କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ସହ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଚାସୁ॑ରାଣା-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞୌ ପ୍ରତ॑ତାଵାସ୍ତାଂ-ଵଁ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ᳚ଷ୍ଯାମୋ ଵ॒ଯମେ᳚ଷ୍ଯାମ॒ ଇତି॒ ତେ-ଽସୁ॑ରା-ସ୍ସ॒ନ୍ନହ୍ଯ॒ ସହ॑ସୈ॒ଵାଚ॑ର-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଚର୍ଯେ॑ଣ॒ ତପ॑ସୈଵ ଦେ॒ଵାସ୍ତେ-ଽସୁ॑ରା ଅମୁହ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ ନ ପ୍ରାଜା॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ ପରା॑ଭଵ॒ନ୍ତେ ନ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒ନ୍, ପ୍ରସୃ॑ତେନ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ନ ପ୍ରସୃ॑ତେ॒ନାସୁ॑ରା॒-ନ୍ପରା॑-ଽଭାଵଯ॒ନ୍ ,ପ୍ରସୃ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ଯ॑ଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତିନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽପ୍ର॑ସୃ॒ତୋ-ଽନୁ॑ପଵୀ॒ତିନୋ॒ ଯତ୍କିଞ୍ଚ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ଯ॑ଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତ୍ଯଧୀ॑ତେ॒ ଯଜ॑ତ ଏ॒ଵ ତ-ତ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତ୍ଯେ॑ଵାଧୀ॑ଯୀତ ଯା॒ଜଯେ॒-ଦ୍ଯଜେ॑ତ ଵା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ପ୍ରସୃ॑ତ୍ଯା॒ , ଅଜି॑ନଂ॒-ଵାଁସୋ॑ ଵା ଦକ୍ଷିଣ॒ତ ଉ॑ପ॒ଵୀଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମ୍ବା॒ହୁମୁଦ୍ଧ॑ର॒ତେ-ଽଵ॑ ଧତ୍ତେ ସ॒ଵ୍ଯମିତି॑ ଯଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତମେ॒ତଦେ॒ଵ ଵିପ॑ରୀତ-ମ୍ପ୍ରାଚୀନାଵୀ॒ତଗ୍ଂ ସଂ॒ଵୀଁତ॑-ମ୍ମାନୁ॒ଷମ୍ ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ସହ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଚାସୁ॑ରାଣା-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞୌ ପ୍ରତ॑ତାଵାସ୍ତାଂ-ଵଁ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ᳚ଷ୍ଯାମୋ ଵ॒ଯମେ᳚ଷ୍ଯାମ॒ ଇତି॒ ତେ-ଽସୁ॑ରା-ସ୍ସ॒ନ୍ନହ୍ଯ॒ ସହ॑ସୈ॒ଵାଚ॑ର-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଚର୍ଯେ॑ଣ॒ ତପ॑ସୈଵ ଦେ॒ଵାସ୍ତେ-ଽସୁ॑ରା ଅମୁହ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ ନ ପ୍ରାଜା॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ ପରା॑ଭଵ॒ନ୍ତେ ନ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒ନ୍, ପ୍ରସୃ॑ତେନ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ନ ପ୍ରସୃ॑ତେ॒ନାସୁ॑ରା॒-ନ୍ପରା॑-ଽଭାଵଯ॒ନ୍ ,ପ୍ରସୃ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ଯ॑ଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତିନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽପ୍ର॑ସୃ॒ତୋ-ଽନୁ॑ପଵୀ॒ତିନୋ॒ ଯତ୍କିଞ୍ଚ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ଯ॑ଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତ୍ଯଧୀ॑ତେ॒ ଯଜ॑ତ ଏ॒ଵ ତ-ତ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତ୍ଯେ॑ଵାଧୀ॑ଯୀତ ଯା॒ଜଯେ॒-ଦ୍ଯଜେ॑ତ ଵା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ପ୍ରସୃ॑ତ୍ଯା॒ , ଅଜି॑ନଂ॒-ଵାଁସୋ॑ ଵା ଦକ୍ଷିଣ॒ତ ଉ॑ପ॒ଵୀଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମ୍ବା॒ହୁମୁଦ୍ଧ॑ର॒ତେ-ଽଵ॑ ଧତ୍ତେ ସ॒ଵ୍ଯମିତି॑ ଯଜ୍ଞୋପଵୀ॒ତମେ॒ତଦେ॒ଵ ଵିପ॑ରୀତ-ମ୍ପ୍ରାଚୀନାଵୀ॒ତଗ୍ଂ ସଂ॒ଵୀଁତ॑-ମ୍ମାନୁ॒ଷମ୍ ॥ 1 ॥
ଅନୁଵାକଂ 2
ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ହଵା॑ ପୁରୋନୁଵା॒କେ ତପୋ-ଽଗ୍ର॑ମତିଷ୍ଠନ୍ତ॒ ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵ॒ରେଣୋ॒ପାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ॒ ତାନି॒ ଵର॑ମଵୃଣୀତାଦି॒ତ୍ଯୋ ନୋ॒ ଯୋଦ୍ଧା॒ ଇତି॒ ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଯୋଧ॑ଯ॒ଦ୍ଧ୍ଵମିତି॒ ତସ୍ମା॒ଦୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ହଵା॒ ତାନି॒ ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯଂ-ଯୋଁଧ॑ଯନ୍ତି॒ ଯାଵ॑ଦସ୍ତ॒ମନ୍ଵ॑ଗା॒-ତ୍ତାନି॑ ହ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॒ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ଗାଯତ୍ରି॒ଯା ଽଭି॑ମନ୍ତ୍ରିତେ॒ନାମ୍ଭ॑ସା ଶାମ୍ଯନ୍ତି॒ ତଦୁ॑ ହ॒ ଵା ଏ॒ତେ ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନଃ॑ ପୂ॒ର୍ଵାଭି॑ମୁ॒ଖା-ସ୍ସ॒ନ୍ଧ୍ଯାଯା᳚-ଙ୍ଗାଯତ୍ରି॒ଯା-ଽଭି॑ମନ୍ତ୍ରିତା॒ ଆପ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵଂ-ଵିଁକ୍ଷି॑ପନ୍ତି॒ ତା ଏ॒ତା ଆପୋ॑ ଵ॒ଜ୍ରୀଭୂ॒ତ୍ଵା ତାନି॒ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି
ମ॒ନ୍ଦେହା-ଽରୁ॑ଣେ ଦ୍ଵୀ॒ପେ ପ୍ରକ୍ଷି॑ପନ୍ତି॒ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ଦକ୍ଷି॒ଣ-ମ୍ପ୍ରକ୍ର॑ମନ୍ତି॒ ତେନ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମଵ॑ ଧୂନ୍ଵନ୍ତ୍ଯୁ॒ଦ୍ଯନ୍ତ॑ମସ୍ତଂ॒-ଯଁନ୍ତ॑ମାଦି॒ତ୍ଯ-ମ॑ଭିଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯନ୍ କୁ॒ର୍ଵ-ନ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୋ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ॒କଲ॑-ମ୍ଭ॒ଦ୍ରମ॑ଶ୍ନୁତେ॒ ଽସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ବ୍ର॒ହ୍ମେତି॒ ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵ ସ-ନ୍ବ୍ରହ୍ମା॒ପ୍ଯେତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 2 ॥
ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ହଵା॑ ପୁରୋନୁଵା॒କେ ତପୋ-ଽଗ୍ର॑ମତିଷ୍ଠନ୍ତ॒ ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵ॒ରେଣୋ॒ପାମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ॒ ତାନି॒ ଵର॑ମଵୃଣୀତାଦି॒ତ୍ଯୋ ନୋ॒ ଯୋଦ୍ଧା॒ ଇତି॒ ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଯୋଧ॑ଯ॒ଦ୍ଧ୍ଵମିତି॒ ତସ୍ମା॒ଦୁତ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ହଵା॒ ତାନି॒ ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯଂ-ଯୋଁଧ॑ଯନ୍ତି॒ ଯାଵ॑ଦସ୍ତ॒ମନ୍ଵ॑ଗା॒-ତ୍ତାନି॑ ହ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॒ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ଗାଯତ୍ରି॒ଯା ଽଭି॑ମନ୍ତ୍ରିତେ॒ନାମ୍ଭ॑ସା ଶାମ୍ଯନ୍ତି॒ ତଦୁ॑ ହ॒ ଵା ଏ॒ତେ ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନଃ॑ ପୂ॒ର୍ଵାଭି॑ମୁ॒ଖା-ସ୍ସ॒ନ୍ଧ୍ଯାଯା᳚-ଙ୍ଗାଯତ୍ରି॒ଯା-ଽଭି॑ମନ୍ତ୍ରିତା॒ ଆପ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵଂ-ଵିଁକ୍ଷି॑ପନ୍ତି॒ ତା ଏ॒ତା ଆପୋ॑ ଵ॒ଜ୍ରୀଭୂ॒ତ୍ଵା ତାନି॒ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି
ମ॒ନ୍ଦେହା-ଽରୁ॑ଣେ ଦ୍ଵୀ॒ପେ ପ୍ରକ୍ଷି॑ପନ୍ତି॒ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ଦକ୍ଷି॒ଣ-ମ୍ପ୍ରକ୍ର॑ମନ୍ତି॒ ତେନ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମଵ॑ ଧୂନ୍ଵନ୍ତ୍ଯୁ॒ଦ୍ଯନ୍ତ॑ମସ୍ତଂ॒-ଯଁନ୍ତ॑ମାଦି॒ତ୍ଯ-ମ॑ଭିଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯନ୍ କୁ॒ର୍ଵ-ନ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୋ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ॒କଲ॑-ମ୍ଭ॒ଦ୍ରମ॑ଶ୍ନୁତେ॒ ଽସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ବ୍ର॒ହ୍ମେତି॒ ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵ ସ-ନ୍ବ୍ରହ୍ମା॒ପ୍ଯେତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 2 ॥
ଅନୁଵାକଂ 3
ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା ଦେଵ॒ହେଡ॑ନଂ॒ (ଦେଵ॒ହେଲ॑ନଂ॒) ଦେଵା॑ସଶ୍ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ ।
ଆଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚ନ୍ମା ମୁଞ୍ଚତ॒ର୍ତସ୍ଯ॒ର୍ତେନ॒ ମାମି॒ତ ॥
ଦେଵା॑ ଜୀଵନକା॒ମ୍ଯା ଯ-ଦ୍ଵା॒ଚା-ଽନୃ॑ତମୂଦି॒ମ ।
ତସ୍ମା᳚ନ୍ନ ଇ॒ହ ମୁ॑ଞ୍ଚତ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା-ସ୍ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ ॥
ଋ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଋ॒ତେନ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସ॑ରସ୍ଵତି ।
କୃ॒ତାନ୍ନଃ॑ ପା॒ହ୍ଯେନ॑ସୋ॒ ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚାନୃ॑ତମୂଦି॒ମ ॥
ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ସୋମୋ॑ ଧା॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ।
ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସୋ॒ ଯଦ॒ନ୍ଯକୃ॑ତମାରି॒ମ ॥
ସ॒ଜା॒ତ॒ଶ॒ଗ୍ଂ॒ସାଦୁ॒ତ ଜା॑ମିଶ॒ଗ୍ଂ॒ ସାଜ୍ଜ୍ଯାଯ॑ସ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଂସା॑ଦୁ॒ତ ଵା॒ କନୀ॑ଯସଃ ।
ଅନା॑ଧୃଷ୍ଟ-ନ୍ଦେ॒ଵକୃ॑ତଂ॒-ଯଁଦେନ॒ସ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ତ୍ଵମ॒ସ୍ମା-ଞ୍ଜା॑ତଵେଦୋ ମୁମୁଗ୍ଧି ॥
ଯଦ୍ଵା॒ଚା ଯ-ନ୍ମନ॑ସା ବା॒ହୁଭ୍ଯା॑-ମୂ॒ରୁଭ୍ଯା॑ମଷ୍ଠୀ॒ଵଦ୍ଭ୍ଯା॑ ଶି॒ଶ୍ନୈର୍ଯଦନୃ॑ତ-ଞ୍ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସା॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯଃ॒ ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚତୁ ଚକୃ॒ମ ଯାନି॑ ଦୁଷ୍କୃ॒ତା ॥
ଯେନ॑ ତ୍ରି॒ତୋ ଅ॑ର୍ଣ॒ଵା-ନ୍ନି॑ର୍ବ॒ଭୂଵ॒ ଯେନ॒ ସୂର୍ଯ॒-ନ୍ତମ॑ସୋ ନିର୍ମୁ॒ମୋଚ॑ ।
ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଅଜ॑ହା॒ଦରା॑ତୀ॒ସ୍ତେନା॒ହ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରାନଶା॒ନ ଆ᳚କ୍ଷି ॥
ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦ॒ମପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯେ॒ହ ଯେନ॑ ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ନି॒ଧିନା॒ ଚରା॑ମି ।
ଏ॒ତତ୍ତଦ॑ଗ୍ନେ ଅନୃ॒ଣୋ ଭ॑ଵାମି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ନେ॒ଵ ପ୍ରତି॒ ତତ୍ତେ॑ ଦଧାମି ॥
ଯନ୍ମଯି॑ ମା॒ତା ଗର୍ଭେ॑ ସ॒ତି । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒କାର॒ ଯତ୍ପି॒ତା । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥ ଯଦା॑ ପି॒ପେଷ॑ ମା॒ତର॑-ମ୍ପି॒ତର᳚ମ୍ । ପୁ॒ତ୍ରଃ ପ୍ରମୁ॑ଦିତୋ॒ ଧଯନ୍ନ୍॑ । ଅହିଗ୍ଂ॑ସିତୌ ପି॒ତରୌ॒ ମଯା॒ ତତ୍ । ତଦ॑ଗ୍ନେ ଅନୃ॒ଣୋ ଭ॑ଵାମି ॥ ଯଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀମୁ॒ତ ଦ୍ଯାମ୍ । ଯନ୍ମା॒ତର॑-ମ୍ପି॒ତରଂ॑-ଵାଁ ଜିହିଗ୍ଂସି॒ମ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥
ଯଦା॒ଶସା॑ ନି॒ଶସା॒ ଯତ୍ପ॑ରା॒ଶସା᳚ । ଯଦେନ॑ଶ୍ଚ କୃ॒ମା ନୂତ॑ନଂ॒-ଯଁତ୍ପୁ॑ରା॒ଣମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥ ଅତି॑କ୍ରାମାମି ଦୁରି॒ତଂ-ଯଁଦେନଃ॑ । ଜହା॑ମି ରି॒ପ୍ର-ମ୍ପ॑ର॒ମେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ । ଯତ୍ର॒ ଯନ୍ତି॑ ସୁ॒କୃତୋ॒ ନାପି॑ ଦୁ॒ଷ୍କୃତଃ॑ । ତମାରୋ॑ହାମି ସୁ॒କୃତା॒-ନ୍ନୁ ଲୋ॒କମ୍ ॥ ତ୍ରି॒ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ମୃଜତୈ॒-ତଦେନଃ॑ । ତ୍ରି॒ତ ଏ॒ତନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ ମାମୃଜେ । ତତୋ॑ ମା॒ ଯଦି॒ କିଞ୍ଚି॑ଦାନ॒ଶେ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥
ଦି॒ଵି ଜା॒ତା ଅ॒ଫ୍ସୁ ଜା॒ତାଃ । ଯା ଜା॒ତା ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ । ଅଥୋ॒ ଯା ଅ॑ଗ୍ନି॒ଜା ଆପଃ॑ । ତା ନଃ॑ ଶୁନ୍ଧନ୍ତୁ॒ ଶୁନ୍ଧ॑ନୀଃ ॥ ଯଦାପୋ॒ ନକ୍ତ॑-ନ୍ଦୁରି॒ତ-ଞ୍ଚରା॑ମ । ଯଦ୍ଵା॒ ଦିଵା॒ ନୂତ॑ନଂ॒-ଯଁତ୍ପୁ॑ରା॒ଣମ୍ । ହିର॑ଣ୍ଯ-ଵର୍ଣା॒ସ୍ତତ॒ ଉତ୍ପୁ॑ନୀତ ନଃ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହଵ॑ମ॒ଦ୍ଯା ଚ॑ ମୃଡଯ । ତ୍ଵାମ॑ଵ॒ସ୍ଯୁରା ଚ॑କେ ॥
ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒-ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ହେଡୋ-ଽଵ॑ ଯାସି ସୀଷ୍ଠାଃ । ଯଜି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଵହ୍ନି॑ ତମ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଦ୍ଵେଷା॑ସି॒ ପ୍ରମୁ॑ମୁଗ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମତ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ-ଽଵ॒ମୋ ଭ॑ଵୋ॒ତୀ ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଉ॒ଷସୋ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟୌ । ଅଵ॑ ଯକ୍ଷ୍ଵ ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ ରରା॑ଣୋ ଵୀ॒ହି ମୃ॑ଡୀ॒କ ସୁ॒ହଵୋ॑ ନ ଏଧି ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଅ॒ଯା-ଽସି॑ । ଅ॒ଯା ସନ୍ମନ॑ସା ହି॒ତଃ । ଅ॒ଯା ସନଃଅ॒ଵ୍ଯମୂ॑ହିଷେ । ଅ॒ଯା ନୋ॑ ଧେହି ଭେଷ॒ଜମ୍ । ଇ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିରାହୁ॑ତଃ । ସ୍ଵାହା॑କୃତଃ ପିପର୍ତୁ ନଃ । ସ୍ଵ॒ଗା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଇ॒ଦ-ନ୍ନମଃ॑ ॥ 3 ॥
ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା ଦେଵ॒ହେଡ॑ନଂ॒ (ଦେଵ॒ହେଲ॑ନଂ॒) ଦେଵା॑ସଶ୍ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ ।
ଆଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚ନ୍ମା ମୁଞ୍ଚତ॒ର୍ତସ୍ଯ॒ର୍ତେନ॒ ମାମି॒ତ ॥
ଦେଵା॑ ଜୀଵନକା॒ମ୍ଯା ଯ-ଦ୍ଵା॒ଚା-ଽନୃ॑ତମୂଦି॒ମ ।
ତସ୍ମା᳚ନ୍ନ ଇ॒ହ ମୁ॑ଞ୍ଚତ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା-ସ୍ସ॒ଜୋଷ॑ସଃ ॥
ଋ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଋ॒ତେନ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସ॑ରସ୍ଵତି ।
କୃ॒ତାନ୍ନଃ॑ ପା॒ହ୍ଯେନ॑ସୋ॒ ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚାନୃ॑ତମୂଦି॒ମ ॥
ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ସୋମୋ॑ ଧା॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ।
ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସୋ॒ ଯଦ॒ନ୍ଯକୃ॑ତମାରି॒ମ ॥
ସ॒ଜା॒ତ॒ଶ॒ଗ୍ଂ॒ସାଦୁ॒ତ ଜା॑ମିଶ॒ଗ୍ଂ॒ ସାଜ୍ଜ୍ଯାଯ॑ସ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଂସା॑ଦୁ॒ତ ଵା॒ କନୀ॑ଯସଃ ।
ଅନା॑ଧୃଷ୍ଟ-ନ୍ଦେ॒ଵକୃ॑ତଂ॒-ଯଁଦେନ॒ସ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ତ୍ଵମ॒ସ୍ମା-ଞ୍ଜା॑ତଵେଦୋ ମୁମୁଗ୍ଧି ॥
ଯଦ୍ଵା॒ଚା ଯ-ନ୍ମନ॑ସା ବା॒ହୁଭ୍ଯା॑-ମୂ॒ରୁଭ୍ଯା॑ମଷ୍ଠୀ॒ଵଦ୍ଭ୍ଯା॑ ଶି॒ଶ୍ନୈର୍ଯଦନୃ॑ତ-ଞ୍ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସା॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯଃ॒ ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚତୁ ଚକୃ॒ମ ଯାନି॑ ଦୁଷ୍କୃ॒ତା ॥
ଯେନ॑ ତ୍ରି॒ତୋ ଅ॑ର୍ଣ॒ଵା-ନ୍ନି॑ର୍ବ॒ଭୂଵ॒ ଯେନ॒ ସୂର୍ଯ॒-ନ୍ତମ॑ସୋ ନିର୍ମୁ॒ମୋଚ॑ ।
ଯେନେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଅଜ॑ହା॒ଦରା॑ତୀ॒ସ୍ତେନା॒ହ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରାନଶା॒ନ ଆ᳚କ୍ଷି ॥
ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦ॒ମପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯେ॒ହ ଯେନ॑ ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ନି॒ଧିନା॒ ଚରା॑ମି ।
ଏ॒ତତ୍ତଦ॑ଗ୍ନେ ଅନୃ॒ଣୋ ଭ॑ଵାମି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ନେ॒ଵ ପ୍ରତି॒ ତତ୍ତେ॑ ଦଧାମି ॥
ଯନ୍ମଯି॑ ମା॒ତା ଗର୍ଭେ॑ ସ॒ତି । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒କାର॒ ଯତ୍ପି॒ତା । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥ ଯଦା॑ ପି॒ପେଷ॑ ମା॒ତର॑-ମ୍ପି॒ତର᳚ମ୍ । ପୁ॒ତ୍ରଃ ପ୍ରମୁ॑ଦିତୋ॒ ଧଯନ୍ନ୍॑ । ଅହିଗ୍ଂ॑ସିତୌ ପି॒ତରୌ॒ ମଯା॒ ତତ୍ । ତଦ॑ଗ୍ନେ ଅନୃ॒ଣୋ ଭ॑ଵାମି ॥ ଯଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀମୁ॒ତ ଦ୍ଯାମ୍ । ଯନ୍ମା॒ତର॑-ମ୍ପି॒ତରଂ॑-ଵାଁ ଜିହିଗ୍ଂସି॒ମ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥
ଯଦା॒ଶସା॑ ନି॒ଶସା॒ ଯତ୍ପ॑ରା॒ଶସା᳚ । ଯଦେନ॑ଶ୍ଚ କୃ॒ମା ନୂତ॑ନଂ॒-ଯଁତ୍ପୁ॑ରା॒ଣମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥ ଅତି॑କ୍ରାମାମି ଦୁରି॒ତଂ-ଯଁଦେନଃ॑ । ଜହା॑ମି ରି॒ପ୍ର-ମ୍ପ॑ର॒ମେ ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ । ଯତ୍ର॒ ଯନ୍ତି॑ ସୁ॒କୃତୋ॒ ନାପି॑ ଦୁ॒ଷ୍କୃତଃ॑ । ତମାରୋ॑ହାମି ସୁ॒କୃତା॒-ନ୍ନୁ ଲୋ॒କମ୍ ॥ ତ୍ରି॒ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ମୃଜତୈ॒-ତଦେନଃ॑ । ତ୍ରି॒ତ ଏ॒ତନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ ମାମୃଜେ । ତତୋ॑ ମା॒ ଯଦି॒ କିଞ୍ଚି॑ଦାନ॒ଶେ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ ॥
ଦି॒ଵି ଜା॒ତା ଅ॒ଫ୍ସୁ ଜା॒ତାଃ । ଯା ଜା॒ତା ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ । ଅଥୋ॒ ଯା ଅ॑ଗ୍ନି॒ଜା ଆପଃ॑ । ତା ନଃ॑ ଶୁନ୍ଧନ୍ତୁ॒ ଶୁନ୍ଧ॑ନୀଃ ॥ ଯଦାପୋ॒ ନକ୍ତ॑-ନ୍ଦୁରି॒ତ-ଞ୍ଚରା॑ମ । ଯଦ୍ଵା॒ ଦିଵା॒ ନୂତ॑ନଂ॒-ଯଁତ୍ପୁ॑ରା॒ଣମ୍ । ହିର॑ଣ୍ଯ-ଵର୍ଣା॒ସ୍ତତ॒ ଉତ୍ପୁ॑ନୀତ ନଃ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହଵ॑ମ॒ଦ୍ଯା ଚ॑ ମୃଡଯ । ତ୍ଵାମ॑ଵ॒ସ୍ଯୁରା ଚ॑କେ ॥
ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒-ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ହେଡୋ-ଽଵ॑ ଯାସି ସୀଷ୍ଠାଃ । ଯଜି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଵହ୍ନି॑ ତମ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଦ୍ଵେଷା॑ସି॒ ପ୍ରମୁ॑ମୁଗ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମତ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ-ଽଵ॒ମୋ ଭ॑ଵୋ॒ତୀ ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଉ॒ଷସୋ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟୌ । ଅଵ॑ ଯକ୍ଷ୍ଵ ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ ରରା॑ଣୋ ଵୀ॒ହି ମୃ॑ଡୀ॒କ ସୁ॒ହଵୋ॑ ନ ଏଧି ॥ ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଅ॒ଯା-ଽସି॑ । ଅ॒ଯା ସନ୍ମନ॑ସା ହି॒ତଃ । ଅ॒ଯା ସନଃଅ॒ଵ୍ଯମୂ॑ହିଷେ । ଅ॒ଯା ନୋ॑ ଧେହି ଭେଷ॒ଜମ୍ । ଇ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିରାହୁ॑ତଃ । ସ୍ଵାହା॑କୃତଃ ପିପର୍ତୁ ନଃ । ସ୍ଵ॒ଗା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଇ॒ଦ-ନ୍ନମଃ॑ ॥ 3 ॥
(ମୁ॒ମୁ॒ଗ୍ଧି॒ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4
ଯଦଦୀ᳚ଵ୍ଯନ୍ନୃ॒ଣମ॒ହ-ମ୍ବ॒ଭୂଵାଦି॑-ଥ୍ସନ୍ଵା ସଞ୍ଜ॒ଗର॒ ଜନେ᳚ଭ୍ଯଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ ସଂଵିଁଦା॒ନୌ ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚତାମ୍ ॥ ଯଦ୍ଧସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ଞ୍ଚ॒କର॒ କିଲ୍ବି॑ଷାଣ୍ଯ॒କ୍ଷାଣାଂ᳚-ଵଁ॒ଗ୍ନୁମୁ॑ପ॒ଜିଘ୍ନ॑ମାନଃ ।
ଉ॒ଗ୍ର॒ମ୍ପ॒ଶ୍ଯା ଚ॑ ରାଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃଚ୍ଚ॒ ତାନ୍ଯ॑ଫ୍ସ॒ରସା॒ ଵନୁ॑ଦତ୍ତା-ମୃ॒ଣାନି॑ ॥ ଉଗ୍ର॑ପଂଶ୍ଯେ॒ ରାଷ୍ଟ୍ର॑ଭୃ॒-ତ୍କିଲ୍ବି॑ଷାଣି॒ ଯଦ॒କ୍ଷଵୃ॑ତ୍ତ॒ମନୁ॑ଦତ୍ତମେ॒ତତ୍ ।
ନେନ୍ନ॑ ଋ॒ଣାନୃ॒ଣଵ॒ ଇଥ୍ସ॑ମାନୋ ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ଅଧି॑ ରଜ୍ଜୁ॒ରାଯ॑ ॥ ଅଵ॑ ତେ॒ ହେଡୋ॑ ଵରୁଣ॒ ନମୋ॑ଭି॒ରଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେଭି॑ରୀମହେ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । କ୍ଷଯ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑ମସୁର ପ୍ରଚେତୋ॒ ରାଜ॒ନ୍ନେନାଗ୍ଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥଃ କୃ॒ତାନି॑ ॥ ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ-ଵଁ॑ରୁଣ॒ ପାଶ॑ମ॒ସ୍ମଦଵା॑-ଽଧ॒ମଂ-ଵିଁମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ମଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଥାଯ । ଅଥା॑ ଵ॒ଯମା॑ଦିତ୍ଯ ଵ୍ର॒ତେ ତଵା-ଽନା॑ଗସୋ॒ ଅଦି॑ତଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହଵ॑ମ॒ଦ୍ଯା ଚ॑ ମୃଡଯ । ତ୍ଵାମ॑ଵ॒ସ୍ଯୁରା ଚ॑କେ ॥
ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒-ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ହେଡୋ-ଽଵ॑ ଯାସି ସୀଷ୍ଠାଃ । ଯଜି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଵହ୍ନି॑ ତମ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଦ୍ଵେଷା॑ସି॒ ପ୍ରମୁ॑ମୁଗ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମତ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ-ଽଵ॒ମୋ ଭ॑ଵୋ॒ତୀ ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଉ॒ଷସୋ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟୌ । ଅଵ॑ ଯକ୍ଷ୍ଵ ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ ରରା॑ଣୋ ଵୀ॒ହି ମୃ॑ଡୀ॒କ ସୁ॒ହଵୋ॑ ନ ଏଧି ॥ ସଙ୍କୁ॑ସୁକୋ॒ ଵିକୁ॑ସୁକୋ ନିର୍-ଋ॒ଥୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନିସ୍ଵ॒ନଃ । ତେ-ଽ(1॒)ସ୍ମ-ଦ୍ଯକ୍ଷ୍ମ॒ମନା॑ଗସୋ ଦୂ॒ରା-ଦ୍ଦୂ॒ରମ॑ଚୀଚତମ୍ ॥ ନିର୍ଯ॑କ୍ଷ୍ମମଚୀଚତେ କୃ॒ତ୍ଯା-ନ୍ନିର୍-ଋ॑ତି-ଞ୍ଚ । ତେନ॒ ଯୋ-ଽ(1॒)ସ୍ମଥ୍ସମୃ॑ଚ୍ଛାତୈ॒ ତମ॑ସ୍ମୈ॒ ପ୍ରସୁ॑ଵାମସି ॥ ଦୁ॒ଶ୍ଶ॒ଗ୍ଂ॒ସା॒ନୁ॒ଶ॒ଗ୍ଂ॒ସାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍ଘ॒ଣେନା॑ନୁଘ॒ଣେନ॑ ଚ । ତେନା॒ନ୍ଯୋ-ଽ(1)॒ସ୍ମ-ଥ୍ସମୃ॑ଚ୍ଛାତୈ॒ ତମ॑ସ୍ମୈ॒ ପ୍ରସୁ॑ଵାମସି ॥
ସଂଵଁର୍ଚ॑ସା॒ ପଯ॑ସା॒ ସନ୍ତ॒ନୂଭି॒ରଗ॑ନ୍ମହି॒ ମନ॑ସା॒ ସଗ୍ଂ ଶି॒ଵେନ॑ । ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ନୋ॒ ଅତ୍ର॒ ଵିଦ॑ଧାତୁ ରା॒ଯୋ-ଽନୁ॑ମାର୍ଷ୍ଟୁ ତ॒ନ୍ଵୋ(1॒) ଯ-ଦ୍ଵିଲି॑ଷ୍ଟମ୍ ॥ 4 ॥
ଅନୁଵାକଂ 4
ଯଦଦୀ᳚ଵ୍ଯନ୍ନୃ॒ଣମ॒ହ-ମ୍ବ॒ଭୂଵାଦି॑-ଥ୍ସନ୍ଵା ସଞ୍ଜ॒ଗର॒ ଜନେ᳚ଭ୍ଯଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ ସଂଵିଁଦା॒ନୌ ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚତାମ୍ ॥ ଯଦ୍ଧସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା-ଞ୍ଚ॒କର॒ କିଲ୍ବି॑ଷାଣ୍ଯ॒କ୍ଷାଣାଂ᳚-ଵଁ॒ଗ୍ନୁମୁ॑ପ॒ଜିଘ୍ନ॑ମାନଃ ।
ଉ॒ଗ୍ର॒ମ୍ପ॒ଶ୍ଯା ଚ॑ ରାଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃଚ୍ଚ॒ ତାନ୍ଯ॑ଫ୍ସ॒ରସା॒ ଵନୁ॑ଦତ୍ତା-ମୃ॒ଣାନି॑ ॥ ଉଗ୍ର॑ପଂଶ୍ଯେ॒ ରାଷ୍ଟ୍ର॑ଭୃ॒-ତ୍କିଲ୍ବି॑ଷାଣି॒ ଯଦ॒କ୍ଷଵୃ॑ତ୍ତ॒ମନୁ॑ଦତ୍ତମେ॒ତତ୍ ।
ନେନ୍ନ॑ ଋ॒ଣାନୃ॒ଣଵ॒ ଇଥ୍ସ॑ମାନୋ ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ଅଧି॑ ରଜ୍ଜୁ॒ରାଯ॑ ॥ ଅଵ॑ ତେ॒ ହେଡୋ॑ ଵରୁଣ॒ ନମୋ॑ଭି॒ରଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେଭି॑ରୀମହେ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । କ୍ଷଯ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑ମସୁର ପ୍ରଚେତୋ॒ ରାଜ॒ନ୍ନେନାଗ୍ଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥଃ କୃ॒ତାନି॑ ॥ ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ-ଵଁ॑ରୁଣ॒ ପାଶ॑ମ॒ସ୍ମଦଵା॑-ଽଧ॒ମଂ-ଵିଁମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ମଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଥାଯ । ଅଥା॑ ଵ॒ଯମା॑ଦିତ୍ଯ ଵ୍ର॒ତେ ତଵା-ଽନା॑ଗସୋ॒ ଅଦି॑ତଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ମେ॑ ଵରୁଣ ଶ୍ରୁଧୀ॒ ହଵ॑ମ॒ଦ୍ଯା ଚ॑ ମୃଡଯ । ତ୍ଵାମ॑ଵ॒ସ୍ଯୁରା ଚ॑କେ ॥
ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒-ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ହେଡୋ-ଽଵ॑ ଯାସି ସୀଷ୍ଠାଃ । ଯଜି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଵହ୍ନି॑ ତମ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଦ୍ଵେଷା॑ସି॒ ପ୍ରମୁ॑ମୁଗ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମତ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ-ଽଵ॒ମୋ ଭ॑ଵୋ॒ତୀ ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଉ॒ଷସୋ॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟୌ । ଅଵ॑ ଯକ୍ଷ୍ଵ ନୋ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ ରରା॑ଣୋ ଵୀ॒ହି ମୃ॑ଡୀ॒କ ସୁ॒ହଵୋ॑ ନ ଏଧି ॥ ସଙ୍କୁ॑ସୁକୋ॒ ଵିକୁ॑ସୁକୋ ନିର୍-ଋ॒ଥୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନିସ୍ଵ॒ନଃ । ତେ-ଽ(1॒)ସ୍ମ-ଦ୍ଯକ୍ଷ୍ମ॒ମନା॑ଗସୋ ଦୂ॒ରା-ଦ୍ଦୂ॒ରମ॑ଚୀଚତମ୍ ॥ ନିର୍ଯ॑କ୍ଷ୍ମମଚୀଚତେ କୃ॒ତ୍ଯା-ନ୍ନିର୍-ଋ॑ତି-ଞ୍ଚ । ତେନ॒ ଯୋ-ଽ(1॒)ସ୍ମଥ୍ସମୃ॑ଚ୍ଛାତୈ॒ ତମ॑ସ୍ମୈ॒ ପ୍ରସୁ॑ଵାମସି ॥ ଦୁ॒ଶ୍ଶ॒ଗ୍ଂ॒ସା॒ନୁ॒ଶ॒ଗ୍ଂ॒ସାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍ଘ॒ଣେନା॑ନୁଘ॒ଣେନ॑ ଚ । ତେନା॒ନ୍ଯୋ-ଽ(1)॒ସ୍ମ-ଥ୍ସମୃ॑ଚ୍ଛାତୈ॒ ତମ॑ସ୍ମୈ॒ ପ୍ରସୁ॑ଵାମସି ॥
ସଂଵଁର୍ଚ॑ସା॒ ପଯ॑ସା॒ ସନ୍ତ॒ନୂଭି॒ରଗ॑ନ୍ମହି॒ ମନ॑ସା॒ ସଗ୍ଂ ଶି॒ଵେନ॑ । ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ନୋ॒ ଅତ୍ର॒ ଵିଦ॑ଧାତୁ ରା॒ଯୋ-ଽନୁ॑ମାର୍ଷ୍ଟୁ ତ॒ନ୍ଵୋ(1॒) ଯ-ଦ୍ଵିଲି॑ଷ୍ଟମ୍ ॥ 4 ॥
(କୃ॒ତ୍ଯା-ନ୍ନିର୍-ଋ॑ତି-ଞ୍ଚ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5
ଆଯୁ॑ଷ୍ଟେ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଦଧଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନିର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯଃ ।
ପୁନ॑ସ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣ ଆଯା॑ତି॒ ପରା॒ ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ଂ॑ ସୁଵାମି ତେ ॥
ଆ॒ଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତଯୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ଯ॑-ମ୍ପି॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ ॥
ଇ॒ମମ॑ଗ୍ନ॒ ଆଯୁ॑ଷେ॒ ଵର୍ଚ॑ସେ କୃଧି ତି॒ଗ୍ମମୋଜୋ॑ ଵରୁଣ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ଶାଧି । ମା॒ତେଵା᳚ସ୍ମା ଅଦିତେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ ଜର॑ଦଷ୍ଟି॒-ର୍ଯଥା-ଽସ॑ତ୍ ॥
ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ପଵସ॒ ଆସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷ॑-ଞ୍ଚ ନଃ ।
ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଵର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ଦଧ॑-ଦ୍ର॒ଯି-ମ୍ମଯି॒ ପୋଷ᳚ମ୍ ॥ 5.1ଅ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ଋଷିଃ॒ ପଵ॑ମାନଃ॒ ପାଞ୍ଚ॑ଜନ୍ଯଃ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ । ତମୀ॑ମହେ ମହାଗ॒ଯମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦା ନ-ସ୍ସ॒ପତ୍ନା॒-ନ୍ପ୍ରତ୍ଯଜା॑ତାଞ୍ଜାତଵେଦୋ ନୁଦସ୍ଵ ।
ଅ॒ସ୍ମେ ଦୀ॑ଦିହି ସୁ॒ମନା॒ ଅହେ॑ଡ॒ଞ୍ଛର୍ମ॑ନ୍ତେ (ଅହେ॑ଲ॒ଞ୍ଛର୍ମ॑ନ୍ତେ) ସ୍ଯାମ ତ୍ରି॒ଵରୂ॑ଥ ଉ॒ଦ୍ଭୌ ॥
ସହ॑ସା ଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦା ନ-ସ୍ସ॒ପତ୍ନା॒-ନ୍ପ୍ରତ୍ଯଜା॑ତାଞ୍ଜାତଵେଦୋ ନୁଦସ୍ଵ । ଅଧି॑ ନୋ ବ୍ରୂହି ସୁମନ॒ସ୍ଯମା॑ନୋ ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ॒ ପ୍ରଣୁ॑ଦା ନ-ସ୍ସ॒ପତ୍ନାନ୍॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଯୋ ନୋ॒-ଽଭିତୋ॒ ଜନୋ॒ ଵୃକୋ॒ ଵାରୋ॒ ଜିଘାଗ୍ଂ॑ସତି । ତାଗ୍ସ୍ତ୍ଵଂ-ଵୃଁ॑ତ୍ରହଞ୍ଜହି॒ ଵସ୍ଵ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॒ମା ଭ॑ର ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଯୋ ନୋ॑-ଽଭି॒ଦାସ॑ତି ସମା॒ନୋ ଯଶ୍ଚ॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯଃ॑ । ତଂ-ଵଁ॒ଯଗ୍ଂ ସ॒ମିଧ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ତୁଭ୍ଯ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ଽପି॑ଦଦ୍ଧ୍ମସି ॥ 5.1ବ୍ ॥
ଯୋ ନ॒-ଶ୍ଶପା॒ଦଶ॑ପତୋ॒ ଯଶ୍ଚ॑ ନ॒-ଶ୍ଶପ॑ତ॒-ଶ୍ଶପା᳚ତ୍ ।
ଉ॒ଷାଶ୍ଚ॒ ତସ୍ମୈ॑ ନି॒ମ୍ରୁକ୍ଚ॒ ସର୍ଵ॑-ମ୍ପା॒ପଗ୍ଂ ସମୂ॑ହତାମ୍ ॥
ଯୋ ନଃ॑ ସ॒ପତ୍ନୋ॒ ଯୋ ରଣୋ॒ ମର୍ତୋ॑-ଽଭି॒ଦାସ॑ତି ଦେଵାଃ ।
ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମସ୍ଯେ॑ଵ ପ୍ର॒କ୍ଷାଯ॑ତୋ॒ ମା ତସ୍ଯୋଚ୍ଛେ॑ଷି॒ କିଞ୍ଚ॒ନ ॥ ଯୋ ମାନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ଜାତଵେଦୋ॒ ଯ-ଞ୍ଚା॒ହ-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ମି॒ ଯଶ୍ଚ॒ ମାମ୍ । ସର୍ଵା॒ଗ୍॒ସ୍ତାନ॑ଗ୍ନେ॒ ସନ୍ଦ॑ହ॒ ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॒ହ-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ମି॒ ଯେ ଚ॒ ମାମ୍ ॥ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑ମରାତୀ॒ଯା-ଦ୍ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ॑ତେ॒ ଜନଃ॑ । ନିନ୍ଦା॒ଦ୍ଯୋ ଅ॒ସ୍ମା-ନ୍ଦିଫ୍ସା᳚ଚ୍ଚ॒ ସର୍ଵା॒ଗ୍॒ସ୍ତାନ୍ମ॑ଷ୍ମ॒ଷା କୁ॑ରୁ ॥
ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ମ୍ମେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯାମ୍ (1॒) ବଲ᳚ମ୍ । ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ମେ॑ ଜି॒ଷ୍ଣୁ ଯସ୍ଯା॒ହମସ୍ମି॑ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ ॥
ଉଦେ॑ଷା-ମ୍ବା॒ହୂ ଅ॑ତିର॒ମୁ-ଦ୍ଵର୍ଚୋ॒ ଅଥୋ॒ ବଲ᳚ମ୍ ।
କ୍ଷି॒ଣୋମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒-ଽମିତ୍ରା॒ନୁନ୍ନ॑ଯାମି॒ ସ୍ଵାଁ(2) ଅ॒ହମ୍ ॥ ପୁନ॒ର୍ମନଃ॒ ପୁନ॒ରାଯୁ॑ର୍ମ॒ ଆଗା॒-ତ୍ପୁନ॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପୁନ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ମ॒ ଆଗା॒ତ୍
ପୁନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣଃ ପୁନ॒ରାଧୀ॑ତ-ମ୍ମ॒ ଆଗା᳚ତ୍ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ମେ-ଽଦ॑ବ୍ଧସ୍ତନୂ॒ପା ଅଵ॑ବାଧତା-ନ୍ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ 5.1ଚ୍ ॥
(ପୋଷଂ॑ - ଦଦ୍ଧ୍ମସି - ପୁ॒ରୋହି॑ତଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରାଯ॒ ପ୍ରତି॑ଵେଦଯାମୋ॒ ଯଦୀ॑ନୃ॒ଣଗ୍ଂ ସ॑ଙ୍ଗ॒ରୋ ଦେ॒ଵତା॑ସୁ । ସ ଏ॒ତା-ନ୍ପାଶା᳚-ନ୍ପ୍ର॒ମୁଚ॒-ନ୍ପ୍ରଵେ॑ଦ॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚାତୁ ଦୁରି॒ତାଦଵ॒ଦ୍ଯାତ୍ ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରଃ ପଵ॑ଯାନ୍ନଃ ପ॒ଵିତ୍ରୈ॒ର୍ଯ-ଥ୍ସ॑ଙ୍ଗ॒ର-ମ॒ଭିଧାଵା᳚ମ୍ଯା॒ଶାମ୍ । ଅନା॑ଜାନ॒-ନ୍ମନ॑ସା॒ ଯାଚ॑ମାନୋ॒ ଯଦତ୍ରୈନୋ॒ ଅଵ॒ ତ-ଥ୍ସୁ॑ଵାମି ॥
ଅ॒ମୀ ଯେ ସୁ॒ଭଗେ॑ ଦି॒ଵି ଵି॒ଚୃତୌ॒ ନାମ॒ ତାର॑କେ ।
ପ୍ରେହାମୃତ॑ସ୍ଯ ଯଚ୍ଛତା-ମେ॒ତ-ଦ୍ବ॑ଦ୍ଧକ॒ମୋଚ॑ନମ୍ ॥
ଵିଜି॑ହୀର୍ଷ୍ଵ ଲୋ॒କାନ୍ କୃ॑ଧି ବ॒ନ୍ଧା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚାସି॒ ବଦ୍ଧ॑କମ୍ । ଯୋନେ॑ରିଵ॒ ପ୍ରଚ୍ଯୁ॑ତୋ॒ ଗର୍ଭ॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚-ନ୍ପ॒ଥୋ ଅ॑ନୁଷ୍ଵ ॥
ସ ପ୍ର॑ଜା॒ନ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଗୃଭ୍ଣୀତ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ଅ॒ସ୍ମାଭି॑ର୍ଦ॒ତ୍ତ-ଞ୍ଜ॒ରସଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦଚ୍ଛି॑ନ୍ନ॒-ନ୍ତନ୍ତୁ॑ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରେମ ॥ 6.1ଅ ॥
ତ॒ତ-ନ୍ତନ୍ତୁ॒ମନ୍ଵେକେ॒ ଅନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରନ୍ତି॒ ଯେଷା᳚-ନ୍ଦ॒ତ୍ତ-ମ୍ପିତ୍ର୍ଯ॒ମାଯ॑ନଵତ୍ । ଅ॒ବ॒ନ୍ଧ୍ଵେକେ॒ ଦଦ॑ତଃ ପ୍ର॒ଯଚ୍ଛା॒-ଦ୍ଦାତୁ॒ଞ୍ଚେ-ଚ୍ଛ॒କ୍ନଵା॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗ ଏ॑ଷାମ୍ ॥
ଆର॑ଭେଥା॒ମନୁ॒ ସଗ୍ଂର॑ଭେଥାଗ୍ଂ ସମା॒ନ-ମ୍ପନ୍ଥା॑ମଵଥୋ ଘୃ॒ତେନ॑ । ଯଦ୍ଵା᳚-ମ୍ପୂ॒ର୍ତ-ମ୍ପରି॑ଵିଷ୍ଟଂ॒-ଯଁଦ॒ଗ୍ନୌ ତସ୍ମୈ॒ ଗୋତ୍ରା॑ଯେ॒ହ ଜାଯା॑ପତୀ॒ ସଗ୍ଂର॑ଭେଥାମ୍ ॥ ଯଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀମୁ॒ତ ଦ୍ଯାଂ-ଯଁନ୍ମା॒ତର॑-ମ୍ପି॒ତରଂ॑-ଵାଁ ଜିହିଗ୍ଂସି॒ମ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସୋ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒ ଉନ୍ନୋ॑ ନେଷ-ଦ୍ଦୁରି॒ତା ଯାନି॑ ଚକୃ॒ମ ॥ ଭୂମି॑ର୍ମା॒ତା-ଽଦି॑ତିର୍ନୋ ଜ॒ନିତ୍ର॒-ମ୍ଭ୍ରାତା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ॒ଭିଶ॑ସ୍ତ ଏନଃ ।
ଦ୍ଯୌର୍ନଃ॑ ପି॒ତା ପି॑ତୃ॒ଯାଚ୍ଛ-ମ୍ଭ॑ଵାସି ଜା॒ମି ମି॒ତ୍ଵା ମା ଵି॑ଵିଥ୍ସି ଲୋ॒କାତ୍ ॥ ଯତ୍ର॑ ସୁ॒ହାର୍ଦଃ॑ ସୁ॒କୃତୋ॒ ମଦ॑ନ୍ତେ ଵି॒ହାଯ॒ ରୋଗ॑-ନ୍ତ॒ନ୍ଵା(1)॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାଯା᳚ମ୍ ।
ଅ॒ଶ୍ଲୋ॒ଣାଙ୍ଗୈ॒ରହ୍ରୁ॑ତା-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗେ ତତ୍ର॑ ପଶ୍ଯେମ ପି॒ତର॑-ଞ୍ଚ ପୁ॒ତ୍ରମ୍ ॥ ଯଦନ୍ନ॒ମଦ୍ମ୍ଯନୃ॑ତେନ ଦେଵା ଦା॒ସ୍ଯନ୍ନଦା᳚ସ୍ଯନ୍ନୁ॒ତ ଵା॑ କରି॒ଷ୍ଯନ୍ନ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ଯାଗୋ॒ ଅସ୍ତି॒ ଯଦେ॒ଵ କିଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତିଜଗ୍ରା॒ହମ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॑ଦନୃ॒ଣ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ ॥
ଯଦନ୍ନ॒ମଦ୍ମି॑ ବହୁ॒ଧା ଵିରୂ॑ପଂ॒-ଵାଁସୋ॒ ହିର॑ଣ୍ଯମୁ॒ତ ଗାମ॒ଜାମଵି᳚ମ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ଯାଗୋ॒ ଅସ୍ତି॒ ଯଦେ॒ଵ କିଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତିଜଗ୍ରା॒ହମ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॑ଦନୃ॒ଣ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ ॥
ଯ॒ନ୍ମଯା॑ ମନ॑ସା ଵା॒ଚା॒ କୃ॒ତ॒ମେନଃ॑ କଦା॒ଚନ ।
ସର୍ଵସ୍ମା᳚-ନ୍ମେଡି॑ତୋ (ମେଲ॑ତା) ମୋ॒ଗ୍ଧି॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି
ଵେତ୍ଥ॑ ଯଥାତ॒ଥମ୍ ॥ 6.1ବ୍ ॥
(ଚ॒ରେ॒ମ॒ - ପୁ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7
ଵାତ॑ରଶନା ହ॒ ଵା ଋଷ॑ଯ-ଶ୍ଶ୍ରମ॒ଣା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵମ॑ନ୍ଥି॒ନୋ ବ॑ଭୂଵୁ॒ସ୍ତା-ନୃଷ॑ଯୋ॒-ଽର୍ଥ-ମା॑ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ ନି॒ଲାଯ॑-ମଚର॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ-ଽନୁ॑ପ୍ରଵିଶୁଃ କୂଶ୍ମା॒ଣ୍ଡାନି॒ ତାଗ୍-ସ୍ତେଷ୍ଵନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦ-ଞ୍ଛ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॑ ଚ॒ ତପ॑ସା ଚ॒ , ତାନୃଷ॑ଯୋ-ଽବ୍ରୁଵନ୍ କ॒ଥା ନି॒ଲାଯ॑-ଞ୍ଚର॒ଥେତି॒ ତ ଋଷୀ॑ନବ୍ରୁଵ॒ନ୍ନମୋ॑ ଵୋ-ଽସ୍ତୁ ଭଗଵନ୍ତୋ॒-ଽସ୍ମି-ନ୍ଧା᳚ମ୍ନି॒ କେନ॑ ଵ-ସ୍ସପର୍ଯା॒ମେତି॒ ତାନୃଷ॑ଯୋ-ଽବ୍ରୁଵ-ନ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑-ନ୍ନୋ ବ୍ରୂତ॒ ଯେନା॑ରେ॒ପସଃ॑ ସ୍ଯା॒ମେତି॒ ତ ଏ॒ତାନି॑ ସୂ॒କ୍ତାନ୍ଯ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍॒. ,
ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା ଦେଵ॒ହେଡ॑ନଂ॒ (ଦେଵ॒ହେଲ॑ନଂ॒) ଁଯଦଦୀ᳚ଵ୍ଯନ୍ନୃ॒ଣମ॒ହ-ମ୍ବ॒ଭୂଵାଯୁ॑ଷ୍ଟେ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑
ଦଧ॒ଦିତ୍ଯେ॒ତୈରାଜ୍ଯ॑-ଞ୍ଜୁହୁତ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॒ ପ୍ରତି॑ଵେଦଯାମ॒ ଇତ୍ଯୁପ॑ତିଷ୍ଠତ॒ ଯଦ॑ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ମେନୋ᳚ ଭ୍ରୂଣହ॒ତ୍ଯାଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମୋକ୍ଷ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ ଇତି॒ ,ତ ଏ॒ତୈର॑ଜୁହଵୁ॒ସ୍ତେ-ଽରେ॒ପସୋ॑-ଽଭଵନ୍ କର୍ମା॒ଦିଷ୍ଵେ॒ତୈ-ର୍ଜୁ॑ହୁଯା-ତ୍ପୂ॒ତୋ ଦେ॑ଵଲୋ॒କା-ନ୍ଥ୍ସମ॑ଶ୍ନୁତେ ॥ 7 ॥
ଅନୁଵାକଂ 5
ଆଯୁ॑ଷ୍ଟେ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଦଧଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନିର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯଃ ।
ପୁନ॑ସ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣ ଆଯା॑ତି॒ ପରା॒ ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ଂ॑ ସୁଵାମି ତେ ॥
ଆ॒ଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତଯୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ଯ॑-ମ୍ପି॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ ॥
ଇ॒ମମ॑ଗ୍ନ॒ ଆଯୁ॑ଷେ॒ ଵର୍ଚ॑ସେ କୃଧି ତି॒ଗ୍ମମୋଜୋ॑ ଵରୁଣ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ଶାଧି । ମା॒ତେଵା᳚ସ୍ମା ଅଦିତେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ ଜର॑ଦଷ୍ଟି॒-ର୍ଯଥା-ଽସ॑ତ୍ ॥
ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ପଵସ॒ ଆସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷ॑-ଞ୍ଚ ନଃ ।
ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଵର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ଦଧ॑-ଦ୍ର॒ଯି-ମ୍ମଯି॒ ପୋଷ᳚ମ୍ ॥ 5.1ଅ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ଋଷିଃ॒ ପଵ॑ମାନଃ॒ ପାଞ୍ଚ॑ଜନ୍ଯଃ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ । ତମୀ॑ମହେ ମହାଗ॒ଯମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦା ନ-ସ୍ସ॒ପତ୍ନା॒-ନ୍ପ୍ରତ୍ଯଜା॑ତାଞ୍ଜାତଵେଦୋ ନୁଦସ୍ଵ ।
ଅ॒ସ୍ମେ ଦୀ॑ଦିହି ସୁ॒ମନା॒ ଅହେ॑ଡ॒ଞ୍ଛର୍ମ॑ନ୍ତେ (ଅହେ॑ଲ॒ଞ୍ଛର୍ମ॑ନ୍ତେ) ସ୍ଯାମ ତ୍ରି॒ଵରୂ॑ଥ ଉ॒ଦ୍ଭୌ ॥
ସହ॑ସା ଜା॒ତା-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦା ନ-ସ୍ସ॒ପତ୍ନା॒-ନ୍ପ୍ରତ୍ଯଜା॑ତାଞ୍ଜାତଵେଦୋ ନୁଦସ୍ଵ । ଅଧି॑ ନୋ ବ୍ରୂହି ସୁମନ॒ସ୍ଯମା॑ନୋ ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ॒ ପ୍ରଣୁ॑ଦା ନ-ସ୍ସ॒ପତ୍ନାନ୍॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଯୋ ନୋ॒-ଽଭିତୋ॒ ଜନୋ॒ ଵୃକୋ॒ ଵାରୋ॒ ଜିଘାଗ୍ଂ॑ସତି । ତାଗ୍ସ୍ତ୍ଵଂ-ଵୃଁ॑ତ୍ରହଞ୍ଜହି॒ ଵସ୍ଵ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॒ମା ଭ॑ର ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଯୋ ନୋ॑-ଽଭି॒ଦାସ॑ତି ସମା॒ନୋ ଯଶ୍ଚ॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯଃ॑ । ତଂ-ଵଁ॒ଯଗ୍ଂ ସ॒ମିଧ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ତୁଭ୍ଯ॑ମ॒ଗ୍ନେ-ଽପି॑ଦଦ୍ଧ୍ମସି ॥ 5.1ବ୍ ॥
ଯୋ ନ॒-ଶ୍ଶପା॒ଦଶ॑ପତୋ॒ ଯଶ୍ଚ॑ ନ॒-ଶ୍ଶପ॑ତ॒-ଶ୍ଶପା᳚ତ୍ ।
ଉ॒ଷାଶ୍ଚ॒ ତସ୍ମୈ॑ ନି॒ମ୍ରୁକ୍ଚ॒ ସର୍ଵ॑-ମ୍ପା॒ପଗ୍ଂ ସମୂ॑ହତାମ୍ ॥
ଯୋ ନଃ॑ ସ॒ପତ୍ନୋ॒ ଯୋ ରଣୋ॒ ମର୍ତୋ॑-ଽଭି॒ଦାସ॑ତି ଦେଵାଃ ।
ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମସ୍ଯେ॑ଵ ପ୍ର॒କ୍ଷାଯ॑ତୋ॒ ମା ତସ୍ଯୋଚ୍ଛେ॑ଷି॒ କିଞ୍ଚ॒ନ ॥ ଯୋ ମାନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ଜାତଵେଦୋ॒ ଯ-ଞ୍ଚା॒ହ-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ମି॒ ଯଶ୍ଚ॒ ମାମ୍ । ସର୍ଵା॒ଗ୍॒ସ୍ତାନ॑ଗ୍ନେ॒ ସନ୍ଦ॑ହ॒ ଯାଗ୍ଶ୍ଚା॒ହ-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ମି॒ ଯେ ଚ॒ ମାମ୍ ॥ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑ମରାତୀ॒ଯା-ଦ୍ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ॑ତେ॒ ଜନଃ॑ । ନିନ୍ଦା॒ଦ୍ଯୋ ଅ॒ସ୍ମା-ନ୍ଦିଫ୍ସା᳚ଚ୍ଚ॒ ସର୍ଵା॒ଗ୍॒ସ୍ତାନ୍ମ॑ଷ୍ମ॒ଷା କୁ॑ରୁ ॥
ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ମ୍ମେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସଗ୍ଂଶି॑ତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯାମ୍ (1॒) ବଲ᳚ମ୍ । ସଗ୍ଂଶି॑ତ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ମେ॑ ଜି॒ଷ୍ଣୁ ଯସ୍ଯା॒ହମସ୍ମି॑ ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ ॥
ଉଦେ॑ଷା-ମ୍ବା॒ହୂ ଅ॑ତିର॒ମୁ-ଦ୍ଵର୍ଚୋ॒ ଅଥୋ॒ ବଲ᳚ମ୍ ।
କ୍ଷି॒ଣୋମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒-ଽମିତ୍ରା॒ନୁନ୍ନ॑ଯାମି॒ ସ୍ଵାଁ(2) ଅ॒ହମ୍ ॥ ପୁନ॒ର୍ମନଃ॒ ପୁନ॒ରାଯୁ॑ର୍ମ॒ ଆଗା॒-ତ୍ପୁନ॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପୁନ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ମ॒ ଆଗା॒ତ୍
ପୁନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣଃ ପୁନ॒ରାଧୀ॑ତ-ମ୍ମ॒ ଆଗା᳚ତ୍ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ମେ-ଽଦ॑ବ୍ଧସ୍ତନୂ॒ପା ଅଵ॑ବାଧତା-ନ୍ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ 5.1ଚ୍ ॥
(ପୋଷଂ॑ - ଦଦ୍ଧ୍ମସି - ପୁ॒ରୋହି॑ତଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରାଯ॒ ପ୍ରତି॑ଵେଦଯାମୋ॒ ଯଦୀ॑ନୃ॒ଣଗ୍ଂ ସ॑ଙ୍ଗ॒ରୋ ଦେ॒ଵତା॑ସୁ । ସ ଏ॒ତା-ନ୍ପାଶା᳚-ନ୍ପ୍ର॒ମୁଚ॒-ନ୍ପ୍ରଵେ॑ଦ॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚାତୁ ଦୁରି॒ତାଦଵ॒ଦ୍ଯାତ୍ ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରଃ ପଵ॑ଯାନ୍ନଃ ପ॒ଵିତ୍ରୈ॒ର୍ଯ-ଥ୍ସ॑ଙ୍ଗ॒ର-ମ॒ଭିଧାଵା᳚ମ୍ଯା॒ଶାମ୍ । ଅନା॑ଜାନ॒-ନ୍ମନ॑ସା॒ ଯାଚ॑ମାନୋ॒ ଯଦତ୍ରୈନୋ॒ ଅଵ॒ ତ-ଥ୍ସୁ॑ଵାମି ॥
ଅ॒ମୀ ଯେ ସୁ॒ଭଗେ॑ ଦି॒ଵି ଵି॒ଚୃତୌ॒ ନାମ॒ ତାର॑କେ ।
ପ୍ରେହାମୃତ॑ସ୍ଯ ଯଚ୍ଛତା-ମେ॒ତ-ଦ୍ବ॑ଦ୍ଧକ॒ମୋଚ॑ନମ୍ ॥
ଵିଜି॑ହୀର୍ଷ୍ଵ ଲୋ॒କାନ୍ କୃ॑ଧି ବ॒ନ୍ଧା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚାସି॒ ବଦ୍ଧ॑କମ୍ । ଯୋନେ॑ରିଵ॒ ପ୍ରଚ୍ଯୁ॑ତୋ॒ ଗର୍ଭ॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚-ନ୍ପ॒ଥୋ ଅ॑ନୁଷ୍ଵ ॥
ସ ପ୍ର॑ଜା॒ନ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଗୃଭ୍ଣୀତ ଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ଅ॒ସ୍ମାଭି॑ର୍ଦ॒ତ୍ତ-ଞ୍ଜ॒ରସଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦଚ୍ଛି॑ନ୍ନ॒-ନ୍ତନ୍ତୁ॑ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରେମ ॥ 6.1ଅ ॥
ତ॒ତ-ନ୍ତନ୍ତୁ॒ମନ୍ଵେକେ॒ ଅନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରନ୍ତି॒ ଯେଷା᳚-ନ୍ଦ॒ତ୍ତ-ମ୍ପିତ୍ର୍ଯ॒ମାଯ॑ନଵତ୍ । ଅ॒ବ॒ନ୍ଧ୍ଵେକେ॒ ଦଦ॑ତଃ ପ୍ର॒ଯଚ୍ଛା॒-ଦ୍ଦାତୁ॒ଞ୍ଚେ-ଚ୍ଛ॒କ୍ନଵା॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗ ଏ॑ଷାମ୍ ॥
ଆର॑ଭେଥା॒ମନୁ॒ ସଗ୍ଂର॑ଭେଥାଗ୍ଂ ସମା॒ନ-ମ୍ପନ୍ଥା॑ମଵଥୋ ଘୃ॒ତେନ॑ । ଯଦ୍ଵା᳚-ମ୍ପୂ॒ର୍ତ-ମ୍ପରି॑ଵିଷ୍ଟଂ॒-ଯଁଦ॒ଗ୍ନୌ ତସ୍ମୈ॒ ଗୋତ୍ରା॑ଯେ॒ହ ଜାଯା॑ପତୀ॒ ସଗ୍ଂର॑ଭେଥାମ୍ ॥ ଯଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀମୁ॒ତ ଦ୍ଯାଂ-ଯଁନ୍ମା॒ତର॑-ମ୍ପି॒ତରଂ॑-ଵାଁ ଜିହିଗ୍ଂସି॒ମ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସୋ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯ॒ ଉନ୍ନୋ॑ ନେଷ-ଦ୍ଦୁରି॒ତା ଯାନି॑ ଚକୃ॒ମ ॥ ଭୂମି॑ର୍ମା॒ତା-ଽଦି॑ତିର୍ନୋ ଜ॒ନିତ୍ର॒-ମ୍ଭ୍ରାତା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ॒ଭିଶ॑ସ୍ତ ଏନଃ ।
ଦ୍ଯୌର୍ନଃ॑ ପି॒ତା ପି॑ତୃ॒ଯାଚ୍ଛ-ମ୍ଭ॑ଵାସି ଜା॒ମି ମି॒ତ୍ଵା ମା ଵି॑ଵିଥ୍ସି ଲୋ॒କାତ୍ ॥ ଯତ୍ର॑ ସୁ॒ହାର୍ଦଃ॑ ସୁ॒କୃତୋ॒ ମଦ॑ନ୍ତେ ଵି॒ହାଯ॒ ରୋଗ॑-ନ୍ତ॒ନ୍ଵା(1)॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାଯା᳚ମ୍ ।
ଅ॒ଶ୍ଲୋ॒ଣାଙ୍ଗୈ॒ରହ୍ରୁ॑ତା-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗେ ତତ୍ର॑ ପଶ୍ଯେମ ପି॒ତର॑-ଞ୍ଚ ପୁ॒ତ୍ରମ୍ ॥ ଯଦନ୍ନ॒ମଦ୍ମ୍ଯନୃ॑ତେନ ଦେଵା ଦା॒ସ୍ଯନ୍ନଦା᳚ସ୍ଯନ୍ନୁ॒ତ ଵା॑ କରି॒ଷ୍ଯନ୍ନ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ଯାଗୋ॒ ଅସ୍ତି॒ ଯଦେ॒ଵ କିଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତିଜଗ୍ରା॒ହମ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॑ଦନୃ॒ଣ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ ॥
ଯଦନ୍ନ॒ମଦ୍ମି॑ ବହୁ॒ଧା ଵିରୂ॑ପଂ॒-ଵାଁସୋ॒ ହିର॑ଣ୍ଯମୁ॒ତ ଗାମ॒ଜାମଵି᳚ମ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ଯାଗୋ॒ ଅସ୍ତି॒ ଯଦେ॒ଵ କିଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତିଜଗ୍ରା॒ହମ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॑ଦନୃ॒ଣ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ ॥
ଯ॒ନ୍ମଯା॑ ମନ॑ସା ଵା॒ଚା॒ କୃ॒ତ॒ମେନଃ॑ କଦା॒ଚନ ।
ସର୍ଵସ୍ମା᳚-ନ୍ମେଡି॑ତୋ (ମେଲ॑ତା) ମୋ॒ଗ୍ଧି॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି
ଵେତ୍ଥ॑ ଯଥାତ॒ଥମ୍ ॥ 6.1ବ୍ ॥
(ଚ॒ରେ॒ମ॒ - ପୁ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7
ଵାତ॑ରଶନା ହ॒ ଵା ଋଷ॑ଯ-ଶ୍ଶ୍ରମ॒ଣା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵମ॑ନ୍ଥି॒ନୋ ବ॑ଭୂଵୁ॒ସ୍ତା-ନୃଷ॑ଯୋ॒-ଽର୍ଥ-ମା॑ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ ନି॒ଲାଯ॑-ମଚର॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତେ-ଽନୁ॑ପ୍ରଵିଶୁଃ କୂଶ୍ମା॒ଣ୍ଡାନି॒ ତାଗ୍-ସ୍ତେଷ୍ଵନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦ-ଞ୍ଛ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॑ ଚ॒ ତପ॑ସା ଚ॒ , ତାନୃଷ॑ଯୋ-ଽବ୍ରୁଵନ୍ କ॒ଥା ନି॒ଲାଯ॑-ଞ୍ଚର॒ଥେତି॒ ତ ଋଷୀ॑ନବ୍ରୁଵ॒ନ୍ନମୋ॑ ଵୋ-ଽସ୍ତୁ ଭଗଵନ୍ତୋ॒-ଽସ୍ମି-ନ୍ଧା᳚ମ୍ନି॒ କେନ॑ ଵ-ସ୍ସପର୍ଯା॒ମେତି॒ ତାନୃଷ॑ଯୋ-ଽବ୍ରୁଵ-ନ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑-ନ୍ନୋ ବ୍ରୂତ॒ ଯେନା॑ରେ॒ପସଃ॑ ସ୍ଯା॒ମେତି॒ ତ ଏ॒ତାନି॑ ସୂ॒କ୍ତାନ୍ଯ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍॒. ,
ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା ଦେଵ॒ହେଡ॑ନଂ॒ (ଦେଵ॒ହେଲ॑ନଂ॒) ଁଯଦଦୀ᳚ଵ୍ଯନ୍ନୃ॒ଣମ॒ହ-ମ୍ବ॒ଭୂଵାଯୁ॑ଷ୍ଟେ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑
ଦଧ॒ଦିତ୍ଯେ॒ତୈରାଜ୍ଯ॑-ଞ୍ଜୁହୁତ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॒ ପ୍ରତି॑ଵେଦଯାମ॒ ଇତ୍ଯୁପ॑ତିଷ୍ଠତ॒ ଯଦ॑ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ମେନୋ᳚ ଭ୍ରୂଣହ॒ତ୍ଯାଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମୋକ୍ଷ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ ଇତି॒ ,ତ ଏ॒ତୈର॑ଜୁହଵୁ॒ସ୍ତେ-ଽରେ॒ପସୋ॑-ଽଭଵନ୍ କର୍ମା॒ଦିଷ୍ଵେ॒ତୈ-ର୍ଜୁ॑ହୁଯା-ତ୍ପୂ॒ତୋ ଦେ॑ଵଲୋ॒କା-ନ୍ଥ୍ସମ॑ଶ୍ନୁତେ ॥ 7 ॥
ଅନୁଵାକଂ 8
କୂ॒ଶ୍ମା॒ଣ୍ଡୈ-ର୍ଜୁ॑ହୁଯା॒-ଦ୍ଯୋ-ଽପୂ॑ତ ଇଵ॒ ମନ୍ଯେ॑ତ॒ ଯଥା᳚ ସ୍ତେ॒ନୋ ଯଥା᳚ ଭ୍ରୂଣ॒ହୈଵମେ॒ଷ ଭ॑ଵତି॒ ଯୋ-ଽଯୋନୌ॒ ରେତଃ॑ ସି॒ଞ୍ଚତି॒, ଯଦ॑ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ମେନୋ᳚ ଭ୍ରୂଣହ॒ତ୍ଯାଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମୁଚ୍ଯତେ॒ ଯାଵ॒ଦେନୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷାମୁପୈ॑ତି ଦୀକ୍ଷି॒ତ ଏ॒ତୈ-ସ୍ସ॑ତ॒ତି ଜୁ॑ହୋତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ନ୍ଦୀ᳚କ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ମାସ॑-ନ୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଯୋ ମାସ॒-ସ୍ସ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତି॒ଗ୍ଂ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତି-ରର୍ଧମା॒ସା-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ଷଡ୍ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ ତି॒ସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀ᳚-ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି ତ୍ରି॒ପଦା॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ଏ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ନ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସମ॑ଶ୍ଞୀଯା॒ନ୍ନ ସ୍ତ୍ରିଯ॒ମୁପେ॑ଯା॒ନ୍ନୋପର୍ଯା॑ସୀତ॒ ଜୁଗୁ॑ଫ୍ସେ॒ତାନୃ॑ତା॒ତ୍ପଯୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତଂ-ଯଁ॑ଵା॒ଗୂ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ମିକ୍ଷା॒ ଵୈଶ୍ଯ॒ସ୍ଯାଥୋ॑ ସୌ॒ମ୍ଯେ-ଽପ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର ଏ॒ତଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ମ୍ବ୍ରୂ॑ଯା॒-ଦ୍ଯଦି॒ ମନ୍ଯେ॑-ତୋପ॒ଦସ୍ଯା॒ମୀତ୍ଯୋ॑ଦ॒ନ-ନ୍ଧା॒ନା-ସ୍ସକ୍ତୂ᳚-ଙ୍ଘୃ॒ତମିତ୍ଯନୁ॑ଵ୍ରତଯେଦା॒ତ୍ମନୋ-ଽନୁ॑ପଦାସାଯ ॥ 8 ॥
କୂ॒ଶ୍ମା॒ଣ୍ଡୈ-ର୍ଜୁ॑ହୁଯା॒-ଦ୍ଯୋ-ଽପୂ॑ତ ଇଵ॒ ମନ୍ଯେ॑ତ॒ ଯଥା᳚ ସ୍ତେ॒ନୋ ଯଥା᳚ ଭ୍ରୂଣ॒ହୈଵମେ॒ଷ ଭ॑ଵତି॒ ଯୋ-ଽଯୋନୌ॒ ରେତଃ॑ ସି॒ଞ୍ଚତି॒, ଯଦ॑ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ମେନୋ᳚ ଭ୍ରୂଣହ॒ତ୍ଯାଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମୁଚ୍ଯତେ॒ ଯାଵ॒ଦେନୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷାମୁପୈ॑ତି ଦୀକ୍ଷି॒ତ ଏ॒ତୈ-ସ୍ସ॑ତ॒ତି ଜୁ॑ହୋତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ନ୍ଦୀ᳚କ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ମାସ॑-ନ୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଯୋ ମାସ॒-ସ୍ସ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତି॒ଗ୍ଂ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତି-ରର୍ଧମା॒ସା-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ଷଡ୍ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି॒ ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ ତି॒ସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀ᳚-ର୍ଦୀକ୍ଷି॒ତୋ ଭ॑ଵତି ତ୍ରି॒ପଦା॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ଏ॒ଵାତ୍ମାନ॑-ମ୍ପୁନୀତେ॒ ନ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସମ॑ଶ୍ଞୀଯା॒ନ୍ନ ସ୍ତ୍ରିଯ॒ମୁପେ॑ଯା॒ନ୍ନୋପର୍ଯା॑ସୀତ॒ ଜୁଗୁ॑ଫ୍ସେ॒ତାନୃ॑ତା॒ତ୍ପଯୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତଂ-ଯଁ॑ଵା॒ଗୂ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ମିକ୍ଷା॒ ଵୈଶ୍ଯ॒ସ୍ଯାଥୋ॑ ସୌ॒ମ୍ଯେ-ଽପ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର ଏ॒ତଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ମ୍ବ୍ରୂ॑ଯା॒-ଦ୍ଯଦି॒ ମନ୍ଯେ॑-ତୋପ॒ଦସ୍ଯା॒ମୀତ୍ଯୋ॑ଦ॒ନ-ନ୍ଧା॒ନା-ସ୍ସକ୍ତୂ᳚-ଙ୍ଘୃ॒ତମିତ୍ଯନୁ॑ଵ୍ରତଯେଦା॒ତ୍ମନୋ-ଽନୁ॑ପଦାସାଯ ॥ 8 ॥
ଅନୁଵାକଂ 9
ଅ॒ଜାନ୍. ହ॒ ଵୈ ପୃଶ୍ଞୀଗ୍॑ସ୍ତପ॒ସ୍ଯମା॑ନା॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ୍ଵଯ॒ମ୍ଭ୍ଵ॑ଭ୍ଯାନ॑ର୍ଷ॒ତ୍ତ ଋଷ॑ଯୋ-ଽଭଵ॒-ନ୍ତଦୃଷୀ॑ଣା-ମୃଷି॒ତ୍ଵ-ନ୍ତା-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ ଯ॒ଜ୍ଞକା॑ମା॒ସ୍ତ ଏ॒ତ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞ-ମ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍-ତମା-ଽହ॑ର॒ନ୍-ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ଯଦୃ॒ଚୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯଗୀ॑ଷତ॒ ତାଃ ପଯ॑ ଆହୁତଯୋ ଦେ॒ଵାନା॑ମଭଵ॒ନ୍॒. ଯ-ଦ୍ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ଘୃ॒ତାହୁ॑ତଯୋ॒ ଯ-ଥ୍ସାମା॑ନି॒ ସୋମା॑ହୁତଯୋ॒ ଯଦଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ॒ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ହୁତଯୋ॒ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାନୀ॑ତିହା॒ସାନ୍-ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀର୍ମେ॑ଦାହୁ॒ତଯୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॑-ମଭଵ॒ନ୍ତାଭିଃ॒, କ୍ଷୁଧ॑-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମପା᳚ଘ୍ନ॒-ନ୍ନପ॑ହତପାପ୍ମାନୋ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ॒-ମୃଷ॑ଯୋ-ଽଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ 9 ॥
ଅ॒ଜାନ୍. ହ॒ ଵୈ ପୃଶ୍ଞୀଗ୍॑ସ୍ତପ॒ସ୍ଯମା॑ନା॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ୍ଵଯ॒ମ୍ଭ୍ଵ॑ଭ୍ଯାନ॑ର୍ଷ॒ତ୍ତ ଋଷ॑ଯୋ-ଽଭଵ॒-ନ୍ତଦୃଷୀ॑ଣା-ମୃଷି॒ତ୍ଵ-ନ୍ତା-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ ଯ॒ଜ୍ଞକା॑ମା॒ସ୍ତ ଏ॒ତ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞ-ମ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍-ତମା-ଽହ॑ର॒ନ୍-ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ଯଦୃ॒ଚୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯଗୀ॑ଷତ॒ ତାଃ ପଯ॑ ଆହୁତଯୋ ଦେ॒ଵାନା॑ମଭଵ॒ନ୍॒. ଯ-ଦ୍ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ଘୃ॒ତାହୁ॑ତଯୋ॒ ଯ-ଥ୍ସାମା॑ନି॒ ସୋମା॑ହୁତଯୋ॒ ଯଦଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ॒ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ହୁତଯୋ॒ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାନୀ॑ତିହା॒ସାନ୍-ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀର୍ମେ॑ଦାହୁ॒ତଯୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॑-ମଭଵ॒ନ୍ତାଭିଃ॒, କ୍ଷୁଧ॑-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମପା᳚ଘ୍ନ॒-ନ୍ନପ॑ହତପାପ୍ମାନୋ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ॒-ମୃଷ॑ଯୋ-ଽଗଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ 9 ॥
ଅନୁଵାକଂ 10
ପଞ୍ଚ॒ ଵା ଏ॒ତେ ମ॑ହାଯ॒ଜ୍ଞା-ସ୍ସ॑ତ॒ତି ପ୍ରତା॑ଯନ୍ତେ ସତ॒ତି ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଞଃ ପି॑ତୃଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭୂ॑ତଯ॒ଜ୍ଞୋ ମ॑ନୁଷ୍ଯଯ॒ଜ୍ଞୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞ ଇତି॒ ଯଦ॒ଗ୍ନୌ ଜୁ॒ହୋତ୍ଯ॒ପି ସ॒ମିଧ॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯ-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା କ॒ରୋତ୍ଯପ୍ଯ॒ପସ୍ତ-ତ୍ପି॑ତୃଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ଯ-ଦ୍ଭୂ॒ତେଭ୍ଯୋ॑ ବ॒ଲିଗ୍ଂ ହର॑ତି॒ ତ-ଦ୍ଭୂ॑ତଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେଭ୍ଯୋ-ଽନ୍ନ॒-ନ୍ଦଦା॑ତି॒ ତନ୍ମ॑ନୁଷ୍ଯଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯଥ୍ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ-ମଧୀ॑ଯୀ॒-ତୈକା॑ମପ୍ଯୃ॒ଚଂ-ଯଁଜୁଃ॒-ସାମ॑ ଵା॒ ତଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯଦୃ॒ଚୋ-ଽଧୀ॑ତେ॒ ପଯ॑ସଃ॒ କୂଲ୍ଯା॑ ଅସ୍ଯ ପି॒ତୄ-ନ୍ଥ୍ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ଭିଵ॑ହନ୍ତି॒ ଯ-ଦ୍ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ କୂଲ୍ଯା॒ ଯ-ଥ୍ସାମା॑ନି॒ ସୋମ॑ ଏଭ୍ଯଃ ପଵତେ॒ ଯଦଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ॒ ମଧୋଃ᳚ କୂଲ୍ଯା॒ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ନୀ॑ତିହା॒ସାନ୍-ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀ-ର୍ମେଦ॑ସଃ॒ କୂଲ୍ଯା॑ ଅସ୍ଯ ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ଭିଵ॑ହନ୍ତି॒ ଯଦୃ॒ଚୋ-ଽଧୀ॑ତେ॒ ପଯ॑ ଆହୁତିଭିରେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାଗ୍ସ୍ତ॑ର୍ପଯତି॒ ଯ-ଦ୍ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ଘୃ॒ତାହୁ॑ତିଭି॒ର୍ଯ-ଥ୍ସାମା॑ନି॒ ସୋମା॑ହୁତିଭି॒-ର୍ଯଦଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ॒ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ହୁତିଭି॒-ର୍ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ନୀ॑ତିହା॒ସାନ୍-ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀ-ର୍ମେ॑ଦାହୁ॒ତିଭି॑ରେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାଗ୍ସ୍ତ॑ର୍ପଯତି॒ ତ ଏ॑ନ-ନ୍ତୃ॒ପ୍ତା ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା॒ ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନା॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ ଚ ତର୍ପଯନ୍ତି ॥ 10 ॥
ପଞ୍ଚ॒ ଵା ଏ॒ତେ ମ॑ହାଯ॒ଜ୍ଞା-ସ୍ସ॑ତ॒ତି ପ୍ରତା॑ଯନ୍ତେ ସତ॒ତି ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଞଃ ପି॑ତୃଯ॒ଜ୍ଞୋ ଭୂ॑ତଯ॒ଜ୍ଞୋ ମ॑ନୁଷ୍ଯଯ॒ଜ୍ଞୋ ବ୍ର॑ହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞ ଇତି॒ ଯଦ॒ଗ୍ନୌ ଜୁ॒ହୋତ୍ଯ॒ପି ସ॒ମିଧ॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯ-ତ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା କ॒ରୋତ୍ଯପ୍ଯ॒ପସ୍ତ-ତ୍ପି॑ତୃଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ଯ-ଦ୍ଭୂ॒ତେଭ୍ଯୋ॑ ବ॒ଲିଗ୍ଂ ହର॑ତି॒ ତ-ଦ୍ଭୂ॑ତଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେଭ୍ଯୋ-ଽନ୍ନ॒-ନ୍ଦଦା॑ତି॒ ତନ୍ମ॑ନୁଷ୍ଯଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯଥ୍ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ-ମଧୀ॑ଯୀ॒-ତୈକା॑ମପ୍ଯୃ॒ଚଂ-ଯଁଜୁଃ॒-ସାମ॑ ଵା॒ ତଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ଯଦୃ॒ଚୋ-ଽଧୀ॑ତେ॒ ପଯ॑ସଃ॒ କୂଲ୍ଯା॑ ଅସ୍ଯ ପି॒ତୄ-ନ୍ଥ୍ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ଭିଵ॑ହନ୍ତି॒ ଯ-ଦ୍ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ କୂଲ୍ଯା॒ ଯ-ଥ୍ସାମା॑ନି॒ ସୋମ॑ ଏଭ୍ଯଃ ପଵତେ॒ ଯଦଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ॒ ମଧୋଃ᳚ କୂଲ୍ଯା॒ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ନୀ॑ତିହା॒ସାନ୍-ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀ-ର୍ମେଦ॑ସଃ॒ କୂଲ୍ଯା॑ ଅସ୍ଯ ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ଭିଵ॑ହନ୍ତି॒ ଯଦୃ॒ଚୋ-ଽଧୀ॑ତେ॒ ପଯ॑ ଆହୁତିଭିରେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାଗ୍ସ୍ତ॑ର୍ପଯତି॒ ଯ-ଦ୍ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି ଘୃ॒ତାହୁ॑ତିଭି॒ର୍ଯ-ଥ୍ସାମା॑ନି॒ ସୋମା॑ହୁତିଭି॒-ର୍ଯଦଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ॒ ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ହୁତିଭି॒-ର୍ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ନୀ॑ତିହା॒ସାନ୍-ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀ-ର୍ମେ॑ଦାହୁ॒ତିଭି॑ରେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାଗ୍ସ୍ତ॑ର୍ପଯତି॒ ତ ଏ॑ନ-ନ୍ତୃ॒ପ୍ତା ଆଯୁ॑ଷା॒ ତେଜ॑ସା॒ ଵର୍ଚ॑ସା ଶ୍ରି॒ଯା ଯଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନା॒ନ୍ନାଦ୍ଯେ॑ନ ଚ ତର୍ପଯନ୍ତି ॥ 10 ॥
ଅନୁଵାକଂ 11
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒କ୍ଷ୍ଯମା॑ଣଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯା᳚-ନ୍ଦି॒ଶି ଗ୍ରାମା॒ଦଛ॑ଦିର୍ଦ॒ର୍॒ଶ ଉଦୀ᳚ଚ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରାଗୁଦୀ॒ଚ୍ଯାଂ-ଵୋଁ॒ଦିତ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯେ ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତ ଉ॑ପ॒ଵୀଯୋ॑ପ॒ଵିଶ୍ଯ॒ ହସ୍ତା॑ଵଵ॒ନିଜ୍ଯ॒ ତ୍ରିରାଚା॑ମେ॒ଦ୍ଦ୍ଵିଃ ପ॑ରି॒ମୃଜ୍ଯ॑ ସ॒କୃଦୁ॑ପ॒ସ୍ପୃଶ୍ଯ॒ ଶିର॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ନାସି॑କେ॒ ଶ୍ରୋତ୍ରେ॒ ହୃଦ॑ଯମା॒ଲଭ୍ଯ॒ ଯ-ତ୍ତ୍ରିରା॒ଚାମ॑ତି॒ ତେନ॒ ଋଚଃ॑ ପ୍ରୀଣାତି॒ ଯଦ୍ଦ୍ଵିଃ ପ॑ରି॒ମୃଜ॑ତି॒ ତେନ॒ ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ଯ-ଥ୍ସ॒କୃଦୁ॑ପ॒ସ୍ପୃଶ॑ତି॒ ତେନ॒ ସାମା॑ନି॒ (ଯ-ଥ୍ସ॒ଵ୍ଯ-ମ୍ପା॒ଣି-ମ୍ପା॒ଦୌ ପ୍ରୋ॒କ୍ଷତି॒) ଯଚ୍ଛିର॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ନାସି॑କେ॒ ଶ୍ରୋତ୍ରେ॒ ହୃଦ॑ଯମା॒ଲଭ॑ତେ॒ ତେନାଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା-ନୀ॑ତିହା॒ସା-ନ୍ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀଃ ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଦର୍ଭା॑ଣା-ମ୍ମ॒ହଦୁ॑ପ॒ସ୍ତୀର୍ଯୋ॒ପସ୍ଥ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ପ୍ରାଂଆସୀ॑ନ-ସ୍ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ଯୀତା॒ପାଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଓଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସୋ॒ ଯ-ଦ୍ଦ॒ର୍ଭା-ସ୍ସର॑ସମॆ॒ଵ ବ୍ରହ୍ମ॑ କୁରୁତେ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତ॒ରୌ ପା॒ଣୀ (ପା॒ଦୌ) କୃ॒ତ୍ଵା ସପ॒ଵିତ୍ରା॒ଵୋମିତି॒ ପ୍ରତି॑ପଦ୍ଯତ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଯଜୁ॑ସ୍ତ୍ରଯୀଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଷା ଵାଗେ॒ତତ୍ପ॑ର॒ମମ॒କ୍ଷର॒-ନ୍ତଦେ॒ତଦୃ॒ଚା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତମୃ॒ଚୋ ଅ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମ॒ନ୍॒. ଯସ୍ମି॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଧି॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ନିଷେ॒ଦୁର୍ଯସ୍ତନ୍ନ ଵେଦ॒ କିମୃ॒ଚା କ॑ରିଷ୍ଯତି॒ ଯ ଇତ୍ତଦ୍ଵି॒ଦୁସ୍ତ ଇ॒ମେ ସମା॑ସତ॒ ଇତି॒ ତ୍ରୀନେ॒ଵ ପ୍ରାଯୁ॑ଙ୍କ୍ତ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସ୍ଵ॑ରିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵୈ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯଂ-ଯଁଦେ॒ଵ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ରାଯୁ॒ଙ୍କ୍ତାଥ॑ ସାଵି॒ତ୍ରୀ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ-ନ୍ତ୍ରିରନ୍ଵା॑ହ ପ॒ଚ୍ଛୋ᳚-ଽର୍ଧର୍ଚ॑ଶୋ-ଽନଵା॒ନଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତା ଶ୍ରିଯଃ॑ ପ୍ରସଵି॒ତା ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵାପ୍ନୋ॒ତ୍ ଯଥୋ᳚ ପ୍ର॒ଜ୍ଞାତ॑ଯୈ॒ଵ ପ୍ର॑ତି॒ପଦା॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରତି॑ପଦ୍ଯତେ ॥ 11 ॥
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒କ୍ଷ୍ଯମା॑ଣଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯା᳚-ନ୍ଦି॒ଶି ଗ୍ରାମା॒ଦଛ॑ଦିର୍ଦ॒ର୍॒ଶ ଉଦୀ᳚ଚ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରାଗୁଦୀ॒ଚ୍ଯାଂ-ଵୋଁ॒ଦିତ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯେ ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତ ଉ॑ପ॒ଵୀଯୋ॑ପ॒ଵିଶ୍ଯ॒ ହସ୍ତା॑ଵଵ॒ନିଜ୍ଯ॒ ତ୍ରିରାଚା॑ମେ॒ଦ୍ଦ୍ଵିଃ ପ॑ରି॒ମୃଜ୍ଯ॑ ସ॒କୃଦୁ॑ପ॒ସ୍ପୃଶ୍ଯ॒ ଶିର॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ନାସି॑କେ॒ ଶ୍ରୋତ୍ରେ॒ ହୃଦ॑ଯମା॒ଲଭ୍ଯ॒ ଯ-ତ୍ତ୍ରିରା॒ଚାମ॑ତି॒ ତେନ॒ ଋଚଃ॑ ପ୍ରୀଣାତି॒ ଯଦ୍ଦ୍ଵିଃ ପ॑ରି॒ମୃଜ॑ତି॒ ତେନ॒ ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ଯ-ଥ୍ସ॒କୃଦୁ॑ପ॒ସ୍ପୃଶ॑ତି॒ ତେନ॒ ସାମା॑ନି॒ (ଯ-ଥ୍ସ॒ଵ୍ଯ-ମ୍ପା॒ଣି-ମ୍ପା॒ଦୌ ପ୍ରୋ॒କ୍ଷତି॒) ଯଚ୍ଛିର॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ନାସି॑କେ॒ ଶ୍ରୋତ୍ରେ॒ ହୃଦ॑ଯମା॒ଲଭ॑ତେ॒ ତେନାଥ॑ର୍ଵାଙ୍ଗି॒ରସୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା-ନୀ॑ତିହା॒ସା-ନ୍ପୁ॑ରା॒ଣାନି॒ କଲ୍ପା॒-ନ୍ଗାଥା॑ ନାରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୀଃ ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଦର୍ଭା॑ଣା-ମ୍ମ॒ହଦୁ॑ପ॒ସ୍ତୀର୍ଯୋ॒ପସ୍ଥ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ପ୍ରାଂଆସୀ॑ନ-ସ୍ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ଯୀତା॒ପାଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଓଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରସୋ॒ ଯ-ଦ୍ଦ॒ର୍ଭା-ସ୍ସର॑ସମॆ॒ଵ ବ୍ରହ୍ମ॑ କୁରୁତେ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତ॒ରୌ ପା॒ଣୀ (ପା॒ଦୌ) କୃ॒ତ୍ଵା ସପ॒ଵିତ୍ରା॒ଵୋମିତି॒ ପ୍ରତି॑ପଦ୍ଯତ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଯଜୁ॑ସ୍ତ୍ରଯୀଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଷା ଵାଗେ॒ତତ୍ପ॑ର॒ମମ॒କ୍ଷର॒-ନ୍ତଦେ॒ତଦୃ॒ଚା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତମୃ॒ଚୋ ଅ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମ॒ନ୍॒. ଯସ୍ମି॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଧି॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ନିଷେ॒ଦୁର୍ଯସ୍ତନ୍ନ ଵେଦ॒ କିମୃ॒ଚା କ॑ରିଷ୍ଯତି॒ ଯ ଇତ୍ତଦ୍ଵି॒ଦୁସ୍ତ ଇ॒ମେ ସମା॑ସତ॒ ଇତି॒ ତ୍ରୀନେ॒ଵ ପ୍ରାଯୁ॑ଙ୍କ୍ତ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସ୍ଵ॑ରିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵୈ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯଂ-ଯଁଦେ॒ଵ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ରାଯୁ॒ଙ୍କ୍ତାଥ॑ ସାଵି॒ତ୍ରୀ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ-ନ୍ତ୍ରିରନ୍ଵା॑ହ ପ॒ଚ୍ଛୋ᳚-ଽର୍ଧର୍ଚ॑ଶୋ-ଽନଵା॒ନଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତା ଶ୍ରିଯଃ॑ ପ୍ରସଵି॒ତା ଶ୍ରିଯ॑ମେ॒ଵାପ୍ନୋ॒ତ୍ ଯଥୋ᳚ ପ୍ର॒ଜ୍ଞାତ॑ଯୈ॒ଵ ପ୍ର॑ତି॒ପଦା॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରତି॑ପଦ୍ଯତେ ॥ 11 ॥
ଅନୁଵାକଂ 12
ଗ୍ରାମେ॒ ମନ॑ସା ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ଯୀତ॒ ଦିଵା॒ ନକ୍ତଂ॑-ଵେଁ॒ତି ହ॑ ସ୍ମା॒ହ ଶୌ॒ଚ ଆ᳚ହ୍ନେ॒ଯ ଉ॒ତାର॑ଣ୍ଯେ॒-ଽବଲ॑ ଉ॒ତ ଵା॒ଚୋତ ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ନୁ॒ତ ଵ୍ରଜ॑ନ୍ନୁ॒ତାସୀ॑ନ ଉ॒ତ ଶଯା॑ନୋ॒-ଽଧୀଯୀ॑ତୈ॒ଵ ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ-ନ୍ତପ॑ସ୍ଵୀ॒ ପୁଣ୍ଯୋ॑ ଭଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ତେ॒ ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯେ॒ ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ନମ॒ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ।
ନମୋ॑ ଵା॒ଚେ ନମୋ॑ ଵା॒ଚସ୍ପତ॑ଯେ॒ ନମୋ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ବୃହ॒ତେ କ॑ରୋମି ॥ 12 ॥
ଗ୍ରାମେ॒ ମନ॑ସା ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ଯୀତ॒ ଦିଵା॒ ନକ୍ତଂ॑-ଵେଁ॒ତି ହ॑ ସ୍ମା॒ହ ଶୌ॒ଚ ଆ᳚ହ୍ନେ॒ଯ ଉ॒ତାର॑ଣ୍ଯେ॒-ଽବଲ॑ ଉ॒ତ ଵା॒ଚୋତ ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ନୁ॒ତ ଵ୍ରଜ॑ନ୍ନୁ॒ତାସୀ॑ନ ଉ॒ତ ଶଯା॑ନୋ॒-ଽଧୀଯୀ॑ତୈ॒ଵ ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ-ନ୍ତପ॑ସ୍ଵୀ॒ ପୁଣ୍ଯୋ॑ ଭଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ତେ॒ ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯେ॒ ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ନମ॒ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ।
ନମୋ॑ ଵା॒ଚେ ନମୋ॑ ଵା॒ଚସ୍ପତ॑ଯେ॒ ନମୋ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ବୃହ॒ତେ କ॑ରୋମି ॥ 12 ॥
ଅନୁଵାକଂ 13
ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ ପ୍ର॒ବଲ॒ମଧୀ॑ଯୀତା॒ସୌ ଖଲୁ॒ ଵାଵୈଷ ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ତେକ୍ଷ୍ଣି॑ଷ୍ଠ-ନ୍ତପତି॒ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥
ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒ଗ୍ନେଃ ।
ଆ-ଽପ୍ରା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ଶ୍ଚେତି॒ ସ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସ॒ଦ୍ଯଃ ପ୍ରତା॑ଯତେ ସ॒ଦ୍ଯ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ତସ୍ଯ॒ ପ୍ରାଖ୍ସା॒ଯମ॑ଵଭୃ॒ଥୋ ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ ଇତି॑ ପରିଧା॒ନୀଯା॒-ନ୍ତ୍ରିରନ୍ଵା॑ହା॒ପ ଉ॑ପ॒ସ୍ପୃଶ୍ଯ॑ ଗୃ॒ହାନେ॑ତି॒ ତତୋ॒ ଯତ୍କିଞ୍ଚ॒ ଦଦା॑ତି॒ ସା ଦକ୍ଷି॑ଣା ॥ 13 ॥
ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ ପ୍ର॒ବଲ॒ମଧୀ॑ଯୀତା॒ସୌ ଖଲୁ॒ ଵାଵୈଷ ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ତେକ୍ଷ୍ଣି॑ଷ୍ଠ-ନ୍ତପତି॒ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥
ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒ଗ୍ନେଃ ।
ଆ-ଽପ୍ରା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ଶ୍ଚେତି॒ ସ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସ॒ଦ୍ଯଃ ପ୍ରତା॑ଯତେ ସ॒ଦ୍ଯ-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠତେ॒ ତସ୍ଯ॒ ପ୍ରାଖ୍ସା॒ଯମ॑ଵଭୃ॒ଥୋ ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ ଇତି॑ ପରିଧା॒ନୀଯା॒-ନ୍ତ୍ରିରନ୍ଵା॑ହା॒ପ ଉ॑ପ॒ସ୍ପୃଶ୍ଯ॑ ଗୃ॒ହାନେ॑ତି॒ ତତୋ॒ ଯତ୍କିଞ୍ଚ॒ ଦଦା॑ତି॒ ସା ଦକ୍ଷି॑ଣା ॥ 13 ॥
ଅନୁଵାକଂ 14
ତସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ମେଘୋ॑ ହଵି॒ର୍ଧାନଂ॑-ଵିଁ॒ଦ୍ଯୁଦ॒ଗ୍ନିର୍ଵ॒ର୍॒ଷଗ୍ଂ ହ॒ଵି-ସ୍ସ୍ତ॑ନଯି॒ତ୍ନୁ-ର୍ଵ॑ଷଟ୍କା॒ରୋ ଯଦ॑ଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॑ତି॒ ସୋ-ଽନୁ॑ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଵା॒ଯୁରା॒ତ୍ମା-ଽମା॑ଵା॒ସ୍ଯା᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃଦ୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ମେ॒ଘେ ଵ॒ର୍॒ଷତି॑ ଵି॒ଦ୍ଯୋତ॑ମାନେ ସ୍ତ॒ନଯ॑ତ୍ଯଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॑ତି॒ ପଵ॑ମାନେ ଵା॒ଯାଵ॑ମାଵା॒ସ୍ଯା॑ଯାଗ୍ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ତେ॒
ତପ॑ ଏ॒ଵ ତତ୍ତ॑ପ୍ଯତେ॒ ତପୋ॑ ହି ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ ଇତ୍ଯୁ॑ତ୍ତ॒ମ-ନ୍ନାକଗ୍ଂ॑ ରୋହତ୍ଯୁତ୍ତ॒ମ-ସ୍ସ॑ମା॒ନାନା᳚-ମ୍ଭଵତି॒ ଯାଵ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵା ଇ॒ମାଂ-ଵିଁ॒ତ୍ତସ୍ଯ॑ ପୂ॒ର୍ଣା-ନ୍ଦଦ॑ଥ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ତାଵ॑ନ୍ତଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ଭୂଯାଗ୍ଂ॑ସ-ଞ୍ଚାକ୍ଷ॒ଯ୍ଯ-ଞ୍ଚାପ॑ ପୁନର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 14 ॥
ତସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ମେଘୋ॑ ହଵି॒ର୍ଧାନଂ॑-ଵିଁ॒ଦ୍ଯୁଦ॒ଗ୍ନିର୍ଵ॒ର୍॒ଷଗ୍ଂ ହ॒ଵି-ସ୍ସ୍ତ॑ନଯି॒ତ୍ନୁ-ର୍ଵ॑ଷଟ୍କା॒ରୋ ଯଦ॑ଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॑ତି॒ ସୋ-ଽନୁ॑ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଵା॒ଯୁରା॒ତ୍ମା-ଽମା॑ଵା॒ସ୍ଯା᳚ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃଦ୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ମେ॒ଘେ ଵ॒ର୍॒ଷତି॑ ଵି॒ଦ୍ଯୋତ॑ମାନେ ସ୍ତ॒ନଯ॑ତ୍ଯଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॑ତି॒ ପଵ॑ମାନେ ଵା॒ଯାଵ॑ମାଵା॒ସ୍ଯା॑ଯାଗ୍ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ତେ॒
ତପ॑ ଏ॒ଵ ତତ୍ତ॑ପ୍ଯତେ॒ ତପୋ॑ ହି ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ ଇତ୍ଯୁ॑ତ୍ତ॒ମ-ନ୍ନାକଗ୍ଂ॑ ରୋହତ୍ଯୁତ୍ତ॒ମ-ସ୍ସ॑ମା॒ନାନା᳚-ମ୍ଭଵତି॒ ଯାଵ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵା ଇ॒ମାଂ-ଵିଁ॒ତ୍ତସ୍ଯ॑ ପୂ॒ର୍ଣା-ନ୍ଦଦ॑ଥ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ତାଵ॑ନ୍ତଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ଭୂଯାଗ୍ଂ॑ସ-ଞ୍ଚାକ୍ଷ॒ଯ୍ଯ-ଞ୍ଚାପ॑ ପୁନର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 14 ॥
ଅନୁଵାକଂ 15
ତସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଦ୍ଵାଵ॑ନଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯୌ ଯଦା॒-ଽଽତ୍ମା-ଽଶୁଚି॒-ର୍ଯ-ଦ୍ଦେ॒ଶ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧିର୍ଦୈଵ॒ତାନି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ମ॑ହାରା॒ତ୍ର ଉ॒ଷସ୍ଯୁଦି॑ତେ॒ ଵ୍ରଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ନାସୀ॑ନ॒-ଶ୍ଶଯା॑ନୋ॒-ଽରଣ୍ଯେ᳚ ଗ୍ରାମେ॒ ଵା ଯାଵ॑ତ୍ତ॒ରସଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ତେ॒ ସର୍ଵା᳚ନ୍ ଁଲୋ॒କାଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ସର୍ଵା᳚ନ୍ ଁଲୋ॒କାନ॑ନୃ॒ଣୋ-ଽନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରତି॒ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥ ଅ॒ନୃ॒ଣା ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ॑ନୃ॒ଣାଃ ପର॑ସ୍ମିଗ୍ଗ୍ସ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ ଲୋ॒କେ ଅ॑ନୃ॒ଣା-ସ୍ସ୍ଯା॑ମ । ଯେ ଦେ॑ଵ॒ଯାନା॑ ଉ॒ତ ପି॑ତୃ॒ଯାଣା॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚-ନ୍ପ॒ଥୋ ଅ॑ନୃ॒ଣା ଆକ୍ଷୀ॑ଯେ॒ମେତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ ଜା॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମା ଜ॑ଗ୍ରାହ॒ ତନ୍ଦେ॒ଵା ଆହୁ॑ତୀଭିଃ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମପା᳚ଘ୍ନ॒-ନ୍ନାହୁ॑ତୀନାଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାଭି॒-ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣାନା-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେନ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦୋ॑ଭି॒-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଗ୍ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯେନାପ॑ହତପାପ୍ମା ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯୋ॑ ଦେ॒ଵପ॑ଵିତ୍ରଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତତ୍ତଂ-ଯୋଁ-ଽନୂ᳚-ଥ୍ସୃ॒ଜତ୍ଯଭା॑ଗୋ ଵା॒ଚି ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯଭା॑ଗୋ ନା॒କେ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥ ଯସ୍ତି॒ତ୍ଯାଜ॑ ସଖି॒ଵିଦ॒ଗ୍ଂ॒ ସଖା॑ଯ॒-ନ୍ନ ତସ୍ଯ॑ ଵା॒ଚ୍ଯପି॑ ଭା॒ଗୋ ଅ॑ସ୍ତି । ଯଦୀଗ୍ଂ॑ ଶୃ॒ଣୋତ୍ଯ॒ଲକଗ୍ଂ॑ ଶୃଣୋତି॒ ନ ହି ପ୍ର॒ଵେଦ॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॒ ପନ୍ଥା॒ମିତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯେ॑ତ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଯଂ-ଯଁ॑-ଙ୍କ୍ର॒ତୁମଧୀ॑ତେ॒ ତେନ॑ ତେନାସ୍ଯେ॒ଷ୍ଟ-ମ୍ଭ॑ଵତ୍ଯ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵା॒ଯୋ-ରା॑ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି॒ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥
ଯେ ଅ॒ର୍ଵାଂଉ॒ତ ଵା॑ ପୁରା॒ଣେ ଵେ॒ଦଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ଂସ॑ମ॒ଭିତୋ॑ ଵଦନ୍ତ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯମେ॒ଵ ତେ ପରି॑ଵଦନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ॑ ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑-ନ୍ତୃ॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚ ହ॒ଗ୍ଂ॒ସମିତି॒ ଯାଵ॑ତୀ॒ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଵେଦ॒ଵିଦି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେ ଵ॑ସନ୍ତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେଭ୍ଯୋ॑ ଵେଦ॒ଵିଦ୍ଭ୍ଯୋ॑ ଦି॒ଵେଦି॑ଵେ॒ ନମ॑ସ୍କୁର୍ଯା॒ନ୍ନାଶ୍ଲୀ॒ଲ-ଙ୍କୀ᳚ର୍ତଯେଦେ॒ତା ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି ॥ 15 ॥
ତସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଦ୍ଵାଵ॑ନଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯୌ ଯଦା॒-ଽଽତ୍ମା-ଽଶୁଚି॒-ର୍ଯ-ଦ୍ଦେ॒ଶ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧିର୍ଦୈଵ॒ତାନି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ମ॑ହାରା॒ତ୍ର ଉ॒ଷସ୍ଯୁଦି॑ତେ॒ ଵ୍ରଜ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ନାସୀ॑ନ॒-ଶ୍ଶଯା॑ନୋ॒-ଽରଣ୍ଯେ᳚ ଗ୍ରାମେ॒ ଵା ଯାଵ॑ତ୍ତ॒ରସଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯମଧୀ॑ତେ॒ ସର୍ଵା᳚ନ୍ ଁଲୋ॒କାଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ସର୍ଵା᳚ନ୍ ଁଲୋ॒କାନ॑ନୃ॒ଣୋ-ଽନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରତି॒ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥ ଅ॒ନୃ॒ଣା ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ॑ନୃ॒ଣାଃ ପର॑ସ୍ମିଗ୍ଗ୍ସ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ ଲୋ॒କେ ଅ॑ନୃ॒ଣା-ସ୍ସ୍ଯା॑ମ । ଯେ ଦେ॑ଵ॒ଯାନା॑ ଉ॒ତ ପି॑ତୃ॒ଯାଣା॒-ସ୍ସର୍ଵା᳚-ନ୍ପ॒ଥୋ ଅ॑ନୃ॒ଣା ଆକ୍ଷୀ॑ଯେ॒ମେତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ ଜା॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମା ଜ॑ଗ୍ରାହ॒ ତନ୍ଦେ॒ଵା ଆହୁ॑ତୀଭିଃ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମପା᳚ଘ୍ନ॒-ନ୍ନାହୁ॑ତୀନାଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାଭି॒-ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣାନା-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେନ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦୋ॑ଭି॒-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଗ୍ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯେନାପ॑ହତପାପ୍ମା ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯୋ॑ ଦେ॒ଵପ॑ଵିତ୍ରଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତତ୍ତଂ-ଯୋଁ-ଽନୂ᳚-ଥ୍ସୃ॒ଜତ୍ଯଭା॑ଗୋ ଵା॒ଚି ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯଭା॑ଗୋ ନା॒କେ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥ ଯସ୍ତି॒ତ୍ଯାଜ॑ ସଖି॒ଵିଦ॒ଗ୍ଂ॒ ସଖା॑ଯ॒-ନ୍ନ ତସ୍ଯ॑ ଵା॒ଚ୍ଯପି॑ ଭା॒ଗୋ ଅ॑ସ୍ତି । ଯଦୀଗ୍ଂ॑ ଶୃ॒ଣୋତ୍ଯ॒ଲକଗ୍ଂ॑ ଶୃଣୋତି॒ ନ ହି ପ୍ର॒ଵେଦ॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॒ ପନ୍ଥା॒ମିତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଯେ॑ତ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଯଂ-ଯଁ॑-ଙ୍କ୍ର॒ତୁମଧୀ॑ତେ॒ ତେନ॑ ତେନାସ୍ଯେ॒ଷ୍ଟ-ମ୍ଭ॑ଵତ୍ଯ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵା॒ଯୋ-ରା॑ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି॒ ତଦେ॒ଷା-ଽଭ୍ଯୁ॑କ୍ତା ॥
ଯେ ଅ॒ର୍ଵାଂଉ॒ତ ଵା॑ ପୁରା॒ଣେ ଵେ॒ଦଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ଂସ॑ମ॒ଭିତୋ॑ ଵଦନ୍ତ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯମେ॒ଵ ତେ ପରି॑ଵଦନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ॑ ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑-ନ୍ତୃ॒ତୀଯ॑-ଞ୍ଚ ହ॒ଗ୍ଂ॒ସମିତି॒ ଯାଵ॑ତୀ॒ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ତା-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଵେଦ॒ଵିଦି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେ ଵ॑ସନ୍ତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେଭ୍ଯୋ॑ ଵେଦ॒ଵିଦ୍ଭ୍ଯୋ॑ ଦି॒ଵେଦି॑ଵେ॒ ନମ॑ସ୍କୁର୍ଯା॒ନ୍ନାଶ୍ଲୀ॒ଲ-ଙ୍କୀ᳚ର୍ତଯେଦେ॒ତା ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି ॥ 15 ॥
ଅନୁଵାକଂ 16
ରିଚ୍ଯ॑ତ ଇଵ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ରେଵ ରି॑ଚ୍ଯତେ॒ ଯୋ ଯା॒ଜଯ॑ତି॒ ପ୍ରତି॑ ଵା ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ ଯା॒ଜଯି॑ତ୍ଵା ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଯ ଵା-ଽନ॑ଶ୍ନ॒ନ୍ତ୍ରି-ସ୍ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯଂ-ଵେଁ॒ଦମଧୀ॑ଯୀତ ତ୍ରିରା॒ତ୍ରଂ-ଵାଁ॑ ସାଵି॒ତ୍ରୀ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ-ମ॒ନ୍ଵାତି॑ରେଚଯତି॒ ଵରୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ଵରେ॑ଣୈ॒ଵ ଵରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତ୍ଯା॒ତ୍ମା ହି ଵରଃ॑ ॥ 16 ॥
ରିଚ୍ଯ॑ତ ଇଵ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ରେଵ ରି॑ଚ୍ଯତେ॒ ଯୋ ଯା॒ଜଯ॑ତି॒ ପ୍ରତି॑ ଵା ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ ଯା॒ଜଯି॑ତ୍ଵା ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଯ ଵା-ଽନ॑ଶ୍ନ॒ନ୍ତ୍ରି-ସ୍ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯଂ-ଵେଁ॒ଦମଧୀ॑ଯୀତ ତ୍ରିରା॒ତ୍ରଂ-ଵାଁ॑ ସାଵି॒ତ୍ରୀ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ-ମ॒ନ୍ଵାତି॑ରେଚଯତି॒ ଵରୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ଵରେ॑ଣୈ॒ଵ ଵରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତ୍ଯା॒ତ୍ମା ହି ଵରଃ॑ ॥ 16 ॥
ଅନୁଵାକଂ 17
ଦୁ॒ହେ ହ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଯୋ ଯା॒ଜଯ॑ତି॒ ସ ଯେନ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନା॑ ଯା॒ଜଯେ॒-ଥ୍ସୋ-ଽର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ପ॒ରେତ୍ଯ॑ ଶୁଚୌ ଦେ॒ଶେ ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମଧୀ॑ଯନ୍ନାସୀ॒ତ ତସ୍ଯା॒ନଶ॑ନ-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷା ସ୍ଥା॒ନମୁ॑ପ॒ସଦ॒ ଆସ॑ନଗ୍ଂ ସୁ॒ତ୍ଯା ଵାଗ୍ଜୁ॒ହୂର୍ମନ॑ ଉପ॒ଭୃଦ୍ଧୃ॒ତିର୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ପ୍ରା॒ଣୋ ହ॒ଵି-ସ୍ସାମା᳚ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ସ୍ସ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞଃ
ପ୍ରା॒ଣଦ॑କ୍ଷି॒ଣୋ-ଽନ॑ନ୍ତଦକ୍ଷିଣ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧତରଃ ॥ 17 ॥
ଦୁ॒ହେ ହ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଯୋ ଯା॒ଜଯ॑ତି॒ ସ ଯେନ॑ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନା॑ ଯା॒ଜଯେ॒-ଥ୍ସୋ-ଽର॑ଣ୍ଯ-ମ୍ପ॒ରେତ୍ଯ॑ ଶୁଚୌ ଦେ॒ଶେ ସ୍ଵା᳚ଦ୍ଧ୍ଯା॒ଯ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମଧୀ॑ଯନ୍ନାସୀ॒ତ ତସ୍ଯା॒ନଶ॑ନ-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷା ସ୍ଥା॒ନମୁ॑ପ॒ସଦ॒ ଆସ॑ନଗ୍ଂ ସୁ॒ତ୍ଯା ଵାଗ୍ଜୁ॒ହୂର୍ମନ॑ ଉପ॒ଭୃଦ୍ଧୃ॒ତିର୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ପ୍ରା॒ଣୋ ହ॒ଵି-ସ୍ସାମା᳚ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ସ୍ସ ଵା ଏ॒ଷ ଯ॒ଜ୍ଞଃ
ପ୍ରା॒ଣଦ॑କ୍ଷି॒ଣୋ-ଽନ॑ନ୍ତଦକ୍ଷିଣ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧତରଃ ॥ 17 ॥
ଅନୁଵାକଂ 18
କ॒ତି॒ଧା-ଽଵ॑କୀର୍ଣୀ ପ୍ରଵି॒ଶତି॑ ଚତୁ॒ର୍ଧେତ୍ଯା॑ହୁ-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ମ॒ରୁତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣୈରିନ୍ଦ୍ର॒-ମ୍ବଲେ॑ନ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନା॒ଗ୍ନିମେ॒ଵେତ॑ରେଣ॒ ସର୍ଵେ॑ଣ॒ ତସ୍ଯୈ॒ତା-ମ୍ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିଂ-ଵିଁ॒ଦାଞ୍ଚ॑କାର ସୁଦେ॒ଵଃ କା᳚ଶ୍ଯ॒ପୋ ଯୋ
ବ୍ର॑ହ୍ମଚା॒ର୍ଯ॑ଵ॒କିରେ॑ଦମାଵା॒ସ୍ଯା॑ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ରାତ୍ର୍ଯା॑ମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଣୀଯୋ॑ପସମା॒ଧାଯ॒ ଦ୍ଵିରାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯୋପ॒ଘାତ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି॒ କାମାଵ॑କୀର୍ଣୋ॒-ଽସ୍ମ୍ଯଵ॑କୀର୍ଣୋ-ଽସ୍ମି॒ କାମ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ କାମାଭି॑ଦ୍ରୁଗ୍ଧୋ॒-ଽସ୍ମ୍ଯଭି॑ଦ୍ରୁଗ୍ଧୋ-ଽସ୍ମି॒ କାମ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॒ମୃତଂ॒-ଵାଁ ଆଜ୍ଯ॑ମ॒ମୃତ॑ମେ॒ଵାତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ହୁ॒ତ୍ଵା ପ୍ରଯ॑ତାଞ୍ଜ॒ଲିଃ କଵା॑ତିର୍ଯଙ୍ଙ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତ॒ ସ-ମ୍ମା॑ ସିଞ୍ଚନ୍ତୁ ମ॒ରୁତ॒-ସ୍ସମିନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ।
ସ-ମ୍ମା॒-ଽଯମ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସି॑ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵାଯୁ॑ଷା ଚ॒ ବଲେ॑ନ॒ ଚାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋତ॒ ମେତି॒ ପ୍ରତି॑ ହାସ୍ମୈ ମ॒ରୁତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ଦ॑ଧତି॒ ପ୍ରତୀନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବଲ॒-ମ୍ପ୍ରତି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯ॒ଗ୍ନିରି॒ତର॒ଥ୍ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵ॑ତନୁର୍ଭୂ॒ତ୍ଵା ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି॒ ତ୍ରିର॒ଭିମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତ॒ ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵା ଯୋ-ଽପୂ॑ତ ଇଵ॒ ମନ୍ଯେ॑ତ॒ ସ ଇ॒ତ୍ଥ-ଞ୍ଜୁ॑ହୁଯାଦି॒ତ୍ଥ-ମ॒ଭିମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତ॒ ପୁନୀ॑ତ ଏ॒ଵାତ୍ମାନ॒-ମାଯୁ॑ରେ॒ଵାତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଵରୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ଵରେ॑ଣୈ॒ଵ ଵରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତ୍ଯା॒ତ୍ମା ହି ଵରଃ॑ ॥ 18 ॥
କ॒ତି॒ଧା-ଽଵ॑କୀର୍ଣୀ ପ୍ରଵି॒ଶତି॑ ଚତୁ॒ର୍ଧେତ୍ଯା॑ହୁ-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ମ॒ରୁତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣୈରିନ୍ଦ୍ର॒-ମ୍ବଲେ॑ନ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନା॒ଗ୍ନିମେ॒ଵେତ॑ରେଣ॒ ସର୍ଵେ॑ଣ॒ ତସ୍ଯୈ॒ତା-ମ୍ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତିଂ-ଵିଁ॒ଦାଞ୍ଚ॑କାର ସୁଦେ॒ଵଃ କା᳚ଶ୍ଯ॒ପୋ ଯୋ
ବ୍ର॑ହ୍ମଚା॒ର୍ଯ॑ଵ॒କିରେ॑ଦମାଵା॒ସ୍ଯା॑ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ରାତ୍ର୍ଯା॑ମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଣୀଯୋ॑ପସମା॒ଧାଯ॒ ଦ୍ଵିରାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯୋପ॒ଘାତ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି॒ କାମାଵ॑କୀର୍ଣୋ॒-ଽସ୍ମ୍ଯଵ॑କୀର୍ଣୋ-ଽସ୍ମି॒ କାମ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ କାମାଭି॑ଦ୍ରୁଗ୍ଧୋ॒-ଽସ୍ମ୍ଯଭି॑ଦ୍ରୁଗ୍ଧୋ-ଽସ୍ମି॒ କାମ॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॒ମୃତଂ॒-ଵାଁ ଆଜ୍ଯ॑ମ॒ମୃତ॑ମେ॒ଵାତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ହୁ॒ତ୍ଵା ପ୍ରଯ॑ତାଞ୍ଜ॒ଲିଃ କଵା॑ତିର୍ଯଙ୍ଙ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତ॒ ସ-ମ୍ମା॑ ସିଞ୍ଚନ୍ତୁ ମ॒ରୁତ॒-ସ୍ସମିନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ।
ସ-ମ୍ମା॒-ଽଯମ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସି॑ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵାଯୁ॑ଷା ଚ॒ ବଲେ॑ନ॒ ଚାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋତ॒ ମେତି॒ ପ୍ରତି॑ ହାସ୍ମୈ ମ॒ରୁତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ଦ॑ଧତି॒ ପ୍ରତୀନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବଲ॒-ମ୍ପ୍ରତି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯ॒ଗ୍ନିରି॒ତର॒ଥ୍ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସର୍ଵ॑ତନୁର୍ଭୂ॒ତ୍ଵା ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରେତି॒ ତ୍ରିର॒ଭିମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତ॒ ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵା ଯୋ-ଽପୂ॑ତ ଇଵ॒ ମନ୍ଯେ॑ତ॒ ସ ଇ॒ତ୍ଥ-ଞ୍ଜୁ॑ହୁଯାଦି॒ତ୍ଥ-ମ॒ଭିମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତ॒ ପୁନୀ॑ତ ଏ॒ଵାତ୍ମାନ॒-ମାଯୁ॑ରେ॒ଵାତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଵରୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ଵରେ॑ଣୈ॒ଵ ଵରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତ୍ଯା॒ତ୍ମା ହି ଵରଃ॑ ॥ 18 ॥
ଅନୁଵାକଂ 19
ଭୂଃ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ଭୁଵଃ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ସ୍ଵଃ॑ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସ୍ଵଃ॑ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମକୋ॒ଶ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒-ଽମୃତ॒-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ-ଽମୃତକୋ॒ଶ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ଚତୁର୍ଜା॒ଲ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମକୋ॒ଶଂ-ଯଁ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ନାଵ॒ପଶ୍ଯ॑ତି॒ ତ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ଦେ॒ଵା-ନ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ଦେଵପୁ॒ର-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ପରୀ॑ଵୃତୋ॒ ଵରୀ॑ଵୃତୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵର୍ମ॑ଣା॒-ଽହ-ନ୍ତେଜ॑ସା॒ କଶ୍ଯ॑ପସ୍ଯ॒ ଯସ୍ମୈ॒ ନମ॒ସ୍ତଚ୍ଛିରୋ॒ ଧର୍ମୋ॑ ମୂ॒ର୍ଧାନ॑-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମୋତ୍ତ॑ରା॒ ହନୁ॑ର୍ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽଧ॑ରା॒ ଵିଷ୍ଣୁ॒ର୍॒ ହୃଦ॑ଯଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ପୂର୍ଵ॒ପାଦା॑ଵ॒ତ୍ରିର୍ମଦ୍ଧ୍ଯ॑-ମ୍ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା ଵପର॒ପାଦା॑ଵ॒ଗ୍ନିଃ ପୁଚ୍ଛ॑ସ୍ଯ ପ୍ରଥ॒ମ-ଙ୍କାଣ୍ଡ॒-ନ୍ତତ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ତତଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରଭ॑ଯ-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥଗ୍ଂ ସ ଵା ଏ॒ଷ ଦି॒ଵ୍ଯ-ଶ୍ଶା᳚କ୍ଵ॒ର-ଶ୍ଶିଶୁ॑ମାର॒ସ୍ତଗ୍ଂ ହ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦାପ॑ ପୁନର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ଜଯ॑ତି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନାଦ୍ଧ୍ଵନି॒ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ନାଫ୍ସୁ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ନାଗ୍ନୌ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ନାନ॒ପତ୍ଯଃ॑ ପ୍ରମୀ॒ଯତେ॑ ଲ॒ଘ୍ଵାନ୍ନୋ॑ ଭଵତି ଧ୍ରୁ॒ଵସ୍ତ୍ଵମ॑ସି ଧ୍ରୁ॒ଵସ୍ଯ କ୍ଷି॑ତମସି॒ ତ୍ଵ-ମ୍ଭୂ॒ତାନା॒ମଧି॑ପତିରସି॒ ତ୍ଵ-ମ୍ଭୂ॒ତାନା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑-ଽସି॒ ତ୍ଵା-ମ୍ଭୂ॒ତାନ୍ଯୁପ॑ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ॒ ନମ॑ସ୍ତେ॒ ନମ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑-ନ୍ତେ॒ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ॥
[ଫାଟ ଭ୍ହେଦମ୍ - ନମୋ॒ ନମଃ॑ ଶିଶୁକୁମାରାଯ॒ ନମଃ॑ ] ॥ 19 ॥
ଭୂଃ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ଭୁଵଃ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ସ୍ଵଃ॑ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସ୍ଵଃ॑ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମକୋ॒ଶ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒-ଽମୃତ॒-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ-ଽମୃତକୋ॒ଶ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ଚତୁର୍ଜା॒ଲ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମକୋ॒ଶଂ-ଯଁ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ନାଵ॒ପଶ୍ଯ॑ତି॒ ତ-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ଦେ॒ଵା-ନ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ ଦେଵପୁ॒ର-ମ୍ପ୍ରପ॑ଦ୍ଯେ॒ ପରୀ॑ଵୃତୋ॒ ଵରୀ॑ଵୃତୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵର୍ମ॑ଣା॒-ଽହ-ନ୍ତେଜ॑ସା॒ କଶ୍ଯ॑ପସ୍ଯ॒ ଯସ୍ମୈ॒ ନମ॒ସ୍ତଚ୍ଛିରୋ॒ ଧର୍ମୋ॑ ମୂ॒ର୍ଧାନ॑-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମୋତ୍ତ॑ରା॒ ହନୁ॑ର୍ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽଧ॑ରା॒ ଵିଷ୍ଣୁ॒ର୍॒ ହୃଦ॑ଯଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ପୂର୍ଵ॒ପାଦା॑ଵ॒ତ୍ରିର୍ମଦ୍ଧ୍ଯ॑-ମ୍ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା ଵପର॒ପାଦା॑ଵ॒ଗ୍ନିଃ ପୁଚ୍ଛ॑ସ୍ଯ ପ୍ରଥ॒ମ-ଙ୍କାଣ୍ଡ॒-ନ୍ତତ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ତତଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରଭ॑ଯ-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥଗ୍ଂ ସ ଵା ଏ॒ଷ ଦି॒ଵ୍ଯ-ଶ୍ଶା᳚କ୍ଵ॒ର-ଶ୍ଶିଶୁ॑ମାର॒ସ୍ତଗ୍ଂ ହ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦାପ॑ ପୁନର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ଞ୍ଜ॑ଯତି॒ ଜଯ॑ତି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନାଦ୍ଧ୍ଵନି॒ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ନାଫ୍ସୁ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ନାଗ୍ନୌ ପ୍ରମୀ॑ଯତେ॒ ନାନ॒ପତ୍ଯଃ॑ ପ୍ରମୀ॒ଯତେ॑ ଲ॒ଘ୍ଵାନ୍ନୋ॑ ଭଵତି ଧ୍ରୁ॒ଵସ୍ତ୍ଵମ॑ସି ଧ୍ରୁ॒ଵସ୍ଯ କ୍ଷି॑ତମସି॒ ତ୍ଵ-ମ୍ଭୂ॒ତାନା॒ମଧି॑ପତିରସି॒ ତ୍ଵ-ମ୍ଭୂ॒ତାନା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑-ଽସି॒ ତ୍ଵା-ମ୍ଭୂ॒ତାନ୍ଯୁପ॑ପ॒ର୍ଯାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ॒ ନମ॑ସ୍ତେ॒ ନମ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑-ନ୍ତେ॒ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ॥
[ଫାଟ ଭ୍ହେଦମ୍ - ନମୋ॒ ନମଃ॑ ଶିଶୁକୁମାରାଯ॒ ନମଃ॑ ] ॥ 19 ॥
ଅନୁଵାକଂ 20
ନମଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣାଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମଃ॒ ପ୍ରତୀ᳚ଚ୍ଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମ॒ ଉଦୀ᳚ଚ୍ଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵାଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ-ଽଧ॑ରାଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ॑-ଽଵାନ୍ତ॒ରାଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ ଯେ॑ ଵସ॒ନ୍ତି॒ ତେ ମେ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମାନସ୍ଚିର-ଞ୍ଜୀଵିତଂ-ଵଁ॑ର୍ଧଯ॒ନ୍ତି॒ ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ ନମଃ ॥ 20 ॥
(ସହ॒ - ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ - ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା-ସ୍ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ॒ - ଯଦଦୀ᳚ଵ୍ଯ॒-ନ୍ପଞ୍ଚ॑ଦଶ॒ - ଯୁ॑ଷ୍ଟେ॒ ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶ-ଦ୍- ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॒ ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତି॒-ର୍ଵାତ॑ରଶନା ହ - କୁଶ୍ମା॒ଣ୍ଡୈ- ର॒ଜାନ୍. ହ॒ - ପଞ୍ଚ॑ - ବ୍ରହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ - ଗ୍ରାମେ॑ - ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ॒ - ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ମେଘ॒ - ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ଦ୍ଵୌ - ରିଚ୍ଯ॑ତେ - ଦୁ॒ହେ ହ॑ - କତି॒ଧା-ଽଵ॑କୀର୍ଣୀ॒ - ଭୂ--ର୍ ନମଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯୈ॑ ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ )
(ସହ॑ ଵୈ - ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ ନମଃ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ନମଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣାଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମଃ॒ ପ୍ରତୀ᳚ଚ୍ଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମ॒ ଉଦୀ᳚ଚ୍ଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵାଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ-ଽଧ॑ରାଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ॑-ଽଵାନ୍ତ॒ରାଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ ଯେ॑ ଵସ॒ନ୍ତି॒ ତେ ମେ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମାନସ୍ଚିର-ଞ୍ଜୀଵିତଂ-ଵଁ॑ର୍ଧଯ॒ନ୍ତି॒ ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ ନମଃ ॥ 20 ॥
(ସହ॒ - ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ - ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା-ସ୍ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ॒ - ଯଦଦୀ᳚ଵ୍ଯ॒-ନ୍ପଞ୍ଚ॑ଦଶ॒ - ଯୁ॑ଷ୍ଟେ॒ ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶ-ଦ୍- ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାଯ॒ ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତି॒-ର୍ଵାତ॑ରଶନା ହ - କୁଶ୍ମା॒ଣ୍ଡୈ- ର॒ଜାନ୍. ହ॒ - ପଞ୍ଚ॑ - ବ୍ରହ୍ମଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ - ଗ୍ରାମେ॑ - ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନେ॒ - ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ମେଘ॒ - ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଵୈ ଦ୍ଵୌ - ରିଚ୍ଯ॑ତେ - ଦୁ॒ହେ ହ॑ - କତି॒ଧା-ଽଵ॑କୀର୍ଣୀ॒ - ଭୂ--ର୍ ନମଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯୈ॑ ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ )
(ସହ॑ ଵୈ - ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ ନମଃ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥