કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે ચતુર્થઃ પ્રપાઠકઃ - પ્રવર્ગ્ય મન્ત્રાઃ
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1
નમો વાચે યા ચોદિતા યા ચાનુદિતા તસ્યૈ વાચે નમો નમો વાચે નમો વાચસ્પતયે નમ ઋષિભ્યો મન્ત્રકૃદ્ભ્યો મન્ત્રપતિભ્યો મા મામૃષયો મન્ત્રકૃતો મન્ત્રપતયઃ પરાદુર્મા-ઽહમૃષી-ન્મન્ત્રકૃતો મન્ત્રપતી-ન્પરાદાં-વૈઁશ્વદેવીં-વાઁચમુદ્યાસગ્ં શિવામદસ્તા-ઞ્જુષ્ટા-ન્દેવેભ્ય-શ્શર્મ મે દ્યૌ-શ્શર્મ પૃથિવી શર્મ વિશ્વમિદ-ઞ્જગત્ ।
શર્મ ચન્દ્રશ્ચ સૂર્યશ્ચ શર્મ બ્રહ્મપ્રજાપતી ॥
ભૂતં-વઁદિષ્યે ભુવનં-વઁદિષ્યે તેજો વદિષ્યે યશો વદિષ્યે તપો વદિષ્યે બ્રહ્મ વદિષ્યે સત્યં-વઁદિષ્યે તસ્મા અહમિદ-મુપસ્તરણ-મુપસ્તૃણ ઉપસ્તરણ-મ્મે પ્રજાયૈ પશૂના-મ્ભૂયા-દુપસ્તરણમહ-મ્પ્રજાયૈ પશૂના-મ્ભૂયાસ-મ્પ્રાણાપાનૌ મૃત્યોર્મા પાત-મ્પ્રાણાપાનૌ મા મા હાસિષ્ટ-મ્મધુ મનિષ્યે મધુ જનિષ્યે મધુ વક્ષ્યામિ મધુ વદિષ્યામિ મધુમતી-ન્દેવેભ્યો વાચમુદ્યાસગ્ં શુશ્રૂષેણ્યા-મ્મનુષ્યેભ્યસ્ત-મ્મા દેવા અવન્તુ શોભાયૈ પિતરો-ઽનુમદન્તુ ॥
ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ॥ 1 ॥
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1
નમો વાચે યા ચોદિતા યા ચાનુદિતા તસ્યૈ વાચે નમો નમો વાચે નમો વાચસ્પતયે નમ ઋષિભ્યો મન્ત્રકૃદ્ભ્યો મન્ત્રપતિભ્યો મા મામૃષયો મન્ત્રકૃતો મન્ત્રપતયઃ પરાદુર્મા-ઽહમૃષી-ન્મન્ત્રકૃતો મન્ત્રપતી-ન્પરાદાં-વૈઁશ્વદેવીં-વાઁચમુદ્યાસગ્ં શિવામદસ્તા-ઞ્જુષ્ટા-ન્દેવેભ્ય-શ્શર્મ મે દ્યૌ-શ્શર્મ પૃથિવી શર્મ વિશ્વમિદ-ઞ્જગત્ ।
શર્મ ચન્દ્રશ્ચ સૂર્યશ્ચ શર્મ બ્રહ્મપ્રજાપતી ॥
ભૂતં-વઁદિષ્યે ભુવનં-વઁદિષ્યે તેજો વદિષ્યે યશો વદિષ્યે તપો વદિષ્યે બ્રહ્મ વદિષ્યે સત્યં-વઁદિષ્યે તસ્મા અહમિદ-મુપસ્તરણ-મુપસ્તૃણ ઉપસ્તરણ-મ્મે પ્રજાયૈ પશૂના-મ્ભૂયા-દુપસ્તરણમહ-મ્પ્રજાયૈ પશૂના-મ્ભૂયાસ-મ્પ્રાણાપાનૌ મૃત્યોર્મા પાત-મ્પ્રાણાપાનૌ મા મા હાસિષ્ટ-મ્મધુ મનિષ્યે મધુ જનિષ્યે મધુ વક્ષ્યામિ મધુ વદિષ્યામિ મધુમતી-ન્દેવેભ્યો વાચમુદ્યાસગ્ં શુશ્રૂષેણ્યા-મ્મનુષ્યેભ્યસ્ત-મ્મા દેવા અવન્તુ શોભાયૈ પિતરો-ઽનુમદન્તુ ॥
ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ॥ 1 ॥
(અ. 1)
અનુવાકં 2
યુઞ્જતે મન ઉત યુઞ્જતે ધિયઃ । વિપ્રા વિપ્રસ્ય બૃહતો વિપશ્ચિતઃ । વિ હોત્રા દધે વયુનાવિદેક ઇત્ । મહી દેવસ્ય સવિતુઃ પરિષ્ટુતિઃ ॥ દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે । અશ્વિનો-ર્બાહુભ્યામ્ ।
પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામાદદે ॥ અભ્રિરસિ નારિરસિ ।
અદ્ધ્વરકૃ-દ્દેવેભ્યઃ । ઉત્તિષ્ઠ બ્રહ્મણસ્પતે ॥ 2 ॥
અનુવાકં 2
યુઞ્જતે મન ઉત યુઞ્જતે ધિયઃ । વિપ્રા વિપ્રસ્ય બૃહતો વિપશ્ચિતઃ । વિ હોત્રા દધે વયુનાવિદેક ઇત્ । મહી દેવસ્ય સવિતુઃ પરિષ્ટુતિઃ ॥ દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે । અશ્વિનો-ર્બાહુભ્યામ્ ।
પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામાદદે ॥ અભ્રિરસિ નારિરસિ ।
અદ્ધ્વરકૃ-દ્દેવેભ્યઃ । ઉત્તિષ્ઠ બ્રહ્મણસ્પતે ॥ 2 ॥
દેવયન્તસ્ત્વેમહે । ઉપ પ્રયન્તુ મરુતઃ સુદાનવઃ । ઇન્દ્ર પ્રાશૂર્ભવા સચા ॥ પ્રૈતુ બ્રહ્મણસ્પતિઃ । પ્ર દેવ્યેતુ સૂનૃતા ।
અચ્છા વીરન્નર્ય-મ્પઙ્ક્તિરાધસમ્ । દેવા યજ્ઞન્નયન્તુ નઃ ॥ દેવી દ્યાવાપૃથિવી અનુ મે મગ્ંસાથામ્ । ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ ॥ 3 ॥
અચ્છા વીરન્નર્ય-મ્પઙ્ક્તિરાધસમ્ । દેવા યજ્ઞન્નયન્તુ નઃ ॥ દેવી દ્યાવાપૃથિવી અનુ મે મગ્ંસાથામ્ । ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ ॥ 3 ॥
મખાય ત્વા । મખસ્ય ત્વા શીર્ષ્ણે ॥ ઇયત્યગ્ર આસીઃ ।
ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ । મખાય ત્વા । મખસ્ય ત્વા શીર્ષ્ણે ॥ દેવી-ર્વમ્રીરસ્ય ભૂતસ્ય પ્રથમજા ઋતાવરીઃ ॥ ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ ॥ 4 ॥
ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ । મખાય ત્વા । મખસ્ય ત્વા શીર્ષ્ણે ॥ દેવી-ર્વમ્રીરસ્ય ભૂતસ્ય પ્રથમજા ઋતાવરીઃ ॥ ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ ॥ 4 ॥
મખાય ત્વા । મખસ્ય ત્વા શીર્ષ્ણે ॥ ઇન્દ્રસ્યૌજો-ઽસિ ।
ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ । મખાય ત્વા । મખસ્ય ત્વા શીર્ષ્ણે ॥ અગ્નિજા અસિ પ્રજાપતે રેતઃ । ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ ॥ 5 ॥
ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ । મખાય ત્વા । મખસ્ય ત્વા શીર્ષ્ણે ॥ અગ્નિજા અસિ પ્રજાપતે રેતઃ । ઋદ્ધ્યાસમદ્ય । મખસ્ય શિરઃ ॥ 5 ॥
મખાય ત્વા । મખસ્ય ત્વા શીર્ષ્ણે ॥ આયુ-ર્ધેહિ પ્રાણ-ન્ધેહિ । અપાન-ન્ધેહિ વ્યાન-ન્ધેહિ । ચક્ષુ-ર્ધેહિ શ્રોત્ર-ન્ધેહિ । મનો ધેહિ વાચ-ન્ધેહિ । આત્માન-ન્ધેહિ પ્રતિષ્ઠા-ન્ધેહિ ।
મા-ન્ધેહિ મયિ ધેહિ ॥ મધુ ત્વા મધુલા કરોતુ ।
મખસ્ય શિરો-ઽસિ ॥ 6 ॥
મા-ન્ધેહિ મયિ ધેહિ ॥ મધુ ત્વા મધુલા કરોતુ ।
મખસ્ય શિરો-ઽસિ ॥ 6 ॥
યજ્ઞસ્ય પદે સ્થઃ । ગાયત્રેણ ત્વા છન્દસા કરોમિ । ત્રૈષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા કરોમિ । જાગતેન ત્વા છન્દસા કરોમિ ॥ મખસ્ય રાસ્ના-ઽસિ । અદિતિસ્તે બિલઙ્ગૃહ્ણાતુ । પાઙ્ક્તેન છન્દસા ।
સૂર્યસ્ય હરસા શ્રાય । મખો-ઽસિ ॥ 7 ॥
સૂર્યસ્ય હરસા શ્રાય । મખો-ઽસિ ॥ 7 ॥
(પતે - શિર - ઋતાવરીર્-ઋદ્ધ્યાસમદ્ય મખસ્ય શિરઃ - શિરઃ - શિરો-ઽસિ - +નવ ચ) (અ. 2)
(ઇયતિ દેવીરિન્દ્રસ્યૌજો-ઽસ્યગ્નિજા અસ્યાયુર્ધેહિ પ્રાણ-મ્પઞ્ચ)
અનુવાકં 3
વૃષ્ણો અશ્વસ્ય નિષ્પદસિ । વરુણસ્ત્વા ધૃતવ્રત આધૂપયતુ । મિત્રાવરુણયોર્
ધ્રુવેણ ધર્મણા ॥ અર્ચિષે ત્વા । શોચિષે ત્વા ।
જ્યોતિષે ત્વા । તપસે ત્વા ॥ અભીમ-મ્મહિના દિવમ્ ।
મિત્રો બભૂવ સપ્રથાઃ । ઉત શ્રવસા પૃથિવીમ્ ॥ 8 ॥
(ઇયતિ દેવીરિન્દ્રસ્યૌજો-ઽસ્યગ્નિજા અસ્યાયુર્ધેહિ પ્રાણ-મ્પઞ્ચ)
અનુવાકં 3
વૃષ્ણો અશ્વસ્ય નિષ્પદસિ । વરુણસ્ત્વા ધૃતવ્રત આધૂપયતુ । મિત્રાવરુણયોર્
ધ્રુવેણ ધર્મણા ॥ અર્ચિષે ત્વા । શોચિષે ત્વા ।
જ્યોતિષે ત્વા । તપસે ત્વા ॥ અભીમ-મ્મહિના દિવમ્ ।
મિત્રો બભૂવ સપ્રથાઃ । ઉત શ્રવસા પૃથિવીમ્ ॥ 8 ॥
મિત્રસ્ય ચર્ષણીધૃતઃ ।
શ્રવો દેવસ્ય સાનસિમ્ । દ્યુમ્નઞ્ચિત્રશ્રવસ્તમમ્ ॥ સિદ્ધ્યૈ ત્વા । દેવસ્ત્વા સવિતોદ્વપતુ ।
સુપાણિ-સ્સ્વઙ્ગુરિઃ । સુબાહુરુત શક્ત્યા ॥ અપદ્યમાનઃ પૃથિવ્યામ્ । આશા દિશ આ પૃણ । ઉત્તિષ્ઠ બૃહ-ન્ભવ ॥ 9 ॥
શ્રવો દેવસ્ય સાનસિમ્ । દ્યુમ્નઞ્ચિત્રશ્રવસ્તમમ્ ॥ સિદ્ધ્યૈ ત્વા । દેવસ્ત્વા સવિતોદ્વપતુ ।
સુપાણિ-સ્સ્વઙ્ગુરિઃ । સુબાહુરુત શક્ત્યા ॥ અપદ્યમાનઃ પૃથિવ્યામ્ । આશા દિશ આ પૃણ । ઉત્તિષ્ઠ બૃહ-ન્ભવ ॥ 9 ॥
ઊર્ધ્વસ્તિષ્ઠ ધ્રુવસ્ત્વમ્ ॥ સૂર્યસ્ય ત્વા ચક્ષુષા-ઽન્વીક્ષે । ઋજવે ત્વા । સાધવે ત્વા । સુક્ષિત્યૈ ત્વા ભૂત્યૈ ત્વા ॥
ઇદમહમમુમામુષ્યાયણં-વિઁશા પશુભિ-ર્બ્રહ્મવર્ચસેન પર્યૂહામિ ।
ગાયત્રેણ ત્વા છન્દસા ઽઽચ્છૃણદ્મિ । ત્રૈષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા ઽઽચ્છૃણદ્મિ ।
જાગતેન ત્વા છન્દસા ઽઽચ્છૃણદ્મિ । છૃણત્તુ ત્વા વાક્ । છૃણત્તુ ત્વોર્ક્ । છૃણત્તુ ત્વા હવિઃ ।
છૃન્ધિ વાચમ્ । છૃન્ધ્યૂર્જમ્ । છૃન્ધિ હવિઃ ॥
દેવ પુરશ્ચર સઘ્યાસન્ત્વા ॥ 10 ॥
ઇદમહમમુમામુષ્યાયણં-વિઁશા પશુભિ-ર્બ્રહ્મવર્ચસેન પર્યૂહામિ ।
ગાયત્રેણ ત્વા છન્દસા ઽઽચ્છૃણદ્મિ । ત્રૈષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા ઽઽચ્છૃણદ્મિ ।
જાગતેન ત્વા છન્દસા ઽઽચ્છૃણદ્મિ । છૃણત્તુ ત્વા વાક્ । છૃણત્તુ ત્વોર્ક્ । છૃણત્તુ ત્વા હવિઃ ।
છૃન્ધિ વાચમ્ । છૃન્ધ્યૂર્જમ્ । છૃન્ધિ હવિઃ ॥
દેવ પુરશ્ચર સઘ્યાસન્ત્વા ॥ 10 ॥
(પૃથિવીમ્ - ભવ - વા-ખ્ષટ્ચ) (અ. 3)
અનુવાકં 4
બ્રહ્મ-ન્પ્રવર્ગ્યેણ પ્રચરિષ્યામઃ ।
હોત-ર્ઘર્મમભિષ્ટુહિ । અગ્નીદ્રૌહિણૌ પુરોડાશાવધિશ્રય । પ્રતિપ્રસ્થાતર્વિહર ।
પ્રસ્તોત-સ્સામાનિ ગાય ॥ યજુર્યુક્તગ્ં સામભિરાક્તખન્ત્વા । વિશ્વૈ-ર્દેવૈરનુમત-મ્મરુદ્ભિઃ । દક્ષિણાભિઃ પ્રતત-મ્પારયિષ્ણુમ્ ।
સ્તુભો વહન્તુ સુમનસ્યમાનમ્ । સ નો રુચન્ધેહ્યહૃણીયમાનઃ । ભૂર્ભુવસ્સુવઃ ।
ઓમિન્દ્રવન્તઃ પ્રચરત ॥ 11 ॥
અનુવાકં 4
બ્રહ્મ-ન્પ્રવર્ગ્યેણ પ્રચરિષ્યામઃ ।
હોત-ર્ઘર્મમભિષ્ટુહિ । અગ્નીદ્રૌહિણૌ પુરોડાશાવધિશ્રય । પ્રતિપ્રસ્થાતર્વિહર ।
પ્રસ્તોત-સ્સામાનિ ગાય ॥ યજુર્યુક્તગ્ં સામભિરાક્તખન્ત્વા । વિશ્વૈ-ર્દેવૈરનુમત-મ્મરુદ્ભિઃ । દક્ષિણાભિઃ પ્રતત-મ્પારયિષ્ણુમ્ ।
સ્તુભો વહન્તુ સુમનસ્યમાનમ્ । સ નો રુચન્ધેહ્યહૃણીયમાનઃ । ભૂર્ભુવસ્સુવઃ ।
ઓમિન્દ્રવન્તઃ પ્રચરત ॥ 11 ॥
(અહૃણીયમાનો દ્વે ચ) (અ. 4)
અનુવાકં 5
બ્રહ્મ-ન્પ્રચરિષ્યામઃ । હોત-ર્ઘર્મમભિષ્ટુહિ ॥ યમાય ત્વા મખાય ત્વા । સૂર્યસ્ય હરસે ત્વા ॥ પ્રાણાય સ્વાહા વ્યાનાય સ્વાહા ઽપાનાય સ્વાહા ।
ચક્ષુષે સ્વાહા શ્રોત્રાય સ્વાહા । મનસે સ્વાહા વાચે સરસ્વત્યૈ સ્વાહા । દક્ષાય સ્વાહા ક્રતવે સ્વાહા । ઓજસે સ્વાહા બલાય સ્વાહા ॥
દેવસ્ત્વા સવિતા મદ્ધ્વા-ઽનક્તુ ॥ 12 ॥
અનુવાકં 5
બ્રહ્મ-ન્પ્રચરિષ્યામઃ । હોત-ર્ઘર્મમભિષ્ટુહિ ॥ યમાય ત્વા મખાય ત્વા । સૂર્યસ્ય હરસે ત્વા ॥ પ્રાણાય સ્વાહા વ્યાનાય સ્વાહા ઽપાનાય સ્વાહા ।
ચક્ષુષે સ્વાહા શ્રોત્રાય સ્વાહા । મનસે સ્વાહા વાચે સરસ્વત્યૈ સ્વાહા । દક્ષાય સ્વાહા ક્રતવે સ્વાહા । ઓજસે સ્વાહા બલાય સ્વાહા ॥
દેવસ્ત્વા સવિતા મદ્ધ્વા-ઽનક્તુ ॥ 12 ॥
પૃથિવી-ન્તપસસ્ત્રાયસ્વ । અર્ચિરસિ શોચિરસિ જ્યોતિરસિ તપો-ઽસિ । સગ્ંસીદસ્વ મહાગ્ં અસિ । શોચસ્વ દેવવીતમઃ । વિ ધૂમમગ્ને અરુષ-મ્મિયેદ્ધ્ય । સૃજ પ્રશસ્ત દર્શતમ્ ॥
અઞ્જન્તિ ય-મ્પ્રથયન્તો ન વિપ્રાઃ । વપાવન્તન્નાગ્નિના તપન્તઃ ।
પિતુર્ન પુત્ર ઉપસિ પ્રેષ્ઠઃ । આ ઘર્મો અગ્નિમૃતયન્નસાદીત્ ॥ 13 ॥
અઞ્જન્તિ ય-મ્પ્રથયન્તો ન વિપ્રાઃ । વપાવન્તન્નાગ્નિના તપન્તઃ ।
પિતુર્ન પુત્ર ઉપસિ પ્રેષ્ઠઃ । આ ઘર્મો અગ્નિમૃતયન્નસાદીત્ ॥ 13 ॥
અનાધૃષ્યા પુરસ્તાત્ । અગ્નેરાધિપત્યે ।
આયુર્મે દાઃ । પુત્રવતી દક્ષિણતઃ । ઇન્દ્રસ્યાધિપત્યે । પ્રજા-મ્મે દાઃ । સુષદા પશ્ચાત્ । દેવસ્ય સવિતુરાધિપત્યે । પ્રાણ-મ્મે દાઃ । આશ્રુતિરુત્તરતઃ ॥ 14 ॥
આયુર્મે દાઃ । પુત્રવતી દક્ષિણતઃ । ઇન્દ્રસ્યાધિપત્યે । પ્રજા-મ્મે દાઃ । સુષદા પશ્ચાત્ । દેવસ્ય સવિતુરાધિપત્યે । પ્રાણ-મ્મે દાઃ । આશ્રુતિરુત્તરતઃ ॥ 14 ॥
મિત્રાવરુણયોરાધિપત્યે । શ્રોત્ર-મ્મે દાઃ । વિધૃતિરુપરિષ્ટાત્ । બૃહસ્પતેરાધિપત્યે ।
બ્રહ્મ મે દાઃ, ક્ષત્ર-મ્મે દાઃ । તેજો મે ધા વર્ચો મે ધાઃ । યશો મે ધા સ્તપો મે ધાઃ ।
મનો મે ધાઃ ॥ મનોરશ્વા-ઽસિ ભૂરિપુત્રા ।
વિશ્વાભ્યો મા નાષ્ટ્રાભ્યઃ પાહિ ॥ 15 ॥
બ્રહ્મ મે દાઃ, ક્ષત્ર-મ્મે દાઃ । તેજો મે ધા વર્ચો મે ધાઃ । યશો મે ધા સ્તપો મે ધાઃ ।
મનો મે ધાઃ ॥ મનોરશ્વા-ઽસિ ભૂરિપુત્રા ।
વિશ્વાભ્યો મા નાષ્ટ્રાભ્યઃ પાહિ ॥ 15 ॥
સૂપસદા મે ભૂયા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ તપો ષ્વગ્ને અન્તરાગ્ં અમિત્રાન્ ।
તપાશગ્ંસમરરુષઃ પરસ્ય । તપા વસો ચિકિતાનો અચિત્તાન્ । વિ તે તિષ્ઠન્તામજરા અયાસઃ ॥ ચિતઃ સ્થ પરિચિતઃ । સ્વાહા મરુદ્ભિઃ પરિશ્રયસ્વ । મા અસિ । પ્રમા અસિ । પ્રતિમા અસિ ॥ 16 ॥
તપાશગ્ંસમરરુષઃ પરસ્ય । તપા વસો ચિકિતાનો અચિત્તાન્ । વિ તે તિષ્ઠન્તામજરા અયાસઃ ॥ ચિતઃ સ્થ પરિચિતઃ । સ્વાહા મરુદ્ભિઃ પરિશ્રયસ્વ । મા અસિ । પ્રમા અસિ । પ્રતિમા અસિ ॥ 16 ॥
સમ્મા અસિ । વિમા અસિ । ઉન્મા અસિ । અન્તરિક્ષસ્યાન્તર્ધિરસિ ॥
દિવન્તપસસ્ત્રાયસ્વ । આભિ-ર્ગીર્ભિ-ર્યદતો ન ઊનમ્ ।
આપ્યાયય હરિવો વર્ધમાનઃ । યદા સ્તોતૃભ્યો મહિ ગોત્રા રુજાસિ । ભૂયિષ્ઠભાજો અધ તે સ્યામ ॥ શુક્રન્તે અન્ય-દ્યજતન્તે અન્યત્ ॥ 17 ॥
દિવન્તપસસ્ત્રાયસ્વ । આભિ-ર્ગીર્ભિ-ર્યદતો ન ઊનમ્ ।
આપ્યાયય હરિવો વર્ધમાનઃ । યદા સ્તોતૃભ્યો મહિ ગોત્રા રુજાસિ । ભૂયિષ્ઠભાજો અધ તે સ્યામ ॥ શુક્રન્તે અન્ય-દ્યજતન્તે અન્યત્ ॥ 17 ॥
વિષુરૂપે અહની દ્યૌરિવાસિ । વિશ્વા હિ માયા અવસિ સ્વધાવઃ । ભદ્રા તે પૂષન્નિહ રાતિરસ્તુ ॥ અર્હ-ન્બિભર્ષિ સાયકાનિ ધન્વ । અર્હન્નિષ્કં-યઁજતં-વિઁશ્વરૂપમ્ । અર્હન્નિદ-ન્દયસે વિશ્વ-મબ્ભુવમ્ । ન વા ઓજીયો રુદ્ર ત્વદસ્તિ ॥ ગાયત્રમસિ । ત્રૈષ્ટુભમસિ । જાગતમસિ । મધુ મધુ મધુ ॥ 18 ॥
(અન - ક્ત્વસાદી - દુત્તરતઃ - પાહિ - પ્રતિમા અસિ - યજતન્તે અન્યજ્ - જાગતમસ્યેક-ઞ્ચ) (અ. 5)
અનુવાકં 6
દશ પ્રાચીર્દશ ભાસિ દક્ષિણા । દશ પ્રતીચીર્દશ ભાસ્યુદીચીઃ । દશોર્ધ્વા ભાસિ સુમનસ્યમાનઃ । સ નો રુચન્ધેહ્યહૃણીયમાનઃ ॥
અગ્નિષ્ટ્વા વસુભિઃ પુરસ્તા-દ્રોચયતુ ગાયત્રેણ છન્દસા । સ મા રુચિતો રોચય ॥ ઇન્દ્રસ્ત્વા રુદ્રૈ-ર્દક્ષિણતો રોચયતુ ત્રૈષ્ટુભેન છન્દસા ।
સ મા રુચિતો રોચય । વરુણસ્ત્વા-ઽઽદિત્યૈઃ પશ્ચા-દ્રોચયતુ જાગતેન છન્દસા ।
સ મા રુચિતો રોચય ॥ 19 ॥
અનુવાકં 6
દશ પ્રાચીર્દશ ભાસિ દક્ષિણા । દશ પ્રતીચીર્દશ ભાસ્યુદીચીઃ । દશોર્ધ્વા ભાસિ સુમનસ્યમાનઃ । સ નો રુચન્ધેહ્યહૃણીયમાનઃ ॥
અગ્નિષ્ટ્વા વસુભિઃ પુરસ્તા-દ્રોચયતુ ગાયત્રેણ છન્દસા । સ મા રુચિતો રોચય ॥ ઇન્દ્રસ્ત્વા રુદ્રૈ-ર્દક્ષિણતો રોચયતુ ત્રૈષ્ટુભેન છન્દસા ।
સ મા રુચિતો રોચય । વરુણસ્ત્વા-ઽઽદિત્યૈઃ પશ્ચા-દ્રોચયતુ જાગતેન છન્દસા ।
સ મા રુચિતો રોચય ॥ 19 ॥
દ્યુતાનસ્ત્વા મારુતો મરુદ્ભિરુત્તરતો રોચયત્વાનુષ્ટુભેન છન્દસા । સ મા રુચિતો રોચય । બૃહસ્પતિસ્ત્વા વિશ્વૈ-ર્દેવૈરુપરિષ્ટા-દ્રોચયતુ પાઙ્ક્તેન છન્દસા । સ મા રુચિતો રોચય ॥ રોચિતસ્ત્વ-ન્દેવ ઘર્મ દેવેષ્વસિ ।
રોચિષીયાહ-મ્મનુષ્યેષુ ॥
સમ્રાડ્ ઘર્મ રુચિતસ્ત્વં એવેષ્વાયુષ્માગ્સ્તેજસ્વી બ્રહ્મવર્ચસ્યસિ । રુચિતો-ઽહ-મ્મનુષ્યેષ્વાયુષ્માગ્-સ્તેજસ્વી બ્રહ્મવર્ચસી ભૂયાસમ્ ॥ રુગસિ । રુચ-મ્મયિ ધેહિ ॥ 20 ॥
રોચિષીયાહ-મ્મનુષ્યેષુ ॥
સમ્રાડ્ ઘર્મ રુચિતસ્ત્વં એવેષ્વાયુષ્માગ્સ્તેજસ્વી બ્રહ્મવર્ચસ્યસિ । રુચિતો-ઽહ-મ્મનુષ્યેષ્વાયુષ્માગ્-સ્તેજસ્વી બ્રહ્મવર્ચસી ભૂયાસમ્ ॥ રુગસિ । રુચ-મ્મયિ ધેહિ ॥ 20 ॥
મયિ રુક્ ॥ દશ પુરસ્તા-દ્રોચસે । દશ દક્ષિણા । દશ પ્રત્યમ્મ્ । દશોદઙ્ઙ્ । દશોર્ધ્વો ભાસિ સુમનસ્યમાનઃ । સ નઃ સમ્રાડિષમૂર્જ-ન્ધેહિ । વાજી વાજિને પવસ્વ । રોચિતો ઘર્મો રુચીય ॥ 21 ॥
(રોચય - ધેહિ - +નવ ચ) (અ. 6)
અનુવાકં 7
અપશ્યઙ્ગોપામનિપદ્યમાનમ્ । આ ચ પરા ચ પથિભિશ્ચરન્તમ્ । સ સદ્ધ્રીચી-સ્સ વિષૂચીર્વસાનઃ । આ વરીવર્તિ ભુવનેષ્વન્તઃ ॥ અત્ર પ્રાવીઃ । મધુ માદ્ધ્વીભ્યા-મ્મધુ માધૂચીભ્યામ્ । અનુ વા-ન્દેવવીતયે ॥ સમગ્નિરગ્નિના ગત । સ-ન્દેવેન સવિત્રા । સગ્ં સૂર્યેણ રોચતે ॥ 22 ॥
અનુવાકં 7
અપશ્યઙ્ગોપામનિપદ્યમાનમ્ । આ ચ પરા ચ પથિભિશ્ચરન્તમ્ । સ સદ્ધ્રીચી-સ્સ વિષૂચીર્વસાનઃ । આ વરીવર્તિ ભુવનેષ્વન્તઃ ॥ અત્ર પ્રાવીઃ । મધુ માદ્ધ્વીભ્યા-મ્મધુ માધૂચીભ્યામ્ । અનુ વા-ન્દેવવીતયે ॥ સમગ્નિરગ્નિના ગત । સ-ન્દેવેન સવિત્રા । સગ્ં સૂર્યેણ રોચતે ॥ 22 ॥
સ્વાહા સમગ્નિસ્તપસા ગત । સ-ન્દેવેન સવિત્રા ।
સગ્ં સૂર્યેણારોચિષ્ટ ॥ ધર્તા દિવો વિભાસિ રજસઃ । પૃથિવ્યા ધર્તા । ઉરોરન્તરિક્ષસ્ય ધર્તા । ધર્તા દેવો દેવાનામ્ । અમર્ત્યસ્તપોજાઃ ॥ હૃદે ત્વા મનસે ત્વા । દિવે ત્વા સૂર્યાય ત્વા ॥ 23 ॥
સગ્ં સૂર્યેણારોચિષ્ટ ॥ ધર્તા દિવો વિભાસિ રજસઃ । પૃથિવ્યા ધર્તા । ઉરોરન્તરિક્ષસ્ય ધર્તા । ધર્તા દેવો દેવાનામ્ । અમર્ત્યસ્તપોજાઃ ॥ હૃદે ત્વા મનસે ત્વા । દિવે ત્વા સૂર્યાય ત્વા ॥ 23 ॥
ઊર્ધ્વમિમ-મદ્ધ્વરઙ્કૃધિ । દિવિ દેવેષુ હોત્રા યચ્છ ॥ વિશ્વાસા-મ્ભુવા-મ્પતે । વિશ્વસ્ય ભુવનસ્પતે । વિશ્વસ્ય મનસસ્પતે । વિશ્વસ્ય વચસસ્પતે । વિશ્વસ્ય તપસસ્પતે । વિશ્વસ્ય બ્રહ્મણસ્પતે । દેવશ્રૂસ્ત્વન્દેવ ઘર્મ દેવા-ન્પાહિ ॥ તપોજાં-વાઁચમસ્મે નિયચ્છ દેવાયુવમ્ ॥ 24 ॥
ગર્ભો દેવાનામ્ ॥ પિતા મતીનામ્ ॥
પતિઃ પ્રજાનામ્ ॥ મતિઃ કવીનામ્ ॥
સન્દેવો દેવેન સવિત્રા-ઽયતિષ્ટ । સગ્ં સૂર્યેણારુક્ત ॥ આયુર્દાસ્ત્વમસ્મભ્ય-ઙ્ઘર્મ વર્ચોદા અસિ ॥ પિતા નો-ઽસિ પિતા નો બોધ ॥ આયુર્ધાસ્તનૂધાઃ પયોધાઃ ।
વર્ચોદા વરિવોદા દ્રવિણોદાઃ ॥ 25 ॥
પતિઃ પ્રજાનામ્ ॥ મતિઃ કવીનામ્ ॥
સન્દેવો દેવેન સવિત્રા-ઽયતિષ્ટ । સગ્ં સૂર્યેણારુક્ત ॥ આયુર્દાસ્ત્વમસ્મભ્ય-ઙ્ઘર્મ વર્ચોદા અસિ ॥ પિતા નો-ઽસિ પિતા નો બોધ ॥ આયુર્ધાસ્તનૂધાઃ પયોધાઃ ।
વર્ચોદા વરિવોદા દ્રવિણોદાઃ ॥ 25 ॥
અન્તરિક્ષપ્ર ઉરોર્વરીયાન્ । અશીમહિ ત્વા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ ત્વમગ્ને ગૃહપતિ-ર્વિશામસિ । વિશ્વાસા-મ્માનુષીણામ્ । શત-મ્પૂર્ભિર્યવિષ્ઠ પાહ્યગ્ંહસઃ । સમેદ્ધારગ્ં શતગ્ં હિમાઃ ।
ત-ન્દ્રાવિણગ્ં હાર્દિવાનમ્ । ઇહૈવ રાતયઃ સન્તુ ॥ ત્વષ્ટીમતી તે સપેય । સુરેતા રેતો દધાના ।
વીરં-વિઁદેય તવ સન્દૃશિ ।
મા-ઽહગ્ં રાયસ્પોષેણ વિ યોષમ્ ॥ 26 ॥
ત-ન્દ્રાવિણગ્ં હાર્દિવાનમ્ । ઇહૈવ રાતયઃ સન્તુ ॥ ત્વષ્ટીમતી તે સપેય । સુરેતા રેતો દધાના ।
વીરં-વિઁદેય તવ સન્દૃશિ ।
મા-ઽહગ્ં રાયસ્પોષેણ વિ યોષમ્ ॥ 26 ॥
(રોચતે-સૂર્યય ત્વા - દેવાયુવં - દ્રવિણોદા - દધાના દ્વે ચ) (અ. 7)
અનુવાકં 8
દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે । અશ્વિનો-ર્બાહુભ્યામ્ ।
પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામા દદે ॥ અદિત્યૈ રાસ્ના-ઽસિ । ઇડ એહિ । અદિત એહિ । સરસ્વત્યેહિ । અસાવેહિ ।
અસાવેહિ । અસાવેહિ ॥ 27 ॥
અનુવાકં 8
દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે । અશ્વિનો-ર્બાહુભ્યામ્ ।
પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામા દદે ॥ અદિત્યૈ રાસ્ના-ઽસિ । ઇડ એહિ । અદિત એહિ । સરસ્વત્યેહિ । અસાવેહિ ।
અસાવેહિ । અસાવેહિ ॥ 27 ॥
અદિત્યા ઉષ્ણીષમસિ । વાયુરસ્યૈડઃ । પૂષા ત્વોપાવસૃજતુ । અશ્વિભ્યા-મ્પ્ર દાપય । યસ્તે સ્તનઃ શશયો યો મયોભૂઃ । યેન વિશ્વા પુષ્યસિ વાર્યાણિ । યો રત્નધા વસુવિદ્ય-સ્સુદત્રઃ ।
સરસ્વતિ તમિહ ધાતવે-ઽકઃ ॥ ઉસ્ર ઘર્મગ્ં શિગ્ંષ । ઉસ્ર ઘર્મ-મ્પાહિ ॥ 28 ॥
સરસ્વતિ તમિહ ધાતવે-ઽકઃ ॥ ઉસ્ર ઘર્મગ્ં શિગ્ંષ । ઉસ્ર ઘર્મ-મ્પાહિ ॥ 28 ॥
ઘર્માય શિગ્ંષ । બૃહસ્પતિસ્ત્વોપસીદતુ । દાનવ-સ્સ્થ પેરવઃ । વિષ્વગ્વૃતો લોહિતેન । અશ્વિભ્યા-મ્પિન્વસ્વ । સરસ્વત્યૈ પિન્વસ્વ ।
પૂષ્ણે પિન્વસ્વ । બૃહસ્પતયે પિન્વસ્વ । ઇન્દ્રાય પિન્વસ્વ । ઇન્દ્રાય પિન્વસ્વ ॥ 29 ॥
પૂષ્ણે પિન્વસ્વ । બૃહસ્પતયે પિન્વસ્વ । ઇન્દ્રાય પિન્વસ્વ । ઇન્દ્રાય પિન્વસ્વ ॥ 29 ॥
ગાયત્રો-ઽસિ । ત્રૈષ્ટુભો-ઽસિ । જાગતમસિ । સહોર્જો ભાગેનોપ મેહિ । ઇન્દ્રાશ્વિના મધુન-સ્સારઘસ્ય । ઘર્મ-મ્પાત વસવો યજતા વટ્ । સ્વાહા ત્વા સૂર્યસ્ય રશ્મયે વૃષ્ટિવનયે જુહોમિ । મધુ હવિરસિ । સૂર્યસ્ય તપસ્તપ । દ્યાવાપૃથિવીભ્યા-ન્ત્વા પરિગૃહ્ણામિ ॥ 30 ॥
અન્તરિક્ષેણ ત્વોપયચ્છામિ । દેવાના-ન્ત્વા પિતૃણામનુમતો ભર્તુગ્ં શકેયમ્ । તેજો-ઽસિ ।
તેજો-ઽનુપ્રેહિ । દિવિસ્પૃમ્મા મા હિગ્ંસીઃ ।
અન્તરિક્ષસ્પૃમ્મા મા હિગ્ંસીઃ । પૃથિવિસ્પૃમ્મા મા હિગ્ંસીઃ ।
સુવરસિ સુવર્મે યચ્છ ।
દિવં-યઁચ્છ દિવો મા પાહિ ॥ 31 ॥
તેજો-ઽનુપ્રેહિ । દિવિસ્પૃમ્મા મા હિગ્ંસીઃ ।
અન્તરિક્ષસ્પૃમ્મા મા હિગ્ંસીઃ । પૃથિવિસ્પૃમ્મા મા હિગ્ંસીઃ ।
સુવરસિ સુવર્મે યચ્છ ।
દિવં-યઁચ્છ દિવો મા પાહિ ॥ 31 ॥
(એહિ - પાહિ - પિન્વસ્વ - ગૃહ્ણામિ - +નવ ચ) (અ. 8)
અનુવાકં 9
સમુદ્રાય ત્વા વાતાય સ્વાહા । સલિલાય ત્વા વાતાય સ્વાહા । અનાધૃષ્યાય ત્વા વાતાય સ્વાહા । અપ્રતિધૃષ્યાય ત્વા વાતાય સ્વાહા ।
અવસ્યવે ત્વા વાતાય સ્વાહા । દુવસ્વતે ત્વા વાતાય સ્વાહા । શિમિદ્વતે ત્વા વાતાય સ્વાહા । અગ્નયે ત્વા વસુમતે સ્વાહા ।
સોમાય ત્વા રુદ્રવતે સ્વાહા ।
વરુણાય ત્વા-ઽઽદિત્યવતે સ્વાહા ॥ 32 ॥
અનુવાકં 9
સમુદ્રાય ત્વા વાતાય સ્વાહા । સલિલાય ત્વા વાતાય સ્વાહા । અનાધૃષ્યાય ત્વા વાતાય સ્વાહા । અપ્રતિધૃષ્યાય ત્વા વાતાય સ્વાહા ।
અવસ્યવે ત્વા વાતાય સ્વાહા । દુવસ્વતે ત્વા વાતાય સ્વાહા । શિમિદ્વતે ત્વા વાતાય સ્વાહા । અગ્નયે ત્વા વસુમતે સ્વાહા ।
સોમાય ત્વા રુદ્રવતે સ્વાહા ।
વરુણાય ત્વા-ઽઽદિત્યવતે સ્વાહા ॥ 32 ॥
બૃહસ્પતયે ત્વા વિશ્વદેવ્યાવતે સ્વાહા ।
સવિત્રે ત્વર્ભુમતે વિભુમતે પ્રભુમતે વાજવતે સ્વાહા । યમાય ત્વા-ઽઙ્ગિરસ્વતે પિતૃમતે સ્વાહા ॥ વિશ્વા આશા દક્ષિણસત્ । વિશ્વા-ન્દેવાનયાડિહ । સ્વાહાકૃતસ્ય ઘર્મસ્ય । મધોઃ પિબતમશ્વિના ।
સ્વાહા-ઽગ્નયે યજ્ઞિયાય । શં-યઁજુર્ભિઃ ॥
અશ્વિના ઘર્મ-મ્પાતગ્ં હાર્દિવાનમ્ ॥ 33 ॥
સવિત્રે ત્વર્ભુમતે વિભુમતે પ્રભુમતે વાજવતે સ્વાહા । યમાય ત્વા-ઽઙ્ગિરસ્વતે પિતૃમતે સ્વાહા ॥ વિશ્વા આશા દક્ષિણસત્ । વિશ્વા-ન્દેવાનયાડિહ । સ્વાહાકૃતસ્ય ઘર્મસ્ય । મધોઃ પિબતમશ્વિના ।
સ્વાહા-ઽગ્નયે યજ્ઞિયાય । શં-યઁજુર્ભિઃ ॥
અશ્વિના ઘર્મ-મ્પાતગ્ં હાર્દિવાનમ્ ॥ 33 ॥
અહ-ર્દિવાભિ-રૂતિભિઃ । અનુ વા-ન્દ્યાવાપૃથિવી મગ્ંસાતામ્ । સ્વાહેન્દ્રાય ॥ સ્વાહેન્દ્રાવટ્ । ઘર્મમપાતમશ્વિના હાર્દિવાનમ્ ।
અહ-ર્દિવાભિરૂતિભિઃ । અનુ વા-ન્દ્યાવાપૃથિવી અમગ્ંસાતામ્ । ત-મ્પ્રાવ્યં-યઁથા વટ્ । નમો દિવે । નમઃ પૃથિવ્યૈ ॥ 34 ॥
અહ-ર્દિવાભિરૂતિભિઃ । અનુ વા-ન્દ્યાવાપૃથિવી અમગ્ંસાતામ્ । ત-મ્પ્રાવ્યં-યઁથા વટ્ । નમો દિવે । નમઃ પૃથિવ્યૈ ॥ 34 ॥
દિવિ ધા ઇમં-યઁજ્ઞમ્ । યજ્ઞમિમ-ન્દિવિ ધાઃ । દિવઙ્ગચ્છ । અન્તરિક્ષઙ્ગચ્છ । પૃથિવીઙ્ગચ્છ । પઞ્ચ પ્રદિશો ગચ્છ । દેવા-ન્ઘર્મપા-ન્ગચ્છ । પિતૄ-ન્ઘર્મપા-ન્ગચ્છ ॥ 35 ॥
(આદિત્યવતે સ્વાહા-હાર્દિવાનમ્-પૃથિવ્યા-+અષ્ટૌ ચ) (અ. 9)
અનુવાકં 10
ઇષે પીપિહિ । ઊર્જે પીપિહિ । બ્રહ્મણે પીપિહિ । ક્ષત્રાય પીપિહિ । અદ્ભ્યઃ પીપિહિ । ઓષધીભ્યઃ પીપિહિ । વનસ્પતિભ્યઃ પીપિહિ । દ્યાવાપૃથિવીભ્યા-મ્પીપિહિ । સુભૂતાય પીપિહિ । બ્રહ્મવર્ચસાય પીપિહિ ॥ 36 ॥
અનુવાકં 10
ઇષે પીપિહિ । ઊર્જે પીપિહિ । બ્રહ્મણે પીપિહિ । ક્ષત્રાય પીપિહિ । અદ્ભ્યઃ પીપિહિ । ઓષધીભ્યઃ પીપિહિ । વનસ્પતિભ્યઃ પીપિહિ । દ્યાવાપૃથિવીભ્યા-મ્પીપિહિ । સુભૂતાય પીપિહિ । બ્રહ્મવર્ચસાય પીપિહિ ॥ 36 ॥
યજમાનાય પીપિહિ । મહ્યઞ્જ્યૈષ્ઠ્યાય પીપિહિ ॥ ત્વિષ્યૈ ત્વા । દ્યુમ્નાય ત્વા । ઇન્દ્રિયાય ત્વા ભૂત્યૈ ત્વા । ધર્મા-ઽસિ સુધર્મા મે ન્યસ્મે । બ્રહ્માણિ ધારય । ક્ષત્રાણિ ધારય । વિશન્ધારય ।
નેત્ત્વા વાતઃ સ્કન્દયાત્ ॥ 37 ॥
નેત્ત્વા વાતઃ સ્કન્દયાત્ ॥ 37 ॥
અમુષ્ય ત્વા પ્રાણે સાદયામિ । અમુના સહ નિરર્થઙ્ગચ્છ । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ પૂષ્ણે શરસે સ્વાહા ।
ગ્રાવભ્ય-સ્સ્વાહા । પ્રતિરેભ્ય-સ્સ્વાહા । દ્યાવાપૃથિવીભ્યાગ્ સ્વાહા ।
પિતૃભ્યો ઘર્મપેભ્ય-સ્સ્વાહા ॥
રુદ્રાય રુદ્રહોત્રે સ્વાહા ॥ 38 ॥
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ પૂષ્ણે શરસે સ્વાહા ।
ગ્રાવભ્ય-સ્સ્વાહા । પ્રતિરેભ્ય-સ્સ્વાહા । દ્યાવાપૃથિવીભ્યાગ્ સ્વાહા ।
પિતૃભ્યો ઘર્મપેભ્ય-સ્સ્વાહા ॥
રુદ્રાય રુદ્રહોત્રે સ્વાહા ॥ 38 ॥
અહ-ર્જ્યોતિઃ કેતુના જુષતામ્ । સુજ્યોતિ-ર્જ્યોતિષાગ્ સ્વાહા । રાત્રિર્જ્યોતિઃ કેતુના જુષતામ્ । સુજ્યોતિ-ર્જ્યોતિષાગ્ સ્વાહા । અપીપરો મા-ઽહ્નો રાત્રિયૈ મા પાહિ । એષા તે અગ્ને સમિત્ । તયા સમિદ્ધ્યસ્વ । આયુર્મે દાઃ । વર્ચસા મા-ઽઞ્જીઃ । અપીપરો મા રાત્રિયા અહ્નો મા પાહિ ॥ 39 ॥
એષા તે અગ્ને સમિત્ । તયા સમિદ્ધ્યસ્વ । આયુર્મે દાઃ । વર્ચસા મા-ઽઞ્જીઃ । અગ્નિ-ર્જ્યોતિ-ર્જ્યોતિરગ્નિ-સ્સ્વાહા ।
સૂર્યો જ્યોતિ-ર્જ્યોતિ-સ્સૂર્ય-સ્સ્વાહા । ભૂ-સ્સ્વાહા । હુતગ્ં હવિઃ । મધુ હવિઃ । ઇન્દ્રતમે-ઽગ્નૌ ॥ 40 ॥
સૂર્યો જ્યોતિ-ર્જ્યોતિ-સ્સૂર્ય-સ્સ્વાહા । ભૂ-સ્સ્વાહા । હુતગ્ં હવિઃ । મધુ હવિઃ । ઇન્દ્રતમે-ઽગ્નૌ ॥ 40 ॥
પિતા નો-ઽસિ મા મા હિગ્ંસીઃ । અશ્યામ તે દેવઘર્મ ।
મધુમતો વાજવતઃ પિતુમતઃ । અઙ્ગિરસ્વત-સ્સ્વધાવિનઃ । અશીમહિ ત્વા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ સ્વાહા ત્વા સૂર્યસ્ય રશ્મિભ્યઃ । સ્વાહા ત્વા નક્ષત્રેભ્યઃ ॥ 41 ॥
મધુમતો વાજવતઃ પિતુમતઃ । અઙ્ગિરસ્વત-સ્સ્વધાવિનઃ । અશીમહિ ત્વા મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ સ્વાહા ત્વા સૂર્યસ્ય રશ્મિભ્યઃ । સ્વાહા ત્વા નક્ષત્રેભ્યઃ ॥ 41 ॥
(બ્રહ્મવર્ચસાય પીપિહિ - સ્કન્દયા-દ્- રુદ્રાય રુદ્રહોત્રે સ્વાહા - ઽહ્નો મા પાહ્ - યગ્નૌ - +સપ્ત ચ) (અ. 10)
અનુવાકં 11
ઘર્મ યા તે દિવિ શુક્ । યા ગાયત્રે છન્દસિ । યા બ્રાહ્મણે । યા હવિર્ધાને । તાન્ત એતેનાવયજે સ્વાહા ॥ ઘર્મ યા તે-ઽન્તરિક્ષે શુક્ ।
યા ત્રૈષ્ટુભે છન્દસિ । યા રાજન્યે । યા-ઽઽગ્નીદ્ધ્રે ।
તાન્ત એતેનાવયજે સ્વાહા ॥ 42 ॥
અનુવાકં 11
ઘર્મ યા તે દિવિ શુક્ । યા ગાયત્રે છન્દસિ । યા બ્રાહ્મણે । યા હવિર્ધાને । તાન્ત એતેનાવયજે સ્વાહા ॥ ઘર્મ યા તે-ઽન્તરિક્ષે શુક્ ।
યા ત્રૈષ્ટુભે છન્દસિ । યા રાજન્યે । યા-ઽઽગ્નીદ્ધ્રે ।
તાન્ત એતેનાવયજે સ્વાહા ॥ 42 ॥
ઘર્મ યા તે પૃથિવ્યાગ્ં શુક્ । યા જાગતે છન્દસિ । યા વૈશ્યે । યા સદસિ । તાન્ત એતેનાવયજે સ્વાહા ॥ અગ્નિશ્ચ હવ્યવાહનો ભવતા-ન્દાશુષે મયઃ ॥ અન્વિદનુમતે ત્વ-મ્મન્યાસૈ શઞ્ચનઃ કૃધિ । ક્રત્વે દક્ષાય નો હિનુ પ્રણ આયૂગ્ંષિ તારિષઃ ॥ દિવસ્ત્વા પરસ્પાયાઃ । અન્તરિક્ષસ્ય તનુવઃ પાહિ । પૃથિવ્યાસ્ત્વા ધર્મણા ॥ 43 ॥
વયમનુક્રામામ સુવિતાય નવ્યસે ॥ બ્રહ્મણસ્ત્વા પરસ્પાયાઃ । ક્ષત્રસ્ય તનુવઃ પાહિ । વિશસ્ત્વા ધર્મણા । વયમનુક્રામામ સુવિતાય નવ્યસે ॥ પ્રાણસ્ય ત્વા પરસ્પાયૈ । ચક્ષુષસ્તનુવઃ પાહિ । શ્રોત્રસ્ય ત્વા ધર્મણા । વયમનુક્રામામ સુવિતાય નવ્યસે ॥ વલ્ગુરસિ શં-યુઁધાયાઃ ॥ 44 ॥
શિશુ-ર્જનધાયાઃ ॥ શઞ્ચ વક્ષિ પરિ ચ વક્ષિ ।
ચતુઃ સ્રક્તિર્નાભિર્-ઋતસ્ય । સદો વિશ્વાયુ-શ્શર્મ સપ્રથાઃ । અપ દ્વેષો અપ હ્વરઃ । અન્યદ્વ્રતસ્ય સશ્ચિમ । ઘર્મૈત-ત્તે-ઽન્નમેત-ત્પુરીષમ્ । તેન વર્ધસ્વ ચા ચ પ્યાયસ્વ । વર્ધિષીમહિ ચ વયમ્ । આ ચ પ્યાસિષીમહિ ॥ 45 ॥
ચતુઃ સ્રક્તિર્નાભિર્-ઋતસ્ય । સદો વિશ્વાયુ-શ્શર્મ સપ્રથાઃ । અપ દ્વેષો અપ હ્વરઃ । અન્યદ્વ્રતસ્ય સશ્ચિમ । ઘર્મૈત-ત્તે-ઽન્નમેત-ત્પુરીષમ્ । તેન વર્ધસ્વ ચા ચ પ્યાયસ્વ । વર્ધિષીમહિ ચ વયમ્ । આ ચ પ્યાસિષીમહિ ॥ 45 ॥
રન્તિ-ર્નામાસિ દિવ્યો ગન્ધર્વઃ । તસ્ય તે પદ્વદ્ધવિર્ધાનમ્ । અગ્નિરદ્ધ્યક્ષાઃ । રુદ્રો-ઽધિપતિઃ ॥ સમહમાયુષા । સ-મ્પ્રાણેન ।
સં-વઁર્ચસા । સ-મ્પયસા । સઙ્ગૌપત્યેન । સગ્ં રાયસ્પોષેણ ॥ 46 ॥
સં-વઁર્ચસા । સ-મ્પયસા । સઙ્ગૌપત્યેન । સગ્ં રાયસ્પોષેણ ॥ 46 ॥
વ્યસૌ । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ । યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥
અચિક્રદદ્વૃષા હરિઃ । મહા-ન્મિત્રો ન દર્શતઃ । સગ્ં સૂર્યેણ રોચતે ॥ ચિદસિ સમુદ્રયોનિઃ । ઇન્દુ-ર્દક્ષઃ શ્યેન ઋતાવા । હિરણ્યપક્ષ-શ્શકુનો ભુરણ્યુઃ । મહાન્-થ્સધસ્થે ધ્રુવ આનિષત્તઃ ॥ 47 ॥
અચિક્રદદ્વૃષા હરિઃ । મહા-ન્મિત્રો ન દર્શતઃ । સગ્ં સૂર્યેણ રોચતે ॥ ચિદસિ સમુદ્રયોનિઃ । ઇન્દુ-ર્દક્ષઃ શ્યેન ઋતાવા । હિરણ્યપક્ષ-શ્શકુનો ભુરણ્યુઃ । મહાન્-થ્સધસ્થે ધ્રુવ આનિષત્તઃ ॥ 47 ॥
નમસ્તે અસ્તુ મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ વિશ્વાવસુગ્ં સોમ ગન્ધર્વમ્ । આપો દદૃશુષીઃ । તદૃતેના વ્યાયન્ન્ । તદન્વવૈત્ । ઇન્દ્રો રારહાણ આસામ્ । પરિ સૂર્યસ્ય પરિધીગ્ં રપશ્યત્ ॥ વિશ્વાવસુરભિ તન્નો ગૃણાતુ । દિવ્યો ગન્ધર્વો રજસો વિમાનઃ ।
યદ્વા ઘા સત્યમુત યન્ન વિદ્મ ॥ 48 ॥
યદ્વા ઘા સત્યમુત યન્ન વિદ્મ ॥ 48 ॥
ધિયો હિન્વાનો ધિય ઇન્નો અવ્યાત્ ॥ સસ્નિમવિન્દચ્ચરણે નદીનામ્ ।
અપાવૃણો-દ્દુરો અશ્મવ્રજાનામ્ । પ્રાસા-ન્ગન્ધર્વો અમૃતાનિ વોચત્ । ઇન્દ્રો દક્ષ-મ્પરિજાનાદહીનમ્ ॥ એતત્ત્વ-ન્દેવ ઘર્મ દેવો દેવાનુપાગાઃ ।
ઇદમહ-મ્મનુષ્યો મનુષ્યાન્ । સોમપીથાનુ મેહિ । સહ પ્રજયા સહ રાયસ્પોષેણ ॥
સુમિત્રા ન આપ ઓષધય-સ્સન્તુ ॥ 49 ॥
અપાવૃણો-દ્દુરો અશ્મવ્રજાનામ્ । પ્રાસા-ન્ગન્ધર્વો અમૃતાનિ વોચત્ । ઇન્દ્રો દક્ષ-મ્પરિજાનાદહીનમ્ ॥ એતત્ત્વ-ન્દેવ ઘર્મ દેવો દેવાનુપાગાઃ ।
ઇદમહ-મ્મનુષ્યો મનુષ્યાન્ । સોમપીથાનુ મેહિ । સહ પ્રજયા સહ રાયસ્પોષેણ ॥
સુમિત્રા ન આપ ઓષધય-સ્સન્તુ ॥ 49 ॥
દુર્મિત્રાસ્તસ્મૈ ભૂયાસુઃ । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ ઉદ્વય-ન્તમસસ્પરિ પશ્યન્તો જ્યોતિરુત્તરમ્ । દેવ-ન્દેવત્રા સૂર્યમગન્મ જ્યોતિરુત્તમમ્ ॥ ઉદુ ત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ । ચિત્ર-ન્દેવાના-મુદગાદનીક-ઞ્ચક્ષુ ર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યા-ઽગ્નેઃ ॥ ઇમમૂ ષુ ત્યમસ્મભ્યગ્ં સનિમ્ । ગાયત્રન્નવીયાગ્ંસમ્ ।
અગ્ને દેવેષુ પ્રવોચઃ ॥ 50 ॥
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ ઉદ્વય-ન્તમસસ્પરિ પશ્યન્તો જ્યોતિરુત્તરમ્ । દેવ-ન્દેવત્રા સૂર્યમગન્મ જ્યોતિરુત્તમમ્ ॥ ઉદુ ત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ । ચિત્ર-ન્દેવાના-મુદગાદનીક-ઞ્ચક્ષુ ર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યા-ઽગ્નેઃ ॥ ઇમમૂ ષુ ત્યમસ્મભ્યગ્ં સનિમ્ । ગાયત્રન્નવીયાગ્ંસમ્ ।
અગ્ને દેવેષુ પ્રવોચઃ ॥ 50 ॥
(યા-ઽઽગ્નીદ્ધ્રે તાન્તા એતેનાવયજે સ્વાહા - ધર્મણા - શં-યુઁધાયાઃ - પ્યાસિષીમહિ-પોષેણ-નિષત્તો-વિદ્મ-સન્-+ત્વષ્ટૌ ચ) (અ. 11)
અનુવાકં 12
મહીના-મ્પયો-ઽસિ વિહિત-ન્દેવત્રા ।
જ્યોતિર્ભા અસિ વનસ્પતીનામોષધીનાગ્ં રસઃ ।
વાજિન-ન્ત્વા વાજિનો-ઽવ નયામઃ ।
ઊર્ધ્વ-મ્મનઃ સુવર્ગમ્ ॥ 51 ॥
અનુવાકં 12
મહીના-મ્પયો-ઽસિ વિહિત-ન્દેવત્રા ।
જ્યોતિર્ભા અસિ વનસ્પતીનામોષધીનાગ્ં રસઃ ।
વાજિન-ન્ત્વા વાજિનો-ઽવ નયામઃ ।
ઊર્ધ્વ-મ્મનઃ સુવર્ગમ્ ॥ 51 ॥
(અ. 12)
અનુવાકં 13
અસ્કા-ન્દ્યૌઃ પૃથિવીમ્ । અસ્કાનૃષભો યુવા ગાઃ ।
સ્કન્નેમા વિશ્વા ભુવના । સ્કન્નો યજ્ઞઃ પ્રજનયતુ ॥ અસ્કાનજનિ પ્રાજનિ । આ સ્કન્નાજ્જાયતે વૃષા ।
સ્કન્ના-ત્પ્રજનિષીમહિ ॥ 52 ॥
અનુવાકં 13
અસ્કા-ન્દ્યૌઃ પૃથિવીમ્ । અસ્કાનૃષભો યુવા ગાઃ ।
સ્કન્નેમા વિશ્વા ભુવના । સ્કન્નો યજ્ઞઃ પ્રજનયતુ ॥ અસ્કાનજનિ પ્રાજનિ । આ સ્કન્નાજ્જાયતે વૃષા ।
સ્કન્ના-ત્પ્રજનિષીમહિ ॥ 52 ॥
(અ. 13)
અનુવાકં 14
યા પુરસ્તા-દ્વિદ્યુદાપતત્ । તાન્ત એતેનાવ યજે સ્વાહા । યા દક્ષિણતઃ । યા પશ્ચાત્ । યોત્તરતઃ । યોપરિષ્ટા-દ્વિદ્યુદાપતત્ । તાન્ત એતેનાવ યજે સ્વાહા ॥ 53 ॥
અનુવાકં 14
યા પુરસ્તા-દ્વિદ્યુદાપતત્ । તાન્ત એતેનાવ યજે સ્વાહા । યા દક્ષિણતઃ । યા પશ્ચાત્ । યોત્તરતઃ । યોપરિષ્ટા-દ્વિદ્યુદાપતત્ । તાન્ત એતેનાવ યજે સ્વાહા ॥ 53 ॥
(અ. 14)
અનુવાકં 15
પ્રાણાય સ્વાહા વ્યાનાય સ્વાહા ઽપાનાય સ્વાહા ।
ચક્ષુષે સ્વાહા શ્રોત્રાય સ્વાહા ।
મનસે સ્વાહા વાચે સરસ્વત્યૈ સ્વાહા ॥ 54 ॥
અનુવાકં 15
પ્રાણાય સ્વાહા વ્યાનાય સ્વાહા ઽપાનાય સ્વાહા ।
ચક્ષુષે સ્વાહા શ્રોત્રાય સ્વાહા ।
મનસે સ્વાહા વાચે સરસ્વત્યૈ સ્વાહા ॥ 54 ॥
(અ. 15)
અનુવાકં 16
પૂષ્ણે સ્વાહા પૂષ્ણે શરસે સ્વાહા ।
પૂષ્ણે પ્રપત્થ્યાય સ્વાહા પૂષ્ણે નરન્ધિષાય સ્વાહા । પૂષ્ણે-ઽઙ્ઘૃણયે સ્વાહા પૂષ્ણે નરુણાય સ્વાહા ।
પૂષ્ણે સાકેતાય સ્વાહા ॥ 55 ॥
અનુવાકં 16
પૂષ્ણે સ્વાહા પૂષ્ણે શરસે સ્વાહા ।
પૂષ્ણે પ્રપત્થ્યાય સ્વાહા પૂષ્ણે નરન્ધિષાય સ્વાહા । પૂષ્ણે-ઽઙ્ઘૃણયે સ્વાહા પૂષ્ણે નરુણાય સ્વાહા ।
પૂષ્ણે સાકેતાય સ્વાહા ॥ 55 ॥
(અ. 16)
અનુવાકં 17
ઉદસ્ય શુષ્મા-દ્ભાનુર્નાર્ત બિભર્તિ । ભાર-મ્પૃથિવી ન ભૂમ । પ્ર શુક્રૈતુ દેવી મનીષા । અસ્મ-થ્સુતષ્ટો રથો ન વાજી । અર્ચન્ત એકે મહિ સામ મન્વત । તેન સૂર્યમધારયન્ન્ ।
તેન સૂર્યમરોચયન્ન્ । ઘર્મ-શ્શિરસ્તદયમગ્નિઃ ।
પુરીષમસિ સમ્પ્રિય-મ્પ્રજયા પશુભિર્ભુવત્ । પ્રજાપતિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા દેવતયા ઽઙ્ગિરસ્વ-દ્ધ્રુવા સીદ ॥ 56 ॥
અનુવાકં 17
ઉદસ્ય શુષ્મા-દ્ભાનુર્નાર્ત બિભર્તિ । ભાર-મ્પૃથિવી ન ભૂમ । પ્ર શુક્રૈતુ દેવી મનીષા । અસ્મ-થ્સુતષ્ટો રથો ન વાજી । અર્ચન્ત એકે મહિ સામ મન્વત । તેન સૂર્યમધારયન્ન્ ।
તેન સૂર્યમરોચયન્ન્ । ઘર્મ-શ્શિરસ્તદયમગ્નિઃ ।
પુરીષમસિ સમ્પ્રિય-મ્પ્રજયા પશુભિર્ભુવત્ । પ્રજાપતિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા દેવતયા ઽઙ્ગિરસ્વ-દ્ધ્રુવા સીદ ॥ 56 ॥
(અ. 17)
અનુવાકં 18
યાસ્તે અગ્ન આર્દ્રા યોનયો યાઃ કુલાયિનીઃ ।
યે તે અગ્ન ઇન્દવો યા ઉ નાભયઃ । યાસ્તે અગ્ને તનુવ ઊર્જો નામ । તાભિસ્ત્વમુભયીભિ-સ્સંવિઁદાનઃ । પ્રજાભિરગ્ને દ્રવિણેહ સીદ ।
પ્રજાપતિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા દેવતયા-ઽઙ્ગિરસ્વ-દ્ધ્રુવા સીદ ॥ 57 ॥
અનુવાકં 18
યાસ્તે અગ્ન આર્દ્રા યોનયો યાઃ કુલાયિનીઃ ।
યે તે અગ્ન ઇન્દવો યા ઉ નાભયઃ । યાસ્તે અગ્ને તનુવ ઊર્જો નામ । તાભિસ્ત્વમુભયીભિ-સ્સંવિઁદાનઃ । પ્રજાભિરગ્ને દ્રવિણેહ સીદ ।
પ્રજાપતિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા દેવતયા-ઽઙ્ગિરસ્વ-દ્ધ્રુવા સીદ ॥ 57 ॥
(અ. 18)
અનુવાકં 19
અગ્નિરસિ વૈશ્વાનરો-ઽસિ । સંવઁથ્સરો-ઽસિ પરિવથ્સરો-ઽસિ । ઇદાવથ્સરો-ઽસીદુવથ્સરો-ઽસિ । ઇદ્વથ્સરો-ઽસિ વથ્સરો-ઽસિ । તસ્ય તે વસન્ત-શ્શિરઃ । ગ્રીષ્મો દક્ષિણઃ પક્ષઃ । વર્ષાઃ પુચ્છમ્ ।
શરદુત્તરઃ પક્ષઃ । હેમન્તો મદ્ધ્યમ્ । પૂર્વપક્ષાશ્ચિતયઃ । અપરપક્ષાઃ પુરીષમ્ । અહોરાત્રાણીષ્ટકાઃ । તસ્ય તે માસાશ્ચાર્ધમાસાશ્ચ કલ્પન્તામ્ ।
ઋતવસ્તે કલ્પન્તામ્ । સંવઁથ્સરસ્તે કલ્પતામ્ ।
અહોરાત્રાણિ તે કલ્પન્તામ્ । એતિ પ્રેતિ વીતિ સમિત્યુદિતિ ।
પ્રજાપતિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા દેવતયા-ઽઙ્ગિરસ્વ-દ્ધ્રુવા સીદ ॥ 58 ॥
અનુવાકં 19
અગ્નિરસિ વૈશ્વાનરો-ઽસિ । સંવઁથ્સરો-ઽસિ પરિવથ્સરો-ઽસિ । ઇદાવથ્સરો-ઽસીદુવથ્સરો-ઽસિ । ઇદ્વથ્સરો-ઽસિ વથ્સરો-ઽસિ । તસ્ય તે વસન્ત-શ્શિરઃ । ગ્રીષ્મો દક્ષિણઃ પક્ષઃ । વર્ષાઃ પુચ્છમ્ ।
શરદુત્તરઃ પક્ષઃ । હેમન્તો મદ્ધ્યમ્ । પૂર્વપક્ષાશ્ચિતયઃ । અપરપક્ષાઃ પુરીષમ્ । અહોરાત્રાણીષ્ટકાઃ । તસ્ય તે માસાશ્ચાર્ધમાસાશ્ચ કલ્પન્તામ્ ।
ઋતવસ્તે કલ્પન્તામ્ । સંવઁથ્સરસ્તે કલ્પતામ્ ।
અહોરાત્રાણિ તે કલ્પન્તામ્ । એતિ પ્રેતિ વીતિ સમિત્યુદિતિ ।
પ્રજાપતિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા દેવતયા-ઽઙ્ગિરસ્વ-દ્ધ્રુવા સીદ ॥ 58 ॥
(ચિતયો નવ ચ) (અ. 19)
અનુવાકં 20
ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઊર્ધ્વ ઊ ષુણ ઊતયે । ઊર્ધ્વો નઃ પાહ્યગ્ંહસઃ ॥
વિધુન્દદ્રાણગ્ં સમને બહૂનામ્ । યુવાનગ્ં સન્ત-મ્પલિતો જગાર । દેવસ્ય પશ્ય કાવ્ય-મ્મહિત્વા-ઽદ્યા મમાર । સ હ્ય-સ્સમાન ॥
યદૃતે ચિદભિશ્રિષઃ । પુરા જર્તૃભ્ય આતૃદઃ ।
સન્ધાતા સન્ધિ-મ્મઘવા પુરોવસુઃ ॥ 59 ॥
અનુવાકં 20
ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । ઊર્ધ્વ ઊ ષુણ ઊતયે । ઊર્ધ્વો નઃ પાહ્યગ્ંહસઃ ॥
વિધુન્દદ્રાણગ્ં સમને બહૂનામ્ । યુવાનગ્ં સન્ત-મ્પલિતો જગાર । દેવસ્ય પશ્ય કાવ્ય-મ્મહિત્વા-ઽદ્યા મમાર । સ હ્ય-સ્સમાન ॥
યદૃતે ચિદભિશ્રિષઃ । પુરા જર્તૃભ્ય આતૃદઃ ।
સન્ધાતા સન્ધિ-મ્મઘવા પુરોવસુઃ ॥ 59 ॥
નિષ્કર્તા વિહ્રુત-મ્પુનઃ ॥ પુનરૂર્જા નિ વર્તસ્વ પુનરગ્ન ઇષા-ઽઽયુષા । પુનર્નઃ પાહિ વિશ્વતઃ ॥ સહ રય્યા નિ વર્તસ્વાગ્ને પિન્વસ્વ ધારયા । વિશ્વફ્સ્નિયા વિશ્વતસ્પરિ ॥ મા નો ઘર્મ વ્યથિતો વિવ્યથો નઃ । મા નઃ પરમધરમ્મા રજો-ઽનૈઃ । મોષ્વસ્માગ્ સ્તમસ્યન્તરા ધાઃ । મા રુદ્રિયાસો અભિગુર્વૃધાનઃ ॥ મા નઃ ક્રતુભિર્-હીડિતેભિરસ્માન્ । દ્વિષા સુનીતે મા પરાદાઃ ।
મા નો રુદ્રો નિર્-ઋતિર્મા નો અસ્તા ।
મા દ્યાવાપૃથિવી હીડિષાતામ્ ॥ 60 ॥
મા નો રુદ્રો નિર્-ઋતિર્મા નો અસ્તા ।
મા દ્યાવાપૃથિવી હીડિષાતામ્ ॥ 60 ॥
ઉપ નો મિત્રાવરુણાવિહાવતમ્ । અન્વાદીદ્ધ્યાથામિહ નઃ સખાયા । આદિત્યાના-મ્પ્રસિતિર્હેતિઃ । ઉગ્રા શતાપાષ્ઠા ઘ વિષા પરિણો વૃણક્તુ ॥
ઇમ-મ્મે વરુણ શ્રુધી હવમદ્યા ચ મૃડય । ત્વામવસ્યુરા ચકે ॥ તત્ત્વા યામિ બ્રહ્મણા વન્દમાન-સ્તદા શાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ । અહેડમાનો વરુણેહ બોદ્ધ્યુરુશગ્ંસ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥ ત્વ-ન્નો અગ્ને વરુણસ્ય વિદ્વા-ન્દેવસ્ય હેડો-ઽવ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિષ્ઠો વહ્નિ તમ-શ્શોશુચાનો વિશ્વા દ્વેષાગ્ંસિ પ્રમુમુગ્ધ્યસ્મત્ ॥
સ ત્વન્નો અન્ગે-ઽવમો ભવોતી નેદિષ્ઠો અસ્યા ઉષસો વ્યુષ્ટૌ । અવ યક્ષ્વ નો વરુણગ્ં રરાણો વીહિ મૃડીકગ્ં સુહવો ન એધિ ॥ ત્વમગ્ને અયા-ઽસિ । અયા સન્મનસા હિતઃ । અયા સનઃઅવ્યમૂહિષે । અયા નો ધેહિ ભેષજમ્ । ઇષ્ટો અગ્નિરાહુતઃ । સ્વાહાકૃતઃ પિપર્તુ નઃ । સ્વગા દેવેભ્ય ઇદ-ન્નમઃ ॥
ઉદ્વય-ન્તમસસ્પરિ પશ્યન્તો જ્યોતિરુત્તરમ્ । દેવ-ન્દેવત્રા સૂર્યમગન્મ જ્યોતિરુત્તમમ્ ॥ ઉદુ ત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ । ચિત્ર-ન્દેવાના-મુદગાદનીક-ઞ્ચક્ષુ ર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યા-ઽગ્નેઃ ॥
વયઃ સુપર્ણા ઉપસેદુરિન્દ્રમ્ । પ્રિયમેધા ઋષયો નાધમાનાઃ । અપ ધ્વાન્તમૂર્ણુહિ પૂર્ધિ ચક્ષુઃ । મુમુગ્ધ્યસ્મા-ન્નિધયેવ બદ્ધાન્ ॥ 61 ॥
ઇમ-મ્મે વરુણ શ્રુધી હવમદ્યા ચ મૃડય । ત્વામવસ્યુરા ચકે ॥ તત્ત્વા યામિ બ્રહ્મણા વન્દમાન-સ્તદા શાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ । અહેડમાનો વરુણેહ બોદ્ધ્યુરુશગ્ંસ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥ ત્વ-ન્નો અગ્ને વરુણસ્ય વિદ્વા-ન્દેવસ્ય હેડો-ઽવ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિષ્ઠો વહ્નિ તમ-શ્શોશુચાનો વિશ્વા દ્વેષાગ્ંસિ પ્રમુમુગ્ધ્યસ્મત્ ॥
સ ત્વન્નો અન્ગે-ઽવમો ભવોતી નેદિષ્ઠો અસ્યા ઉષસો વ્યુષ્ટૌ । અવ યક્ષ્વ નો વરુણગ્ં રરાણો વીહિ મૃડીકગ્ં સુહવો ન એધિ ॥ ત્વમગ્ને અયા-ઽસિ । અયા સન્મનસા હિતઃ । અયા સનઃઅવ્યમૂહિષે । અયા નો ધેહિ ભેષજમ્ । ઇષ્ટો અગ્નિરાહુતઃ । સ્વાહાકૃતઃ પિપર્તુ નઃ । સ્વગા દેવેભ્ય ઇદ-ન્નમઃ ॥
ઉદ્વય-ન્તમસસ્પરિ પશ્યન્તો જ્યોતિરુત્તરમ્ । દેવ-ન્દેવત્રા સૂર્યમગન્મ જ્યોતિરુત્તમમ્ ॥ ઉદુ ત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ । ચિત્ર-ન્દેવાના-મુદગાદનીક-ઞ્ચક્ષુ ર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યા-ઽગ્નેઃ ॥
વયઃ સુપર્ણા ઉપસેદુરિન્દ્રમ્ । પ્રિયમેધા ઋષયો નાધમાનાઃ । અપ ધ્વાન્તમૂર્ણુહિ પૂર્ધિ ચક્ષુઃ । મુમુગ્ધ્યસ્મા-ન્નિધયેવ બદ્ધાન્ ॥ 61 ॥
(પુરોવસુર્હીડિષાતાગ્ં સુપર્ણાઃ) (અ. 20)
અનુવાકં 21
ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । મયિ ત્યદિન્દ્રિય-મ્મહત્ । મયિ દક્ષો મયિ ક્રતુઃ । મયિ ધાયિ સુવીર્યમ્ । ત્રિશુગ્ઘર્મો વિભાતુ મે । આકૂત્યા મનસા સહ ।
વિરાજા જ્યોતિષા સહ । યજ્ઞેન પયસા સહ । બ્રહ્મણા તેજસા સહ । ક્ષત્રેણ યશસા સહ । સત્યેન તપસા સહ । તસ્ય દોહમશીમહિ ।
તસ્ય સુમ્નમશીમહિ । તસ્ય ભક્ષમશીમહિ ।
તસ્ય ત ઇન્દ્રેણ પીતસ્ય મધુમતઃ ।
ઉપહૂતસ્યોપહૂતો ભક્ષયામિ ॥ 62 ॥
અનુવાકં 21
ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । મયિ ત્યદિન્દ્રિય-મ્મહત્ । મયિ દક્ષો મયિ ક્રતુઃ । મયિ ધાયિ સુવીર્યમ્ । ત્રિશુગ્ઘર્મો વિભાતુ મે । આકૂત્યા મનસા સહ ।
વિરાજા જ્યોતિષા સહ । યજ્ઞેન પયસા સહ । બ્રહ્મણા તેજસા સહ । ક્ષત્રેણ યશસા સહ । સત્યેન તપસા સહ । તસ્ય દોહમશીમહિ ।
તસ્ય સુમ્નમશીમહિ । તસ્ય ભક્ષમશીમહિ ।
તસ્ય ત ઇન્દ્રેણ પીતસ્ય મધુમતઃ ।
ઉપહૂતસ્યોપહૂતો ભક્ષયામિ ॥ 62 ॥
(યશસા સહ ષટ્ચ) (અ. 21)
અનુવાકં 22
યાસ્તે અગ્ને ઘોરાસ્તનુવઃ । ક્ષુચ્ચ તૃષ્ણા ચ । અસ્નુક્ચાનાહુતિશ્ચ । અશનયા ચ પિપાસા ચ । સેદિશ્ચામતિશ્ચ । એતાસ્તે અગ્ને ઘોરાસ્તનુવઃ ।
તાભિરમુઙ્ગચ્છ । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 63 ॥
અનુવાકં 22
યાસ્તે અગ્ને ઘોરાસ્તનુવઃ । ક્ષુચ્ચ તૃષ્ણા ચ । અસ્નુક્ચાનાહુતિશ્ચ । અશનયા ચ પિપાસા ચ । સેદિશ્ચામતિશ્ચ । એતાસ્તે અગ્ને ઘોરાસ્તનુવઃ ।
તાભિરમુઙ્ગચ્છ । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 63 ॥
(અ. 22)
અનુવાકં 23
સ્નિક્ચ સ્નીહિતિશ્ચ સ્નિહિતિશ્ચ । ઉષ્ણા ચ શીતા ચ ।
ઉગ્રા ચ ભીમા ચ । સદામ્ની સેદિરનિરા । એતાસ્તે અગ્ને ઘોરાસ્તનુવઃ । તાભિરમુઙ્ગચ્છ । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ । યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 64 ॥
અનુવાકં 23
સ્નિક્ચ સ્નીહિતિશ્ચ સ્નિહિતિશ્ચ । ઉષ્ણા ચ શીતા ચ ।
ઉગ્રા ચ ભીમા ચ । સદામ્ની સેદિરનિરા । એતાસ્તે અગ્ને ઘોરાસ્તનુવઃ । તાભિરમુઙ્ગચ્છ । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ । યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 64 ॥
(અ. 23)
અનુવાકં 24
ધુનિશ્ચ ધ્વાન્તશ્ચ ધ્વનશ્ચ ધ્વનયગ્ગ્શ્ચ ।
નિલિમ્પશ્ચ વિલિમ્પશ્ચ વિક્ષિપઃ ॥ 65 ॥
અનુવાકં 24
ધુનિશ્ચ ધ્વાન્તશ્ચ ધ્વનશ્ચ ધ્વનયગ્ગ્શ્ચ ।
નિલિમ્પશ્ચ વિલિમ્પશ્ચ વિક્ષિપઃ ॥ 65 ॥
(અ. 24)
અનુવાકં 25
ઉગ્રશ્ચ ધુનિશ્ચ ધ્વાન્તશ્ચ ધ્વનશ્ચ ધ્વનયગ્ગ્શ્ચ । સહસહ્વાગ્શ્ચ સહમાનશ્ચ સહસ્વાગ્શ્ચ સહીયાગ્શ્ચ ।
એત્ય પ્રેત્ય વિક્ષિપઃ ॥ 66 ॥
અનુવાકં 25
ઉગ્રશ્ચ ધુનિશ્ચ ધ્વાન્તશ્ચ ધ્વનશ્ચ ધ્વનયગ્ગ્શ્ચ । સહસહ્વાગ્શ્ચ સહમાનશ્ચ સહસ્વાગ્શ્ચ સહીયાગ્શ્ચ ।
એત્ય પ્રેત્ય વિક્ષિપઃ ॥ 66 ॥
(અ. 25)
અનુવાકં 26
અહોરાત્રે ત્વોદીરયતામ્ । અર્ધમાસાસ્ત્વોદી-ઞ્જયન્તુ । માસાસ્ત્વા શ્રપયન્તુ । ઋતવસ્ત્વા પચન્તુ ।
સંવઁથ્સરસ્ત્વા હન્ત્વસૌ ॥ 67 ॥
અનુવાકં 26
અહોરાત્રે ત્વોદીરયતામ્ । અર્ધમાસાસ્ત્વોદી-ઞ્જયન્તુ । માસાસ્ત્વા શ્રપયન્તુ । ઋતવસ્ત્વા પચન્તુ ।
સંવઁથ્સરસ્ત્વા હન્ત્વસૌ ॥ 67 ॥
(અ. 26)
અનુવાકં 27
ખટ્ ફ-ડ્જહિ । છિન્ધી ભિન્ધી હન્ધી કટ્ ।
ઇતિ વાચઃ ક્રૂરાણિ ॥ 68 ॥
અનુવાકં 27
ખટ્ ફ-ડ્જહિ । છિન્ધી ભિન્ધી હન્ધી કટ્ ।
ઇતિ વાચઃ ક્રૂરાણિ ॥ 68 ॥
(અ. 27)
અનુવાકં 28
વિગા ઇન્દ્ર વિચરન્-થ્સ્પાશયસ્વ । સ્વપન્તમિન્દ્ર પશુમન્તમિચ્છ । વજ્રેણામુ-મ્બોધય દુર્વિદત્રમ્ । સ્વપતો-ઽસ્ય પ્રહર ભોજનેભ્યઃ ॥
અગ્ને અગ્નિના સંવઁદસ્વ । મૃત્યો મૃત્યુના સંવઁદસ્વ । નમસ્તે અસ્તુ ભગવઃ ॥ સકૃત્તે અગ્ને નમઃ । દ્વિસ્તે નમઃ । ત્રિસ્તે નમઃ । ચતુસ્તે નમઃ । પઞ્ચકૃત્વસ્તે નમઃ ।
દશકૃત્વસ્તે નમઃ । શતકૃત્વસ્તે નમઃ । આસહસ્રકૃત્વસ્તે નમઃ । અપરિમિતકૃત્વસ્તે નમઃ । નમસ્તે અસ્તુ મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ 69 ॥
અનુવાકં 28
વિગા ઇન્દ્ર વિચરન્-થ્સ્પાશયસ્વ । સ્વપન્તમિન્દ્ર પશુમન્તમિચ્છ । વજ્રેણામુ-મ્બોધય દુર્વિદત્રમ્ । સ્વપતો-ઽસ્ય પ્રહર ભોજનેભ્યઃ ॥
અગ્ને અગ્નિના સંવઁદસ્વ । મૃત્યો મૃત્યુના સંવઁદસ્વ । નમસ્તે અસ્તુ ભગવઃ ॥ સકૃત્તે અગ્ને નમઃ । દ્વિસ્તે નમઃ । ત્રિસ્તે નમઃ । ચતુસ્તે નમઃ । પઞ્ચકૃત્વસ્તે નમઃ ।
દશકૃત્વસ્તે નમઃ । શતકૃત્વસ્તે નમઃ । આસહસ્રકૃત્વસ્તે નમઃ । અપરિમિતકૃત્વસ્તે નમઃ । નમસ્તે અસ્તુ મા મા હિગ્ંસીઃ ॥ 69 ॥
(ત્રિસ્તે નમઃ સપ્ત ચ) (અ. 28)
અનુવાકં 29
અસૃ-ન્મુખો રુધિરેણાવ્યક્તઃ । યમસ્ય દૂત-શ્શ્વપા-દ્વિધાવસિ । ગૃદ્ધ્રઃ સુપર્ણઃ કુણપન્નિષેવસે ।
યમસ્ય દૂતઃ પ્રહિતો ભવસ્ય ચોભયોઃ ॥ 70 ॥
અનુવાકં 29
અસૃ-ન્મુખો રુધિરેણાવ્યક્તઃ । યમસ્ય દૂત-શ્શ્વપા-દ્વિધાવસિ । ગૃદ્ધ્રઃ સુપર્ણઃ કુણપન્નિષેવસે ।
યમસ્ય દૂતઃ પ્રહિતો ભવસ્ય ચોભયોઃ ॥ 70 ॥
(અ. 29)
અનુવાકં 30
યદેત-દ્વૃકસો ભૂત્વા । વાગ્ દેવ્યભિરાયસિ । દ્વિષન્ત-મ્મે-ઽભિરાય । ત-મ્મૃત્યો મૃત્યવે નય । સ આર્ત્યા-ઽઽર્તિમાર્ચ્છતુ ॥ 71 ॥
અનુવાકં 30
યદેત-દ્વૃકસો ભૂત્વા । વાગ્ દેવ્યભિરાયસિ । દ્વિષન્ત-મ્મે-ઽભિરાય । ત-મ્મૃત્યો મૃત્યવે નય । સ આર્ત્યા-ઽઽર્તિમાર્ચ્છતુ ॥ 71 ॥
(અ. 30)
અનુવાકં 31
યદીષિતો યદિ વા સ્વકામી । ભયેડકો વદતિ વાચમેતામ્ । તામિન્દ્રાગ્ની બ્રહ્મણા સંવિઁદાનૌ ।
શિવામસ્મભ્ય-ઙ્કૃણુતઙ્ગૃહેષુ ॥ 72 ॥
અનુવાકં 31
યદીષિતો યદિ વા સ્વકામી । ભયેડકો વદતિ વાચમેતામ્ । તામિન્દ્રાગ્ની બ્રહ્મણા સંવિઁદાનૌ ।
શિવામસ્મભ્ય-ઙ્કૃણુતઙ્ગૃહેષુ ॥ 72 ॥
(અ. 31)
અનુવાકં 32
દીર્ઘમુખિ દુર્હણુ । મા સ્મ દક્ષિણતો વદઃ ।
યદિ દક્ષિણતો વદા-દ્દ્વિષન્ત-મ્મે-ઽવ બાધાસૈ ॥ 73 ॥
અનુવાકં 32
દીર્ઘમુખિ દુર્હણુ । મા સ્મ દક્ષિણતો વદઃ ।
યદિ દક્ષિણતો વદા-દ્દ્વિષન્ત-મ્મે-ઽવ બાધાસૈ ॥ 73 ॥
(અ. 32)
અનુવાકં 33
ઇત્થાદુલૂક આપપ્તત્ । હિરણ્યાક્ષો અયોમુખઃ ।
રક્ષસાન્દૂત આગતઃ । તમિતો નાશયાગ્ને ॥ 74 ॥
અનુવાકં 33
ઇત્થાદુલૂક આપપ્તત્ । હિરણ્યાક્ષો અયોમુખઃ ।
રક્ષસાન્દૂત આગતઃ । તમિતો નાશયાગ્ને ॥ 74 ॥
(અ. 33)
અનુવાકં 34
યદેત-દ્ભૂતાન્યન્વાવિશ્ય । દૈવીં-વાઁચં-વઁદસિ । દ્વિષતો નઃ પરાવદ । તા-ન્મૃત્યો મૃત્યવે નય । ત આર્ત્યા-ઽઽર્તિમાર્ચ્છન્તુ ।
અગ્નિના-ઽગ્નિ-સ્સંવઁદતામ્ ॥ 75 ॥
અનુવાકં 34
યદેત-દ્ભૂતાન્યન્વાવિશ્ય । દૈવીં-વાઁચં-વઁદસિ । દ્વિષતો નઃ પરાવદ । તા-ન્મૃત્યો મૃત્યવે નય । ત આર્ત્યા-ઽઽર્તિમાર્ચ્છન્તુ ।
અગ્નિના-ઽગ્નિ-સ્સંવઁદતામ્ ॥ 75 ॥
(અ. 34)
અનુવાકં 35
પ્રસાર્ય સક્થ્યૌ પતસિ । સવ્યમક્ષિ નિપેપિ ચ ।
મેહ કસ્યચનામમત્ ॥ 76 ॥
અનુવાકં 35
પ્રસાર્ય સક્થ્યૌ પતસિ । સવ્યમક્ષિ નિપેપિ ચ ।
મેહ કસ્યચનામમત્ ॥ 76 ॥
(અ. 35)
અનુવાકં 36
અત્રિણા ત્વા ક્રિમે હન્મિ । કણ્વેન જમદગ્નિના ।
વિશ્વાવસો-ર્બ્રહ્મણા હતઃ । ક્રિમીણાગ્ં રાજા ।
અપ્યેષાગ્ સ્થપતિર્હતઃ । અથો માતા-ઽથો પિતા ।
અથો સ્થૂરા અથો ક્ષુદ્રાઃ । અથો કૃષ્ણા અથો શ્વેતાઃ । અથો આશાતિકા હતાઃ ।
શ્વેતાભિઃ સહ સર્વે હતાઃ ॥ 77 ॥
અનુવાકં 36
અત્રિણા ત્વા ક્રિમે હન્મિ । કણ્વેન જમદગ્નિના ।
વિશ્વાવસો-ર્બ્રહ્મણા હતઃ । ક્રિમીણાગ્ં રાજા ।
અપ્યેષાગ્ સ્થપતિર્હતઃ । અથો માતા-ઽથો પિતા ।
અથો સ્થૂરા અથો ક્ષુદ્રાઃ । અથો કૃષ્ણા અથો શ્વેતાઃ । અથો આશાતિકા હતાઃ ।
શ્વેતાભિઃ સહ સર્વે હતાઃ ॥ 77 ॥
(અ. 36)
અનુવાકં 37
આહરાવદ્ય । શૃતસ્ય હવિષો યથા । ત-થ્સત્યમ્ ।
યદમું-યઁમસ્ય જમ્ભયોઃ । આદધામિ તથા હિ તત્ । ખણ્ફણ્મ્રસિ ॥ 78 ॥
અનુવાકં 37
આહરાવદ્ય । શૃતસ્ય હવિષો યથા । ત-થ્સત્યમ્ ।
યદમું-યઁમસ્ય જમ્ભયોઃ । આદધામિ તથા હિ તત્ । ખણ્ફણ્મ્રસિ ॥ 78 ॥
(અ. 37)
અનુવાકં 38
બ્રહ્મણા ત્વા શપામિ । બ્રહ્મણસ્ત્વા શપથેન શપામિ । ઘોરેણ ત્વા ભૃગૂણાઞ્ચક્ષુષા પ્રેક્ષે । રૌદ્રેણ ત્વાઙ્ગિરસા-મ્મનસા ધ્યાયામિ ।
અઘસ્ય ત્વા ધારયા વિદ્ધ્યામિ ।
અધરો મ-ત્પદ્યસ્વાસૌ ॥ 79 ॥
અનુવાકં 38
બ્રહ્મણા ત્વા શપામિ । બ્રહ્મણસ્ત્વા શપથેન શપામિ । ઘોરેણ ત્વા ભૃગૂણાઞ્ચક્ષુષા પ્રેક્ષે । રૌદ્રેણ ત્વાઙ્ગિરસા-મ્મનસા ધ્યાયામિ ।
અઘસ્ય ત્વા ધારયા વિદ્ધ્યામિ ।
અધરો મ-ત્પદ્યસ્વાસૌ ॥ 79 ॥
(અ. 38)
અનુવાકં 39
ઉત્તુદ શિમિજાવરિ । તલ્પેજે તલ્પ ઉત્તુદ । ગિરીગ્ં રનુ પ્રવેશય । મરીચીરુપ સન્નુદ ।
યાવદિતઃ પુરસ્તાદુદયાતિ સૂર્યઃ ।
તાવદિતો-ઽમુન્નાશય । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 80 ॥
અનુવાકં 39
ઉત્તુદ શિમિજાવરિ । તલ્પેજે તલ્પ ઉત્તુદ । ગિરીગ્ં રનુ પ્રવેશય । મરીચીરુપ સન્નુદ ।
યાવદિતઃ પુરસ્તાદુદયાતિ સૂર્યઃ ।
તાવદિતો-ઽમુન્નાશય । યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ।
યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ 80 ॥
(અ. 39)
અનુવાકં 40
ભૂર્ભુવસ્સુવો ભૂર્ભુવસ્સુવો ભૂર્ભુવસ્સુવઃ ।
ભુવો-ઽદ્ધાયિ ભુવો-ઽદ્ધાયિ ભુવો-ઽદ્ધાયિ ।
નૃમ્ણાયિ નૃમ્ણ-ન્નૃમ્ણાયિ નૃમ્ણ-ન્નૃમ્ણાયિ નૃમ્ણમ્ । નિધા ય્યો-ઽવાયિ નિધા ય્યો-ઽવાયિ નિધા ય્યો-ઽવાયિ । એ અસ્મે અસ્મે । સુવર્ન જ્યોતીઃ ॥ 81 ॥
અનુવાકં 40
ભૂર્ભુવસ્સુવો ભૂર્ભુવસ્સુવો ભૂર્ભુવસ્સુવઃ ।
ભુવો-ઽદ્ધાયિ ભુવો-ઽદ્ધાયિ ભુવો-ઽદ્ધાયિ ।
નૃમ્ણાયિ નૃમ્ણ-ન્નૃમ્ણાયિ નૃમ્ણ-ન્નૃમ્ણાયિ નૃમ્ણમ્ । નિધા ય્યો-ઽવાયિ નિધા ય્યો-ઽવાયિ નિધા ય્યો-ઽવાયિ । એ અસ્મે અસ્મે । સુવર્ન જ્યોતીઃ ॥ 81 ॥
(અ. 40)
અનુવાકં 41
પૃથિવી સમિત્ । તામગ્નિ-સ્સમિન્ધે । સા-ઽગ્નિગ્ં સમિન્ધે । તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા । યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન । અન્નાદ્યેન સમિન્તાગ્ સ્વાહા ॥
અન્તરિક્ષગ્ં સમિત્ ॥ 82 ॥
અનુવાકં 41
પૃથિવી સમિત્ । તામગ્નિ-સ્સમિન્ધે । સા-ઽગ્નિગ્ં સમિન્ધે । તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા । યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન । અન્નાદ્યેન સમિન્તાગ્ સ્વાહા ॥
અન્તરિક્ષગ્ં સમિત્ ॥ 82 ॥
તાં-વાઁયુ-સ્સમિન્ધે । સા વાયુગ્ં સમિન્ધે । તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા । યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન । અન્નાદ્યેન સમિન્તાગ્ સ્વાહા ।
દ્યૌ-સ્સમિત્ । તામાદિત્ય-સ્સમિન્ધે ॥ 83 ॥
દ્યૌ-સ્સમિત્ । તામાદિત્ય-સ્સમિન્ધે ॥ 83 ॥
સા-ઽઽદિત્યગ્ં સમિન્ધે । તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા । યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન । અન્નાદ્યેન સમિન્તાગ્ સ્વાહા ॥ પ્રાજાપત્યા મે સમિદસિ સપત્નક્ષયણી ।
ભ્રાતૃવ્યહા મે-ઽસિ સ્વાહા ॥ અગ્ને વ્રતપતે વ્રતઞ્ચરિષ્યામિ ॥ 84 ॥
ભ્રાતૃવ્યહા મે-ઽસિ સ્વાહા ॥ અગ્ને વ્રતપતે વ્રતઞ્ચરિષ્યામિ ॥ 84 ॥
તચ્છકેય-ન્તન્મે રાદ્ધ્યતામ્ । વાયો વ્રતપત આદિત્ય વ્રતપતે । વ્રતાનાં-વ્રઁતપતે વ્રતઞ્ચરિષ્યામિ । તચ્છકેય-ન્તન્મે રાદ્ધ્યતામ્ ॥ દ્યૌ-સ્સમિત્ । તામાદિત્ય-સ્સમિન્ધે । સા-ઽઽદિત્યગ્ં સમિન્ધે ।
તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા ॥ 85 ॥
તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા ॥ 85 ॥
વર્ચસા શ્રિયા । યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન । અન્નાદ્યેન સમિન્તાગ્ સ્વાહા ।
અન્તરિક્ષગ્ં સમિત્ । તાં-વાઁયુ-સ્સમિન્ધે । સા વાયુગ્ં સમિન્ધે । તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા ॥ 86 ॥
અન્તરિક્ષગ્ં સમિત્ । તાં-વાઁયુ-સ્સમિન્ધે । સા વાયુગ્ં સમિન્ધે । તામહગ્ં સમિન્ધે । સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા ॥ 86 ॥
યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન । અન્નાદ્યેન સમિન્તાગ્ સ્વાહા । પૃથિવી સમિત્ । તામગ્નિ-સ્સમિન્ધે । સા-ઽગ્નિગ્ં સમિન્ધે । તામહગ્ં સમિન્ધે ।
સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા ।
યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન ॥ 87 ॥
સા મા સમિદ્ધા । આયુષા તેજસા । વર્ચસા શ્રિયા ।
યશસા બ્રહ્મવર્ચસેન ॥ 87 ॥
અન્નાદ્યેન સમિન્તાગ્ સ્વાહા । પ્રાજાપત્યા મે સમિદસિ સપત્નક્ષયણી । ભ્રાતૃવ્યહા મે-ઽસિ સ્વાહા । આદિત્ય વ્રતપતે વ્રતમચારિષમ્ ।
તદશક-ન્તન્મે-ઽરાધિ । વાયો વ્રતપતે-ઽગ્ને વ્રતપતે । વ્રતાનાં-વ્રઁતપતે વ્રતમચારિષમ્ । તદશક-ન્તન્મે-ઽરાધિ ॥ 88 ॥
તદશક-ન્તન્મે-ઽરાધિ । વાયો વ્રતપતે-ઽગ્ને વ્રતપતે । વ્રતાનાં-વ્રઁતપતે વ્રતમચારિષમ્ । તદશક-ન્તન્મે-ઽરાધિ ॥ 88 ॥
(સમિથ્ - સમિન્ધે - વ્રતઞ્ચરિષ્યા - મ્યાયુષા તેજસા - વર્ચસા શ્રિયા - યશસા બ્રહ્મવર્ચસેના - +ષ્ટૌ ચ) (અ. 41)
અનુવાકં 42
શન્નો વાતઃ પવતા-મ્માતરિશ્વા શન્નસ્તપતુ સૂર્યઃ । અહાનિ શ-મ્ભવન્તુ ન-શ્શગ્ં રાત્રિઃ પ્રતિધીયતામ્ ॥ શમુષા નો વ્યુચ્છતુ શમાદિત્ય ઉદેતુ નઃ । શિવા ન-શ્શન્તમા ભવ સુમૃડીકા સરસ્વતિ । મા તે વ્યોમ સન્દૃશિ ॥
ઇડાયૈ વાસ્ત્વસિ વાસ્તુમ-દ્વાસ્તુમન્તો ભૂયાસ્મ મા વાસ્તો-શ્છિથ્સ્મહ્ય વાસ્તુ-સ્સ ભૂયા-દ્યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥
પ્રતિષ્ઠા-ઽસિ પ્રતિષ્ઠાવન્તો ભૂયાસ્મ મા પ્રતિષ્ઠાયા- શ્છિથ્સ્મહ્ય પ્રતિષ્ઠઃ
સ ભૂયા-દ્યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ આ વાત વાહિ ભેષજમ્ ઁવિ વાત વાહિ યદ્રપઃ ।
ત્વગ્ં હિ વિશ્વભેષજો દેવાના-ન્દૂત ઈયસે ॥
દ્વાવિમૌ વાતૌ વાત આ સિન્ધારા પરાવતઃ ॥ 89 ॥
અનુવાકં 42
શન્નો વાતઃ પવતા-મ્માતરિશ્વા શન્નસ્તપતુ સૂર્યઃ । અહાનિ શ-મ્ભવન્તુ ન-શ્શગ્ં રાત્રિઃ પ્રતિધીયતામ્ ॥ શમુષા નો વ્યુચ્છતુ શમાદિત્ય ઉદેતુ નઃ । શિવા ન-શ્શન્તમા ભવ સુમૃડીકા સરસ્વતિ । મા તે વ્યોમ સન્દૃશિ ॥
ઇડાયૈ વાસ્ત્વસિ વાસ્તુમ-દ્વાસ્તુમન્તો ભૂયાસ્મ મા વાસ્તો-શ્છિથ્સ્મહ્ય વાસ્તુ-સ્સ ભૂયા-દ્યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥
પ્રતિષ્ઠા-ઽસિ પ્રતિષ્ઠાવન્તો ભૂયાસ્મ મા પ્રતિષ્ઠાયા- શ્છિથ્સ્મહ્ય પ્રતિષ્ઠઃ
સ ભૂયા-દ્યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥ આ વાત વાહિ ભેષજમ્ ઁવિ વાત વાહિ યદ્રપઃ ।
ત્વગ્ં હિ વિશ્વભેષજો દેવાના-ન્દૂત ઈયસે ॥
દ્વાવિમૌ વાતૌ વાત આ સિન્ધારા પરાવતઃ ॥ 89 ॥
દક્ષ-મ્મે અન્ય આવાતુ પરા-ઽન્યો વાતુ ય-દ્રપઃ ॥
યદદો વાત તે ગૃહે-ઽમૃતસ્ય નિધિર્હિતઃ ।
તતો નો દેહિ જીવસે તતો નો ધેહિ ભેષજમ્ ॥
તતો નો મહ આવહ વાત આવાતુ ભેષજમ્ ।
શમ્ભૂ-ર્મયોભૂર્નો હૃદે પ્ર ણ આયૂગ્ંષિ તારિષત્ ॥ ઇન્દ્રસ્ય ગૃહો-ઽસિ ત-ન્ત્વા પ્રપદ્યે સગુસ્સાશ્વઃ । સહ યન્મે અસ્તિ તેન ॥
ભૂઃ પ્રપદ્યે ભુવઃ પ્રપદ્યે સુવઃ પ્રપદ્યે ભૂર્ભુવસ્સુવઃ પ્રપદ્યે વાયુમ્
પ્રપદ્યે-ઽનાર્તા-ન્દેવતા-મ્પ્રપદ્યે ઽશ્માનમાખણ-મ્પ્રપદ્યે પ્રજાપતેર્
બ્રહ્મકોશ-મ્બ્રહ્મ પ્રપદ્ય ઓ-મ્પ્રપદ્યે ॥
અન્તરિક્ષ-મ્મ ઉર્વન્તર-મ્બૃહદગ્નયઃ પર્વતાશ્ચ યયા વાતઃ સ્વસ્ત્યા સ્વસ્તિમાન્તયા સ્વસ્ત્યા સ્વસ્તિ માનસાનિ ॥
પ્રાણાપાનૌ મૃત્યોર્મા પાત-મ્પ્રાણાપાનૌ મા મા હાસિષ્ટ-મ્મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મય્યગ્નિ સ્તેજો દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયીન્દ્ર ઇન્દ્રિય-ન્દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયિ સૂર્યો
ભ્રાજો દધાતુ ॥ 90 ॥
યદદો વાત તે ગૃહે-ઽમૃતસ્ય નિધિર્હિતઃ ।
તતો નો દેહિ જીવસે તતો નો ધેહિ ભેષજમ્ ॥
તતો નો મહ આવહ વાત આવાતુ ભેષજમ્ ।
શમ્ભૂ-ર્મયોભૂર્નો હૃદે પ્ર ણ આયૂગ્ંષિ તારિષત્ ॥ ઇન્દ્રસ્ય ગૃહો-ઽસિ ત-ન્ત્વા પ્રપદ્યે સગુસ્સાશ્વઃ । સહ યન્મે અસ્તિ તેન ॥
ભૂઃ પ્રપદ્યે ભુવઃ પ્રપદ્યે સુવઃ પ્રપદ્યે ભૂર્ભુવસ્સુવઃ પ્રપદ્યે વાયુમ્
પ્રપદ્યે-ઽનાર્તા-ન્દેવતા-મ્પ્રપદ્યે ઽશ્માનમાખણ-મ્પ્રપદ્યે પ્રજાપતેર્
બ્રહ્મકોશ-મ્બ્રહ્મ પ્રપદ્ય ઓ-મ્પ્રપદ્યે ॥
અન્તરિક્ષ-મ્મ ઉર્વન્તર-મ્બૃહદગ્નયઃ પર્વતાશ્ચ યયા વાતઃ સ્વસ્ત્યા સ્વસ્તિમાન્તયા સ્વસ્ત્યા સ્વસ્તિ માનસાનિ ॥
પ્રાણાપાનૌ મૃત્યોર્મા પાત-મ્પ્રાણાપાનૌ મા મા હાસિષ્ટ-મ્મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મય્યગ્નિ સ્તેજો દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયીન્દ્ર ઇન્દ્રિય-ન્દધાતુ મયિ મેધા-મ્મયિ પ્રજા-મ્મયિ સૂર્યો
ભ્રાજો દધાતુ ॥ 90 ॥
દ્યુભિરક્તુભિઃ પરિપાત-મસ્માનરિષ્ટેભિ-રશ્વિના સૌભગેભિઃ । તન્નો મિત્રો વરુણો મામહન્તા મદિતિ-સ્સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ ॥
કયા નશ્ચિત્ર આભુવદૂતી સદાવૃધ-સ્સખા । કયા શચિષ્ઠયા વૃતા ॥ કસ્ત્વા સત્યો મદાના-મ્મગ્ંહિષ્ઠો મથ્સદન્ધસઃ ।
દૃઢા ચિદારુજે વસુ ॥ અભી ષુ ણ-સ્સખીનામવિતા જરિતૄણામ્ । શત-મ્ભવાસ્યૂતિભિઃ ॥
વયઃ સુપર્ણા ઉપસેદુરિન્દ્ર-મ્પ્રિયમેધા ઋષયો નાધમાનાઃ ।
અપ ધ્વાન્તમૂર્ણુહિ પૂર્ધિ ચક્ષુ-ર્મુમુગ્ધ્યસ્મા-ન્નિધયેવ બદ્ધાન્ ॥ 91 ॥
કયા નશ્ચિત્ર આભુવદૂતી સદાવૃધ-સ્સખા । કયા શચિષ્ઠયા વૃતા ॥ કસ્ત્વા સત્યો મદાના-મ્મગ્ંહિષ્ઠો મથ્સદન્ધસઃ ।
દૃઢા ચિદારુજે વસુ ॥ અભી ષુ ણ-સ્સખીનામવિતા જરિતૄણામ્ । શત-મ્ભવાસ્યૂતિભિઃ ॥
વયઃ સુપર્ણા ઉપસેદુરિન્દ્ર-મ્પ્રિયમેધા ઋષયો નાધમાનાઃ ।
અપ ધ્વાન્તમૂર્ણુહિ પૂર્ધિ ચક્ષુ-ર્મુમુગ્ધ્યસ્મા-ન્નિધયેવ બદ્ધાન્ ॥ 91 ॥
શન્નો દેવીરભિષ્ટય આપો ભવન્તુ પીતયે । શં-યોઁરભિસ્રવન્તુ નઃ ॥ ઈશાના વાર્યાણા-ઙ્ક્ષયન્તીશ્ચર્ષણીનામ્ । અપો યાચામિ ભેષજમ્ ॥
સુમિત્રા ન આપ ઓષધય-સ્સન્તુ દુર્મિત્રાસ્તસ્મૈ ભૂયાસુ-ર્યો-ઽસ્માન્-દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥
આપો હિ ષ્ઠા મયોભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન । મહે રણાય ચક્ષસે ॥ યો વઃ શિવતમો રસસ્તસ્ય ભાજયતેહ નઃ । ઉશતીરિવ માતરઃ ॥
તસ્મા અર-ઙ્ગમામ વો યસ્ય ક્ષયાય જિન્વથ ॥ 92 ॥
સુમિત્રા ન આપ ઓષધય-સ્સન્તુ દુર્મિત્રાસ્તસ્મૈ ભૂયાસુ-ર્યો-ઽસ્માન્-દ્વેષ્ટિ યઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મઃ ॥
આપો હિ ષ્ઠા મયોભુવસ્તા ન ઊર્જે દધાતન । મહે રણાય ચક્ષસે ॥ યો વઃ શિવતમો રસસ્તસ્ય ભાજયતેહ નઃ । ઉશતીરિવ માતરઃ ॥
તસ્મા અર-ઙ્ગમામ વો યસ્ય ક્ષયાય જિન્વથ ॥ 92 ॥
આપો જનયથા ચ નઃ ॥
પૃથિવી શાન્તા સા-ઽગ્નિના શાન્તા સા મે શાન્તા શુચગ્ં શમયતુ ॥ અન્તરિક્ષગ્ં શાન્ત-ન્ત-દ્વાયુના શાન્ત-ન્તન્મે શાન્તગ્ં શુચગ્ં શમયતુ ।
દ્યૌ-શ્શાન્તા સા-ઽઽદિત્યેન શાન્તા સા મે શાન્તા શુચગ્ં શમયતુ ॥ પૃથિવી શાન્તિરન્તરિક્ષગ્ં શાન્તિ-ર્દ્યૌ-શ્શાન્તિ-ર્દિશ-શ્શાન્તિ રવાન્તરદિશા-શ્શાન્તિ રગ્નિ-શ્શાન્તિ-ર્વાયુ-શ્શાન્તિ રાદિત્ય-શ્શાન્તિ
શ્ચન્દ્રમા-શ્શાન્તિ-ર્નક્ષત્રાણિ શાન્તિ રાપ-શ્શાન્તિ રોષધય-શ્શાન્તિ-ર્વનસ્પતય-શ્શાન્તિ-ર્ગૌ-શ્શાન્તિ રજા શાન્તિ રશ્વ-શ્શાન્તિઃ પુરુષ-શ્શાન્તિ-ર્બ્રહ્મ શાન્તિ-ર્બ્રાહ્મણ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિરેવ શાન્તિ-શ્શાન્તિર્મે અસ્તુ શાન્તિઃ ॥
તયા-ઽહગ્ં શાન્ત્યા સર્વશાન્ત્યા મહ્ય-ન્દ્વિપદે ચતુષ્પદે ચ શાન્તિ-ઙ્કરોમિ શાન્તિર્મે અસ્તુ શાન્તિઃ ॥
એહ શ્રીશ્ચ હ્રીશ્ચ ધૃતિશ્ચ તપો મેધા પ્રતિષ્ઠા શ્રદ્ધા સત્ય-ન્ધર્મશ્ચૈતાનિ મોત્તિષ્ઠન્ત-મનૂત્તિષ્ઠન્તુ મા માગ્ શ્રીશ્ચ હ્રીશ્ચ ધૃતિશ્ચ તપો મેધા પ્રતિષ્ઠા શ્રદ્ધા સત્ય-ન્ધર્મશ્ચૈતાનિ મા મા હાસિષુઃ ॥
ઉદાયુષા સ્વાયુષોદોષધીનાગ્ં રસેનો-ત્પર્જન્યસ્ય શુષ્મેણોદસ્થા-મમૃતાગ્ં અનુ ॥ તચ્ચક્ષુ-ર્દેવહિત-મ્પુરસ્તા ચ્છુક્રમુચ્ચરત્ ।
પશ્યેમ શરદઃ શત-ઞ્જીવેમ શરદઃ શત-ન્નન્દામ શરદઃ શત-મ્મોદામ શરદઃ શત-મ્ભવામ શરદઃ શતગ્ં શૃણવામ શરદઃ શત-મ્પ્રબ્રવામ શરદઃ શત મજીતા-સ્સ્યામ શરદઃ શત-ઞ્જ્યોક્ચ સૂર્ય-ન્દૃશે ॥ 93 ॥
પૃથિવી શાન્તા સા-ઽગ્નિના શાન્તા સા મે શાન્તા શુચગ્ં શમયતુ ॥ અન્તરિક્ષગ્ં શાન્ત-ન્ત-દ્વાયુના શાન્ત-ન્તન્મે શાન્તગ્ં શુચગ્ં શમયતુ ।
દ્યૌ-શ્શાન્તા સા-ઽઽદિત્યેન શાન્તા સા મે શાન્તા શુચગ્ં શમયતુ ॥ પૃથિવી શાન્તિરન્તરિક્ષગ્ં શાન્તિ-ર્દ્યૌ-શ્શાન્તિ-ર્દિશ-શ્શાન્તિ રવાન્તરદિશા-શ્શાન્તિ રગ્નિ-શ્શાન્તિ-ર્વાયુ-શ્શાન્તિ રાદિત્ય-શ્શાન્તિ
શ્ચન્દ્રમા-શ્શાન્તિ-ર્નક્ષત્રાણિ શાન્તિ રાપ-શ્શાન્તિ રોષધય-શ્શાન્તિ-ર્વનસ્પતય-શ્શાન્તિ-ર્ગૌ-શ્શાન્તિ રજા શાન્તિ રશ્વ-શ્શાન્તિઃ પુરુષ-શ્શાન્તિ-ર્બ્રહ્મ શાન્તિ-ર્બ્રાહ્મણ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિરેવ શાન્તિ-શ્શાન્તિર્મે અસ્તુ શાન્તિઃ ॥
તયા-ઽહગ્ં શાન્ત્યા સર્વશાન્ત્યા મહ્ય-ન્દ્વિપદે ચતુષ્પદે ચ શાન્તિ-ઙ્કરોમિ શાન્તિર્મે અસ્તુ શાન્તિઃ ॥
એહ શ્રીશ્ચ હ્રીશ્ચ ધૃતિશ્ચ તપો મેધા પ્રતિષ્ઠા શ્રદ્ધા સત્ય-ન્ધર્મશ્ચૈતાનિ મોત્તિષ્ઠન્ત-મનૂત્તિષ્ઠન્તુ મા માગ્ શ્રીશ્ચ હ્રીશ્ચ ધૃતિશ્ચ તપો મેધા પ્રતિષ્ઠા શ્રદ્ધા સત્ય-ન્ધર્મશ્ચૈતાનિ મા મા હાસિષુઃ ॥
ઉદાયુષા સ્વાયુષોદોષધીનાગ્ં રસેનો-ત્પર્જન્યસ્ય શુષ્મેણોદસ્થા-મમૃતાગ્ં અનુ ॥ તચ્ચક્ષુ-ર્દેવહિત-મ્પુરસ્તા ચ્છુક્રમુચ્ચરત્ ।
પશ્યેમ શરદઃ શત-ઞ્જીવેમ શરદઃ શત-ન્નન્દામ શરદઃ શત-મ્મોદામ શરદઃ શત-મ્ભવામ શરદઃ શતગ્ં શૃણવામ શરદઃ શત-મ્પ્રબ્રવામ શરદઃ શત મજીતા-સ્સ્યામ શરદઃ શત-ઞ્જ્યોક્ચ સૂર્ય-ન્દૃશે ॥ 93 ॥
ય ઉદગા-ન્મહતો-ઽર્ણવા-દ્વિભ્રાજમાન-સ્સરિરસ્ય મદ્ધ્યાથ્સ મા વૃષભો લોહિતાક્ષ-સ્સૂર્યો વિપશ્ચિ-ન્મનસા પુનાતુ ॥ બ્રહ્મણ-શ્શ્ચોતન્યસિ બ્રહ્મણ આણી સ્થો બ્રહ્મણ આવપનમસિ ધારિતેય-મ્પૃથિવી બ્રહ્મણા મહી ધારિતમેનેન મહદન્તરિક્ષ-ન્દિવ-ન્દાધાર પૃથિવીગ્ં સદેવાં-યઁદહં-વેઁદ તદહ-ન્ધારયાણિ મા મદ્વેદો-ઽધિ વિસ્રસત્ ॥ મેધામનીષે મા-ઽઽવિશતાગ્ં સમીચી ભૂતસ્ય ભવ્યસ્યાવરુદ્ધ્યૈ સર્વમાયુરયાણિ
સર્વમાયુરયાણિ ॥ આભિ-ર્ગીર્ભિ-ર્યદતો ન ઊનમાપ્યાયય હરિવો વર્ધમાનઃ ।
યદા સ્તોતૃભ્યો મહિ ગોત્રા રુજાસિ ભૂયિષ્ઠભાજો અધ તે સ્યામ ॥ બ્રહ્મ પ્રાવાદિષ્મ તન્નો મા હાસીત્ ॥ ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ॥ 94 ॥
(પરાવતો-દધાતુ-બદ્ધાન્-જિન્વથ-દૃશે-+સપ્ત ચ) (અ. 42)
(નમો - યુઞ્જતે - વૃષ્ણો અશ્વસ્ય - બ્રહ્મ-ન્પ્રવર્ગ્યેણ - બ્રહ્મ-ન્પ્રચરિષ્યામો - દશ પ્રાચી - રપશ્યઙ્ગોપામ્ - દેવસ્ય - સમુદ્રા - યેષે પીપિહિ - ઘર્મ યા તે - મહીના-ઞ્ચત્વા - ર્યસ્કાન્. - યા પુરસ્તા-થ્સપ્ત સપ્ત - પ્રાણાય ત્રીણિ - પૂષ્ણે ચત્વા-ર્યુ - દસ્યૈકાદશ - યાસ્તે સપ્તા - ગ્નિ-ર્ધ્રુવસીઃ દૈકાન્ન વિગ્ંશતિ--ર્ ભૂરૂર્ધ્વ સ્ત્રિગ્ંશત-દ્- ભૂ-ર્મયિ ષોડશ - યાસ્તે ઘોરા નવ - સ્નિક્ચાષ્ટૌ - ધુનિશ્ચ દ્વે - ઉગ્રશ્ચ ત્રીણ્ય - હોરાત્રે પઞ્ચ - ખ-ટ્ત્રીણિ - વિગા-સ્સપ્તદશા - સૃ-ન્મુખ-શ્ચત્વારિ - યદેત-દ્વૃકસઃ પઞ્ચ - યદીષિત શ્ચત્વારિ - દીર્ઘમુખિ ત્રીણી - ત્થા ચ્ચત્વારિ - યદેત-દ્ભૂતાનિ ષટ્ - પ્રસાર્ય ત્રીણ્ય - ત્રિણા દશા- હરાવદ્ય - બ્રહ્મણા ષટ્-થ્ષડ્ - ઉત્તુદાષ્ટૌ - ભૂ-ષ્ષટ્ - પૃથિવ્યષ્ટ ષષ્ટિઃ - શન્નઃ સપ્તપઞ્ચાશ-દ્દ્વિચત્વારિગ્ંશત્ )
(નમો વાચે - બ્રહ્મ-ન્પ્રવર્ગ્યેણ - મયિ રુ - ગન્તરિક્ષેણ - પિતા નો-ઽસિ - મહીના - મુપ નો - યદેત-દ્- ભૂ--ર્ દ્યૂભિ શ્ચતુ-ર્નવતિઃ)
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે ચતુર્થઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥
સર્વમાયુરયાણિ ॥ આભિ-ર્ગીર્ભિ-ર્યદતો ન ઊનમાપ્યાયય હરિવો વર્ધમાનઃ ।
યદા સ્તોતૃભ્યો મહિ ગોત્રા રુજાસિ ભૂયિષ્ઠભાજો અધ તે સ્યામ ॥ બ્રહ્મ પ્રાવાદિષ્મ તન્નો મા હાસીત્ ॥ ૐ શાન્તિ-શ્શાન્તિ-શ્શાન્તિઃ ॥ 94 ॥
(પરાવતો-દધાતુ-બદ્ધાન્-જિન્વથ-દૃશે-+સપ્ત ચ) (અ. 42)
(નમો - યુઞ્જતે - વૃષ્ણો અશ્વસ્ય - બ્રહ્મ-ન્પ્રવર્ગ્યેણ - બ્રહ્મ-ન્પ્રચરિષ્યામો - દશ પ્રાચી - રપશ્યઙ્ગોપામ્ - દેવસ્ય - સમુદ્રા - યેષે પીપિહિ - ઘર્મ યા તે - મહીના-ઞ્ચત્વા - ર્યસ્કાન્. - યા પુરસ્તા-થ્સપ્ત સપ્ત - પ્રાણાય ત્રીણિ - પૂષ્ણે ચત્વા-ર્યુ - દસ્યૈકાદશ - યાસ્તે સપ્તા - ગ્નિ-ર્ધ્રુવસીઃ દૈકાન્ન વિગ્ંશતિ--ર્ ભૂરૂર્ધ્વ સ્ત્રિગ્ંશત-દ્- ભૂ-ર્મયિ ષોડશ - યાસ્તે ઘોરા નવ - સ્નિક્ચાષ્ટૌ - ધુનિશ્ચ દ્વે - ઉગ્રશ્ચ ત્રીણ્ય - હોરાત્રે પઞ્ચ - ખ-ટ્ત્રીણિ - વિગા-સ્સપ્તદશા - સૃ-ન્મુખ-શ્ચત્વારિ - યદેત-દ્વૃકસઃ પઞ્ચ - યદીષિત શ્ચત્વારિ - દીર્ઘમુખિ ત્રીણી - ત્થા ચ્ચત્વારિ - યદેત-દ્ભૂતાનિ ષટ્ - પ્રસાર્ય ત્રીણ્ય - ત્રિણા દશા- હરાવદ્ય - બ્રહ્મણા ષટ્-થ્ષડ્ - ઉત્તુદાષ્ટૌ - ભૂ-ષ્ષટ્ - પૃથિવ્યષ્ટ ષષ્ટિઃ - શન્નઃ સપ્તપઞ્ચાશ-દ્દ્વિચત્વારિગ્ંશત્ )
(નમો વાચે - બ્રહ્મ-ન્પ્રવર્ગ્યેણ - મયિ રુ - ગન્તરિક્ષેણ - પિતા નો-ઽસિ - મહીના - મુપ નો - યદેત-દ્- ભૂ--ર્ દ્યૂભિ શ્ચતુ-ર્નવતિઃ)
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે ચતુર્થઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥