Lord Indra

1.7 - ৰাজসূযানুব্ৰাহ্মণং - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণ পাঠঃ - এতদ্ ব্ৰাহ্মণান্যেৱ

(Rajasuyanubrahmanam (Taittiriya Brahmana 1.7) in Assamese)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

The Rajasuyanubrahmanam is a significant section from the first ashtaka of the Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana. It elaborates on the intricate Vedic rituals associated with the Rajasuya sacrifice, specifically focusing on the Shunaseeriyam offerings dedicated to Lord Indra. By invoking Indra as the personification of the year, these mantras establish cosmic harmony and ensure the abundance of food and spiritual prosperity. Chanting these Vedic hymns is believed to bestow royal authority, ensure societal stability, and align the practitioner with the rhythmic cycles of nature and divine cosmic order, fostering both material and spiritual growth.

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে প্ৰথমাষ্টকে সপ্তমঃ প্ৰপাঠকঃ - ৰাজসূযানুব্ৰাহ্মণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1 - শুনাসীৰীযেন্দ্ৰতুৰীযপঞ্চাৱত্তীযাপামাৰ্গহোমাঃ
এত-দ্ব্ৰাহ্মণান্যেৱ পঞ্চ হৱীগ্ংষি । অথেন্দ্ৰায শুনাসীৰায পুৰোডাশ-ন্দ্ৱাদশকপাল-ন্নিৰ্ৱপতি । সংৱঁথ্সৰো ৱা ইন্দ্ৰা শুনাসীৰঃ । সংৱঁথ্সৰেণৈৱাস্মা অন্নমৱ ৰুন্ধে । ৱাযৱ্য-ম্পযো ভৱতি । ৱাযুৰ্ৱৈ ৱৃষ্ট্যৈ প্ৰদাপযিতা । স এৱাস্মৈ ৱৃষ্টি-ম্প্ৰদাপযতি । সৌৰ্য এককপালো ভৱতি । সূৰ্যেণ ৱা অমুষ্মিঁল্লোকে ৱৃষ্টিৰ্ধৃতা । স এৱাস্মৈ ৱৃষ্টি-ন্নি যচ্ছতি ॥ 1 ॥
দ্ৱাদশগৱগ্ং সীৰ-ন্দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । দেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আসন্ন্ । তে দেৱা অগ্নিমব্ৰুৱন্ন্ । ত্ৱযা ৱীৰেণাসুৰান-ভিভৱামেতি । সো-ঽব্ৰৱীত্ । ত্ৰেধা-ঽহমাত্মানং-ৱিঁকৰিষ্য ইতি । স ত্ৰেধা ঽঽত্মানং-ৱ্যঁকুৰুত । অগ্নি-ন্তৃতীযম্ । ৰুদ্ৰ-ন্তৃতীযম্ । ৱৰুণ-ন্তৃতীযম্ ॥ 2 ॥
সো-ঽব্ৰৱীত্ । ক ইদ-ন্তুৰীযমিতি । অহমিতীন্দ্ৰো-ঽব্ৰৱীত্ ।
স-ন্তু সৃজাৱহা ইতি । তৌ সমসৃজেতাম্ । স ইন্দ্ৰস্তুৰীয-মভৱত্ । যদিন্দ্ৰ-স্তুৰীয-মভৱত্ । তদিন্দ্ৰ-তুৰীযস্যেন্দ্ৰ-তুৰীযত্ৱম্ । ততো ৱৈ দেৱা ৱ্যজযন্ত । যদিন্দ্ৰতুৰীয-ন্নিৰুপ্যতে ৱিজিত্যৈ ॥ 3 ॥
ৱহিনী ধেনু-ৰ্দক্ষিণা । য-দ্ৱহিনী । তেনাগ্নেযী ।
য-দ্গৌঃ । তেন ৰৌদ্ৰী । য-দ্ধেনুঃ । তেনৈন্দ্ৰী । যথ্স্ত্ৰী সতী দান্তা । তেন ৱাৰুণী সমৃদ্ধ্যৈ । প্ৰজাপতি-ৰ্যজ্ঞমসৃজত ॥ 4 ॥
তগ্ং সৃষ্টগ্ং ৰক্ষাগ্স্যজিঘাগ্ংসন্ন্ । স এতাঃ প্ৰজাপতি-ৰাত্মনো দেৱতা নিৰমিমীত । তাভিৰ্ৱৈ স দিগ্ভ্যো ৰক্ষাগ্ংসি প্ৰাণুদত । য-ত্পঞ্চাৱত্তীয-ঞ্জুহোতি । দিগ্ভ্য এৱ ত-দ্যজমানো ৰক্ষাগ্ংসি প্ৰণুদতে । সমূঢগ্ং ৰক্ষ-স্সন্দগ্ধগ্ং ৰক্ষ ইত্যাহ । ৰক্ষাগ্স্যেৱ সন্দহতি । অগ্নযে ৰক্ষোঘ্নে স্ৱাহেত্যাহ । দেৱতাভ্য এৱ ৱিজিগ্যানাভ্যো ভাগধেয-ঙ্কৰোতি । প্ৰষ্টিৱাহী ৰথো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 5 ॥
ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰগ্ং হত্ৱা । অসুৰা-ন্পৰাভাৱ্য । নমুচিমাসুৰ-ন্নালভত । তগ্ং শচ্যা-ঽগৃহ্ণাত্ । তৌ সমলভেতাম্ । সো-ঽস্মা-দভিশুনতৰো-ঽভৱত্ । সো-ঽব্ৰৱীত্ । সধাংগ্ং সন্দধাৱহৈ । অথ ত্ৱা-ঽৱ স্ৰক্ষ্যামি । ন মা শুষ্কেণ নাৰ্দ্ৰেণ হনঃ ॥ 6 ॥
ন দিৱা ন নক্তমিতি । স এতমপা-ম্ফেনমসিঞ্চত্ । ন ৱা এষ শুষ্কো নাৰ্দ্ৰো ৱ্যুষ্টা ঽঽসীত্ । অনুদিত-স্সূৰ্যঃ । ন ৱা এত-দ্দিৱা ন নক্তম্ । তস্যৈতস্মিন্ ঁলোকে । অপা-ম্ফেনেন শিৰ উদৱৰ্তযত্ । তদেনমন্ৱৱৰ্তত । মিত্ৰদ্ৰুগিতি ॥ 7 ॥
স এতানপামাৰ্গানজনযত্ । তানজুহোত্ । তৈৰ্ৱৈ স ৰক্ষাগ্স্যপাহত । যদপামাৰ্গ হোমো ভৱতি । ৰক্ষসা-মপহত্যৈ । একোল্ মুকেন যন্তি । তদ্ধি ৰক্ষসা-ম্ভাগধেযম্ । ইমা-ন্দিশং-যঁন্তি । এষা ৱৈ ৰক্ষসা-ন্দিক্ । স্ৱাযামেৱ দিশি ৰক্ষাগ্ংসি হন্তি ॥ 8 ॥
স্ৱকৃত ইৰিণে জুহোতি প্ৰদৰে ৱা । এত-দ্ৱৈ ৰক্ষসামাযতনম্ । স্ৱ এৱাযতনে ৰক্ষাগ্ংসি হন্তি । পৰ্ণমযেন স্ৰুৱেণ জুহোতি । ব্ৰহ্ম ৱৈ পৰ্ণঃ । ব্ৰহ্মণৈৱ ৰক্ষাগ্ংসি হন্তি । দেৱস্য ত্ৱা সৱিতুঃ প্ৰসৱ ইত্যাহ । সৱিতৃপ্ৰসূত এৱ ৰক্ষাগ্ংসি হন্তি । হতগ্ং ৰক্ষো ঽৱধিষ্ম ৰক্ষ ইত্যাহ । ৰক্ষসাগ্ স্তৃত্যৈ । যদ্ৱস্তে ত-দ্দক্ষিণা নিৰৱত্ত্যৈ । অপ্ৰতীক্ষমা যন্তি । ৰক্ষসা-মন্তৰ্হিত্যৈ ॥ 9 ॥
(যচ্ছতি - ৱৰুণ-ন্তৃতীযং - ঁৱিজিত্যা - অসৃজত - সমৃদ্ধ্যৈ - হনো - মিত্ৰদ্ৰুগিতি - হন্তি - স্তৃত্যৈ ত্ৰীণি চ) (অ. 1)
অনুৱাকং 2 - দেৱিকাৱহৱীংষি
ধাত্ৰে পুৰোডাশ-ন্দ্ৱাদশকপাল-ন্নিৰ্ৱপতি । সংৱঁথ্সৰো ৱৈ ধাতা । সংৱঁথ্সৰেণৈৱাস্মৈ প্ৰজাঃ প্ৰজনযতি । অন্ৱেৱাস্মা অনুমতিৰ্মন্যতে । ৰাতে ৰাকা । প্ৰ সিনীৱালী জনযতি । প্ৰজাস্ৱেৱ প্ৰজাতাসু কুহ্ৱা ৱাচ-ন্দধাতি । মিথুনৌ গাৱৌ দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । আগ্নাৱৈষ্ণৱ-মেকাদশকপাল-ন্নিৰ্ৱপতি । ঐন্দ্ৰাৱৈষ্ণৱ-মেকাদশকপালম্ ॥ 10 ॥
ৱৈষ্ণৱ-ন্ত্ৰিকপালম্ । ৱীৰ্যং-ৱাঁ অগ্নিঃ । ৱীৰ্যমিন্দ্ৰঃ । ৱীৰ্যং-ৱিঁষ্ণুঃ । প্ৰজা এৱ প্ৰজাতা ৱীৰ্যে প্ৰতিষ্ঠাপযতি । তস্মা-ত্প্ৰজা ৱীৰ্যাৱতীঃ । ৱামন ঋষভো ৱহী দক্ষিণা । যদ্ৱহী । তেনাগ্নেযঃ । যদৃষভঃ ॥ 11 ॥
তেনৈন্দ্ৰঃ । যদ্ৱামনঃ । তেন ৱৈষ্ণৱ-স্সমৃদ্ধ্যৈ । অগ্নীষোমীয-মেকাদশকপাল-ন্নিৰ্ৱপতি । ইন্দ্ৰাসোমীয-মেকাদশকপালম্ । সৌম্য-ঞ্চৰুম্ । সোমো ৱৈ ৰেতোধাঃ । অগ্নিঃ প্ৰজানা-ম্প্ৰজনযিতা । ৱৃদ্ধানামিন্দ্ৰঃ প্ৰদাপযিতা । সোম এৱাস্মৈ ৰেতো দধাতি ॥ 12 ॥
অগ্নিঃ প্ৰজা-ম্প্ৰজনযতি । ৱৃদ্ধামিন্দ্ৰঃ প্ৰযচ্ছতি । বভ্ৰু-ৰ্দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । সোমাপৌষ্ণ-ঞ্চৰু-ন্নিৰ্ৱপতি । ঐন্দ্ৰাপৌষ্ণ-ঞ্চৰুম্ । সোমো ৱৈ ৰেতোধাঃ । পূষা পশূনা-ম্প্ৰজনযিতা । ৱৃদ্ধানামিন্দ্ৰঃ প্ৰদাপযিতা । সোম এৱাস্মৈ ৰেতো দধাতি । পূষা পশূ-ন্প্ৰজনযতি ॥ 13 ॥
ৱৃদ্ধানিন্দ্ৰঃ প্ৰযচ্ছতি । পৌষ্ণশ্চৰু-ৰ্ভৱতি । ইযং-ৱৈঁ পূষা । অস্যামেৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি । শ্যামো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । বহু ৱৈ পুৰুষো-ঽমেদ্ধ্য-মুপগচ্ছতি । ৱৈশ্ৱানৰ-ন্দ্ৱাদশকপাল-ন্নিৰ্ৱপতি । সংৱঁথ্সৰো ৱা অগ্নি-ৰ্ৱৈশ্ৱানৰঃ । সংৱঁথ্সৰেণৈৱৈনগ্গ্ স্ৱদযতি । হিৰণ্য-ন্দক্ষিণা ॥ 14 ॥
পৱিত্ৰং-ৱৈঁ হিৰণ্যম্ । পুনাত্যেৱৈনম্ । বহু ৱৈ ৰাজন্যো ঽনৃত-ঙ্কৰোতি । উপ জাম্যৈ হৰতে । জিনাতি ব্ৰাহ্মণম্ । ৱদত্যনৃতম্ । অনৃতে খলু ৱৈ ক্ৰিযমাণে ৱৰুণো গৃহ্ণাতি । ৱাৰুণং-যঁৱময-ঞ্চৰু-ন্নিৰ্ৱপতি । ৱৰুণপাশাদেৱৈন-ম্মুঞ্চতি । অশ্ৱো দক্ষিণা । ৱাৰুণো হি দেৱতযা-ঽশ্ৱ-স্সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 15 ॥
(ঐন্দ্ৰাৱৈষ্ণাৱমেকাদশকপালং-ঁযদৃষভো- দধাতি-পূষা পশূ-ন্প্ৰজনযতি-হিৰণ্যং দক্ষিণা-দক্ষিণৈকং চ) (অ. 2)
অনুৱাকং 3 - ৰত্নিনাং হৱীংষি
ৰত্নিনামেতানি হৱীগ্ংষি ভৱন্তি । এতে ৱৈ ৰাষ্ট্ৰস্য প্ৰদাতাৰঃ । এতে-ঽপাদাতাৰঃ । য এৱ ৰাষ্ট্ৰস্য প্ৰদাতাৰঃ । যে-ঽপাদাতাৰঃ । ত এৱাস্মৈ ৰাষ্ট্ৰ-ম্প্ৰযচ্ছন্তি । ৰাষ্ট্ৰমেৱ ভৱতি । য-থ্সমাহৃত্য নিৰ্ৱপেত্ । অৰত্নিন-স্স্যুঃ । যথাযথ-ন্নিৰ্ৱপতি ৰত্নিত্ৱায ॥ 16 ॥
য-থ্সদ্যো নিৰ্ৱপেত্ । যাৱতীমেকেন হৱিষা-ঽঽশিষমৱ ৰুন্ধে । তাৱতীমৱ ৰুন্ধীত । অন্ৱহ-ন্নিৰ্ৱপতি । ভূযসীমেৱাশিষমৱ ৰুন্ধে । ভূযসো যজ্ঞক্ৰতূনুপৈতি । বাৰ্হস্পত্য-ঞ্চৰু-ন্নিৰ্ৱপতি ব্ৰহ্মণো গৃহে । মুখত এৱাস্মৈ ব্ৰহ্ম সগ্গ্শ্যতি । অথো ব্ৰহ্মন্নেৱ ক্ষত্ৰ-মন্ৱাৰম্ভযতি । শিতিপৃষ্ঠো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 17 ॥
ঐন্দ্ৰ-মেকাদশকপালগ্ং ৰাজন্যস্য গৃহে । ইন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে । ঋষভো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । আদিত্য-ঞ্চৰু-ম্মহিষ্যৈ গৃহে । ইযং-ৱাঁ অদিতিঃ । অস্যামেৱ প্ৰতিতিষ্ঠতি । ধেনু-ৰ্দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । ভগায চৰুং-ৱাঁৱাতাযৈ গৃহে । ভগমেৱাস্মি-ন্দধাতি । ৱিচিত্তগৰ্ভা পষ্ঠৌহী দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 18 ॥
নৈৰ্ঋত-ঞ্চৰু-ম্পৰিৱৃক্ত্যৈ গৃহে কৃষ্ণানাং-ৱ্ৰীঁহীণা-ন্নখনিৰ্ভিন্নম্ । পাপ্মানমেৱ নিৰ্-ঋতি-ন্নিৰৱদযতে । কৃষ্ণা কূটা দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । আগ্নেয-মষ্টাকপালগ্ং সেনান্যো গৃহে । সেনামেৱাস্য সগ্গ্শ্যতি । হিৰণ্য-ন্দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । ৱাৰুণ-ন্দশকপালগ্ং সূতস্য গৃহে । ৱৰুণসৱমেৱাৱ-ৰুন্ধে । মহানিৰষ্টো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । মাৰুতগ্ং সপ্তকপাল-ঙ্গ্ৰামণ্যো গৃহে ॥ 19 ॥
অন্নং-ৱৈঁ মৰুতঃ । অন্নমেৱাৱ-ৰুন্ধে । পৃশ্ঞি-ৰ্দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । সাৱিত্ৰ-ন্দ্ৱাদশকপাল-ঙ্ক্ষত্তুৰ্গৃহে প্ৰসূত্যৈ । উপদ্ধ্ৱস্তো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । আশ্ৱিন-ন্দ্ৱিকপালগ্ং সগ্ৰংহীতুৰ্গৃহে । অশ্ৱিনৌ ৱৈ দেৱানা-ম্ভিষজৌ । তাভ্যামেৱাস্মৈ ভেষজ-ঙ্কৰোতি । সৱাত্যৌ দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । পৌষ্ণ-ঞ্চৰু-ম্ভাগদুঘস্য গৃহে ॥ 20 ॥
অন্নং-ৱৈঁ পূষা । অন্নমেৱাৱ ৰুন্ধে । শ্যামো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । ৰৌদ্ৰ-ঙ্গাৱীধুক-ঞ্চৰুমক্ষাৱাপস্য গৃহে । অন্তত এৱ ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । শবল উদ্ৱাৰো দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ । দ্ৱাদশৈতানি হৱীগ্ংষি ভৱন্তি । দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰঃ । সংৱঁথ্সৰেণৈৱাস্মৈ ৰাষ্ট্ৰমৱ-ৰুন্ধে । ৰাষ্ট্ৰমেৱ ভৱতি ॥ 21 ॥
যন্ন প্ৰতি নিৰ্ৱপেত্ । ৰত্নিন আশিষো-ঽৱৰুন্ধীৰন্ন্ । প্ৰতি নিৰ্ৱপতি । ইন্দ্ৰায সুত্ৰাম্ণে পুৰোডাশ-মেকাদশকপালম্ । ইন্দ্ৰাযাগ্ংহোমুচে । আশিষ এৱাৱৰুন্ধে । অয-ন্নো ৰাজা ৱৃত্ৰহা ৰাজা ভূত্ৱা ৱৃত্ৰং-ৱঁদ্ধ্যাদিত্যাহ । আশিষমেৱৈতামাশাস্তে । মৈত্ৰা-বাৰ্হস্পত্য-ম্ভৱতি । শ্ৱেতাযৈ শ্ৱেতৱথ্সাযৈ দুগ্ধে ॥ 22 ॥
বাৰ্হস্পত্যে মৈত্ৰমপি দধাতি । ব্ৰহ্ম চৈৱাস্মৈ ক্ষত্ৰ-ঞ্চ সমীচী দধাতি । অথো ব্ৰহ্মন্নেৱ ক্ষত্ৰ-ম্প্ৰতিষ্ঠাপযতি । বাৰ্হস্পত্যেন পূৰ্ৱেণ প্ৰচৰতি । মুখত এৱাস্মৈ ব্ৰহ্ম সগ্গ্শ্যতি । অথো ব্ৰহ্মন্নেৱ ক্ষত্ৰ-মন্ৱাৰম্ভযতি । স্ৱয-ঙ্কৃতা ৱেদিৰ্ভৱতি । স্ৱযদিন্ন-ম্বৰ্হিঃ । স্ৱযকৃন্ত ইদ্ধ্মঃ । অনভিজিতস্যা-ভিজিত্যৈ । তস্মা-দ্ৰাজ্ঞামৰণ্য-মভিজিতম্ । সৈৱ শ্ৱেতা শ্ৱেতৱথ্সা দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 23 ॥
(ৰত্নিত্ৱায - সমৃদ্ধ্যৈ - পষ্ঠৌহি দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ - গ্ৰামণ্যো গৃহে - ভাগদুঘস্য গৃহে-ভৱতি - দুগ্ধে - ঽভিজিত্যৈ দ্ৱে চ) (অ. 3)
অনুৱাকং 4 - দেৱসুৱাং হৱীংষি
দেৱসুৱামেতানি হৱীগ্ংষি ভৱন্তি । এতাৱন্তো ৱৈ দেৱানাগ্ং সৱাঃ । ত এৱাস্মৈ সৱা-ন্প্ৰযচ্ছন্তি । ত এনগ্ং সুৱন্তে । অগ্নিৰেৱৈন-ঙ্গৃহপতীনাগ্ং সুৱতে । সোমো ৱনস্পতীনাম্ । ৰুদ্ৰঃ পশূনাম্ । বৃহস্পতি-ৰ্ৱাচাম্ । ইন্দ্ৰো জ্যেষ্ঠানাম্ । মিত্ৰ-স্সত্যানাম্ ॥ 24 ॥
ৱৰুণো ধৰ্মপতীনাম্ । এতদেৱ সৰ্ৱ-ম্ভৱতি । সৱিতা ত্ৱা প্ৰসৱানাগ্ং সুৱতামিতি হস্ত-ঙ্গৃহ্ণাতি প্ৰসূত্যৈ । যে দেৱা দেৱসুৱ-স্স্থেত্যাহ । যথা যজুৰেৱৈ তত্ । মহতে ক্ষত্ৰায মহত আধিপত্যায মহতে জানৰাজ্যাযেত্যাহ । আশিষমেৱৈতামাশাস্তে । এষ ৱো ভৰতা ৰাজা সোমো-ঽস্মাক-ম্ব্ৰাহ্মণানাগ্ং ৰাজেত্যাহ । তস্মা-থ্সোমৰাজানো ব্ৰাহ্মণাঃ । প্ৰতি ত্যন্নাম ৰাজ্যমধাযীত্যাহ ॥ 25 ॥
ৰাজ্যমেৱাস্মি-ন্প্ৰতি দধাতি । স্ৱা-ন্তনুৱং-ৱঁৰুণো অশিশ্ৰেদিত্যাহ । ৱৰুণসৱমেৱা-ৱৰুন্ধে । শুচেৰ্মিত্ৰস্য ৱ্ৰত্যা অভূমেত্যাহ । শুচিমেৱৈনং-ৱ্ৰঁত্য-ঙ্কৰোতি । অমন্মহি মহত ঋতস্য নামেত্যাহ । মনুত এৱৈনম্ । সৰ্ৱে ৱ্ৰাতা ৱৰুণস্যা ভূৱন্নিত্যাহ । সৰ্ৱৱ্ৰাতমেৱৈন-ঙ্কৰোতি । ৱি মিত্ৰ এৱৈৰৰাতি-মতাৰীদিত্যাহ ॥ 26 ॥
অৰাতিমেৱৈন-ন্তাৰযতি । অসূষুদন্ত যজ্ঞিযা ঋতেনেত্যাহ । স্ৱদযত্যেৱৈনম্ । ৱ্যু ত্ৰিতো জৰিমাণ-ন্ন আনডিত্যাহ । আযুৰেৱাস্মি-ন্দধাতি । দ্ৱাভ্যাং-ৱিঁমৃষ্টে । দ্ৱিপা-দ্যজমানঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ । অগ্নীষোমীযস্য চৈকাদশকপালস্য দেৱসুৱা-ঞ্চ হৱিষামগ্নযে স্ৱিষ্টকৃতে সমৱদ্যতি । দেৱতাভিৰেৱৈন-মুভযতঃ পৰিগৃহ্ণাতি । ৱিষ্ণুক্ৰমান্ ক্ৰমতে( ) । ৱিষ্ণুৰেৱ ভূত্ৱেমাঁল্লোকা-নভিজযতি ॥ 27 ॥
(সত্যানা-মধাযীত্যা-হাতাৰীদিত্যাহ-ক্ৰমত এক-ঞ্চ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5 - অভিষেকাৰ্থমপাঙ্গ্ৰহগ্ৰহণম্
অৰ্থেত-স্স্থেতি জুহোতি । আহুত্যৈৱৈনা নিষ্ক্ৰীয গৃহ্ণাতি । অথো হৱিষ্কৃতানামেৱাভিঘৃতানা-ঙ্গৃহ্ণাতি । ৱহন্তীনা-ঙ্গৃহ্ণাতি । এতা ৱা অপাগ্ং ৰাষ্ট্ৰম্ । ৰাষ্ট্ৰমেৱাস্মৈ গৃহ্ণাতি । অথো শ্ৰিযমেৱৈনমভি ৱহন্তি । অপা-ম্পতিৰসীত্যাহ । মিথুনমেৱাকঃ । ৱৃষা-ঽস্যূৰ্মিৰিত্যাহ ॥ 28 ॥
ঊৰ্মিমন্তমেৱৈন-ঙ্কৰোতি । ৱৃষসেনো-ঽসীত্যাহ । সেনামেৱাস্য সগ্গ্শ্যতি । ৱ্ৰজক্ষিত-স্স্থেত্যাহ । এতা ৱা অপাং-ৱিঁশঃ । ৱিশমেৱাস্মৈ পৰ্যূহতি । মৰুতামোজ-স্স্থেত্যাহ । অন্নং-ৱৈঁ মৰুতঃ । অন্নমেৱা ৱৰুন্ধে । সূৰ্যৱৰ্চস-স্স্থেত্যাহ ॥ 29 ॥
ৰাষ্ট্ৰমেৱ ৱৰ্চস্ৱ্যকঃ । সূৰ্যত্ৱচস-স্স্থেত্যাহ । সত্যং-ৱাঁ এতত্ । য-দ্ৱৰ্ষতি । অনৃতং-যঁদাতপতি ৱৰ্ষতি । সত্যানৃতে এৱাৱৰুন্ধে । নৈনগ্ং সত্যানৃতে উদিতে হিগ্গ্স্তঃ । য এৱং-ৱেঁদ । মান্দা-স্স্থেত্যাহ । ৰাষ্ট্ৰমেৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চস্যকঃ ॥ 30 ॥
ৱাশা-স্স্থেত্যাহ । ৰাষ্ট্ৰমেৱ ৱশ্যকঃ । শক্ৱৰী-স্স্থেত্যাহ । পশৱো ৱৈ শক্ৱৰীঃ । পশূনেৱাৱ ৰুন্ধে । ৱিশ্ৱভৃত-স্স্থেত্যাহ । ৰাষ্ট্ৰমেৱ পযস্ৱ্যকঃ । জনভৃত-স্স্থেত্যাহ । ৰাষ্ট্ৰমেৱেন্দ্ৰিযাৱ্যকঃ । অগ্নেস্তেজস্যা-স্স্থেত্যাহ ॥ 31 ॥
ৰাষ্ট্ৰমেৱ তেজস্ৱ্যকঃ । অপামোষধীনাগ্ং ৰস-স্স্থেত্যাহ । ৰাষ্ট্ৰমেৱ মধৱ্যমকঃ । সাৰস্ৱত-ঙ্গ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণাতি । এষা ৱা অপা-ম্পৃষ্ঠম্ । যথ্সৰস্ৱতী । পৃষ্ঠমেৱৈনগ্ং সমানানা-ঙ্কৰোতি । ষোডশভি-ৰ্গৃহ্ণাতি । ষোডশকলো ৱৈ পুৰুষঃ । যাৱানেৱ পুৰুষঃ । তস্মিন্ ৱীৰ্য-ন্দধাতি । ষোডশভি-ৰ্জুহোতি ষোডশভি-ৰ্গৃহ্ণাতি । দ্ৱাত্ৰিগ্ংশ-থ্সম্পদ্যন্তে । দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ঽনুষ্টুক্ । ৱাগনুষ্টু-ফ্সৰ্ৱাণি ছন্দাগ্ংসি । ৱাচৈৱৈনগ্ং সৰ্ৱেভি-শ্ছন্দোভি-ৰভিষিঞ্চতি ॥ 32 ॥
(ঊৰ্মিৰিত্যাহ - সূৰ্যৱৰ্চস-স্স্থেত্যাহ - ব্ৰহ্মৱৰ্চস্যক - স্তেজস্যা-স্স্থেত্যাহৈৱ - পুৰুষ-ষ্ষট্চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - অভিষেকাৰ্থজলসংস্কাৰঃ
দেৱীৰাপ-স্স-ম্মধুমতী-ৰ্মধুমতীভি-স্সৃজ্যদ্ধ্ৱমিত্যাহ । ব্ৰহ্মণৈৱৈনা-স্সগ্ং সৃজতি । অনাধৃষ্টা-স্সীদতেত্যাহ । ব্ৰহ্মণৈৱৈনা-স্সাদযতি । অন্তৰা হোতুশ্চ ধিষ্ণিয-ম্ব্ৰাহ্মণাচ্ছগ্ং সিনশ্চ সাদযতি । আগ্নেযো ৱৈ হোতা । ঐন্দ্ৰো ব্ৰাহ্মণাচ্ছগ্ংসী । তেজসা চৈৱেন্দ্ৰিযেণ চোভযতো ৰাষ্ট্ৰ-ম্পৰিগৃহ্ণাতি । হিৰণ্যেনো-ত্পুনাতি । আহুত্যৈ হি পৱিত্ৰাভ্যামুত্পুনন্তি ৱ্যাৱৃত্ত্যৈ ॥ 33 ॥
শতমান-ম্ভৱতি । শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিযঃ । আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতিতিষ্ঠতি । অনিভৃষ্টমসীত্যাহ । অনিভৃষ্টগ্গ্ হ্যেতত্ । ৱাচো বন্ধুৰিত্যাহ । ৱাচো হ্যেষ বন্ধুঃ । তপোজা ইত্যাহ । তপোজা হ্যেতত্ । সোমস্য দাত্ৰমসীত্যাহ ॥ 34 ॥
সোমস্য হ্যেতদ্দাত্ৰম্ । শুক্ৰা ৱঃ শুক্ৰেণোত্পুনামীত্যাহ । শুক্ৰা হ্যাপঃ । শুক্ৰগ্ং হিৰণ্যম্ । চন্দ্ৰাশ্চন্দ্ৰেণেত্যাহ । চন্দ্ৰা হ্যাপঃ । চন্দ্ৰগ্ং হিৰণ্যম্ । অমৃতা অমৃতেনেত্যাহ । অমৃতা হ্যাপঃ । অমৃতগ্ং হিৰণ্যম্ ॥ 35 ॥
স্ৱাহা ৰাজসূযাযেত্যাহ । ৰাজসূযায হ্যেনা উত্পুনাতি । সধমাদো দ্যুম্নিনীৰূৰ্জ এতা ইতি ৱাৰুণ্যৰ্চা গৃহ্ণাতি । ৱৰুণসৱমেৱা ৱৰুন্ধে । একযা গৃহ্ণাতি । একধৈৱ যজমানে ৱীৰ্য-ন্দধাতি । ক্ষত্ৰস্যোল্বমসি ক্ষত্ৰস্য যোনিৰসীতি তাৰ্প্য-ঞ্চোষ্ণীষ-ঞ্চ প্ৰযচ্ছতি সযোনিত্ৱায । একশতেন দৰ্ভপুঞ্জীলৈঃ পৱযতি । শতাযুৰ্ৱৈ পুৰুষ-শ্শতৱীৰ্যঃ । আত্মৈকশতঃ ॥ 36 ॥
যাৱানেৱ পুৰুষঃ । তস্মিন্ ৱীৰ্য-ন্দধাতি । দদ্ধ্যাশযতি । ইন্দ্ৰিযমেৱা-ৱৰুন্ধে । উদুম্বৰ-মাশযতি । অন্নাদ্যস্যাৱ ৰুদ্ধ্যৈ । শষ্পাণ্যাশযতি । সুৰাবলি-মেৱৈন-ঙ্কৰোতি । আৱিদ এতা ভৱন্তি । আৱিদমেৱৈন-ঙ্গমযন্তি ॥ 37 ॥
অগ্নিৰেৱৈন-ঙ্গাৰ্হপত্যেনাৱতি । ইন্দ্ৰ ইন্দ্ৰিযেণ । পূষা পশুভিঃ । মিত্ৰাৱৰুণৌ প্ৰাণাপানাভ্যাম্ । ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰায ৱজ্ৰমুদযচ্ছত্ । স দিৱমলিখত্ । সো-ঽৰ্যম্ণঃ পন্থা অভৱত্ । স আৱিন্নে দ্যাৱাপৃথিৱী ধৃতৱ্ৰতে ইতি দ্যাৱাপৃথিৱী উপাধাৱত্ । স আভ্যামেৱ প্ৰসূত ইন্দ্ৰো ৱৃত্ৰায ৱজ্ৰ-ম্প্ৰাহৰত্ । আৱিন্নে দ্যাৱাপৃথিৱী ধৃতৱ্ৰতে ইতি যদাহ ॥ 38 ॥
আভ্যামেৱ প্ৰসূতো যজমানো ৱজ্ৰ-ম্ভ্ৰাতৃৱ্যায প্ৰহৰতি । আৱিন্না দেৱ্যদিতি-ৰ্ৱিশ্ৱৰূপীত্যাহ । ইযং-ৱৈঁ দেৱ্যদিতি-ৰ্ৱিশ্ৱৰূপী । অস্যামেৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি । আৱিন্নো-ঽযমসাৱামুষ্যাযণো-ঽস্যাং-ৱিঁশ্যস্মি-ন্ৰাষ্ট্ৰ ইত্যাহ । ৱিশৈৱৈনগ্ং ৰাষ্ট্ৰেণ সমৰ্ধযতি । মহতে ক্ষত্ৰায মহত আধিপত্যায মহতে জানৰাজ্যাযেত্যাহ । আশিষমেৱৈতামাশাস্তে । এষ ৱো ভৰতা ৰাজা সোমো-ঽস্মাক-ম্ব্ৰাহ্মণানাগ্ং ৰাজেত্যাহ । তস্মা-থ্সোমৰাজানো ব্ৰাহ্মণাঃ ॥ 39 ॥
ইন্দ্ৰস্য ৱজ্ৰো-ঽসি ৱাৰ্ত্ৰঘ্ন ইতি ধনুঃ প্ৰযচ্ছতি ৱিজিত্যৈ । শত্ৰুবাধনা-স্স্থেতীষূন্ । শত্ৰূনেৱাস্য বাধন্তে । পাত মা প্ৰত্যঞ্চ-ম্পাত মা তিৰ্যঞ্চমন্ৱঞ্চ-ম্মা পাতেত্যাহ । তিস্ৰো ৱৈ শৰৱ্যাঃ । প্ৰতীচী তিৰশ্চ্যনূচী । তাভ্য এৱৈন-ম্পান্তি । দিগ্ভ্যো মা পাতেত্যাহ । দিগ্ভ্য এৱৈন-ম্পান্তি । ৱিশ্ৱাভ্যো মা নাষ্ট্ৰাভ্যঃ পাতেত্যাহ । অপৰিমিতাদেৱৈন-ম্পান্তি । হিৰণ্যৱৰ্ণাৱুষসাং-ৱিঁৰোক ইতি ত্ৰিষ্টুভা বাহূ উ-দ্গৃহ্ণাতি । ইন্দ্ৰিযং-ৱৈঁ ৱীৰ্য-ন্ত্ৰিষ্টুক্ । ইন্দ্ৰিযমেৱ ৱীৰ্য-মুপৰিষ্টাদাত্মন্-ধত্তে ॥ 40 ॥
(ৱ্যাৱৃত্ত্যৈ-দাত্ৰমসীত্যাহা-মৃতগ্ং হিৰণ্য-মেকশতো-গমযন্-ত্যাহ-ব্ৰাহ্মাণা-নাষ্ট্ৰাভ্যঃ পাতেত্যাহ চত্ৱাৰি চ) (অ. 6)
অনুৱাকং 7 - দিগ্ৱ্যাস্থাপনম্
দিশো ৱ্যাস্থাপযতি । দিশামভিজিত্যৈ । যদনু প্ৰক্ৰামেত্ । অভি দিশো জযেত্ । উত্তু মাদ্যেত্ । মনসা-ঽনু প্ৰক্ৰামতি । অভি দিশো জযতি । নোন্মাদ্যতি । সমিধমা তিষ্ঠেত্যাহ । তেজ এৱাৱৰুন্ধে ॥ 41 ॥
উগ্ৰামা তিষ্ঠেত্যাহ । ইন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে । ৱিৰাজমা তিষ্ঠেত্যাহ । অন্নাদ্যমেৱাৱ ৰুন্ধে । উদীচীমা তিষ্ঠেত্যাহ । পশূনেৱাৱ ৰুন্ধে । ঊৰ্ধ্ৱামা তিষ্ঠেত্যাহ । সুৱৰ্গমেৱ লোক-মভিজযতি । অনূজ্জিহীতে । সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যৈ ॥ 42 ॥
মাৰুত এষ ভৱতি । অন্নং-ৱৈঁ মৰুতঃ । অন্নমেৱাৱ ৰুন্ধে । একৱিগ্ংশতিকপালো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ । যো-ঽৰণ্যে ঽনুৱাক্যো গণঃ । ত-ম্মদ্ধ্যত উপদধাতি । গ্ৰাম্যৈৰেৱ পশুভি-ৰাৰণ্যা-ন্পশূ-ন্পৰিগৃহ্ণাতি । তস্মা-দ্গ্ৰাম্যৈঃ পশুভিৰাৰণ্যাঃ পশৱঃ পৰিগৃহীতাঃ । পৃথিৰ্ৱৈন্যঃ । অভ্যষিচ্যত ॥ 43 ॥
স ৰাষ্ট্ৰ-ন্নাভৱত্ । স এতানি পাৰ্থান্যপশ্যত্ । তান্যজুহোত্ । তৈৰ্ৱৈ স ৰাষ্ট্ৰ-মভৱত্ । যত্পাৰ্থানি জুহোতি । ৰাষ্ট্ৰমেৱ ভৱতি । বাৰ্হস্পত্য-ম্পূৰ্ৱেষামুত্তম-ম্ভৱতি । ঐন্দ্ৰমুত্তৰেষা-ম্প্ৰথমম্ । ব্ৰহ্ম চৈৱাস্মৈ ক্ষত্ৰ-ঞ্চ সমীচী দধাতি । অথো ব্ৰহ্মন্নেৱ ক্ষত্ৰ-ম্প্ৰতিষ্ঠাপযতি ॥ 44 ॥
ষট্পুৰস্তা-দভিষেকস্য জুহোতি । ষডুপৰিষ্টাত্ । দ্ৱাদশ স-ম্পদ্যন্তে । দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰঃ । সংৱঁথ্সৰঃ খলু ৱৈ দেৱানা-ম্পূঃ । দেৱানামেৱ পুৰ-ম্মদ্ধ্যতো ৱ্যৱসৰ্পতি । তস্য ন কুতশ্চ নোপাৱ্যাধো ভৱতি । ভূতানা-মৱেষ্টী-ৰ্জুহোতি । অত্ৰাত্ৰ ৱৈ মৃত্যু-ৰ্জাযতে । যত্ৰ যত্ৰৈৱ মৃত্যু-ৰ্জাযতে । তত এৱৈনমৱযজতে । তস্মা-দ্ৰাজসূযেনেজান-স্সৰ্ৱমাযুৰেতি । সৰ্ৱে হ্যস্য মৃত্যৱো-ঽৱেষ্টাঃ । তস্মা-দ্ৰাজসূযেনেজানো নাভিচৰিতৱৈ । প্ৰত্যগেন-মভিচাৰ-স্স্তৃণুতে ॥ 45 ॥
(ৰুন্ধে-সমষ্ট্যা-অসিচ্যত-স্থাপযতি-জাযতে পঞ্চ চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8 - অভিষেকঃ
সোমস্য ত্ৱিষিৰসি তৱেৱ মে ত্ৱিষিৰ্ভূযাদিতি শাৰ্দূলচৰ্মোপস্তৃণাতি । যৈৱ সোমে ত্ৱিষিঃ । যা শাৰ্দূলে । তামেৱাৱ ৰুন্ধে । মৃত্যোৰ্ৱা এষ ৱৰ্ণঃ । যচ্ছাৰ্দূলঃ । অমৃতগ্ং হিৰণ্যম্ । অমৃতমসি মৃত্যোৰ্মা পাহীতি হিৰণ্য-মুপাস্যতি । অমৃতমেৱ মৃত্যোৰন্ত-ৰ্ধত্তে । শতমান-ম্ভৱতি ॥ 46 ॥
শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিযঃ । আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতি তিষ্ঠতি । দিদ্যোন্মা পাহীত্যুপৰিষ্টাদধি নিদধাতি । উভযত এৱাস্মৈ শৰ্ম দধাতি । অৱেষ্টা দন্দশূকা ইতি ক্লীবগ্ং সীসেন ৱিদ্ধ্যতি । দন্দশূকা-নেৱাৱ যজতে । তস্মা-ত্ক্লীব-ন্দন্দশূকা দগ্ংশুকাঃ । নিৰস্ত-ন্নমুচে-শ্শিৰ ইতি লোহিতাযস-ন্নিৰস্যতি । পাপ্মানমেৱ নমুচি-ন্নিৰৱদযতে । প্ৰাণা আত্মনঃ পূৰ্ৱে-ঽভিষিচ্যা ইত্যাহুঃ ॥ 47 ॥
সোমো ৰাজা ৱৰুণঃ । দেৱা ধৰ্মসুৱশ্চ যে । তে তে ৱাচগ্ং সুৱন্তা-ন্তে তে প্ৰাণগ্ং সুৱন্তামিত্যাহ । প্ৰাণানেৱাত্মনঃ পূৰ্ৱা-নভিষিঞ্চতি । য-দ্ব্ৰূযাত্ । অগ্নেস্ত্ৱা তেজসা ঽভিষিঞ্চামীতি । তেজস্ৱ্যেৱ স্যাত্ । দুশ্চৰ্মা তু ভৱেত্ । সোমস্য ত্ৱা দ্যুম্নেনা-ভিষিঞ্চামীত্যাহ । সৌম্যো ৱৈ দেৱতযা পুৰুষঃ ॥ 48 ॥
স্ৱযৈৱৈন-ন্দেৱতযা-ঽভিষিঞ্চতি । অগ্নে-স্তেজসেত্যাহ । তেজ এৱাস্মি-ন্দধাতি । সূৰ্যস্য ৱৰ্চসেত্যাহ । ৱৰ্চ এৱাস্মি-ন্দধাতি । ইন্দ্ৰস্যে-ন্দ্ৰিযেণেত্যাহ । ইন্দ্ৰিযমেৱাস্মি-ন্দধাতি । মিত্ৰাৱৰুণযো-ৰ্ৱীৰ্যেণেত্যাহ । ৱীৰ্যমেৱাস্মি-ন্দধাতি । মৰুতামোজসেত্যাহ ॥ 49 ॥
ওজ এৱাস্মি-ন্দধাতি । ক্ষত্ৰাণা-ঙ্ক্ষত্ৰপতিৰসীত্যাহ । ক্ষত্ৰাণামেৱৈন-ঙ্ক্ষত্ৰপতি-ঙ্কৰোতি । অতি দিৱস্পাহীত্যাহ । অত্যন্যা-ন্পাহীতি ৱাৱৈতদাহ । সমাৱৱৃত্ৰন্ন-ধৰাগুদীচী-ৰিত্যাহ । ৰাষ্ট্ৰমেৱাস্মি-ন্ধ্ৰুৱমকঃ । উচ্ছেষণেন জুহোতি । উচ্ছেষণভাগো ৱৈ ৰুদ্ৰঃ । ভাগধেযেনৈৱ ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে ॥ 50 ॥
উদম্পৰেত্যাগ্নীদ্ধ্ৰে জুহোতি । এষা ৱৈ ৰুদ্ৰস্য দিক্ । স্ৱাযামেৱ দিশি ৰুদ্ৰ-ন্নিৰৱদযতে । ৰুদ্ৰ যত্তে ক্ৰযী পৰ-ন্নামেত্যাহ । যদ্ৱা অস্য ক্ৰযী পৰ-ন্নাম । তেন ৱা এষ হিনস্তি । যগ্ং হিনস্তি । তেনৈৱৈনগ্ং সহ শমযতি । তস্মৈ হুতমসি যমেষ্টমসীত্যাহ । যমাদেৱাস্য মৃত্যুমৱযজতে ॥ 51 ॥
প্ৰজাপতে ন ত্ৱদেতান্যন্য ইতি তস্যৈ গৃহে জুহুযাত্ । যা-ঙ্কামযেত ৰাষ্ট্ৰমস্যৈ প্ৰজা স্যাদিতি । ৰাষ্ট্ৰমেৱাস্যৈ প্ৰজা ভৱতি । পৰ্ণ-মযেনা-দ্ধ্ৱৰ্যু-ৰভিষিঞ্চতি । ব্ৰহ্মৱৰ্চসমেৱাস্মিন্-ত্ৱিষি-ন্দধাতি । ঔদুম্বৰেণ ৰাজন্যঃ । ঊৰ্জমেৱাস্মি-ন্নন্নাদ্য-ন্দধাতি । আশ্ৱত্থেন ৱৈশ্যঃ । ৱিশমেৱাস্মি-ন্পুষ্টি-ন্দধাতি । নৈযগ্ৰোধেন জন্যঃ( ) । মিত্ৰাণ্যেৱাস্মৈ কল্পযতি । অথো প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ॥ 52 ॥
(ভৱ - ত্যাহুঃ - পুৰুষ - ওজসেত্যাহ - নিৰৱদযতে - যজতে - জন্যো দ্ৱে চ) (অ. 8)
অনুৱাকং 9 - স্থাৰোহণম্. ৱিজযঃ
ইন্দ্ৰস্য ৱজ্ৰো-ঽসি ৱাৰ্ত্ৰঘ্ন ইতি ৰথমুপাৱহৰতি ৱিজিত্যৈ । মিত্ৰাৱৰুণযোস্ত্ৱা প্ৰশাস্ত্ৰোঃ প্ৰশিষা যুনজ্মীত্যাহ । ব্ৰহ্মণৈৱৈন-ন্দেৱতাভ্যাং-যুঁনক্তি । প্ৰষ্টিৱাহিনং-যুঁনক্তি । প্ৰষ্টিৱাহী ৱৈ দেৱৰথঃ । দেৱৰথ-মেৱাস্মৈ যুনক্তি । ত্ৰযো-ঽশ্ৱা ভৱন্তি । ৰথশ্চতুৰ্থঃ । দ্ৱৌ সৱ্যেষ্ঠসাৰথী । ষট্-থ্সম্পদ্যন্তে ॥ 53 ॥
ষড্ৱা ঋতৱঃ । ঋতুভিৰেৱৈনং-যুঁনক্তি । ৱিষ্ণুক্ৰমান্-ক্ৰমতে । ৱিষ্ণুৰেৱ ভূত্ৱেমান্ ঁলোকানভিজযতি । যঃ, ক্ষত্ৰিযঃ প্ৰতিহিতঃ । সো-ঽন্ৱাৰভতে । ৰাষ্ট্ৰমেৱ ভৱতি । ত্ৰিষ্টুভা ঽন্ৱাৰভতে । ইন্দ্ৰিযং-ৱৈঁ ত্ৰিষ্টুক্ । ইন্দ্ৰিযমেৱ যজমানে দধাতি ॥ 54 ॥
মৰুতা-ম্প্ৰসৱে জেষমিত্যাহ । মৰুদ্ভিৰেৱ প্ৰসূত উজ্জযতি । আপ্ত-ম্মন ইত্যাহ । যদেৱ মনসৈফ্সীত্ । তদাপত্ । ৰাজন্য-ঞ্জিনাতি । অনাক্ৰান্ত এৱাক্ৰমতে । ৱি ৱা এষ ইন্দ্ৰিযেণ ৱীৰ্যেণৰ্ধ্যতে । যো ৰাজন্য-ঞ্জিনাতি । সমহমিন্দ্ৰিযেণ ৱীৰ্যেণেত্যাহ ॥ 55 ॥
ইন্দ্ৰিযমেৱ ৱীৰ্যমাত্মন্-ধত্তে । পশূনা-ম্মন্যুৰসি তৱেৱ মে মন্যুৰ্ভূযাদিতি ৱাৰাহী উপানহাৱুপ মুঞ্চতে । পশূনাং-ৱাঁ এষ মন্যুঃ । য-দ্ৱৰাহঃ । তেনৈৱ পশূনা-ম্মন্যুমাত্ম-ন্ধত্তে । অভি ৱা ইযগ্ং সুষুৱাণ-ঙ্কামযতে । তস্যেশ্ৱৰেন্দ্ৰিযং-ৱীঁৰ্যমাদাতোঃ । ৱাৰাহী উপানহাৱুপমুঞ্চতে । অস্যা এৱান্তৰ্ধত্তে । ইন্দ্ৰিযস্য ৱীৰ্যস্যানাত্ত্যৈ ॥ 56 ॥
নমো মাত্ৰে পৃথিৱ্যা ইত্যাহাহিগ্ং সাযৈ । ইযদস্যা-যুৰস্যাযুৰ্মে ধেহীত্যাহ । আযুৰেৱাত্মন্-ধত্তে । ঊৰ্গস্যূৰ্জ-ম্মে ধেহীত্যাহ । ঊৰ্জমৱাত্ম-ন্ধত্তে । যুঙ্ঙসি ৱৰ্চো-ঽসি ৱৰ্চো মযি ধেহীত্যাহ । ৱৰ্চ এৱাত্ম-ন্ধত্তে । একধা ব্ৰহ্মণ উপ হৰতি । একধৈৱ যজমান আযুৰূৰ্জং-ৱঁৰ্চো দধাতি । ৰথৱিমোচনীযা জুহোতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ॥ 57 ॥
ত্ৰযো-ঽশ্ৱা ভৱন্তি । ৰথশ্চতুৰ্থঃ । তস্মা-চ্চতুৰ্জুহোতি । যদুভৌ সহাৱতিষ্ঠেতাম্ । সমানং-লোঁকমিযাতাম্ । সহ সগ্ৰংহীত্ৰা ৰথৱাহনে ৰথমাদধাতি । সুৱৰ্গাদেৱৈনং-লোঁকাদন্তৰ্দধাতি । হগ্ংস-শ্শুচিষদিত্যা দধাতি । ব্ৰহ্মণৈৱৈন-মুপাৱহৰতি । ব্ৰহ্মণা ঽঽদধাতি । অতিচ্ছন্দসা ঽঽদধাতি । অতিচ্ছন্দা ৱৈ সৰ্ৱাণি ছন্দাগ্ংসি । সৰ্ৱেভিৰেৱৈন-ঞ্ছন্দোভি-ৰাদধাতি । ৱৰ্ষ্ম ৱা এষা ছন্দসাম্ । যদতিচ্ছন্দাঃ । যদতিচ্ছন্দসা দধাতি । ৱৰ্ষ্মৈৱৈনগ্ং সমানানা-ঙ্কৰোতি ॥ 58 ॥
(পদ্যন্তে - দধাতি - ৱীৰ্যেণেত্যাহা - নাত্যৈ - প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ - ব্ৰহ্মণা-ঽঽদধাতি সপ্ত চ) (অ. 9)
অনুৱাকং 10 - আসনে সমুপৱেশ-স্সৰ্ৱৈস্সেৱ্যত্ৱ-ঞ্চ
মিত্ৰো-ঽসি ৱৰুণো-ঽসীত্যাহ । মৈত্ৰং-ৱাঁ অহঃ । ৱাৰুণী ৰাত্ৰিঃ । অহোৰাত্ৰাভ্যা-মেৱৈন-মুপাৱহৰতি । মিত্ৰো-ঽসি ৱৰুণোসীত্যাহ । মৈত্ৰো ৱৈ দক্ষিণঃ । ৱাৰুণ-স্সৱ্যঃ । ৱৈশ্ৱদেৱ্যামিক্ষা । স্ৱমেৱৈনৌ ভাগধেয-মুপাৱহৰতি । সমহং-ৱিঁশ্ৱৈৰ্দেৱৈ-ৰিত্যাহ ॥ 59 ॥
ৱৈশ্ৱদেৱ্যো ৱৈ প্ৰজাঃ । তা এৱাদ্যাঃ কুৰুতে । ক্ষত্ৰস্য নাভিৰসি ক্ষত্ৰস্য যোনি-ৰসীত্যধীৱাসমা-স্তৃণাতি সযোনিত্ৱায । স্যোনামাসীদ সুষদামাসীদেত্যাহ । যথা যজুৰেৱৈ তত্ । মা ত্ৱা হিগ্ংসী-ন্মা মা হিগ্ংসীদিত্যাহা-হিগ্ংসাযৈ । নিষসাদ ধৃতৱ্ৰতো ৱৰুণঃ পস্ত্যাস্ৱা সাম্ৰাজ্যায সুক্ৰতুৰিত্যাহ । সাম্ৰাজ্যমেৱৈনগ্ং সুক্ৰতু-ঙ্কৰোতি । ব্ৰহ্মা(3)ন্ত্ৱগ্ং ৰাজন্-ব্ৰহ্মা-ঽসি সৱিতা-ঽসি সত্যসৱ ইত্যাহ । সৱিতাৰ-মেৱৈনগ্ং সত্যসৱ-ঙ্কৰোতি ॥ 60 ॥
ব্ৰহ্মা(3)ন্ত্ৱগ্ং ৰাজন্-ব্ৰহ্মা-ঽসীন্দ্ৰো-ঽসি সত্যৌজা ইত্যাহ । ইন্দ্ৰমেৱৈনগ্ং সত্যৌজস-ঙ্কৰোতি । ব্ৰহ্মা(3)ন্ত্ৱগ্ং ৰাজন্-ব্ৰহ্মা-ঽসি মিত্ৰো-ঽসি সুশেৱ ইত্যাহ । মিত্ৰমেৱৈনগ্ং সুশেৱ-ঙ্কৰোতি । ব্ৰহ্মা(3)ন্ত্ৱগ্ং ৰাজন্-ব্ৰহ্মা-ঽসি ৱৰুণো-ঽসি সত্যধৰ্মেত্যাহ । ৱৰুণমেৱৈনগ্ং সত্যধৰ্মাণ-ঙ্কৰোতি । সৱিতা-ঽসি সত্যসৱ ইত্যাহ । গাযত্ৰী-মেৱৈতেনাভিৱ্যাহৰতি । ইন্দ্ৰো-ঽসি সত্যৌজা ইত্যাহ । ত্ৰিষ্টুভ-মেৱৈতেনাভি-ৱ্যাহৰতি ॥ 61 ॥
মিত্ৰো-ঽসি সুশেৱ ইত্যাহ । জগতী-মেৱৈতেনাভিৱ্যাহৰতি । সত্যমেতা দেৱতাঃ । সত্যমেতানি ছন্দাগ্ংসি । সত্যমেৱাৱ ৰুন্ধে । ৱৰুণো-ঽসি সত্যধৰ্মেত্যাহ । অনুষ্টুভ-মেৱৈতেনাভিৱ্যাহৰতি । সত্যানৃতে ৱা অনুষ্টুপ্ । সত্যানৃতে ৱৰুণঃ । সত্যানৃতে এৱাৱৰুন্ধে ॥ 62 ॥
নৈনগ্ং সত্যানৃতে উদিতে হিগ্গ্স্তঃ । য এৱং-ৱেঁদ । ইন্দ্ৰস্য ৱজ্ৰো-ঽসি ৱাৰ্ত্ৰঘ্ন ইতি স্ফ্য-ম্প্ৰযচ্ছতি । ৱজ্ৰো ৱৈ স্ফ্যঃ । ৱজ্ৰেণৈৱাস্মা অৱৰপৰগ্ং ৰন্ধযতি । এৱগ্ং হি তচ্ছ্ৰেযঃ । যদস্মা এতে ৰদ্ধ্যেযুঃ । দিশো-ঽভ্যযগ্ং ৰাজা ঽভূদিতি পঞ্চাক্ষান্-প্ৰযচ্ছতি । এতে ৱৈ সৰ্ৱে-ঽযাঃ । অপৰাজাযিন-মেৱৈন-ঙ্কৰোতি ॥ 63 ॥
ওদনমুদ্ব্ৰুৱতে । পৰমেষ্ঠী ৱা এষঃ । যদোদনঃ । পৰমামেৱৈনগ্গ্ শ্ৰিয-ঙ্গমযতি । সুশ্লোকাঁ(4) সুমঙ্গলাঁ(4) সত্যৰাজা(3)নিত্যাহ । আশিষমেৱৈতামা শাস্তে । শৌন-শ্শেপমাখ্যাপযতে । ৱৰুণপাশা-দেৱৈন-ম্মুঞ্চতি । পৰ-শ্শত-ম্ভৱতি । শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিযঃ( ) । আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতিতিষ্ঠতি । মাৰুতস্য চৈকৱিগ্ংশতিকপালস্য ৱৈশ্ৱদেৱ্যৈ চামিক্ষাযা অগ্নযে স্ৱিষ্টকৃতে সমৱদ্যতি । দেৱতাভিৰেৱৈন-মুভযতঃ পৰিগৃহ্ণাতি । অপা-ন্নপ্ত্ৰে স্ৱাহোৰ্জো নপ্ত্ৰে স্ৱাহা-ঽগ্নযে গৃহপতযে স্ৱাহেতি তিস্ৰ আহুতী-ৰ্জুহোতি । ত্ৰয ইমে লোকাঃ । এষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতি তিষ্ঠতি ॥ 64 ॥
(দেৱৈৰিত্যাহ - সত্যসৱ-ঙ্কৰোতি - ত্ৰিষ্টুভমেৱৈতেনাভি ৱ্যাহৰতি- সত্যানৃতে এৱাৱৰুন্ধে - কৰোতি - শতেন্দ্ৰিয-ষ্ষট্চ) (অ. 10) (এত-দ্ব্ৰাহ্মণানি - ধাত্ৰে - ৰাত্নিনাং - দেৱসুৱা - মৰ্থেতো - দেৱী--ৰ্ দিশঃ - সোমস্যে - ন্দ্ৰস্য - মিত্ৰো দশ) (এত-দ্ব্ৰাহ্মণানি - ৱৈষ্ণৱ-ন্ত্ৰিকপাল - মন্নং-ৱৈঁ পূষা - ৱাশা-স্স্থেত্যাহ - দিশো ৱ্যাস্থাপয - ত্যুদম্পৰেত্য - ব্ৰহ্মা(3)ন্ত্ৱগ্ং ৰাজ-ঞ্চতুষ্ষষ্টিঃ (এত-দ্ব্ৰাহ্মণানি - প্ৰতি তিষ্ঠতি) ॥ হৰিঃ ওম্ ॥ ॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে প্ৰথমাষ্টকে সপ্তমঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥

Explore More