Self-Realized Soul (Atman)

ଧନ୍ଯାଷ୍ଟକମ୍

(Dhanyashtakam in Odia)

Adi Shankaracharya

Dhanyashtakam is a profound philosophical composition attributed to Adi Shankaracharya, the legendary exponent of Advaita Vedanta. Unlike stotras dedicated to a specific personal deity, this hymn celebrates the state of the Jivanmukta, or the soul liberated while still living. Through eight verses, the text describes the characteristics of those who have transcended worldly attachments, sensory desires, and the cycle of ignorance. Chanting Dhanyashtakam serves as a meditative practice that helps the seeker align their consciousness with the ultimate truth of the Self, fostering inner peace, detachment from material suffering, and clarity of spiritual purpose.

(ପ୍ରହର୍ଷଣୀଵୃତ୍ତମ୍ -)

ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରଶମକରଂ ଯଦିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ
ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ଯଦୁପନିଷତ୍ସୁ ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥମ୍ ।
ତେ ଧନ୍ଯା ଭୁଵି ପରମାର୍ଥନିଶ୍ଚିତେହାଃ
ଶେଷାସ୍ତୁ ଭ୍ରମନିଲଯେ ପରିଭ୍ରମନ୍ତଃ ॥ 1॥
(ଵସନ୍ତତିଲକାଵୃତ୍ତମ୍ -)
ଆଦୌ ଵିଜିତ୍ଯ ଵିଷଯାନ୍ମଦମୋହରାଗ-
ଦ୍ଵେଷାଦିଶତ୍ରୁଗଣମାହୃତଯୋଗରାଜ୍ଯାଃ ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମତଂ ସମନୁଭୂଯପରାତ୍ମଵିଦ୍ଯା-
କାନ୍ତାସୁଖଂ ଵନଗୃହେ ଵିଚରନ୍ତି ଧନ୍ଯାଃ ॥ 2॥
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗୃହେ ରତିମଧୋଗତିହେତୁଭୂତାମ୍
ଆତ୍ମେଚ୍ଛଯୋପନିଷଦର୍ଥରସଂ ପିବନ୍ତଃ ।
ଵୀତସ୍ପୃହା ଵିଷଯଭୋଗପଦେ ଵିରକ୍ତା
ଧନ୍ଯାଶ୍ଚରନ୍ତି ଵିଜନେଷୁ ଵିରକ୍ତସଙ୍ଗାଃ ॥ 3॥
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମମାହମିତି ବନ୍ଧକରେ ପଦେ ଦ୍ଵେ
ମାନାଵମାନସଦୃଶାଃ ସମଦର୍ଶିନଶ୍ଚ ।
କର୍ତାରମନ୍ଯମଵଗମ୍ଯ ତଦର୍ପିତାନି
କୁର୍ଵନ୍ତି କର୍ମପରିପାକଫଲାନି ଧନ୍ଯାଃ ॥ 4॥
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀଷଣାତ୍ରଯମଵେକ୍ଷିତମୋକ୍ଷମର୍ଗା
ଭୈକ୍ଷାମୃତେନ ପରିକଲ୍ପିତଦେହଯାତ୍ରାଃ ।
ଜ୍ଯୋତିଃ ପରାତ୍ପରତରଂ ପରମାତ୍ମସଞ୍ଜ୍ଞଂ
ଧନ୍ଯା ଦ୍ଵିଜାରହସି ହୃଦ୍ଯଵଲୋକଯନ୍ତି ॥ 5॥
ନାସନ୍ନ ସନ୍ନ ସଦସନ୍ନ ମହସନ୍ନଚାଣୁ
ନ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁମାନ୍ନ ଚ ନପୁଂସକମେକବୀଜମ୍ ।
ଯୈର୍ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ସମମୁପାସିତମେକଚିତ୍ତୈଃ
ଧନ୍ଯା ଵିରେଜୁରିତ୍ତରେଭଵପାଶବଦ୍ଧାଃ ॥ 6॥
ଅଜ୍ଞାନପଙ୍କପରିମଗ୍ନମପେତସାରଂ
ଦୁଃଖାଲଯଂ ମରଣଜନ୍ମଜରାଵସକ୍ତମ୍ ।
ସଂସାରବନ୍ଧନମନିତ୍ଯମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଧନ୍ଯା
ଜ୍ଞାନାସିନା ତଦଵଶୀର୍ଯ ଵିନିଶ୍ଚଯନ୍ତି ॥ 7॥
ଶାନ୍ତୈରନନ୍ଯମତିଭିର୍ମଧୁରସ୍ଵଭାଵୈଃ
ଏକତ୍ଵନିଶ୍ଚିତମନୋଭିରପେତମୋହୈଃ ।
ସାକଂ ଵନେଷୁ ଵିଜିତାତ୍ମପଦସ୍ଵରୁପଂ
ତଦ୍ଵସ୍ତୁ ସମ୍ଯଗନିଶଂ ଵିମୃଶନ୍ତି ଧନ୍ଯାଃ ॥ 8॥
(ମାଲିନୀଵୃତ୍ତମ୍ -)
ଅହିମିଵ ଜନଯୋଗଂ ସର୍ଵଦା ଵର୍ଜଯେଦ୍ଯଃ
କୁଣପମିଵ ସୁନାରୀଂ ତ୍ଯକ୍ତୁକାମୋ ଵିରାଗୀ ।
ଵିଷମିଵ ଵିଷଯାନ୍ଯୋ ମନ୍ଯମାନୋ ଦୁରନ୍ତାନ୍
ଜଯତି ପରମହଂସୋ ମୁକ୍ତିଭାଵଂ ସମେତି ॥ 9॥
(ଶାର୍ଦୂଲଵିକ୍ରୀଡିତଵୃତ୍ତମ୍ -)
ସମ୍ପୂର୍ଣଂ ଜଗଦେଵ ନନ୍ଦନଵନଂ ସର୍ଵେଽପି କଲ୍ପଦ୍ରୁମା
ଗାଙ୍ଗଂ ଵରି ସମସ୍ତଵାରିନିଵହଃ ପୁଣ୍ଯାଃ ସମସ୍ତାଃ କ୍ରିଯାଃ ।
ଵାଚଃ ପ୍ରାକୃତସଂସ୍କୃତାଃ ଶ୍ରୁତିଶିରୋଵାରାଣସୀ ମେଦିନୀ
ସର୍ଵାଵସ୍ଥିତିରସ୍ଯ ଵସ୍ତୁଵିଷଯା ଦୃଷ୍ଟେ ପରବ୍ରହ୍ମଣି ॥ 10॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯଵିରଚିତଂ ଧନ୍ଯାଷ୍ଟକଂ ସମାପ୍ତମ୍ ॥

Explore More