamānavagandharvamṛgapannagapakṣiṇām ||2 . 50 . 29||

Explore More