অৰ্জুন উৱাচ:
জ্যাযসী চেত্ কৰ্মণস্তে মতা বুদ্ধিৰ্জনাৰ্দন ।
তত্ কিং কৰ্মণি ঘোৰে মাং নিযোজযসি কেশৱ ॥ ১ ॥
জ্যাযসী চেত্ কৰ্মণস্তে মতা বুদ্ধিৰ্জনাৰ্দন ।
তত্ কিং কৰ্মণি ঘোৰে মাং নিযোজযসি কেশৱ ॥ ১ ॥
মগ আইকা অৰ্জুনেং ম্হণিতলেং । দেৱা তুম্হীং জেং ৱাক্য বোলিলে ।
তেং নিকেং ম্যাং পৰিসলেং । কমল়াপতী ॥ ১ ॥
তেং নিকেং ম্যাং পৰিসলেং । কমল়াপতী ॥ ১ ॥
তেথ কৰ্ম আণি কৰ্তা । উৰেচিনা পাহতাং ।
ঐসেং মত তুঝেং অনংতা । নিশ্চিত জৰী ॥ ২ ॥
ঐসেং মত তুঝেং অনংতা । নিশ্চিত জৰী ॥ ২ ॥
তৰী মাতেং কেৱী হৰী । ম্হণসী পাৰ্থা সংগ্ৰামু কৰীং ।
ইযে লাজসীনা মহাঘোৰীং । কৰ্মীং সুতা ॥ ৩ ॥
ইযে লাজসীনা মহাঘোৰীং । কৰ্মীং সুতা ॥ ৩ ॥
হাং গা কৰ্ম তূংচি অশেষ । নিৰাকাৰাসী নিঃশেষ ।
তৰী মজকৰৱীং হেং হিংসক । কাং কৰৱিসী তূং ॥ ৪ ॥
তৰী মজকৰৱীং হেং হিংসক । কাং কৰৱিসী তূং ॥ ৪ ॥
তৰীং হেংচি ৱিচাৰীং হৃষীকেশা । তূং মানু দেসী কৰ্মলেশা ।
আণি যেসণী হে হিংসা । কৰৱিত অহাসী ॥ ৫ ॥
আণি যেসণী হে হিংসা । কৰৱিত অহাসী ॥ ৫ ॥
ৱ্যামিশ্ৰেণেৱ ৱাক্যেন বুদ্ধিং মোহযসীৱ মে ।
তদেকং ৱদ নিশ্চিত্য যেন শ্ৰেযোঽহমাপ্নুযাম্ ॥ ২ ॥
তদেকং ৱদ নিশ্চিত্য যেন শ্ৰেযোঽহমাপ্নুযাম্ ॥ ২ ॥
দেৱা তুৱাংচি ঐসেং বোলাৱেং । তৰী আম্হীং নেণতীং কায কৰাৱেং ।
আতা সংপলে ম্হণে পাং আঘৱেং । ৱিৱেকাচে ॥ ৬ ॥
আতা সংপলে ম্হণে পাং আঘৱেং । ৱিৱেকাচে ॥ ৬ ॥
হাং গা উপদেশু জৰী ঐসা । তৰী অপভ্ৰংশু তো কৈসা ।
আতাং পুৰলা আম্হাং ধিংৱসা । আত্মবোধাচা ॥ ৭ ॥
আতাং পুৰলা আম্হাং ধিংৱসা । আত্মবোধাচা ॥ ৭ ॥
ৱৈদ্যু পথ্য ৱাৰূনি জাযে । মগ জৰী আপণচি ৱিষ সুযে ।
তৰী ৰোগিযা কৈসেনি জিযে । সাংগে মজ ॥ ৮ ॥
তৰী ৰোগিযা কৈসেনি জিযে । সাংগে মজ ॥ ৮ ॥
জৈসে আংধল়ে সুঈজে আৱ্হাংটা । কাং মাজৱণ দীজে মৰ্কটা ।
তৈসা উপদেশু হা গোমটা । ৱোঢৱলা আম্হাং ॥ ৯ ॥
তৈসা উপদেশু হা গোমটা । ৱোঢৱলা আম্হাং ॥ ৯ ॥
মী আধীংচি কাংহী নেণেং । ৱৰী কৱল়িলোং মোহেং যেণেং ।
কৃষ্ণা ৱিৱেকু যা কাৰণেং । পুসিলা তুজ ॥ ১০ ॥
কৃষ্ণা ৱিৱেকু যা কাৰণেং । পুসিলা তুজ ॥ ১০ ॥
তংৱ তুঝী একেকী নৱাঈ । এথ উপদেশামাজীং গাংৱাঈ ।
তৰী অনুসৰলিযা কাঈ । ঐসেং কীজে ॥ ১১ ॥
তৰী অনুসৰলিযা কাঈ । ঐসেং কীজে ॥ ১১ ॥
আম্হীং তনুমনুজীৱেং । তুঝিযা বোলা ৱোটংগাৱেং ।
আণি তুৱাংচি ঐসেং কৰাৱেং । তৰী সৰলেং ম্হণে ॥ ১২ ॥
আণি তুৱাংচি ঐসেং কৰাৱেং । তৰী সৰলেং ম্হণে ॥ ১২ ॥
আতাং ঐসিযাপৰী বোধিসী । তৰী নিকেং আম্হাং কৰিসী ।
এথ জ্ঞানাচী আস কাযসী । অৰ্জুন ম্হণে ॥ ১৩ ॥
এথ জ্ঞানাচী আস কাযসী । অৰ্জুন ম্হণে ॥ ১৩ ॥
তৰী যে জাণিৱেচে কীৰ সৰলেং । পৰী আণিক এক অসেং জাহলেং ।
জেং থিতেং হেং ডহুল়লেং । মানস মাঝেং ॥ ১৪ ॥
জেং থিতেং হেং ডহুল়লেং । মানস মাঝেং ॥ ১৪ ॥
তেৱীংচি কৃষ্ণা হেং তুঝেং । চৰিত্ৰ কাংহীং নেণিজে ।
জৰী চিত্ত পাহসী মাঝেং । যেণে মিষেং ॥ ১৫ ॥
জৰী চিত্ত পাহসী মাঝেং । যেণে মিষেং ॥ ১৫ ॥
না তৰী ঝকৱিতু আহাসী মাতেং । কী তত্ৱচি কথিলেং ধ্ৱনিতেং ।
হে অৱগমতাং নিৰুতেং । জাণৱেনা ॥ ১৬ ॥
হে অৱগমতাং নিৰুতেং । জাণৱেনা ॥ ১৬ ॥
ম্হণোনি আইকেং দেৱা । হা ভাৱাৰ্থু আতাং ন বোলাৱা ।
মজ ৱিৱেকু সাংগাৱা । মৰ্হাটা জী ॥ ১৭ ॥
মজ ৱিৱেকু সাংগাৱা । মৰ্হাটা জী ॥ ১৭ ॥
মী অত্যংত জড অসেং । পৰী ঐসাহী নিকেং পৰিযসেং ।
কৃষ্ণা বোলাৱেং তুৱাং তৈসেং । একনিষ্ঠ ॥ ১৮ ॥
কৃষ্ণা বোলাৱেং তুৱাং তৈসেং । একনিষ্ঠ ॥ ১৮ ॥
দেখেং ৰোগাতেং জিণাৱেং । ঔষধ তৰী দ্যাৱেং ।
পৰী তেং অতিৰুচ্য ৱ্হাৱেং । মধুৰ জৈসেং ॥ ১৯ ॥
পৰী তেং অতিৰুচ্য ৱ্হাৱেং । মধুৰ জৈসেং ॥ ১৯ ॥
তৈসেং সকল়াৰ্থভৰিত । তত্ৱ সাংগাৱে উচিত ।
পৰী বোধে মাঝেং চিত্ত । জযাপৰী ॥ ২০ ॥
পৰী বোধে মাঝেং চিত্ত । জযাপৰী ॥ ২০ ॥
দেৱা তুজ ঐসা নিজগুৰু । আণি আৰ্তীধণী কাং ন কৰূং ।
এথ ভীড কৱণাচী ধৰূং । তূং মায আমুচী ॥ ২১॥
এথ ভীড কৱণাচী ধৰূং । তূং মায আমুচী ॥ ২১॥
হাং গা কামধেনূচেং দুভতেং । দেৱেং জাহলেং জৰী আপৈতেং ।
তৰী কামনেচী কাং তেথেং । ৱানী কীজে ॥ ২২ ॥
তৰী কামনেচী কাং তেথেং । ৱানী কীজে ॥ ২২ ॥
জৰী চিংতামণি হাতাং চঢে । তৰী ৱাংছেচে কৱণ সাংকডে ।
কাং আপুলেনি সুৰৱাডেং । ইচ্ছাৱেং না ॥ ২৩ ॥
কাং আপুলেনি সুৰৱাডেং । ইচ্ছাৱেং না ॥ ২৩ ॥
দেখেং অমৃতসিংধূতেং ঠাকাৱেং । মগ তহানা জৰী ফুটাৱেং ।
মগ সাযাসু কাং কৰাৱে । মাগীল তে ॥ ২৪ ॥
মগ সাযাসু কাং কৰাৱে । মাগীল তে ॥ ২৪ ॥
তৈসা জন্মাংতৰী বহুতীং । উপাসিতা লক্ষ্মীপতী ।
তূং দৈৱেং আজি হাতীং । জাহলাসী জৰী ॥ ২৫ ॥
তূং দৈৱেং আজি হাতীং । জাহলাসী জৰী ॥ ২৫ ॥
তৰী আপুলেযা সৱেসা । কাং ন মগাৱাসী পৰেশা ।
দেৱা সুকাল়ু হা মানসা । পাহলা অসে ॥ ২৬ ॥
দেৱা সুকাল়ু হা মানসা । পাহলা অসে ॥ ২৬ ॥
দেখেং সকল়াৰ্তীচেং জিযালেং । আজি পুণ্য যশাসি আলেং ।
হে মনোৰথ জহালে । ৱিজযী মাঝে ॥ ২৭ ॥
হে মনোৰথ জহালে । ৱিজযী মাঝে ॥ ২৭ ॥
জী জী পৰমমংগল়ধামা । দেৱদেৱোত্তমা ।
তূং স্ৱাধীন আজি আম্হাং । ম্হণঊনিযাং ॥ ২৮ ॥
তূং স্ৱাধীন আজি আম্হাং । ম্হণঊনিযাং ॥ ২৮ ॥
জৈসাং মাতেচাং ঠাযীং । অপত্যা অনৱসৰু নাহীং ।
স্তন্যালাগূনি পাহীং । জিযাপৰী ॥ ২৯ ॥
স্তন্যালাগূনি পাহীং । জিযাপৰী ॥ ২৯ ॥
তৈসেং দেৱা তূংতে । পুসিজতসেং আৱডে তেং ।
আপুলেনি আৰ্তেং । কৃপানিধি ॥ ৩০ ॥
আপুলেনি আৰ্তেং । কৃপানিধি ॥ ৩০ ॥
তৰী পাৰত্ৰিকীং হিত । আণি আচৰিতাং তৰী উচিত ।
তে সাংগেং এক নিশ্চিত । পাৰ্থু ম্হণে ॥ ৩১ ॥
তে সাংগেং এক নিশ্চিত । পাৰ্থু ম্হণে ॥ ৩১ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ: লোকেঽস্মিন্ দ্ৱিৱিধা নিষ্ঠা পুৰা প্ৰোক্তা মযাঽনঘ ।
জ্ঞানযোগেন সাংখ্যানাং কৰ্মযোগেন যোগিনাং ॥ ৩ ॥
জ্ঞানযোগেন সাংখ্যানাং কৰ্মযোগেন যোগিনাং ॥ ৩ ॥
যা বোলা অচ্যুতু । ম্হণতসে ৱিস্মিতু ।
অৰ্জুনা হা ধ্ৱনিতু । অভিপ্ৰাৱো ॥ ৩২ ॥
অৰ্জুনা হা ধ্ৱনিতু । অভিপ্ৰাৱো ॥ ৩২ ॥
জে বুদ্ধিযোগু সাংগতাং । সাংখ্যমতসংস্থা ।
প্ৰকটিলী স্ৱভাৱতা । প্ৰসংগে আম্হীং ॥ ৩৩ ॥
প্ৰকটিলী স্ৱভাৱতা । প্ৰসংগে আম্হীং ॥ ৩৩ ॥
তো উদ্দেশু তূং নেণসী । ম্হণোনি ক্ষোভলাসি ৱাযাংচি ।
তৰী আতা জাণ ম্যাংচি । উক্ত দোন্হী ॥ ৩৪ ॥
তৰী আতা জাণ ম্যাংচি । উক্ত দোন্হী ॥ ৩৪ ॥
অৱধাৰীং ৱীৰশ্ৰেষ্ঠা । যেং লোকীং যা দোন্হী নিষ্ঠা ।
মজচিপাসূনি প্ৰগটা । অনাদিসিদ্ধা ॥ ৩৫ ॥
মজচিপাসূনি প্ৰগটা । অনাদিসিদ্ধা ॥ ৩৫ ॥
একু জ্ঞানযোগু ম্হণিজে । জো সাংখ্যীং অনুষ্ঠীজে ।
জেথ ওল়খীসৱেং পাৱিজে । তদ্ৰূপতা ॥ ৩৬ ॥
জেথ ওল়খীসৱেং পাৱিজে । তদ্ৰূপতা ॥ ৩৬ ॥
এক কৰ্মযোগু জাণ । জেথ সাধকজন নিপুণ ।
হোৱূনিযা নিৰ্ৱাণ । পাৱতী ৱেল়ে ॥ ৩৭ ॥
হোৱূনিযা নিৰ্ৱাণ । পাৱতী ৱেল়ে ॥ ৩৭ ॥
হে মাৰ্গু তৰী দোনী । পৰি একৱটতী নিদানীং ।
জৈসে সিদ্ধসাধ্যভোজনীং । তৃপ্তি একী ॥ ৩৮ ॥
জৈসে সিদ্ধসাধ্যভোজনীং । তৃপ্তি একী ॥ ৩৮ ॥
কাং পূৰ্ৱাপৰ সৰিতা । ভিন্না দিসতী পাহতাং ।
মগ সিংধূমিল়ণীং ঐক্যতা । পাৱতী শেখীং ॥ ৩৯ ॥
মগ সিংধূমিল়ণীং ঐক্যতা । পাৱতী শেখীং ॥ ৩৯ ॥
তৈসীং দোনী যে মতেং । সূচিতী একা কাৰণাতেং ।
পৰী উপাস্তি তে যোগ্যতে – । আধীন অসে ॥ ৪০ ॥
পৰী উপাস্তি তে যোগ্যতে – । আধীন অসে ॥ ৪০ ॥
দেখেং উত্প্লৱনাসৰিসা । পক্ষী ফল়াসি ঝোংবে জৈসা ।
সাংগেং নৰু কেৱীং তৈসা । পাৱে ৱেগাং ॥ ৪১ ॥
সাংগেং নৰু কেৱীং তৈসা । পাৱে ৱেগাং ॥ ৪১ ॥
তো হল়ূহল়ূ ঢাল়েংঢাল়েং । কেতুকেনি একে ৱেল়ে ।
মাৰ্গাচেনি বল়েং । নিশ্চিত ঠাকী ॥ ৪২ ॥
মাৰ্গাচেনি বল়েং । নিশ্চিত ঠাকী ॥ ৪২ ॥
তৈসেং দেখ পাং ৱিহংগমমতেং । অধিষ্ঠূনি জ্ঞানাতেং ।
সাংখ্য সদ্য মোক্ষাতেং । আকল়িতী ॥ ৪৩ ॥
সাংখ্য সদ্য মোক্ষাতেং । আকল়িতী ॥ ৪৩ ॥
যেৰ যোগিযে কৰ্মাধাৰেং । ৱিহিতেংচি নিজাচাৰেং ।
পূৰ্ণতা অৱসৰেং । পাৱতেং হোতী ॥ ৪৪ ॥
পূৰ্ণতা অৱসৰেং । পাৱতেং হোতী ॥ ৪৪ ॥
ন কৰ্মণামনাৰভান্ নৈষ্কৰ্ম্যং পুৰুষোঽশ্নুতে ।
ন চ সংন্যসনাদেৱ সিদ্ধিং সমাধিগচ্ছতি ॥ ৪ ॥
ন চ সংন্যসনাদেৱ সিদ্ধিং সমাধিগচ্ছতি ॥ ৪ ॥
ৱাংচোনি কৰ্মাৰংভ উচিত । ন কৰিতাংচি সিদ্ধৱত ।
কৰ্মহীনা নিশ্চিত । হোঈজেনা ॥ ৪৫ ॥
কৰ্মহীনা নিশ্চিত । হোঈজেনা ॥ ৪৫ ॥
কাং প্ৰাপ্তকৰ্ম সাংডিজে । যেতুলেনি নৈষ্কৰ্ম্যা হোঈজে ।
হেং অৰ্জুনা ৱাযাং বোলিজে । মূৰ্খপণেং ॥ ৪৬ ॥
হেং অৰ্জুনা ৱাযাং বোলিজে । মূৰ্খপণেং ॥ ৪৬ ॥
সাংগেং পৈলতীৰা জাৱেং । ঐসেং ৱ্যসন কাং জেথ পাৱে ।
তেথ নাৱেতেং ত্যজাৱেং । ঘডে কেৱীং ॥ ৪৭ ॥
তেথ নাৱেতেং ত্যজাৱেং । ঘডে কেৱীং ॥ ৪৭ ॥
না তৰী তৃপ্তি ইচ্ছিজে । তৰী কৈসেনি পাকু ন কীজে ।
কীং সিদ্ধুহী ন সেৱিজে । কেৱীং সাংগেং ॥ ৪৮ ॥
কীং সিদ্ধুহী ন সেৱিজে । কেৱীং সাংগেং ॥ ৪৮ ॥
জংৱ নিৰাৰ্ততা নাহীং । তংৱ ৱ্যাপাৰু অসে পাহীং ।
মগ সংতুষ্টীচাং ঠাযীং । কুংঠে সহজেং ॥ ৪৯ ॥
মগ সংতুষ্টীচাং ঠাযীং । কুংঠে সহজেং ॥ ৪৯ ॥
ম্হণোনি আইকেং পাৰ্থা । জযা নৈষ্কৰ্ম্যপদীং আস্থা ।
তযা উচিত কৰ্ম সৰ্ৱথা । ত্যাজ্য নোহে ॥ ৫০ ॥
তযা উচিত কৰ্ম সৰ্ৱথা । ত্যাজ্য নোহে ॥ ৫০ ॥
আণি আপুলালিযা চাডে । আপাদিলে হে মাংডে ।
কীং ত্যজিলেং হেং কৰ্ম সাংডে । ঐসেং আহে ॥ ৫১ ॥
কীং ত্যজিলেং হেং কৰ্ম সাংডে । ঐসেং আহে ॥ ৫১ ॥
হেং ৱাযাচি সৈৰা বোলিজে । উকলু তৰী দেখোং পাহিজে ।
পৰী ত্যজিতাং কৰ্ম ন ত্যজে । নিভ্ৰাংত মানী ॥ ৫২ ॥
পৰী ত্যজিতাং কৰ্ম ন ত্যজে । নিভ্ৰাংত মানী ॥ ৫২ ॥
ন হি কশ্চিত্ ক্ষণমপি জাতু তিষ্ঠত্যকৰ্মকৃত্ ।
কাৰ্যতে হ্যৱশঃ কৰ্ম সৰ্ৱঃ প্ৰকৃতিজৈগুণৈঃ ॥ ৫ ॥
কাৰ্যতে হ্যৱশঃ কৰ্ম সৰ্ৱঃ প্ৰকৃতিজৈগুণৈঃ ॥ ৫ ॥
জংৱ প্ৰকৃতীচেং অধিষ্ঠান । তংৱ সাংডী মাংডী হেং অজ্ঞান ।
জি চেষ্টা গুণাধীন । আপৈসী অসে ॥ ৫৩ ॥
জি চেষ্টা গুণাধীন । আপৈসী অসে ॥ ৫৩ ॥
দেখেং ৱিহিত কৰ্ম জেতুলেং । তেং সল়েং জৰী ৱোসংডিলেং ।
তৰী স্ৱভাৱ কায নিমালে । ইংদ্ৰিযাংচে ॥ ৫৪ ॥
তৰী স্ৱভাৱ কায নিমালে । ইংদ্ৰিযাংচে ॥ ৫৪ ॥
সাংগে শ্ৰৱণীং ঐকাৱেং ঠেলেং । কী নেত্ৰীচে তেজ গেলেং ।
হেং নাসাৰংধ্ৰ বুঝালেং । পৰিমল়ু নেঘে ॥ ৫৫ ॥
হেং নাসাৰংধ্ৰ বুঝালেং । পৰিমল়ু নেঘে ॥ ৫৫ ॥
না তৰী প্ৰাণাপানগতি । কী নিৰ্ৱিকল্প জাহলী মতি ।
কী ক্ষুধাতৃষাদি আৰ্তি । খুংটলিযা ॥ ৫৬ ॥
কী ক্ষুধাতৃষাদি আৰ্তি । খুংটলিযা ॥ ৫৬ ॥
হে স্ৱপ্নাৱবোধু ঠেলে । কীং চৰণ চালো ৱিসৰলে ।
হে অসো কায নিমালে । জন্মমৃত্যূ ॥ ৫৭ ॥
হে অসো কায নিমালে । জন্মমৃত্যূ ॥ ৫৭ ॥
হেং ন ঠকেচি জৰী কাংহী । তৰী সাংডিলে তেং কাযী ।
ম্হণোনি কৰ্মত্যাগু নাহী । প্ৰকৃতিমংতাং ॥ ৫৮ ॥
ম্হণোনি কৰ্মত্যাগু নাহী । প্ৰকৃতিমংতাং ॥ ৫৮ ॥
কৰ্ম পৰাধীনপণে । নিপজতসে প্ৰকৃতিগুণেং ।
যেৰীং ধৰীং মোকলীং অংতঃকৰণেং । ৱাহিজে ৱাযাং ॥ ৫৯ ॥
যেৰীং ধৰীং মোকলীং অংতঃকৰণেং । ৱাহিজে ৱাযাং ॥ ৫৯ ॥
দেখেং ৰথীং আৰূঢিজে । মগ নিশ্চল়া বৈসিজে ।
মগ চল়া হোঊনি হিংডিজে । পৰতংত্ৰা ॥ ৬০ ॥
মগ চল়া হোঊনি হিংডিজে । পৰতংত্ৰা ॥ ৬০ ॥
কাং উচলিলেং ৱাযুৱশেং । চল়েং শুষ্ক পত্ৰ জৈসেং ।
নিচেষ্ট আকাশে । পৰিভ্ৰমে ॥ ৬১ ॥
নিচেষ্ট আকাশে । পৰিভ্ৰমে ॥ ৬১ ॥
তৈসেং প্ৰকৃতিআধাৰেং । কৰ্মেংদ্ৰিযৱিকাৰেং ।
মিষ্কৰ্ম্যুহী ৱ্যাপাৰে । নিৰংতৰ ॥ ৬২ ॥
মিষ্কৰ্ম্যুহী ৱ্যাপাৰে । নিৰংতৰ ॥ ৬২ ॥
ম্হণঊনি সংগু জংৱ প্ৰকৃতিচা । তংৱ ত্যাগু ন ঘডে কৰ্মাচা ।
ঐসিযাহি কৰূং ম্হণতী তযাংচা । আগ্ৰহোচি উৰেং ॥ ৬৩ ॥
ঐসিযাহি কৰূং ম্হণতী তযাংচা । আগ্ৰহোচি উৰেং ॥ ৬৩ ॥
কৰ্মেংদ্ৰিযাণি সংযম্য য আস্তে মনসা স্মৰন্ ।
ইংদ্ৰিযাৰ্থান্ ৱিমূঢাত্মা মিথ্যাচাৰঃ স উচযতে ॥ ৬ ॥
ইংদ্ৰিযাৰ্থান্ ৱিমূঢাত্মা মিথ্যাচাৰঃ স উচযতে ॥ ৬ ॥
জে উচিত কৰ্ম সাংডিতী । মগ নৈষ্কৰ্ম্য হোঊং পাহতী ।
পৰী কৰ্মেংদ্ৰিযপ্ৰৱৃত্তী । নিৰোধূনি ॥ ৬৪ ॥
পৰী কৰ্মেংদ্ৰিযপ্ৰৱৃত্তী । নিৰোধূনি ॥ ৬৪ ॥
তযাং কৰ্মত্যাগু ন ঘডে । জেং কৰ্তৱ্য মনীং সাপডে ।
ৱৰী নটতী তেং ফুডে । দৰিদ্ৰ জাণ ॥ ৬৫ ॥
ৱৰী নটতী তেং ফুডে । দৰিদ্ৰ জাণ ॥ ৬৫ ॥
ঐসে তে পাৰ্থা । ৱিষযাসক্ত সৰ্ৱথা ।
ৱোল়খাৱে তত্ৱতা । যেথ ভ্ৰাংতি নাহীং ॥ ৬৬ ॥
ৱোল়খাৱে তত্ৱতা । যেথ ভ্ৰাংতি নাহীং ॥ ৬৬ ॥
আতাং দেঈ অৱধান । প্ৰসংগে তুজ সাংগেন ।
যা নৈৰাশ্যাচে চিন্হ । ধনুৰ্ধৰা ॥ ৬৭ ॥
যা নৈৰাশ্যাচে চিন্হ । ধনুৰ্ধৰা ॥ ৬৭ ॥
যস্তিত্ৱংদ্ৰিযাণি মনসা নিযম্যাৰভতেঽৰ্জুন ।
কৰ্মেন্দ্ৰিযৈঃ কৰ্মযোগমসক্তঃ ন ৱিশিষ্যতে ॥ ৭ ॥
কৰ্মেন্দ্ৰিযৈঃ কৰ্মযোগমসক্তঃ ন ৱিশিষ্যতে ॥ ৭ ॥
জো অংতৰী দৃঢু । পৰমাত্মৰূপীং গূঢু ।
বাহ্য তৰী ৰূঢু । লৌকিক জৈসা ॥ ৬৮ ॥
বাহ্য তৰী ৰূঢু । লৌকিক জৈসা ॥ ৬৮ ॥
তো ইংদ্ৰিযাং আজ্ঞা ন কৰী । ৱিষযাংচে ভয ন ধৰী ।
প্ৰাপ্ত কৰ্ম ন অৱ্হেৰী । উচিত জেং জেং ॥ ৬৯ ॥
প্ৰাপ্ত কৰ্ম ন অৱ্হেৰী । উচিত জেং জেং ॥ ৬৯ ॥
তো কৰ্মেংদ্ৰিযেং কৰ্মী । ৰাহাটতাং তৰী ন নিযমী ।
পৰী তেথিচেনি উৰ্মী । ঝাংকোল়েনা ॥ ৭০ ॥
পৰী তেথিচেনি উৰ্মী । ঝাংকোল়েনা ॥ ৭০ ॥
তো কামনামাত্ৰেং ন ঘেপে । মোহমল়েং ন লিংপে ।
জৈসে জল়ীং জল়েং ন শিংপেং । পদ্মপত্ৰ ॥ ৭১ ॥
জৈসে জল়ীং জল়েং ন শিংপেং । পদ্মপত্ৰ ॥ ৭১ ॥
তৈসা সংসৰ্গামাজি অসে । সকল়াংসাৰিখা দিসে ।
জৈসেং তোযসংগে আভাসে । ভানুবিংব ॥ ৭২ ॥
জৈসেং তোযসংগে আভাসে । ভানুবিংব ॥ ৭২ ॥
তৈসা সামন্যত্ৱেং পাহিজে । তৰী সাধাৰণুচি দেখিজে ।
যেৰৱীং নিৰ্ধাৰিতাং নেণিজে । সোয জযাচী ॥ ৭৩ ॥
যেৰৱীং নিৰ্ধাৰিতাং নেণিজে । সোয জযাচী ॥ ৭৩ ॥
ঐসাং চিন্হীং চিন্হিতু । দেখসী তোচি তৰী মুক্তু ।
আশাপাশৰহিতু । ৱোল়খ পাং ॥ ৭৪ ॥
আশাপাশৰহিতু । ৱোল়খ পাং ॥ ৭৪ ॥
অৰ্জুনা তোচি যোগী । ৱিশেষিজে জো জগীং ।
ম্হণোনি ঐসা হোয যালাগীং । ম্হণিপে তূংতে ॥ ৭৫ ॥
ম্হণোনি ঐসা হোয যালাগীং । ম্হণিপে তূংতে ॥ ৭৫ ॥
তূং মানসা নিযমু কৰীং । নিশ্চল়ু হোয অংতৰী ।
মগ কৰ্মেংদ্ৰিযেং হীং ৱ্যাপাৰীং । ৱৰ্ততু সুখেং ॥ ৭৬ ॥
মগ কৰ্মেংদ্ৰিযেং হীং ৱ্যাপাৰীং । ৱৰ্ততু সুখেং ॥ ৭৬ ॥
নিযতং কুৰু কৰ্ম ত্ৱং জ্যাযো হ্যকৰ্মণঃ ।
শৰীৰযাত্ৰাপি চ তে ন প্ৰসিধ্যেদকৰ্মণঃ ॥ ৮ ॥
শৰীৰযাত্ৰাপি চ তে ন প্ৰসিধ্যেদকৰ্মণঃ ॥ ৮ ॥
ম্হণশী নৈষ্কৰ্ম্য হোআৱেং । তৰী এথ তেং ন সংভৱে ।
আণি নিষিদ্ধ কেৱীং ৰাহাটাৱেং । ৱিচাৰী পাং ॥ ৭৭ ॥
আণি নিষিদ্ধ কেৱীং ৰাহাটাৱেং । ৱিচাৰী পাং ॥ ৭৭ ॥
ম্হণোনি জেং জেং উচিত । আণি অৱসৰেংকৰূন প্ৰাপ্ত ।
তেং কৰ্ম হেতুৰহিত । আচৰ তূং ॥ ৭৮ ॥
তেং কৰ্ম হেতুৰহিত । আচৰ তূং ॥ ৭৮ ॥
পাৰ্থা আণিকহী এক । নেণসী তূং হে কৱতিক ।
জেং ঐসেং কৰ্ম মোচক । আপৈসেং অসে ॥ ৭৯ ॥
জেং ঐসেং কৰ্ম মোচক । আপৈসেং অসে ॥ ৭৯ ॥
দেখেং অনুক্ৰমাধাৰেং । স্ৱধৰ্মু জো আচৰে ।
তো মোক্ষু তেণেং ৱ্যাপাৰেং । নিশ্চিত পাৱে ॥ ৮০ ॥
তো মোক্ষু তেণেং ৱ্যাপাৰেং । নিশ্চিত পাৱে ॥ ৮০ ॥
যজ্ঞাৰ্থাত্ কৰ্মণোঽন্যত্ৰ লোকোঽযং কৰ্মবংধনঃ ।
তদৰ্থে কৰ্ম কৌংতেয মুক্তসঙগঃ সমাচৰঃ ॥ ৯ ॥
তদৰ্থে কৰ্ম কৌংতেয মুক্তসঙগঃ সমাচৰঃ ॥ ৯ ॥
স্ৱধৰ্মু জো বাপা । তোচি নিত্যযজ্ঞু জাণ পাং ।
ম্হণোনি ৱৰ্ততাং তেথ পাপা । সংচাৰু নাহীং ॥ ৮১ ॥
ম্হণোনি ৱৰ্ততাং তেথ পাপা । সংচাৰু নাহীং ॥ ৮১ ॥
হা নিজধৰ্মু জৈং সাংডে । কুকৰ্মী ৰতি ঘডে ।
তৈংচি বংধু পডে । সংসাৰিকু ॥ ৮২ ॥
তৈংচি বংধু পডে । সংসাৰিকু ॥ ৮২ ॥
ম্হণোনি স্ৱধৰ্মানুষ্ঠান । তে অখংড যজ্ঞযাজন ।
জো কৰী তযা বংধন । কহীংচ নাহীং ॥ ৮৩ ॥
জো কৰী তযা বংধন । কহীংচ নাহীং ॥ ৮৩ ॥
হা লোকু কৰ্মেং বাংধিলা । জো পৰতংত্ৰা ভুতলা ।
তো নিত্যযজ্ঞাতে চুকলা । ম্হণোনিযাং ॥ ৮৪ ॥
তো নিত্যযজ্ঞাতে চুকলা । ম্হণোনিযাং ॥ ৮৪ ॥
আতাং যেচিৱিশীং পাৰ্থা । তুজ সাংগেন একী মী কথা ।
জৈং সৃষ্ট্যাদি সংস্থা । ব্ৰহ্মেনি কেলী ॥ ৮৫ ॥
জৈং সৃষ্ট্যাদি সংস্থা । ব্ৰহ্মেনি কেলী ॥ ৮৫ ॥
সহযজ্ঞাঃ প্ৰজাঃ সৃষ্ট্ৱা পুৰোৱাচ প্ৰজাপতিঃ ।
অনেন প্ৰসৱিষ্যধ্ৱমেষ ৱোঽস্ত্ৱিষ্টকামধুক্ ॥ ১০ ॥
অনেন প্ৰসৱিষ্যধ্ৱমেষ ৱোঽস্ত্ৱিষ্টকামধুক্ ॥ ১০ ॥
তেং নিত্যযাগসহিতেং । সৃজিলীং ভূতেং সমস্তেং ।
পৰী নেণতীচি তিযে যজ্ঞাতেং । সূক্ষ্ম ম্হণঊনী ॥ ৮৬ ॥
পৰী নেণতীচি তিযে যজ্ঞাতেং । সূক্ষ্ম ম্হণঊনী ॥ ৮৬ ॥
তেং ৱেল়ীং প্ৰজীং ৱিনৱিলা ব্ৰহ্মা । দেৱা আশ্ৰযো কায এথ আম্হাং ।
তংৱ ম্হণে তো কমল়জন্মা । ভূতাংপ্ৰতি ॥ ৮৭ ॥
তংৱ ম্হণে তো কমল়জন্মা । ভূতাংপ্ৰতি ॥ ৮৭ ॥
তুম্হাং ৱৰ্ণৱিশেষৱশেং । আম্হীং হা স্ৱধৰ্মুচি ৱিহিলা অসে ।
যাতেং উপাসা মগ আপৈসে । কাম পুৰতী ॥ ৮৮ ॥
যাতেং উপাসা মগ আপৈসে । কাম পুৰতী ॥ ৮৮ ॥
তুম্হীং ৱ্ৰতেং নিযমু ন কৰাৱে । শৰীৰাতেং ন পীডাৱেং ।
দুৰী কেংহী ন ৱচাৱে । তীৰ্থাসী গা ॥ ৮৯ ॥
দুৰী কেংহী ন ৱচাৱে । তীৰ্থাসী গা ॥ ৮৯ ॥
যোগাদিক সাধনেং । সাকাংক্ষ আৰাধনেং ।
মংত্ৰযংত্ৰৱিধানেং । ঝণীং কৰা ॥ ৯০ ॥
মংত্ৰযংত্ৰৱিধানেং । ঝণীং কৰা ॥ ৯০ ॥
দেৱতাংতৰা ন ভজাৱেং । হেং সৰ্ৱথা কাংহীং ন কৰাৱে ।
তুম্হীং স্ৱধৰ্মযজ্ঞীং যজাৱেং । অনাযাসেং ॥ ৯১ ॥
তুম্হীং স্ৱধৰ্মযজ্ঞীং যজাৱেং । অনাযাসেং ॥ ৯১ ॥
অহেতুকেং চিত্তেং । অনুষ্ঠাং পাং যযাতেং ।
পতিৱ্ৰতা পতীতেং । জিযাপৰী ॥ ৯২ ॥
পতিৱ্ৰতা পতীতেং । জিযাপৰী ॥ ৯২ ॥
তৈসা স্ৱধৰ্মৰূপ মখু । হাচি সেৱ্য তুম্হাং একু ।
ঐসেং সত্যলোকনাযকু । ম্হণতা জহালা ॥ ৯৩ ॥
ঐসেং সত্যলোকনাযকু । ম্হণতা জহালা ॥ ৯৩ ॥
দেখা স্ৱধৰ্মাতেং ভজাল । তৰী কামধেনু হা হোঈল ।
মগ প্ৰজাহো ন সংডীল । তুমতেং সদা ॥ ৯৪ ॥
মগ প্ৰজাহো ন সংডীল । তুমতেং সদা ॥ ৯৪ ॥
দেৱান্ ভাৱযতানেন তে দেৱাঃ ভাৱযংতু ৱঃ ।
পৰস্পৰং ভাৱযংতঃ শ্ৰেযঃ পৰমৱাপ্স্যচ ॥ ১১ ॥
পৰস্পৰং ভাৱযংতঃ শ্ৰেযঃ পৰমৱাপ্স্যচ ॥ ১১ ॥
জেং যেণেচিকৰূনি সমস্তাং । পৰিতোষু হোঈল দেৱতাং ।
মগ তে তুম্হাং ঈপ্সীতা । অৰ্থাংতে দেতী ॥ ৯৫ ॥
মগ তে তুম্হাং ঈপ্সীতা । অৰ্থাংতে দেতী ॥ ৯৫ ॥
যা স্ৱধৰ্মপূজা পূজিতাং । দেৱতাগণাং সমস্তাং ।
যোগক্ষেমু নিশ্চিতা । কৰিতী তুমচা ॥ ৯৬ ॥
যোগক্ষেমু নিশ্চিতা । কৰিতী তুমচা ॥ ৯৬ ॥
তুম্হীং দেৱতাংতে ভজাল । দেৱ তুম্হাং তুষ্টিতীল ।
ঐসী পৰস্পৰেং ঘডেল । প্ৰীতি তেথ ॥ ৯৭ ॥
ঐসী পৰস্পৰেং ঘডেল । প্ৰীতি তেথ ॥ ৯৭ ॥
তেথ তুম্হীং জেং কৰূং ম্হণাল । তে আপৈসে সিদ্ধী জাঈল ।
ৱাংছিতহী পুৰেল । মানসীংচে ॥ ৯৮॥
ৱাংছিতহী পুৰেল । মানসীংচে ॥ ৯৮॥
ৱাচাসিদ্ধী পাৱাল । আজ্ঞাপক হোআল ।
ম্হণিযে তুমতেং মাগতীল । মহাঋদ্ধি ॥ ৯৯ ॥
ম্হণিযে তুমতেং মাগতীল । মহাঋদ্ধি ॥ ৯৯ ॥
জৈসেং ঋতুপতীংচে দ্ৱাৰ । ৱনশ্ৰী নিৰংতৰ ।
ৱোল়গে ফল়ভাৰ । লাৱণ্যেংসী ॥ ১০০॥
ৱোল়গে ফল়ভাৰ । লাৱণ্যেংসী ॥ ১০০॥
ইষ্টান্ ভোগান্ হি ৱো দেৱা দাস্যংতে যজ্ঞভাৱিতাঃ ।
তৈৰ্দত্তানপ্ৰদাযৈভ্যো যো ভুঙক্তে স্তেন এৱ সঃ ॥ ১২ ॥
তৈৰ্দত্তানপ্ৰদাযৈভ্যো যো ভুঙক্তে স্তেন এৱ সঃ ॥ ১২ ॥
তৈসেং সৰ্ৱ সুখেংসহিত । দৈৱচি মূৰ্তিমংত ।
যেঈল দেখা কাঢত । তুম্হাপাংঠী ॥ ১০১ ॥
যেঈল দেখা কাঢত । তুম্হাপাংঠী ॥ ১০১ ॥
ঐসে সমস্ত ভোগভৰিত । হোআল তুম্হী অনাৰ্ত ।
জৰী স্ৱধৰ্মৈকনিৰত । ৱৰ্তাল বাপা ॥ ১০২ ॥
জৰী স্ৱধৰ্মৈকনিৰত । ৱৰ্তাল বাপা ॥ ১০২ ॥
কাং জালিযা সকল সংপদা । জো অনুসৰেল ইংদ্ৰিযমদা ।
লুব্ধ হোঊনিযাং স্ৱাদাং । ৱিষযাংচিযা ॥ ১০৩ ॥
লুব্ধ হোঊনিযাং স্ৱাদাং । ৱিষযাংচিযা ॥ ১০৩ ॥
তিহীং যজ্ঞভাৱিকীং সুৰীং । জে হে সংপত্তি দিধলী পুৰী ।
তযাং স্ৱমাৰ্গীং সৰ্ৱেশ্ৱৰীং । ন ভজেল তো ॥ ১০৪ ॥
তযাং স্ৱমাৰ্গীং সৰ্ৱেশ্ৱৰীং । ন ভজেল তো ॥ ১০৪ ॥
অগ্নিমুখীং হৱন । ন কৰীল দেৱতাপূজন ।
প্ৰাপ্ত ৱেল়ে ভোজন । ব্ৰাহ্মণাংচে ॥ ১০৫ ॥
প্ৰাপ্ত ৱেল়ে ভোজন । ব্ৰাহ্মণাংচে ॥ ১০৫ ॥
ৱিমুখু হোঈল গুৰুভক্তী । আদৰু ন কৰীল অতিথী ।
সংতোষু নেদীল জ্ঞাতী । আপুলিযে ॥ ১০৬ ॥
সংতোষু নেদীল জ্ঞাতী । আপুলিযে ॥ ১০৬ ॥
ঐসা স্ৱধৰ্মক্ৰিযাৰহিতু । আথিলেপণে প্ৰমত্তু ।
কেৱল় ভোগাসক্তু । হোঈল জো ॥ ১০৭ ॥
কেৱল় ভোগাসক্তু । হোঈল জো ॥ ১০৭ ॥
তযা মগ অপাৱো থোৰু আহে । জেণেং তেং হাতীচে সকল় জাযে ।
দেখা প্ৰাপ্তহী ন লাহে । ভোগ ভোগূং ॥ ১০৮ ॥
দেখা প্ৰাপ্তহী ন লাহে । ভোগ ভোগূং ॥ ১০৮ ॥
জৈসেং গতাযুষীং শৰীৰীং । চৈতন্য ৱাসু ন কৰী ।
কাং নিদৈৱাচাং ঘৰীং । ন ৰাহে লক্ষ্মী ॥ ১০৯ ॥
কাং নিদৈৱাচাং ঘৰীং । ন ৰাহে লক্ষ্মী ॥ ১০৯ ॥
তৈসা স্ৱধৰ্মু জৰী লোপলা । তৰী সৰ্ৱ সুখাংচা থাৰা মোডলা।
জৈসা দীপাসৱে হৰপলা । প্ৰকাশু জায ॥ ১১০ ॥
জৈসা দীপাসৱে হৰপলা । প্ৰকাশু জায ॥ ১১০ ॥
তৈসী নিজৱৃত্তি জেথ সাংডে । তেথ স্ৱতংত্ৰতে ৱস্তী ন ঘডে ।
আইকা প্ৰজাহো হে ফুডেং । ৱিৰংচি ম্হণে ॥ ১১১ ॥
আইকা প্ৰজাহো হে ফুডেং । ৱিৰংচি ম্হণে ॥ ১১১ ॥
ম্হণঊনি স্ৱধৰ্মু জো সাংডীল । তযাতেং কাল়ু দংডীল ।
চোৰু ম্হণূনি হৰীল । সৰ্ৱস্ৱ তযাংচে ॥ ১১২ ॥
চোৰু ম্হণূনি হৰীল । সৰ্ৱস্ৱ তযাংচে ॥ ১১২ ॥
মগ সকল় দোষ ভংৱতে । গিংৱসোনি ঘেতী তযাতেং ।
ৰাত্ৰিসমযীং স্মশানাতেং । ভূতেং জৈশী ॥ ১১৩ ॥
ৰাত্ৰিসমযীং স্মশানাতেং । ভূতেং জৈশী ॥ ১১৩ ॥
তৈশী ত্ৰিভুৱনীংচী দুঃখে । আণি নানাৱিধ পাতকেং ।
দৈন্যজাত তিতুকেং । তেথেংচি ৱসে ॥ ১১৪ ॥
দৈন্যজাত তিতুকেং । তেথেংচি ৱসে ॥ ১১৪ ॥
ঐসেং হোয তযা উন্মত্তা । মগ ন সুটে বাপাং ৰুদতাং ।
পৰী কল্পাংতীহীং সৰ্ৱথা । প্ৰাণিগণ হো ॥ ১১৫ ॥
পৰী কল্পাংতীহীং সৰ্ৱথা । প্ৰাণিগণ হো ॥ ১১৫ ॥
ম্হণোনি নিজৱৃত্তি হে ন সংডাৱী । ইংদ্ৰিযে বৰল়োং নেদাৱীং ।
ঐসেং প্ৰজাংতে শিকৱী । চতুৰাননু ॥ ১১৬ ॥
ঐসেং প্ৰজাংতে শিকৱী । চতুৰাননু ॥ ১১৬ ॥
জৈসেং জল়চৰাং জল় সাংডে । আণি তত্ক্ষণীং মৰণ মাংডে ।
হা স্ৱধৰ্মু তেণেং পাডেং । ৱিসংবোং নযে ॥ ১১৭ ॥
হা স্ৱধৰ্মু তেণেং পাডেং । ৱিসংবোং নযে ॥ ১১৭ ॥
ম্হণোনি তুম্হী সমস্তীং । আপুলালিযা কৰ্মীং উচিতীং ।
নিৰত ৱ্হাৱেং পুঢতপুঢতী । ম্হণিপত অসে ॥ ১১৮ ॥
নিৰত ৱ্হাৱেং পুঢতপুঢতী । ম্হণিপত অসে ॥ ১১৮ ॥
যজ্ঞশিষ্টাশিনঃ সন্তো মুচ্যতে সৰ্ৱকিল্বিষৈঃ ।
ভুঙজতে তে ত্ৱঘং পাপা যে পচংত্যাত্মকাৰণাত্ ॥ ১৩ ॥
ভুঙজতে তে ত্ৱঘং পাপা যে পচংত্যাত্মকাৰণাত্ ॥ ১৩ ॥
দেখা ৱিহিত ক্ৰিযৱিধী । নিৰ্হেতুকা বুদ্ধী ।
জো অসতিযে সমৃদ্ধী । ৱিনিযোগু কৰী ॥ ১১৯ ॥
জো অসতিযে সমৃদ্ধী । ৱিনিযোগু কৰী ॥ ১১৯ ॥
গুৰু গোত্ৰ অগ্নি পূজী । অৱসৰীং ভজে দ্ৱিজীং ।
নিমিতাদিকীং যজী । পিতৰোদ্দেশ ॥ ১২০ ॥
নিমিতাদিকীং যজী । পিতৰোদ্দেশ ॥ ১২০ ॥
যা যজ্ঞক্ৰিযা উচিতা । যজ্ঞেশীং হৱন কৰিতাং ।
হুতশেষ স্ৱভাৱতঃ । উৰে জেং জেং ॥ ১২১ ॥
হুতশেষ স্ৱভাৱতঃ । উৰে জেং জেং ॥ ১২১ ॥
তেং সুখে আপুলাং ঘৰীং । কুটুংবেসীং ভোজন কৰী ।
কীং ভোগ্যচি তেং নিৱাৰী । কল্মষাতেং ॥ ১২২ ॥
কীং ভোগ্যচি তেং নিৱাৰী । কল্মষাতেং ॥ ১২২ ॥
তেং যজ্ঞাৱশিষ্ট ভোগী । ম্হণোনি সাংডিজে তো অধীং ।
জযাপৰী মহাৰোগীং । অমৃতসিদ্ধী ॥ ১২৩ ॥
জযাপৰী মহাৰোগীং । অমৃতসিদ্ধী ॥ ১২৩ ॥
কাং তত্ৱনিষ্ঠু জৈসা । নাগৱে ভ্ৰাংতিলেশা ।
তো শেষভোগী তৈসা । নাকল়ে দোষা ॥ ১২৪ ॥
তো শেষভোগী তৈসা । নাকল়ে দোষা ॥ ১২৪ ॥
ম্হণোনি স্ৱধৰ্মেং জেং অৰ্জেং । তেং স্ৱধৰ্মেচি ৱিনিযোগিজে ।
মগ উৰে তেং ভোগিজে । সংতোষেংসীং ॥ ১২৫ ॥
মগ উৰে তেং ভোগিজে । সংতোষেংসীং ॥ ১২৫ ॥
হেং ৱাংচূনি পাৰ্থা । ৰাহাটোং নযে অন্যথা ।
ঐসী আদ্য হী কথা । মুৰাৰী সাংগে ॥ ১২৬ ॥
ঐসী আদ্য হী কথা । মুৰাৰী সাংগে ॥ ১২৬ ॥
জেং দেহচি আপণপেং মানিতি । আণি ৱিষযাংতে ভোগ্য ম্হণতী ।
যাপৰতেং ন স্মৰতী । আণিক কাংহী ॥ ১২৭ ॥
যাপৰতেং ন স্মৰতী । আণিক কাংহী ॥ ১২৭ ॥
হে যজ্ঞোপকৰণ সকল় । নেণসাংতে বৰল় ।
অহংবুদ্ধী কেৱল় । ভোগূং পাহতী ॥ ১২৮ ॥
অহংবুদ্ধী কেৱল় । ভোগূং পাহতী ॥ ১২৮ ॥
ইংদ্ৰিযৰুচীসাৰখে । কৰৱিতী পাক নিকে ।
তে পাপিযে পাতকেং । সেৱিতী জাণ ॥ ১২৯ ॥
তে পাপিযে পাতকেং । সেৱিতী জাণ ॥ ১২৯ ॥
জে সংপত্তিজাত আঘৱেং । হে হৱনদ্ৰৱ্য মানাৱেং ।
মগ স্ৱধৰ্মযজ্ঞেং অৰ্পাৱেং । আদিপুৰুষী ॥ ১৩০ ॥
মগ স্ৱধৰ্মযজ্ঞেং অৰ্পাৱেং । আদিপুৰুষী ॥ ১৩০ ॥
হেং সাংডোনিযা মূৰ্খ । আপণপেযাংলাগীং দেখ ।
নিপজৱিতী পাক । নানাৱিধ ॥ ১৩১ ॥
নিপজৱিতী পাক । নানাৱিধ ॥ ১৩১ ॥
জিহীং যজ্ঞু সিদ্ধী জাযে । পৰেশা তোষু হোযে ।
তেং হেং সামান্য অন্ন ন হোযে । ম্হণোনিযাং ॥ ১৩২ ॥
তেং হেং সামান্য অন্ন ন হোযে । ম্হণোনিযাং ॥ ১৩২ ॥
হেং ন ম্হণাৱেং সাধাৰণ । অন্ন ব্ৰহ্মৰূপ জাণ ।
জে জীৱনহেতু কাৰণ । ৱিশ্ৱা যযা ॥ ১৩৩ ॥
জে জীৱনহেতু কাৰণ । ৱিশ্ৱা যযা ॥ ১৩৩ ॥
অন্নাদ্ ভৱন্তি ভূতানি পৰ্জন্যাদন্নস্সংভৱঃ ।
যজ্ঞাদ্ ভৱতি পৰ্জন্যো যজ্ঞঃ কৰ্মসমুদ্ভৱঃ ॥ ১৪ ॥
যজ্ঞাদ্ ভৱতি পৰ্জন্যো যজ্ঞঃ কৰ্মসমুদ্ভৱঃ ॥ ১৪ ॥
অন্নস্তৱ ভূতেং । প্ৰৰোহ পাৱতি সমস্তেং ।
মগ ৱৰিষু যা অন্নাতে । সৰ্ৱত্ৰ প্ৰসৱে ॥ ১৩৪ ॥
মগ ৱৰিষু যা অন্নাতে । সৰ্ৱত্ৰ প্ৰসৱে ॥ ১৩৪ ॥
ত্যা পৰ্জন্যা যজ্ঞীং জন্ম । যজ্ঞাতে প্ৰগটী কৰ্ম ।
কৰ্মাসি আদি ব্ৰহ্ম । ৱেদৰূপ ॥ ১৩৫ ॥
কৰ্মাসি আদি ব্ৰহ্ম । ৱেদৰূপ ॥ ১৩৫ ॥
কৰ্ম ব্ৰহ্মোদ্বভৱং ৱিদ্ধি ব্ৰহ্মাক্ষৰসমুদ্ভৱং ।
তস্মাত্ সৰ্ৱগতং ব্ৰহ্ম নিত্যং যজ্ঞে প্ৰতিষ্ঠিতং ॥ ১৫ ॥
তস্মাত্ সৰ্ৱগতং ব্ৰহ্ম নিত্যং যজ্ঞে প্ৰতিষ্ঠিতং ॥ ১৫ ॥
মগ ৱেদাংতে পৰাপৰ । প্ৰসৱতসে অক্ষৰ ।
ম্হণঊনি হে চৰাচৰ । ব্ৰহ্মবদ্ধ ॥ ১৩৬ ॥
ম্হণঊনি হে চৰাচৰ । ব্ৰহ্মবদ্ধ ॥ ১৩৬ ॥
পৰী কৰ্মাচিযে মূৰ্তি । যজ্ঞীং অধিৱাসু শ্ৰুতী ।
ঐকেং সুভদ্ৰাপতী । অখংড গা ॥ ১৩৭ ॥
ঐকেং সুভদ্ৰাপতী । অখংড গা ॥ ১৩৭ ॥
এৱং প্ৰৱৰ্তিতং চক্ৰং নানুৱৰ্তযতীহ যঃ ।
অঘাযুৰিংদ্ৰিযাৰামো মোঘং পাৰ্থ স জীৱতী ॥ ১৬ ॥
অঘাযুৰিংদ্ৰিযাৰামো মোঘং পাৰ্থ স জীৱতী ॥ ১৬ ॥
ঐশীং আদি হে পৰংপৰা । সংক্ষেপে তুজ ধনুৰ্ধৰা ।
সাংগিতলী যা অধ্ৱৰা । লাগৌনিযাং ॥ ১৩৮ ॥
সাংগিতলী যা অধ্ৱৰা । লাগৌনিযাং ॥ ১৩৮ ॥
ম্হণূন সমূল় হা উচিতু । স্ৱধৰ্মৰূপ ক্ৰতু ।
নানুষ্ঠী জো মত্তু । লোকীং ইযে ॥ ১৩৯ ॥
নানুষ্ঠী জো মত্তু । লোকীং ইযে ॥ ১৩৯ ॥
তো পাতকাংচী ৰাশী । জাণ ভাৰ ভূমীসী ॥
জো কুকৰ্মেং ইংদ্ৰিযাংসী । উপেগা গেলা ॥ ১৪০ ॥
তেং জন্ম কৰ্ম সকল় । অৰ্জুনা অতি নিষ্ফল় ।
জৈসে কাং অভ্ৰপটল় । অকাল়ীংচে ॥ ১৪১ ॥
জৈসে কাং অভ্ৰপটল় । অকাল়ীংচে ॥ ১৪১ ॥
কাং গল়া স্তন অজেচে । তৈসেং জিযালেং দেখেং তযাচেং ।
জযা অনুষ্ঠান স্ৱধৰ্মাচেং । ঘডেচিনা ॥ ১৪২ ॥
জযা অনুষ্ঠান স্ৱধৰ্মাচেং । ঘডেচিনা ॥ ১৪২ ॥
ম্হণোনি ঐকেং পাংডৱা । হা স্ৱধৰ্মু কৱণে ন সংডাৱা ।
সৰ্ৱভাৱেং ভজাৱা । হাচি একু ॥ ১৪৩ ॥
সৰ্ৱভাৱেং ভজাৱা । হাচি একু ॥ ১৪৩ ॥
হাং গা শৰীৰ জৰী জাহলেং । তৰী কৰ্তৱ্য ৱোঘেং আলে ।
মগ উচিত কাং আপুলে । ৱোসংডাৱে ॥ ১৪৪ ॥
মগ উচিত কাং আপুলে । ৱোসংডাৱে ॥ ১৪৪ ॥
পৰিস পাং সৱ্যসাচী । মূৰ্তী লাহোনি দেহাচি ।
খংতী কৰিতী কৰ্মাচী । তে গাৱংঢে গা ॥ ১৪৫ ॥
খংতী কৰিতী কৰ্মাচী । তে গাৱংঢে গা ॥ ১৪৫ ॥
যস্ত্ৱাত্মৰতিৰেৱ স্যাদাত্মতৃপ্তশ্চ মানৱঃ ।
আত্মন্যেৱ চ সংতুষ্টস্তস্য কাৰ্য ন ৱিদ্যতে ॥ ১৭ ॥
আত্মন্যেৱ চ সংতুষ্টস্তস্য কাৰ্য ন ৱিদ্যতে ॥ ১৭ ॥
দেখেং অসতেনি দেহকৰ্মেং । এথ তোচি একু ন লিংপে কৰ্মেং ।
জো অখংডিত ৰমে । আপণপাংচি ॥ ১৪৬ ॥
জো অখংডিত ৰমে । আপণপাংচি ॥ ১৪৬ ॥
জে তো আত্মবোধেং তোষলা । তৰী কৃতকাৰ্যু দেখেং জাহলা ।
ম্হণোনি সহজে সাংডৱলা । কৰ্মসংগু ॥ ১৪৭ ॥
ম্হণোনি সহজে সাংডৱলা । কৰ্মসংগু ॥ ১৪৭ ॥
নৈৱ তস্য কৃতেনাৰ্থো মাকৃতেনেহ কশ্চন ।
ন চাস্য সৰ্ৱভূতেষু কশ্চিদৰ্থৱ্যপাশ্ৰযঃ ॥ ১৮ ॥
ন চাস্য সৰ্ৱভূতেষু কশ্চিদৰ্থৱ্যপাশ্ৰযঃ ॥ ১৮ ॥
তৃপ্তী ঝালিযা জৈসীং । সাধনে সৰতী আপৈসীং ।
দেখেং আত্মতুষ্টীং তৈসীং । কৰ্মে নাহী ॥ ১৪৮ ॥
দেখেং আত্মতুষ্টীং তৈসীং । কৰ্মে নাহী ॥ ১৪৮ ॥
তস্মাদসক্তঃ সততং কাৰ্য কৰ্ম সমাচৰ ।
অসক্তো হ্যাচৰন্ কৰ্ম পমাপ্নোতি পুৰূষঃ ॥ ১৯ ॥
অসক্তো হ্যাচৰন্ কৰ্ম পমাপ্নোতি পুৰূষঃ ॥ ১৯ ॥
ম্হণঊনি তূং নিযতু । সকল় কামৰহিতু ।
হোঊনিযাং উচিতু । স্ৱধৰ্মেং ৰহাটেং ॥ ১৫০ ॥
হোঊনিযাং উচিতু । স্ৱধৰ্মেং ৰহাটেং ॥ ১৫০ ॥
জে স্ৱকৰ্মে নিষ্কামতা । অনুসৰলে পাৰ্থা ।
কৈৱল্য পৰ তত্ৱতাং । পাতলে জগী ॥ ১৫১ ॥
কৈৱল্য পৰ তত্ৱতাং । পাতলে জগী ॥ ১৫১ ॥
কৰ্মণৈৱ হি সংসিদ্ধীমাস্থিতা জনকাদযঃ ।
লোকসংগ্ৰহমেৱাপি সংপশ্যন্ কৰ্তুমৰ্হসি ॥ ২০ ॥
লোকসংগ্ৰহমেৱাপি সংপশ্যন্ কৰ্তুমৰ্হসি ॥ ২০ ॥
দেখেং পাং জনকাদিক । কৰ্মজাত অশেখ ।
ন সাংডিতা মোক্ষসুখ । পাৱতে জাহলে ॥ ১৫২ ॥
ন সাংডিতা মোক্ষসুখ । পাৱতে জাহলে ॥ ১৫২ ॥
যাকাৰণে পাৰ্থা । হোআৱী কৰ্মীং আস্থা ।
হে আণিকাহী একা অৰ্থা । উপকাৰেল ॥ ১৫৩ ॥
হে আণিকাহী একা অৰ্থা । উপকাৰেল ॥ ১৫৩ ॥
জে আচৰতা আপণপেযাং । দেখী লাগেল লোকা যযা ।
তৰী চুকেল হা অপাযা । প্ৰসংগেচি । ১৫৪ ॥
তৰী চুকেল হা অপাযা । প্ৰসংগেচি । ১৫৪ ॥
দেখেং প্ৰাপ্তাৰ্থ জাহলে । জে নিষ্কামতা পাৱলে ।
তযাহী কৰ্তৱ্য অসে উৰলেং । লোকাংলাগীং ॥ ১৫৫ ॥
তযাহী কৰ্তৱ্য অসে উৰলেং । লোকাংলাগীং ॥ ১৫৫ ॥
মাৰ্গীং অংধাসৰিসা । পুঢে দেখণাহী চালে জৈসা ।
অজ্ঞানা প্ৰকটাৱা ধৰ্মু তৈসা । আচৰোনি ॥ ১৫৬ ॥
অজ্ঞানা প্ৰকটাৱা ধৰ্মু তৈসা । আচৰোনি ॥ ১৫৬ ॥
হাং গা ঐসেং জৰী ন কীজে । তৰী অজ্ঞানাং কায ৱোজে ।
তিহীং কৱণেপৰী জাণিজে । মাৰ্গাংতে যা ॥ ১৫৭ ॥
তিহীং কৱণেপৰী জাণিজে । মাৰ্গাংতে যা ॥ ১৫৭ ॥
যদ্ যদাচৰতি শ্ৰেষ্ঠস্তত্তদেৱেতৰো জনঃ ।
স যত্ প্ৰমাণং কুৰুতে লোকস্তদনুৱৰ্ততে ॥ ২১ ॥
স যত্ প্ৰমাণং কুৰুতে লোকস্তদনুৱৰ্ততে ॥ ২১ ॥
এথ ৱডীল জেং জেং কৰিতী । তযা নাম ধৰ্মু ঠেৱিতী ।
তেংচি যেৰ অনুষ্ঠিতী । সামান্য সকল় ॥ ১৫৮ ॥
তেংচি যেৰ অনুষ্ঠিতী । সামান্য সকল় ॥ ১৫৮ ॥
হেং ঐসেং অসে স্ৱভাৱেং । ম্হণোনি কৰ্ম ন সংডাৱে ।
ৱিশেষেং আচৰাৱেং । লাগে সংতী ॥ ১৫৯ ॥
ৱিশেষেং আচৰাৱেং । লাগে সংতী ॥ ১৫৯ ॥
ন মে পাৰ্থস্তি কৰ্তৱ্যং ত্ৰিষু লোকেষু কিংচন ।
নানৱাপ্তমৱাপ্তৱ্যং ৱৰ্ত এৱ চ কৰ্মণি ॥ ২২ ॥
নানৱাপ্তমৱাপ্তৱ্যং ৱৰ্ত এৱ চ কৰ্মণি ॥ ২২ ॥
আতা আণিকাচিযা গোঠী । তুজ সাংগো কায কিৰীটী ।
দেখেং মীচি ইযে ৰাহাটী । ৱৰ্তত অসে ॥ ১৬০ ॥
দেখেং মীচি ইযে ৰাহাটী । ৱৰ্তত অসে ॥ ১৬০ ॥
কায সাংকডে কাংহী মাতেং । কীং কৱণেং একেং আৰ্তেং ।
আচৰেং মী ধৰ্মাতেং । ম্হণসী জৰী ॥ ১৬১ ॥
আচৰেং মী ধৰ্মাতেং । ম্হণসী জৰী ॥ ১৬১ ॥
তৰী পুৰতেপণালাগী । আণিকু দুসৰা নাহীং জগীং ।
ঐসী সামুগ্ৰী মাঝাং অংগী । জাণসী তূং ॥ ১৬২ ॥
ঐসী সামুগ্ৰী মাঝাং অংগী । জাণসী তূং ॥ ১৬২ ॥
মৃত গুৰূপুত্ৰ আণিলা । তো তুৱাং পৱাডা দেখিলা ।
তোহী মী উগলা । কৰ্মীং ৱৰ্তে ॥ ১৬৩ ॥
তোহী মী উগলা । কৰ্মীং ৱৰ্তে ॥ ১৬৩ ॥
যদি হ্যহং ন ৱৰ্তেযং জাতু কৰ্মণ্যতন্দ্ৰিতঃ ।
মম ৱৰ্ত্মানুৱৰ্তংতে মনুষ্যাঃ পাৰ্থ সৰ্ৱশঃ ॥ ২৩ ॥
মম ৱৰ্ত্মানুৱৰ্তংতে মনুষ্যাঃ পাৰ্থ সৰ্ৱশঃ ॥ ২৩ ॥
পৰী স্ৱধৰ্মীং ৱৰ্তেং কৈসা । সাকাংক্ষু কাং হোয জৈসা ।
তযাচি একা উদ্দেশা – । লাগোনিযাং ॥ ১৬৪ ॥
তযাচি একা উদ্দেশা – । লাগোনিযাং ॥ ১৬৪ ॥
জে ভূতজাত সকল় । অসে আম্হাংচি আধীন কেৱল় ।
তে ন ৱ্হাৱেং বৰল় । ম্হণোনিযাং ॥ ১৬৫ ॥
তে ন ৱ্হাৱেং বৰল় । ম্হণোনিযাং ॥ ১৬৫ ॥
উত্সীদেযুৰিমে লোকা ন কুৰ্যাং কৰ্ম চেদহম্ ।
সংকৰস্য চ কৰ্তা স্যামুপহন্যামিমাঃ প্ৰজাঃ ॥ ২৪ ॥
সংকৰস্য চ কৰ্তা স্যামুপহন্যামিমাঃ প্ৰজাঃ ॥ ২৪ ॥
আম্হী পূৰ্ণকাম হোঊনী । জৰী আত্মস্থিতী ৰাহুনী ॥
তৰী হে প্ৰজা কৈসেনি । নিস্তৰেল ॥ ১৬৬ ॥
ইহীং আমুচী ৱাস পাহাৱী । মগ ৱৰ্ততী পৰী জাণাৱী ।
তে লৌকিক স্থিতী অৱঘী । নাসিলী হোঈল ॥ ১৬৭ ॥
তে লৌকিক স্থিতী অৱঘী । নাসিলী হোঈল ॥ ১৬৭ ॥
ম্হণোনি সমৰ্থু জো এথেং । আথিলা সৰ্ৱজ্ঞতে ।
তেণে সৱিশেষেং কৰ্মাতেং । ত্যজাৱে না ॥ ১৬৮ ॥
তেণে সৱিশেষেং কৰ্মাতেং । ত্যজাৱে না ॥ ১৬৮ ॥
সক্তাঃ কৰ্মণ্যৱিদ্ৱাংসো যথা কুৰ্ৱংতি ভাৰত ।
কুৰ্যাদ্ৱিৱাংস্তথাঽসক্তশ্চিকীৰ্ষুৰ্লোকলোগ্ৰহম্ ॥ ২৫ ॥
কুৰ্যাদ্ৱিৱাংস্তথাঽসক্তশ্চিকীৰ্ষুৰ্লোকলোগ্ৰহম্ ॥ ২৫ ॥
দেখে ফল়াচিযা আশা । আচৰে কামুকু জৈসা ।
কৰ্মী বহৰু হোআৱা তৈসা । নিৰাশাহী ॥ ১৬৯ ॥
কৰ্মী বহৰু হোআৱা তৈসা । নিৰাশাহী ॥ ১৬৯ ॥
জে পুঢতপুঢতী পাৰ্থা । হে সকল় লোকসংস্থা ।
ৰক্ষণীয সৰ্ৱথা । ম্হণঊনিযাং ॥ ১৭০ ॥
ৰক্ষণীয সৰ্ৱথা । ম্হণঊনিযাং ॥ ১৭০ ॥
মাৰ্গাধাৰে ৱৰ্তাৱেং । ৱিশ্ৱ হেং মোহৰেং লাৱাৱেং ।
অলৌকিক নোহাৱেং । লোকাংপ্ৰতি ॥ ১৭১ ॥
অলৌকিক নোহাৱেং । লোকাংপ্ৰতি ॥ ১৭১ ॥
ন বুদ্ধিভেদং জনযেদজ্ঞানাং কৰ্মসংগিনাম্ ।
জোষযেত্ সৰ্ৱকৰ্মাণি ৱিদ্ৱান্ যুক্তঃ সমাচৰন্ ॥ ২৬ ॥
জোষযেত্ সৰ্ৱকৰ্মাণি ৱিদ্ৱান্ যুক্তঃ সমাচৰন্ ॥ ২৬ ॥
জেং সাযাসেং স্তন্য সেৱী । তেং পক্ৱান্নেং কেৱীং জেৱী ।
ম্হণোনি বাল়কা জৈশীং নেদাৱীং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৭২ ॥
ম্হণোনি বাল়কা জৈশীং নেদাৱীং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৭২ ॥
তৈশী কৰ্মীং জযা অযোগ্যতা । তযাপ্ৰতি নৈষ্কৰ্ম্যতা ।
ন প্ৰগটাৱী খেল়তাং । আদিকৰূনী ॥ ১৭৩ ॥
ন প্ৰগটাৱী খেল়তাং । আদিকৰূনী ॥ ১৭৩ ॥
তেথেং সত্ক্ৰিযাচি লাৱাৱী । তেচি একী প্ৰশংসাৱী ।
নৈষ্কৰ্মীংহী দাৱাৱী । আচৰোনি ॥ ১৭৪ ॥
নৈষ্কৰ্মীংহী দাৱাৱী । আচৰোনি ॥ ১৭৪ ॥
তযা লোকসংগ্ৰহালাগীং । ৱৰ্ততাং কৰ্মসংগী ।
তো কৰ্মবংধু আংগী । ৱাজেলনা ॥ ১৭৫ ॥
তো কৰ্মবংধু আংগী । ৱাজেলনা ॥ ১৭৫ ॥
জৈসী বহুৰূপিযাচী ৰাৱো ৰাণী । স্ত্ৰীপুৰুষভাৱো নাহী মনীং ।
পৰী লোকসংপাদণী । তৈশীচ কৰিতী ॥ ১৭৬ ॥
পৰী লোকসংপাদণী । তৈশীচ কৰিতী ॥ ১৭৬ ॥
প্ৰকৃতে ক্ৰিযমাণানি গুণৈঃ কৰ্মাণি সৰ্ৱশঃ ।
অহংকাৰৱিমূঢাত্মা কৰ্তাহং ইতি মন্যতে ॥ ২৭ ॥
অহংকাৰৱিমূঢাত্মা কৰ্তাহং ইতি মন্যতে ॥ ২৭ ॥
দেখেং পুঢিলাচেং ৱোঝেং । জৰী আপুলা মাথাং ঘেঈজে ।
তৰী সাংগে কাং ন দাটিজে । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৭৭ ॥
তৰী সাংগে কাং ন দাটিজে । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৭৭ ॥
তৈসী শুভাশুভেং কৰ্মেং । জিযে নিফজতি প্ৰকৃতিধৰ্মেং ।
তিযেং মূৰ্খ মতিভ্ৰমেং । মী কৰ্তা ম্হণে ॥ ১৭৮ ॥
তিযেং মূৰ্খ মতিভ্ৰমেং । মী কৰ্তা ম্হণে ॥ ১৭৮ ॥
ঐসা অহংকাৰাধিৰূঢ । একদেশী মূঢ ।
তযা হা পৰমাৰ্থ গূঢ । প্ৰগটাৱা না ॥ ১৭৯ ॥
তযা হা পৰমাৰ্থ গূঢ । প্ৰগটাৱা না ॥ ১৭৯ ॥
হেং অসো প্ৰস্তুত । সাংগিজেল তুজ হিত ।
তেং অৰ্জুনা দেঊনি চিত্ত । অৱধাৰী পাং ॥ ১৮০ ॥
তেং অৰ্জুনা দেঊনি চিত্ত । অৱধাৰী পাং ॥ ১৮০ ॥
তত্ৱৱিত্ তু মহাবাহো গুণকৰ্মৱিভাগযোঃ ।
গুণাঃ গুণেষু ৱৰ্তন্ত ইতি মত্ৱা ন সজ্জতে ॥ ২৮ ॥
গুণাঃ গুণেষু ৱৰ্তন্ত ইতি মত্ৱা ন সজ্জতে ॥ ২৮ ॥
জে তত্ৱজ্ঞিযাংচাং ঠাযীং । তো প্ৰকৃতিভাৱো নাহীং ।
জেথ কৰ্মজাত পাহীং । নিপজত অসে ॥ ১৮১ ॥
জেথ কৰ্মজাত পাহীং । নিপজত অসে ॥ ১৮১ ॥
তে দেহাভিমানু সাংডুনী । গুণকৰ্মেং ৱোলাংডুনী ।
সাক্ষিভূত হোঊনী । ৱৰ্ততী দেহীং ॥ ১৮২ ॥
সাক্ষিভূত হোঊনী । ৱৰ্ততী দেহীং ॥ ১৮২ ॥
ম্হণূনি শৰীৰী জৰী হোতী । তৰী কৰ্মবংধা নাকল়তী ।
জৈসা কাং ভূতচেষ্টা গভস্তী । ঘেপৱেনা ॥ ১৮৩ ॥
জৈসা কাং ভূতচেষ্টা গভস্তী । ঘেপৱেনা ॥ ১৮৩ ॥
প্ৰকৃতেৰ্গুণসংমূঢাঃ সজ্জন্তে গুণকৰ্মসু ।
তানকৃত্স্নৱিদো মন্দান্ কৃত্স্নৱিন্ ন ৱিচালযেত্ ॥ ২৯ ॥
তানকৃত্স্নৱিদো মন্দান্ কৃত্স্নৱিন্ ন ৱিচালযেত্ ॥ ২৯ ॥
এথ কৰ্মী তোচ লিংপে । জো গুণসংভ্ৰমেং ঘেপে ।
প্ৰকৃতিচেনি আটোপেং । ৱৰ্ততু অসে ॥ ১৮৪ ॥
প্ৰকৃতিচেনি আটোপেং । ৱৰ্ততু অসে ॥ ১৮৪ ॥
ইংদ্ৰিযেং গুণাধাৰেং । ৰাহাটতী নিজৱ্যাপাৰেং ।
তেং পৰকৰ্ম বলাত্কাৰেং । আপাদী জো ॥ ১৮৫ ॥
তেং পৰকৰ্ম বলাত্কাৰেং । আপাদী জো ॥ ১৮৫ ॥
মযি সৰ্ৱাণি কৰ্মাণি সংন্যস্যাদ্যাত্মচেতসা ।
নিৰাশীৰ্নিৰ্মমো ভূত্ৱা যুধ্যস্ৱ ৱিগত্জ্ৱৰঃ ॥ ৩০ ॥
নিৰাশীৰ্নিৰ্মমো ভূত্ৱা যুধ্যস্ৱ ৱিগত্জ্ৱৰঃ ॥ ৩০ ॥
পৰী উচিতে কৰ্মেং আঘৱীং । তুৱা আচৰোনি মজ অৰ্পাৱীং ।
পৰী চিত্তৱৃত্তী ন্যাসাৱী । আত্মৰূপীং ॥ ১৮৬ ॥
পৰী চিত্তৱৃত্তী ন্যাসাৱী । আত্মৰূপীং ॥ ১৮৬ ॥
হেং কৰ্ম মী কৰ্তা । কাং আচৰেন যা অৰ্থা ।
ঐসা অভিমানু ঝণেং চিত্তা । ৰিগো দেসী ॥ ১৮৭ ॥
ঐসা অভিমানু ঝণেং চিত্তা । ৰিগো দেসী ॥ ১৮৭ ॥
তুৱাং শৰীৰপৰা নোহাৱেং । কামনাজাত সাংডাৱেং ।
মগ অৱসৰোচিত ভোগাৱে । ভোগ সকল় ॥ ১৮৮ ॥
মগ অৱসৰোচিত ভোগাৱে । ভোগ সকল় ॥ ১৮৮ ॥
আতাং কোদংড ঘেঊনি হাতীং । আৰূঢ পাং ইযে ৰথীং ।
দেঈং আলিংগন ৱীৰৱৃত্তী । সমাধানেং ॥ ১৮৯ ॥
দেঈং আলিংগন ৱীৰৱৃত্তী । সমাধানেং ॥ ১৮৯ ॥
জগীং কীৰ্তী ৰূঢৱীং স্ৱধৰ্মাচা মানু ৱাঢৱীং ।
মগ ভাৰাপাসোনি সোডৱী । মেদিনী হে ॥ ১৯০ ॥
মগ ভাৰাপাসোনি সোডৱী । মেদিনী হে ॥ ১৯০ ॥
আতাং পাৰ্থা নিঃশংকু হোঈ । যা সংগ্ৰামা চিত্ত দেঈং ।
এথ হেং ৱাংচূনি কাংহী । বোলোং নযে ॥ ১৯১ ॥
এথ হেং ৱাংচূনি কাংহী । বোলোং নযে ॥ ১৯১ ॥
যে মে মতমিদং নিত্যমনুতিষ্ঠন্তি মানৱঃ ।
শ্ৰদ্ধাৱন্তোঽনসূযন্তো মুচ্যন্তে তেঽপি কৰ্মভিঃ ॥ ৩১ ॥
শ্ৰদ্ধাৱন্তোঽনসূযন্তো মুচ্যন্তে তেঽপি কৰ্মভিঃ ॥ ৩১ ॥
হেং অনুপৰোধ মত মাঝেং । জিহীং পৰমাদৰে স্ৱীকাৰিজে ।
শ্ৰদ্ধাপূৰ্ৱক অনুষ্ঠিজে । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৯২ ॥
শ্ৰদ্ধাপূৰ্ৱক অনুষ্ঠিজে । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৯২ ॥
তেহী সকল় কৰ্মী ৱৰ্ততু । জাণ পাং কৰ্মৰহিতু ।
ম্হণোনি হেং নিশ্চিতু । কৰণীয গা ॥ ১৯৩ ॥
ম্হণোনি হেং নিশ্চিতু । কৰণীয গা ॥ ১৯৩ ॥
যে ত্ৱেতত্দভ্যসূযংতো নানুতিষ্ঠন্তি মে মতম্ ।
সৰ্ৱজ্ঞানৱিমূঢাংস্তান্ ৱিদ্ধি নষ্টানচেতসঃ ॥ ৩২ ॥
সৰ্ৱজ্ঞানৱিমূঢাংস্তান্ ৱিদ্ধি নষ্টানচেতসঃ ॥ ৩২ ॥
নাতৰী প্ৰকৃতিমংতু হোঊনী । ইংদ্ৰিযাং লল়া দেঊনী ।
জে হেং মাঝে মত অৱ্হেৰুনী । ওসংডিতী ॥ ১৯৪ ॥
জে হেং মাঝে মত অৱ্হেৰুনী । ওসংডিতী ॥ ১৯৪ ॥
জে সামান্যত্ৱেং লেখিতী । অৱজ্ঞা কৰূনি দেখিতী ।
কাং হা অৰ্থৱাদু ম্হণতী । ৱাচাল়পণেং ॥ ১৯৫ ॥
কাং হা অৰ্থৱাদু ম্হণতী । ৱাচাল়পণেং ॥ ১৯৫ ॥
তে মোহমদিৰা ভ্ৰমলে । ৱিষযৱিখেং ঘাৰলে ।
অজ্ঞানপংকী বুডালে । নিভ্ৰাংত মানীং ॥ ১৯৬ ॥
অজ্ঞানপংকী বুডালে । নিভ্ৰাংত মানীং ॥ ১৯৬ ॥
দেখেং শৱাচাং হাতীং দিধলেং । জৈসে কাং ৰত্ন ৱাযাং গেলেং ।
নাতৰী জাত্যংধা পাহলেং । প্ৰমাণ নোহে ॥ ১৯৭ ॥
নাতৰী জাত্যংধা পাহলেং । প্ৰমাণ নোহে ॥ ১৯৭ ॥
কাং চংদ্ৰাচা উদযো জৈসা । উপযোগা নৱচে ৱাযসা ।
মূৰ্খা ৱিৱেকু হা তৈসা । ৰুচেল না ॥ ১৯৮ ॥
মূৰ্খা ৱিৱেকু হা তৈসা । ৰুচেল না ॥ ১৯৮ ॥
তৈসে তে পাৰ্থা । জে ৱিমুখ যা পৰমাৰ্থা ।
তযাংসী সংভাষণ সৰ্ৱথা । কৰাৱে না ॥ ১৯৯ ॥
তযাংসী সংভাষণ সৰ্ৱথা । কৰাৱে না ॥ ১৯৯ ॥
ম্হণোনি তে ন মানিতী । আণি নিংদাহী কৰূং লাগতী ।
সাংগে পতংগ কায সাহতী । প্ৰকাশাতেং ॥ ২০০ ॥
সাংগে পতংগ কায সাহতী । প্ৰকাশাতেং ॥ ২০০ ॥
পতংগা দীপীং আলিংগন । তেথ ত্যাসী অচূক মৰণ ।
তেৱীং ৱিষযাচৰণ । আত্মঘাতা ॥ ২০১ ॥
তেৱীং ৱিষযাচৰণ । আত্মঘাতা ॥ ২০১ ॥
সদৃশ্যং চেষ্টতে স্ৱস্যাঃ প্ৰকৃতেৰ্জ্ঞানৱানপি ।
প্ৰকৃতিং যান্তি ভূতানি নিগ্ৰহঃ কিং কৰিষ্যতি ॥ ৩৩ ॥
প্ৰকৃতিং যান্তি ভূতানি নিগ্ৰহঃ কিং কৰিষ্যতি ॥ ৩৩ ॥
ম্হণোনি ইংদ্ৰিযে একেং । জাণতেনি পুৰুখেং ।
লাল়াৱীং না কৌতুকেং । আদিকৰূনি ॥ ২০২ ॥
লাল়াৱীং না কৌতুকেং । আদিকৰূনি ॥ ২০২ ॥
হাং গা সৰ্পেংসী খেল়োং যেঈল । কীং ৱ্যাঘ্ৰসংসৰ্গ সিদ্ধী জাঈল ।
সাংগে হাল়াহাল় জিৰেল । সেৱিলিযা ॥ ২০৩ ॥
সাংগে হাল়াহাল় জিৰেল । সেৱিলিযা ॥ ২০৩ ॥
দেখেং খেল়তাং অগ্নি লাগলা । মগ তো ন সাংৱৰে জৈসা উধৱলা ।
তৈসা ইংদ্ৰিযা লল়া দিধলা । ভলা নোহে ॥ ২০৪ ॥
তৈসা ইংদ্ৰিযা লল়া দিধলা । ভলা নোহে ॥ ২০৪ ॥
এৰ্হৱীং তৰী অৰ্জুনা । যা শৰীৰা পৰাধীনা ।
কাং নানা ভোগৰচনা । মেল়ৱাৱী ॥ ২০৫ ॥
কাং নানা ভোগৰচনা । মেল়ৱাৱী ॥ ২০৫ ॥
আপণ সাযাসেংকৰূনি বহুতেং । সকল়হি সমৃদ্ধিজাতেং ।
উদোঅস্তু যা দেহাতেং । প্ৰতিপাল়াৱে কাং ॥ ২০৬ ॥
উদোঅস্তু যা দেহাতেং । প্ৰতিপাল়াৱে কাং ॥ ২০৬ ॥
সৰ্ৱস্ৱেং শিণোনি এথেং । অৰ্জৱাৱীং সংপত্তিজাতেং ।
তেণেং স্ৱধৰ্মু সাংডুনী দেহাতেং । পোখাৱেং কাঈ ॥ ২০৭ ॥
তেণেং স্ৱধৰ্মু সাংডুনী দেহাতেং । পোখাৱেং কাঈ ॥ ২০৭ ॥
মগ হেং তংৱ পাংচমেল়াৱা । শেখীং অনুসৰেল পংচত্ৱা ।
তে ৱেল়ীং কেলা কেং গিংৱসাৱা । শীণু আপুলা ॥ ২০৮ ॥
তে ৱেল়ীং কেলা কেং গিংৱসাৱা । শীণু আপুলা ॥ ২০৮ ॥
ম্হণূনি কেৱল় দেহভৰণ । তে জাণেং উঘডী নাগৱণ ।
যালাগী এথ অংতঃকৰণ । দেযাৱেং না ॥ ২০৯ ॥
যালাগী এথ অংতঃকৰণ । দেযাৱেং না ॥ ২০৯ ॥
ইংদ্ৰিযস্যেংদ্ৰিযস্যাৰ্থে ৰাগদ্ৱেষৌ ৱ্যৱস্থিতৌ ।
তযোৰ্ন ৱশমাগচ্ছেত্ তৌ হ্যস্য পৰিপংথিনৌ ॥ ৩৪ ॥
তযোৰ্ন ৱশমাগচ্ছেত্ তৌ হ্যস্য পৰিপংথিনৌ ॥ ৩৪ ॥
এৰ্হৱীং ইংদ্ৰিযাচিযাং অৰ্থা – । সাৰিখা ৱিষযো পোখিতাং ।
সংতোষু কীৰ চিত্তা । আপজেল ॥ ২১০ ॥
সংতোষু কীৰ চিত্তা । আপজেল ॥ ২১০ ॥
পৰী তো সংৱচোৰাচা সংগু । জৈসা নাৱেক স্ৱস্থু ।
জংৱ নগৰাচা প্ৰাংতু । সাংডিজেনা ॥ ২১১ ॥
জংৱ নগৰাচা প্ৰাংতু । সাংডিজেনা ॥ ২১১ ॥
বাপা ৱিষাচী মধুৰতা । ঝণে আৱডী উপজে চিত্তা ।
পৰী তো পৰিণাম ৱিচাৰিতাং । প্ৰাণু হৰী ॥ ২১২ ॥
পৰী তো পৰিণাম ৱিচাৰিতাং । প্ৰাণু হৰী ॥ ২১২ ॥
দেখেং ইংদ্ৰিযীং কামু অসে । তো লাৱী সুখদুৰাশে ।
জৈসা গল়ীং মীনু আমিষেং । ভুলৱিজে গা ॥ ২১৩ ॥
জৈসা গল়ীং মীনু আমিষেং । ভুলৱিজে গা ॥ ২১৩ ॥
পৰী তযামাজি গল়ু আহে । জো প্ৰাণাতেং ঘেঊনি জাযে ।
তো জৈসা ঠাউৱা নোহে । ঝাংকলেপণেং ॥ ২১৪ ॥
তো জৈসা ঠাউৱা নোহে । ঝাংকলেপণেং ॥ ২১৪ ॥
তৈসেং অভিলাষেং যেণেং কীজেল । জৰী ৱিষযাচী আশা কীজেল ।
তৰী ৱৰপডা হোঈজেল । ক্ৰোধানল়া ॥ ২১৫ ॥
তৰী ৱৰপডা হোঈজেল । ক্ৰোধানল়া ॥ ২১৫ ॥
জৈসা কৱল়োনিযাং পাৰধী । ঘাতেচিযে সংধী ।
আণি মৃগাতেং বুদ্ধীং । সাধাৱযা ॥ ২১৬ ॥
আণি মৃগাতেং বুদ্ধীং । সাধাৱযা ॥ ২১৬ ॥
এথ তৈসীচী পৰী আহে । ম্হণূনি সংগু হা তুজ নোহে ।
পাৰ্থা দোন্হী কামক্ৰোধ হে । ঘাতুক জাণেং ॥ ২১৭ ॥
পাৰ্থা দোন্হী কামক্ৰোধ হে । ঘাতুক জাণেং ॥ ২১৭ ॥
ম্হণঊনি হা আশ্ৰযোচি ন কৰাৱা । মনীংহী আঠৱো ন ধৰাৱা ।
একু নিজৱৃত্তীচা ৱোলাৱা । নাসোং নেদীং ॥ ২১৮ ॥
একু নিজৱৃত্তীচা ৱোলাৱা । নাসোং নেদীং ॥ ২১৮ ॥
শ্ৰেযান্ স্ৱধৰ্মো ৱিগুণঃ পৰধৰ্মাত্ স্ৱনুষ্ঠিতাত্ ।
স্ৱধৰ্মে নিধনম্ শ্ৰেযঃ পৰধৰ্মো ভযাৱহঃ ॥ ৩৫ ॥
স্ৱধৰ্মে নিধনম্ শ্ৰেযঃ পৰধৰ্মো ভযাৱহঃ ॥ ৩৫ ॥
অগা স্ৱধৰ্মু হা আপুলা । জৰি কাং কঠিণু জাহলা ।
তৰী হাচি অনুষ্ঠিলা । ভলা দেখেং ॥ ২১৯ ॥
তৰী হাচি অনুষ্ঠিলা । ভলা দেখেং ॥ ২১৯ ॥
যেৰূ আচাৰু জো পৰাৱা । তো দেখতাং কীৰ বৰৱা ।
পৰি আচৰতেনি আচৰাৱা । আপুলাচি ॥ ২২০ ॥
পৰি আচৰতেনি আচৰাৱা । আপুলাচি ॥ ২২০ ॥
সাংগে শূদ্ৰঘৰীং আঘৱীং । পক্ৱানে আহাতি বৰৱীং ।
তীং দ্ৱিজেং কেৱীং সেৱাৱীং । দুৰ্বল়ু জৰী জাহলা ॥ ২২১ ॥
তীং দ্ৱিজেং কেৱীং সেৱাৱীং । দুৰ্বল়ু জৰী জাহলা ॥ ২২১ ॥
হেং অনুচিত কৈসেনি কীজে । অপ্ৰাপ্য কেৱীং ইচ্ছিজে ।
অথৱা ইচ্ছিলেংহী পাৱিজে । ৱিচাৰীং পাং ॥ ২২২ ॥
অথৱা ইচ্ছিলেংহী পাৱিজে । ৱিচাৰীং পাং ॥ ২২২ ॥
তৰী লোকাংচীং ধৱল়াৰেং । দেখোনিযাং মনোহৰেং ।
অসতীং আপুলীং তণাৰেং । মোডাৱীং কেৱীং ॥ ২২৩ ॥
অসতীং আপুলীং তণাৰেং । মোডাৱীং কেৱীং ॥ ২২৩ ॥
হেং অসো ৱনিতা আপুলী । কুৰুপ জৰী জাহলী ।
তৰী ভোগিতাং তেচি ভলী । জিযাপৰী ॥ ২২৪ ॥
তৰী ভোগিতাং তেচি ভলী । জিযাপৰী ॥ ২২৪ ॥
তেৱীং আৱডে সাংকডু । আচৰতা জৰী দুৱাডু ।
তৰী স্ৱধৰ্মচি সুৰৱাডু । পাৰত্ৰিকীচা ॥ ২২৫ ॥
তৰী স্ৱধৰ্মচি সুৰৱাডু । পাৰত্ৰিকীচা ॥ ২২৫ ॥
হাং গা সাকৰ আণি দূধ । হেং গৌল্য কীৰ প্ৰসিদ্ধ ।
পৰী কৃমীদোষীং ৱিৰুদ্ধ । ঘেপেং কেৱীং ॥ ২২৬ ॥
পৰী কৃমীদোষীং ৱিৰুদ্ধ । ঘেপেং কেৱীং ॥ ২২৬ ॥
ঐসেনিহী জৰী সেৱিজেল । তৰী তে আল়ুকীচী উৰেল ।
জে তেং পৰিণামীং পথ্য নৱ্হেল । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২২৭ ॥
জে তেং পৰিণামীং পথ্য নৱ্হেল । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২২৭ ॥
ম্হণোনি আণিকাংসী জে ৱিহীত । আণি আপণপেযাং অনুচিত ।
তেং নাচৰাৱে জৰী হিত । ৱিচাৰিজে ॥ ২২৮ ॥
তেং নাচৰাৱে জৰী হিত । ৱিচাৰিজে ॥ ২২৮ ॥
যা স্ৱধৰ্মাতেং অনুষ্ঠিতাং । ৱেচু হোঈল জীৱিতা ।
তোহি নিকা ৱৰ উভযতাং । দিসতসে ॥ ২২৯ ॥
তোহি নিকা ৱৰ উভযতাং । দিসতসে ॥ ২২৯ ॥
ঐসেং সমস্তসুৰশিৰোমণী । বোলিলে জেথ শ্ৰীশাৰ্ঙগপাণী ।
তেথ অৰ্জুন ম্হণে ৱিনৱণী । অসে দেৱা ॥ ২৩০ ॥
তেথ অৰ্জুন ম্হণে ৱিনৱণী । অসে দেৱা ॥ ২৩০ ॥
হেং জেং তুম্হীং সাংগিতলেং । তেং সকল় কীৰ ম্যাং পৰিসলেং ।
পৰি পুসেন কাংহী আপুলে । অপেক্ষিত ॥ ২৩১ ॥
পৰি পুসেন কাংহী আপুলে । অপেক্ষিত ॥ ২৩১ ॥
অৰ্জুন উৱাচ: অথ কেন প্ৰযুকোঽযং পাপং চৰতি পূৰুষঃ ।
অনিচ্ছন্নপি ৱাৰ্ষ্ণেয বলাদিৱ নিযোজিতঃ ॥ ৩৬ ॥
অনিচ্ছন্নপি ৱাৰ্ষ্ণেয বলাদিৱ নিযোজিতঃ ॥ ৩৬ ॥
তৰী দেৱা হেং ঐসেং কৈসেং । জে জ্ঞানিযাংচীহী স্থিতীহী ভ্ৰংশে ।
মাৰ্গ সাংডুনি অনাৰিসে । চালত দেখোং ॥ ২৩২ ॥
মাৰ্গ সাংডুনি অনাৰিসে । চালত দেখোং ॥ ২৩২ ॥
সৰ্ৱজ্ঞুহী জে হোতী । হে উপাযহী জাণতী ।
তেহী পৰধৰ্মেং ৱ্যভিচৰতি । কৱণেং গুণেং ॥ ২৩৩ ॥
তেহী পৰধৰ্মেং ৱ্যভিচৰতি । কৱণেং গুণেং ॥ ২৩৩ ॥
বীজা আণি ভুসা । অংধু নিৱাডু নেণে জৈসা ।
নাৱেক দেখণাহী তৈসা । বৰল়ে কাং পাং ॥ ২৩৪ ॥
নাৱেক দেখণাহী তৈসা । বৰল়ে কাং পাং ॥ ২৩৪ ॥
জে অসতা সংগু সাংডিতী । তেচি সংসৰ্গু কৰিতা ন ধাতী ।
ৱনৱাসীহী সেৱিতী । জনপদাতেং ॥ ২৩৫ ॥
ৱনৱাসীহী সেৱিতী । জনপদাতেং ॥ ২৩৫ ॥
আপণ তৰী লপতী । সৰ্ৱস্ৱেং পাপ চুকৱিতী ।
পৰী বলাত্কাৰে সুইজতী । তযাচিমাজী ॥ ২৩৬ ॥
পৰী বলাত্কাৰে সুইজতী । তযাচিমাজী ॥ ২৩৬ ॥
জযাংচী জীৱেং ঘেতী ৱিৱসী । তেচি জডোনি ঠাকে জীৱেংসীং ।
চুকৱিতী তে গিংৱসী । তযাতেংচি ॥ ২৩৭ ॥
চুকৱিতী তে গিংৱসী । তযাতেংচি ॥ ২৩৭ ॥
ঐস বলাত্কাৰু একু দিসে । তো কৱণাচা এথ আগ্ৰহো অসে ।
হেং বোলাৱে হৃষিকেশেং । পাৰ্থু ম্হণে ॥ ২৩৮ ॥
হেং বোলাৱে হৃষিকেশেং । পাৰ্থু ম্হণে ॥ ২৩৮ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ: কাম এষ ক্ৰোধ এষ ৰজোগুণসমুদ্ভৱঃ ।
মহাশনো মহাপাপ্মা ৱিদ্ধ্যেনমিহ ৱৈৰিণম্ ॥ ৩৭ ॥
মহাশনো মহাপাপ্মা ৱিদ্ধ্যেনমিহ ৱৈৰিণম্ ॥ ৩৭ ॥
তংৱ হৃদযকমল়াৰামু । জো যোগিযাংচা নিষ্কামকামু ।
তো ম্হণতসে পুৰুষোত্তমু । সাংগেন আইক ॥ ২৩৯ ॥
তো ম্হণতসে পুৰুষোত্তমু । সাংগেন আইক ॥ ২৩৯ ॥
তৰী হে কম ক্ৰোধু পাহীং । জযাংতে কৃপেচী সাঠৱণ নাহীং ।
হেং কৃতাংতাচাং ঠাযীং । মানিজতী ॥ ২৪০ ॥
হেং কৃতাংতাচাং ঠাযীং । মানিজতী ॥ ২৪০ ॥
হে জ্ঞাননিধীচে ভুজংগ । ৱিষযদৰাংচে ৱাঘ ।
ভজনমাৰ্গীচে মাংগ । মাৰক জে ॥ ২৪১ ॥
ভজনমাৰ্গীচে মাংগ । মাৰক জে ॥ ২৪১ ॥
হে দেহদুৰ্গীচে ধোংড । ইংদ্ৰিযগ্ৰামীচে কোংড ।
যাংচে ৱ্যামোহাদিক বংড । জগামাজি ॥ ২৪২ ॥
যাংচে ৱ্যামোহাদিক বংড । জগামাজি ॥ ২৪২ ॥
হে ৰজোগুণ মানসাচে । সমূল় আসুৰিযেচে ।
ধাযপণ যযাংচে । অৱিদ্যা কেলে ॥ ২৪৩ ॥
ধাযপণ যযাংচে । অৱিদ্যা কেলে ॥ ২৪৩ ॥
হে ৰজাচে কীৰ জাহলে । পৰী তমাসী পঢিযংতে ভলে ।
তেণেং নিজপদ যাং দিধলে । প্ৰমাদমোহ ॥ ২৪৪ ॥
তেণেং নিজপদ যাং দিধলে । প্ৰমাদমোহ ॥ ২৪৪ ॥
হে মৃত্যূচাং নগৰীং । মানিজতি নিকিযাপৰী ।
জে জীৱিতাচে ৱৈৰী । ম্হণঊনিযাং ॥ ২৪৫ ॥
জে জীৱিতাচে ৱৈৰী । ম্হণঊনিযাং ॥ ২৪৫ ॥
জযাংসি ভুকেলিযাং আমিষা । হেং ৱিশ্ৱ ন পুৰেচি ঘাংসা ।
কুল়ৱাডী যাংচী আশা । চাল়িত অসে ॥ ২৪৬ ॥
কুল়ৱাডী যাংচী আশা । চাল়িত অসে ॥ ২৪৬ ॥
কৌতুকেং কৱল়িতাং মুঠীং । জিযে চৌদা ভুৱনেং থেংকুটীং ।
তেং ভ্ৰাংতি তিযে ধাকুটী । ৱাল্হীদুল্হী ॥ ২৪৭ ॥
তেং ভ্ৰাংতি তিযে ধাকুটী । ৱাল্হীদুল্হী ॥ ২৪৭ ॥
জে লোকত্ৰযাচেং ভাতুকে । খেল়তাচি খায কৱতিকেং ।
তিচ্যা দাসীপণাচেনি বিকেং । তৃষ্ণা জিযে ॥ ২৪৮ ॥
তিচ্যা দাসীপণাচেনি বিকেং । তৃষ্ণা জিযে ॥ ২৪৮ ॥
হেং অসো মোহে মানিজে । যাংতে অহংকাৰ ঘেপে দীজে ।
জেণে জগ আপুলেনি ভোজেং । নাচৱিত অসে ॥ ২৪৯ ॥
জেণে জগ আপুলেনি ভোজেং । নাচৱিত অসে ॥ ২৪৯ ॥
জেণেং সত্যাচা ভোকসা কাঢিলা । মগ অকৃত্য তৃণকুটা ভৰিলা ।
তো দংভু ৰূঢৱিলা । জগীং ইহীং ॥ ২৫০ ॥
তো দংভু ৰূঢৱিলা । জগীং ইহীং ॥ ২৫০ ॥
সাধ্ৱী শাংতী নাগৱলী । মগ মাযা মাংগী শৃংগাৰিলী ।
তিযেকৰৱী ৱিটাল়ৱিলী । সাধুৱৃংদে ॥ ২৫১ ॥
তিযেকৰৱী ৱিটাল়ৱিলী । সাধুৱৃংদে ॥ ২৫১ ॥
ইহীং ৱিৱেকাচী ত্ৰায ফেডিলী । ৱৈৰাগ্যাচী খালী কাঢিলী ।
জিতযা মান মোডিলী । উপশমাচী ॥ ২৫২ ॥
জিতযা মান মোডিলী । উপশমাচী ॥ ২৫২ ॥
ইহীং সংতোষৱন খাংডিলে । ধৈৰ্যদুৰ্গ পাডিলে ।
আনংদৰোপ সাংডিলে । উপডূনিযাং ॥ ২৫৩ ॥
আনংদৰোপ সাংডিলে । উপডূনিযাং ॥ ২৫৩ ॥
ইহীং বোধাচী ৰোপে লুংচিলী । সুখাচী লিপী পুসলী ।
জিৱ্হাৰীং আগী সূদলী । তাপত্ৰযাচী ॥ ২৫৪ ॥
জিৱ্হাৰীং আগী সূদলী । তাপত্ৰযাচী ॥ ২৫৪ ॥
হে আংগা তৱ ঘডলে । জীৱীংচি আথী জডলে ।
পৰী নাতুডতী গিংৱসলে । ব্ৰহ্মাদিকাং ॥ ২৫৫ ॥
পৰী নাতুডতী গিংৱসলে । ব্ৰহ্মাদিকাং ॥ ২৫৫ ॥
হেং চৈতন্যাচে শেজাৰী । ৱসতী জ্ঞানাচাং একা হাৰীং ।
ম্হণোনি প্ৰৱৰ্তলে মহামাৰী । সাংৱৰতী না ॥ ২৫৬ ॥
ম্হণোনি প্ৰৱৰ্তলে মহামাৰী । সাংৱৰতী না ॥ ২৫৬ ॥
হেং জল়েংৱীণ বুডৱিতী । আগীৱিণ জাল়িতী ।
ন বোলতা কৱল়িতী । প্ৰাণিযাংতে ॥ ২৫৭ ॥
ন বোলতা কৱল়িতী । প্ৰাণিযাংতে ॥ ২৫৭ ॥
হে শস্ত্ৰেৱিণ সাধিতী । দোৰেৱিণ বাংধিতী ।
জ্ঞানিযাসী তৰী ৱধিতী । পৈজ ঘেঊনি ॥ ২৫৮ ॥
জ্ঞানিযাসী তৰী ৱধিতী । পৈজ ঘেঊনি ॥ ২৫৮ ॥
চিখলেংৱীণ ৰোৱিতী । পাশিকেংৱীণ গোংৱিতী ।
হে কৱণাজোগে ন হোতী । আংতৌটেপণেং ॥ ২৫৯ ॥
হে কৱণাজোগে ন হোতী । আংতৌটেপণেং ॥ ২৫৯ ॥
ধূমেনাঽৱ্ৰিযতে ৱন্হিৰ্যথাদৰ্শো মলেন চ ।
যেথোল্বেনাৱৃত্তো গৰ্ভস্তথা তেনেদমাৱৃতম্ ॥ ৩৮ ॥
যেথোল্বেনাৱৃত্তো গৰ্ভস্তথা তেনেদমাৱৃতম্ ॥ ৩৮ ॥
জৈসী চংদনাচী মুল়ী । গিংৱসোনী ঘেপে ৱ্যাল়ীং ।
না তৰী উল্বাচী খোল়ী । গৰ্ভস্থাসী ॥ ২৬০ ॥
না তৰী উল্বাচী খোল়ী । গৰ্ভস্থাসী ॥ ২৬০ ॥
কাং প্ৰভাৱীণ ভানু । ধূমেংৱীণ হুতাশনু ।
জৈসা দৰ্পণ মল়হীনু । কহীংচ নসে ॥ ২৬১ ॥
জৈসা দৰ্পণ মল়হীনু । কহীংচ নসে ॥ ২৬১ ॥
তৈসেং ইহীৱিণ একলেং । আম্হীং জ্ঞান নাহী দেখিলেং ।
জৈসেং কোংডেনি পাং গুংতলেং । বীজ নিপজে ॥ ২৬২ ॥
জৈসেং কোংডেনি পাং গুংতলেং । বীজ নিপজে ॥ ২৬২ ॥
আৱৃতং জ্ঞানমেতেন জ্ঞানিনো নিত্যৱৈৰিণা ।
কামৰূপেণ কৌন্তেয দুষ্পূৰেণতলেন চ ॥ ৩৯ ॥
কামৰূপেণ কৌন্তেয দুষ্পূৰেণতলেন চ ॥ ৩৯ ॥
তৈসেং জ্ঞান তৰী শুদ্ধ । পৰী ইহীং অসে প্ৰৰুদ্ধ ।
ম্হণোনি তেং অগাধ । হোঊনি ঠেলেং ॥ ২৬৩ ॥
ম্হণোনি তেং অগাধ । হোঊনি ঠেলেং ॥ ২৬৩ ॥
আধী যাংতে জিণাৱেং । মগ তেং জ্ঞান পাৱাৱেং ।
তংৱ পৰাভৱো ন সংভৱে । ৰাগদ্ৱেষাং ॥ ২৬৪ ॥
তংৱ পৰাভৱো ন সংভৱে । ৰাগদ্ৱেষাং ॥ ২৬৪ ॥
যাংতে সাধাৱযালাগী । জেং বল় জাণিজে অংগী ।
তেং ইংধন জৈসেং আগী । সাৱাৱো হোয ॥ ২৬৫ ॥
তেং ইংধন জৈসেং আগী । সাৱাৱো হোয ॥ ২৬৫ ॥
ইংদ্ৰিযাণি মনো বুদ্ধিৰস্যাধিষ্ঠানমুচ্যতে ।
এতৈৰৱিমোহযত্যেষ জ্ঞানমাৱৃত্য দেহিনম্ ॥ ৪০ ॥
এতৈৰৱিমোহযত্যেষ জ্ঞানমাৱৃত্য দেহিনম্ ॥ ৪০ ॥
তৈসে উপায কীজতী জে জে । তে যাংসীচি হোতী ৱিৰজে ।
ম্হণোনি হটিযাংতে জিণিজে । ইহীংচি জগীং ॥ ২৬৬ ॥
ম্হণোনি হটিযাংতে জিণিজে । ইহীংচি জগীং ॥ ২৬৬ ॥
ঐসিযাংহী সাংকডাং বোলা । এক উপাযো আহে আহে ভলা ।
তো কৰিতাং জৰী আংগৱলা । তৰী সাংগেন তুজ ॥ ২৬৭ ॥
তো কৰিতাং জৰী আংগৱলা । তৰী সাংগেন তুজ ॥ ২৬৭ ॥
তস্মাত্ ত্ৱমিংদ্ৰিযাণ্যাদৌ নিযম্য ভৰতৰ্ষভ ।
পাপ্মানং প্ৰহি হ্যেনং জ্ঞান্ৱিজ্ঞাননাশনম্ ॥ ৪১ ॥
পাপ্মানং প্ৰহি হ্যেনং জ্ঞান্ৱিজ্ঞাননাশনম্ ॥ ৪১ ॥
যাংচা পহিলা কুৰুঠা ইংদ্ৰিযেং । এথূনি প্ৰৱৃত্তি কৰ্মাতেং ৱিযেং ।
আধী নিৰ্দল়ূনি ঘালীং তিযেং । সৰ্ৱথৈৱ ॥ ২৬৮ ॥
আধী নিৰ্দল়ূনি ঘালীং তিযেং । সৰ্ৱথৈৱ ॥ ২৬৮ ॥
ইংদ্ৰিযাণি পৰাণ্যাহুৰিংদ্ৰিযেভ্যঃ পৰং মনঃ ।
মনসস্তু পৰা বুদ্ধিযোৰ্ বুদ্ধেঃ পৰতস্তু সঃ ॥ ৪২ ॥
মনসস্তু পৰা বুদ্ধিযোৰ্ বুদ্ধেঃ পৰতস্তু সঃ ॥ ৪২ ॥
মগ মনাচী ধাংৱ পাৰুষেল । আণি বুদ্ধীচী সোডৱণ হোঈল ।
ইতুকেনি থাৰা মোডেল । যা পাপিযাংচা ॥ ২৬৯ ॥
ইতুকেনি থাৰা মোডেল । যা পাপিযাংচা ॥ ২৬৯ ॥
এৱং বুদ্ধে পৰং বুদ্ধ্ৱা সংস্তভ্যাত্মানমাত্মনা ।
জহি শত্ৰুং মহাবাহো কামৰূপং দুৰাসদম্ ॥ ৪৩ ॥
জহি শত্ৰুং মহাবাহো কামৰূপং দুৰাসদম্ ॥ ৪৩ ॥
হেং অংতৰীহূনি জৰী ফিটলে । তৰী নিভ্ৰাংত জাণ নিৱটলে ।
জৈসেং ৰশ্মীৱীণ উৰলে । মৃগজল় নাহী ॥ ২৭০ ॥
জৈসেং ৰশ্মীৱীণ উৰলে । মৃগজল় নাহী ॥ ২৭০ ॥
তৈসে ৰাগদ্ৱেষ জৰী নিমালে । তৰী ব্ৰহ্মীচেং স্ৱৰাজ্য আলেং ।
মগ তো ভোগী সুখ আপুলেং । আপণচি ॥ ২৭১ ॥
মগ তো ভোগী সুখ আপুলেং । আপণচি ॥ ২৭১ ॥
জে গুৰুশিষ্যাংচী গোঠী । পদপিংডাচী গাংঠী ।
তেথ স্থিৰ ৰাহোনি নুঠীং । কৱণে কাল়ীং ॥ ২৭২ ॥
তেথ স্থিৰ ৰাহোনি নুঠীং । কৱণে কাল়ীং ॥ ২৭২ ॥
ঐসেং সকল় সিদ্ধাংচা ৰাৱো । দেৱী লক্ষ্মীযেচা নাহো ।
ৰাযা ঐক দেৱদেৱো । বোলতা জাহলা ॥ ২৭৩ ॥
ৰাযা ঐক দেৱদেৱো । বোলতা জাহলা ॥ ২৭৩ ॥
আতাং পুনৰপি তো অনংতু । আদ্য একী মাতু ।
সাংগেল তেথ পংডুসুতু । প্ৰশ্নু কৰীল ॥ ২৭৪ ॥
সাংগেল তেথ পংডুসুতু । প্ৰশ্নু কৰীল ॥ ২৭৪ ॥
তযা বোলাচা হন পাডু । কা ৰসৱৃত্তীচা নিৱাডু ।
যেণেং শ্ৰোতযাং হোঈল সুৰৱাডু । শ্ৰৱণসুখাচা ॥ ২৭৫ ॥
যেণেং শ্ৰোতযাং হোঈল সুৰৱাডু । শ্ৰৱণসুখাচা ॥ ২৭৫ ॥
জ্ঞানদেৱো ম্হণে নিৱৃত্তিচা । চাংগ উঠাৱা কৰূনি উন্মেষাচা ।
মগ সংৱাদু শ্ৰীহৰিপাৰ্থাচা । ভোগ বাপা ॥ ২৭৬ ॥
মগ সংৱাদু শ্ৰীহৰিপাৰ্থাচা । ভোগ বাপা ॥ ২৭৬ ॥