Self-Realized Soul (Atman)

ধন্যাষ্টকম্

(Dhanyashtakam in Assamese)

Adi Shankaracharya

Also known as tajjnanam prasamakaram yadindriyanam

Dhanyashtakam is a profound philosophical composition attributed to Adi Shankaracharya, the legendary exponent of Advaita Vedanta. Unlike stotras dedicated to a specific personal deity, this hymn celebrates the state of the Jivanmukta, or the soul liberated while still living. Through eight verses, the text describes the characteristics of those who have transcended worldly attachments, sensory desires, and the cycle of ignorance. Chanting Dhanyashtakam serves as a meditative practice that helps the seeker align their consciousness with the ultimate truth of the Self, fostering inner peace, detachment from material suffering, and clarity of spiritual purpose.

(প্ৰহৰ্ষণীৱৃত্তম্ -)

তজ্জ্ঞানং প্ৰশমকৰং যদিন্দ্ৰিযাণাং
তজ্জ্ঞেযং যদুপনিষত্সু নিশ্চিতাৰ্থম্ ।
তে ধন্যা ভুৱি পৰমাৰ্থনিশ্চিতেহাঃ
শেষাস্তু ভ্ৰমনিলযে পৰিভ্ৰমন্তঃ ॥ 1॥
(ৱসন্ততিলকাৱৃত্তম্ -)
আদৌ ৱিজিত্য ৱিষযান্মদমোহৰাগ-
দ্ৱেষাদিশত্ৰুগণমাহৃতযোগৰাজ্যাঃ ।
জ্ঞাত্ৱা মতং সমনুভূযপৰাত্মৱিদ্যা-
কান্তাসুখং ৱনগৃহে ৱিচৰন্তি ধন্যাঃ ॥ 2॥
ত্যক্ত্ৱা গৃহে ৰতিমধোগতিহেতুভূতাম্
আত্মেচ্ছযোপনিষদৰ্থৰসং পিবন্তঃ ।
ৱীতস্পৃহা ৱিষযভোগপদে ৱিৰক্তা
ধন্যাশ্চৰন্তি ৱিজনেষু ৱিৰক্তসঙ্গাঃ ॥ 3॥
ত্যক্ত্ৱা মমাহমিতি বন্ধকৰে পদে দ্ৱে
মানাৱমানসদৃশাঃ সমদৰ্শিনশ্চ ।
কৰ্তাৰমন্যমৱগম্য তদৰ্পিতানি
কুৰ্ৱন্তি কৰ্মপৰিপাকফলানি ধন্যাঃ ॥ 4॥
ত্যক্ত্ৱীষণাত্ৰযমৱেক্ষিতমোক্ষমৰ্গা
ভৈক্ষামৃতেন পৰিকল্পিতদেহযাত্ৰাঃ ।
জ্যোতিঃ পৰাত্পৰতৰং পৰমাত্মসঞ্জ্ঞং
ধন্যা দ্ৱিজাৰহসি হৃদ্যৱলোকযন্তি ॥ 5॥
নাসন্ন সন্ন সদসন্ন মহসন্নচাণু
ন স্ত্ৰী পুমান্ন চ নপুংসকমেকবীজম্ ।
যৈৰ্ব্ৰহ্ম তত্সমমুপাসিতমেকচিত্তৈঃ
ধন্যা ৱিৰেজুৰিত্তৰেভৱপাশবদ্ধাঃ ॥ 6॥
অজ্ঞানপঙ্কপৰিমগ্নমপেতসাৰং
দুঃখালযং মৰণজন্মজৰাৱসক্তম্ ।
সংসাৰবন্ধনমনিত্যমৱেক্ষ্য ধন্যা
জ্ঞানাসিনা তদৱশীৰ্য ৱিনিশ্চযন্তি ॥ 7॥
শান্তৈৰনন্যমতিভিৰ্মধুৰস্ৱভাৱৈঃ
একত্ৱনিশ্চিতমনোভিৰপেতমোহৈঃ ।
সাকং ৱনেষু ৱিজিতাত্মপদস্ৱৰুপং
তদ্ৱস্তু সম্যগনিশং ৱিমৃশন্তি ধন্যাঃ ॥ 8॥
(মালিনীৱৃত্তম্ -)
অহিমিৱ জনযোগং সৰ্ৱদা ৱৰ্জযেদ্যঃ
কুণপমিৱ সুনাৰীং ত্যক্তুকামো ৱিৰাগী ।
ৱিষমিৱ ৱিষযান্যো মন্যমানো দুৰন্তান্
জযতি পৰমহংসো মুক্তিভাৱং সমেতি ॥ 9॥
(শাৰ্দূলৱিক্ৰীডিতৱৃত্তম্ -)
সম্পূৰ্ণং জগদেৱ নন্দনৱনং সৰ্ৱেঽপি কল্পদ্ৰুমা
গাঙ্গং ৱৰি সমস্তৱাৰিনিৱহঃ পুণ্যাঃ সমস্তাঃ ক্ৰিযাঃ ।
ৱাচঃ প্ৰাকৃতসংস্কৃতাঃ শ্ৰুতিশিৰোৱাৰাণসী মেদিনী
সৰ্ৱাৱস্থিতিৰস্য ৱস্তুৱিষযা দৃষ্টে পৰব্ৰহ্মণি ॥ 10॥
॥ ইতি শ্ৰীমদ্ শঙ্কৰাচাৰ্যৱিৰচিতং ধন্যাষ্টকং সমাপ্তম্ ॥

Explore More