āji śravaṇeṃdriyā pikaleṃ | je yeṇeṃ gītānidhāna dekhileṃ |
ātā svapnaci heṃ tukaleṃ | sācāsariseṃ || 1 ||
ātā svapnaci heṃ tukaleṃ | sācāsariseṃ || 1 ||
ādhī vivekācī goṭhī | varī pratipādī kṛṣṇa jagajeṭhī |
āṇi bhaktarāju kirīṭī | parisata ase || 2 ||
āṇi bhaktarāju kirīṭī | parisata ase || 2 ||
jaisā paṃcamālāpu sugaṃdhu | kīṃ parimal̤a āṇi susvādu |
taṃ bhalā jāhalā vinodu | kathecā iye || 3 ||
taṃ bhalā jāhalā vinodu | kathecā iye || 3 ||
kaisī āgal̤ika daivācī | je gaṃgā vol̤alī amṛtācī |
ho kāṃ japatapeṃ śrotayāṃcī | phal̤ā ālī || 4 ||
ho kāṃ japatapeṃ śrotayāṃcī | phal̤ā ālī || 4 ||
ātāṃ iṃdriyajāta āghaveṃ | tihīṃ śravaṇāce ghara righāveṃ |
maga saṃvādasukha bhogāveṃ | gītākhya heṃ || 5 ||
maga saṃvādasukha bhogāveṃ | gītākhya heṃ || 5 ||
hā atiso atiprasaṃge | sāṃḍūni kathāci te sāṃge |
je kṛṣṇārjuna doghe | bolata hote || 6 ||
je kṛṣṇārjuna doghe | bolata hote || 6 ||
te vel̤ī saṃjayoṃ rāyāteṃ mhaṇe | arjuna adhiṣṭhilā daivaguṇeṃ |
je atiprītī nārāyaṇeṃ | bolijatu ase || 7 ||
je atiprītī nārāyaṇeṃ | bolijatu ase || 7 ||
jeṃ na saṃgeci pitayā vasudevāsī | jeṃ na saṃge māte devakīsī |
jeṃ na saṃgeci bal̤ibhadrāsī | teṃ guhya arjuneṃsī bolata || 8 ||
jeṃ na saṃgeci bal̤ibhadrāsī | teṃ guhya arjuneṃsī bolata || 8 ||
devī lakṣmīyevaḍhī javal̤īka | tehī na dekhe yā premāce sukha |
āṇi kṛṣṇasnehāceṃ pika | yāṃteci āthī || 9 ||
āṇi kṛṣṇasnehāceṃ pika | yāṃteci āthī || 9 ||
sanakādikāṃcyā āśā | vāḍhinalyā hotyā kīra bahuvasā |
parī tyāhī yeṇeṃ māne yaśā | yetīcinā || 10 ||
parī tyāhī yeṇeṃ māne yaśā | yetīcinā || 10 ||
yā jagadīśvarāceṃ prema | etha disatase nirupama |
kaiseṃ pārtheṃ yeṇeṃ sarvottama | puṇya keleṃ || 11 ||
kaiseṃ pārtheṃ yeṇeṃ sarvottama | puṇya keleṃ || 11 ||
ho kāṃ jayāciyā prītī | amūrta hā ālā vyaktī |
maja ekavaṃkī yācī sthitī | āvaḍatu ase || 12 ||
maja ekavaṃkī yācī sthitī | āvaḍatu ase || 12 ||
erhavīṃ hā yogiyā nāḍal̤e | vedārthāsī nākal̤e |
jetha dhyānācehī ḍol̤e | pāvatīnā || 13 ||
jetha dhyānācehī ḍol̤e | pāvatīnā || 13 ||
teṃ hā nijasvarūpa | anādi niṣkaṃpa |
parī yeṇe māneṃ sakṛpa | jāhalā ase || 14 ||
parī yeṇe māneṃ sakṛpa | jāhalā ase || 14 ||
hā trailokyapaṭāci ghaḍī | ākārācī pailathaḍī |
kaisā yāciye āvaḍī | āvaralā ase || 15 ||
kaisā yāciye āvaḍī | āvaralā ase || 15 ||
śrībhaganānuvācaḥ imaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam |
vivasvān manave prāha manurikṣvākave'bravīt || 1 ||
vivasvān manave prāha manurikṣvākave'bravīt || 1 ||
maga deva mhaṇe agā paṃḍusutā | hāci yogu āmhīṃ vivasvatā |
kathilā parī te vārtā | bahuvāṃ divasāṃcī || 16 ||
kathilā parī te vārtā | bahuvāṃ divasāṃcī || 16 ||
maga teṇeṃ vivasvateṃ ravī | he yogasthiti āghavī |
nirūpilī baravī | manūpratī || 17 ||
nirūpilī baravī | manūpratī || 17 ||
manūneṃ āpaṇa anuṣṭhilī | maga ikṣvākuvā upadeśilī |
aisī paraṃparā vistārilī | ādya he gā || 18 ||
aisī paraṃparā vistārilī | ādya he gā || 18 ||
evaṃ paraṃparāprāptamimaṃ rājarṣayo viduḥ |
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ paraṃtapa || 2 ||
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ paraṃtapa || 2 ||
maga āṇikahī yā yogāte | rājarṣi jāhale jāṇate |
parī tethoni ātāṃ sāṃprateṃ | neṇije koṇī || 19 ||
parī tethoni ātāṃ sāṃprateṃ | neṇije koṇī || 19 ||
je prāṇiyāṃ kāmī bharū | dehācivarī ādaru |
mhaṇoni paḍalā visaru | ātmabodhācā || 20 ||
mhaṇoni paḍalā visaru | ātmabodhācā || 20 ||
avhāṃṭaliyā āsthābuddhi | viṣayasukhaci paramāvadhi |
jīvu taisā upādhi | āvaḍe lokāṃ || 21 ||
jīvu taisā upādhi | āvaḍe lokāṃ || 21 ||
erhavīṃ tarī khavaṇeyāṃcyā gāṃvīṃ | pāṭāūveṃ kāya karāvīṃ |
sāṃge jātyaṃdhā ravī | kāya āthī || 22 ||
sāṃge jātyaṃdhā ravī | kāya āthī || 22 ||
kāṃ bahirayāṃcāṃ āsthānīṃ | kavaṇe gītāteṃ mānī |
kīṃ kolheyā cāṃdaṇīṃ | āvaḍī upaje || 23 ||
kīṃ kolheyā cāṃdaṇīṃ | āvaḍī upaje || 23 ||
paiṃ caṃdrodayā ārauteṃ | jayāṃce ḍol̤e phuṭatī asate |
te kāūl̤e kevīṃ caṃdrāteṃ | ol̤akhatī || 24 ||
te kāūl̤e kevīṃ caṃdrāteṃ | ol̤akhatī || 24 ||
taise vairāgyācī śiṃva na dekhatī | je vivekācī bhāṣā neṇatī |
te mūrkha keṃvīṃ pāvatī | maja īśvarāte || 25 ||
te mūrkha keṃvīṃ pāvatī | maja īśvarāte || 25 ||
kaisā neṇoṃ moho vāḍhīnalā | teṇeṃ bahuteka kāl̤u vyartha gelā |
mhaṇoni yogu hā lopalā | lokīṃ iye || 26 ||
mhaṇoni yogu hā lopalā | lokīṃ iye || 26 ||
sa evāyaṃ mayā te'dya yogaḥ proktaḥ purātanaḥ |
bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṃ hyetaduttamam || 3 ||
bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṃ hyetaduttamam || 3 ||
toci hā āji ātāṃ | tujapratī kuṃtīsutā |
sāṃgitalā āmhīṃ tatvatā | bhrāṃti na karīṃ || 27 ||
sāṃgitalā āmhīṃ tatvatā | bhrāṃti na karīṃ || 27 ||
heṃ jīvīṃce nija guja | parī kevīṃ rākhoṃ tuja |
je paḍhiyesī tūṃ maja | mhaṇaūniyāṃ || 28 ||
je paḍhiyesī tūṃ maja | mhaṇaūniyāṃ || 28 ||
tūṃ premācā putal̤ā | bhaktīcā jivhāl̤ā |
maitriyecī citkal̤ā | dhanurdharā || 29 ||
maitriyecī citkal̤ā | dhanurdharā || 29 ||
tūṃ anusaṃgācā ṭhāvo | ātāṃ tuja kāya vaṃcūṃ jāvoṃ |
jarī saṃgrāmārūḍha āhoṃ | jāhaloṃ āmhī || 30 ||
jarī saṃgrāmārūḍha āhoṃ | jāhaloṃ āmhī || 30 ||
tarī nāveka heṃ sahāveṃ | gājābajyahī na dharāveṃ |
parī tujheṃ ajñānatva harāveṃ | lāge ādhīṃ || 31 ||
parī tujheṃ ajñānatva harāveṃ | lāge ādhīṃ || 31 ||
arjuna uvāca: aparaṃ bhavato janmaṃ paraṃ janma vivasvataḥ |
kathametad vijānīyāṃ tvamādau proktavāniti || 4 ||
kathametad vijānīyāṃ tvamādau proktavāniti || 4 ||
taṃva arjuna mhaṇe harī | māya āpuleyācā sneho karī |
etha vismo kāya avadhārīṃ | kṛpānidhī || 32 ||
etha vismo kāya avadhārīṃ | kṛpānidhī || 32 ||
tūṃ saṃsāraśrāṃtāṃcī sāūlī | anātha jīvāṃcī māūlī |
āmuteṃ kīra prasavalī | tujhīca kṛpā || 33 ||
āmuteṃ kīra prasavalī | tujhīca kṛpā || 33 ||
devā pāṃgul̤a ekādeṃ viīje | tarī janmoni jojārū sāhije |
heṃ boloṃ kāya tujheṃ | tujaci puḍhāṃ || 34 ||
heṃ boloṃ kāya tujheṃ | tujaci puḍhāṃ || 34 ||
ātāṃ pusena jeṃ mī kāṃhī | tetha nikeṃ citta deīṃ |
tevīṃci deveṃ kopāveṃ nā kāṃhī | bolā ekā || 35 ||
tevīṃci deveṃ kopāveṃ nā kāṃhī | bolā ekā || 35 ||
tarī māgīla je vārtā | tuvāṃ sāṃgitalī hotī anaṃtā |
te nāveka maja cittā | mānecinā || 36 ||
te nāveka maja cittā | mānecinā || 36 ||
je to vivasvatu mhaṇaje kāyī | aiseṃ heṃ vaḍilāṃ ṭhāūveṃ nāhīṃ |
tarī tuvāṃci kevīṃ pāhīṃ | upadeśilā || 37 ||
tarī tuvāṃci kevīṃ pāhīṃ | upadeśilā || 37 ||
to tarī āikije bahutāṃ kāl̤āṃcā | āṇi tūṃ taṃva kṛṣṇa sāṃpecā |
mhaṇoni gā iye mātucā | visaṃvādu || 38 ||
mhaṇoni gā iye mātucā | visaṃvādu || 38 ||
tevīṃci devā caritra tujheṃ | āpaṇa kāṃhī kāya jāṇije |
heṃ laṭike kevīṃ mhaṇije | ekihel̤āṃ || 39 ||
heṃ laṭike kevīṃ mhaṇije | ekihel̤āṃ || 39 ||
parī heci mātu āghavī | mī pariyeseṃ taiśī sāṃgāvī |
je tuvāṃci tayā ravīṃ kevīṃ | upadeśu kelā || 40 ||
je tuvāṃci tayā ravīṃ kevīṃ | upadeśu kelā || 40 ||
śrī bhagavānuvācaḥ bahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna |
tānyahaṃ veda sarvāṇi na tvaṃ vettha paraṃtapa || 5 ||
tānyahaṃ veda sarvāṇi na tvaṃ vettha paraṃtapa || 5 ||
taṃva kṛṣṇa mhaṇe paṃḍusutā | to vivasvatu jaiṃ hotā |
taiṃ āmhī nasoṃ aisī cittā | bhrāṃti jarī tuja || 41 ||
taiṃ āmhī nasoṃ aisī cittā | bhrāṃti jarī tuja || 41 ||
tarī tūṃ gā heṃ neṇasī | paiṃ janmeṃ āmhāṃ tumhāṃsī |
bahuteṃ gelīṃ parī tiyeṃ na smarasī | āpalī tūṃ || 42 ||
bahuteṃ gelīṃ parī tiyeṃ na smarasī | āpalī tūṃ || 42 ||
mī jeṇeṃ jeṇeṃ avasareṃ | jeṃ jeṃ hoūni avatareṃ |
te samastahī smareṃ | dhanurdharā || 43 ||
te samastahī smareṃ | dhanurdharā || 43 ||
ajo'pi sannavyayātmā bhūtāmāmiśvaro'pi san |
prakṛtiṃ svāmadhiṣṭhāya saṃbhavāmyātmamāyayā || 6 ||
prakṛtiṃ svāmadhiṣṭhāya saṃbhavāmyātmamāyayā || 6 ||
mhaṇoni āghaveṃ | maja māgīla āṭhaveṃ |
mī ajuhī pari saṃbhave | prakṛtisaṃge || 44 ||
mī ajuhī pari saṃbhave | prakṛtisaṃge || 44 ||
mājheṃ avyayatva tarī na nase | parī hoṇeṃ jāṇeṃ eka dise |
te pratibiṃbe māyāvaśeṃ | mājhāṃci ṭhāyīṃ || 45 ||
te pratibiṃbe māyāvaśeṃ | mājhāṃci ṭhāyīṃ || 45 ||
mājhī svataṃtratā tarī na moḍe | parī karmādhīnu aisā āvaḍe |
teṃhī bhrāṃtibuddhi tarī ghaḍe | erhavīṃ nāhīṃ || 46 ||
teṃhī bhrāṃtibuddhi tarī ghaḍe | erhavīṃ nāhīṃ || 46 ||
kīṃ ekaci dise dusareṃ | teṃ darpaṇāceni ādhāreṃ |
erhavīṃ kāya vastuvicāreṃ | dujeṃ āhe || 47 ||
erhavīṃ kāya vastuvicāreṃ | dujeṃ āhe || 47 ||
taisā amūrtaci mī kirīṭī | parī prakṛti jaiṃ adhiṣṭhīṃ |
taiṃ sākārapaṇe naṭeṃ naṭīṃ | kāryālāgīṃ || 48 ||
taiṃ sākārapaṇe naṭeṃ naṭīṃ | kāryālāgīṃ || 48 ||
yadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata |
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham || 7 ||
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham || 7 ||
te vel̤ī āpulyāceni kaivāreṃ | mī sākāru hoūni avatareṃ |
maga ajñānāceṃ āṃdhāreṃ | gil̤ūni ghālīṃ || 49 ||
maga ajñānāceṃ āṃdhāreṃ | gil̤ūni ghālīṃ || 49 ||
adharmāci avadhī toḍīṃ | doṣāṃcīṃ lihilīṃ phāḍīṃ |
sajjanāṃkaravī guḍhī | sukhācī ubhavīṃ || 50 ||
sajjanāṃkaravī guḍhī | sukhācī ubhavīṃ || 50 ||
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām |
dharmasaṃsthāpanārthāya saṃbhavāmi yuge yuge || 8 ||
dharmasaṃsthāpanārthāya saṃbhavāmi yuge yuge || 8 ||
te vel̤ī āpulyāceni kaivāreṃ | mī sākāru hoūni avatareṃ |
maga ajñānāceṃ āṃdhāreṃ | gil̤ūni ghālīṃ || 51 ||
maga ajñānāceṃ āṃdhāreṃ | gil̤ūni ghālīṃ || 51 ||
adharmāci avadhī toḍīṃ | doṣāṃcīṃ lihilīṃ phāḍīṃ |
sajjanāṃkaravī guḍhī | sukhācī ubhavīṃ || 52 ||
sajjanāṃkaravī guḍhī | sukhācī ubhavīṃ || 52 ||
daityāṃcīṃ kul̤eṃ nāśīṃ | sādhūṃcā mānū giṃvaśīṃ |
dharmāsī nītīśī | śeṃja bharī || 53 ||
dharmāsī nītīśī | śeṃja bharī || 53 ||
mī avivekācī kājal̤ī | pheḍūnī vivekadīpa ujal̤īṃ |
taiṃ yogiyāṃ pāhe divāl̤ī | niraṃtara || 54 ||
taiṃ yogiyāṃ pāhe divāl̤ī | niraṃtara || 54 ||
svasukhe viśva koṃde | dharmaci jagīṃ nāṃde |
bhaktāṃ nighatī doṃdeṃ | sātvikācīṃ || 55 ||
bhaktāṃ nighatī doṃdeṃ | sātvikācīṃ || 55 ||
taiṃ pāpācā acal̤u phiṭe | puṇyācī pahāṭa phuṭe |
jaiṃ mūrti mājhī pragaṭe | paṃḍukumarā || 56 ||
jaiṃ mūrti mājhī pragaṭe | paṃḍukumarā || 56 ||
aiseyā kājālāgī | avatareṃ mī yugīṃ yugīṃ |
pari heṃci vol̤akhe jo jagīṃ | to vivekiyā || 57 ||
pari heṃci vol̤akhe jo jagīṃ | to vivekiyā || 57 ||
janma karma ca ne divyamevaṃ yo vetti tatvataḥ |
tyaktvā dehaṃ punarjanma naiti māmeti so'rjuna || 9 ||
tyaktvā dehaṃ punarjanma naiti māmeti so'rjuna || 9 ||
mājhe ajatveṃ janmaṇeṃ | akriyatāci karma karaṇeṃ |
heṃ avikāra jo jāṇe | to paramamukta || 58 ||
heṃ avikāra jo jāṇe | to paramamukta || 58 ||
to cālilā saṃge na cal̤e | dehīṃcā dehā nākal̤e |
maga paṃcatvīṃ taṃva mil̤e | mājhāṃci rūpīṃ || 59 ||
maga paṃcatvīṃ taṃva mil̤e | mājhāṃci rūpīṃ || 59 ||
vītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ |
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ || 10 ||
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ || 10 ||
erhavīṃ parāpara na śocitī | je kāmanāśūnya hotī |
vāṭā kevel̤īṃ na vacatī | krodhāciyā || 60 ||
vāṭā kevel̤īṃ na vacatī | krodhāciyā || 60 ||
je sadā miyāṃci āthile | mājhiyā sevā jiyāle |
kāṃ ātmabodhe toṣale | vītarāga je || 61 ||
kāṃ ātmabodhe toṣale | vītarāga je || 61 ||
je tapotejāciyā rāśī | kāṃ ekāyatana jñānāsī |
je pavitratā tīrthāṃsī | tīrtharūpa || 62 ||
je pavitratā tīrthāṃsī | tīrtharūpa || 62 ||
te madbhāvā sahajeṃ āle | mī teci te hoūni ṭhele |
je maja tayāṃ urale | padara nāhīṃ || 63 ||
je maja tayāṃ urale | padara nāhīṃ || 63 ||
sāṃge pital̤ecī gaṃdhikāl̤ika | je phiṭalī hoya niḥśekha |
taiṃ suvarṇa kāī āṇika | joḍūṃ jāīje || 64 ||
taiṃ suvarṇa kāī āṇika | joḍūṃ jāīje || 64 ||
taise yamaniyamīṃ kaḍasale | te tapojñānīṃ cokhal̤ale |
mī teci te jāhale | etha saṃśayo kāyasā || 65 ||
mī teci te jāhale | etha saṃśayo kāyasā || 65 ||
ye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 11 ||
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 11 ||
erhavīṃ tarī pāhīṃ | je jaise mājhāṃ ṭhāīṃ |
bhajatī tayā mīhī | taisāci bhaje || 66 ||
bhajatī tayā mīhī | taisāci bhaje || 66 ||
dekheṃ manuṣyajāta sakal̤a | heṃ svabhāvatā bhajanasīl̤a |
jāhaleṃ ase keval̤a | mājhāṃ ṭhāyīṃ || 67 ||
jāhaleṃ ase keval̤a | mājhāṃ ṭhāyīṃ || 67 ||
parī jñāneṃvīṇa nāśile | je buddhibhedāsi āle |
teṇeṃci yā kalpileṃ | anekatva || 68 ||
teṇeṃci yā kalpileṃ | anekatva || 68 ||
mhaṇaūni abhedīṃ bhedu dekhatī | yayā anāmyā nāmeṃ ṭhevitī ||
devī devo mhaṇatī | acarcāteṃ || 69 ||
jeṃ sarvatra sadā sama | tethe vibhāga adhamottama |
mativaśeṃ saṃbhrama | vivaṃcitī || 70 ||
mativaśeṃ saṃbhrama | vivaṃcitī || 70 ||
kāṅakṣantaḥ karmaṇāṃ siddhiṃ yajanta iha devatāḥ |
kṣipraṃ hi mānuṣe loke siddhirbhavati karmajā || 12 ||
kṣipraṃ hi mānuṣe loke siddhirbhavati karmajā || 12 ||
maga nānāhetuprakāreṃ | yathociteṃ upacāreṃ |
mānilīṃ devatāṃtareṃ | upāsitī || 71 ||
mānilīṃ devatāṃtareṃ | upāsitī || 71 ||
tetha jeṃ jeṃ apekṣita | teṃ taiseṃci pāvati samasta |
parī te karmaphal̤a niścita | vol̤akha tūṃ || 72 ||
parī te karmaphal̤a niścita | vol̤akha tūṃ || 72 ||
vācūṃni deteṃ gheteṃ āṇika | nibhrāṃta nāhī samyaka |
etha karmaci phal̤asūcaka | manuṣyalokīṃ || 73 ||
etha karmaci phal̤asūcaka | manuṣyalokīṃ || 73 ||
jaiseṃ kṣetrīṃ jeṃ perije | teṃvāṃcūni āna na nipaje |
kāṃ pāhije teṃci dekhije | darpaṇādhāreṃ || 74 ||
kāṃ pāhije teṃci dekhije | darpaṇādhāreṃ || 74 ||
nā tarī kaḍeyātal̤avaṭīṃ | jaisā āpulāci bolu kirīṭī |
paḍisādu hoūni uṭhī | nimittayogeṃ || 75 ||
paḍisādu hoūni uṭhī | nimittayogeṃ || 75 ||
taisā samastāṃ yāṃ bhajanāṃ | mī sākṣibhūtu paiṃ arjunā |
etha pratiphal̤e bhāvanā | āpulālī || 76 ||
etha pratiphal̤e bhāvanā | āpulālī || 76 ||
cāturvarṇyaṃ mayā sṛṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ |
tasya kartāramapi māṃ vidhyakartāramavyam || 13 ||
tasya kartāramapi māṃ vidhyakartāramavyam || 13 ||
ātāṃ yāciparī jāṇa | cārhī āhetī he varṇa |
sṛjile myāṃ guṇa – | karmabhāgeṃ || 77 ||
sṛjile myāṃ guṇa – | karmabhāgeṃ || 77 ||
je prakṛtīceni ādhāreṃ | guṇāceni vyabhicāreṃ |
karmeṃ tadanusāreṃ | vivaṃcilī || 78 ||
karmeṃ tadanusāreṃ | vivaṃcilī || 78 ||
etha ekaci he dhanuṣyapāṇī | parīṃ jāhale gā cahūṃ varṇīṃ |
aisī guṇakarmīṃ kaḍasaṇī | kelī sahajeṃ || 79 ||
aisī guṇakarmīṃ kaḍasaṇī | kelī sahajeṃ || 79 ||
mhaṇoni āīkeṃ pārthā | he varṇabhedasaṃsthā |
mī kartā navhe sarvathā | yācilāgīṃ || 80 ||
mī kartā navhe sarvathā | yācilāgīṃ || 80 ||
na māṃ karmāṇi limpanti na me karmaphale spṛhā |
iti māṃ yo'bhijānāti karmabhirna sa badhyate || 14 ||
iti māṃ yo'bhijānāti karmabhirna sa badhyate || 14 ||
heṃ majacistava jāhaleṃ | parī myāṃ nāhīṃ keleṃ |
aise jeṇe jāṇitaleṃ | to suṭalā gā || 81 ||
aise jeṇe jāṇitaleṃ | to suṭalā gā || 81 ||
evaṃ jñātvā kṛtaṃ karma pūrverapi mumukṣubhiḥ |
kuru karmeva tasmāt tvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kṛtam || 15 ||
kuru karmeva tasmāt tvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kṛtam || 15 ||
māgīla mumukṣu je hote | tihīṃ aiśiyāci jāṇoni māteṃ |
karme kelīṃ samasteṃ | dharnudharā || 82 ||
karme kelīṃ samasteṃ | dharnudharā || 82 ||
parī teṃ bījeṃ jaisīṃ dagdhalīṃ | nugavatīci peralīṃ |
taiśīṃ karmeṃci pari tayāṃ jāhalī | mokṣahetu || 83 ||
taiśīṃ karmeṃci pari tayāṃ jāhalī | mokṣahetu || 83 ||
etha āṇikahī eka arjunā | he karmākarmavivaṃcanā |
āpuliye cāḍe sajñānā | yogya nohe || 84 ||
āpuliye cāḍe sajñānā | yogya nohe || 84 ||
kiṃ karma kimakarmeti kavayo'pyatra mohitāḥ |
tat te karma pravakṣyāmi yajjñātvā mokṣyase'śubhāt || 16 ||
tat te karma pravakṣyāmi yajjñātvā mokṣyase'śubhāt || 16 ||
marma mhaṇije teṃ kavaṇa | athavā akarmā kāya lakṣaṇa |
aiseṃ vicāritāṃ vicakṣaṇa | guṃphoni ṭhele || 85 ||
aiseṃ vicāritāṃ vicakṣaṇa | guṃphoni ṭhele || 85 ||
jaiseṃ kā kuḍeṃ nāṇeṃ | kharyāceni sārakhepaṇeṃ |
ḍol̤yāṃcehi dekhaṇeṃ | saṃśayī ghālī || 86 ||
ḍol̤yāṃcehi dekhaṇeṃ | saṃśayī ghālī || 86 ||
taise naiṣkarmyateceni bhrameṃ | giṃvasijata āhāti karmeṃ |
je dujī sṛṣṭi manodharmeṃ | karūṃ śakatī || 87 ||
je dujī sṛṣṭi manodharmeṃ | karūṃ śakatī || 87 ||
vācūni mūrkhācī goṭhī kāyasī | etha mohale gā krāṃtadarśī |
mhaṇoni ātāṃ teci pariyesīṃ | sāṃgena tuja || 88 ||
mhaṇoni ātāṃ teci pariyesīṃ | sāṃgena tuja || 88 ||
karmaṇo hyapi boddhavyaṃ boddhavyaṃ ca vikarmaṇaḥ |
akarmaṇaśca boddhavyaṃ gahanā karmaṇo gatiḥ || 17 ||
akarmaṇaśca boddhavyaṃ gahanā karmaṇo gatiḥ || 17 ||
tarī karma mhaṇaje svabhāveṃ | jetha viśvākāru saṃbhave |
te samyaka ādhīṃ jāṇāveṃ | lāge etha || 89 ||
te samyaka ādhīṃ jāṇāveṃ | lāge etha || 89 ||
maga varṇāśramāsi ucita | je viśeṣa karma vihita |
teṃhī vol̤akhāveṃ niścita | upayogeṃsīṃ || 90 ||
teṃhī vol̤akhāveṃ niścita | upayogeṃsīṃ || 90 ||
pāṭhīṃ jeṃ niṣiddha mhaṇipe | teṃhī bujhāveṃ svarūpeṃ |
yetuleni yetha kāṃhī na guṃphe | āpaiseṃci || 91 ||
yetuleni yetha kāṃhī na guṃphe | āpaiseṃci || 91 ||
erhavīṃ jaga heṃ karmādhīna | aisī yācī vyāptī gahana |
pari teṃ aso āikeṃ cinha | prāptāceṃ gā || 92 ||
pari teṃ aso āikeṃ cinha | prāptāceṃ gā || 92 ||
karmaṇya karma yaḥ paśyedakarmaṇi ca karma yaḥ |
sa buddhimān manuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt || 18 ||
sa buddhimān manuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt || 18 ||
jo sakal̤akarmīṃ vartatāṃ | dekhe āpulī naiṣkarmyatā |
karmasaṃge nirāśatā | phal̤āciyā || 93 ||
karmasaṃge nirāśatā | phal̤āciyā || 93 ||
āṇi kartavyatelāgīṃ | jayā dusareṃ nāhīṃ jagīṃ |
aisiyā naiṣkarmatā tarī cāṃgī | bodhalā ase || 94 ||
aisiyā naiṣkarmatā tarī cāṃgī | bodhalā ase || 94 ||
pari kriyākalāpu āghavā | ācaratu dise baravā |
tarī to ihīṃ cinhīṃ jāṇāvā | jñāniyā gā || 95 ||
tarī to ihīṃ cinhīṃ jāṇāvā | jñāniyā gā || 95 ||
jaisā kāṃ jal̤āpāśīṃ ubhā ṭhāke | to jarī āpaṇapeṃ jal̤āmājiṃ dekhe |
tarī to nibhrāṃta vol̤akhe | mhaṇe mī vegal̤ā āhe || 96 ||
tarī to nibhrāṃta vol̤akhe | mhaṇe mī vegal̤ā āhe || 96 ||
athavā nāve hana jo rige | to thaḍiyece rukha jātāṃ dekhe vegeṃ |
teci sācokāreṃ joṃ pāhoṃ lāge | taṃva rukha mhaṇe acal̤a || 97 ||
teci sācokāreṃ joṃ pāhoṃ lāge | taṃva rukha mhaṇe acal̤a || 97 ||
taise sarva karmīṃ asaṇeṃ | teṃ phuḍeṃ mānūni vāyāṇeṃ |
maga āpaṇapeṃ jo jāṇe | naiṣkarmyu aisā || 98 ||
maga āpaṇapeṃ jo jāṇe | naiṣkarmyu aisā || 98 ||
āṇi udoastāceni pramāṇeṃ | jaise na calatāṃ sūryāceṃ cālaṇeṃ |
taiseṃ naiṣkarmyatva jāṇe | karmīci asatāṃ || 99 ||
taiseṃ naiṣkarmyatva jāṇe | karmīci asatāṃ || 99 ||
to manuṣyāsārikhā tarī āvaḍe | parī manuṣyatva tayā na ghaḍe |
jaiseṃ jal̤īṃ jal̤āmājīṃ na buḍe | bhānubiṃba || 100 ||
jaiseṃ jal̤īṃ jal̤āmājīṃ na buḍe | bhānubiṃba || 100 ||
teṇeṃ na pāhatāṃ viśva dekhileṃ | na karitāṃ sarva kele |
na bhogitāṃ bhogileṃ | bhogyajāta || 101 ||
na bhogitāṃ bhogileṃ | bhogyajāta || 101 ||
ekeci ṭhāyīṃ baisalā | pari sarvatra toci gelā |
heṃ aso viśva jāhalā | āṃgeṃci to || 102 ||
heṃ aso viśva jāhalā | āṃgeṃci to || 102 ||
yasya sarve samārambhāḥ kāmasaṃkalpavarjitāḥ |
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṃḍitaṃ budhāḥ || 19 ||
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṃḍitaṃ budhāḥ || 19 ||
jayā puruṣācāṃ ṭhāyīṃ | karmācā tarī khedu nāhīṃ |
parī phal̤āpekṣā kahīṃ | saṃcarenā || 103 ||
parī phal̤āpekṣā kahīṃ | saṃcarenā || 103 ||
āṇi heṃ karma mī karīna | athavā ādarile siddhī neīna |
yeṇeṃ saṃkalpeṃhī jayāceṃ mana | viṭāl̤enā || 104 ||
yeṇeṃ saṃkalpeṃhī jayāceṃ mana | viṭāl̤enā || 104 ||
jñānāgniceni mukheṃ | jeṇeṃ jāl̤ilī karmeṃ aśekheṃ |
to brahmaci manuṣyavekheṃ | vol̤akha tūṃ || 105 ||
to brahmaci manuṣyavekheṃ | vol̤akha tūṃ || 105 ||
tyaktvā karmaphalāsaṃgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ |
karmaṇyabhipravṛtto'pi naiva kiṃcit karoti saḥ || 20 ||
karmaṇyabhipravṛtto'pi naiva kiṃcit karoti saḥ || 20 ||
jo śarīrīṃ udāsu | phal̤abhogīṃ nirāsu |
nityatā ulhāsu | hoūni ase || 106 ||
nityatā ulhāsu | hoūni ase || 106 ||
jo saṃtoṣācāṃ gābhārāṃ | ātmabodhāciyā vogarā |
pure na mhaṇeci dhanurdharā | ārogitāṃ || 107 ||
pure na mhaṇeci dhanurdharā | ārogitāṃ || 107 ||
nirāśīryatacittātmā tyaktasarvaparigrahaḥ |
śārīraṃ kevalaṃ karma kurvannāpnoti kilbiśam || 21 ||
śārīraṃ kevalaṃ karma kurvannāpnoti kilbiśam || 21 ||
yadṛcchā lābha saṃtuṣṭo dvaṃdvātīto vimatsaraḥ |
sama siddhāvasiddhauca kṛtvā'pi na nibadhyate || 22 ||
sama siddhāvasiddhauca kṛtvā'pi na nibadhyate || 22 ||
kaisā adhikādhika āvaḍī | gheta mahāsukhācī goḍī |
sāṃḍoniyāṃ āśā kuroṃḍī | ahaṃbhāvesīṃ || 108 ||
sāṃḍoniyāṃ āśā kuroṃḍī | ahaṃbhāvesīṃ || 108 ||
mhaṇoni avasareṃ jeṃ jeṃ pāve | teṇeci to sukhāve |
jayā āpule āṇi parāveṃ | donhī nāhīṃ || 109 ||
jayā āpule āṇi parāveṃ | donhī nāhīṃ || 109 ||
to diṭhī jeṃ pāhe | te āpaṇaci hoūni jāye |
āikeṃ teṃ āhe | toci jāhālā || 110 ||
āikeṃ teṃ āhe | toci jāhālā || 110 ||
caraṇīṃ hana cāle | mukheṃ jeṃ jeṃ bole |
aiseṃ ceṣṭājāta tetuleṃ | āpaṇaci jo || 111 ||
aiseṃ ceṣṭājāta tetuleṃ | āpaṇaci jo || 111 ||
heṃ aso viśva pāhīṃ | jayāsi āpaṇapevāṃcūni nāhīṃ |
ātā kavaṇa teṃ karma kāyī | bādhī tayāteṃ || 112 ||
ātā kavaṇa teṃ karma kāyī | bādhī tayāteṃ || 112 ||
hā matsaru jetha upaje | tetule nureci jayā dujeṃ |
to nirmatsaru kāi mhaṇije | bolavarī || 113 ||
to nirmatsaru kāi mhaṇije | bolavarī || 113 ||
mhaṇoni sarvāṃparī muktu | to sakarmuci to karmarahitu |
saguṇa pari guṇātītu | etha bhrāṃti nāhīṃ || 114 ||
saguṇa pari guṇātītu | etha bhrāṃti nāhīṃ || 114 ||
gatasaṃgasya muktasya jñānāvasthitcetasaḥ |
yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyate || 23 ||
yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyate || 23 ||
to dehasaṃge tarī ase | parī caitanyāsārikhā dise |
pāhatāṃ parabrahmāceni kaseṃ | cokhāl̤u bhalā || 115 ||
pāhatāṃ parabrahmāceni kaseṃ | cokhāl̤u bhalā || 115 ||
aisāhī parī kautukeṃ | jarī karme karī yajñādikeṃ |
tarī tiyeṃ layā jātī aśekheṃ | tayācāṃci ṭhāyīṃ || 116 ||
tarī tiyeṃ layā jātī aśekheṃ | tayācāṃci ṭhāyīṃ || 116 ||
akāl̤īṃcī abhreṃ jaisī | urmīviṇa ākāśīṃ |
hārapatī āpaiśīṃ | udayalīṃ sāṃtī || 117 ||
hārapatī āpaiśīṃ | udayalīṃ sāṃtī || 117 ||
taiśīṃ vidhīvidhāna vihiteṃ jarī ācare to samasteṃ |
tarī tiyeṃ aikyabhāveṃ aikyāteṃ | pāvatīci gā || 118 ||
tarī tiyeṃ aikyabhāveṃ aikyāteṃ | pāvatīci gā || 118 ||
brahmārpaṇaṃ brahmahavir brahmāgnau brahmaṇā hutam |
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasmādhinā || 24 ||
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasmādhinā || 24 ||
jeṃ heṃ havana mī hotā | kāṃ iye yajñīṃ hā bhoktā |
aisīyā buddhīsi nāhī bhaṃgatā | mhaṇaūniyāṃ || 119 ||
aisīyā buddhīsi nāhī bhaṃgatā | mhaṇaūniyāṃ || 119 ||
je iṣṭayajña yajāve | teṃ havirmaṃtrādi āghaveṃ |
to dekhatase avināśabhāveṃ | ātmabuddhi || 120 ||
to dekhatase avināśabhāveṃ | ātmabuddhi || 120 ||
mhaṇaūni brahma teṃci karma | aiseṃ bodhā āle jayā sama |
tayā kartavya teṃ naiṣkarmya | dhanurdharā || 121 ||
tayā kartavya teṃ naiṣkarmya | dhanurdharā || 121 ||
ātāṃ avivekakumāratvā mukale | jayāṃ viraktīce pāṇigrahaṇa jāhaleṃ |
maga upāsana jihīṃ āṇileṃ | yogāgnīceṃ || 122 ||
maga upāsana jihīṃ āṇileṃ | yogāgnīceṃ || 122 ||
daivamevāpare yajñaṃ yoginaḥ paryupāsate |
brahmāgnāvapare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati || 25 ||
brahmāgnāvapare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati || 25 ||
je yajanaśīla aharniśīṃ | jihīṃ avidyā havilī maneṃsī |
guruvākyahutāśīṃ | havana keleṃ || 123 ||
guruvākyahutāśīṃ | havana keleṃ || 123 ||
tihīṃ yogāgnikīṃ yajije | to daivayajñu mhaṇije |
jeṇe ātmasukha kāmije | paṃḍukumarā || 124 ||
jeṇe ātmasukha kāmije | paṃḍukumarā || 124 ||
daivāstava dehāce pāl̤aṇa | aisā niścayo paripūrṇa |
jo ciṃtīnā dehabharaṇa | to mahāyogī jāṇa daivayogeṃ || 125 ||
jo ciṃtīnā dehabharaṇa | to mahāyogī jāṇa daivayogeṃ || 125 ||
ātāṃ avadhārīṃ sāṃgena āṇika | je brahmāgnī sāgnika |
tayāṃte yajñeṃci yajñu dekha | upāsije || 126 ||
tayāṃte yajñeṃci yajñu dekha | upāsije || 126 ||
śrotrādīnīṃdriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati |
śabdādīn viṣayānanya | iṃdriyāgniṣu juhvati || 26 ||
śabdādīn viṣayānanya | iṃdriyāgniṣu juhvati || 26 ||
etha saṃyamāgnihotrī | je yuktitrayāṃcyāṃ maṃtrīṃ |
yajana karitī pavitrīṃ | iṃdriyadravyīṃ || 127 ||
yajana karitī pavitrīṃ | iṃdriyadravyīṃ || 127 ||
ekāṃ vairāgyaravi vival̤e | taṃva saṃyatī vihāra kele |
tetha apāvṛtta jāhale | iṃdriyānal̤a || 128 ||
tetha apāvṛtta jāhale | iṃdriyānal̤a || 128 ||
tihīṃ viraktīcī jvāl̤ā ghetalī | taṃva vikārāṃcī iṃdhane pal̤ipalīṃ |
tetha āśādhūmeṃ sāṃḍilīṃ | pāṃcahī kuṃḍeṃ || 129 ||
tetha āśādhūmeṃ sāṃḍilīṃ | pāṃcahī kuṃḍeṃ || 129 ||
maga vākyavidhīciyā niravaḍī | viṣayaāhuti udaṃḍī |
havana keleṃ kuṃḍī | iṃdriyāgnīcāṃ || 130 ||
havana keleṃ kuṃḍī | iṃdriyāgnīcāṃ || 130 ||
sarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāpare |
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite || 27 ||
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite || 27 ||
ekīṃ yayāparī pārthā | doṣu kṣāl̤ile sarvathā |
āṇikīṃ hṛdayāraṇīṃ maṃthā | viveku kelā || 131 ||
āṇikīṃ hṛdayāraṇīṃ maṃthā | viveku kelā || 131 ||
to upaśameṃ nihaṭilā | dhairyeṃ varī dāṭilā |
guruvākyeṃ kāḍhilā | bal̤akaṭapaṇeṃ || 132 ||
guruvākyeṃ kāḍhilā | bal̤akaṭapaṇeṃ || 132 ||
aise samaraseṃ maṃthana keleṃ | tetha jhaḍakarī kājā āleṃ |
je ujjīvana jahāleṃ | jñānāgnīceṃ || 133 ||
je ujjīvana jahāleṃ | jñānāgnīceṃ || 133 ||
pahilā ṛddhisiddhīcā saṃbhramu | to nivartoni gelā dhūmu |
maga pragaṭalā sūkṣmu | visphuliṃgu || 134 ||
maga pragaṭalā sūkṣmu | visphuliṃgu || 134 ||
mana tayāce mokal̤eṃ | teci peṭavaṇa ghātaleṃ |
jeṃ yamadamīṃ hal̤uvāraleṃ | āiteṃ hoteṃ || 135 ||
jeṃ yamadamīṃ hal̤uvāraleṃ | āiteṃ hoteṃ || 135 ||
teṇeṃ sādukapaṇeṃ jvāl̤ā samṛddhā | maga vāsanāṃtarāciyā samidhā |
sneheṃsī nānāvidhā | jāl̤iliyā || 136 ||
sneheṃsī nānāvidhā | jāl̤iliyā || 136 ||
tetha sohaṃmaṃtreṃ dīkṣitīṃ | iṃdriyakarmāṃciyā āhutī |
tiye jñānānal̤īṃ pradīptīṃ | didhaliyā || 137 ||
tiye jñānānal̤īṃ pradīptīṃ | didhaliyā || 137 ||
pāṭhīṃ prāṇakriceni sruveniśīṃ | pūrṇāhutī paḍalī hutāśīṃ |
tetha avabhṛta samarasīṃ | sahajeṃ jāhaleṃ || 138 ||
tetha avabhṛta samarasīṃ | sahajeṃ jāhaleṃ || 138 ||
maga ātmabodhīṃce sukha | je saṃyamāgnīceṃ hutaśeṣa |
toci puroḍāśu dekha | ghetalā tihīṃ || 139 ||
toci puroḍāśu dekha | ghetalā tihīṃ || 139 ||
eka aiśiyā ihīṃ yajanīṃ | mukta te jāhale tribhuvanīṃ |
yā yajñakriyā tarī ānānī | pari prāpya teṃ eka || 140 ||
yā yajñakriyā tarī ānānī | pari prāpya teṃ eka || 140 ||
dravyayajñāstapoyajñā yogayajñāstathāpare |
svādhyāyajñānayajñāśca yatayaḥ saṃśitavratāḥ || 28 ||
svādhyāyajñānayajñāśca yatayaḥ saṃśitavratāḥ || 28 ||
eka dravyayajñu mhaṇipatī | eka tapasāmagriyā nipajatī |
eka yogayāguhī āhātī | je sāṃgitale || 141 ||
eka yogayāguhī āhātī | je sāṃgitale || 141 ||
ekīṃ śabdīṃ śabdu yajije | to vāgyajñu mhaṇije |
jñāne jñeya gamije | to jñānayajñu || 142 ||
jñāne jñeya gamije | to jñānayajñu || 142 ||
heṃ arjunā sakal̤a kuvāḍeṃ | je anuṣṭhitāṃ atisāṃkaḍe |
parī jiteṃdriyāsīci ghaḍe | yogyatāvaśeṃ || 143 ||
parī jiteṃdriyāsīci ghaḍe | yogyatāvaśeṃ || 143 ||
te pravīṇa tetha bhale | āṇi yogasamṛddhī āthile |
mhaṇoni āpaṇapāṃ tihīṃ kele | ātmahavana || 144 ||
mhaṇoni āpaṇapāṃ tihīṃ kele | ātmahavana || 144 ||
apāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pā'naṃ tathāpare |
prāṇāpānagati ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ || 29 ||
prāṇāpānagati ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ || 29 ||
maga apāgnīcāṃ mukhī | prāṇadravyeṃ dekhī |
havana keleṃ ekīṃ | abhyāsayogeṃ || 145 ||
havana keleṃ ekīṃ | abhyāsayogeṃ || 145 ||
eku apānu prāṇīṃ arpitī | eka dohīṃteṃhī niruṃdhitī |
te prāṇāyāmī mhaṇipatī | paṃḍukumarā || 146 ||
te prāṇāyāmī mhaṇipatī | paṃḍukumarā || 146 ||
apare niyatāhārāḥ prāṇān prāṇeṣu juhvati |
sarvepyete yajñavido yajñakṣapitakalmaṣāḥ || 30 ||
sarvepyete yajñavido yajñakṣapitakalmaṣāḥ || 30 ||
eka vajrayogakrameṃ | sarvāhārasaṃyameṃ |
prāṇīṃ prāṇu saṃbhrameṃ | havana karitī || 147 ||
prāṇīṃ prāṇu saṃbhrameṃ | havana karitī || 147 ||
aise mokṣakāma sakal̤a | samasta he yajanaśīl̤a |
jihīṃ yajñadvārā manomal̤a | kṣāl̤aṇa kele || 148 ||
jihīṃ yajñadvārā manomal̤a | kṣāl̤aṇa kele || 148 ||
jayā avidyājāta jāl̤itāṃ | je uraleṃ nijasvabhāvatā |
jetha agni āṇi hotā | urecinā || 149 ||
jetha agni āṇi hotā | urecinā || 149 ||
jetha yajitayācā kāmu pure | yajñīṃceṃ vidhāna sare |
māgute jethūni vosare | kriyājāta || 150 ||
māgute jethūni vosare | kriyājāta || 150 ||
vicāra jetha na rige | hetu jetha na nige |
jeṃ dvaitadoṣasaṃgeṃ | siṃpecinā || 151 ||
jeṃ dvaitadoṣasaṃgeṃ | siṃpecinā || 151 ||
yajñaśiṣṭāmṛtabhujo yānti brahma sanātanam |
nāyaṃ loko'styayajñasya kuto'nyaḥ kurusattama || 31 ||
nāyaṃ loko'styayajñasya kuto'nyaḥ kurusattama || 31 ||
aiseṃ anādisiddha cokhaṭa | jeṃ jñāna yajñāvaśiṣṭa |
teṃ sevitī brahmaniṣṭha | brahmāhaṃmaṃtre || 152 ||
teṃ sevitī brahmaniṣṭha | brahmāhaṃmaṃtre || 152 ||
aise śeṣāmṛte dhāle | kīṃ amartyabhāvā āle |
mhaṇoni brahma te jahāle | anāyāse || 153 ||
mhaṇoni brahma te jahāle | anāyāse || 153 ||
yerāṃ virakti māl̤a na ghālīci | jayāṃ saṃyamāgnīcī sevā na ghaḍeci |
jeṃ yogayāgu na karitīci | janmale sāṃte || 154 ||
jeṃ yogayāgu na karitīci | janmale sāṃte || 154 ||
jayāṃ aihika dhaḍa nāhīṃ | tayāṃceṃ paratra pusasī kāī |
mhaṇoni sāṃgoṃ kāṃ vāṃī | paṃḍukumarā || 155 ||
mhaṇoni sāṃgoṃ kāṃ vāṃī | paṃḍukumarā || 155 ||
evaṃ bahuvidhā yajñā vitatā brahmaṇo mukhe |
karmajān viddhi tān sarvānevaṃ jñātvā vimokṣase || 32 ||
karmajān viddhi tān sarvānevaṃ jñātvā vimokṣase || 32 ||
aise bahutīṃ parīṃ anega | je sāṃgitale tuja kāṃ yāga |
te vistāruni vedeṃci cāṃga | mhaṇitale āhātī || 156 ||
te vistāruni vedeṃci cāṃga | mhaṇitale āhātī || 156 ||
pari teṇeṃ vistāreṃ kāya karāveṃ | heṃci karmasiddha jāṇāveṃ |
yetuleni karmabaṃdhu svabhāveṃ | pāvela nā || 157 ||
yetuleni karmabaṃdhu svabhāveṃ | pāvela nā || 157 ||
śreyān dravyamayād yajñān jñānayajñaḥ paraṃtapa |
sarvaṃ karmākhilaṃ pārtha jñāne parisamāpyate || 33 ||
sarvaṃ karmākhilaṃ pārtha jñāne parisamāpyate || 33 ||
arjunā vedu jayāṃce mūl̤a | je kriyāviśeṣeṃ sthūl̤a |
jayāṃ navhāl̤iyece phal̤a | svargasukha || 158 ||
jayāṃ navhāl̤iyece phal̤a | svargasukha || 158 ||
te dravyādiyāgu kīra hotī | parī jñānayajñācī sarī na pavatī |
jaiśī tārātejasaṃpattī | dinakarāpāśīṃ || 159 ||
jaiśī tārātejasaṃpattī | dinakarāpāśīṃ || 159 ||
dekheṃ paramātmasukhanidhāna | sādhāvayā yogījana |
jeṃ na visaṃbitī aṃjana | unmeṣanetrīṃ || 160 ||
jeṃ na visaṃbitī aṃjana | unmeṣanetrīṃ || 160 ||
jeṃ dhāṃvatayā karmācī lāṇī | naiṣkarmyabodhācī khāṇī |
jeṃ bhukeliyā dhaṇī | sādhanācī || 161 ||
jeṃ bhukeliyā dhaṇī | sādhanācī || 161 ||
jetha pravṛtti pāṃgul̤a jāhalī | tarkācī diṭhī gelī |
jeṇeṃ iṃdriye visaralīṃ | iṃdriyasaṃgu || 162 ||
jeṇeṃ iṃdriye visaralīṃ | iṃdriyasaṃgu || 162 ||
manāce manapaṇa geleṃ | jetha bolāce bolapaṇa ṭheleṃ |
jayāmāji sāṃpaḍaleṃ | jñeya diseṃ || 163 ||
jayāmāji sāṃpaḍaleṃ | jñeya diseṃ || 163 ||
jetha vairāgyācā pāṃgu phiṭe | vivekācāhī sosu tuṭe |
jetha na pāhatā sahaja bheṭe | āpaṇapeṃ || 164 ||
jetha na pāhatā sahaja bheṭe | āpaṇapeṃ || 164 ||
tad viddhi praṇipātena paripraśnena sevayā |
upadekṣyanti te jñānaṃ jñāninastatvadarśinaḥ || 34 ||
upadekṣyanti te jñānaṃ jñāninastatvadarśinaḥ || 34 ||
teṃ jñāna paiṃ gā baraveṃ | jarī manīṃ āthi āṇāveṃ |
tarī saṃtāṃ yāṃ bhajāveṃ | sarvasveṃśīṃ || 165 ||
tarī saṃtāṃ yāṃ bhajāveṃ | sarvasveṃśīṃ || 165 ||
je jñānācā kuruṭhā | tetha sevā hā dāravaṃṭā |
tū svādhīna karī subhaṭā | vol̤agonī || 166 ||
tū svādhīna karī subhaṭā | vol̤agonī || 166 ||
tarī tanumanujīveṃ | caraṇāsī lāgāveṃ |
āṇi agarvatā karāveṃ | dāsya sakal̤a || 167 ||
āṇi agarvatā karāveṃ | dāsya sakal̤a || 167 ||
maga apekṣita jeṃ āpuleṃ | teṃhī sāṃgatī pusileṃ |
jeṇe aṃtaḥkaraṇa bodhaleṃ | saṃkalpā na ye || 168 ||
jeṇe aṃtaḥkaraṇa bodhaleṃ | saṃkalpā na ye || 168 ||
yaj jñātvā na punarmohamevaṃ yāsyasi pāṃḍava |
yena bhūtānyaśeṣeṇa drakṣyasyātmanyatho mayi || 35 ||
yena bhūtānyaśeṣeṇa drakṣyasyātmanyatho mayi || 35 ||
jayāceni vākyaujivaḍeṃ | jāhaleṃ citta nidhaḍeṃ |
brahmāceni pāḍe | niḥśaṃku hoya || 169 ||
brahmāceni pāḍe | niḥśaṃku hoya || 169 ||
te vel̤īṃ āpaṇapeyā sahiteṃ | iye aśeṣeṃhī bhūteṃ |
mājhāṃ svarūpīṃ akhaṃḍiteṃ | dekhasī tūṃ || 170 ||
mājhāṃ svarūpīṃ akhaṃḍiteṃ | dekhasī tūṃ || 170 ||
aiseṃ jñānaprakāśeṃ pāhela | taiṃ mohāṃdhakārū jāīla |
jaiṃ gurukṛpā hoīla | pārthā gā || 171 ||
jaiṃ gurukṛpā hoīla | pārthā gā || 171 ||
api cedasī pāpebhyaḥ sarvebhyaḥ pāpakṛttamaḥ |
sarva jñānaplavenaiva vṛjinaṃ saṃtariṣyasi || 36 ||
sarva jñānaplavenaiva vṛjinaṃ saṃtariṣyasi || 36 ||
jarī kalmaṣāṃcā āgaru | tūṃ bhrāṃtīcā sāgaru |
vyāmohācā ḍoṃgaru | hoūni asasī || 172 ||
vyāmohācā ḍoṃgaru | hoūni asasī || 172 ||
tarhī jñānaśaktīceni pāḍeṃ | heṃ āghaveṃcī gā thokaḍeṃ |
aise sāmarthya ase cokhaḍeṃ | jñānī iye || 173 ||
aise sāmarthya ase cokhaḍeṃ | jñānī iye || 173 ||
dekheṃ viśvabhramāaisā | jo amūrtācā kavaḍasā |
to jayāciyā prakāśā | purecinā || 174 ||
to jayāciyā prakāśā | purecinā || 174 ||
tayā kāyaseṃ heṃ manomal̤a | heṃ bolatāṃci ati kiḍāl̤a |
nāhīṃ yeṇeṃ pāḍeṃ he ḍhisāl̤a | dujeṃ jagīṃ || 175 ||
nāhīṃ yeṇeṃ pāḍeṃ he ḍhisāl̤a | dujeṃ jagīṃ || 175 ||
yathaidhāṃsi samiddho'gnirbhasmasāt kurute'rjuna |
jñānāgniḥ sarvakarmāṇi bhasmasāt kurute tathā || 37 ||
jñānāgniḥ sarvakarmāṇi bhasmasāt kurute tathā || 37 ||
sāṃge bhuvanatrayācī kājal̤ī | je gaganāmāji udhavalī |
tiye pral̤ayīṃce vāhuṭal̤ī | kāya abhra pure || 176 ||
tiye pral̤ayīṃce vāhuṭal̤ī | kāya abhra pure || 176 ||
kīṃ pavanāceni koṃpeṃ | pāṇiyeṃci jo pal̤ipeṃ |
to pral̤ayānal̤u daḍape | tṛṇeṃ kāṣṭhe kāi || 177 ||
to pral̤ayānal̤u daḍape | tṛṇeṃ kāṣṭhe kāi || 177 ||
na hi jñānena sadṛśaṃ pavitramiha vidyate |
tat svayaṃ yogasaṃsiddhaḥ kālenātmani vindati || 38 ||
tat svayaṃ yogasaṃsiddhaḥ kālenātmani vindati || 38 ||
mhaṇoni ase heṃ na ghaḍe | teṃ vicāritāṃci asaṃgaḍe |
puḍhatī jñānāceni pāḍeṃ | pavitra na dise || 178 ||
puḍhatī jñānāceni pāḍeṃ | pavitra na dise || 178 ||
etha jñāna heṃ uttama hoye | āṇikahī eka taiseṃ ke āhe |
jaiseṃ caitanya kāṃ nohe | dusare gā || 179 ||
jaiseṃ caitanya kāṃ nohe | dusare gā || 179 ||
yā mahātejāceni kaseṃ | jarī cokhāl̤u pratibiṃba dise |
kāṃ giṃvasileṃ giṃvase | ākāśa heṃ || 180 ||
kāṃ giṃvasileṃ giṃvase | ākāśa heṃ || 180 ||
nā tarī pṛthvīceni pāḍeṃ | kāṃṭāl̤eṃ jarī joḍe |
tarī upamā jñānī ghaḍe | paṃḍukumarā || 181 ||
tarī upamā jñānī ghaḍe | paṃḍukumarā || 181 ||
mhaṇūnī bahutīṃ parīṃ pāhatāṃ | puḍhatapuḍhatī nirdhāritā |
he jñānācī pavitratā | jñānīṃci āthi || 182 ||
he jñānācī pavitratā | jñānīṃci āthi || 182 ||
jarī amṛtāci cavī nivaḍije | tarī amṛtāsārakhī mhaṇije |
taiseṃ jñāna heṃ upamije | jñānesīṃci || 183 ||
taiseṃ jñāna heṃ upamije | jñānesīṃci || 183 ||
ātāṃ yāvari je bolaṇe | te vāyāṃ vel̤u pheḍaṇeṃ |
taṃva sāṃcaci jī he pārthu mhaṇe | jeṃ bolata asāṃ || 184 ||
taṃva sāṃcaci jī he pārthu mhaṇe | jeṃ bolata asāṃ || 184 ||
pari teṃci jñāna kevīṃ jāṇāveṃ | aiseṃ arjuneṃ jaṃva pusāveṃ
taṃva teṃ manogata deveṃ | jāṇitaleṃ || 185 ||
taṃva teṃ manogata deveṃ | jāṇitaleṃ || 185 ||
maga mhaṇatase kirīṭī | ātāṃ citta deyīṃ goṭhī |
sāṃgena jñānāciye bheṭī | upāya tuja || 186 ||
sāṃgena jñānāciye bheṭī | upāya tuja || 186 ||
śraddhāvān labhate jñānaṃ tatparaḥ saṃyatendriyaḥ |
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntimacireṇādhigacchati || 39 ||
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntimacireṇādhigacchati || 39 ||
tarī ātmasukhāciyā goḍiyā | viṭe jo kāṃ sakal̤a viṣayāṃ |
jayāṃ ṭhāyīṃ iṃdriyāṃ | mānu nāhī || 187 ||
jayāṃ ṭhāyīṃ iṃdriyāṃ | mānu nāhī || 187 ||
jo manāci cāḍa na sāṃge | jo prakṛtīce keleṃ neghe |
jo śraddheceni saṃbhogeṃ | sukhiyā jāhalā || 188 ||
jo śraddheceni saṃbhogeṃ | sukhiyā jāhalā || 188 ||
tayāteṃci giṃvasita | heṃheṃ jñāna pāṃve niścita |
jayāmāji acuṃbita | śāṃti ase || 189 ||
jayāmāji acuṃbita | śāṃti ase || 189 ||
teṃ hṛdayīṃ pratiṣṭhe | āṇi śāṃtīcā aṃkura phuṭe |
maga vistāra bahu prakaṭe | ātmabodhācā || 190 ||
maga vistāra bahu prakaṭe | ātmabodhācā || 190 ||
maga jeūti vāsa pāhije | teūti śāṃtīci dekhije |
tetha apārā pāru neṇije | nirdhāritāṃ || 191 ||
tetha apārā pāru neṇije | nirdhāritāṃ || 191 ||
aisā hā uttarottaru | jñānabījācā vistāru |
sāṃgatā ase apāru | pari aso ātāṃ || 192 ||
sāṃgatā ase apāru | pari aso ātāṃ || 192 ||
ajñāścāśraddadhānaśca saṃśayātmā vinaśyati |
māyaṃ loko'sti na paro na sukhaṃ saṃśayātmanaḥ || 40||
māyaṃ loko'sti na paro na sukhaṃ saṃśayātmanaḥ || 40||
aikeṃ jayā prāṇiyācāṃ ṭhāyīṃ | iyā jñānācī āvaḍī nāhīṃ |
tayāceṃ jiyāleṃ mhaṇoṃ kāī | varī maraṇa cāṃga || 193 ||
tayāceṃ jiyāleṃ mhaṇoṃ kāī | varī maraṇa cāṃga || 193 ||
śūnya jaiseṃ gṛha | kāṃ caitanyeṃvīṇa deha |
taiseṃ jīvita teṃ saṃmoha | jñānahīnā || 194 ||
taiseṃ jīvita teṃ saṃmoha | jñānahīnā || 194 ||
athavā jñāna kīra āpu nohe | parī te cāḍa ekī jarī vāhe |
tarī tetha jivhāl̤ā kāṃhī āhe | prāptīcā paiṃ || 195 ||
tarī tetha jivhāl̤ā kāṃhī āhe | prāptīcā paiṃ || 195 ||
vāṃcūni jñānācī goṭhī kāyasī | parī te āsthāhī na dharī mānasīṃ |
tarī to saṃśayarūpa hutāśīṃ | paḍilā jāṇa || 196 ||
tarī to saṃśayarūpa hutāśīṃ | paḍilā jāṇa || 196 ||
je amṛtahī pari nāvaḍe | aiseṃ sāviyāci ārocaku jaiṃ paḍe |
taiṃ maraṇa āle āleṃ ase phuḍeṃ | jāṇoṃ ye kīṃ || 197 ||
taiṃ maraṇa āle āleṃ ase phuḍeṃ | jāṇoṃ ye kīṃ || 197 ||
taisā viṣayasukheṃ raṃje | jo jñāneṃsīṃci māje |
to saṃśaye aṃgīkārije | etha bhrāṃti nāhīṃ || 198 ||
to saṃśaye aṃgīkārije | etha bhrāṃti nāhīṃ || 198 ||
maga saṃśayī jarī paḍalā | tarī nibhrāṃta jarī nāsalā |
ti aihikaparatrā mukalā | sukhāsī gā || 199 ||
ti aihikaparatrā mukalā | sukhāsī gā || 199 ||
jayā kāl̤ajvaru āṃgī bāṇe | to śītoṣṇeṃ jaiśīṃ neṇe |
āgī āṇi cāṃdiṇeṃ | sariseṃci mānī || 200 ||
āgī āṇi cāṃdiṇeṃ | sariseṃci mānī || 200 ||
taise sāca āṇi laṭikeṃ | viruddha āṇi nikeṃ |
saṃśayī to nol̤akhe | hitāhita || 201 ||
saṃśayī to nol̤akhe | hitāhita || 201 ||
hā rātridivasu pāhīṃ jaisā | jātyaṃdhā ṭhāuvā nāhīṃ |
taise saṃśayīṃ asatāṃ kāhīṃ | manā na ye || 202 ||
taise saṃśayīṃ asatāṃ kāhīṃ | manā na ye || 202 ||
mhaṇaūni saṃśayāhuni thora | āṇika nāhī pāpa ghora |
hā vināśācī vāgura | prāṇiyāsī || 203 ||
hā vināśācī vāgura | prāṇiyāsī || 203 ||
yeṇeṃ kāraṇe tuvā tyajāvā | ādhī hāci eku jiṇāvā |
jo jñānāciyā abhāvā- | mājī ase || 204 ||
jo jñānāciyā abhāvā- | mājī ase || 204 ||
jaiṃ ajñānāce gaḍada paḍe | taiṃ hā bahuvasa manīṃ vāḍhe |
mhaṇoni sarvathā māgu moḍe | viśvāsācā || 205 ||
mhaṇoni sarvathā māgu moḍe | viśvāsācā || 205 ||
hṛdayī hāci na samāye | buddhīṃte giṃvasūni ṭhāye |
tetha saṃśayātmaka hoye | lokatraya || 206 ||
tetha saṃśayātmaka hoye | lokatraya || 206 ||
yogasaṃnyastakarmāṇi jñānasaṃchinnasaṃśayam |
ātmavaṃtaṃ na karmāṇi nibadhnanti dhanaṃjayaḥ || 41 ||
ātmavaṃtaṃ na karmāṇi nibadhnanti dhanaṃjayaḥ || 41 ||
aise jarī thorāve | tarī upāyeṃ ekeṃ āṃgave |
jarī hātī hoya baraveṃ | jñānakhaḍga || 207 ||
jarī hātī hoya baraveṃ | jñānakhaḍga || 207 ||
tarī teṇeṃ jñānaśastreṃ tikhaṭeṃ | nikhal̤u hā nivaṭe |
maga niḥśeṣa khatā phiṭe | mānasīṃcā || 208 ||
maga niḥśeṣa khatā phiṭe | mānasīṃcā || 208 ||
tasmādajñānasaṃbhūtaṃ hṛtsthaṃ jñānāsinātmanaḥ |
chitvainaṃ saṃśayaṃ yogamātiṣṭhottiṣṭha bhārata || 42 ||
chitvainaṃ saṃśayaṃ yogamātiṣṭhottiṣṭha bhārata || 42 ||
yākāraṇe pārthā | uṭhīṃ vegīṃ varautā |
nāśu karoni hṛdayasthā | saṃśayāsī || 209 ||
nāśu karoni hṛdayasthā | saṃśayāsī || 209 ||
aise sarvajñānācā bāpu | jo kṛṣṇa jñānadīpu |
to mhaṇatase sakṛpu | aikeṃ rāyā || 210 ||
to mhaṇatase sakṛpu | aikeṃ rāyā || 210 ||
taṃva yā pūrvāpara bolācā | vicāruni kumaru paṃḍūcā |
kaisā praśnu hana avasarīṃcā | karitā hoīla || 211 ||
kaisā praśnu hana avasarīṃcā | karitā hoīla || 211 ||
te kathecī saṃgati | bhāvācī saṃpatti |
rasāci unnati | mhaṇipela puḍhāṃ || 212 ||
rasāci unnati | mhaṇipela puḍhāṃ || 212 ||
jayāciyā baravepaṇīṃ | kīje āṭhāṃ rasāṃcī ovāl̤aṇī |
sajjanāciye āyaṇī | visāṃvā jagī || 213 ||
sajjanāciye āyaṇī | visāṃvā jagī || 213 ||
to śāṃtuci abhinavela | te pariyesā maṟhāṭhe bola |
je samudrāhūni khola | arthabharita || 214 ||
je samudrāhūni khola | arthabharita || 214 ||
jaiseṃ biṃba tarī bacakeṃ evaḍheṃ | pari prakāśā trailokya thokaḍeṃ |
śabdācī vyāptī teṇeṃ pāḍeṃ | anubhavāvī || 215 ||
śabdācī vyāptī teṇeṃ pāḍeṃ | anubhavāvī || 215 ||
nā tarī kāmitayāciyā icchā | phal̤e kalpavṛkṣu jaisā |
bola vyāpaku hoya taisā | tarī avadhāna dyāve ||216 ||
bola vyāpaku hoya taisā | tarī avadhāna dyāve ||216 ||
heṃ aso kāya mhaṇāveṃ | sarvajñu jāṇatīṃ svabhāveṃ |
tarī nikeṃ citta dyāveṃ | heṃ vinaṃtī mājhī || 217 ||
tarī nikeṃ citta dyāveṃ | heṃ vinaṃtī mājhī || 217 ||
jetha sāhitya āṇi śāṃti | he rekhā dise bolatī |
jaisī lāvaṇyaguṇakul̤avatī | āṇi pativratā ||218 ||
jaisī lāvaṇyaguṇakul̤avatī | āṇi pativratā ||218 ||
ādhīṃci sākhara āvaḍe | āṇi teci jarī okhadīṃ joḍe |
tarī sevāvī nā kāṃ koḍeṃ | nāvānāvā || 219 ||
tarī sevāvī nā kāṃ koḍeṃ | nāvānāvā || 219 ||
sahaje malayānil̤u maṃda sugaṃdhu | tayā amṛtācā hoya svādu |
āṇi tetheṃci joḍe nādu | jarī daivagatyā || 220 ||
āṇi tetheṃci joḍe nādu | jarī daivagatyā || 220 ||
tarī sparśeṃ sarvāṃga nivavī | svādeṃ jivheteṃ nācavī |
tevīci kānākaravīṃ | mhaṇavī bāpu mājhā || 221 ||
tevīci kānākaravīṃ | mhaṇavī bāpu mājhā || 221 ||
taise katheceṃ iye aikaṇeṃ | eka śravaṇāsi hoya pāraṇeṃ |
maga saṃsāraduḥkha mūl̤avaṇeṃ | vikṛtīviṇeṃ || 222 ||
maga saṃsāraduḥkha mūl̤avaṇeṃ | vikṛtīviṇeṃ || 222 ||
jarī maṃtreci vairī mare | tarī vāyāṃci kāṃ bāṃdhāvīṃ kaṭāreṃ |
roga jāye dudheṃ sākhare | tarī niṃba kāṃ piyāvā || 223 ||
roga jāye dudheṃ sākhare | tarī niṃba kāṃ piyāvā || 223 ||
taisā manācā māru na karitāṃ | āṇi iṃdriyāṃ duḥkha na detāṃ |
etha mokṣu ase āyatā | śravaṇācimājī || 224 ||
etha mokṣu ase āyatā | śravaṇācimājī || 224 ||
mhaṇoni āthiliyā ārāṇukā | gītārthu hā nikā |
jñānadevo mhaṇe āikā | nivṛttīdāsu || 225 ||
jñānadevo mhaṇe āikā | nivṛttīdāsu || 225 ||