অধ্যায 2
ৱল্লী 3
ঊৰ্ধ্ৱমূলো-ঽৱাক্শাখ এষো-ঽশ্ৱত্থ-স্সনাতনঃ।
তদেৱ শুক্ৰ-ন্তদ্ ব্ৰহ্ম তদেৱামৃতমুচ্যতে।
তস্মিংল্লোঁকা-শ্শ্ৰিতা-স্সৰ্ৱে তদু নাত্যেতি কশ্চন। এতদ্ৱৈ তত্ ॥1॥
ঊৰ্ধ্ৱমূলো-ঽৱাক্শাখ এষো-ঽশ্ৱত্থ-স্সনাতনঃ।
তদেৱ শুক্ৰ-ন্তদ্ ব্ৰহ্ম তদেৱামৃতমুচ্যতে।
তস্মিংল্লোঁকা-শ্শ্ৰিতা-স্সৰ্ৱে তদু নাত্যেতি কশ্চন। এতদ্ৱৈ তত্ ॥1॥
যদিদ-ঙ্কি-ঞ্চ জগত্সৰ্ৱ-ম্প্ৰাণ এজতি নিস্সৃতম্।
মহদ্ ভযং-ৱঁজ্ৰমুদ্যতং-যঁ এতদ্ৱিদুৰমৃতাস্তে ভৱন্তি ॥2॥
মহদ্ ভযং-ৱঁজ্ৰমুদ্যতং-যঁ এতদ্ৱিদুৰমৃতাস্তে ভৱন্তি ॥2॥
ভযাদস্যাগ্নিস্তপতি ভযাত্তপতি সূৰ্যঃ।
ভযাদিন্দ্ৰশ্চ ৱাযুশ্চ মৃত্যুৰ্ধাৱতি পঞ্চমঃ ॥3॥
ভযাদিন্দ্ৰশ্চ ৱাযুশ্চ মৃত্যুৰ্ধাৱতি পঞ্চমঃ ॥3॥
ইহ চেদশকদ্বোদ্ধু-ম্প্ৰাক্ শৰীৰস্য ৱিস্ৰসঃ।
তত-স্সৰ্গেষু লোকেষু শৰীৰত্ৱায কল্পতে ॥4॥
তত-স্সৰ্গেষু লোকেষু শৰীৰত্ৱায কল্পতে ॥4॥
যথা-ঽঽদৰ্শে তথা-ঽঽত্মনি যথা স্ৱপ্নে তথা পিতৃলোকে।
যথা-ঽপ্সু পৰীৱ দদৃশে তথা গন্ধৰ্ৱলোকে ছাযাতপযোৰিৱ ব্ৰহ্মলোকে ॥5॥
যথা-ঽপ্সু পৰীৱ দদৃশে তথা গন্ধৰ্ৱলোকে ছাযাতপযোৰিৱ ব্ৰহ্মলোকে ॥5॥
ইন্দ্ৰিযাণা-ম্পৃথগ্ভাৱমুদযাস্তমযৌ চ যত্।
পৃথগুত্পদ্যমানানা-ম্মত্ৱা ধীৰো ন শোচতি ॥6॥
পৃথগুত্পদ্যমানানা-ম্মত্ৱা ধীৰো ন শোচতি ॥6॥
ইন্দ্ৰিযেভ্যঃ পৰ-ম্মনো মনস-স্সত্ত্ৱমুত্তমম্।
সত্ত্ৱাদধি মহানাত্মা মহতো-ঽৱ্যক্তমুত্তমম্ ॥7॥
সত্ত্ৱাদধি মহানাত্মা মহতো-ঽৱ্যক্তমুত্তমম্ ॥7॥
অৱ্যক্তাত্তু পৰঃ পুৰুষো ৱ্যাপকো-ঽলিঙ্গ এৱ চ।
য-ঞ্জ্ঞাত্ৱা মুচ্যতে জন্তুৰমৃতত্ৱ-ঞ্চ গচ্ছতি ॥8॥
য-ঞ্জ্ঞাত্ৱা মুচ্যতে জন্তুৰমৃতত্ৱ-ঞ্চ গচ্ছতি ॥8॥
ন সন্দৃশে তিষ্ঠতি ৰূপমস্য ন চক্ষুষা পশ্যতি কশ্চনৈনম্।
হৃদা মনীষা মনসা-ঽভিক্লৃপ্তো য এতদ্ৱিদুৰমৃতাস্তে ভৱন্তি ॥9॥
হৃদা মনীষা মনসা-ঽভিক্লৃপ্তো য এতদ্ৱিদুৰমৃতাস্তে ভৱন্তি ॥9॥
যদা পঞ্চাৱতিষ্ঠন্তে জ্ঞানানি মনসা সহ।
বুদ্ধিশ্চ ন ৱিচেষ্টতে তামাহুঃ পৰমা-ঙ্গতিম্ ॥10॥
বুদ্ধিশ্চ ন ৱিচেষ্টতে তামাহুঃ পৰমা-ঙ্গতিম্ ॥10॥
তাং-যোঁগমিতি মন্যন্তে স্থিৰামিন্দ্ৰিযধাৰণাম্।
অপ্ৰমত্তস্তদা ভৱতি যোগো হি প্ৰভৱাপ্যযৌ ॥11॥
অপ্ৰমত্তস্তদা ভৱতি যোগো হি প্ৰভৱাপ্যযৌ ॥11॥
নৈৱ ৱাচা ন মনসা প্ৰাপ্তুং শক্যো ন চক্ষুষা।
অস্তীতি ব্ৰুৱতো-ঽন্যত্ৰ কথ-ন্তদুপলভ্যতে ॥12॥
অস্তীতি ব্ৰুৱতো-ঽন্যত্ৰ কথ-ন্তদুপলভ্যতে ॥12॥
অস্তীত্যেৱোপলব্ধৱ্যস্তত্ত্ৱভাৱেন চোভযোঃ।
অস্তীত্যেৱোপলব্ধস্য তত্ত্ৱভাৱঃ প্ৰসীদতি ॥13॥
অস্তীত্যেৱোপলব্ধস্য তত্ত্ৱভাৱঃ প্ৰসীদতি ॥13॥
যদা সৰ্ৱে প্ৰমুচ্যন্তে কামা যে-ঽস্য হৃদি শ্ৰিতাঃ।
অথ মৰ্ত্যো-ঽমৃতো ভৱত্যত্ৰ ব্ৰহ্ম সমশ্নুতে ॥14॥
অথ মৰ্ত্যো-ঽমৃতো ভৱত্যত্ৰ ব্ৰহ্ম সমশ্নুতে ॥14॥
যদা সৰ্ৱে প্ৰভিদ্যন্তে হৃদযস্যেহ গ্ৰন্থযঃ।
অথ মৰ্ত্যো-ঽমৃতো ভৱত্যেতাৱদ্ধ্যনুশাসনম্ ॥15॥
অথ মৰ্ত্যো-ঽমৃতো ভৱত্যেতাৱদ্ধ্যনুশাসনম্ ॥15॥
শত-ঞ্চৈকা চ হৃদযস্য নাড্যস্তাসা-ম্মূৰ্ধানমভিনিস্সৃতৈকা।
তযোৰ্ধ্ৱমাযন্নমৃতত্ৱমেতি ৱিষ্ৱঙ্ঙন্যা উত্ক্ৰমণে ভৱন্তি ॥16॥
তযোৰ্ধ্ৱমাযন্নমৃতত্ৱমেতি ৱিষ্ৱঙ্ঙন্যা উত্ক্ৰমণে ভৱন্তি ॥16॥
অঙ্গুষ্ঠমাত্ৰঃ পুৰুষো-ঽন্তৰাত্মা সদা জনানাং হৃদযে সন্নিৱিষ্টঃ।
তং স্ৱাচ্ছৰীৰাত্প্ৰৱৃহেন্মুঞ্জাদিৱেষীকা-ন্ধৈৰ্যেণ।
তং-ৱিঁদ্যাচ্ছুক্ৰমমৃত-ন্তং-ৱিঁদ্যাচ্ছুক্ৰমমৃতমিতি ॥17॥
তং স্ৱাচ্ছৰীৰাত্প্ৰৱৃহেন্মুঞ্জাদিৱেষীকা-ন্ধৈৰ্যেণ।
তং-ৱিঁদ্যাচ্ছুক্ৰমমৃত-ন্তং-ৱিঁদ্যাচ্ছুক্ৰমমৃতমিতি ॥17॥
মৃত্যুপ্ৰোক্তা-ন্নচিকেতো-ঽথ লব্ধ্ৱা ৱিদ্যামেতাং-যোঁগৱিধি-ঞ্চ কৃত্স্নম্।
ব্ৰহ্মপ্ৰাপ্তো ৱিৰজো-ঽভূদ্ৱিমৃত্যু-ৰন্যো-ঽপ্যেৱং-যোঁ ৱিদধ্যাত্মমেৱ ॥18॥
ব্ৰহ্মপ্ৰাপ্তো ৱিৰজো-ঽভূদ্ৱিমৃত্যু-ৰন্যো-ঽপ্যেৱং-যোঁ ৱিদধ্যাত্মমেৱ ॥18॥