Lord Krishna

জ্ঞানেশ্ৱৰী অধ্যায 4

(Dnyaneshwari Adhyay 4 in Assamese)

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 4

Dnyaneshwari Adhyay 4. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 268
আজি শ্ৰৱণেংদ্ৰিযা পিকলেং । জে যেণেং গীতানিধান দেখিলেং ।
আতা স্ৱপ্নচি হেং তুকলেং । সাচাসৰিসেং ॥ ১ ॥
আধী ৱিৱেকাচী গোঠী । ৱৰী প্ৰতিপাদী কৃষ্ণ জগজেঠী ।
আণি ভক্তৰাজু কিৰীটী । পৰিসত অসে ॥ ২ ॥
জৈসা পংচমালাপু সুগংধু । কীং পৰিমল় আণি সুস্ৱাদু ।
তং ভলা জাহলা ৱিনোদু । কথেচা ইযে ॥ ৩ ॥
কৈসী আগল়িক দৈৱাচী । জে গংগা ৱোল়লী অমৃতাচী ।
হো কাং জপতপেং শ্ৰোতযাংচী । ফল়া আলী ॥ ৪ ॥
আতাং ইংদ্ৰিযজাত আঘৱেং । তিহীং শ্ৰৱণাচে ঘৰ ৰিঘাৱেং ।
মগ সংৱাদসুখ ভোগাৱেং । গীতাখ্য হেং ॥ ৫ ॥
হা অতিসো অতিপ্ৰসংগে । সাংডূনি কথাচি তে সাংগে ।
জে কৃষ্ণাৰ্জুন দোঘে । বোলত হোতে ॥ ৬ ॥
তে ৱেল়ী সংজযোং ৰাযাতেং ম্হণে । অৰ্জুন অধিষ্ঠিলা দৈৱগুণেং ।
জে অতিপ্ৰীতী নাৰাযণেং । বোলিজতু অসে ॥ ৭ ॥
জেং ন সংগেচি পিতযা ৱসুদেৱাসী । জেং ন সংগে মাতে দেৱকীসী ।
জেং ন সংগেচি বল়িভদ্ৰাসী । তেং গুহ্য অৰ্জুনেংসী বোলত ॥ ৮ ॥
দেৱী লক্ষ্মীযেৱঢী জৱল়ীক । তেহী ন দেখে যা প্ৰেমাচে সুখ ।
আণি কৃষ্ণস্নেহাচেং পিক । যাংতেচি আথী ॥ ৯ ॥
সনকাদিকাংচ্যা আশা । ৱাঢিনল্যা হোত্যা কীৰ বহুৱসা ।
পৰী ত্যাহী যেণেং মানে যশা । যেতীচিনা ॥ ১০ ॥
যা জগদীশ্ৱৰাচেং প্ৰেম । এথ দিসতসে নিৰুপম ।
কৈসেং পাৰ্থেং যেণেং সৰ্ৱোত্তম । পুণ্য কেলেং ॥ ১১ ॥
হো কাং জযাচিযা প্ৰীতী । অমূৰ্ত হা আলা ৱ্যক্তী ।
মজ একৱংকী যাচী স্থিতী । আৱডতু অসে ॥ ১২ ॥
এৰ্হৱীং হা যোগিযা নাডল়ে । ৱেদাৰ্থাসী নাকল়ে ।
জেথ ধ্যানাচেহী ডোল়ে । পাৱতীনা ॥ ১৩ ॥
তেং হা নিজস্ৱৰূপ । অনাদি নিষ্কংপ ।
পৰী যেণে মানেং সকৃপ । জাহলা অসে ॥ ১৪ ॥
হা ত্ৰৈলোক্যপটাচি ঘডী । আকাৰাচী পৈলথডী ।
কৈসা যাচিযে আৱডী । আৱৰলা অসে ॥ ১৫ ॥
শ্ৰীভগনানুৱাচঃ ইমং ৱিৱস্ৱতে যোগং প্ৰোক্তৱানহমৱ্যযম্ ।
ৱিৱস্ৱান্ মনৱে প্ৰাহ মনুৰিক্ষ্ৱাকৱেঽব্ৰৱীত্ ॥ ১ ॥
মগ দেৱ ম্হণে অগা পংডুসুতা । হাচি যোগু আম্হীং ৱিৱস্ৱতা ।
কথিলা পৰী তে ৱাৰ্তা । বহুৱাং দিৱসাংচী ॥ ১৬ ॥
মগ তেণেং ৱিৱস্ৱতেং ৰৱী । হে যোগস্থিতি আঘৱী ।
নিৰূপিলী বৰৱী । মনূপ্ৰতী ॥ ১৭ ॥
মনূনেং আপণ অনুষ্ঠিলী । মগ ইক্ষ্ৱাকুৱা উপদেশিলী ।
ঐসী পৰংপৰা ৱিস্তাৰিলী । আদ্য হে গা ॥ ১৮ ॥
এৱং পৰংপৰাপ্ৰাপ্তমিমং ৰাজৰ্ষযো ৱিদুঃ ।
স কালেনেহ মহতা যোগো নষ্টঃ পৰংতপ ॥ ২ ॥
মগ আণিকহী যা যোগাতে । ৰাজৰ্ষি জাহলে জাণতে ।
পৰী তেথোনি আতাং সাংপ্ৰতেং । নেণিজে কোণী ॥ ১৯ ॥
জে প্ৰাণিযাং কামী ভৰূ । দেহাচিৱৰী আদৰু ।
ম্হণোনি পডলা ৱিসৰু । আত্মবোধাচা ॥ ২০ ॥
অৱ্হাংটলিযা আস্থাবুদ্ধি । ৱিষযসুখচি পৰমাৱধি ।
জীৱু তৈসা উপাধি । আৱডে লোকাং ॥ ২১ ॥
এৰ্হৱীং তৰী খৱণেযাংচ্যা গাংৱীং । পাটাঊৱেং কায কৰাৱীং ।
সাংগে জাত্যংধা ৰৱী । কায আথী ॥ ২২ ॥
কাং বহিৰযাংচাং আস্থানীং । কৱণে গীতাতেং মানী ।
কীং কোল্হেযা চাংদণীং । আৱডী উপজে ॥ ২৩ ॥
পৈং চংদ্ৰোদযা আৰৌতেং । জযাংচে ডোল়ে ফুটতী অসতে ।
তে কাঊল়ে কেৱীং চংদ্ৰাতেং । ওল়খতী ॥ ২৪ ॥
তৈসে ৱৈৰাগ্যাচী শিংৱ ন দেখতী । জে ৱিৱেকাচী ভাষা নেণতী ।
তে মূৰ্খ কেংৱীং পাৱতী । মজ ঈশ্ৱৰাতে ॥ ২৫ ॥
কৈসা নেণোং মোহো ৱাঢীনলা । তেণেং বহুতেক কাল়ু ৱ্যৰ্থ গেলা ।
ম্হণোনি যোগু হা লোপলা । লোকীং ইযে ॥ ২৬ ॥
স এৱাযং মযা তেঽদ্য যোগঃ প্ৰোক্তঃ পুৰাতনঃ ।
ভক্তোঽসি মে সখা চেতি ৰহস্যং হ্যেতদুত্তমম্ ॥ ৩ ॥
তোচি হা আজি আতাং । তুজপ্ৰতী কুংতীসুতা ।
সাংগিতলা আম্হীং তত্ৱতা । ভ্ৰাংতি ন কৰীং ॥ ২৭ ॥
হেং জীৱীংচে নিজ গুজ । পৰী কেৱীং ৰাখোং তুজ ।
জে পঢিযেসী তূং মজ । ম্হণঊনিযাং ॥ ২৮ ॥
তূং প্ৰেমাচা পুতল়া । ভক্তীচা জিৱ্হাল়া ।
মৈত্ৰিযেচী চিত্কল়া । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২৯ ॥
তূং অনুসংগাচা ঠাৱো । আতাং তুজ কায ৱংচূং জাৱোং ।
জৰী সংগ্ৰামাৰূঢ আহোং । জাহলোং আম্হী ॥ ৩০ ॥
তৰী নাৱেক হেং সহাৱেং । গাজাবজ্যহী ন ধৰাৱেং ।
পৰী তুঝেং অজ্ঞানত্ৱ হৰাৱেং । লাগে আধীং ॥ ৩১ ॥
অৰ্জুন উৱাচ: অপৰং ভৱতো জন্মং পৰং জন্ম ৱিৱস্ৱতঃ ।
কথমেতদ্ ৱিজানীযাং ত্ৱমাদৌ প্ৰোক্তৱানিতি ॥ ৪ ॥
তংৱ অৰ্জুন ম্হণে হৰী । মায আপুলেযাচা স্নেহো কৰী ।
এথ ৱিস্মো কায অৱধাৰীং । কৃপানিধী ॥ ৩২ ॥
তূং সংসাৰশ্ৰাংতাংচী সাঊলী । অনাথ জীৱাংচী মাঊলী ।
আমুতেং কীৰ প্ৰসৱলী । তুঝীচ কৃপা ॥ ৩৩ ॥
দেৱা পাংগুল় একাদেং ৱিঈজে । তৰী জন্মোনি জোজাৰূ সাহিজে ।
হেং বোলোং কায তুঝেং । তুজচি পুঢাং ॥ ৩৪ ॥
আতাং পুসেন জেং মী কাংহী । তেথ নিকেং চিত্ত দেঈং ।
তেৱীংচি দেৱেং কোপাৱেং না কাংহী । বোলা একা ॥ ৩৫ ॥
তৰী মাগীল জে ৱাৰ্তা । তুৱাং সাংগিতলী হোতী অনংতা ।
তে নাৱেক মজ চিত্তা । মানেচিনা ॥ ৩৬ ॥
জে তো ৱিৱস্ৱতু ম্হণজে কাযী । ঐসেং হেং ৱডিলাং ঠাঊৱেং নাহীং ।
তৰী তুৱাংচি কেৱীং পাহীং । উপদেশিলা ॥ ৩৭ ॥
তো তৰী আইকিজে বহুতাং কাল়াংচা । আণি তূং তংৱ কৃষ্ণ সাংপেচা ।
ম্হণোনি গা ইযে মাতুচা । ৱিসংৱাদু ॥ ৩৮ ॥
তেৱীংচি দেৱা চৰিত্ৰ তুঝেং । আপণ কাংহী কায জাণিজে ।
হেং লটিকে কেৱীং ম্হণিজে । একিহেল়াং ॥ ৩৯ ॥
পৰী হেচি মাতু আঘৱী । মী পৰিযেসেং তৈশী সাংগাৱী ।
জে তুৱাংচি তযা ৰৱীং কেৱীং । উপদেশু কেলা ॥ ৪০ ॥
শ্ৰী ভগৱানুৱাচঃ বহূনি মে ৱ্যতীতানি জন্মানি তৱ চাৰ্জুন ।
তান্যহং ৱেদ সৰ্ৱাণি ন ত্ৱং ৱেত্থ পৰংতপ ॥ ৫ ॥
তংৱ কৃষ্ণ ম্হণে পংডুসুতা । তো ৱিৱস্ৱতু জৈং হোতা ।
তৈং আম্হী নসোং ঐসী চিত্তা । ভ্ৰাংতি জৰী তুজ ॥ ৪১ ॥
তৰী তূং গা হেং নেণসী । পৈং জন্মেং আম্হাং তুম্হাংসী ।
বহুতেং গেলীং পৰী তিযেং ন স্মৰসী । আপলী তূং ॥ ৪২ ॥
মী জেণেং জেণেং অৱসৰেং । জেং জেং হোঊনি অৱতৰেং ।
তে সমস্তহী স্মৰেং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ৪৩ ॥
অজোঽপি সন্নৱ্যযাত্মা ভূতামামিশ্ৱৰোঽপি সন্ ।
প্ৰকৃতিং স্ৱামধিষ্ঠায সংভৱাম্যাত্মমাযযা ॥ ৬ ॥
ম্হণোনি আঘৱেং । মজ মাগীল আঠৱেং ।
মী অজুহী পৰি সংভৱে । প্ৰকৃতিসংগে ॥ ৪৪ ॥
মাঝেং অৱ্যযত্ৱ তৰী ন নসে । পৰী হোণেং জাণেং এক দিসে ।
তে প্ৰতিবিংবে মাযাৱশেং । মাঝাংচি ঠাযীং ॥ ৪৫ ॥
মাঝী স্ৱতংত্ৰতা তৰী ন মোডে । পৰী কৰ্মাধীনু ঐসা আৱডে ।
তেংহী ভ্ৰাংতিবুদ্ধি তৰী ঘডে । এৰ্হৱীং নাহীং ॥ ৪৬ ॥
কীং একচি দিসে দুসৰেং । তেং দৰ্পণাচেনি আধাৰেং ।
এৰ্হৱীং কায ৱস্তুৱিচাৰেং । দুজেং আহে ॥ ৪৭ ॥
তৈসা অমূৰ্তচি মী কিৰীটী । পৰী প্ৰকৃতি জৈং অধিষ্ঠীং ।
তৈং সাকাৰপণে নটেং নটীং । কাৰ্যালাগীং ॥ ৪৮ ॥
যদা যদা হি ধৰ্মস্য গ্লানিৰ্ভৱতি ভাৰত ।
অভ্যুত্থানমধৰ্মস্য তদাত্মানং সৃজাম্যহম্ ॥ ৭ ॥
তে ৱেল়ী আপুল্যাচেনি কৈৱাৰেং । মী সাকাৰু হোঊনি অৱতৰেং ।
মগ অজ্ঞানাচেং আংধাৰেং । গিল়ূনি ঘালীং ॥ ৪৯ ॥
অধৰ্মাচি অৱধী তোডীং । দোষাংচীং লিহিলীং ফাডীং ।
সজ্জনাংকৰৱী গুঢী । সুখাচী উভৱীং ॥ ৫০ ॥
পৰিত্ৰাণায সাধূনাং ৱিনাশায চ দুষ্কৃতাম্ ।
ধৰ্মসংস্থাপনাৰ্থায সংভৱামি যুগে যুগে ॥ ৮ ॥
তে ৱেল়ী আপুল্যাচেনি কৈৱাৰেং । মী সাকাৰু হোঊনি অৱতৰেং ।
মগ অজ্ঞানাচেং আংধাৰেং । গিল়ূনি ঘালীং ॥ ৫১ ॥
অধৰ্মাচি অৱধী তোডীং । দোষাংচীং লিহিলীং ফাডীং ।
সজ্জনাংকৰৱী গুঢী । সুখাচী উভৱীং ॥ ৫২ ॥
দৈত্যাংচীং কুল়েং নাশীং । সাধূংচা মানূ গিংৱশীং ।
ধৰ্মাসী নীতীশী । শেংজ ভৰী ॥ ৫৩ ॥
মী অৱিৱেকাচী কাজল়ী । ফেডূনী ৱিৱেকদীপ উজল়ীং ।
তৈং যোগিযাং পাহে দিৱাল়ী । নিৰংতৰ ॥ ৫৪ ॥
স্ৱসুখে ৱিশ্ৱ কোংদে । ধৰ্মচি জগীং নাংদে ।
ভক্তাং নিঘতী দোংদেং । সাত্ৱিকাচীং ॥ ৫৫ ॥
তৈং পাপাচা অচল়ু ফিটে । পুণ্যাচী পহাট ফুটে ।
জৈং মূৰ্তি মাঝী প্ৰগটে । পংডুকুমৰা ॥ ৫৬ ॥
ঐসেযা কাজালাগী । অৱতৰেং মী যুগীং যুগীং ।
পৰি হেংচি ৱোল়খে জো জগীং । তো ৱিৱেকিযা ॥ ৫৭ ॥
জন্ম কৰ্ম চ নে দিৱ্যমেৱং যো ৱেত্তি তত্ৱতঃ ।
ত্যক্ত্ৱা দেহং পুনৰ্জন্ম নৈতি মামেতি সোঽৰ্জুন ॥ ৯ ॥
মাঝে অজত্ৱেং জন্মণেং । অক্ৰিযতাচি কৰ্ম কৰণেং ।
হেং অৱিকাৰ জো জাণে । তো পৰমমুক্ত ॥ ৫৮ ॥
তো চালিলা সংগে ন চল়ে । দেহীংচা দেহা নাকল়ে ।
মগ পংচত্ৱীং তংৱ মিল়ে । মাঝাংচি ৰূপীং ॥ ৫৯ ॥
ৱীতৰাগভযক্ৰোধা মন্মযা মামুপাশ্ৰিতাঃ ।
বহৱো জ্ঞানতপসা পূতা মদ্ভাৱমাগতাঃ ॥ ১০ ॥
এৰ্হৱীং পৰাপৰ ন শোচিতী । জে কামনাশূন্য হোতী ।
ৱাটা কেৱেল়ীং ন ৱচতী । ক্ৰোধাচিযা ॥ ৬০ ॥
জে সদা মিযাংচি আথিলে । মাঝিযা সেৱা জিযালে ।
কাং আত্মবোধে তোষলে । ৱীতৰাগ জে ॥ ৬১ ॥
জে তপোতেজাচিযা ৰাশী । কাং একাযতন জ্ঞানাসী ।
জে পৱিত্ৰতা তীৰ্থাংসী । তীৰ্থৰূপ ॥ ৬২ ॥
তে মদ্ভাৱা সহজেং আলে । মী তেচি তে হোঊনি ঠেলে ।
জে মজ তযাং উৰলে । পদৰ নাহীং ॥ ৬৩ ॥
সাংগে পিতল়েচী গংধিকাল়িক । জে ফিটলী হোয নিঃশেখ ।
তৈং সুৱৰ্ণ কাঈ আণিক । জোডূং জাঈজে ॥ ৬৪ ॥
তৈসে যমনিযমীং কডসলে । তে তপোজ্ঞানীং চোখল়লে ।
মী তেচি তে জাহলে । এথ সংশযো কাযসা ॥ ৬৫ ॥
যে যথা মাং প্ৰপদ্যন্তে তাংস্তথৈৱ ভজাম্যহম্ ।
মম ৱৰ্ত্মানুৱৰ্তন্তে মনুষ্যাঃ পাৰ্থ সৰ্ৱশঃ ॥ ১১ ॥
এৰ্হৱীং তৰী পাহীং । জে জৈসে মাঝাং ঠাঈং ।
ভজতী তযা মীহী । তৈসাচি ভজে ॥ ৬৬ ॥
দেখেং মনুষ্যজাত সকল় । হেং স্ৱভাৱতা ভজনসীল় ।
জাহলেং অসে কেৱল় । মাঝাং ঠাযীং ॥ ৬৭ ॥
পৰী জ্ঞানেংৱীণ নাশিলে । জে বুদ্ধিভেদাসি আলে ।
তেণেংচি যা কল্পিলেং । অনেকত্ৱ ॥ ৬৮ ॥
ম্হণঊনি অভেদীং ভেদু দেখতী । যযা অনাম্যা নামেং ঠেৱিতী ॥
দেৱী দেৱো ম্হণতী । অচৰ্চাতেং ॥ ৬৯ ॥
জেং সৰ্ৱত্ৰ সদা সম । তেথে ৱিভাগ অধমোত্তম ।
মতিৱশেং সংভ্ৰম । ৱিৱংচিতী ॥ ৭০ ॥
কাঙক্ষন্তঃ কৰ্মণাং সিদ্ধিং যজন্ত ইহ দেৱতাঃ ।
ক্ষিপ্ৰং হি মানুষে লোকে সিদ্ধিৰ্ভৱতি কৰ্মজা ॥ ১২ ॥
মগ নানাহেতুপ্ৰকাৰেং । যথোচিতেং উপচাৰেং ।
মানিলীং দেৱতাংতৰেং । উপাসিতী ॥ ৭১ ॥
তেথ জেং জেং অপেক্ষিত । তেং তৈসেংচি পাৱতি সমস্ত ।
পৰী তে কৰ্মফল় নিশ্চিত । ৱোল়খ তূং ॥ ৭২ ॥
ৱাচূংনি দেতেং ঘেতেং আণিক । নিভ্ৰাংত নাহী সম্যক ।
এথ কৰ্মচি ফল়সূচক । মনুষ্যলোকীং ॥ ৭৩ ॥
জৈসেং ক্ষেত্ৰীং জেং পেৰিজে । তেংৱাংচূনি আন ন নিপজে ।
কাং পাহিজে তেংচি দেখিজে । দৰ্পণাধাৰেং ॥ ৭৪ ॥
না তৰী কডেযাতল়ৱটীং । জৈসা আপুলাচি বোলু কিৰীটী ।
পডিসাদু হোঊনি উঠী । নিমিত্তযোগেং ॥ ৭৫ ॥
তৈসা সমস্তাং যাং ভজনাং । মী সাক্ষিভূতু পৈং অৰ্জুনা ।
এথ প্ৰতিফল়ে ভাৱনা । আপুলালী ॥ ৭৬ ॥
চাতুৰ্ৱৰ্ণ্যং মযা সৃষ্টং গুণকৰ্মৱিভাগশঃ ।
তস্য কৰ্তাৰমপি মাং ৱিধ্যকৰ্তাৰমৱ্যম্ ॥ ১৩ ॥
আতাং যাচিপৰী জাণ । চাৰ্হী আহেতী হে ৱৰ্ণ ।
সৃজিলে ম্যাং গুণ – । কৰ্মভাগেং ॥ ৭৭ ॥
জে প্ৰকৃতীচেনি আধাৰেং । গুণাচেনি ৱ্যভিচাৰেং ।
কৰ্মেং তদনুসাৰেং । ৱিৱংচিলী ॥ ৭৮ ॥
এথ একচি হে ধনুষ্যপাণী । পৰীং জাহলে গা চহূং ৱৰ্ণীং ।
ঐসী গুণকৰ্মীং কডসণী । কেলী সহজেং ॥ ৭৯ ॥
ম্হণোনি আঈকেং পাৰ্থা । হে ৱৰ্ণভেদসংস্থা ।
মী কৰ্তা নৱ্হে সৰ্ৱথা । যাচিলাগীং ॥ ৮০ ॥
ন মাং কৰ্মাণি লিম্পন্তি ন মে কৰ্মফলে স্পৃহা ।
ইতি মাং যোঽভিজানাতি কৰ্মভিৰ্ন স বধ্যতে ॥ ১৪ ॥
হেং মজচিস্তৱ জাহলেং । পৰী ম্যাং নাহীং কেলেং ।
ঐসে জেণে জাণিতলেং । তো সুটলা গা ॥ ৮১ ॥
এৱং জ্ঞাত্ৱা কৃতং কৰ্ম পূৰ্ৱেৰপি মুমুক্ষুভিঃ ।
কুৰু কৰ্মেৱ তস্মাত্ ত্ৱং পূৰ্ৱৈঃ পূৰ্ৱতৰং কৃতম্ ॥ ১৫ ॥
মাগীল মুমুক্ষু জে হোতে । তিহীং ঐশিযাচি জাণোনি মাতেং ।
কৰ্মে কেলীং সমস্তেং । ধৰ্নুধৰা ॥ ৮২ ॥
পৰী তেং বীজেং জৈসীং দগ্ধলীং । নুগৱতীচি পেৰলীং ।
তৈশীং কৰ্মেংচি পৰি তযাং জাহলী । মোক্ষহেতু ॥ ৮৩ ॥
এথ আণিকহী এক অৰ্জুনা । হে কৰ্মাকৰ্মৱিৱংচনা ।
আপুলিযে চাডে সজ্ঞানা । যোগ্য নোহে ॥ ৮৪ ॥
কিং কৰ্ম কিমকৰ্মেতি কৱযোঽপ্যত্ৰ মোহিতাঃ ।
তত্ তে কৰ্ম প্ৰৱক্ষ্যামি যজ্জ্ঞাত্ৱা মোক্ষ্যসেঽশুভাত্ ॥ ১৬ ॥
মৰ্ম ম্হণিজে তেং কৱণ । অথৱা অকৰ্মা কায লক্ষণ ।
ঐসেং ৱিচাৰিতাং ৱিচক্ষণ । গুংফোনি ঠেলে ॥ ৮৫ ॥
জৈসেং কা কুডেং নাণেং । খৰ্যাচেনি সাৰখেপণেং ।
ডোল়্যাংচেহি দেখণেং । সংশযী ঘালী ॥ ৮৬ ॥
তৈসে নৈষ্কৰ্ম্যতেচেনি ভ্ৰমেং । গিংৱসিজত আহাতি কৰ্মেং ।
জে দুজী সৃষ্টি মনোধৰ্মেং । কৰূং শকতী ॥ ৮৭ ॥
ৱাচূনি মূৰ্খাচী গোঠী কাযসী । এথ মোহলে গা ক্ৰাংতদৰ্শী ।
ম্হণোনি আতাং তেচি পৰিযেসীং । সাংগেন তুজ ॥ ৮৮ ॥
কৰ্মণো হ্যপি বোদ্ধৱ্যং বোদ্ধৱ্যং চ ৱিকৰ্মণঃ ।
অকৰ্মণশ্চ বোদ্ধৱ্যং গহনা কৰ্মণো গতিঃ ॥ ১৭ ॥
তৰী কৰ্ম ম্হণজে স্ৱভাৱেং । জেথ ৱিশ্ৱাকাৰু সংভৱে ।
তে সম্যক আধীং জাণাৱেং । লাগে এথ ॥ ৮৯ ॥
মগ ৱৰ্ণাশ্ৰমাসি উচিত । জে ৱিশেষ কৰ্ম ৱিহিত ।
তেংহী ৱোল়খাৱেং নিশ্চিত । উপযোগেংসীং ॥ ৯০ ॥
পাঠীং জেং নিষিদ্ধ ম্হণিপে । তেংহী বুঝাৱেং স্ৱৰূপেং ।
যেতুলেনি যেথ কাংহী ন গুংফে । আপৈসেংচি ॥ ৯১ ॥
এৰ্হৱীং জগ হেং কৰ্মাধীন । ঐসী যাচী ৱ্যাপ্তী গহন ।
পৰি তেং অসো আইকেং চিন্হ । প্ৰাপ্তাচেং গা ॥ ৯২ ॥
কৰ্মণ্য কৰ্ম যঃ পশ্যেদকৰ্মণি চ কৰ্ম যঃ ।
স বুদ্ধিমান্ মনুষ্যেষু স যুক্তঃ কৃত্স্নকৰ্মকৃত্ ॥ ১৮ ॥
জো সকল়কৰ্মীং ৱৰ্ততাং । দেখে আপুলী নৈষ্কৰ্ম্যতা ।
কৰ্মসংগে নিৰাশতা । ফল়াচিযা ॥ ৯৩ ॥
আণি কৰ্তৱ্যতেলাগীং । জযা দুসৰেং নাহীং জগীং ।
ঐসিযা নৈষ্কৰ্মতা তৰী চাংগী । বোধলা অসে ॥ ৯৪ ॥
পৰি ক্ৰিযাকলাপু আঘৱা । আচৰতু দিসে বৰৱা ।
তৰী তো ইহীং চিন্হীং জাণাৱা । জ্ঞানিযা গা ॥ ৯৫ ॥
জৈসা কাং জল়াপাশীং উভা ঠাকে । তো জৰী আপণপেং জল়ামাজিং দেখে ।
তৰী তো নিভ্ৰাংত ৱোল়খে । ম্হণে মী ৱেগল়া আহে ॥ ৯৬ ॥
অথৱা নাৱে হন জো ৰিগে । তো থডিযেচে ৰুখ জাতাং দেখে ৱেগেং ।
তেচি সাচোকাৰেং জোং পাহোং লাগে । তংৱ ৰুখ ম্হণে অচল় ॥ ৯৭ ॥
তৈসে সৰ্ৱ কৰ্মীং অসণেং । তেং ফুডেং মানূনি ৱাযাণেং ।
মগ আপণপেং জো জাণে । নৈষ্কৰ্ম্যু ঐসা ॥ ৯৮ ॥
আণি উদোঅস্তাচেনি প্ৰমাণেং । জৈসে ন চলতাং সূৰ্যাচেং চালণেং ।
তৈসেং নৈষ্কৰ্ম্যত্ৱ জাণে । কৰ্মীচি অসতাং ॥ ৯৯ ॥
তো মনুষ্যাসাৰিখা তৰী আৱডে । পৰী মনুষ্যত্ৱ তযা ন ঘডে ।
জৈসেং জল়ীং জল়ামাজীং ন বুডে । ভানুবিংব ॥ ১০০ ॥
তেণেং ন পাহতাং ৱিশ্ৱ দেখিলেং । ন কৰিতাং সৰ্ৱ কেলে ।
ন ভোগিতাং ভোগিলেং । ভোগ্যজাত ॥ ১০১ ॥
একেচি ঠাযীং বৈসলা । পৰি সৰ্ৱত্ৰ তোচি গেলা ।
হেং অসো ৱিশ্ৱ জাহলা । আংগেংচি তো ॥ ১০২ ॥
যস্য সৰ্ৱে সমাৰম্ভাঃ কামসংকল্পৱৰ্জিতাঃ ।
জ্ঞানাগ্নিদগ্ধকৰ্মাণং তমাহুঃ পংডিতং বুধাঃ ॥ ১৯ ॥
জযা পুৰুষাচাং ঠাযীং । কৰ্মাচা তৰী খেদু নাহীং ।
পৰী ফল়াপেক্ষা কহীং । সংচৰেনা ॥ ১০৩ ॥
আণি হেং কৰ্ম মী কৰীন । অথৱা আদৰিলে সিদ্ধী নেঈন ।
যেণেং সংকল্পেংহী জযাচেং মন । ৱিটাল়েনা ॥ ১০৪ ॥
জ্ঞানাগ্নিচেনি মুখেং । জেণেং জাল়িলী কৰ্মেং অশেখেং ।
তো ব্ৰহ্মচি মনুষ্যৱেখেং । ৱোল়খ তূং ॥ ১০৫ ॥
ত্যক্ত্ৱা কৰ্মফলাসংগং নিত্যতৃপ্তো নিৰাশ্ৰযঃ ।
কৰ্মণ্যভিপ্ৰৱৃত্তোঽপি নৈৱ কিংচিত্ কৰোতি সঃ ॥ ২০ ॥
জো শৰীৰীং উদাসু । ফল়ভোগীং নিৰাসু ।
নিত্যতা উল্হাসু । হোঊনি অসে ॥ ১০৬ ॥
জো সংতোষাচাং গাভাৰাং । আত্মবোধাচিযা ৱোগৰা ।
পুৰে ন ম্হণেচি ধনুৰ্ধৰা । আৰোগিতাং ॥ ১০৭ ॥
নিৰাশীৰ্যতচিত্তাত্মা ত্যক্তসৰ্ৱপৰিগ্ৰহঃ ।
শাৰীৰং কেৱলং কৰ্ম কুৰ্ৱন্নাপ্নোতি কিল্বিশম্ ॥ ২১ ॥
যদৃচ্ছা লাভ সংতুষ্টো দ্ৱংদ্ৱাতীতো ৱিমত্সৰঃ ।
সম সিদ্ধাৱসিদ্ধৌচ কৃত্ৱাঽপি ন নিবধ্যতে ॥ ২২ ॥
কৈসা অধিকাধিক আৱডী । ঘেত মহাসুখাচী গোডী ।
সাংডোনিযাং আশা কুৰোংডী । অহংভাৱেসীং ॥ ১০৮ ॥
ম্হণোনি অৱসৰেং জেং জেং পাৱে । তেণেচি তো সুখাৱে ।
জযা আপুলে আণি পৰাৱেং । দোন্হী নাহীং ॥ ১০৯ ॥
তো দিঠী জেং পাহে । তে আপণচি হোঊনি জাযে ।
আইকেং তেং আহে । তোচি জাহালা ॥ ১১০ ॥
চৰণীং হন চালে । মুখেং জেং জেং বোলে ।
ঐসেং চেষ্টাজাত তেতুলেং । আপণচি জো ॥ ১১১ ॥
হেং অসো ৱিশ্ৱ পাহীং । জযাসি আপণপেৱাংচূনি নাহীং ।
আতা কৱণ তেং কৰ্ম কাযী । বাধী তযাতেং ॥ ১১২ ॥
হা মত্সৰু জেথ উপজে । তেতুলে নুৰেচি জযা দুজেং ।
তো নিৰ্মত্সৰু কাই ম্হণিজে । বোলৱৰী ॥ ১১৩ ॥
ম্হণোনি সৰ্ৱাংপৰী মুক্তু । তো সকৰ্মুচি তো কৰ্মৰহিতু ।
সগুণ পৰি গুণাতীতু । এথ ভ্ৰাংতি নাহীং ॥ ১১৪ ॥
গতসংগস্য মুক্তস্য জ্ঞানাৱস্থিত্চেতসঃ ।
যজ্ঞাযাচৰতঃ কৰ্ম সমগ্ৰং প্ৰৱিলীযতে ॥ ২৩ ॥
তো দেহসংগে তৰী অসে । পৰী চৈতন্যাসাৰিখা দিসে ।
পাহতাং পৰব্ৰহ্মাচেনি কসেং । চোখাল়ু ভলা ॥ ১১৫ ॥
ঐসাহী পৰী কৌতুকেং । জৰী কৰ্মে কৰী যজ্ঞাদিকেং ।
তৰী তিযেং লযা জাতী অশেখেং । তযাচাংচি ঠাযীং ॥ ১১৬ ॥
অকাল়ীংচী অভ্ৰেং জৈসী । উৰ্মীৱিণ আকাশীং ।
হাৰপতী আপৈশীং । উদযলীং সাংতী ॥ ১১৭ ॥
তৈশীং ৱিধীৱিধান ৱিহিতেং জৰী আচৰে তো সমস্তেং ।
তৰী তিযেং ঐক্যভাৱেং ঐক্যাতেং । পাৱতীচি গা ॥ ১১৮ ॥
ব্ৰহ্মাৰ্পণং ব্ৰহ্মহৱিৰ্ ব্ৰহ্মাগ্নৌ ব্ৰহ্মণা হুতম্ ।
ব্ৰহ্মৈৱ তেন গন্তৱ্যং ব্ৰহ্মকৰ্মস্মাধিনা ॥ ২৪ ॥
জেং হেং হৱন মী হোতা । কাং ইযে যজ্ঞীং হা ভোক্তা ।
ঐসীযা বুদ্ধীসি নাহী ভংগতা । ম্হণঊনিযাং ॥ ১১৯ ॥
জে ইষ্টযজ্ঞ যজাৱে । তেং হৱিৰ্মংত্ৰাদি আঘৱেং ।
তো দেখতসে অৱিনাশভাৱেং । আত্মবুদ্ধি ॥ ১২০ ॥
ম্হণঊনি ব্ৰহ্ম তেংচি কৰ্ম । ঐসেং বোধা আলে জযা সম ।
তযা কৰ্তৱ্য তেং নৈষ্কৰ্ম্য । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১২১ ॥
আতাং অৱিৱেককুমাৰত্ৱা মুকলে । জযাং ৱিৰক্তীচে পাণিগ্ৰহণ জাহলেং ।
মগ উপাসন জিহীং আণিলেং । যোগাগ্নীচেং ॥ ১২২ ॥
দৈৱমেৱাপৰে যজ্ঞং যোগিনঃ পৰ্যুপাসতে ।
ব্ৰহ্মাগ্নাৱপৰে যজ্ঞং যজ্ঞেনৈৱোপজুহ্ৱতি ॥ ২৫ ॥
জে যজনশীল অহৰ্নিশীং । জিহীং অৱিদ্যা হৱিলী মনেংসী ।
গুৰুৱাক্যহুতাশীং । হৱন কেলেং ॥ ১২৩ ॥
তিহীং যোগাগ্নিকীং যজিজে । তো দৈৱযজ্ঞু ম্হণিজে ।
জেণে আত্মসুখ কামিজে । পংডুকুমৰা ॥ ১২৪ ॥
দৈৱাস্তৱ দেহাচে পাল়ণ । ঐসা নিশ্চযো পৰিপূৰ্ণ ।
জো চিংতীনা দেহভৰণ । তো মহাযোগী জাণ দৈৱযোগেং ॥ ১২৫ ॥
আতাং অৱধাৰীং সাংগেন আণিক । জে ব্ৰহ্মাগ্নী সাগ্নিক ।
তযাংতে যজ্ঞেংচি যজ্ঞু দেখ । উপাসিজে ॥ ১২৬ ॥
শ্ৰোত্ৰাদীনীংদ্ৰিযাণ্যন্যে সংযমাগ্নিষু জুহ্ৱতি ।
শব্দাদীন্ ৱিষযানন্য । ইংদ্ৰিযাগ্নিষু জুহ্ৱতি ॥ ২৬ ॥
এথ সংযমাগ্নিহোত্ৰী । জে যুক্তিত্ৰযাংচ্যাং মংত্ৰীং ।
যজন কৰিতী পৱিত্ৰীং । ইংদ্ৰিযদ্ৰৱ্যীং ॥ ১২৭ ॥
একাং ৱৈৰাগ্যৰৱি ৱিৱল়ে । তংৱ সংযতী ৱিহাৰ কেলে ।
তেথ অপাৱৃত্ত জাহলে । ইংদ্ৰিযানল় ॥ ১২৮ ॥
তিহীং ৱিৰক্তীচী জ্ৱাল়া ঘেতলী । তংৱ ৱিকাৰাংচী ইংধনে পল়িপলীং ।
তেথ আশাধূমেং সাংডিলীং । পাংচহী কুংডেং ॥ ১২৯ ॥
মগ ৱাক্যৱিধীচিযা নিৰৱডী । ৱিষযআহুতি উদংডী ।
হৱন কেলেং কুংডী । ইংদ্ৰিযাগ্নীচাং ॥ ১৩০ ॥
সৰ্ৱাণীন্দ্ৰিযকৰ্মাণি প্ৰাণকৰ্মাণি চাপৰে ।
আত্মসংযমযোগাগ্নৌ জুহ্ৱতি জ্ঞানদীপিতে ॥ ২৭ ॥
একীং যযাপৰী পাৰ্থা । দোষু ক্ষাল়িলে সৰ্ৱথা ।
আণিকীং হৃদযাৰণীং মংথা । ৱিৱেকু কেলা ॥ ১৩১ ॥
তো উপশমেং নিহটিলা । ধৈৰ্যেং ৱৰী দাটিলা ।
গুৰুৱাক্যেং কাঢিলা । বল়কটপণেং ॥ ১৩২ ॥
ঐসে সমৰসেং মংথন কেলেং । তেথ ঝডকৰী কাজা আলেং ।
জে উজ্জীৱন জহালেং । জ্ঞানাগ্নীচেং ॥ ১৩৩ ॥
পহিলা ঋদ্ধিসিদ্ধীচা সংভ্ৰমু । তো নিৱৰ্তোনি গেলা ধূমু ।
মগ প্ৰগটলা সূক্ষ্মু । ৱিস্ফুলিংগু ॥ ১৩৪ ॥
মন তযাচে মোকল়েং । তেচি পেটৱণ ঘাতলেং ।
জেং যমদমীং হল়ুৱাৰলেং । আইতেং হোতেং ॥ ১৩৫ ॥
তেণেং সাদুকপণেং জ্ৱাল়া সমৃদ্ধা । মগ ৱাসনাংতৰাচিযা সমিধা ।
স্নেহেংসী নানাৱিধা । জাল়িলিযা ॥ ১৩৬ ॥
তেথ সোহংমংত্ৰেং দীক্ষিতীং । ইংদ্ৰিযকৰ্মাংচিযা আহুতী ।
তিযে জ্ঞানানল়ীং প্ৰদীপ্তীং । দিধলিযা ॥ ১৩৭ ॥
পাঠীং প্ৰাণক্ৰিচেনি স্ৰুৱেনিশীং । পূৰ্ণাহুতী পডলী হুতাশীং ।
তেথ অৱভৃত সমৰসীং । সহজেং জাহলেং ॥ ১৩৮ ॥
মগ আত্মবোধীংচে সুখ । জে সংযমাগ্নীচেং হুতশেষ ।
তোচি পুৰোডাশু দেখ । ঘেতলা তিহীং ॥ ১৩৯ ॥
এক ঐশিযা ইহীং যজনীং । মুক্ত তে জাহলে ত্ৰিভুৱনীং ।
যা যজ্ঞক্ৰিযা তৰী আনানী । পৰি প্ৰাপ্য তেং এক ॥ ১৪০ ॥
দ্ৰৱ্যযজ্ঞাস্তপোযজ্ঞা যোগযজ্ঞাস্তথাপৰে ।
স্ৱাধ্যাযজ্ঞানযজ্ঞাশ্চ যতযঃ সংশিতৱ্ৰতাঃ ॥ ২৮ ॥
এক দ্ৰৱ্যযজ্ঞু ম্হণিপতী । এক তপসামগ্ৰিযা নিপজতী ।
এক যোগযাগুহী আহাতী । জে সাংগিতলে ॥ ১৪১ ॥
একীং শব্দীং শব্দু যজিজে । তো ৱাগ্যজ্ঞু ম্হণিজে ।
জ্ঞানে জ্ঞেয গমিজে । তো জ্ঞানযজ্ঞু ॥ ১৪২ ॥
হেং অৰ্জুনা সকল় কুৱাডেং । জে অনুষ্ঠিতাং অতিসাংকডে ।
পৰী জিতেংদ্ৰিযাসীচি ঘডে । যোগ্যতাৱশেং ॥ ১৪৩ ॥
তে প্ৰৱীণ তেথ ভলে । আণি যোগসমৃদ্ধী আথিলে ।
ম্হণোনি আপণপাং তিহীং কেলে । আত্মহৱন ॥ ১৪৪ ॥
অপানে জুহ্ৱতি প্ৰাণং প্ৰাণেঽপাঽনং তথাপৰে ।
প্ৰাণাপানগতি ৰুদ্ধ্ৱা প্ৰাণাযামপৰাযণাঃ ॥ ২৯ ॥
মগ অপাগ্নীচাং মুখী । প্ৰাণদ্ৰৱ্যেং দেখী ।
হৱন কেলেং একীং । অভ্যাসযোগেং ॥ ১৪৫ ॥
একু অপানু প্ৰাণীং অৰ্পিতী । এক দোহীংতেংহী নিৰুংধিতী ।
তে প্ৰাণাযামী ম্হণিপতী । পংডুকুমৰা ॥ ১৪৬ ॥
অপৰে নিযতাহাৰাঃ প্ৰাণান্ প্ৰাণেষু জুহ্ৱতি ।
সৰ্ৱেপ্যেতে যজ্ঞৱিদো যজ্ঞক্ষপিতকল্মষাঃ ॥ ৩০ ॥
এক ৱজ্ৰযোগক্ৰমেং । সৰ্ৱাহাৰসংযমেং ।
প্ৰাণীং প্ৰাণু সংভ্ৰমেং । হৱন কৰিতী ॥ ১৪৭ ॥
ঐসে মোক্ষকাম সকল় । সমস্ত হে যজনশীল় ।
জিহীং যজ্ঞদ্ৱাৰা মনোমল় । ক্ষাল়ণ কেলে ॥ ১৪৮ ॥
জযা অৱিদ্যাজাত জাল়িতাং । জে উৰলেং নিজস্ৱভাৱতা ।
জেথ অগ্নি আণি হোতা । উৰেচিনা ॥ ১৪৯ ॥
জেথ যজিতযাচা কামু পুৰে । যজ্ঞীংচেং ৱিধান সৰে ।
মাগুতে জেথূনি ৱোসৰে । ক্ৰিযাজাত ॥ ১৫০ ॥
ৱিচাৰ জেথ ন ৰিগে । হেতু জেথ ন নিগে ।
জেং দ্ৱৈতদোষসংগেং । সিংপেচিনা ॥ ১৫১ ॥
যজ্ঞশিষ্টামৃতভুজো যান্তি ব্ৰহ্ম সনাতনম্ ।
নাযং লোকোঽস্ত্যযজ্ঞস্য কুতোঽন্যঃ কুৰুসত্তম ॥ ৩১ ॥
ঐসেং অনাদিসিদ্ধ চোখট । জেং জ্ঞান যজ্ঞাৱশিষ্ট ।
তেং সেৱিতী ব্ৰহ্মনিষ্ঠ । ব্ৰহ্মাহংমংত্ৰে ॥ ১৫২ ॥
ঐসে শেষামৃতে ধালে । কীং অমৰ্ত্যভাৱা আলে ।
ম্হণোনি ব্ৰহ্ম তে জহালে । অনাযাসে ॥ ১৫৩ ॥
যেৰাং ৱিৰক্তি মাল় ন ঘালীচি । জযাং সংযমাগ্নীচী সেৱা ন ঘডেচি ।
জেং যোগযাগু ন কৰিতীচি । জন্মলে সাংতে ॥ ১৫৪ ॥
জযাং ঐহিক ধড নাহীং । তযাংচেং পৰত্ৰ পুসসী কাঈ ।
ম্হণোনি সাংগোং কাং ৱাংঈ । পংডুকুমৰা ॥ ১৫৫ ॥
এৱং বহুৱিধা যজ্ঞা ৱিততা ব্ৰহ্মণো মুখে ।
কৰ্মজান্ ৱিদ্ধি তান্ সৰ্ৱানেৱং জ্ঞাত্ৱা ৱিমোক্ষসে ॥ ৩২ ॥
ঐসে বহুতীং পৰীং অনেগ । জে সাংগিতলে তুজ কাং যাগ ।
তে ৱিস্তাৰুনি ৱেদেংচি চাংগ । ম্হণিতলে আহাতী ॥ ১৫৬ ॥
পৰি তেণেং ৱিস্তাৰেং কায কৰাৱেং । হেংচি কৰ্মসিদ্ধ জাণাৱেং ।
যেতুলেনি কৰ্মবংধু স্ৱভাৱেং । পাৱেল না ॥ ১৫৭ ॥
শ্ৰেযান্ দ্ৰৱ্যমযাদ্ যজ্ঞান্ জ্ঞানযজ্ঞঃ পৰংতপ ।
সৰ্ৱং কৰ্মাখিলং পাৰ্থ জ্ঞানে পৰিসমাপ্যতে ॥ ৩৩ ॥
অৰ্জুনা ৱেদু জযাংচে মূল় । জে ক্ৰিযাৱিশেষেং স্থূল় ।
জযাং নৱ্হাল়িযেচে ফল় । স্ৱৰ্গসুখ ॥ ১৫৮ ॥
তে দ্ৰৱ্যাদিযাগু কীৰ হোতী । পৰী জ্ঞানযজ্ঞাচী সৰী ন পৱতী ।
জৈশী তাৰাতেজসংপত্তী । দিনকৰাপাশীং ॥ ১৫৯ ॥
দেখেং পৰমাত্মসুখনিধান । সাধাৱযা যোগীজন ।
জেং ন ৱিসংবিতী অংজন । উন্মেষনেত্ৰীং ॥ ১৬০ ॥
জেং ধাংৱতযা কৰ্মাচী লাণী । নৈষ্কৰ্ম্যবোধাচী খাণী ।
জেং ভুকেলিযা ধণী । সাধনাচী ॥ ১৬১ ॥
জেথ প্ৰৱৃত্তি পাংগুল় জাহলী । তৰ্কাচী দিঠী গেলী ।
জেণেং ইংদ্ৰিযে ৱিসৰলীং । ইংদ্ৰিযসংগু ॥ ১৬২ ॥
মনাচে মনপণ গেলেং । জেথ বোলাচে বোলপণ ঠেলেং ।
জযামাজি সাংপডলেং । জ্ঞেয দিসেং ॥ ১৬৩ ॥
জেথ ৱৈৰাগ্যাচা পাংগু ফিটে । ৱিৱেকাচাহী সোসু তুটে ।
জেথ ন পাহতা সহজ ভেটে । আপণপেং ॥ ১৬৪ ॥
তদ্ ৱিদ্ধি প্ৰণিপাতেন পৰিপ্ৰশ্নেন সেৱযা ।
উপদেক্ষ্যন্তি তে জ্ঞানং জ্ঞানিনস্তত্ৱদৰ্শিনঃ ॥ ৩৪ ॥
তেং জ্ঞান পৈং গা বৰৱেং । জৰী মনীং আথি আণাৱেং ।
তৰী সংতাং যাং ভজাৱেং । সৰ্ৱস্ৱেংশীং ॥ ১৬৫ ॥
জে জ্ঞানাচা কুৰুঠা । তেথ সেৱা হা দাৰৱংটা ।
তূ স্ৱাধীন কৰী সুভটা । ৱোল়গোনী ॥ ১৬৬ ॥
তৰী তনুমনুজীৱেং । চৰণাসী লাগাৱেং ।
আণি অগৰ্ৱতা কৰাৱেং । দাস্য সকল় ॥ ১৬৭ ॥
মগ অপেক্ষিত জেং আপুলেং । তেংহী সাংগতী পুসিলেং ।
জেণে অংতঃকৰণ বোধলেং । সংকল্পা ন যে ॥ ১৬৮ ॥
যজ্ জ্ঞাত্ৱা ন পুনৰ্মোহমেৱং যাস্যসি পাংডৱ ।
যেন ভূতান্যশেষেণ দ্ৰক্ষ্যস্যাত্মন্যথো মযি ॥ ৩৫ ॥
জযাচেনি ৱাক্যউজিৱডেং । জাহলেং চিত্ত নিধডেং ।
ব্ৰহ্মাচেনি পাডে । নিঃশংকু হোয ॥ ১৬৯ ॥
তে ৱেল়ীং আপণপেযা সহিতেং । ইযে অশেষেংহী ভূতেং ।
মাঝাং স্ৱৰূপীং অখংডিতেং । দেখসী তূং ॥ ১৭০ ॥
ঐসেং জ্ঞানপ্ৰকাশেং পাহেল । তৈং মোহাংধকাৰূ জাঈল ।
জৈং গুৰুকৃপা হোঈল । পাৰ্থা গা ॥ ১৭১ ॥
অপি চেদসী পাপেভ্যঃ সৰ্ৱেভ্যঃ পাপকৃত্তমঃ ।
সৰ্ৱ জ্ঞানপ্লৱেনৈৱ ৱৃজিনং সংতৰিষ্যসি ॥ ৩৬ ॥
জৰী কল্মষাংচা আগৰু । তূং ভ্ৰাংতীচা সাগৰু ।
ৱ্যামোহাচা ডোংগৰু । হোঊনি অসসী ॥ ১৭২ ॥
তৰ্হী জ্ঞানশক্তীচেনি পাডেং । হেং আঘৱেংচী গা থোকডেং ।
ঐসে সামৰ্থ্য অসে চোখডেং । জ্ঞানী ইযে ॥ ১৭৩ ॥
দেখেং ৱিশ্ৱভ্ৰমাঐসা । জো অমূৰ্তাচা কৱডসা ।
তো জযাচিযা প্ৰকাশা । পুৰেচিনা ॥ ১৭৪ ॥
তযা কাযসেং হেং মনোমল় । হেং বোলতাংচি অতি কিডাল় ।
নাহীং যেণেং পাডেং হে ঢিসাল় । দুজেং জগীং ॥ ১৭৫ ॥
যথৈধাংসি সমিদ্ধোঽগ্নিৰ্ভস্মসাত্ কুৰুতেঽৰ্জুন ।
জ্ঞানাগ্নিঃ সৰ্ৱকৰ্মাণি ভস্মসাত্ কুৰুতে তথা ॥ ৩৭ ॥
সাংগে ভুৱনত্ৰযাচী কাজল়ী । জে গগনামাজি উধৱলী ।
তিযে প্ৰল়যীংচে ৱাহুটল়ী । কায অভ্ৰ পুৰে ॥ ১৭৬ ॥
কীং পৱনাচেনি কোংপেং । পাণিযেংচি জো পল়িপেং ।
তো প্ৰল়যানল়ু দডপে । তৃণেং কাষ্ঠে কাই ॥ ১৭৭ ॥
ন হি জ্ঞানেন সদৃশং পৱিত্ৰমিহ ৱিদ্যতে ।
তত্ স্ৱযং যোগসংসিদ্ধঃ কালেনাত্মনি ৱিন্দতি ॥ ৩৮ ॥
ম্হণোনি অসে হেং ন ঘডে । তেং ৱিচাৰিতাংচি অসংগডে ।
পুঢতী জ্ঞানাচেনি পাডেং । পৱিত্ৰ ন দিসে ॥ ১৭৮ ॥
এথ জ্ঞান হেং উত্তম হোযে । আণিকহী এক তৈসেং কে আহে ।
জৈসেং চৈতন্য কাং নোহে । দুসৰে গা ॥ ১৭৯ ॥
যা মহাতেজাচেনি কসেং । জৰী চোখাল়ু প্ৰতিবিংব দিসে ।
কাং গিংৱসিলেং গিংৱসে । আকাশ হেং ॥ ১৮০ ॥
না তৰী পৃথ্ৱীচেনি পাডেং । কাংটাল়েং জৰী জোডে ।
তৰী উপমা জ্ঞানী ঘডে । পংডুকুমৰা ॥ ১৮১ ॥
ম্হণূনী বহুতীং পৰীং পাহতাং । পুঢতপুঢতী নিৰ্ধাৰিতা ।
হে জ্ঞানাচী পৱিত্ৰতা । জ্ঞানীংচি আথি ॥ ১৮২ ॥
জৰী অমৃতাচি চৱী নিৱডিজে । তৰী অমৃতাসাৰখী ম্হণিজে ।
তৈসেং জ্ঞান হেং উপমিজে । জ্ঞানেসীংচি ॥ ১৮৩ ॥
আতাং যাৱৰি জে বোলণে । তে ৱাযাং ৱেল়ু ফেডণেং ।
তংৱ সাংচচি জী হে পাৰ্থু ম্হণে । জেং বোলত অসাং ॥ ১৮৪ ॥
পৰি তেংচি জ্ঞান কেৱীং জাণাৱেং । ঐসেং অৰ্জুনেং জংৱ পুসাৱেং
তংৱ তেং মনোগত দেৱেং । জাণিতলেং ॥ ১৮৫ ॥
মগ ম্হণতসে কিৰীটী । আতাং চিত্ত দেযীং গোঠী ।
সাংগেন জ্ঞানাচিযে ভেটী । উপায তুজ ॥ ১৮৬ ॥
শ্ৰদ্ধাৱান্ লভতে জ্ঞানং তত্পৰঃ সংযতেন্দ্ৰিযঃ ।
জ্ঞানং লব্ধ্ৱা পৰাং শান্তিমচিৰেণাধিগচ্ছতি ॥ ৩৯ ॥
তৰী আত্মসুখাচিযা গোডিযা । ৱিটে জো কাং সকল় ৱিষযাং ।
জযাং ঠাযীং ইংদ্ৰিযাং । মানু নাহী ॥ ১৮৭ ॥
জো মনাচি চাড ন সাংগে । জো প্ৰকৃতীচে কেলেং নেঘে ।
জো শ্ৰদ্ধেচেনি সংভোগেং । সুখিযা জাহলা ॥ ১৮৮ ॥
তযাতেংচি গিংৱসিত । হেংহেং জ্ঞান পাংৱে নিশ্চিত ।
জযামাজি অচুংবিত । শাংতি অসে ॥ ১৮৯ ॥
তেং হৃদযীং প্ৰতিষ্ঠে । আণি শাংতীচা অংকুৰ ফুটে ।
মগ ৱিস্তাৰ বহু প্ৰকটে । আত্মবোধাচা ॥ ১৯০ ॥
মগ জেঊতি ৱাস পাহিজে । তেঊতি শাংতীচি দেখিজে ।
তেথ অপাৰা পাৰু নেণিজে । নিৰ্ধাৰিতাং ॥ ১৯১ ॥
ঐসা হা উত্তৰোত্তৰু । জ্ঞানবীজাচা ৱিস্তাৰু ।
সাংগতা অসে অপাৰু । পৰি অসো আতাং ॥ ১৯২ ॥
অজ্ঞাশ্চাশ্ৰদ্দধানশ্চ সংশযাত্মা ৱিনশ্যতি ।
মাযং লোকোঽস্তি ন পৰো ন সুখং সংশযাত্মনঃ ॥ ৪0॥
ঐকেং জযা প্ৰাণিযাচাং ঠাযীং । ইযা জ্ঞানাচী আৱডী নাহীং ।
তযাচেং জিযালেং ম্হণোং কাঈ । ৱৰী মৰণ চাংগ ॥ ১৯৩ ॥
শূন্য জৈসেং গৃহ । কাং চৈতন্যেংৱীণ দেহ ।
তৈসেং জীৱিত তেং সংমোহ । জ্ঞানহীনা ॥ ১৯৪ ॥
অথৱা জ্ঞান কীৰ আপু নোহে । পৰী তে চাড একী জৰী ৱাহে ।
তৰী তেথ জিৱ্হাল়া কাংহী আহে । প্ৰাপ্তীচা পৈং ॥ ১৯৫ ॥
ৱাংচূনি জ্ঞানাচী গোঠী কাযসী । পৰী তে আস্থাহী ন ধৰী মানসীং ।
তৰী তো সংশযৰূপ হুতাশীং । পডিলা জাণ ॥ ১৯৬ ॥
জে অমৃতহী পৰি নাৱডে । ঐসেং সাৱিযাচি আৰোচকু জৈং পডে ।
তৈং মৰণ আলে আলেং অসে ফুডেং । জাণোং যে কীং ॥ ১৯৭ ॥
তৈসা ৱিষযসুখেং ৰংজে । জো জ্ঞানেংসীংচি মাজে ।
তো সংশযে অংগীকাৰিজে । এথ ভ্ৰাংতি নাহীং ॥ ১৯৮ ॥
মগ সংশযী জৰী পডলা । তৰী নিভ্ৰাংত জৰী নাসলা ।
তি ঐহিকপৰত্ৰা মুকলা । সুখাসী গা ॥ ১৯৯ ॥
জযা কাল়জ্ৱৰু আংগী বাণে । তো শীতোষ্ণেং জৈশীং নেণে ।
আগী আণি চাংদিণেং । সৰিসেংচি মানী ॥ ২০০ ॥
তৈসে সাচ আণি লটিকেং । ৱিৰুদ্ধ আণি নিকেং ।
সংশযী তো নোল়খে । হিতাহিত ॥ ২০১ ॥
হা ৰাত্ৰিদিৱসু পাহীং জৈসা । জাত্যংধা ঠাউৱা নাহীং ।
তৈসে সংশযীং অসতাং কাহীং । মনা ন যে ॥ ২০২ ॥
ম্হণঊনি সংশযাহুনি থোৰ । আণিক নাহী পাপ ঘোৰ ।
হা ৱিনাশাচী ৱাগুৰ । প্ৰাণিযাসী ॥ ২০৩ ॥
যেণেং কাৰণে তুৱা ত্যজাৱা । আধী হাচি একু জিণাৱা ।
জো জ্ঞানাচিযা অভাৱা- । মাজী অসে ॥ ২০৪ ॥
জৈং অজ্ঞানাচে গডদ পডে । তৈং হা বহুৱস মনীং ৱাঢে ।
ম্হণোনি সৰ্ৱথা মাগু মোডে । ৱিশ্ৱাসাচা ॥ ২০৫ ॥
হৃদযী হাচি ন সমাযে । বুদ্ধীংতে গিংৱসূনি ঠাযে ।
তেথ সংশযাত্মক হোযে । লোকত্ৰয ॥ ২০৬ ॥
যোগসংন্যস্তকৰ্মাণি জ্ঞানসংছিন্নসংশযম্ ।
আত্মৱংতং ন কৰ্মাণি নিবধ্নন্তি ধনংজযঃ ॥ ৪১ ॥
ঐসে জৰী থোৰাৱে । তৰী উপাযেং একেং আংগৱে ।
জৰী হাতী হোয বৰৱেং । জ্ঞানখড্গ ॥ ২০৭ ॥
তৰী তেণেং জ্ঞানশস্ত্ৰেং তিখটেং । নিখল়ু হা নিৱটে ।
মগ নিঃশেষ খতা ফিটে । মানসীংচা ॥ ২০৮ ॥
তস্মাদজ্ঞানসংভূতং হৃত্স্থং জ্ঞানাসিনাত্মনঃ ।
ছিত্ৱৈনং সংশযং যোগমাতিষ্ঠোত্তিষ্ঠ ভাৰত ॥ ৪২ ॥
যাকাৰণে পাৰ্থা । উঠীং ৱেগীং ৱৰৌতা ।
নাশু কৰোনি হৃদযস্থা । সংশযাসী ॥ ২০৯ ॥
ঐসে সৰ্ৱজ্ঞানাচা বাপু । জো কৃষ্ণ জ্ঞানদীপু ।
তো ম্হণতসে সকৃপু । ঐকেং ৰাযা ॥ ২১০ ॥
তংৱ যা পূৰ্ৱাপৰ বোলাচা । ৱিচাৰুনি কুমৰু পংডূচা ।
কৈসা প্ৰশ্নু হন অৱসৰীংচা । কৰিতা হোঈল ॥ ২১১ ॥
তে কথেচী সংগতি । ভাৱাচী সংপত্তি ।
ৰসাচি উন্নতি । ম্হণিপেল পুঢাং ॥ ২১২ ॥
জযাচিযা বৰৱেপণীং । কীজে আঠাং ৰসাংচী ওৱাল়ণী ।
সজ্জনাচিযে আযণী । ৱিসাংৱা জগী ॥ ২১৩ ॥
তো শাংতুচি অভিনৱেল । তে পৰিযেসা মৰ়্হাঠে বোল ।
জে সমুদ্ৰাহূনি খোল । অৰ্থভৰিত ॥ ২১৪ ॥
জৈসেং বিংব তৰী বচকেং এৱঢেং । পৰি প্ৰকাশা ত্ৰৈলোক্য থোকডেং ।
শব্দাচী ৱ্যাপ্তী তেণেং পাডেং । অনুভৱাৱী ॥ ২১৫ ॥
না তৰী কামিতযাচিযা ইচ্ছা । ফল়ে কল্পৱৃক্ষু জৈসা ।
বোল ৱ্যাপকু হোয তৈসা । তৰী অৱধান দ্যাৱে ॥২১৬ ॥
হেং অসো কায ম্হণাৱেং । সৰ্ৱজ্ঞু জাণতীং স্ৱভাৱেং ।
তৰী নিকেং চিত্ত দ্যাৱেং । হেং ৱিনংতী মাঝী ॥ ২১৭ ॥
জেথ সাহিত্য আণি শাংতি । হে ৰেখা দিসে বোলতী ।
জৈসী লাৱণ্যগুণকুল়ৱতী । আণি পতিৱ্ৰতা ॥২১৮ ॥
আধীংচি সাখৰ আৱডে । আণি তেচি জৰী ওখদীং জোডে ।
তৰী সেৱাৱী না কাং কোডেং । নাৱানাৱা ॥ ২১৯ ॥
সহজে মলযানিল়ু মংদ সুগংধু । তযা অমৃতাচা হোয স্ৱাদু ।
আণি তেথেংচি জোডে নাদু । জৰী দৈৱগত্যা ॥ ২২০ ॥
তৰী স্পৰ্শেং সৰ্ৱাংগ নিৱৱী । স্ৱাদেং জিৱ্হেতেং নাচৱী ।
তেৱীচি কানাকৰৱীং । ম্হণৱী বাপু মাঝা ॥ ২২১ ॥
তৈসে কথেচেং ইযে ঐকণেং । এক শ্ৰৱণাসি হোয পাৰণেং ।
মগ সংসাৰদুঃখ মূল়ৱণেং । ৱিকৃতীৱিণেং ॥ ২২২ ॥
জৰী মংত্ৰেচি ৱৈৰী মৰে । তৰী ৱাযাংচি কাং বাংধাৱীং কটাৰেং ।
ৰোগ জাযে দুধেং সাখৰে । তৰী নিংব কাং পিযাৱা ॥ ২২৩ ॥
তৈসা মনাচা মাৰু ন কৰিতাং । আণি ইংদ্ৰিযাং দুঃখ ন দেতাং ।
এথ মোক্ষু অসে আযতা । শ্ৰৱণাচিমাজী ॥ ২২৪ ॥
ম্হণোনি আথিলিযা আৰাণুকা । গীতাৰ্থু হা নিকা ।
জ্ঞানদেৱো ম্হণে আইকা । নিৱৃত্তীদাসু ॥ ২২৫ ॥

Explore More