गङ्गा तरङ्ग रमणीय जटा कलापं
गौरी निरन्तर विभूषित वाम भागम् ।
नारायण प्रियमनङ्ग मदापहारं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥१॥
गौरी निरन्तर विभूषित वाम भागम् ।
नारायण प्रियमनङ्ग मदापहारं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥१॥
- गङ्गा (gaṅgā)Ganga
- तरङ्ग (taraṅga)waves
- रमणीय (ramaṇīya)charming
- जटा (jaṭā)matted hair
- कलापं (kalāpaṃ)tuft
- गौरी (gaurī)Gowri
- निरन्तर (nirantara)forever
- विभूषित (vibhūṣita)adorned
- वाम (vāma)left
- भागम् (bhāgam)side
- नारायण (nārāyaṇa)Narayana
- प्रिय (priya)dear
- मनङ्ग (manaṅga)god of love
- मद (mada)pride
- अपहारं (apahāraṃ)remover
- वाराणसी (vārāṇasī)Benares
- पुरपतिं (purapatiṃ)lord of the town (pura:town | patiṃ:lord)
- भज (bhaja)praise
- विश्वनाथम् (viśvanātham)lord of the Universe (viśva:Universe | nātham:lord)
वाचामगोचरमनेक गुण स्वरूपं
वागीश विष्णु सुर सेवित पाद पीठम् ।
वामेन विग्रहवरेण कलत्रवन्तं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥२॥
वागीश विष्णु सुर सेवित पाद पीठम् ।
वामेन विग्रहवरेण कलत्रवन्तं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥२॥
- वाचामगोचरम् (vācāmagocaram)beyond words (vācām:of words | agocaram:beyond reach)
- अनेक (aneka)many
- गुण (guṇa)qualities
- स्वरूपं (svarūpaṃ)form
- वागीश (vāgīśa)Lord of speech
- विष्णु (viṣṇu)Vishnu
- सुर (sura)devas
- सेवित (sevita)worshipped
- पाद (pāda)feet
- पीठम् (pīṭham)pedestal
- वामेन (vāmena)by the left
- विग्रहवरेण (vigrahavareṇa)by the best form (vigraha:form | vareṇa:by the best)
- कलत्रवन्तं (kalatravantaṃ)with consort (kalatra:consort | vantam:with)
- वाराणसी (vārāṇasī)Benares
- पुरपतिं (purapatiṃ)lord of the city (pura:city | patiṃ:lord)
- भज (bhaja)praise
- विश्वनाथम् (viśvanātham)Lord of the Universe (viśva:universe | nātham:lord)
भूताधिपं भुजग भूषण भूषिताङ्गं
व्याघ्राजिनाम्बरधरं जटिलं त्रिनेत्रम् ।
पाशाङ्कुशाभय वरप्रद शूलपाणिं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥३॥
व्याघ्राजिनाम्बरधरं जटिलं त्रिनेत्रम् ।
पाशाङ्कुशाभय वरप्रद शूलपाणिं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥३॥
- भूताधिपं (bhūtādhipaṃ)lord of all beings (bhūta:beings | adhipaṃ:lord)
- भुजग (bhujaga)snake
- भूषण (bhūṣaṇa)ornament
- भूषिताङ्गं (bhūṣitāṅgaṃ)body decorated (bhūṣita:decorated | aṅgaṃ:body)
- व्याघ्राजिनाम्बरधरं (vyāghrājināmbaradharaṃ)wearing tiger skin (vyāghra:tiger | ajina:skin | ambara:cloth | dharaṃ:wearing)
- जटिलं (jaṭilaṃ)matted hair
- त्रिनेत्रम् (trinetram)three-eyed (tri:three | netram:eye)
- पाशाङ्कुशाभय (pāśāṅkuśābhaya)rope, goad, fearlessness (pāśa:rope | aṅkuśa:goad | abhaya:fearlessness)
- वरप्रद (varaprada)giver of boons (vara:boon | prada:giver)
- शूलपाणिं (śūlapāṇiṃ)holding trident (śūla:trident | pāṇiṃ:holding)
- वाराणसी (vārāṇasī)Benares
- पुरपतिं (purapatiṃ)lord of the town (pura:town | patiṃ:lord)
- भज (bhaja)praise
- विश्वनाथम् (viśvanātham)lord of the Universe (viśva:Universe | nātham:lord)
शीतांशु शोभित किरीट विराजमानं
भालेक्षणानल विशोषित पञ्चबाणम् ।
नागाधिपा रचित भासुर कर्णपुरं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥४॥
भालेक्षणानल विशोषित पञ्चबाणम् ।
नागाधिपा रचित भासुर कर्णपुरं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥४॥
- शीतांशु (śītāṃśu)moon
- शोभित (śobhita)adorned
- किरीट (kirīṭa)crown
- विराजमानं (virājamānaṃ)shining
- भालेक्षण (bhālekṣaṇa)forehead eye (bhāla:forehead | īkṣaṇa:eye)
- अनल (anala)fire
- विशोषित (viśoṣita)dried up
- पञ्चबाणम् (pañcabāṇam)five-arrowed (Kama) (pañca:five | bāṇa:arrow)
- नागाधिपा (nāgādhipā)king of snakes (nāga:snake | adhipa:lord)
- रचित (racita)made
- भासुर (bhāsura)shining
- कर्णपुरं (karṇapuraṃ)ear ornament (karṇa:ear | pura:ornament)
- वाराणसी (vārāṇasī)Benares
- पुरपतिं (purapatiṃ)lord of the city (pura:city | pati:lord)
- भज (bhaja)praise
- विश्वनाथम् (viśvanātham)lord of the universe (viśva:universe | nātha:lord)
पञ्चाननं दुरित मत्त मतङ्गजानां
नागान्तकं दनुज पुङ्गव पन्नगानाम् ।
दावानलं मरण शोक जराटवीनां
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥५॥
नागान्तकं दनुज पुङ्गव पन्नगानाम् ।
दावानलं मरण शोक जराटवीनां
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥५॥
- पञ्चाननं (pañcānanaṃ)five-faced
- दुरित (durita)sinful
- मत्त (matta)intoxicated
- मतङ्गजानां (mataṅgajānāṃ)of elephants
- नागान्तकं (nāgāntakaṃ)destroyer of elephants (nāga:elephant | antaka:destroyer)
- दनुज (danuja)demon
- पुङ्गव (puṅgava)best
- पन्नगानाम् (pannagānām)of serpents
- दावानलं (dāvānalaṃ)forest fire
- मरण (maraṇa)death
- शोक (śoka)sorrow
- जराटवीनां (jarāṭavīnāṃ)of old age forest (jarā:old age | ṭavī:forest)
- वाराणसी (vārāṇasī)Benares
- पुरपतिं (purapatiṃ)lord of the city (pura:city | pati:lord)
- भज (bhaja)praise
- विश्वनाथम् (viśvanātham)lord of the universe (viśva:universe | nātha:lord)
तेजोमयं सगुण निर्गुणमद्वितीयम्
आनन्द कन्दमपराजित मप्रमेयम्
नागात्मकं सकल निष्कलमात्म रूपं ।
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥६॥
आनन्द कन्दमपराजित मप्रमेयम्
नागात्मकं सकल निष्कलमात्म रूपं ।
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥६॥
- तेजोमयं (tejomayaṃ)full of radiance (tejas:radiance | mayaṃ:full of)
- सगुण (saguṇa)with attributes
- निर्गुणम् (nirguṇam)without attributes
- अद्वितीयम् (advitīyam)non-dual
- आनन्द (ānanda)bliss
- कन्दम् (kandam)source
- अपराजितम् (aparājitam)undefeated
- अप्रमेयम् (aprameyam)immeasurable
- नागात्मकं (nāgātmakaṃ)soul of serpents (nāga:serpent | ātmakaṃ:soul of)
- सकल (sakala)all
- निष्कलम् (niṣkalam)without parts
- आत्म (ātma)soul
- रूपं (rūpaṃ)form
- वाराणसी (vārāṇasī)Benares
- पुरपतिं (purapatiṃ)lord of the city (pura:city | patiṃ:lord of)
- भज (bhaja)praise
- विश्वनाथम् (viśvanātham)lord of the universe (viśva:universe | nātham:lord of)
आशां विहाय परिहृत्य परस्य निन्दां
पापे रतिं च सुनिवार्य मनः समाधौ ।
आदाय हृत्कमल मध्य गतं परेशं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥८॥
पापे रतिं च सुनिवार्य मनः समाधौ ।
आदाय हृत्कमल मध्य गतं परेशं
वाराणसी पुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥८॥
- आशां (āśām)desire
- विहाय (vihāya)having abandoned
- परिहृत्य (parihṛtya)having avoided
- परस्य (parasya)of others
- निन्दां (nindāṃ)criticism
- पापे (pāpe)in sin
- रतिं (ratiṃ)attachment
- च (ca)and
- सुनिवार्य (sunivārya)having completely restrained
- मनः (manaḥ)mind
- समाधौ (samādhau)in meditation
- आदाय (ādāya)having taken
- हृत्कमल (hṛtkamala)heart lotus (hṛt:heart | kamala:lotus)
- मध्य (madhya)middle
- गतं (gataṃ)situated
- परेशं (pareśaṃ)supreme lord
- वाराणसी (vārāṇasī)Varanasi
- पुरपतिं (purapatiṃ)lord of the city (pura:city | patiṃ:lord)
- भज (bhaja)worship
- विश्वनाथम् (viśvanātham)lord of the universe (viśva:universe | nātham:lord)
रागादिदोषरहितं स्वजनानुरागं
वैराग्यशान्तिनिलयं गिरिजासहायम् ।
माधुर्यधैर्यसुभगं गरलाभिरामं
वाराणसीपुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥ ७ ॥
वैराग्यशान्तिनिलयं गिरिजासहायम् ।
माधुर्यधैर्यसुभगं गरलाभिरामं
वाराणसीपुरपतिं भज विश्वनाथम् ॥ ७ ॥
- रागादिदोषरहितं (rāgādidoṣarahitaṃ)free from faults like attachment (rāga:attachment | ādi:and others | doṣa:faults | rahitaṃ:free from)
- स्वजनानुरागं (svajanānurāgaṃ)affectionate toward His devotees (sva:own | jana:people | anurāgaṃ:affection)
- वैराग्यशान्तिनिलयं (vairāgyaśāntinilayaṃ)abode of peace and dispassion (vairāgya:dispassion | śānti:peace | nilayaṃ:abode)
- गिरिजासहायम् (girijāsahāyam)companion of Girija (Parvati) (girijā:Girija (Parvati) | sahāyam:companion)
- माधुर्यधैर्यसुभगं (mādhuryadhairyasubhagaṃ)beauty of sweetness and forbearance (mādhurya:sweetness | dhairya:forbearance | subhagaṃ:beauty)
- गरलाभिरामं (garalābhirāmaṃ)adorned with poison (garala:poison | ābhirāmaṃ:adorned with)
- वाराणसीपुरपतिं (vārāṇasīpurapatiṃ)lord of Varanasi city (vārāṇasī:Varanasi | pura:city | patiṃ:lord)
- भज (bhaja)praise
- विश्वनाथम् (viśvanātham)lord of the Universe (viśva:universe | nātham:lord)
वाराणसी पुरपतेः स्तवनं शिवस्य
व्याख्यातमष्टकमिदं पठते मनुष्यः
विद्यां श्रियं विपुल सौख्यमनन्त कीर्तिं
सम्प्राप्य देहविलये लभते च मोक्षम् ॥९॥
व्याख्यातमष्टकमिदं पठते मनुष्यः
विद्यां श्रियं विपुल सौख्यमनन्त कीर्तिं
सम्प्राप्य देहविलये लभते च मोक्षम् ॥९॥
- वाराणसी (vārāṇasī)Benares
- पुरपतेः (purapateḥ)of the lord of the city (pura:city | pateḥ:of the lord)
- स्तवनं (stavanaṃ)praise
- शिवस्य (śivasya)of Shiva
- व्याख्यातमष्टकमिदं (vyākhyātamaṣṭakamidaṃ)this explained octet (vyākhyāta:explained | aṣṭakam:octet | idam:this)
- पठते (paṭhate)reads
- मनुष्यः (manuṣyaḥ)person
- विद्यां (vidyāṃ)knowledge
- श्रियम् (śriyam)prosperity
- विपुल (vipula)abundant
- सौख्यम् (saukhyam)happiness
- अनन्त (ananta)endless
- कीर्तिम् (kīrtim)fame
- सम्प्राप्य (samprāpya)having obtained
- देहविलये (dehavilaye)at the dissolution of the body (deha:body | vilaye:dissolution)
- लभते (labhate)obtains
- च (ca)and
- मोक्षम् (mokṣam)liberation
विश्वनाथाष्टकमिदं पुण्यं यः पठेः शिव सन्निधौ
शिवलोकमवाप्नोति शिवेनसह मोदते ॥
शिवलोकमवाप्नोति शिवेनसह मोदते ॥
- विश्वनाथ-अष्टकम्-इदम् (viśvanātha-aṣṭakam-idaṃ)this Vishvanatha Ashtakam (viśvanātha:Lord of the universe | aṣṭakam:eight verses | idaṃ:this)
- पुण्यम् (puṇyaṃ)sacred, meritorious
- यः पठेः (yaḥ paṭhēḥ)whoever recites (yaḥ:whoever | paṭhēḥ:recites)
- शिव-सन्निधौ (śiva-sannidhau)in the presence of Shiva (śiva:Shiva | sannidhau:in the presence of)
- शिव-लोकम् (śiva-lōkam)the realm of Shiva (śiva:Shiva | lōkam:realm)
- अवाप्नोति (avāpnōti)attains
- शिवेन-सह (śivēna-saha)together with Shiva (śivēna:with Shiva | saha:together)
- मोदते (mōdatē)rejoices
