കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠകഃ - പ്രവര്ഗ്യ മന്ത്രാഃ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1
നമോ വാചേ യാ ചോദിതാ യാ ചാനുദിതാ തസ്യൈ വാചേ നമോ നമോ വാചേ നമോ വാചസ്പതയേ നമ ഋഷിഭ്യോ മന്ത്രകൃദ്ഭ്യോ മന്ത്രപതിഭ്യോ മാ മാമൃഷയോ മന്ത്രകൃതോ മന്ത്രപതയഃ പരാദുര്മാ-ഽഹമൃഷീ-ന്മന്ത്രകൃതോ മന്ത്രപതീ-ന്പരാദാം-വൈഁശ്വദേവീം-വാഁചമുദ്യാസഗ്ം ശിവാമദസ്താ-ഞ്ജുഷ്ടാ-ന്ദേവേഭ്യ-ശ്ശര്മ മേ ദ്യൌ-ശ്ശര്മ പൃഥിവീ ശര്മ വിശ്വമിദ-ഞ്ജഗത് ।
ശര്മ ചന്ദ്രശ്ച സൂര്യശ്ച ശര്മ ബ്രഹ്മപ്രജാപതീ ॥
ഭൂതം-വഁദിഷ്യേ ഭുവനം-വഁദിഷ്യേ തേജോ വദിഷ്യേ യശോ വദിഷ്യേ തപോ വദിഷ്യേ ബ്രഹ്മ വദിഷ്യേ സത്യം-വഁദിഷ്യേ തസ്മാ അഹമിദ-മുപസ്തരണ-മുപസ്തൃണ ഉപസ്തരണ-മ്മേ പ്രജായൈ പശൂനാ-മ്ഭൂയാ-ദുപസ്തരണമഹ-മ്പ്രജായൈ പശൂനാ-മ്ഭൂയാസ-മ്പ്രാണാപാനൌ മൃത്യോര്മാ പാത-മ്പ്രാണാപാനൌ മാ മാ ഹാസിഷ്ട-മ്മധു മനിഷ്യേ മധു ജനിഷ്യേ മധു വക്ഷ്യാമി മധു വദിഷ്യാമി മധുമതീ-ന്ദേവേഭ്യോ വാചമുദ്യാസഗ്ം ശുശ്രൂഷേണ്യാ-മ്മനുഷ്യേഭ്യസ്ത-മ്മാ ദേവാ അവന്തു ശോഭായൈ പിതരോ-ഽനുമദന്തു ॥
ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥ 1 ॥
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1
നമോ വാചേ യാ ചോദിതാ യാ ചാനുദിതാ തസ്യൈ വാചേ നമോ നമോ വാചേ നമോ വാചസ്പതയേ നമ ഋഷിഭ്യോ മന്ത്രകൃദ്ഭ്യോ മന്ത്രപതിഭ്യോ മാ മാമൃഷയോ മന്ത്രകൃതോ മന്ത്രപതയഃ പരാദുര്മാ-ഽഹമൃഷീ-ന്മന്ത്രകൃതോ മന്ത്രപതീ-ന്പരാദാം-വൈഁശ്വദേവീം-വാഁചമുദ്യാസഗ്ം ശിവാമദസ്താ-ഞ്ജുഷ്ടാ-ന്ദേവേഭ്യ-ശ്ശര്മ മേ ദ്യൌ-ശ്ശര്മ പൃഥിവീ ശര്മ വിശ്വമിദ-ഞ്ജഗത് ।
ശര്മ ചന്ദ്രശ്ച സൂര്യശ്ച ശര്മ ബ്രഹ്മപ്രജാപതീ ॥
ഭൂതം-വഁദിഷ്യേ ഭുവനം-വഁദിഷ്യേ തേജോ വദിഷ്യേ യശോ വദിഷ്യേ തപോ വദിഷ്യേ ബ്രഹ്മ വദിഷ്യേ സത്യം-വഁദിഷ്യേ തസ്മാ അഹമിദ-മുപസ്തരണ-മുപസ്തൃണ ഉപസ്തരണ-മ്മേ പ്രജായൈ പശൂനാ-മ്ഭൂയാ-ദുപസ്തരണമഹ-മ്പ്രജായൈ പശൂനാ-മ്ഭൂയാസ-മ്പ്രാണാപാനൌ മൃത്യോര്മാ പാത-മ്പ്രാണാപാനൌ മാ മാ ഹാസിഷ്ട-മ്മധു മനിഷ്യേ മധു ജനിഷ്യേ മധു വക്ഷ്യാമി മധു വദിഷ്യാമി മധുമതീ-ന്ദേവേഭ്യോ വാചമുദ്യാസഗ്ം ശുശ്രൂഷേണ്യാ-മ്മനുഷ്യേഭ്യസ്ത-മ്മാ ദേവാ അവന്തു ശോഭായൈ പിതരോ-ഽനുമദന്തു ॥
ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥ 1 ॥
(അ. 1)
അനുവാകം 2
യുഞ്ജതേ മന ഉത യുഞ്ജതേ ധിയഃ । വിപ്രാ വിപ്രസ്യ ബൃഹതോ വിപശ്ചിതഃ । വി ഹോത്രാ ദധേ വയുനാവിദേക ഇത് । മഹീ ദേവസ്യ സവിതുഃ പരിഷ്ടുതിഃ ॥ ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ । അശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാമ് ।
പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാമാദദേ ॥ അഭ്രിരസി നാരിരസി ।
അദ്ധ്വരകൃ-ദ്ദേവേഭ്യഃ । ഉത്തിഷ്ഠ ബ്രഹ്മണസ്പതേ ॥ 2 ॥
അനുവാകം 2
യുഞ്ജതേ മന ഉത യുഞ്ജതേ ധിയഃ । വിപ്രാ വിപ്രസ്യ ബൃഹതോ വിപശ്ചിതഃ । വി ഹോത്രാ ദധേ വയുനാവിദേക ഇത് । മഹീ ദേവസ്യ സവിതുഃ പരിഷ്ടുതിഃ ॥ ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ । അശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാമ് ।
പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാമാദദേ ॥ അഭ്രിരസി നാരിരസി ।
അദ്ധ്വരകൃ-ദ്ദേവേഭ്യഃ । ഉത്തിഷ്ഠ ബ്രഹ്മണസ്പതേ ॥ 2 ॥
ദേവയന്തസ്ത്വേമഹേ । ഉപ പ്രയന്തു മരുതഃ സുദാനവഃ । ഇന്ദ്ര പ്രാശൂര്ഭവാ സചാ ॥ പ്രൈതു ബ്രഹ്മണസ്പതിഃ । പ്ര ദേവ്യേതു സൂനൃതാ ।
അച്ഛാ വീരന്നര്യ-മ്പങ്ക്തിരാധസമ് । ദേവാ യജ്ഞന്നയന്തു നഃ ॥ ദേവീ ദ്യാവാപൃഥിവീ അനു മേ മഗ്ംസാഥാമ് । ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ ॥ 3 ॥
അച്ഛാ വീരന്നര്യ-മ്പങ്ക്തിരാധസമ് । ദേവാ യജ്ഞന്നയന്തു നഃ ॥ ദേവീ ദ്യാവാപൃഥിവീ അനു മേ മഗ്ംസാഥാമ് । ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ ॥ 3 ॥
മഖായ ത്വാ । മഖസ്യ ത്വാ ശീര്ഷ്ണേ ॥ ഇയത്യഗ്ര ആസീഃ ।
ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ । മഖായ ത്വാ । മഖസ്യ ത്വാ ശീര്ഷ്ണേ ॥ ദേവീ-ര്വമ്രീരസ്യ ഭൂതസ്യ പ്രഥമജാ ഋതാവരീഃ ॥ ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ ॥ 4 ॥
ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ । മഖായ ത്വാ । മഖസ്യ ത്വാ ശീര്ഷ്ണേ ॥ ദേവീ-ര്വമ്രീരസ്യ ഭൂതസ്യ പ്രഥമജാ ഋതാവരീഃ ॥ ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ ॥ 4 ॥
മഖായ ത്വാ । മഖസ്യ ത്വാ ശീര്ഷ്ണേ ॥ ഇന്ദ്രസ്യൌജോ-ഽസി ।
ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ । മഖായ ത്വാ । മഖസ്യ ത്വാ ശീര്ഷ്ണേ ॥ അഗ്നിജാ അസി പ്രജാപതേ രേതഃ । ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ ॥ 5 ॥
ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ । മഖായ ത്വാ । മഖസ്യ ത്വാ ശീര്ഷ്ണേ ॥ അഗ്നിജാ അസി പ്രജാപതേ രേതഃ । ഋദ്ധ്യാസമദ്യ । മഖസ്യ ശിരഃ ॥ 5 ॥
മഖായ ത്വാ । മഖസ്യ ത്വാ ശീര്ഷ്ണേ ॥ ആയു-ര്ധേഹി പ്രാണ-ന്ധേഹി । അപാന-ന്ധേഹി വ്യാന-ന്ധേഹി । ചക്ഷു-ര്ധേഹി ശ്രോത്ര-ന്ധേഹി । മനോ ധേഹി വാച-ന്ധേഹി । ആത്മാന-ന്ധേഹി പ്രതിഷ്ഠാ-ന്ധേഹി ।
മാ-ന്ധേഹി മയി ധേഹി ॥ മധു ത്വാ മധുലാ കരോതു ।
മഖസ്യ ശിരോ-ഽസി ॥ 6 ॥
മാ-ന്ധേഹി മയി ധേഹി ॥ മധു ത്വാ മധുലാ കരോതു ।
മഖസ്യ ശിരോ-ഽസി ॥ 6 ॥
യജ്ഞസ്യ പദേ സ്ഥഃ । ഗായത്രേണ ത്വാ ഛന്ദസാ കരോമി । ത്രൈഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ കരോമി । ജാഗതേന ത്വാ ഛന്ദസാ കരോമി ॥ മഖസ്യ രാസ്നാ-ഽസി । അദിതിസ്തേ ബിലങ്ഗൃഹ്ണാതു । പാങ്ക്തേന ഛന്ദസാ ।
സൂര്യസ്യ ഹരസാ ശ്രായ । മഖോ-ഽസി ॥ 7 ॥
സൂര്യസ്യ ഹരസാ ശ്രായ । മഖോ-ഽസി ॥ 7 ॥
(പതേ - ശിര - ഋതാവരീര്-ഋദ്ധ്യാസമദ്യ മഖസ്യ ശിരഃ - ശിരഃ - ശിരോ-ഽസി - +നവ ച) (അ. 2)
(ഇയതി ദേവീരിന്ദ്രസ്യൌജോ-ഽസ്യഗ്നിജാ അസ്യായുര്ധേഹി പ്രാണ-മ്പഞ്ച)
അനുവാകം 3
വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ നിഷ്പദസി । വരുണസ്ത്വാ ധൃതവ്രത ആധൂപയതു । മിത്രാവരുണയോര്
ധ്രുവേണ ധര്മണാ ॥ അര്ചിഷേ ത്വാ । ശോചിഷേ ത്വാ ।
ജ്യോതിഷേ ത്വാ । തപസേ ത്വാ ॥ അഭീമ-മ്മഹിനാ ദിവമ് ।
മിത്രോ ബഭൂവ സപ്രഥാഃ । ഉത ശ്രവസാ പൃഥിവീമ് ॥ 8 ॥
(ഇയതി ദേവീരിന്ദ്രസ്യൌജോ-ഽസ്യഗ്നിജാ അസ്യായുര്ധേഹി പ്രാണ-മ്പഞ്ച)
അനുവാകം 3
വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ നിഷ്പദസി । വരുണസ്ത്വാ ധൃതവ്രത ആധൂപയതു । മിത്രാവരുണയോര്
ധ്രുവേണ ധര്മണാ ॥ അര്ചിഷേ ത്വാ । ശോചിഷേ ത്വാ ।
ജ്യോതിഷേ ത്വാ । തപസേ ത്വാ ॥ അഭീമ-മ്മഹിനാ ദിവമ് ।
മിത്രോ ബഭൂവ സപ്രഥാഃ । ഉത ശ്രവസാ പൃഥിവീമ് ॥ 8 ॥
മിത്രസ്യ ചര്ഷണീധൃതഃ ।
ശ്രവോ ദേവസ്യ സാനസിമ് । ദ്യുമ്നഞ്ചിത്രശ്രവസ്തമമ് ॥ സിദ്ധ്യൈ ത്വാ । ദേവസ്ത്വാ സവിതോദ്വപതു ।
സുപാണി-സ്സ്വങ്ഗുരിഃ । സുബാഹുരുത ശക്ത്യാ ॥ അപദ്യമാനഃ പൃഥിവ്യാമ് । ആശാ ദിശ ആ പൃണ । ഉത്തിഷ്ഠ ബൃഹ-ന്ഭവ ॥ 9 ॥
ശ്രവോ ദേവസ്യ സാനസിമ് । ദ്യുമ്നഞ്ചിത്രശ്രവസ്തമമ് ॥ സിദ്ധ്യൈ ത്വാ । ദേവസ്ത്വാ സവിതോദ്വപതു ।
സുപാണി-സ്സ്വങ്ഗുരിഃ । സുബാഹുരുത ശക്ത്യാ ॥ അപദ്യമാനഃ പൃഥിവ്യാമ് । ആശാ ദിശ ആ പൃണ । ഉത്തിഷ്ഠ ബൃഹ-ന്ഭവ ॥ 9 ॥
ഊര്ധ്വസ്തിഷ്ഠ ധ്രുവസ്ത്വമ് ॥ സൂര്യസ്യ ത്വാ ചക്ഷുഷാ-ഽന്വീക്ഷേ । ഋജവേ ത്വാ । സാധവേ ത്വാ । സുക്ഷിത്യൈ ത്വാ ഭൂത്യൈ ത്വാ ॥
ഇദമഹമമുമാമുഷ്യായണം-വിഁശാ പശുഭി-ര്ബ്രഹ്മവര്ചസേന പര്യൂഹാമി ।
ഗായത്രേണ ത്വാ ഛന്ദസാ ഽഽച്ഛൃണദ്മി । ത്രൈഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ ഽഽച്ഛൃണദ്മി ।
ജാഗതേന ത്വാ ഛന്ദസാ ഽഽച്ഛൃണദ്മി । ഛൃണത്തു ത്വാ വാക് । ഛൃണത്തു ത്വോര്ക് । ഛൃണത്തു ത്വാ ഹവിഃ ।
ഛൃന്ധി വാചമ് । ഛൃന്ധ്യൂര്ജമ് । ഛൃന്ധി ഹവിഃ ॥
ദേവ പുരശ്ചര സഘ്യാസന്ത്വാ ॥ 10 ॥
ഇദമഹമമുമാമുഷ്യായണം-വിഁശാ പശുഭി-ര്ബ്രഹ്മവര്ചസേന പര്യൂഹാമി ।
ഗായത്രേണ ത്വാ ഛന്ദസാ ഽഽച്ഛൃണദ്മി । ത്രൈഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ ഽഽച്ഛൃണദ്മി ।
ജാഗതേന ത്വാ ഛന്ദസാ ഽഽച്ഛൃണദ്മി । ഛൃണത്തു ത്വാ വാക് । ഛൃണത്തു ത്വോര്ക് । ഛൃണത്തു ത്വാ ഹവിഃ ।
ഛൃന്ധി വാചമ് । ഛൃന്ധ്യൂര്ജമ് । ഛൃന്ധി ഹവിഃ ॥
ദേവ പുരശ്ചര സഘ്യാസന്ത്വാ ॥ 10 ॥
(പൃഥിവീമ് - ഭവ - വാ-ഖ്ഷട്ച) (അ. 3)
അനുവാകം 4
ബ്രഹ്മ-ന്പ്രവര്ഗ്യേണ പ്രചരിഷ്യാമഃ ।
ഹോത-ര്ഘര്മമഭിഷ്ടുഹി । അഗ്നീദ്രൌഹിണൌ പുരോഡാശാവധിശ്രയ । പ്രതിപ്രസ്ഥാതര്വിഹര ।
പ്രസ്തോത-സ്സാമാനി ഗായ ॥ യജുര്യുക്തഗ്ം സാമഭിരാക്തഖന്ത്വാ । വിശ്വൈ-ര്ദേവൈരനുമത-മ്മരുദ്ഭിഃ । ദക്ഷിണാഭിഃ പ്രതത-മ്പാരയിഷ്ണുമ് ।
സ്തുഭോ വഹന്തു സുമനസ്യമാനമ് । സ നോ രുചന്ധേഹ്യഹൃണീയമാനഃ । ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ ।
ഓമിന്ദ്രവന്തഃ പ്രചരത ॥ 11 ॥
അനുവാകം 4
ബ്രഹ്മ-ന്പ്രവര്ഗ്യേണ പ്രചരിഷ്യാമഃ ।
ഹോത-ര്ഘര്മമഭിഷ്ടുഹി । അഗ്നീദ്രൌഹിണൌ പുരോഡാശാവധിശ്രയ । പ്രതിപ്രസ്ഥാതര്വിഹര ।
പ്രസ്തോത-സ്സാമാനി ഗായ ॥ യജുര്യുക്തഗ്ം സാമഭിരാക്തഖന്ത്വാ । വിശ്വൈ-ര്ദേവൈരനുമത-മ്മരുദ്ഭിഃ । ദക്ഷിണാഭിഃ പ്രതത-മ്പാരയിഷ്ണുമ് ।
സ്തുഭോ വഹന്തു സുമനസ്യമാനമ് । സ നോ രുചന്ധേഹ്യഹൃണീയമാനഃ । ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ ।
ഓമിന്ദ്രവന്തഃ പ്രചരത ॥ 11 ॥
(അഹൃണീയമാനോ ദ്വേ ച) (അ. 4)
അനുവാകം 5
ബ്രഹ്മ-ന്പ്രചരിഷ്യാമഃ । ഹോത-ര്ഘര്മമഭിഷ്ടുഹി ॥ യമായ ത്വാ മഖായ ത്വാ । സൂര്യസ്യ ഹരസേ ത്വാ ॥ പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ ।
ചക്ഷുഷേ സ്വാഹാ ശ്രോത്രായ സ്വാഹാ । മനസേ സ്വാഹാ വാചേ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ । ദക്ഷായ സ്വാഹാ ക്രതവേ സ്വാഹാ । ഓജസേ സ്വാഹാ ബലായ സ്വാഹാ ॥
ദേവസ്ത്വാ സവിതാ മദ്ധ്വാ-ഽനക്തു ॥ 12 ॥
അനുവാകം 5
ബ്രഹ്മ-ന്പ്രചരിഷ്യാമഃ । ഹോത-ര്ഘര്മമഭിഷ്ടുഹി ॥ യമായ ത്വാ മഖായ ത്വാ । സൂര്യസ്യ ഹരസേ ത്വാ ॥ പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ ।
ചക്ഷുഷേ സ്വാഹാ ശ്രോത്രായ സ്വാഹാ । മനസേ സ്വാഹാ വാചേ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ । ദക്ഷായ സ്വാഹാ ക്രതവേ സ്വാഹാ । ഓജസേ സ്വാഹാ ബലായ സ്വാഹാ ॥
ദേവസ്ത്വാ സവിതാ മദ്ധ്വാ-ഽനക്തു ॥ 12 ॥
പൃഥിവീ-ന്തപസസ്ത്രായസ്വ । അര്ചിരസി ശോചിരസി ജ്യോതിരസി തപോ-ഽസി । സഗ്ംസീദസ്വ മഹാഗ്ം അസി । ശോചസ്വ ദേവവീതമഃ । വി ധൂമമഗ്നേ അരുഷ-മ്മിയേദ്ധ്യ । സൃജ പ്രശസ്ത ദര്ശതമ് ॥
അഞ്ജന്തി യ-മ്പ്രഥയന്തോ ന വിപ്രാഃ । വപാവന്തന്നാഗ്നിനാ തപന്തഃ ।
പിതുര്ന പുത്ര ഉപസി പ്രേഷ്ഠഃ । ആ ഘര്മോ അഗ്നിമൃതയന്നസാദീത് ॥ 13 ॥
അഞ്ജന്തി യ-മ്പ്രഥയന്തോ ന വിപ്രാഃ । വപാവന്തന്നാഗ്നിനാ തപന്തഃ ।
പിതുര്ന പുത്ര ഉപസി പ്രേഷ്ഠഃ । ആ ഘര്മോ അഗ്നിമൃതയന്നസാദീത് ॥ 13 ॥
അനാധൃഷ്യാ പുരസ്താത് । അഗ്നേരാധിപത്യേ ।
ആയുര്മേ ദാഃ । പുത്രവതീ ദക്ഷിണതഃ । ഇന്ദ്രസ്യാധിപത്യേ । പ്രജാ-മ്മേ ദാഃ । സുഷദാ പശ്ചാത് । ദേവസ്യ സവിതുരാധിപത്യേ । പ്രാണ-മ്മേ ദാഃ । ആശ്രുതിരുത്തരതഃ ॥ 14 ॥
ആയുര്മേ ദാഃ । പുത്രവതീ ദക്ഷിണതഃ । ഇന്ദ്രസ്യാധിപത്യേ । പ്രജാ-മ്മേ ദാഃ । സുഷദാ പശ്ചാത് । ദേവസ്യ സവിതുരാധിപത്യേ । പ്രാണ-മ്മേ ദാഃ । ആശ്രുതിരുത്തരതഃ ॥ 14 ॥
മിത്രാവരുണയോരാധിപത്യേ । ശ്രോത്ര-മ്മേ ദാഃ । വിധൃതിരുപരിഷ്ടാത് । ബൃഹസ്പതേരാധിപത്യേ ।
ബ്രഹ്മ മേ ദാഃ, ക്ഷത്ര-മ്മേ ദാഃ । തേജോ മേ ധാ വര്ചോ മേ ധാഃ । യശോ മേ ധാ സ്തപോ മേ ധാഃ ।
മനോ മേ ധാഃ ॥ മനോരശ്വാ-ഽസി ഭൂരിപുത്രാ ।
വിശ്വാഭ്യോ മാ നാഷ്ട്രാഭ്യഃ പാഹി ॥ 15 ॥
ബ്രഹ്മ മേ ദാഃ, ക്ഷത്ര-മ്മേ ദാഃ । തേജോ മേ ധാ വര്ചോ മേ ധാഃ । യശോ മേ ധാ സ്തപോ മേ ധാഃ ।
മനോ മേ ധാഃ ॥ മനോരശ്വാ-ഽസി ഭൂരിപുത്രാ ।
വിശ്വാഭ്യോ മാ നാഷ്ട്രാഭ്യഃ പാഹി ॥ 15 ॥
സൂപസദാ മേ ഭൂയാ മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ തപോ ഷ്വഗ്നേ അന്തരാഗ്ം അമിത്രാന് ।
തപാശഗ്ംസമരരുഷഃ പരസ്യ । തപാ വസോ ചികിതാനോ അചിത്താന് । വി തേ തിഷ്ഠന്താമജരാ അയാസഃ ॥ ചിതഃ സ്ഥ പരിചിതഃ । സ്വാഹാ മരുദ്ഭിഃ പരിശ്രയസ്വ । മാ അസി । പ്രമാ അസി । പ്രതിമാ അസി ॥ 16 ॥
തപാശഗ്ംസമരരുഷഃ പരസ്യ । തപാ വസോ ചികിതാനോ അചിത്താന് । വി തേ തിഷ്ഠന്താമജരാ അയാസഃ ॥ ചിതഃ സ്ഥ പരിചിതഃ । സ്വാഹാ മരുദ്ഭിഃ പരിശ്രയസ്വ । മാ അസി । പ്രമാ അസി । പ്രതിമാ അസി ॥ 16 ॥
സമ്മാ അസി । വിമാ അസി । ഉന്മാ അസി । അന്തരിക്ഷസ്യാന്തര്ധിരസി ॥
ദിവന്തപസസ്ത്രായസ്വ । ആഭി-ര്ഗീര്ഭി-ര്യദതോ ന ഊനമ് ।
ആപ്യായയ ഹരിവോ വര്ധമാനഃ । യദാ സ്തോതൃഭ്യോ മഹി ഗോത്രാ രുജാസി । ഭൂയിഷ്ഠഭാജോ അധ തേ സ്യാമ ॥ ശുക്രന്തേ അന്യ-ദ്യജതന്തേ അന്യത് ॥ 17 ॥
ദിവന്തപസസ്ത്രായസ്വ । ആഭി-ര്ഗീര്ഭി-ര്യദതോ ന ഊനമ് ।
ആപ്യായയ ഹരിവോ വര്ധമാനഃ । യദാ സ്തോതൃഭ്യോ മഹി ഗോത്രാ രുജാസി । ഭൂയിഷ്ഠഭാജോ അധ തേ സ്യാമ ॥ ശുക്രന്തേ അന്യ-ദ്യജതന്തേ അന്യത് ॥ 17 ॥
വിഷുരൂപേ അഹനീ ദ്യൌരിവാസി । വിശ്വാ ഹി മായാ അവസി സ്വധാവഃ । ഭദ്രാ തേ പൂഷന്നിഹ രാതിരസ്തു ॥ അര്ഹ-ന്ബിഭര്ഷി സായകാനി ധന്വ । അര്ഹന്നിഷ്കം-യഁജതം-വിഁശ്വരൂപമ് । അര്ഹന്നിദ-ന്ദയസേ വിശ്വ-മബ്ഭുവമ് । ന വാ ഓജീയോ രുദ്ര ത്വദസ്തി ॥ ഗായത്രമസി । ത്രൈഷ്ടുഭമസി । ജാഗതമസി । മധു മധു മധു ॥ 18 ॥
(അന - ക്ത്വസാദീ - ദുത്തരതഃ - പാഹി - പ്രതിമാ അസി - യജതന്തേ അന്യജ് - ജാഗതമസ്യേക-ഞ്ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6
ദശ പ്രാചീര്ദശ ഭാസി ദക്ഷിണാ । ദശ പ്രതീചീര്ദശ ഭാസ്യുദീചീഃ । ദശോര്ധ്വാ ഭാസി സുമനസ്യമാനഃ । സ നോ രുചന്ധേഹ്യഹൃണീയമാനഃ ॥
അഗ്നിഷ്ട്വാ വസുഭിഃ പുരസ്താ-ദ്രോചയതു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ । സ മാ രുചിതോ രോചയ ॥ ഇന്ദ്രസ്ത്വാ രുദ്രൈ-ര്ദക്ഷിണതോ രോചയതു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ ।
സ മാ രുചിതോ രോചയ । വരുണസ്ത്വാ-ഽഽദിത്യൈഃ പശ്ചാ-ദ്രോചയതു ജാഗതേന ഛന്ദസാ ।
സ മാ രുചിതോ രോചയ ॥ 19 ॥
അനുവാകം 6
ദശ പ്രാചീര്ദശ ഭാസി ദക്ഷിണാ । ദശ പ്രതീചീര്ദശ ഭാസ്യുദീചീഃ । ദശോര്ധ്വാ ഭാസി സുമനസ്യമാനഃ । സ നോ രുചന്ധേഹ്യഹൃണീയമാനഃ ॥
അഗ്നിഷ്ട്വാ വസുഭിഃ പുരസ്താ-ദ്രോചയതു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ । സ മാ രുചിതോ രോചയ ॥ ഇന്ദ്രസ്ത്വാ രുദ്രൈ-ര്ദക്ഷിണതോ രോചയതു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ ।
സ മാ രുചിതോ രോചയ । വരുണസ്ത്വാ-ഽഽദിത്യൈഃ പശ്ചാ-ദ്രോചയതു ജാഗതേന ഛന്ദസാ ।
സ മാ രുചിതോ രോചയ ॥ 19 ॥
ദ്യുതാനസ്ത്വാ മാരുതോ മരുദ്ഭിരുത്തരതോ രോചയത്വാനുഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ । സ മാ രുചിതോ രോചയ । ബൃഹസ്പതിസ്ത്വാ വിശ്വൈ-ര്ദേവൈരുപരിഷ്ടാ-ദ്രോചയതു പാങ്ക്തേന ഛന്ദസാ । സ മാ രുചിതോ രോചയ ॥ രോചിതസ്ത്വ-ന്ദേവ ഘര്മ ദേവേഷ്വസി ।
രോചിഷീയാഹ-മ്മനുഷ്യേഷു ॥
സമ്രാഡ് ഘര്മ രുചിതസ്ത്വം ഏവേഷ്വായുഷ്മാഗ്സ്തേജസ്വീ ബ്രഹ്മവര്ചസ്യസി । രുചിതോ-ഽഹ-മ്മനുഷ്യേഷ്വായുഷ്മാഗ്-സ്തേജസ്വീ ബ്രഹ്മവര്ചസീ ഭൂയാസമ് ॥ രുഗസി । രുച-മ്മയി ധേഹി ॥ 20 ॥
രോചിഷീയാഹ-മ്മനുഷ്യേഷു ॥
സമ്രാഡ് ഘര്മ രുചിതസ്ത്വം ഏവേഷ്വായുഷ്മാഗ്സ്തേജസ്വീ ബ്രഹ്മവര്ചസ്യസി । രുചിതോ-ഽഹ-മ്മനുഷ്യേഷ്വായുഷ്മാഗ്-സ്തേജസ്വീ ബ്രഹ്മവര്ചസീ ഭൂയാസമ് ॥ രുഗസി । രുച-മ്മയി ധേഹി ॥ 20 ॥
മയി രുക് ॥ ദശ പുരസ്താ-ദ്രോചസേ । ദശ ദക്ഷിണാ । ദശ പ്രത്യമ്മ് । ദശോദങ്ങ് । ദശോര്ധ്വോ ഭാസി സുമനസ്യമാനഃ । സ നഃ സമ്രാഡിഷമൂര്ജ-ന്ധേഹി । വാജീ വാജിനേ പവസ്വ । രോചിതോ ഘര്മോ രുചീയ ॥ 21 ॥
(രോചയ - ധേഹി - +നവ ച) (അ. 6)
അനുവാകം 7
അപശ്യങ്ഗോപാമനിപദ്യമാനമ് । ആ ച പരാ ച പഥിഭിശ്ചരന്തമ് । സ സദ്ധ്രീചീ-സ്സ വിഷൂചീര്വസാനഃ । ആ വരീവര്തി ഭുവനേഷ്വന്തഃ ॥ അത്ര പ്രാവീഃ । മധു മാദ്ധ്വീഭ്യാ-മ്മധു മാധൂചീഭ്യാമ് । അനു വാ-ന്ദേവവീതയേ ॥ സമഗ്നിരഗ്നിനാ ഗത । സ-ന്ദേവേന സവിത്രാ । സഗ്ം സൂര്യേണ രോചതേ ॥ 22 ॥
അനുവാകം 7
അപശ്യങ്ഗോപാമനിപദ്യമാനമ് । ആ ച പരാ ച പഥിഭിശ്ചരന്തമ് । സ സദ്ധ്രീചീ-സ്സ വിഷൂചീര്വസാനഃ । ആ വരീവര്തി ഭുവനേഷ്വന്തഃ ॥ അത്ര പ്രാവീഃ । മധു മാദ്ധ്വീഭ്യാ-മ്മധു മാധൂചീഭ്യാമ് । അനു വാ-ന്ദേവവീതയേ ॥ സമഗ്നിരഗ്നിനാ ഗത । സ-ന്ദേവേന സവിത്രാ । സഗ്ം സൂര്യേണ രോചതേ ॥ 22 ॥
സ്വാഹാ സമഗ്നിസ്തപസാ ഗത । സ-ന്ദേവേന സവിത്രാ ।
സഗ്ം സൂര്യേണാരോചിഷ്ട ॥ ധര്താ ദിവോ വിഭാസി രജസഃ । പൃഥിവ്യാ ധര്താ । ഉരോരന്തരിക്ഷസ്യ ധര്താ । ധര്താ ദേവോ ദേവാനാമ് । അമര്ത്യസ്തപോജാഃ ॥ ഹൃദേ ത്വാ മനസേ ത്വാ । ദിവേ ത്വാ സൂര്യായ ത്വാ ॥ 23 ॥
സഗ്ം സൂര്യേണാരോചിഷ്ട ॥ ധര്താ ദിവോ വിഭാസി രജസഃ । പൃഥിവ്യാ ധര്താ । ഉരോരന്തരിക്ഷസ്യ ധര്താ । ധര്താ ദേവോ ദേവാനാമ് । അമര്ത്യസ്തപോജാഃ ॥ ഹൃദേ ത്വാ മനസേ ത്വാ । ദിവേ ത്വാ സൂര്യായ ത്വാ ॥ 23 ॥
ഊര്ധ്വമിമ-മദ്ധ്വരങ്കൃധി । ദിവി ദേവേഷു ഹോത്രാ യച്ഛ ॥ വിശ്വാസാ-മ്ഭുവാ-മ്പതേ । വിശ്വസ്യ ഭുവനസ്പതേ । വിശ്വസ്യ മനസസ്പതേ । വിശ്വസ്യ വചസസ്പതേ । വിശ്വസ്യ തപസസ്പതേ । വിശ്വസ്യ ബ്രഹ്മണസ്പതേ । ദേവശ്രൂസ്ത്വന്ദേവ ഘര്മ ദേവാ-ന്പാഹി ॥ തപോജാം-വാഁചമസ്മേ നിയച്ഛ ദേവായുവമ് ॥ 24 ॥
ഗര്ഭോ ദേവാനാമ് ॥ പിതാ മതീനാമ് ॥
പതിഃ പ്രജാനാമ് ॥ മതിഃ കവീനാമ് ॥
സന്ദേവോ ദേവേന സവിത്രാ-ഽയതിഷ്ട । സഗ്ം സൂര്യേണാരുക്ത ॥ ആയുര്ദാസ്ത്വമസ്മഭ്യ-ങ്ഘര്മ വര്ചോദാ അസി ॥ പിതാ നോ-ഽസി പിതാ നോ ബോധ ॥ ആയുര്ധാസ്തനൂധാഃ പയോധാഃ ।
വര്ചോദാ വരിവോദാ ദ്രവിണോദാഃ ॥ 25 ॥
പതിഃ പ്രജാനാമ് ॥ മതിഃ കവീനാമ് ॥
സന്ദേവോ ദേവേന സവിത്രാ-ഽയതിഷ്ട । സഗ്ം സൂര്യേണാരുക്ത ॥ ആയുര്ദാസ്ത്വമസ്മഭ്യ-ങ്ഘര്മ വര്ചോദാ അസി ॥ പിതാ നോ-ഽസി പിതാ നോ ബോധ ॥ ആയുര്ധാസ്തനൂധാഃ പയോധാഃ ।
വര്ചോദാ വരിവോദാ ദ്രവിണോദാഃ ॥ 25 ॥
അന്തരിക്ഷപ്ര ഉരോര്വരീയാന് । അശീമഹി ത്വാ മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ ത്വമഗ്നേ ഗൃഹപതി-ര്വിശാമസി । വിശ്വാസാ-മ്മാനുഷീണാമ് । ശത-മ്പൂര്ഭിര്യവിഷ്ഠ പാഹ്യഗ്ംഹസഃ । സമേദ്ധാരഗ്ം ശതഗ്ം ഹിമാഃ ।
ത-ന്ദ്രാവിണഗ്ം ഹാര്ദിവാനമ് । ഇഹൈവ രാതയഃ സന്തു ॥ ത്വഷ്ടീമതീ തേ സപേയ । സുരേതാ രേതോ ദധാനാ ।
വീരം-വിഁദേയ തവ സന്ദൃശി ।
മാ-ഽഹഗ്ം രായസ്പോഷേണ വി യോഷമ് ॥ 26 ॥
ത-ന്ദ്രാവിണഗ്ം ഹാര്ദിവാനമ് । ഇഹൈവ രാതയഃ സന്തു ॥ ത്വഷ്ടീമതീ തേ സപേയ । സുരേതാ രേതോ ദധാനാ ।
വീരം-വിഁദേയ തവ സന്ദൃശി ।
മാ-ഽഹഗ്ം രായസ്പോഷേണ വി യോഷമ് ॥ 26 ॥
(രോചതേ-സൂര്യയ ത്വാ - ദേവായുവം - ദ്രവിണോദാ - ദധാനാ ദ്വേ ച) (അ. 7)
അനുവാകം 8
ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ । അശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാമ് ।
പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാമാ ദദേ ॥ അദിത്യൈ രാസ്നാ-ഽസി । ഇഡ ഏഹി । അദിത ഏഹി । സരസ്വത്യേഹി । അസാവേഹി ।
അസാവേഹി । അസാവേഹി ॥ 27 ॥
അനുവാകം 8
ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ । അശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാമ് ।
പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാമാ ദദേ ॥ അദിത്യൈ രാസ്നാ-ഽസി । ഇഡ ഏഹി । അദിത ഏഹി । സരസ്വത്യേഹി । അസാവേഹി ।
അസാവേഹി । അസാവേഹി ॥ 27 ॥
അദിത്യാ ഉഷ്ണീഷമസി । വായുരസ്യൈഡഃ । പൂഷാ ത്വോപാവസൃജതു । അശ്വിഭ്യാ-മ്പ്ര ദാപയ । യസ്തേ സ്തനഃ ശശയോ യോ മയോഭൂഃ । യേന വിശ്വാ പുഷ്യസി വാര്യാണി । യോ രത്നധാ വസുവിദ്യ-സ്സുദത്രഃ ।
സരസ്വതി തമിഹ ധാതവേ-ഽകഃ ॥ ഉസ്ര ഘര്മഗ്ം ശിഗ്ംഷ । ഉസ്ര ഘര്മ-മ്പാഹി ॥ 28 ॥
സരസ്വതി തമിഹ ധാതവേ-ഽകഃ ॥ ഉസ്ര ഘര്മഗ്ം ശിഗ്ംഷ । ഉസ്ര ഘര്മ-മ്പാഹി ॥ 28 ॥
ഘര്മായ ശിഗ്ംഷ । ബൃഹസ്പതിസ്ത്വോപസീദതു । ദാനവ-സ്സ്ഥ പേരവഃ । വിഷ്വഗ്വൃതോ ലോഹിതേന । അശ്വിഭ്യാ-മ്പിന്വസ്വ । സരസ്വത്യൈ പിന്വസ്വ ।
പൂഷ്ണേ പിന്വസ്വ । ബൃഹസ്പതയേ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രായ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രായ പിന്വസ്വ ॥ 29 ॥
പൂഷ്ണേ പിന്വസ്വ । ബൃഹസ്പതയേ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രായ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രായ പിന്വസ്വ ॥ 29 ॥
ഗായത്രോ-ഽസി । ത്രൈഷ്ടുഭോ-ഽസി । ജാഗതമസി । സഹോര്ജോ ഭാഗേനോപ മേഹി । ഇന്ദ്രാശ്വിനാ മധുന-സ്സാരഘസ്യ । ഘര്മ-മ്പാത വസവോ യജതാ വട് । സ്വാഹാ ത്വാ സൂര്യസ്യ രശ്മയേ വൃഷ്ടിവനയേ ജുഹോമി । മധു ഹവിരസി । സൂര്യസ്യ തപസ്തപ । ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാ-ന്ത്വാ പരിഗൃഹ്ണാമി ॥ 30 ॥
അന്തരിക്ഷേണ ത്വോപയച്ഛാമി । ദേവാനാ-ന്ത്വാ പിതൃണാമനുമതോ ഭര്തുഗ്ം ശകേയമ് । തേജോ-ഽസി ।
തേജോ-ഽനുപ്രേഹി । ദിവിസ്പൃമ്മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ।
അന്തരിക്ഷസ്പൃമ്മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ । പൃഥിവിസ്പൃമ്മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ।
സുവരസി സുവര്മേ യച്ഛ ।
ദിവം-യഁച്ഛ ദിവോ മാ പാഹി ॥ 31 ॥
തേജോ-ഽനുപ്രേഹി । ദിവിസ്പൃമ്മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ।
അന്തരിക്ഷസ്പൃമ്മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ । പൃഥിവിസ്പൃമ്മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ।
സുവരസി സുവര്മേ യച്ഛ ।
ദിവം-യഁച്ഛ ദിവോ മാ പാഹി ॥ 31 ॥
(ഏഹി - പാഹി - പിന്വസ്വ - ഗൃഹ്ണാമി - +നവ ച) (അ. 8)
അനുവാകം 9
സമുദ്രായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । സലിലായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । അനാധൃഷ്യായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । അപ്രതിധൃഷ്യായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ ।
അവസ്യവേ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । ദുവസ്വതേ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । ശിമിദ്വതേ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । അഗ്നയേ ത്വാ വസുമതേ സ്വാഹാ ।
സോമായ ത്വാ രുദ്രവതേ സ്വാഹാ ।
വരുണായ ത്വാ-ഽഽദിത്യവതേ സ്വാഹാ ॥ 32 ॥
അനുവാകം 9
സമുദ്രായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । സലിലായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । അനാധൃഷ്യായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । അപ്രതിധൃഷ്യായ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ ।
അവസ്യവേ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । ദുവസ്വതേ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । ശിമിദ്വതേ ത്വാ വാതായ സ്വാഹാ । അഗ്നയേ ത്വാ വസുമതേ സ്വാഹാ ।
സോമായ ത്വാ രുദ്രവതേ സ്വാഹാ ।
വരുണായ ത്വാ-ഽഽദിത്യവതേ സ്വാഹാ ॥ 32 ॥
ബൃഹസ്പതയേ ത്വാ വിശ്വദേവ്യാവതേ സ്വാഹാ ।
സവിത്രേ ത്വര്ഭുമതേ വിഭുമതേ പ്രഭുമതേ വാജവതേ സ്വാഹാ । യമായ ത്വാ-ഽങ്ഗിരസ്വതേ പിതൃമതേ സ്വാഹാ ॥ വിശ്വാ ആശാ ദക്ഷിണസത് । വിശ്വാ-ന്ദേവാനയാഡിഹ । സ്വാഹാകൃതസ്യ ഘര്മസ്യ । മധോഃ പിബതമശ്വിനാ ।
സ്വാഹാ-ഽഗ്നയേ യജ്ഞിയായ । ശം-യഁജുര്ഭിഃ ॥
അശ്വിനാ ഘര്മ-മ്പാതഗ്ം ഹാര്ദിവാനമ് ॥ 33 ॥
സവിത്രേ ത്വര്ഭുമതേ വിഭുമതേ പ്രഭുമതേ വാജവതേ സ്വാഹാ । യമായ ത്വാ-ഽങ്ഗിരസ്വതേ പിതൃമതേ സ്വാഹാ ॥ വിശ്വാ ആശാ ദക്ഷിണസത് । വിശ്വാ-ന്ദേവാനയാഡിഹ । സ്വാഹാകൃതസ്യ ഘര്മസ്യ । മധോഃ പിബതമശ്വിനാ ।
സ്വാഹാ-ഽഗ്നയേ യജ്ഞിയായ । ശം-യഁജുര്ഭിഃ ॥
അശ്വിനാ ഘര്മ-മ്പാതഗ്ം ഹാര്ദിവാനമ് ॥ 33 ॥
അഹ-ര്ദിവാഭി-രൂതിഭിഃ । അനു വാ-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീ മഗ്ംസാതാമ് । സ്വാഹേന്ദ്രായ ॥ സ്വാഹേന്ദ്രാവട് । ഘര്മമപാതമശ്വിനാ ഹാര്ദിവാനമ് ।
അഹ-ര്ദിവാഭിരൂതിഭിഃ । അനു വാ-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീ അമഗ്ംസാതാമ് । ത-മ്പ്രാവ്യം-യഁഥാ വട് । നമോ ദിവേ । നമഃ പൃഥിവ്യൈ ॥ 34 ॥
അഹ-ര്ദിവാഭിരൂതിഭിഃ । അനു വാ-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീ അമഗ്ംസാതാമ് । ത-മ്പ്രാവ്യം-യഁഥാ വട് । നമോ ദിവേ । നമഃ പൃഥിവ്യൈ ॥ 34 ॥
ദിവി ധാ ഇമം-യഁജ്ഞമ് । യജ്ഞമിമ-ന്ദിവി ധാഃ । ദിവങ്ഗച്ഛ । അന്തരിക്ഷങ്ഗച്ഛ । പൃഥിവീങ്ഗച്ഛ । പഞ്ച പ്രദിശോ ഗച്ഛ । ദേവാ-ന്ഘര്മപാ-ന്ഗച്ഛ । പിതൄ-ന്ഘര്മപാ-ന്ഗച്ഛ ॥ 35 ॥
(ആദിത്യവതേ സ്വാഹാ-ഹാര്ദിവാനമ്-പൃഥിവ്യാ-+അഷ്ടൌ ച) (അ. 9)
അനുവാകം 10
ഇഷേ പീപിഹി । ഊര്ജേ പീപിഹി । ബ്രഹ്മണേ പീപിഹി । ക്ഷത്രായ പീപിഹി । അദ്ഭ്യഃ പീപിഹി । ഓഷധീഭ്യഃ പീപിഹി । വനസ്പതിഭ്യഃ പീപിഹി । ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാ-മ്പീപിഹി । സുഭൂതായ പീപിഹി । ബ്രഹ്മവര്ചസായ പീപിഹി ॥ 36 ॥
അനുവാകം 10
ഇഷേ പീപിഹി । ഊര്ജേ പീപിഹി । ബ്രഹ്മണേ പീപിഹി । ക്ഷത്രായ പീപിഹി । അദ്ഭ്യഃ പീപിഹി । ഓഷധീഭ്യഃ പീപിഹി । വനസ്പതിഭ്യഃ പീപിഹി । ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാ-മ്പീപിഹി । സുഭൂതായ പീപിഹി । ബ്രഹ്മവര്ചസായ പീപിഹി ॥ 36 ॥
യജമാനായ പീപിഹി । മഹ്യഞ്ജ്യൈഷ്ഠ്യായ പീപിഹി ॥ ത്വിഷ്യൈ ത്വാ । ദ്യുമ്നായ ത്വാ । ഇന്ദ്രിയായ ത്വാ ഭൂത്യൈ ത്വാ । ധര്മാ-ഽസി സുധര്മാ മേ ന്യസ്മേ । ബ്രഹ്മാണി ധാരയ । ക്ഷത്രാണി ധാരയ । വിശന്ധാരയ ।
നേത്ത്വാ വാതഃ സ്കന്ദയാത് ॥ 37 ॥
നേത്ത്വാ വാതഃ സ്കന്ദയാത് ॥ 37 ॥
അമുഷ്യ ത്വാ പ്രാണേ സാദയാമി । അമുനാ സഹ നിരര്ഥങ്ഗച്ഛ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി ।
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ പൂഷ്ണേ ശരസേ സ്വാഹാ ।
ഗ്രാവഭ്യ-സ്സ്വാഹാ । പ്രതിരേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ । ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാഗ് സ്വാഹാ ।
പിതൃഭ്യോ ഘര്മപേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ॥
രുദ്രായ രുദ്രഹോത്രേ സ്വാഹാ ॥ 38 ॥
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ പൂഷ്ണേ ശരസേ സ്വാഹാ ।
ഗ്രാവഭ്യ-സ്സ്വാഹാ । പ്രതിരേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ । ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാഗ് സ്വാഹാ ।
പിതൃഭ്യോ ഘര്മപേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ॥
രുദ്രായ രുദ്രഹോത്രേ സ്വാഹാ ॥ 38 ॥
അഹ-ര്ജ്യോതിഃ കേതുനാ ജുഷതാമ് । സുജ്യോതി-ര്ജ്യോതിഷാഗ് സ്വാഹാ । രാത്രിര്ജ്യോതിഃ കേതുനാ ജുഷതാമ് । സുജ്യോതി-ര്ജ്യോതിഷാഗ് സ്വാഹാ । അപീപരോ മാ-ഽഹ്നോ രാത്രിയൈ മാ പാഹി । ഏഷാ തേ അഗ്നേ സമിത് । തയാ സമിദ്ധ്യസ്വ । ആയുര്മേ ദാഃ । വര്ചസാ മാ-ഽഞ്ജീഃ । അപീപരോ മാ രാത്രിയാ അഹ്നോ മാ പാഹി ॥ 39 ॥
ഏഷാ തേ അഗ്നേ സമിത് । തയാ സമിദ്ധ്യസ്വ । ആയുര്മേ ദാഃ । വര്ചസാ മാ-ഽഞ്ജീഃ । അഗ്നി-ര്ജ്യോതി-ര്ജ്യോതിരഗ്നി-സ്സ്വാഹാ ।
സൂര്യോ ജ്യോതി-ര്ജ്യോതി-സ്സൂര്യ-സ്സ്വാഹാ । ഭൂ-സ്സ്വാഹാ । ഹുതഗ്ം ഹവിഃ । മധു ഹവിഃ । ഇന്ദ്രതമേ-ഽഗ്നൌ ॥ 40 ॥
സൂര്യോ ജ്യോതി-ര്ജ്യോതി-സ്സൂര്യ-സ്സ്വാഹാ । ഭൂ-സ്സ്വാഹാ । ഹുതഗ്ം ഹവിഃ । മധു ഹവിഃ । ഇന്ദ്രതമേ-ഽഗ്നൌ ॥ 40 ॥
പിതാ നോ-ഽസി മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ । അശ്യാമ തേ ദേവഘര്മ ।
മധുമതോ വാജവതഃ പിതുമതഃ । അങ്ഗിരസ്വത-സ്സ്വധാവിനഃ । അശീമഹി ത്വാ മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ സ്വാഹാ ത്വാ സൂര്യസ്യ രശ്മിഭ്യഃ । സ്വാഹാ ത്വാ നക്ഷത്രേഭ്യഃ ॥ 41 ॥
മധുമതോ വാജവതഃ പിതുമതഃ । അങ്ഗിരസ്വത-സ്സ്വധാവിനഃ । അശീമഹി ത്വാ മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ സ്വാഹാ ത്വാ സൂര്യസ്യ രശ്മിഭ്യഃ । സ്വാഹാ ത്വാ നക്ഷത്രേഭ്യഃ ॥ 41 ॥
(ബ്രഹ്മവര്ചസായ പീപിഹി - സ്കന്ദയാ-ദ്- രുദ്രായ രുദ്രഹോത്രേ സ്വാഹാ - ഽഹ്നോ മാ പാഹ് - യഗ്നൌ - +സപ്ത ച) (അ. 10)
അനുവാകം 11
ഘര്മ യാ തേ ദിവി ശുക് । യാ ഗായത്രേ ഛന്ദസി । യാ ബ്രാഹ്മണേ । യാ ഹവിര്ധാനേ । താന്ത ഏതേനാവയജേ സ്വാഹാ ॥ ഘര്മ യാ തേ-ഽന്തരിക്ഷേ ശുക് ।
യാ ത്രൈഷ്ടുഭേ ഛന്ദസി । യാ രാജന്യേ । യാ-ഽഽഗ്നീദ്ധ്രേ ।
താന്ത ഏതേനാവയജേ സ്വാഹാ ॥ 42 ॥
അനുവാകം 11
ഘര്മ യാ തേ ദിവി ശുക് । യാ ഗായത്രേ ഛന്ദസി । യാ ബ്രാഹ്മണേ । യാ ഹവിര്ധാനേ । താന്ത ഏതേനാവയജേ സ്വാഹാ ॥ ഘര്മ യാ തേ-ഽന്തരിക്ഷേ ശുക് ।
യാ ത്രൈഷ്ടുഭേ ഛന്ദസി । യാ രാജന്യേ । യാ-ഽഽഗ്നീദ്ധ്രേ ।
താന്ത ഏതേനാവയജേ സ്വാഹാ ॥ 42 ॥
ഘര്മ യാ തേ പൃഥിവ്യാഗ്ം ശുക് । യാ ജാഗതേ ഛന്ദസി । യാ വൈശ്യേ । യാ സദസി । താന്ത ഏതേനാവയജേ സ്വാഹാ ॥ അഗ്നിശ്ച ഹവ്യവാഹനോ ഭവതാ-ന്ദാശുഷേ മയഃ ॥ അന്വിദനുമതേ ത്വ-മ്മന്യാസൈ ശഞ്ചനഃ കൃധി । ക്രത്വേ ദക്ഷായ നോ ഹിനു പ്രണ ആയൂഗ്ംഷി താരിഷഃ ॥ ദിവസ്ത്വാ പരസ്പായാഃ । അന്തരിക്ഷസ്യ തനുവഃ പാഹി । പൃഥിവ്യാസ്ത്വാ ധര്മണാ ॥ 43 ॥
വയമനുക്രാമാമ സുവിതായ നവ്യസേ ॥ ബ്രഹ്മണസ്ത്വാ പരസ്പായാഃ । ക്ഷത്രസ്യ തനുവഃ പാഹി । വിശസ്ത്വാ ധര്മണാ । വയമനുക്രാമാമ സുവിതായ നവ്യസേ ॥ പ്രാണസ്യ ത്വാ പരസ്പായൈ । ചക്ഷുഷസ്തനുവഃ പാഹി । ശ്രോത്രസ്യ ത്വാ ധര്മണാ । വയമനുക്രാമാമ സുവിതായ നവ്യസേ ॥ വല്ഗുരസി ശം-യുഁധായാഃ ॥ 44 ॥
ശിശു-ര്ജനധായാഃ ॥ ശഞ്ച വക്ഷി പരി ച വക്ഷി ।
ചതുഃ സ്രക്തിര്നാഭിര്-ഋതസ്യ । സദോ വിശ്വായു-ശ്ശര്മ സപ്രഥാഃ । അപ ദ്വേഷോ അപ ഹ്വരഃ । അന്യദ്വ്രതസ്യ സശ്ചിമ । ഘര്മൈത-ത്തേ-ഽന്നമേത-ത്പുരീഷമ് । തേന വര്ധസ്വ ചാ ച പ്യായസ്വ । വര്ധിഷീമഹി ച വയമ് । ആ ച പ്യാസിഷീമഹി ॥ 45 ॥
ചതുഃ സ്രക്തിര്നാഭിര്-ഋതസ്യ । സദോ വിശ്വായു-ശ്ശര്മ സപ്രഥാഃ । അപ ദ്വേഷോ അപ ഹ്വരഃ । അന്യദ്വ്രതസ്യ സശ്ചിമ । ഘര്മൈത-ത്തേ-ഽന്നമേത-ത്പുരീഷമ് । തേന വര്ധസ്വ ചാ ച പ്യായസ്വ । വര്ധിഷീമഹി ച വയമ് । ആ ച പ്യാസിഷീമഹി ॥ 45 ॥
രന്തി-ര്നാമാസി ദിവ്യോ ഗന്ധര്വഃ । തസ്യ തേ പദ്വദ്ധവിര്ധാനമ് । അഗ്നിരദ്ധ്യക്ഷാഃ । രുദ്രോ-ഽധിപതിഃ ॥ സമഹമായുഷാ । സ-മ്പ്രാണേന ।
സം-വഁര്ചസാ । സ-മ്പയസാ । സങ്ഗൌപത്യേന । സഗ്ം രായസ്പോഷേണ ॥ 46 ॥
സം-വഁര്ചസാ । സ-മ്പയസാ । സങ്ഗൌപത്യേന । സഗ്ം രായസ്പോഷേണ ॥ 46 ॥
വ്യസൌ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി । യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥
അചിക്രദദ്വൃഷാ ഹരിഃ । മഹാ-ന്മിത്രോ ന ദര്ശതഃ । സഗ്ം സൂര്യേണ രോചതേ ॥ ചിദസി സമുദ്രയോനിഃ । ഇന്ദു-ര്ദക്ഷഃ ശ്യേന ഋതാവാ । ഹിരണ്യപക്ഷ-ശ്ശകുനോ ഭുരണ്യുഃ । മഹാന്-ഥ്സധസ്ഥേ ധ്രുവ ആനിഷത്തഃ ॥ 47 ॥
അചിക്രദദ്വൃഷാ ഹരിഃ । മഹാ-ന്മിത്രോ ന ദര്ശതഃ । സഗ്ം സൂര്യേണ രോചതേ ॥ ചിദസി സമുദ്രയോനിഃ । ഇന്ദു-ര്ദക്ഷഃ ശ്യേന ഋതാവാ । ഹിരണ്യപക്ഷ-ശ്ശകുനോ ഭുരണ്യുഃ । മഹാന്-ഥ്സധസ്ഥേ ധ്രുവ ആനിഷത്തഃ ॥ 47 ॥
നമസ്തേ അസ്തു മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ വിശ്വാവസുഗ്ം സോമ ഗന്ധര്വമ് । ആപോ ദദൃശുഷീഃ । തദൃതേനാ വ്യായന്ന് । തദന്വവൈത് । ഇന്ദ്രോ രാരഹാണ ആസാമ് । പരി സൂര്യസ്യ പരിധീഗ്ം രപശ്യത് ॥ വിശ്വാവസുരഭി തന്നോ ഗൃണാതു । ദിവ്യോ ഗന്ധര്വോ രജസോ വിമാനഃ ।
യദ്വാ ഘാ സത്യമുത യന്ന വിദ്മ ॥ 48 ॥
യദ്വാ ഘാ സത്യമുത യന്ന വിദ്മ ॥ 48 ॥
ധിയോ ഹിന്വാനോ ധിയ ഇന്നോ അവ്യാത് ॥ സസ്നിമവിന്ദച്ചരണേ നദീനാമ് ।
അപാവൃണോ-ദ്ദുരോ അശ്മവ്രജാനാമ് । പ്രാസാ-ന്ഗന്ധര്വോ അമൃതാനി വോചത് । ഇന്ദ്രോ ദക്ഷ-മ്പരിജാനാദഹീനമ് ॥ ഏതത്ത്വ-ന്ദേവ ഘര്മ ദേവോ ദേവാനുപാഗാഃ ।
ഇദമഹ-മ്മനുഷ്യോ മനുഷ്യാന് । സോമപീഥാനു മേഹി । സഹ പ്രജയാ സഹ രായസ്പോഷേണ ॥
സുമിത്രാ ന ആപ ഓഷധയ-സ്സന്തു ॥ 49 ॥
അപാവൃണോ-ദ്ദുരോ അശ്മവ്രജാനാമ് । പ്രാസാ-ന്ഗന്ധര്വോ അമൃതാനി വോചത് । ഇന്ദ്രോ ദക്ഷ-മ്പരിജാനാദഹീനമ് ॥ ഏതത്ത്വ-ന്ദേവ ഘര്മ ദേവോ ദേവാനുപാഗാഃ ।
ഇദമഹ-മ്മനുഷ്യോ മനുഷ്യാന് । സോമപീഥാനു മേഹി । സഹ പ്രജയാ സഹ രായസ്പോഷേണ ॥
സുമിത്രാ ന ആപ ഓഷധയ-സ്സന്തു ॥ 49 ॥
ദുര്മിത്രാസ്തസ്മൈ ഭൂയാസുഃ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി ।
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ ഉദ്വയ-ന്തമസസ്പരി പശ്യന്തോ ജ്യോതിരുത്തരമ് । ദേവ-ന്ദേവത്രാ സൂര്യമഗന്മ ജ്യോതിരുത്തമമ് ॥ ഉദു ത്യ-ഞ്ജാതവേദസ-ന്ദേവം-വഁഹന്തി കേതവഃ । ദൃശേ വിശ്വായ സൂര്യമ് । ചിത്ര-ന്ദേവാനാ-മുദഗാദനീക-ഞ്ചക്ഷു ര്മിത്രസ്യ വരുണസ്യാ-ഽഗ്നേഃ ॥ ഇമമൂ ഷു ത്യമസ്മഭ്യഗ്ം സനിമ് । ഗായത്രന്നവീയാഗ്ംസമ് ।
അഗ്നേ ദേവേഷു പ്രവോചഃ ॥ 50 ॥
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ ഉദ്വയ-ന്തമസസ്പരി പശ്യന്തോ ജ്യോതിരുത്തരമ് । ദേവ-ന്ദേവത്രാ സൂര്യമഗന്മ ജ്യോതിരുത്തമമ് ॥ ഉദു ത്യ-ഞ്ജാതവേദസ-ന്ദേവം-വഁഹന്തി കേതവഃ । ദൃശേ വിശ്വായ സൂര്യമ് । ചിത്ര-ന്ദേവാനാ-മുദഗാദനീക-ഞ്ചക്ഷു ര്മിത്രസ്യ വരുണസ്യാ-ഽഗ്നേഃ ॥ ഇമമൂ ഷു ത്യമസ്മഭ്യഗ്ം സനിമ് । ഗായത്രന്നവീയാഗ്ംസമ് ।
അഗ്നേ ദേവേഷു പ്രവോചഃ ॥ 50 ॥
(യാ-ഽഽഗ്നീദ്ധ്രേ താന്താ ഏതേനാവയജേ സ്വാഹാ - ധര്മണാ - ശം-യുഁധായാഃ - പ്യാസിഷീമഹി-പോഷേണ-നിഷത്തോ-വിദ്മ-സന്-+ത്വഷ്ടൌ ച) (അ. 11)
അനുവാകം 12
മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസി വിഹിത-ന്ദേവത്രാ ।
ജ്യോതിര്ഭാ അസി വനസ്പതീനാമോഷധീനാഗ്ം രസഃ ।
വാജിന-ന്ത്വാ വാജിനോ-ഽവ നയാമഃ ।
ഊര്ധ്വ-മ്മനഃ സുവര്ഗമ് ॥ 51 ॥
അനുവാകം 12
മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസി വിഹിത-ന്ദേവത്രാ ।
ജ്യോതിര്ഭാ അസി വനസ്പതീനാമോഷധീനാഗ്ം രസഃ ।
വാജിന-ന്ത്വാ വാജിനോ-ഽവ നയാമഃ ।
ഊര്ധ്വ-മ്മനഃ സുവര്ഗമ് ॥ 51 ॥
(അ. 12)
അനുവാകം 13
അസ്കാ-ന്ദ്യൌഃ പൃഥിവീമ് । അസ്കാനൃഷഭോ യുവാ ഗാഃ ।
സ്കന്നേമാ വിശ്വാ ഭുവനാ । സ്കന്നോ യജ്ഞഃ പ്രജനയതു ॥ അസ്കാനജനി പ്രാജനി । ആ സ്കന്നാജ്ജായതേ വൃഷാ ।
സ്കന്നാ-ത്പ്രജനിഷീമഹി ॥ 52 ॥
അനുവാകം 13
അസ്കാ-ന്ദ്യൌഃ പൃഥിവീമ് । അസ്കാനൃഷഭോ യുവാ ഗാഃ ।
സ്കന്നേമാ വിശ്വാ ഭുവനാ । സ്കന്നോ യജ്ഞഃ പ്രജനയതു ॥ അസ്കാനജനി പ്രാജനി । ആ സ്കന്നാജ്ജായതേ വൃഷാ ।
സ്കന്നാ-ത്പ്രജനിഷീമഹി ॥ 52 ॥
(അ. 13)
അനുവാകം 14
യാ പുരസ്താ-ദ്വിദ്യുദാപതത് । താന്ത ഏതേനാവ യജേ സ്വാഹാ । യാ ദക്ഷിണതഃ । യാ പശ്ചാത് । യോത്തരതഃ । യോപരിഷ്ടാ-ദ്വിദ്യുദാപതത് । താന്ത ഏതേനാവ യജേ സ്വാഹാ ॥ 53 ॥
അനുവാകം 14
യാ പുരസ്താ-ദ്വിദ്യുദാപതത് । താന്ത ഏതേനാവ യജേ സ്വാഹാ । യാ ദക്ഷിണതഃ । യാ പശ്ചാത് । യോത്തരതഃ । യോപരിഷ്ടാ-ദ്വിദ്യുദാപതത് । താന്ത ഏതേനാവ യജേ സ്വാഹാ ॥ 53 ॥
(അ. 14)
അനുവാകം 15
പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ ।
ചക്ഷുഷേ സ്വാഹാ ശ്രോത്രായ സ്വാഹാ ।
മനസേ സ്വാഹാ വാചേ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ ॥ 54 ॥
അനുവാകം 15
പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ ।
ചക്ഷുഷേ സ്വാഹാ ശ്രോത്രായ സ്വാഹാ ।
മനസേ സ്വാഹാ വാചേ സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ ॥ 54 ॥
(അ. 15)
അനുവാകം 16
പൂഷ്ണേ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ ശരസേ സ്വാഹാ ।
പൂഷ്ണേ പ്രപത്ഥ്യായ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ നരന്ധിഷായ സ്വാഹാ । പൂഷ്ണേ-ഽങ്ഘൃണയേ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ നരുണായ സ്വാഹാ ।
പൂഷ്ണേ സാകേതായ സ്വാഹാ ॥ 55 ॥
അനുവാകം 16
പൂഷ്ണേ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ ശരസേ സ്വാഹാ ।
പൂഷ്ണേ പ്രപത്ഥ്യായ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ നരന്ധിഷായ സ്വാഹാ । പൂഷ്ണേ-ഽങ്ഘൃണയേ സ്വാഹാ പൂഷ്ണേ നരുണായ സ്വാഹാ ।
പൂഷ്ണേ സാകേതായ സ്വാഹാ ॥ 55 ॥
(അ. 16)
അനുവാകം 17
ഉദസ്യ ശുഷ്മാ-ദ്ഭാനുര്നാര്ത ബിഭര്തി । ഭാര-മ്പൃഥിവീ ന ഭൂമ । പ്ര ശുക്രൈതു ദേവീ മനീഷാ । അസ്മ-ഥ്സുതഷ്ടോ രഥോ ന വാജീ । അര്ചന്ത ഏകേ മഹി സാമ മന്വത । തേന സൂര്യമധാരയന്ന് ।
തേന സൂര്യമരോചയന്ന് । ഘര്മ-ശ്ശിരസ്തദയമഗ്നിഃ ।
പുരീഷമസി സമ്പ്രിയ-മ്പ്രജയാ പശുഭിര്ഭുവത് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 56 ॥
അനുവാകം 17
ഉദസ്യ ശുഷ്മാ-ദ്ഭാനുര്നാര്ത ബിഭര്തി । ഭാര-മ്പൃഥിവീ ന ഭൂമ । പ്ര ശുക്രൈതു ദേവീ മനീഷാ । അസ്മ-ഥ്സുതഷ്ടോ രഥോ ന വാജീ । അര്ചന്ത ഏകേ മഹി സാമ മന്വത । തേന സൂര്യമധാരയന്ന് ।
തേന സൂര്യമരോചയന്ന് । ഘര്മ-ശ്ശിരസ്തദയമഗ്നിഃ ।
പുരീഷമസി സമ്പ്രിയ-മ്പ്രജയാ പശുഭിര്ഭുവത് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 56 ॥
(അ. 17)
അനുവാകം 18
യാസ്തേ അഗ്ന ആര്ദ്രാ യോനയോ യാഃ കുലായിനീഃ ।
യേ തേ അഗ്ന ഇന്ദവോ യാ ഉ നാഭയഃ । യാസ്തേ അഗ്നേ തനുവ ഊര്ജോ നാമ । താഭിസ്ത്വമുഭയീഭി-സ്സംവിഁദാനഃ । പ്രജാഭിരഗ്നേ ദ്രവിണേഹ സീദ ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 57 ॥
അനുവാകം 18
യാസ്തേ അഗ്ന ആര്ദ്രാ യോനയോ യാഃ കുലായിനീഃ ।
യേ തേ അഗ്ന ഇന്ദവോ യാ ഉ നാഭയഃ । യാസ്തേ അഗ്നേ തനുവ ഊര്ജോ നാമ । താഭിസ്ത്വമുഭയീഭി-സ്സംവിഁദാനഃ । പ്രജാഭിരഗ്നേ ദ്രവിണേഹ സീദ ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 57 ॥
(അ. 18)
അനുവാകം 19
അഗ്നിരസി വൈശ്വാനരോ-ഽസി । സംവഁഥ്സരോ-ഽസി പരിവഥ്സരോ-ഽസി । ഇദാവഥ്സരോ-ഽസീദുവഥ്സരോ-ഽസി । ഇദ്വഥ്സരോ-ഽസി വഥ്സരോ-ഽസി । തസ്യ തേ വസന്ത-ശ്ശിരഃ । ഗ്രീഷ്മോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । വര്ഷാഃ പുച്ഛമ് ।
ശരദുത്തരഃ പക്ഷഃ । ഹേമന്തോ മദ്ധ്യമ് । പൂര്വപക്ഷാശ്ചിതയഃ । അപരപക്ഷാഃ പുരീഷമ് । അഹോരാത്രാണീഷ്ടകാഃ । തസ്യ തേ മാസാശ്ചാര്ധമാസാശ്ച കല്പന്താമ് ।
ഋതവസ്തേ കല്പന്താമ് । സംവഁഥ്സരസ്തേ കല്പതാമ് ।
അഹോരാത്രാണി തേ കല്പന്താമ് । ഏതി പ്രേതി വീതി സമിത്യുദിതി ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 58 ॥
അനുവാകം 19
അഗ്നിരസി വൈശ്വാനരോ-ഽസി । സംവഁഥ്സരോ-ഽസി പരിവഥ്സരോ-ഽസി । ഇദാവഥ്സരോ-ഽസീദുവഥ്സരോ-ഽസി । ഇദ്വഥ്സരോ-ഽസി വഥ്സരോ-ഽസി । തസ്യ തേ വസന്ത-ശ്ശിരഃ । ഗ്രീഷ്മോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । വര്ഷാഃ പുച്ഛമ് ।
ശരദുത്തരഃ പക്ഷഃ । ഹേമന്തോ മദ്ധ്യമ് । പൂര്വപക്ഷാശ്ചിതയഃ । അപരപക്ഷാഃ പുരീഷമ് । അഹോരാത്രാണീഷ്ടകാഃ । തസ്യ തേ മാസാശ്ചാര്ധമാസാശ്ച കല്പന്താമ് ।
ഋതവസ്തേ കല്പന്താമ് । സംവഁഥ്സരസ്തേ കല്പതാമ് ।
അഹോരാത്രാണി തേ കല്പന്താമ് । ഏതി പ്രേതി വീതി സമിത്യുദിതി ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 58 ॥
(ചിതയോ നവ ച) (അ. 19)
അനുവാകം 20
ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ । ഊര്ധ്വ ഊ ഷുണ ഊതയേ । ഊര്ധ്വോ നഃ പാഹ്യഗ്ംഹസഃ ॥
വിധുന്ദദ്രാണഗ്ം സമനേ ബഹൂനാമ് । യുവാനഗ്ം സന്ത-മ്പലിതോ ജഗാര । ദേവസ്യ പശ്യ കാവ്യ-മ്മഹിത്വാ-ഽദ്യാ മമാര । സ ഹ്യ-സ്സമാന ॥
യദൃതേ ചിദഭിശ്രിഷഃ । പുരാ ജര്തൃഭ്യ ആതൃദഃ ।
സന്ധാതാ സന്ധി-മ്മഘവാ പുരോവസുഃ ॥ 59 ॥
അനുവാകം 20
ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ । ഊര്ധ്വ ഊ ഷുണ ഊതയേ । ഊര്ധ്വോ നഃ പാഹ്യഗ്ംഹസഃ ॥
വിധുന്ദദ്രാണഗ്ം സമനേ ബഹൂനാമ് । യുവാനഗ്ം സന്ത-മ്പലിതോ ജഗാര । ദേവസ്യ പശ്യ കാവ്യ-മ്മഹിത്വാ-ഽദ്യാ മമാര । സ ഹ്യ-സ്സമാന ॥
യദൃതേ ചിദഭിശ്രിഷഃ । പുരാ ജര്തൃഭ്യ ആതൃദഃ ।
സന്ധാതാ സന്ധി-മ്മഘവാ പുരോവസുഃ ॥ 59 ॥
നിഷ്കര്താ വിഹ്രുത-മ്പുനഃ ॥ പുനരൂര്ജാ നി വര്തസ്വ പുനരഗ്ന ഇഷാ-ഽഽയുഷാ । പുനര്നഃ പാഹി വിശ്വതഃ ॥ സഹ രയ്യാ നി വര്തസ്വാഗ്നേ പിന്വസ്വ ധാരയാ । വിശ്വഫ്സ്നിയാ വിശ്വതസ്പരി ॥ മാ നോ ഘര്മ വ്യഥിതോ വിവ്യഥോ നഃ । മാ നഃ പരമധരമ്മാ രജോ-ഽനൈഃ । മോഷ്വസ്മാഗ് സ്തമസ്യന്തരാ ധാഃ । മാ രുദ്രിയാസോ അഭിഗുര്വൃധാനഃ ॥ മാ നഃ ക്രതുഭിര്-ഹീഡിതേഭിരസ്മാന് । ദ്വിഷാ സുനീതേ മാ പരാദാഃ ।
മാ നോ രുദ്രോ നിര്-ഋതിര്മാ നോ അസ്താ ।
മാ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഹീഡിഷാതാമ് ॥ 60 ॥
മാ നോ രുദ്രോ നിര്-ഋതിര്മാ നോ അസ്താ ।
മാ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഹീഡിഷാതാമ് ॥ 60 ॥
ഉപ നോ മിത്രാവരുണാവിഹാവതമ് । അന്വാദീദ്ധ്യാഥാമിഹ നഃ സഖായാ । ആദിത്യാനാ-മ്പ്രസിതിര്ഹേതിഃ । ഉഗ്രാ ശതാപാഷ്ഠാ ഘ വിഷാ പരിണോ വൃണക്തു ॥
ഇമ-മ്മേ വരുണ ശ്രുധീ ഹവമദ്യാ ച മൃഡയ । ത്വാമവസ്യുരാ ചകേ ॥ തത്ത്വാ യാമി ബ്രഹ്മണാ വന്ദമാന-സ്തദാ ശാസ്തേ യജമാനോ ഹവിര്ഭിഃ । അഹേഡമാനോ വരുണേഹ ബോദ്ധ്യുരുശഗ്ംസ മാ ന ആയുഃ പ്രമോഷീഃ ॥ ത്വ-ന്നോ അഗ്നേ വരുണസ്യ വിദ്വാ-ന്ദേവസ്യ ഹേഡോ-ഽവ യാസി സീഷ്ഠാഃ । യജിഷ്ഠോ വഹ്നി തമ-ശ്ശോശുചാനോ വിശ്വാ ദ്വേഷാഗ്ംസി പ്രമുമുഗ്ധ്യസ്മത് ॥
സ ത്വന്നോ അന്ഗേ-ഽവമോ ഭവോതീ നേദിഷ്ഠോ അസ്യാ ഉഷസോ വ്യുഷ്ടൌ । അവ യക്ഷ്വ നോ വരുണഗ്ം രരാണോ വീഹി മൃഡീകഗ്ം സുഹവോ ന ഏധി ॥ ത്വമഗ്നേ അയാ-ഽസി । അയാ സന്മനസാ ഹിതഃ । അയാ സനഃഅവ്യമൂഹിഷേ । അയാ നോ ധേഹി ഭേഷജമ് । ഇഷ്ടോ അഗ്നിരാഹുതഃ । സ്വാഹാകൃതഃ പിപര്തു നഃ । സ്വഗാ ദേവേഭ്യ ഇദ-ന്നമഃ ॥
ഉദ്വയ-ന്തമസസ്പരി പശ്യന്തോ ജ്യോതിരുത്തരമ് । ദേവ-ന്ദേവത്രാ സൂര്യമഗന്മ ജ്യോതിരുത്തമമ് ॥ ഉദു ത്യ-ഞ്ജാതവേദസ-ന്ദേവം-വഁഹന്തി കേതവഃ । ദൃശേ വിശ്വായ സൂര്യമ് । ചിത്ര-ന്ദേവാനാ-മുദഗാദനീക-ഞ്ചക്ഷു ര്മിത്രസ്യ വരുണസ്യാ-ഽഗ്നേഃ ॥
വയഃ സുപര്ണാ ഉപസേദുരിന്ദ്രമ് । പ്രിയമേധാ ഋഷയോ നാധമാനാഃ । അപ ധ്വാന്തമൂര്ണുഹി പൂര്ധി ചക്ഷുഃ । മുമുഗ്ധ്യസ്മാ-ന്നിധയേവ ബദ്ധാന് ॥ 61 ॥
ഇമ-മ്മേ വരുണ ശ്രുധീ ഹവമദ്യാ ച മൃഡയ । ത്വാമവസ്യുരാ ചകേ ॥ തത്ത്വാ യാമി ബ്രഹ്മണാ വന്ദമാന-സ്തദാ ശാസ്തേ യജമാനോ ഹവിര്ഭിഃ । അഹേഡമാനോ വരുണേഹ ബോദ്ധ്യുരുശഗ്ംസ മാ ന ആയുഃ പ്രമോഷീഃ ॥ ത്വ-ന്നോ അഗ്നേ വരുണസ്യ വിദ്വാ-ന്ദേവസ്യ ഹേഡോ-ഽവ യാസി സീഷ്ഠാഃ । യജിഷ്ഠോ വഹ്നി തമ-ശ്ശോശുചാനോ വിശ്വാ ദ്വേഷാഗ്ംസി പ്രമുമുഗ്ധ്യസ്മത് ॥
സ ത്വന്നോ അന്ഗേ-ഽവമോ ഭവോതീ നേദിഷ്ഠോ അസ്യാ ഉഷസോ വ്യുഷ്ടൌ । അവ യക്ഷ്വ നോ വരുണഗ്ം രരാണോ വീഹി മൃഡീകഗ്ം സുഹവോ ന ഏധി ॥ ത്വമഗ്നേ അയാ-ഽസി । അയാ സന്മനസാ ഹിതഃ । അയാ സനഃഅവ്യമൂഹിഷേ । അയാ നോ ധേഹി ഭേഷജമ് । ഇഷ്ടോ അഗ്നിരാഹുതഃ । സ്വാഹാകൃതഃ പിപര്തു നഃ । സ്വഗാ ദേവേഭ്യ ഇദ-ന്നമഃ ॥
ഉദ്വയ-ന്തമസസ്പരി പശ്യന്തോ ജ്യോതിരുത്തരമ് । ദേവ-ന്ദേവത്രാ സൂര്യമഗന്മ ജ്യോതിരുത്തമമ് ॥ ഉദു ത്യ-ഞ്ജാതവേദസ-ന്ദേവം-വഁഹന്തി കേതവഃ । ദൃശേ വിശ്വായ സൂര്യമ് । ചിത്ര-ന്ദേവാനാ-മുദഗാദനീക-ഞ്ചക്ഷു ര്മിത്രസ്യ വരുണസ്യാ-ഽഗ്നേഃ ॥
വയഃ സുപര്ണാ ഉപസേദുരിന്ദ്രമ് । പ്രിയമേധാ ഋഷയോ നാധമാനാഃ । അപ ധ്വാന്തമൂര്ണുഹി പൂര്ധി ചക്ഷുഃ । മുമുഗ്ധ്യസ്മാ-ന്നിധയേവ ബദ്ധാന് ॥ 61 ॥
(പുരോവസുര്ഹീഡിഷാതാഗ്ം സുപര്ണാഃ) (അ. 20)
അനുവാകം 21
ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ । മയി ത്യദിന്ദ്രിയ-മ്മഹത് । മയി ദക്ഷോ മയി ക്രതുഃ । മയി ധായി സുവീര്യമ് । ത്രിശുഗ്ഘര്മോ വിഭാതു മേ । ആകൂത്യാ മനസാ സഹ ।
വിരാജാ ജ്യോതിഷാ സഹ । യജ്ഞേന പയസാ സഹ । ബ്രഹ്മണാ തേജസാ സഹ । ക്ഷത്രേണ യശസാ സഹ । സത്യേന തപസാ സഹ । തസ്യ ദോഹമശീമഹി ।
തസ്യ സുമ്നമശീമഹി । തസ്യ ഭക്ഷമശീമഹി ।
തസ്യ ത ഇന്ദ്രേണ പീതസ്യ മധുമതഃ ।
ഉപഹൂതസ്യോപഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥ 62 ॥
അനുവാകം 21
ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ । മയി ത്യദിന്ദ്രിയ-മ്മഹത് । മയി ദക്ഷോ മയി ക്രതുഃ । മയി ധായി സുവീര്യമ് । ത്രിശുഗ്ഘര്മോ വിഭാതു മേ । ആകൂത്യാ മനസാ സഹ ।
വിരാജാ ജ്യോതിഷാ സഹ । യജ്ഞേന പയസാ സഹ । ബ്രഹ്മണാ തേജസാ സഹ । ക്ഷത്രേണ യശസാ സഹ । സത്യേന തപസാ സഹ । തസ്യ ദോഹമശീമഹി ।
തസ്യ സുമ്നമശീമഹി । തസ്യ ഭക്ഷമശീമഹി ।
തസ്യ ത ഇന്ദ്രേണ പീതസ്യ മധുമതഃ ।
ഉപഹൂതസ്യോപഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥ 62 ॥
(യശസാ സഹ ഷട്ച) (അ. 21)
അനുവാകം 22
യാസ്തേ അഗ്നേ ഘോരാസ്തനുവഃ । ക്ഷുച്ച തൃഷ്ണാ ച । അസ്നുക്ചാനാഹുതിശ്ച । അശനയാ ച പിപാസാ ച । സേദിശ്ചാമതിശ്ച । ഏതാസ്തേ അഗ്നേ ഘോരാസ്തനുവഃ ।
താഭിരമുങ്ഗച്ഛ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി ।
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ 63 ॥
അനുവാകം 22
യാസ്തേ അഗ്നേ ഘോരാസ്തനുവഃ । ക്ഷുച്ച തൃഷ്ണാ ച । അസ്നുക്ചാനാഹുതിശ്ച । അശനയാ ച പിപാസാ ച । സേദിശ്ചാമതിശ്ച । ഏതാസ്തേ അഗ്നേ ഘോരാസ്തനുവഃ ।
താഭിരമുങ്ഗച്ഛ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി ।
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ 63 ॥
(അ. 22)
അനുവാകം 23
സ്നിക്ച സ്നീഹിതിശ്ച സ്നിഹിതിശ്ച । ഉഷ്ണാ ച ശീതാ ച ।
ഉഗ്രാ ച ഭീമാ ച । സദാമ്നീ സേദിരനിരാ । ഏതാസ്തേ അഗ്നേ ഘോരാസ്തനുവഃ । താഭിരമുങ്ഗച്ഛ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി । യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ 64 ॥
അനുവാകം 23
സ്നിക്ച സ്നീഹിതിശ്ച സ്നിഹിതിശ്ച । ഉഷ്ണാ ച ശീതാ ച ।
ഉഗ്രാ ച ഭീമാ ച । സദാമ്നീ സേദിരനിരാ । ഏതാസ്തേ അഗ്നേ ഘോരാസ്തനുവഃ । താഭിരമുങ്ഗച്ഛ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി । യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ 64 ॥
(അ. 23)
അനുവാകം 24
ധുനിശ്ച ധ്വാന്തശ്ച ധ്വനശ്ച ധ്വനയഗ്ഗ്ശ്ച ।
നിലിമ്പശ്ച വിലിമ്പശ്ച വിക്ഷിപഃ ॥ 65 ॥
അനുവാകം 24
ധുനിശ്ച ധ്വാന്തശ്ച ധ്വനശ്ച ധ്വനയഗ്ഗ്ശ്ച ।
നിലിമ്പശ്ച വിലിമ്പശ്ച വിക്ഷിപഃ ॥ 65 ॥
(അ. 24)
അനുവാകം 25
ഉഗ്രശ്ച ധുനിശ്ച ധ്വാന്തശ്ച ധ്വനശ്ച ധ്വനയഗ്ഗ്ശ്ച । സഹസഹ്വാഗ്ശ്ച സഹമാനശ്ച സഹസ്വാഗ്ശ്ച സഹീയാഗ്ശ്ച ।
ഏത്യ പ്രേത്യ വിക്ഷിപഃ ॥ 66 ॥
അനുവാകം 25
ഉഗ്രശ്ച ധുനിശ്ച ധ്വാന്തശ്ച ധ്വനശ്ച ധ്വനയഗ്ഗ്ശ്ച । സഹസഹ്വാഗ്ശ്ച സഹമാനശ്ച സഹസ്വാഗ്ശ്ച സഹീയാഗ്ശ്ച ।
ഏത്യ പ്രേത്യ വിക്ഷിപഃ ॥ 66 ॥
(അ. 25)
അനുവാകം 26
അഹോരാത്രേ ത്വോദീരയതാമ് । അര്ധമാസാസ്ത്വോദീ-ഞ്ജയന്തു । മാസാസ്ത്വാ ശ്രപയന്തു । ഋതവസ്ത്വാ പചന്തു ।
സംവഁഥ്സരസ്ത്വാ ഹന്ത്വസൌ ॥ 67 ॥
അനുവാകം 26
അഹോരാത്രേ ത്വോദീരയതാമ് । അര്ധമാസാസ്ത്വോദീ-ഞ്ജയന്തു । മാസാസ്ത്വാ ശ്രപയന്തു । ഋതവസ്ത്വാ പചന്തു ।
സംവഁഥ്സരസ്ത്വാ ഹന്ത്വസൌ ॥ 67 ॥
(അ. 26)
അനുവാകം 27
ഖട് ഫ-ഡ്ജഹി । ഛിന്ധീ ഭിന്ധീ ഹന്ധീ കട് ।
ഇതി വാചഃ ക്രൂരാണി ॥ 68 ॥
അനുവാകം 27
ഖട് ഫ-ഡ്ജഹി । ഛിന്ധീ ഭിന്ധീ ഹന്ധീ കട് ।
ഇതി വാചഃ ക്രൂരാണി ॥ 68 ॥
(അ. 27)
അനുവാകം 28
വിഗാ ഇന്ദ്ര വിചരന്-ഥ്സ്പാശയസ്വ । സ്വപന്തമിന്ദ്ര പശുമന്തമിച്ഛ । വജ്രേണാമു-മ്ബോധയ ദുര്വിദത്രമ് । സ്വപതോ-ഽസ്യ പ്രഹര ഭോജനേഭ്യഃ ॥
അഗ്നേ അഗ്നിനാ സംവഁദസ്വ । മൃത്യോ മൃത്യുനാ സംവഁദസ്വ । നമസ്തേ അസ്തു ഭഗവഃ ॥ സകൃത്തേ അഗ്നേ നമഃ । ദ്വിസ്തേ നമഃ । ത്രിസ്തേ നമഃ । ചതുസ്തേ നമഃ । പഞ്ചകൃത്വസ്തേ നമഃ ।
ദശകൃത്വസ്തേ നമഃ । ശതകൃത്വസ്തേ നമഃ । ആസഹസ്രകൃത്വസ്തേ നമഃ । അപരിമിതകൃത്വസ്തേ നമഃ । നമസ്തേ അസ്തു മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ 69 ॥
അനുവാകം 28
വിഗാ ഇന്ദ്ര വിചരന്-ഥ്സ്പാശയസ്വ । സ്വപന്തമിന്ദ്ര പശുമന്തമിച്ഛ । വജ്രേണാമു-മ്ബോധയ ദുര്വിദത്രമ് । സ്വപതോ-ഽസ്യ പ്രഹര ഭോജനേഭ്യഃ ॥
അഗ്നേ അഗ്നിനാ സംവഁദസ്വ । മൃത്യോ മൃത്യുനാ സംവഁദസ്വ । നമസ്തേ അസ്തു ഭഗവഃ ॥ സകൃത്തേ അഗ്നേ നമഃ । ദ്വിസ്തേ നമഃ । ത്രിസ്തേ നമഃ । ചതുസ്തേ നമഃ । പഞ്ചകൃത്വസ്തേ നമഃ ।
ദശകൃത്വസ്തേ നമഃ । ശതകൃത്വസ്തേ നമഃ । ആസഹസ്രകൃത്വസ്തേ നമഃ । അപരിമിതകൃത്വസ്തേ നമഃ । നമസ്തേ അസ്തു മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ ॥ 69 ॥
(ത്രിസ്തേ നമഃ സപ്ത ച) (അ. 28)
അനുവാകം 29
അസൃ-ന്മുഖോ രുധിരേണാവ്യക്തഃ । യമസ്യ ദൂത-ശ്ശ്വപാ-ദ്വിധാവസി । ഗൃദ്ധ്രഃ സുപര്ണഃ കുണപന്നിഷേവസേ ।
യമസ്യ ദൂതഃ പ്രഹിതോ ഭവസ്യ ചോഭയോഃ ॥ 70 ॥
അനുവാകം 29
അസൃ-ന്മുഖോ രുധിരേണാവ്യക്തഃ । യമസ്യ ദൂത-ശ്ശ്വപാ-ദ്വിധാവസി । ഗൃദ്ധ്രഃ സുപര്ണഃ കുണപന്നിഷേവസേ ।
യമസ്യ ദൂതഃ പ്രഹിതോ ഭവസ്യ ചോഭയോഃ ॥ 70 ॥
(അ. 29)
അനുവാകം 30
യദേത-ദ്വൃകസോ ഭൂത്വാ । വാഗ് ദേവ്യഭിരായസി । ദ്വിഷന്ത-മ്മേ-ഽഭിരായ । ത-മ്മൃത്യോ മൃത്യവേ നയ । സ ആര്ത്യാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതു ॥ 71 ॥
അനുവാകം 30
യദേത-ദ്വൃകസോ ഭൂത്വാ । വാഗ് ദേവ്യഭിരായസി । ദ്വിഷന്ത-മ്മേ-ഽഭിരായ । ത-മ്മൃത്യോ മൃത്യവേ നയ । സ ആര്ത്യാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതു ॥ 71 ॥
(അ. 30)
അനുവാകം 31
യദീഷിതോ യദി വാ സ്വകാമീ । ഭയേഡകോ വദതി വാചമേതാമ് । താമിന്ദ്രാഗ്നീ ബ്രഹ്മണാ സംവിഁദാനൌ ।
ശിവാമസ്മഭ്യ-ങ്കൃണുതങ്ഗൃഹേഷു ॥ 72 ॥
അനുവാകം 31
യദീഷിതോ യദി വാ സ്വകാമീ । ഭയേഡകോ വദതി വാചമേതാമ് । താമിന്ദ്രാഗ്നീ ബ്രഹ്മണാ സംവിഁദാനൌ ।
ശിവാമസ്മഭ്യ-ങ്കൃണുതങ്ഗൃഹേഷു ॥ 72 ॥
(അ. 31)
അനുവാകം 32
ദീര്ഘമുഖി ദുര്ഹണു । മാ സ്മ ദക്ഷിണതോ വദഃ ।
യദി ദക്ഷിണതോ വദാ-ദ്ദ്വിഷന്ത-മ്മേ-ഽവ ബാധാസൈ ॥ 73 ॥
അനുവാകം 32
ദീര്ഘമുഖി ദുര്ഹണു । മാ സ്മ ദക്ഷിണതോ വദഃ ।
യദി ദക്ഷിണതോ വദാ-ദ്ദ്വിഷന്ത-മ്മേ-ഽവ ബാധാസൈ ॥ 73 ॥
(അ. 32)
അനുവാകം 33
ഇത്ഥാദുലൂക ആപപ്തത് । ഹിരണ്യാക്ഷോ അയോമുഖഃ ।
രക്ഷസാന്ദൂത ആഗതഃ । തമിതോ നാശയാഗ്നേ ॥ 74 ॥
അനുവാകം 33
ഇത്ഥാദുലൂക ആപപ്തത് । ഹിരണ്യാക്ഷോ അയോമുഖഃ ।
രക്ഷസാന്ദൂത ആഗതഃ । തമിതോ നാശയാഗ്നേ ॥ 74 ॥
(അ. 33)
അനുവാകം 34
യദേത-ദ്ഭൂതാന്യന്വാവിശ്യ । ദൈവീം-വാഁചം-വഁദസി । ദ്വിഷതോ നഃ പരാവദ । താ-ന്മൃത്യോ മൃത്യവേ നയ । ത ആര്ത്യാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛന്തു ।
അഗ്നിനാ-ഽഗ്നി-സ്സംവഁദതാമ് ॥ 75 ॥
അനുവാകം 34
യദേത-ദ്ഭൂതാന്യന്വാവിശ്യ । ദൈവീം-വാഁചം-വഁദസി । ദ്വിഷതോ നഃ പരാവദ । താ-ന്മൃത്യോ മൃത്യവേ നയ । ത ആര്ത്യാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛന്തു ।
അഗ്നിനാ-ഽഗ്നി-സ്സംവഁദതാമ് ॥ 75 ॥
(അ. 34)
അനുവാകം 35
പ്രസാര്യ സക്ഥ്യൌ പതസി । സവ്യമക്ഷി നിപേപി ച ।
മേഹ കസ്യചനാമമത് ॥ 76 ॥
അനുവാകം 35
പ്രസാര്യ സക്ഥ്യൌ പതസി । സവ്യമക്ഷി നിപേപി ച ।
മേഹ കസ്യചനാമമത് ॥ 76 ॥
(അ. 35)
അനുവാകം 36
അത്രിണാ ത്വാ ക്രിമേ ഹന്മി । കണ്വേന ജമദഗ്നിനാ ।
വിശ്വാവസോ-ര്ബ്രഹ്മണാ ഹതഃ । ക്രിമീണാഗ്ം രാജാ ।
അപ്യേഷാഗ് സ്ഥപതിര്ഹതഃ । അഥോ മാതാ-ഽഥോ പിതാ ।
അഥോ സ്ഥൂരാ അഥോ ക്ഷുദ്രാഃ । അഥോ കൃഷ്ണാ അഥോ ശ്വേതാഃ । അഥോ ആശാതികാ ഹതാഃ ।
ശ്വേതാഭിഃ സഹ സര്വേ ഹതാഃ ॥ 77 ॥
അനുവാകം 36
അത്രിണാ ത്വാ ക്രിമേ ഹന്മി । കണ്വേന ജമദഗ്നിനാ ।
വിശ്വാവസോ-ര്ബ്രഹ്മണാ ഹതഃ । ക്രിമീണാഗ്ം രാജാ ।
അപ്യേഷാഗ് സ്ഥപതിര്ഹതഃ । അഥോ മാതാ-ഽഥോ പിതാ ।
അഥോ സ്ഥൂരാ അഥോ ക്ഷുദ്രാഃ । അഥോ കൃഷ്ണാ അഥോ ശ്വേതാഃ । അഥോ ആശാതികാ ഹതാഃ ।
ശ്വേതാഭിഃ സഹ സര്വേ ഹതാഃ ॥ 77 ॥
(അ. 36)
അനുവാകം 37
ആഹരാവദ്യ । ശൃതസ്യ ഹവിഷോ യഥാ । ത-ഥ്സത്യമ് ।
യദമും-യഁമസ്യ ജമ്ഭയോഃ । ആദധാമി തഥാ ഹി തത് । ഖണ്ഫണ്മ്രസി ॥ 78 ॥
അനുവാകം 37
ആഹരാവദ്യ । ശൃതസ്യ ഹവിഷോ യഥാ । ത-ഥ്സത്യമ് ।
യദമും-യഁമസ്യ ജമ്ഭയോഃ । ആദധാമി തഥാ ഹി തത് । ഖണ്ഫണ്മ്രസി ॥ 78 ॥
(അ. 37)
അനുവാകം 38
ബ്രഹ്മണാ ത്വാ ശപാമി । ബ്രഹ്മണസ്ത്വാ ശപഥേന ശപാമി । ഘോരേണ ത്വാ ഭൃഗൂണാഞ്ചക്ഷുഷാ പ്രേക്ഷേ । രൌദ്രേണ ത്വാങ്ഗിരസാ-മ്മനസാ ധ്യായാമി ।
അഘസ്യ ത്വാ ധാരയാ വിദ്ധ്യാമി ।
അധരോ മ-ത്പദ്യസ്വാസൌ ॥ 79 ॥
അനുവാകം 38
ബ്രഹ്മണാ ത്വാ ശപാമി । ബ്രഹ്മണസ്ത്വാ ശപഥേന ശപാമി । ഘോരേണ ത്വാ ഭൃഗൂണാഞ്ചക്ഷുഷാ പ്രേക്ഷേ । രൌദ്രേണ ത്വാങ്ഗിരസാ-മ്മനസാ ധ്യായാമി ।
അഘസ്യ ത്വാ ധാരയാ വിദ്ധ്യാമി ।
അധരോ മ-ത്പദ്യസ്വാസൌ ॥ 79 ॥
(അ. 38)
അനുവാകം 39
ഉത്തുദ ശിമിജാവരി । തല്പേജേ തല്പ ഉത്തുദ । ഗിരീഗ്ം രനു പ്രവേശയ । മരീചീരുപ സന്നുദ ।
യാവദിതഃ പുരസ്താദുദയാതി സൂര്യഃ ।
താവദിതോ-ഽമുന്നാശയ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി ।
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ 80 ॥
അനുവാകം 39
ഉത്തുദ ശിമിജാവരി । തല്പേജേ തല്പ ഉത്തുദ । ഗിരീഗ്ം രനു പ്രവേശയ । മരീചീരുപ സന്നുദ ।
യാവദിതഃ പുരസ്താദുദയാതി സൂര്യഃ ।
താവദിതോ-ഽമുന്നാശയ । യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി ।
യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ 80 ॥
(അ. 39)
അനുവാകം 40
ഭൂര്ഭുവസ്സുവോ ഭൂര്ഭുവസ്സുവോ ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ ।
ഭുവോ-ഽദ്ധായി ഭുവോ-ഽദ്ധായി ഭുവോ-ഽദ്ധായി ।
നൃമ്ണായി നൃമ്ണ-ന്നൃമ്ണായി നൃമ്ണ-ന്നൃമ്ണായി നൃമ്ണമ് । നിധാ യ്യോ-ഽവായി നിധാ യ്യോ-ഽവായി നിധാ യ്യോ-ഽവായി । ഏ അസ്മേ അസ്മേ । സുവര്ന ജ്യോതീഃ ॥ 81 ॥
അനുവാകം 40
ഭൂര്ഭുവസ്സുവോ ഭൂര്ഭുവസ്സുവോ ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ ।
ഭുവോ-ഽദ്ധായി ഭുവോ-ഽദ്ധായി ഭുവോ-ഽദ്ധായി ।
നൃമ്ണായി നൃമ്ണ-ന്നൃമ്ണായി നൃമ്ണ-ന്നൃമ്ണായി നൃമ്ണമ് । നിധാ യ്യോ-ഽവായി നിധാ യ്യോ-ഽവായി നിധാ യ്യോ-ഽവായി । ഏ അസ്മേ അസ്മേ । സുവര്ന ജ്യോതീഃ ॥ 81 ॥
(അ. 40)
അനുവാകം 41
പൃഥിവീ സമിത് । താമഗ്നി-സ്സമിന്ധേ । സാ-ഽഗ്നിഗ്ം സമിന്ധേ । താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ । യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന । അന്നാദ്യേന സമിന്താഗ് സ്വാഹാ ॥
അന്തരിക്ഷഗ്ം സമിത് ॥ 82 ॥
അനുവാകം 41
പൃഥിവീ സമിത് । താമഗ്നി-സ്സമിന്ധേ । സാ-ഽഗ്നിഗ്ം സമിന്ധേ । താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ । യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന । അന്നാദ്യേന സമിന്താഗ് സ്വാഹാ ॥
അന്തരിക്ഷഗ്ം സമിത് ॥ 82 ॥
താം-വാഁയു-സ്സമിന്ധേ । സാ വായുഗ്ം സമിന്ധേ । താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ । യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന । അന്നാദ്യേന സമിന്താഗ് സ്വാഹാ ।
ദ്യൌ-സ്സമിത് । താമാദിത്യ-സ്സമിന്ധേ ॥ 83 ॥
ദ്യൌ-സ്സമിത് । താമാദിത്യ-സ്സമിന്ധേ ॥ 83 ॥
സാ-ഽഽദിത്യഗ്ം സമിന്ധേ । താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ । യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന । അന്നാദ്യേന സമിന്താഗ് സ്വാഹാ ॥ പ്രാജാപത്യാ മേ സമിദസി സപത്നക്ഷയണീ ।
ഭ്രാതൃവ്യഹാ മേ-ഽസി സ്വാഹാ ॥ അഗ്നേ വ്രതപതേ വ്രതഞ്ചരിഷ്യാമി ॥ 84 ॥
ഭ്രാതൃവ്യഹാ മേ-ഽസി സ്വാഹാ ॥ അഗ്നേ വ്രതപതേ വ്രതഞ്ചരിഷ്യാമി ॥ 84 ॥
തച്ഛകേയ-ന്തന്മേ രാദ്ധ്യതാമ് । വായോ വ്രതപത ആദിത്യ വ്രതപതേ । വ്രതാനാം-വ്രഁതപതേ വ്രതഞ്ചരിഷ്യാമി । തച്ഛകേയ-ന്തന്മേ രാദ്ധ്യതാമ് ॥ ദ്യൌ-സ്സമിത് । താമാദിത്യ-സ്സമിന്ധേ । സാ-ഽഽദിത്യഗ്ം സമിന്ധേ ।
താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ ॥ 85 ॥
താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ ॥ 85 ॥
വര്ചസാ ശ്രിയാ । യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന । അന്നാദ്യേന സമിന്താഗ് സ്വാഹാ ।
അന്തരിക്ഷഗ്ം സമിത് । താം-വാഁയു-സ്സമിന്ധേ । സാ വായുഗ്ം സമിന്ധേ । താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ ॥ 86 ॥
അന്തരിക്ഷഗ്ം സമിത് । താം-വാഁയു-സ്സമിന്ധേ । സാ വായുഗ്ം സമിന്ധേ । താമഹഗ്ം സമിന്ധേ । സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ ॥ 86 ॥
യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന । അന്നാദ്യേന സമിന്താഗ് സ്വാഹാ । പൃഥിവീ സമിത് । താമഗ്നി-സ്സമിന്ധേ । സാ-ഽഗ്നിഗ്ം സമിന്ധേ । താമഹഗ്ം സമിന്ധേ ।
സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ ।
യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന ॥ 87 ॥
സാ മാ സമിദ്ധാ । ആയുഷാ തേജസാ । വര്ചസാ ശ്രിയാ ।
യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേന ॥ 87 ॥
അന്നാദ്യേന സമിന്താഗ് സ്വാഹാ । പ്രാജാപത്യാ മേ സമിദസി സപത്നക്ഷയണീ । ഭ്രാതൃവ്യഹാ മേ-ഽസി സ്വാഹാ । ആദിത്യ വ്രതപതേ വ്രതമചാരിഷമ് ।
തദശക-ന്തന്മേ-ഽരാധി । വായോ വ്രതപതേ-ഽഗ്നേ വ്രതപതേ । വ്രതാനാം-വ്രഁതപതേ വ്രതമചാരിഷമ് । തദശക-ന്തന്മേ-ഽരാധി ॥ 88 ॥
തദശക-ന്തന്മേ-ഽരാധി । വായോ വ്രതപതേ-ഽഗ്നേ വ്രതപതേ । വ്രതാനാം-വ്രഁതപതേ വ്രതമചാരിഷമ് । തദശക-ന്തന്മേ-ഽരാധി ॥ 88 ॥
(സമിഥ് - സമിന്ധേ - വ്രതഞ്ചരിഷ്യാ - മ്യായുഷാ തേജസാ - വര്ചസാ ശ്രിയാ - യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേനാ - +ഷ്ടൌ ച) (അ. 41)
അനുവാകം 42
ശന്നോ വാതഃ പവതാ-മ്മാതരിശ്വാ ശന്നസ്തപതു സൂര്യഃ । അഹാനി ശ-മ്ഭവന്തു ന-ശ്ശഗ്ം രാത്രിഃ പ്രതിധീയതാമ് ॥ ശമുഷാ നോ വ്യുച്ഛതു ശമാദിത്യ ഉദേതു നഃ । ശിവാ ന-ശ്ശന്തമാ ഭവ സുമൃഡീകാ സരസ്വതി । മാ തേ വ്യോമ സന്ദൃശി ॥
ഇഡായൈ വാസ്ത്വസി വാസ്തുമ-ദ്വാസ്തുമന്തോ ഭൂയാസ്മ മാ വാസ്തോ-ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ വാസ്തു-സ്സ ഭൂയാ-ദ്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥
പ്രതിഷ്ഠാ-ഽസി പ്രതിഷ്ഠാവന്തോ ഭൂയാസ്മ മാ പ്രതിഷ്ഠായാ- ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ പ്രതിഷ്ഠഃ
സ ഭൂയാ-ദ്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ ആ വാത വാഹി ഭേഷജമ് ഁവി വാത വാഹി യദ്രപഃ ।
ത്വഗ്ം ഹി വിശ്വഭേഷജോ ദേവാനാ-ന്ദൂത ഈയസേ ॥
ദ്വാവിമൌ വാതൌ വാത ആ സിന്ധാരാ പരാവതഃ ॥ 89 ॥
അനുവാകം 42
ശന്നോ വാതഃ പവതാ-മ്മാതരിശ്വാ ശന്നസ്തപതു സൂര്യഃ । അഹാനി ശ-മ്ഭവന്തു ന-ശ്ശഗ്ം രാത്രിഃ പ്രതിധീയതാമ് ॥ ശമുഷാ നോ വ്യുച്ഛതു ശമാദിത്യ ഉദേതു നഃ । ശിവാ ന-ശ്ശന്തമാ ഭവ സുമൃഡീകാ സരസ്വതി । മാ തേ വ്യോമ സന്ദൃശി ॥
ഇഡായൈ വാസ്ത്വസി വാസ്തുമ-ദ്വാസ്തുമന്തോ ഭൂയാസ്മ മാ വാസ്തോ-ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ വാസ്തു-സ്സ ഭൂയാ-ദ്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥
പ്രതിഷ്ഠാ-ഽസി പ്രതിഷ്ഠാവന്തോ ഭൂയാസ്മ മാ പ്രതിഷ്ഠായാ- ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ പ്രതിഷ്ഠഃ
സ ഭൂയാ-ദ്യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥ ആ വാത വാഹി ഭേഷജമ് ഁവി വാത വാഹി യദ്രപഃ ।
ത്വഗ്ം ഹി വിശ്വഭേഷജോ ദേവാനാ-ന്ദൂത ഈയസേ ॥
ദ്വാവിമൌ വാതൌ വാത ആ സിന്ധാരാ പരാവതഃ ॥ 89 ॥
ദക്ഷ-മ്മേ അന്യ ആവാതു പരാ-ഽന്യോ വാതു യ-ദ്രപഃ ॥
യദദോ വാത തേ ഗൃഹേ-ഽമൃതസ്യ നിധിര്ഹിതഃ ।
തതോ നോ ദേഹി ജീവസേ തതോ നോ ധേഹി ഭേഷജമ് ॥
തതോ നോ മഹ ആവഹ വാത ആവാതു ഭേഷജമ് ।
ശമ്ഭൂ-ര്മയോഭൂര്നോ ഹൃദേ പ്ര ണ ആയൂഗ്ംഷി താരിഷത് ॥ ഇന്ദ്രസ്യ ഗൃഹോ-ഽസി ത-ന്ത്വാ പ്രപദ്യേ സഗുസ്സാശ്വഃ । സഹ യന്മേ അസ്തി തേന ॥
ഭൂഃ പ്രപദ്യേ ഭുവഃ പ്രപദ്യേ സുവഃ പ്രപദ്യേ ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ പ്രപദ്യേ വായുമ്
പ്രപദ്യേ-ഽനാര്താ-ന്ദേവതാ-മ്പ്രപദ്യേ ഽശ്മാനമാഖണ-മ്പ്രപദ്യേ പ്രജാപതേര്
ബ്രഹ്മകോശ-മ്ബ്രഹ്മ പ്രപദ്യ ഓ-മ്പ്രപദ്യേ ॥
അന്തരിക്ഷ-മ്മ ഉര്വന്തര-മ്ബൃഹദഗ്നയഃ പര്വതാശ്ച യയാ വാതഃ സ്വസ്ത്യാ സ്വസ്തിമാന്തയാ സ്വസ്ത്യാ സ്വസ്തി മാനസാനി ॥
പ്രാണാപാനൌ മൃത്യോര്മാ പാത-മ്പ്രാണാപാനൌ മാ മാ ഹാസിഷ്ട-മ്മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയ്യഗ്നി സ്തേജോ ദധാതു മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയീന്ദ്ര ഇന്ദ്രിയ-ന്ദധാതു മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയി സൂര്യോ
ഭ്രാജോ ദധാതു ॥ 90 ॥
യദദോ വാത തേ ഗൃഹേ-ഽമൃതസ്യ നിധിര്ഹിതഃ ।
തതോ നോ ദേഹി ജീവസേ തതോ നോ ധേഹി ഭേഷജമ് ॥
തതോ നോ മഹ ആവഹ വാത ആവാതു ഭേഷജമ് ।
ശമ്ഭൂ-ര്മയോഭൂര്നോ ഹൃദേ പ്ര ണ ആയൂഗ്ംഷി താരിഷത് ॥ ഇന്ദ്രസ്യ ഗൃഹോ-ഽസി ത-ന്ത്വാ പ്രപദ്യേ സഗുസ്സാശ്വഃ । സഹ യന്മേ അസ്തി തേന ॥
ഭൂഃ പ്രപദ്യേ ഭുവഃ പ്രപദ്യേ സുവഃ പ്രപദ്യേ ഭൂര്ഭുവസ്സുവഃ പ്രപദ്യേ വായുമ്
പ്രപദ്യേ-ഽനാര്താ-ന്ദേവതാ-മ്പ്രപദ്യേ ഽശ്മാനമാഖണ-മ്പ്രപദ്യേ പ്രജാപതേര്
ബ്രഹ്മകോശ-മ്ബ്രഹ്മ പ്രപദ്യ ഓ-മ്പ്രപദ്യേ ॥
അന്തരിക്ഷ-മ്മ ഉര്വന്തര-മ്ബൃഹദഗ്നയഃ പര്വതാശ്ച യയാ വാതഃ സ്വസ്ത്യാ സ്വസ്തിമാന്തയാ സ്വസ്ത്യാ സ്വസ്തി മാനസാനി ॥
പ്രാണാപാനൌ മൃത്യോര്മാ പാത-മ്പ്രാണാപാനൌ മാ മാ ഹാസിഷ്ട-മ്മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയ്യഗ്നി സ്തേജോ ദധാതു മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയീന്ദ്ര ഇന്ദ്രിയ-ന്ദധാതു മയി മേധാ-മ്മയി പ്രജാ-മ്മയി സൂര്യോ
ഭ്രാജോ ദധാതു ॥ 90 ॥
ദ്യുഭിരക്തുഭിഃ പരിപാത-മസ്മാനരിഷ്ടേഭി-രശ്വിനാ സൌഭഗേഭിഃ । തന്നോ മിത്രോ വരുണോ മാമഹന്താ മദിതി-സ്സിന്ധുഃ പൃഥിവീ ഉത ദ്യൌഃ ॥
കയാ നശ്ചിത്ര ആഭുവദൂതീ സദാവൃധ-സ്സഖാ । കയാ ശചിഷ്ഠയാ വൃതാ ॥ കസ്ത്വാ സത്യോ മദാനാ-മ്മഗ്ംഹിഷ്ഠോ മഥ്സദന്ധസഃ ।
ദൃഢാ ചിദാരുജേ വസു ॥ അഭീ ഷു ണ-സ്സഖീനാമവിതാ ജരിതൄണാമ് । ശത-മ്ഭവാസ്യൂതിഭിഃ ॥
വയഃ സുപര്ണാ ഉപസേദുരിന്ദ്ര-മ്പ്രിയമേധാ ഋഷയോ നാധമാനാഃ ।
അപ ധ്വാന്തമൂര്ണുഹി പൂര്ധി ചക്ഷു-ര്മുമുഗ്ധ്യസ്മാ-ന്നിധയേവ ബദ്ധാന് ॥ 91 ॥
കയാ നശ്ചിത്ര ആഭുവദൂതീ സദാവൃധ-സ്സഖാ । കയാ ശചിഷ്ഠയാ വൃതാ ॥ കസ്ത്വാ സത്യോ മദാനാ-മ്മഗ്ംഹിഷ്ഠോ മഥ്സദന്ധസഃ ।
ദൃഢാ ചിദാരുജേ വസു ॥ അഭീ ഷു ണ-സ്സഖീനാമവിതാ ജരിതൄണാമ് । ശത-മ്ഭവാസ്യൂതിഭിഃ ॥
വയഃ സുപര്ണാ ഉപസേദുരിന്ദ്ര-മ്പ്രിയമേധാ ഋഷയോ നാധമാനാഃ ।
അപ ധ്വാന്തമൂര്ണുഹി പൂര്ധി ചക്ഷു-ര്മുമുഗ്ധ്യസ്മാ-ന്നിധയേവ ബദ്ധാന് ॥ 91 ॥
ശന്നോ ദേവീരഭിഷ്ടയ ആപോ ഭവന്തു പീതയേ । ശം-യോഁരഭിസ്രവന്തു നഃ ॥ ഈശാനാ വാര്യാണാ-ങ്ക്ഷയന്തീശ്ചര്ഷണീനാമ് । അപോ യാചാമി ഭേഷജമ് ॥
സുമിത്രാ ന ആപ ഓഷധയ-സ്സന്തു ദുര്മിത്രാസ്തസ്മൈ ഭൂയാസു-ര്യോ-ഽസ്മാന്-ദ്വേഷ്ടി യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥
ആപോ ഹി ഷ്ഠാ മയോഭുവസ്താ ന ഊര്ജേ ദധാതന । മഹേ രണായ ചക്ഷസേ ॥ യോ വഃ ശിവതമോ രസസ്തസ്യ ഭാജയതേഹ നഃ । ഉശതീരിവ മാതരഃ ॥
തസ്മാ അര-ങ്ഗമാമ വോ യസ്യ ക്ഷയായ ജിന്വഥ ॥ 92 ॥
സുമിത്രാ ന ആപ ഓഷധയ-സ്സന്തു ദുര്മിത്രാസ്തസ്മൈ ഭൂയാസു-ര്യോ-ഽസ്മാന്-ദ്വേഷ്ടി യഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മഃ ॥
ആപോ ഹി ഷ്ഠാ മയോഭുവസ്താ ന ഊര്ജേ ദധാതന । മഹേ രണായ ചക്ഷസേ ॥ യോ വഃ ശിവതമോ രസസ്തസ്യ ഭാജയതേഹ നഃ । ഉശതീരിവ മാതരഃ ॥
തസ്മാ അര-ങ്ഗമാമ വോ യസ്യ ക്ഷയായ ജിന്വഥ ॥ 92 ॥
ആപോ ജനയഥാ ച നഃ ॥
പൃഥിവീ ശാന്താ സാ-ഽഗ്നിനാ ശാന്താ സാ മേ ശാന്താ ശുചഗ്ം ശമയതു ॥ അന്തരിക്ഷഗ്ം ശാന്ത-ന്ത-ദ്വായുനാ ശാന്ത-ന്തന്മേ ശാന്തഗ്ം ശുചഗ്ം ശമയതു ।
ദ്യൌ-ശ്ശാന്താ സാ-ഽഽദിത്യേന ശാന്താ സാ മേ ശാന്താ ശുചഗ്ം ശമയതു ॥ പൃഥിവീ ശാന്തിരന്തരിക്ഷഗ്ം ശാന്തി-ര്ദ്യൌ-ശ്ശാന്തി-ര്ദിശ-ശ്ശാന്തി രവാന്തരദിശാ-ശ്ശാന്തി രഗ്നി-ശ്ശാന്തി-ര്വായു-ശ്ശാന്തി രാദിത്യ-ശ്ശാന്തി
ശ്ചന്ദ്രമാ-ശ്ശാന്തി-ര്നക്ഷത്രാണി ശാന്തി രാപ-ശ്ശാന്തി രോഷധയ-ശ്ശാന്തി-ര്വനസ്പതയ-ശ്ശാന്തി-ര്ഗൌ-ശ്ശാന്തി രജാ ശാന്തി രശ്വ-ശ്ശാന്തിഃ പുരുഷ-ശ്ശാന്തി-ര്ബ്രഹ്മ ശാന്തി-ര്ബ്രാഹ്മണ-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിരേവ ശാന്തി-ശ്ശാന്തിര്മേ അസ്തു ശാന്തിഃ ॥
തയാ-ഽഹഗ്ം ശാന്ത്യാ സര്വശാന്ത്യാ മഹ്യ-ന്ദ്വിപദേ ചതുഷ്പദേ ച ശാന്തി-ങ്കരോമി ശാന്തിര്മേ അസ്തു ശാന്തിഃ ॥
ഏഹ ശ്രീശ്ച ഹ്രീശ്ച ധൃതിശ്ച തപോ മേധാ പ്രതിഷ്ഠാ ശ്രദ്ധാ സത്യ-ന്ധര്മശ്ചൈതാനി മോത്തിഷ്ഠന്ത-മനൂത്തിഷ്ഠന്തു മാ മാഗ് ശ്രീശ്ച ഹ്രീശ്ച ധൃതിശ്ച തപോ മേധാ പ്രതിഷ്ഠാ ശ്രദ്ധാ സത്യ-ന്ധര്മശ്ചൈതാനി മാ മാ ഹാസിഷുഃ ॥
ഉദായുഷാ സ്വായുഷോദോഷധീനാഗ്ം രസേനോ-ത്പര്ജന്യസ്യ ശുഷ്മേണോദസ്ഥാ-മമൃതാഗ്ം അനു ॥ തച്ചക്ഷു-ര്ദേവഹിത-മ്പുരസ്താ ച്ഛുക്രമുച്ചരത് ।
പശ്യേമ ശരദഃ ശത-ഞ്ജീവേമ ശരദഃ ശത-ന്നന്ദാമ ശരദഃ ശത-മ്മോദാമ ശരദഃ ശത-മ്ഭവാമ ശരദഃ ശതഗ്ം ശൃണവാമ ശരദഃ ശത-മ്പ്രബ്രവാമ ശരദഃ ശത മജീതാ-സ്സ്യാമ ശരദഃ ശത-ഞ്ജ്യോക്ച സൂര്യ-ന്ദൃശേ ॥ 93 ॥
പൃഥിവീ ശാന്താ സാ-ഽഗ്നിനാ ശാന്താ സാ മേ ശാന്താ ശുചഗ്ം ശമയതു ॥ അന്തരിക്ഷഗ്ം ശാന്ത-ന്ത-ദ്വായുനാ ശാന്ത-ന്തന്മേ ശാന്തഗ്ം ശുചഗ്ം ശമയതു ।
ദ്യൌ-ശ്ശാന്താ സാ-ഽഽദിത്യേന ശാന്താ സാ മേ ശാന്താ ശുചഗ്ം ശമയതു ॥ പൃഥിവീ ശാന്തിരന്തരിക്ഷഗ്ം ശാന്തി-ര്ദ്യൌ-ശ്ശാന്തി-ര്ദിശ-ശ്ശാന്തി രവാന്തരദിശാ-ശ്ശാന്തി രഗ്നി-ശ്ശാന്തി-ര്വായു-ശ്ശാന്തി രാദിത്യ-ശ്ശാന്തി
ശ്ചന്ദ്രമാ-ശ്ശാന്തി-ര്നക്ഷത്രാണി ശാന്തി രാപ-ശ്ശാന്തി രോഷധയ-ശ്ശാന്തി-ര്വനസ്പതയ-ശ്ശാന്തി-ര്ഗൌ-ശ്ശാന്തി രജാ ശാന്തി രശ്വ-ശ്ശാന്തിഃ പുരുഷ-ശ്ശാന്തി-ര്ബ്രഹ്മ ശാന്തി-ര്ബ്രാഹ്മണ-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിരേവ ശാന്തി-ശ്ശാന്തിര്മേ അസ്തു ശാന്തിഃ ॥
തയാ-ഽഹഗ്ം ശാന്ത്യാ സര്വശാന്ത്യാ മഹ്യ-ന്ദ്വിപദേ ചതുഷ്പദേ ച ശാന്തി-ങ്കരോമി ശാന്തിര്മേ അസ്തു ശാന്തിഃ ॥
ഏഹ ശ്രീശ്ച ഹ്രീശ്ച ധൃതിശ്ച തപോ മേധാ പ്രതിഷ്ഠാ ശ്രദ്ധാ സത്യ-ന്ധര്മശ്ചൈതാനി മോത്തിഷ്ഠന്ത-മനൂത്തിഷ്ഠന്തു മാ മാഗ് ശ്രീശ്ച ഹ്രീശ്ച ധൃതിശ്ച തപോ മേധാ പ്രതിഷ്ഠാ ശ്രദ്ധാ സത്യ-ന്ധര്മശ്ചൈതാനി മാ മാ ഹാസിഷുഃ ॥
ഉദായുഷാ സ്വായുഷോദോഷധീനാഗ്ം രസേനോ-ത്പര്ജന്യസ്യ ശുഷ്മേണോദസ്ഥാ-മമൃതാഗ്ം അനു ॥ തച്ചക്ഷു-ര്ദേവഹിത-മ്പുരസ്താ ച്ഛുക്രമുച്ചരത് ।
പശ്യേമ ശരദഃ ശത-ഞ്ജീവേമ ശരദഃ ശത-ന്നന്ദാമ ശരദഃ ശത-മ്മോദാമ ശരദഃ ശത-മ്ഭവാമ ശരദഃ ശതഗ്ം ശൃണവാമ ശരദഃ ശത-മ്പ്രബ്രവാമ ശരദഃ ശത മജീതാ-സ്സ്യാമ ശരദഃ ശത-ഞ്ജ്യോക്ച സൂര്യ-ന്ദൃശേ ॥ 93 ॥
യ ഉദഗാ-ന്മഹതോ-ഽര്ണവാ-ദ്വിഭ്രാജമാന-സ്സരിരസ്യ മദ്ധ്യാഥ്സ മാ വൃഷഭോ ലോഹിതാക്ഷ-സ്സൂര്യോ വിപശ്ചി-ന്മനസാ പുനാതു ॥ ബ്രഹ്മണ-ശ്ശ്ചോതന്യസി ബ്രഹ്മണ ആണീ സ്ഥോ ബ്രഹ്മണ ആവപനമസി ധാരിതേയ-മ്പൃഥിവീ ബ്രഹ്മണാ മഹീ ധാരിതമേനേന മഹദന്തരിക്ഷ-ന്ദിവ-ന്ദാധാര പൃഥിവീഗ്ം സദേവാം-യഁദഹം-വേഁദ തദഹ-ന്ധാരയാണി മാ മദ്വേദോ-ഽധി വിസ്രസത് ॥ മേധാമനീഷേ മാ-ഽഽവിശതാഗ്ം സമീചീ ഭൂതസ്യ ഭവ്യസ്യാവരുദ്ധ്യൈ സര്വമായുരയാണി
സര്വമായുരയാണി ॥ ആഭി-ര്ഗീര്ഭി-ര്യദതോ ന ഊനമാപ്യായയ ഹരിവോ വര്ധമാനഃ ।
യദാ സ്തോതൃഭ്യോ മഹി ഗോത്രാ രുജാസി ഭൂയിഷ്ഠഭാജോ അധ തേ സ്യാമ ॥ ബ്രഹ്മ പ്രാവാദിഷ്മ തന്നോ മാ ഹാസീത് ॥ ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥ 94 ॥
(പരാവതോ-ദധാതു-ബദ്ധാന്-ജിന്വഥ-ദൃശേ-+സപ്ത ച) (അ. 42)
(നമോ - യുഞ്ജതേ - വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ - ബ്രഹ്മ-ന്പ്രവര്ഗ്യേണ - ബ്രഹ്മ-ന്പ്രചരിഷ്യാമോ - ദശ പ്രാചീ - രപശ്യങ്ഗോപാമ് - ദേവസ്യ - സമുദ്രാ - യേഷേ പീപിഹി - ഘര്മ യാ തേ - മഹീനാ-ഞ്ചത്വാ - ര്യസ്കാന്. - യാ പുരസ്താ-ഥ്സപ്ത സപ്ത - പ്രാണായ ത്രീണി - പൂഷ്ണേ ചത്വാ-ര്യു - ദസ്യൈകാദശ - യാസ്തേ സപ്താ - ഗ്നി-ര്ധ്രുവസീഃ ദൈകാന്ന വിഗ്ംശതി--ര് ഭൂരൂര്ധ്വ സ്ത്രിഗ്ംശത-ദ്- ഭൂ-ര്മയി ഷോഡശ - യാസ്തേ ഘോരാ നവ - സ്നിക്ചാഷ്ടൌ - ധുനിശ്ച ദ്വേ - ഉഗ്രശ്ച ത്രീണ്യ - ഹോരാത്രേ പഞ്ച - ഖ-ട്ത്രീണി - വിഗാ-സ്സപ്തദശാ - സൃ-ന്മുഖ-ശ്ചത്വാരി - യദേത-ദ്വൃകസഃ പഞ്ച - യദീഷിത ശ്ചത്വാരി - ദീര്ഘമുഖി ത്രീണീ - ത്ഥാ ച്ചത്വാരി - യദേത-ദ്ഭൂതാനി ഷട് - പ്രസാര്യ ത്രീണ്യ - ത്രിണാ ദശാ- ഹരാവദ്യ - ബ്രഹ്മണാ ഷട്-ഥ്ഷഡ് - ഉത്തുദാഷ്ടൌ - ഭൂ-ഷ്ഷട് - പൃഥിവ്യഷ്ട ഷഷ്ടിഃ - ശന്നഃ സപ്തപഞ്ചാശ-ദ്ദ്വിചത്വാരിഗ്ംശത് )
(നമോ വാചേ - ബ്രഹ്മ-ന്പ്രവര്ഗ്യേണ - മയി രു - ഗന്തരിക്ഷേണ - പിതാ നോ-ഽസി - മഹീനാ - മുപ നോ - യദേത-ദ്- ഭൂ--ര് ദ്യൂഭി ശ്ചതു-ര്നവതിഃ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥
സര്വമായുരയാണി ॥ ആഭി-ര്ഗീര്ഭി-ര്യദതോ ന ഊനമാപ്യായയ ഹരിവോ വര്ധമാനഃ ।
യദാ സ്തോതൃഭ്യോ മഹി ഗോത്രാ രുജാസി ഭൂയിഷ്ഠഭാജോ അധ തേ സ്യാമ ॥ ബ്രഹ്മ പ്രാവാദിഷ്മ തന്നോ മാ ഹാസീത് ॥ ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥ 94 ॥
(പരാവതോ-ദധാതു-ബദ്ധാന്-ജിന്വഥ-ദൃശേ-+സപ്ത ച) (അ. 42)
(നമോ - യുഞ്ജതേ - വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ - ബ്രഹ്മ-ന്പ്രവര്ഗ്യേണ - ബ്രഹ്മ-ന്പ്രചരിഷ്യാമോ - ദശ പ്രാചീ - രപശ്യങ്ഗോപാമ് - ദേവസ്യ - സമുദ്രാ - യേഷേ പീപിഹി - ഘര്മ യാ തേ - മഹീനാ-ഞ്ചത്വാ - ര്യസ്കാന്. - യാ പുരസ്താ-ഥ്സപ്ത സപ്ത - പ്രാണായ ത്രീണി - പൂഷ്ണേ ചത്വാ-ര്യു - ദസ്യൈകാദശ - യാസ്തേ സപ്താ - ഗ്നി-ര്ധ്രുവസീഃ ദൈകാന്ന വിഗ്ംശതി--ര് ഭൂരൂര്ധ്വ സ്ത്രിഗ്ംശത-ദ്- ഭൂ-ര്മയി ഷോഡശ - യാസ്തേ ഘോരാ നവ - സ്നിക്ചാഷ്ടൌ - ധുനിശ്ച ദ്വേ - ഉഗ്രശ്ച ത്രീണ്യ - ഹോരാത്രേ പഞ്ച - ഖ-ട്ത്രീണി - വിഗാ-സ്സപ്തദശാ - സൃ-ന്മുഖ-ശ്ചത്വാരി - യദേത-ദ്വൃകസഃ പഞ്ച - യദീഷിത ശ്ചത്വാരി - ദീര്ഘമുഖി ത്രീണീ - ത്ഥാ ച്ചത്വാരി - യദേത-ദ്ഭൂതാനി ഷട് - പ്രസാര്യ ത്രീണ്യ - ത്രിണാ ദശാ- ഹരാവദ്യ - ബ്രഹ്മണാ ഷട്-ഥ്ഷഡ് - ഉത്തുദാഷ്ടൌ - ഭൂ-ഷ്ഷട് - പൃഥിവ്യഷ്ട ഷഷ്ടിഃ - ശന്നഃ സപ്തപഞ്ചാശ-ദ്ദ്വിചത്വാരിഗ്ംശത് )
(നമോ വാചേ - ബ്രഹ്മ-ന്പ്രവര്ഗ്യേണ - മയി രു - ഗന്തരിക്ഷേണ - പിതാ നോ-ഽസി - മഹീനാ - മുപ നോ - യദേത-ദ്- ഭൂ--ര് ദ്യൂഭി ശ്ചതു-ര്നവതിഃ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥