Lord Indra

1.7 - രാജസൂയാനുബ്രാഹ്മണം - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ പാഠഃ - ഏതദ് ബ്രാഹ്മണാന്യേവ

(Rajasuyanubrahmanam (Taittiriya Brahmana 1.7) in Malayalam)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

The Rajasuyanubrahmanam is a significant section from the first ashtaka of the Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana. It elaborates on the intricate Vedic rituals associated with the Rajasuya sacrifice, specifically focusing on the Shunaseeriyam offerings dedicated to Lord Indra. By invoking Indra as the personification of the year, these mantras establish cosmic harmony and ensure the abundance of food and spiritual prosperity. Chanting these Vedic hymns is believed to bestow royal authority, ensure societal stability, and align the practitioner with the rhythmic cycles of nature and divine cosmic order, fostering both material and spiritual growth.

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ സപ്തമഃ പ്രപാഠകഃ - രാജസൂയാനുബ്രാഹ്മണം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1 - ശുനാസീരീയേന്ദ്രതുരീയപഞ്ചാവത്തീയാപാമാര്ഗഹോമാഃ
ഏത-ദ്ബ്രാഹ്മണാന്യേവ പഞ്ച ഹവീഗ്ംഷി । അഥേന്ദ്രായ ശുനാസീരായ പുരോഡാശ-ന്ദ്വാദശകപാല-ന്നിര്വപതി । സംവഁഥ്സരോ വാ ഇന്ദ്രാ ശുനാസീരഃ । സംവഁഥ്സരേണൈവാസ്മാ അന്നമവ രുന്ധേ । വായവ്യ-മ്പയോ ഭവതി । വായുര്വൈ വൃഷ്ട്യൈ പ്രദാപയിതാ । സ ഏവാസ്മൈ വൃഷ്ടി-മ്പ്രദാപയതി । സൌര്യ ഏകകപാലോ ഭവതി । സൂര്യേണ വാ അമുഷ്മിഁല്ലോകേ വൃഷ്ടിര്ധൃതാ । സ ഏവാസ്മൈ വൃഷ്ടി-ന്നി യച്ഛതി ॥ 1 ॥
ദ്വാദശഗവഗ്ം സീര-ന്ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ദേവാസുരാ-സ്സംയഁത്താ ആസന്ന് । തേ ദേവാ അഗ്നിമബ്രുവന്ന് । ത്വയാ വീരേണാസുരാന-ഭിഭവാമേതി । സോ-ഽബ്രവീത് । ത്രേധാ-ഽഹമാത്മാനം-വിഁകരിഷ്യ ഇതി । സ ത്രേധാ ഽഽത്മാനം-വ്യഁകുരുത । അഗ്നി-ന്തൃതീയമ് । രുദ്ര-ന്തൃതീയമ് । വരുണ-ന്തൃതീയമ് ॥ 2 ॥
സോ-ഽബ്രവീത് । ക ഇദ-ന്തുരീയമിതി । അഹമിതീന്ദ്രോ-ഽബ്രവീത് ।
സ-ന്തു സൃജാവഹാ ഇതി । തൌ സമസൃജേതാമ് । സ ഇന്ദ്രസ്തുരീയ-മഭവത് । യദിന്ദ്ര-സ്തുരീയ-മഭവത് । തദിന്ദ്ര-തുരീയസ്യേന്ദ്ര-തുരീയത്വമ് । തതോ വൈ ദേവാ വ്യജയന്ത । യദിന്ദ്രതുരീയ-ന്നിരുപ്യതേ വിജിത്യൈ ॥ 3 ॥
വഹിനീ ധേനു-ര്ദക്ഷിണാ । യ-ദ്വഹിനീ । തേനാഗ്നേയീ ।
യ-ദ്ഗൌഃ । തേന രൌദ്രീ । യ-ദ്ധേനുഃ । തേനൈന്ദ്രീ । യഥ്സ്ത്രീ സതീ ദാന്താ । തേന വാരുണീ സമൃദ്ധ്യൈ । പ്രജാപതി-ര്യജ്ഞമസൃജത ॥ 4 ॥
തഗ്ം സൃഷ്ടഗ്ം രക്ഷാഗ്സ്യജിഘാഗ്ംസന്ന് । സ ഏതാഃ പ്രജാപതി-രാത്മനോ ദേവതാ നിരമിമീത । താഭിര്വൈ സ ദിഗ്ഭ്യോ രക്ഷാഗ്ംസി പ്രാണുദത । യ-ത്പഞ്ചാവത്തീയ-ഞ്ജുഹോതി । ദിഗ്ഭ്യ ഏവ ത-ദ്യജമാനോ രക്ഷാഗ്ംസി പ്രണുദതേ । സമൂഢഗ്ം രക്ഷ-സ്സന്ദഗ്ധഗ്ം രക്ഷ ഇത്യാഹ । രക്ഷാഗ്സ്യേവ സന്ദഹതി । അഗ്നയേ രക്ഷോഘ്നേ സ്വാഹേത്യാഹ । ദേവതാഭ്യ ഏവ വിജിഗ്യാനാഭ്യോ ഭാഗധേയ-ങ്കരോതി । പ്രഷ്ടിവാഹീ രഥോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ ॥ 5 ॥
ഇന്ദ്രോ വൃത്രഗ്ം ഹത്വാ । അസുരാ-ന്പരാഭാവ്യ । നമുചിമാസുര-ന്നാലഭത । തഗ്ം ശച്യാ-ഽഗൃഹ്ണാത് । തൌ സമലഭേതാമ് । സോ-ഽസ്മാ-ദഭിശുനതരോ-ഽഭവത് । സോ-ഽബ്രവീത് । സധാംഗ്ം സന്ദധാവഹൈ । അഥ ത്വാ-ഽവ സ്രക്ഷ്യാമി । ന മാ ശുഷ്കേണ നാര്ദ്രേണ ഹനഃ ॥ 6 ॥
ന ദിവാ ന നക്തമിതി । സ ഏതമപാ-മ്ഫേനമസിഞ്ചത് । ന വാ ഏഷ ശുഷ്കോ നാര്ദ്രോ വ്യുഷ്ടാ ഽഽസീത് । അനുദിത-സ്സൂര്യഃ । ന വാ ഏത-ദ്ദിവാ ന നക്തമ് । തസ്യൈതസ്മിന് ഁലോകേ । അപാ-മ്ഫേനേന ശിര ഉദവര്തയത് । തദേനമന്വവര്തത । മിത്രദ്രുഗിതി ॥ 7 ॥
സ ഏതാനപാമാര്ഗാനജനയത് । താനജുഹോത് । തൈര്വൈ സ രക്ഷാഗ്സ്യപാഹത । യദപാമാര്ഗ ഹോമോ ഭവതി । രക്ഷസാ-മപഹത്യൈ । ഏകോല് മുകേന യന്തി । തദ്ധി രക്ഷസാ-മ്ഭാഗധേയമ് । ഇമാ-ന്ദിശം-യഁന്തി । ഏഷാ വൈ രക്ഷസാ-ന്ദിക് । സ്വായാമേവ ദിശി രക്ഷാഗ്ംസി ഹന്തി ॥ 8 ॥
സ്വകൃത ഇരിണേ ജുഹോതി പ്രദരേ വാ । ഏത-ദ്വൈ രക്ഷസാമായതനമ് । സ്വ ഏവായതനേ രക്ഷാഗ്ംസി ഹന്തി । പര്ണമയേന സ്രുവേണ ജുഹോതി । ബ്രഹ്മ വൈ പര്ണഃ । ബ്രഹ്മണൈവ രക്ഷാഗ്ംസി ഹന്തി । ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവ ഇത്യാഹ । സവിതൃപ്രസൂത ഏവ രക്ഷാഗ്ംസി ഹന്തി । ഹതഗ്ം രക്ഷോ ഽവധിഷ്മ രക്ഷ ഇത്യാഹ । രക്ഷസാഗ് സ്തൃത്യൈ । യദ്വസ്തേ ത-ദ്ദക്ഷിണാ നിരവത്ത്യൈ । അപ്രതീക്ഷമാ യന്തി । രക്ഷസാ-മന്തര്ഹിത്യൈ ॥ 9 ॥
(യച്ഛതി - വരുണ-ന്തൃതീയം - ഁവിജിത്യാ - അസൃജത - സമൃദ്ധ്യൈ - ഹനോ - മിത്രദ്രുഗിതി - ഹന്തി - സ്തൃത്യൈ ത്രീണി ച) (അ. 1)
അനുവാകം 2 - ദേവികാവഹവീംഷി
ധാത്രേ പുരോഡാശ-ന്ദ്വാദശകപാല-ന്നിര്വപതി । സംവഁഥ്സരോ വൈ ധാതാ । സംവഁഥ്സരേണൈവാസ്മൈ പ്രജാഃ പ്രജനയതി । അന്വേവാസ്മാ അനുമതിര്മന്യതേ । രാതേ രാകാ । പ്ര സിനീവാലീ ജനയതി । പ്രജാസ്വേവ പ്രജാതാസു കുഹ്വാ വാച-ന്ദധാതി । മിഥുനൌ ഗാവൌ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ആഗ്നാവൈഷ്ണവ-മേകാദശകപാല-ന്നിര്വപതി । ഐന്ദ്രാവൈഷ്ണവ-മേകാദശകപാലമ് ॥ 10 ॥
വൈഷ്ണവ-ന്ത്രികപാലമ് । വീര്യം-വാഁ അഗ്നിഃ । വീര്യമിന്ദ്രഃ । വീര്യം-വിഁഷ്ണുഃ । പ്രജാ ഏവ പ്രജാതാ വീര്യേ പ്രതിഷ്ഠാപയതി । തസ്മാ-ത്പ്രജാ വീര്യാവതീഃ । വാമന ഋഷഭോ വഹീ ദക്ഷിണാ । യദ്വഹീ । തേനാഗ്നേയഃ । യദൃഷഭഃ ॥ 11 ॥
തേനൈന്ദ്രഃ । യദ്വാമനഃ । തേന വൈഷ്ണവ-സ്സമൃദ്ധ്യൈ । അഗ്നീഷോമീയ-മേകാദശകപാല-ന്നിര്വപതി । ഇന്ദ്രാസോമീയ-മേകാദശകപാലമ് । സൌമ്യ-ഞ്ചരുമ് । സോമോ വൈ രേതോധാഃ । അഗ്നിഃ പ്രജാനാ-മ്പ്രജനയിതാ । വൃദ്ധാനാമിന്ദ്രഃ പ്രദാപയിതാ । സോമ ഏവാസ്മൈ രേതോ ദധാതി ॥ 12 ॥
അഗ്നിഃ പ്രജാ-മ്പ്രജനയതി । വൃദ്ധാമിന്ദ്രഃ പ്രയച്ഛതി । ബഭ്രു-ര്ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । സോമാപൌഷ്ണ-ഞ്ചരു-ന്നിര്വപതി । ഐന്ദ്രാപൌഷ്ണ-ഞ്ചരുമ് । സോമോ വൈ രേതോധാഃ । പൂഷാ പശൂനാ-മ്പ്രജനയിതാ । വൃദ്ധാനാമിന്ദ്രഃ പ്രദാപയിതാ । സോമ ഏവാസ്മൈ രേതോ ദധാതി । പൂഷാ പശൂ-ന്പ്രജനയതി ॥ 13 ॥
വൃദ്ധാനിന്ദ്രഃ പ്രയച്ഛതി । പൌഷ്ണശ്ചരു-ര്ഭവതി । ഇയം-വൈഁ പൂഷാ । അസ്യാമേവ പ്രതി തിഷ്ഠതി । ശ്യാമോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ബഹു വൈ പുരുഷോ-ഽമേദ്ധ്യ-മുപഗച്ഛതി । വൈശ്വാനര-ന്ദ്വാദശകപാല-ന്നിര്വപതി । സംവഁഥ്സരോ വാ അഗ്നി-ര്വൈശ്വാനരഃ । സംവഁഥ്സരേണൈവൈനഗ്ഗ് സ്വദയതി । ഹിരണ്യ-ന്ദക്ഷിണാ ॥ 14 ॥
പവിത്രം-വൈഁ ഹിരണ്യമ് । പുനാത്യേവൈനമ് । ബഹു വൈ രാജന്യോ ഽനൃത-ങ്കരോതി । ഉപ ജാമ്യൈ ഹരതേ । ജിനാതി ബ്രാഹ്മണമ് । വദത്യനൃതമ് । അനൃതേ ഖലു വൈ ക്രിയമാണേ വരുണോ ഗൃഹ്ണാതി । വാരുണം-യഁവമയ-ഞ്ചരു-ന്നിര്വപതി । വരുണപാശാദേവൈന-മ്മുഞ്ചതി । അശ്വോ ദക്ഷിണാ । വാരുണോ ഹി ദേവതയാ-ഽശ്വ-സ്സമൃദ്ധ്യൈ ॥ 15 ॥
(ഐന്ദ്രാവൈഷ്ണാവമേകാദശകപാലം-ഁയദൃഷഭോ- ദധാതി-പൂഷാ പശൂ-ന്പ്രജനയതി-ഹിരണ്യം ദക്ഷിണാ-ദക്ഷിണൈകം ച) (അ. 2)
അനുവാകം 3 - രത്നിനാം ഹവീംഷി
രത്നിനാമേതാനി ഹവീഗ്ംഷി ഭവന്തി । ഏതേ വൈ രാഷ്ട്രസ്യ പ്രദാതാരഃ । ഏതേ-ഽപാദാതാരഃ । യ ഏവ രാഷ്ട്രസ്യ പ്രദാതാരഃ । യേ-ഽപാദാതാരഃ । ത ഏവാസ്മൈ രാഷ്ട്ര-മ്പ്രയച്ഛന്തി । രാഷ്ട്രമേവ ഭവതി । യ-ഥ്സമാഹൃത്യ നിര്വപേത് । അരത്നിന-സ്സ്യുഃ । യഥായഥ-ന്നിര്വപതി രത്നിത്വായ ॥ 16 ॥
യ-ഥ്സദ്യോ നിര്വപേത് । യാവതീമേകേന ഹവിഷാ-ഽഽശിഷമവ രുന്ധേ । താവതീമവ രുന്ധീത । അന്വഹ-ന്നിര്വപതി । ഭൂയസീമേവാശിഷമവ രുന്ധേ । ഭൂയസോ യജ്ഞക്രതൂനുപൈതി । ബാര്ഹസ്പത്യ-ഞ്ചരു-ന്നിര്വപതി ബ്രഹ്മണോ ഗൃഹേ । മുഖത ഏവാസ്മൈ ബ്രഹ്മ സഗ്ഗ്ശ്യതി । അഥോ ബ്രഹ്മന്നേവ ക്ഷത്ര-മന്വാരമ്ഭയതി । ശിതിപൃഷ്ഠോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ ॥ 17 ॥
ഐന്ദ്ര-മേകാദശകപാലഗ്ം രാജന്യസ്യ ഗൃഹേ । ഇന്ദ്രിയമേവാവ രുന്ധേ । ഋഷഭോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ആദിത്യ-ഞ്ചരു-മ്മഹിഷ്യൈ ഗൃഹേ । ഇയം-വാഁ അദിതിഃ । അസ്യാമേവ പ്രതിതിഷ്ഠതി । ധേനു-ര്ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ഭഗായ ചരും-വാഁവാതായൈ ഗൃഹേ । ഭഗമേവാസ്മി-ന്ദധാതി । വിചിത്തഗര്ഭാ പഷ്ഠൌഹീ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ ॥ 18 ॥
നൈര്ഋത-ഞ്ചരു-മ്പരിവൃക്ത്യൈ ഗൃഹേ കൃഷ്ണാനാം-വ്രീഁഹീണാ-ന്നഖനിര്ഭിന്നമ് । പാപ്മാനമേവ നിര്-ഋതി-ന്നിരവദയതേ । കൃഷ്ണാ കൂടാ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ആഗ്നേയ-മഷ്ടാകപാലഗ്ം സേനാന്യോ ഗൃഹേ । സേനാമേവാസ്യ സഗ്ഗ്ശ്യതി । ഹിരണ്യ-ന്ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । വാരുണ-ന്ദശകപാലഗ്ം സൂതസ്യ ഗൃഹേ । വരുണസവമേവാവ-രുന്ധേ । മഹാനിരഷ്ടോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । മാരുതഗ്ം സപ്തകപാല-ങ്ഗ്രാമണ്യോ ഗൃഹേ ॥ 19 ॥
അന്നം-വൈഁ മരുതഃ । അന്നമേവാവ-രുന്ധേ । പൃശ്ഞി-ര്ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । സാവിത്ര-ന്ദ്വാദശകപാല-ങ്ക്ഷത്തുര്ഗൃഹേ പ്രസൂത്യൈ । ഉപദ്ധ്വസ്തോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ആശ്വിന-ന്ദ്വികപാലഗ്ം സഗ്രംഹീതുര്ഗൃഹേ । അശ്വിനൌ വൈ ദേവാനാ-മ്ഭിഷജൌ । താഭ്യാമേവാസ്മൈ ഭേഷജ-ങ്കരോതി । സവാത്യൌ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । പൌഷ്ണ-ഞ്ചരു-മ്ഭാഗദുഘസ്യ ഗൃഹേ ॥ 20 ॥
അന്നം-വൈഁ പൂഷാ । അന്നമേവാവ രുന്ധേ । ശ്യാമോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । രൌദ്ര-ങ്ഗാവീധുക-ഞ്ചരുമക്ഷാവാപസ്യ ഗൃഹേ । അന്തത ഏവ രുദ്ര-ന്നിരവദയതേ । ശബല ഉദ്വാരോ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ । ദ്വാദശൈതാനി ഹവീഗ്ംഷി ഭവന്തി । ദ്വാദശ മാസാ-സ്സംവഁഥ്സരഃ । സംവഁഥ്സരേണൈവാസ്മൈ രാഷ്ട്രമവ-രുന്ധേ । രാഷ്ട്രമേവ ഭവതി ॥ 21 ॥
യന്ന പ്രതി നിര്വപേത് । രത്നിന ആശിഷോ-ഽവരുന്ധീരന്ന് । പ്രതി നിര്വപതി । ഇന്ദ്രായ സുത്രാമ്ണേ പുരോഡാശ-മേകാദശകപാലമ് । ഇന്ദ്രായാഗ്ംഹോമുചേ । ആശിഷ ഏവാവരുന്ധേ । അയ-ന്നോ രാജാ വൃത്രഹാ രാജാ ഭൂത്വാ വൃത്രം-വഁദ്ധ്യാദിത്യാഹ । ആശിഷമേവൈതാമാശാസ്തേ । മൈത്രാ-ബാര്ഹസ്പത്യ-മ്ഭവതി । ശ്വേതായൈ ശ്വേതവഥ്സായൈ ദുഗ്ധേ ॥ 22 ॥
ബാര്ഹസ്പത്യേ മൈത്രമപി ദധാതി । ബ്രഹ്മ ചൈവാസ്മൈ ക്ഷത്ര-ഞ്ച സമീചീ ദധാതി । അഥോ ബ്രഹ്മന്നേവ ക്ഷത്ര-മ്പ്രതിഷ്ഠാപയതി । ബാര്ഹസ്പത്യേന പൂര്വേണ പ്രചരതി । മുഖത ഏവാസ്മൈ ബ്രഹ്മ സഗ്ഗ്ശ്യതി । അഥോ ബ്രഹ്മന്നേവ ക്ഷത്ര-മന്വാരമ്ഭയതി । സ്വയ-ങ്കൃതാ വേദിര്ഭവതി । സ്വയദിന്ന-മ്ബര്ഹിഃ । സ്വയകൃന്ത ഇദ്ധ്മഃ । അനഭിജിതസ്യാ-ഭിജിത്യൈ । തസ്മാ-ദ്രാജ്ഞാമരണ്യ-മഭിജിതമ് । സൈവ ശ്വേതാ ശ്വേതവഥ്സാ ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ ॥ 23 ॥
(രത്നിത്വായ - സമൃദ്ധ്യൈ - പഷ്ഠൌഹി ദക്ഷിണാ സമൃദ്ധ്യൈ - ഗ്രാമണ്യോ ഗൃഹേ - ഭാഗദുഘസ്യ ഗൃഹേ-ഭവതി - ദുഗ്ധേ - ഽഭിജിത്യൈ ദ്വേ ച) (അ. 3)
അനുവാകം 4 - ദേവസുവാം ഹവീംഷി
ദേവസുവാമേതാനി ഹവീഗ്ംഷി ഭവന്തി । ഏതാവന്തോ വൈ ദേവാനാഗ്ം സവാഃ । ത ഏവാസ്മൈ സവാ-ന്പ്രയച്ഛന്തി । ത ഏനഗ്ം സുവന്തേ । അഗ്നിരേവൈന-ങ്ഗൃഹപതീനാഗ്ം സുവതേ । സോമോ വനസ്പതീനാമ് । രുദ്രഃ പശൂനാമ് । ബൃഹസ്പതി-ര്വാചാമ് । ഇന്ദ്രോ ജ്യേഷ്ഠാനാമ് । മിത്ര-സ്സത്യാനാമ് ॥ 24 ॥
വരുണോ ധര്മപതീനാമ് । ഏതദേവ സര്വ-മ്ഭവതി । സവിതാ ത്വാ പ്രസവാനാഗ്ം സുവതാമിതി ഹസ്ത-ങ്ഗൃഹ്ണാതി പ്രസൂത്യൈ । യേ ദേവാ ദേവസുവ-സ്സ്ഥേത്യാഹ । യഥാ യജുരേവൈ തത് । മഹതേ ക്ഷത്രായ മഹത ആധിപത്യായ മഹതേ ജാനരാജ്യായേത്യാഹ । ആശിഷമേവൈതാമാശാസ്തേ । ഏഷ വോ ഭരതാ രാജാ സോമോ-ഽസ്മാക-മ്ബ്രാഹ്മണാനാഗ്ം രാജേത്യാഹ । തസ്മാ-ഥ്സോമരാജാനോ ബ്രാഹ്മണാഃ । പ്രതി ത്യന്നാമ രാജ്യമധായീത്യാഹ ॥ 25 ॥
രാജ്യമേവാസ്മി-ന്പ്രതി ദധാതി । സ്വാ-ന്തനുവം-വഁരുണോ അശിശ്രേദിത്യാഹ । വരുണസവമേവാ-വരുന്ധേ । ശുചേര്മിത്രസ്യ വ്രത്യാ അഭൂമേത്യാഹ । ശുചിമേവൈനം-വ്രഁത്യ-ങ്കരോതി । അമന്മഹി മഹത ഋതസ്യ നാമേത്യാഹ । മനുത ഏവൈനമ് । സര്വേ വ്രാതാ വരുണസ്യാ ഭൂവന്നിത്യാഹ । സര്വവ്രാതമേവൈന-ങ്കരോതി । വി മിത്ര ഏവൈരരാതി-മതാരീദിത്യാഹ ॥ 26 ॥
അരാതിമേവൈന-ന്താരയതി । അസൂഷുദന്ത യജ്ഞിയാ ഋതേനേത്യാഹ । സ്വദയത്യേവൈനമ് । വ്യു ത്രിതോ ജരിമാണ-ന്ന ആനഡിത്യാഹ । ആയുരേവാസ്മി-ന്ദധാതി । ദ്വാഭ്യാം-വിഁമൃഷ്ടേ । ദ്വിപാ-ദ്യജമാനഃ പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ । അഗ്നീഷോമീയസ്യ ചൈകാദശകപാലസ്യ ദേവസുവാ-ഞ്ച ഹവിഷാമഗ്നയേ സ്വിഷ്ടകൃതേ സമവദ്യതി । ദേവതാഭിരേവൈന-മുഭയതഃ പരിഗൃഹ്ണാതി । വിഷ്ണുക്രമാന് ക്രമതേ( ) । വിഷ്ണുരേവ ഭൂത്വേമാഁല്ലോകാ-നഭിജയതി ॥ 27 ॥
(സത്യാനാ-മധായീത്യാ-ഹാതാരീദിത്യാഹ-ക്രമത ഏക-ഞ്ച) (അ. 4)
അനുവാകം 5 - അഭിഷേകാര്ഥമപാങ്ഗ്രഹഗ്രഹണമ്
അര്ഥേത-സ്സ്ഥേതി ജുഹോതി । ആഹുത്യൈവൈനാ നിഷ്ക്രീയ ഗൃഹ്ണാതി । അഥോ ഹവിഷ്കൃതാനാമേവാഭിഘൃതാനാ-ങ്ഗൃഹ്ണാതി । വഹന്തീനാ-ങ്ഗൃഹ്ണാതി । ഏതാ വാ അപാഗ്ം രാഷ്ട്രമ് । രാഷ്ട്രമേവാസ്മൈ ഗൃഹ്ണാതി । അഥോ ശ്രിയമേവൈനമഭി വഹന്തി । അപാ-മ്പതിരസീത്യാഹ । മിഥുനമേവാകഃ । വൃഷാ-ഽസ്യൂര്മിരിത്യാഹ ॥ 28 ॥
ഊര്മിമന്തമേവൈന-ങ്കരോതി । വൃഷസേനോ-ഽസീത്യാഹ । സേനാമേവാസ്യ സഗ്ഗ്ശ്യതി । വ്രജക്ഷിത-സ്സ്ഥേത്യാഹ । ഏതാ വാ അപാം-വിഁശഃ । വിശമേവാസ്മൈ പര്യൂഹതി । മരുതാമോജ-സ്സ്ഥേത്യാഹ । അന്നം-വൈഁ മരുതഃ । അന്നമേവാ വരുന്ധേ । സൂര്യവര്ചസ-സ്സ്ഥേത്യാഹ ॥ 29 ॥
രാഷ്ട്രമേവ വര്ചസ്വ്യകഃ । സൂര്യത്വചസ-സ്സ്ഥേത്യാഹ । സത്യം-വാഁ ഏതത് । യ-ദ്വര്ഷതി । അനൃതം-യഁദാതപതി വര്ഷതി । സത്യാനൃതേ ഏവാവരുന്ധേ । നൈനഗ്ം സത്യാനൃതേ ഉദിതേ ഹിഗ്ഗ്സ്തഃ । യ ഏവം-വേഁദ । മാന്ദാ-സ്സ്ഥേത്യാഹ । രാഷ്ട്രമേവ ബ്രഹ്മവര്ചസ്യകഃ ॥ 30 ॥
വാശാ-സ്സ്ഥേത്യാഹ । രാഷ്ട്രമേവ വശ്യകഃ । ശക്വരീ-സ്സ്ഥേത്യാഹ । പശവോ വൈ ശക്വരീഃ । പശൂനേവാവ രുന്ധേ । വിശ്വഭൃത-സ്സ്ഥേത്യാഹ । രാഷ്ട്രമേവ പയസ്വ്യകഃ । ജനഭൃത-സ്സ്ഥേത്യാഹ । രാഷ്ട്രമേവേന്ദ്രിയാവ്യകഃ । അഗ്നേസ്തേജസ്യാ-സ്സ്ഥേത്യാഹ ॥ 31 ॥
രാഷ്ട്രമേവ തേജസ്വ്യകഃ । അപാമോഷധീനാഗ്ം രസ-സ്സ്ഥേത്യാഹ । രാഷ്ട്രമേവ മധവ്യമകഃ । സാരസ്വത-ങ്ഗ്രഹ-ങ്ഗൃഹ്ണാതി । ഏഷാ വാ അപാ-മ്പൃഷ്ഠമ് । യഥ്സരസ്വതീ । പൃഷ്ഠമേവൈനഗ്ം സമാനാനാ-ങ്കരോതി । ഷോഡശഭി-ര്ഗൃഹ്ണാതി । ഷോഡശകലോ വൈ പുരുഷഃ । യാവാനേവ പുരുഷഃ । തസ്മിന് വീര്യ-ന്ദധാതി । ഷോഡശഭി-ര്ജുഹോതി ഷോഡശഭി-ര്ഗൃഹ്ണാതി । ദ്വാത്രിഗ്ംശ-ഥ്സമ്പദ്യന്തേ । ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ഽനുഷ്ടുക് । വാഗനുഷ്ടു-ഫ്സര്വാണി ഛന്ദാഗ്ംസി । വാചൈവൈനഗ്ം സര്വേഭി-ശ്ഛന്ദോഭി-രഭിഷിഞ്ചതി ॥ 32 ॥
(ഊര്മിരിത്യാഹ - സൂര്യവര്ചസ-സ്സ്ഥേത്യാഹ - ബ്രഹ്മവര്ചസ്യക - സ്തേജസ്യാ-സ്സ്ഥേത്യാഹൈവ - പുരുഷ-ഷ്ഷട്ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6 - അഭിഷേകാര്ഥജലസംസ്കാരഃ
ദേവീരാപ-സ്സ-മ്മധുമതീ-ര്മധുമതീഭി-സ്സൃജ്യദ്ധ്വമിത്യാഹ । ബ്രഹ്മണൈവൈനാ-സ്സഗ്ം സൃജതി । അനാധൃഷ്ടാ-സ്സീദതേത്യാഹ । ബ്രഹ്മണൈവൈനാ-സ്സാദയതി । അന്തരാ ഹോതുശ്ച ധിഷ്ണിയ-മ്ബ്രാഹ്മണാച്ഛഗ്ം സിനശ്ച സാദയതി । ആഗ്നേയോ വൈ ഹോതാ । ഐന്ദ്രോ ബ്രാഹ്മണാച്ഛഗ്ംസീ । തേജസാ ചൈവേന്ദ്രിയേണ ചോഭയതോ രാഷ്ട്ര-മ്പരിഗൃഹ്ണാതി । ഹിരണ്യേനോ-ത്പുനാതി । ആഹുത്യൈ ഹി പവിത്രാഭ്യാമുത്പുനന്തി വ്യാവൃത്ത്യൈ ॥ 33 ॥
ശതമാന-മ്ഭവതി । ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയഃ । ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതിതിഷ്ഠതി । അനിഭൃഷ്ടമസീത്യാഹ । അനിഭൃഷ്ടഗ്ഗ് ഹ്യേതത് । വാചോ ബന്ധുരിത്യാഹ । വാചോ ഹ്യേഷ ബന്ധുഃ । തപോജാ ഇത്യാഹ । തപോജാ ഹ്യേതത് । സോമസ്യ ദാത്രമസീത്യാഹ ॥ 34 ॥
സോമസ്യ ഹ്യേതദ്ദാത്രമ് । ശുക്രാ വഃ ശുക്രേണോത്പുനാമീത്യാഹ । ശുക്രാ ഹ്യാപഃ । ശുക്രഗ്ം ഹിരണ്യമ് । ചന്ദ്രാശ്ചന്ദ്രേണേത്യാഹ । ചന്ദ്രാ ഹ്യാപഃ । ചന്ദ്രഗ്ം ഹിരണ്യമ് । അമൃതാ അമൃതേനേത്യാഹ । അമൃതാ ഹ്യാപഃ । അമൃതഗ്ം ഹിരണ്യമ് ॥ 35 ॥
സ്വാഹാ രാജസൂയായേത്യാഹ । രാജസൂയായ ഹ്യേനാ ഉത്പുനാതി । സധമാദോ ദ്യുമ്നിനീരൂര്ജ ഏതാ ഇതി വാരുണ്യര്ചാ ഗൃഹ്ണാതി । വരുണസവമേവാ വരുന്ധേ । ഏകയാ ഗൃഹ്ണാതി । ഏകധൈവ യജമാനേ വീര്യ-ന്ദധാതി । ക്ഷത്രസ്യോല്ബമസി ക്ഷത്രസ്യ യോനിരസീതി താര്പ്യ-ഞ്ചോഷ്ണീഷ-ഞ്ച പ്രയച്ഛതി സയോനിത്വായ । ഏകശതേന ദര്ഭപുഞ്ജീലൈഃ പവയതി । ശതായുര്വൈ പുരുഷ-ശ്ശതവീര്യഃ । ആത്മൈകശതഃ ॥ 36 ॥
യാവാനേവ പുരുഷഃ । തസ്മിന് വീര്യ-ന്ദധാതി । ദദ്ധ്യാശയതി । ഇന്ദ്രിയമേവാ-വരുന്ധേ । ഉദുമ്ബര-മാശയതി । അന്നാദ്യസ്യാവ രുദ്ധ്യൈ । ശഷ്പാണ്യാശയതി । സുരാബലി-മേവൈന-ങ്കരോതി । ആവിദ ഏതാ ഭവന്തി । ആവിദമേവൈന-ങ്ഗമയന്തി ॥ 37 ॥
അഗ്നിരേവൈന-ങ്ഗാര്ഹപത്യേനാവതി । ഇന്ദ്ര ഇന്ദ്രിയേണ । പൂഷാ പശുഭിഃ । മിത്രാവരുണൌ പ്രാണാപാനാഭ്യാമ് । ഇന്ദ്രോ വൃത്രായ വജ്രമുദയച്ഛത് । സ ദിവമലിഖത് । സോ-ഽര്യമ്ണഃ പന്ഥാ അഭവത് । സ ആവിന്നേ ദ്യാവാപൃഥിവീ ധൃതവ്രതേ ഇതി ദ്യാവാപൃഥിവീ ഉപാധാവത് । സ ആഭ്യാമേവ പ്രസൂത ഇന്ദ്രോ വൃത്രായ വജ്ര-മ്പ്രാഹരത് । ആവിന്നേ ദ്യാവാപൃഥിവീ ധൃതവ്രതേ ഇതി യദാഹ ॥ 38 ॥
ആഭ്യാമേവ പ്രസൂതോ യജമാനോ വജ്ര-മ്ഭ്രാതൃവ്യായ പ്രഹരതി । ആവിന്നാ ദേവ്യദിതി-ര്വിശ്വരൂപീത്യാഹ । ഇയം-വൈഁ ദേവ്യദിതി-ര്വിശ്വരൂപീ । അസ്യാമേവ പ്രതി തിഷ്ഠതി । ആവിന്നോ-ഽയമസാവാമുഷ്യായണോ-ഽസ്യാം-വിഁശ്യസ്മി-ന്രാഷ്ട്ര ഇത്യാഹ । വിശൈവൈനഗ്ം രാഷ്ട്രേണ സമര്ധയതി । മഹതേ ക്ഷത്രായ മഹത ആധിപത്യായ മഹതേ ജാനരാജ്യായേത്യാഹ । ആശിഷമേവൈതാമാശാസ്തേ । ഏഷ വോ ഭരതാ രാജാ സോമോ-ഽസ്മാക-മ്ബ്രാഹ്മണാനാഗ്ം രാജേത്യാഹ । തസ്മാ-ഥ്സോമരാജാനോ ബ്രാഹ്മണാഃ ॥ 39 ॥
ഇന്ദ്രസ്യ വജ്രോ-ഽസി വാര്ത്രഘ്ന ഇതി ധനുഃ പ്രയച്ഛതി വിജിത്യൈ । ശത്രുബാധനാ-സ്സ്ഥേതീഷൂന് । ശത്രൂനേവാസ്യ ബാധന്തേ । പാത മാ പ്രത്യഞ്ച-മ്പാത മാ തിര്യഞ്ചമന്വഞ്ച-മ്മാ പാതേത്യാഹ । തിസ്രോ വൈ ശരവ്യാഃ । പ്രതീചീ തിരശ്ച്യനൂചീ । താഭ്യ ഏവൈന-മ്പാന്തി । ദിഗ്ഭ്യോ മാ പാതേത്യാഹ । ദിഗ്ഭ്യ ഏവൈന-മ്പാന്തി । വിശ്വാഭ്യോ മാ നാഷ്ട്രാഭ്യഃ പാതേത്യാഹ । അപരിമിതാദേവൈന-മ്പാന്തി । ഹിരണ്യവര്ണാവുഷസാം-വിഁരോക ഇതി ത്രിഷ്ടുഭാ ബാഹൂ ഉ-ദ്ഗൃഹ്ണാതി । ഇന്ദ്രിയം-വൈഁ വീര്യ-ന്ത്രിഷ്ടുക് । ഇന്ദ്രിയമേവ വീര്യ-മുപരിഷ്ടാദാത്മന്-ധത്തേ ॥ 40 ॥
(വ്യാവൃത്ത്യൈ-ദാത്രമസീത്യാഹാ-മൃതഗ്ം ഹിരണ്യ-മേകശതോ-ഗമയന്-ത്യാഹ-ബ്രാഹ്മാണാ-നാഷ്ട്രാഭ്യഃ പാതേത്യാഹ ചത്വാരി ച) (അ. 6)
അനുവാകം 7 - ദിഗ്വ്യാസ്ഥാപനമ്
ദിശോ വ്യാസ്ഥാപയതി । ദിശാമഭിജിത്യൈ । യദനു പ്രക്രാമേത് । അഭി ദിശോ ജയേത് । ഉത്തു മാദ്യേത് । മനസാ-ഽനു പ്രക്രാമതി । അഭി ദിശോ ജയതി । നോന്മാദ്യതി । സമിധമാ തിഷ്ഠേത്യാഹ । തേജ ഏവാവരുന്ധേ ॥ 41 ॥
ഉഗ്രാമാ തിഷ്ഠേത്യാഹ । ഇന്ദ്രിയമേവാവ രുന്ധേ । വിരാജമാ തിഷ്ഠേത്യാഹ । അന്നാദ്യമേവാവ രുന്ധേ । ഉദീചീമാ തിഷ്ഠേത്യാഹ । പശൂനേവാവ രുന്ധേ । ഊര്ധ്വാമാ തിഷ്ഠേത്യാഹ । സുവര്ഗമേവ ലോക-മഭിജയതി । അനൂജ്ജിഹീതേ । സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യ സമഷ്ട്യൈ ॥ 42 ॥
മാരുത ഏഷ ഭവതി । അന്നം-വൈഁ മരുതഃ । അന്നമേവാവ രുന്ധേ । ഏകവിഗ്ംശതികപാലോ ഭവതി പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ । യോ-ഽരണ്യേ ഽനുവാക്യോ ഗണഃ । ത-മ്മദ്ധ്യത ഉപദധാതി । ഗ്രാമ്യൈരേവ പശുഭി-രാരണ്യാ-ന്പശൂ-ന്പരിഗൃഹ്ണാതി । തസ്മാ-ദ്ഗ്രാമ്യൈഃ പശുഭിരാരണ്യാഃ പശവഃ പരിഗൃഹീതാഃ । പൃഥിര്വൈന്യഃ । അഭ്യഷിച്യത ॥ 43 ॥
സ രാഷ്ട്ര-ന്നാഭവത് । സ ഏതാനി പാര്ഥാന്യപശ്യത് । താന്യജുഹോത് । തൈര്വൈ സ രാഷ്ട്ര-മഭവത് । യത്പാര്ഥാനി ജുഹോതി । രാഷ്ട്രമേവ ഭവതി । ബാര്ഹസ്പത്യ-മ്പൂര്വേഷാമുത്തമ-മ്ഭവതി । ഐന്ദ്രമുത്തരേഷാ-മ്പ്രഥമമ് । ബ്രഹ്മ ചൈവാസ്മൈ ക്ഷത്ര-ഞ്ച സമീചീ ദധാതി । അഥോ ബ്രഹ്മന്നേവ ക്ഷത്ര-മ്പ്രതിഷ്ഠാപയതി ॥ 44 ॥
ഷട്പുരസ്താ-ദഭിഷേകസ്യ ജുഹോതി । ഷഡുപരിഷ്ടാത് । ദ്വാദശ സ-മ്പദ്യന്തേ । ദ്വാദശ മാസാ-സ്സംവഁഥ്സരഃ । സംവഁഥ്സരഃ ഖലു വൈ ദേവാനാ-മ്പൂഃ । ദേവാനാമേവ പുര-മ്മദ്ധ്യതോ വ്യവസര്പതി । തസ്യ ന കുതശ്ച നോപാവ്യാധോ ഭവതി । ഭൂതാനാ-മവേഷ്ടീ-ര്ജുഹോതി । അത്രാത്ര വൈ മൃത്യു-ര്ജായതേ । യത്ര യത്രൈവ മൃത്യു-ര്ജായതേ । തത ഏവൈനമവയജതേ । തസ്മാ-ദ്രാജസൂയേനേജാന-സ്സര്വമായുരേതി । സര്വേ ഹ്യസ്യ മൃത്യവോ-ഽവേഷ്ടാഃ । തസ്മാ-ദ്രാജസൂയേനേജാനോ നാഭിചരിതവൈ । പ്രത്യഗേന-മഭിചാര-സ്സ്തൃണുതേ ॥ 45 ॥
(രുന്ധേ-സമഷ്ട്യാ-അസിച്യത-സ്ഥാപയതി-ജായതേ പഞ്ച ച) (അ. 7)
അനുവാകം 8 - അഭിഷേകഃ
സോമസ്യ ത്വിഷിരസി തവേവ മേ ത്വിഷിര്ഭൂയാദിതി ശാര്ദൂലചര്മോപസ്തൃണാതി । യൈവ സോമേ ത്വിഷിഃ । യാ ശാര്ദൂലേ । താമേവാവ രുന്ധേ । മൃത്യോര്വാ ഏഷ വര്ണഃ । യച്ഛാര്ദൂലഃ । അമൃതഗ്ം ഹിരണ്യമ് । അമൃതമസി മൃത്യോര്മാ പാഹീതി ഹിരണ്യ-മുപാസ്യതി । അമൃതമേവ മൃത്യോരന്ത-ര്ധത്തേ । ശതമാന-മ്ഭവതി ॥ 46 ॥
ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയഃ । ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതി തിഷ്ഠതി । ദിദ്യോന്മാ പാഹീത്യുപരിഷ്ടാദധി നിദധാതി । ഉഭയത ഏവാസ്മൈ ശര്മ ദധാതി । അവേഷ്ടാ ദന്ദശൂകാ ഇതി ക്ലീബഗ്ം സീസേന വിദ്ധ്യതി । ദന്ദശൂകാ-നേവാവ യജതേ । തസ്മാ-ത്ക്ലീബ-ന്ദന്ദശൂകാ ദഗ്ംശുകാഃ । നിരസ്ത-ന്നമുചേ-ശ്ശിര ഇതി ലോഹിതായസ-ന്നിരസ്യതി । പാപ്മാനമേവ നമുചി-ന്നിരവദയതേ । പ്രാണാ ആത്മനഃ പൂര്വേ-ഽഭിഷിച്യാ ഇത്യാഹുഃ ॥ 47 ॥
സോമോ രാജാ വരുണഃ । ദേവാ ധര്മസുവശ്ച യേ । തേ തേ വാചഗ്ം സുവന്താ-ന്തേ തേ പ്രാണഗ്ം സുവന്താമിത്യാഹ । പ്രാണാനേവാത്മനഃ പൂര്വാ-നഭിഷിഞ്ചതി । യ-ദ്ബ്രൂയാത് । അഗ്നേസ്ത്വാ തേജസാ ഽഭിഷിഞ്ചാമീതി । തേജസ്വ്യേവ സ്യാത് । ദുശ്ചര്മാ തു ഭവേത് । സോമസ്യ ത്വാ ദ്യുമ്നേനാ-ഭിഷിഞ്ചാമീത്യാഹ । സൌമ്യോ വൈ ദേവതയാ പുരുഷഃ ॥ 48 ॥
സ്വയൈവൈന-ന്ദേവതയാ-ഽഭിഷിഞ്ചതി । അഗ്നേ-സ്തേജസേത്യാഹ । തേജ ഏവാസ്മി-ന്ദധാതി । സൂര്യസ്യ വര്ചസേത്യാഹ । വര്ച ഏവാസ്മി-ന്ദധാതി । ഇന്ദ്രസ്യേ-ന്ദ്രിയേണേത്യാഹ । ഇന്ദ്രിയമേവാസ്മി-ന്ദധാതി । മിത്രാവരുണയോ-ര്വീര്യേണേത്യാഹ । വീര്യമേവാസ്മി-ന്ദധാതി । മരുതാമോജസേത്യാഹ ॥ 49 ॥
ഓജ ഏവാസ്മി-ന്ദധാതി । ക്ഷത്രാണാ-ങ്ക്ഷത്രപതിരസീത്യാഹ । ക്ഷത്രാണാമേവൈന-ങ്ക്ഷത്രപതി-ങ്കരോതി । അതി ദിവസ്പാഹീത്യാഹ । അത്യന്യാ-ന്പാഹീതി വാവൈതദാഹ । സമാവവൃത്രന്ന-ധരാഗുദീചീ-രിത്യാഹ । രാഷ്ട്രമേവാസ്മി-ന്ധ്രുവമകഃ । ഉച്ഛേഷണേന ജുഹോതി । ഉച്ഛേഷണഭാഗോ വൈ രുദ്രഃ । ഭാഗധേയേനൈവ രുദ്ര-ന്നിരവദയതേ ॥ 50 ॥
ഉദമ്പരേത്യാഗ്നീദ്ധ്രേ ജുഹോതി । ഏഷാ വൈ രുദ്രസ്യ ദിക് । സ്വായാമേവ ദിശി രുദ്ര-ന്നിരവദയതേ । രുദ്ര യത്തേ ക്രയീ പര-ന്നാമേത്യാഹ । യദ്വാ അസ്യ ക്രയീ പര-ന്നാമ । തേന വാ ഏഷ ഹിനസ്തി । യഗ്ം ഹിനസ്തി । തേനൈവൈനഗ്ം സഹ ശമയതി । തസ്മൈ ഹുതമസി യമേഷ്ടമസീത്യാഹ । യമാദേവാസ്യ മൃത്യുമവയജതേ ॥ 51 ॥
പ്രജാപതേ ന ത്വദേതാന്യന്യ ഇതി തസ്യൈ ഗൃഹേ ജുഹുയാത് । യാ-ങ്കാമയേത രാഷ്ട്രമസ്യൈ പ്രജാ സ്യാദിതി । രാഷ്ട്രമേവാസ്യൈ പ്രജാ ഭവതി । പര്ണ-മയേനാ-ദ്ധ്വര്യു-രഭിഷിഞ്ചതി । ബ്രഹ്മവര്ചസമേവാസ്മിന്-ത്വിഷി-ന്ദധാതി । ഔദുമ്ബരേണ രാജന്യഃ । ഊര്ജമേവാസ്മി-ന്നന്നാദ്യ-ന്ദധാതി । ആശ്വത്ഥേന വൈശ്യഃ । വിശമേവാസ്മി-ന്പുഷ്ടി-ന്ദധാതി । നൈയഗ്രോധേന ജന്യഃ( ) । മിത്രാണ്യേവാസ്മൈ കല്പയതി । അഥോ പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ ॥ 52 ॥
(ഭവ - ത്യാഹുഃ - പുരുഷ - ഓജസേത്യാഹ - നിരവദയതേ - യജതേ - ജന്യോ ദ്വേ ച) (അ. 8)
അനുവാകം 9 - സ്ഥാരോഹണമ്. വിജയഃ
ഇന്ദ്രസ്യ വജ്രോ-ഽസി വാര്ത്രഘ്ന ഇതി രഥമുപാവഹരതി വിജിത്യൈ । മിത്രാവരുണയോസ്ത്വാ പ്രശാസ്ത്രോഃ പ്രശിഷാ യുനജ്മീത്യാഹ । ബ്രഹ്മണൈവൈന-ന്ദേവതാഭ്യാം-യുഁനക്തി । പ്രഷ്ടിവാഹിനം-യുഁനക്തി । പ്രഷ്ടിവാഹീ വൈ ദേവരഥഃ । ദേവരഥ-മേവാസ്മൈ യുനക്തി । ത്രയോ-ഽശ്വാ ഭവന്തി । രഥശ്ചതുര്ഥഃ । ദ്വൌ സവ്യേഷ്ഠസാരഥീ । ഷട്-ഥ്സമ്പദ്യന്തേ ॥ 53 ॥
ഷഡ്വാ ഋതവഃ । ഋതുഭിരേവൈനം-യുഁനക്തി । വിഷ്ണുക്രമാന്-ക്രമതേ । വിഷ്ണുരേവ ഭൂത്വേമാന് ഁലോകാനഭിജയതി । യഃ, ക്ഷത്രിയഃ പ്രതിഹിതഃ । സോ-ഽന്വാരഭതേ । രാഷ്ട്രമേവ ഭവതി । ത്രിഷ്ടുഭാ ഽന്വാരഭതേ । ഇന്ദ്രിയം-വൈഁ ത്രിഷ്ടുക് । ഇന്ദ്രിയമേവ യജമാനേ ദധാതി ॥ 54 ॥
മരുതാ-മ്പ്രസവേ ജേഷമിത്യാഹ । മരുദ്ഭിരേവ പ്രസൂത ഉജ്ജയതി । ആപ്ത-മ്മന ഇത്യാഹ । യദേവ മനസൈഫ്സീത് । തദാപത് । രാജന്യ-ഞ്ജിനാതി । അനാക്രാന്ത ഏവാക്രമതേ । വി വാ ഏഷ ഇന്ദ്രിയേണ വീര്യേണര്ധ്യതേ । യോ രാജന്യ-ഞ്ജിനാതി । സമഹമിന്ദ്രിയേണ വീര്യേണേത്യാഹ ॥ 55 ॥
ഇന്ദ്രിയമേവ വീര്യമാത്മന്-ധത്തേ । പശൂനാ-മ്മന്യുരസി തവേവ മേ മന്യുര്ഭൂയാദിതി വാരാഹീ ഉപാനഹാവുപ മുഞ്ചതേ । പശൂനാം-വാഁ ഏഷ മന്യുഃ । യ-ദ്വരാഹഃ । തേനൈവ പശൂനാ-മ്മന്യുമാത്മ-ന്ധത്തേ । അഭി വാ ഇയഗ്ം സുഷുവാണ-ങ്കാമയതേ । തസ്യേശ്വരേന്ദ്രിയം-വീഁര്യമാദാതോഃ । വാരാഹീ ഉപാനഹാവുപമുഞ്ചതേ । അസ്യാ ഏവാന്തര്ധത്തേ । ഇന്ദ്രിയസ്യ വീര്യസ്യാനാത്ത്യൈ ॥ 56 ॥
നമോ മാത്രേ പൃഥിവ്യാ ഇത്യാഹാഹിഗ്ം സായൈ । ഇയദസ്യാ-യുരസ്യായുര്മേ ധേഹീത്യാഹ । ആയുരേവാത്മന്-ധത്തേ । ഊര്ഗസ്യൂര്ജ-മ്മേ ധേഹീത്യാഹ । ഊര്ജമവാത്മ-ന്ധത്തേ । യുങ്ങസി വര്ചോ-ഽസി വര്ചോ മയി ധേഹീത്യാഹ । വര്ച ഏവാത്മ-ന്ധത്തേ । ഏകധാ ബ്രഹ്മണ ഉപ ഹരതി । ഏകധൈവ യജമാന ആയുരൂര്ജം-വഁര്ചോ ദധാതി । രഥവിമോചനീയാ ജുഹോതി പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ ॥ 57 ॥
ത്രയോ-ഽശ്വാ ഭവന്തി । രഥശ്ചതുര്ഥഃ । തസ്മാ-ച്ചതുര്ജുഹോതി । യദുഭൌ സഹാവതിഷ്ഠേതാമ് । സമാനം-ലോഁകമിയാതാമ് । സഹ സഗ്രംഹീത്രാ രഥവാഹനേ രഥമാദധാതി । സുവര്ഗാദേവൈനം-ലോഁകാദന്തര്ദധാതി । ഹഗ്ംസ-ശ്ശുചിഷദിത്യാ ദധാതി । ബ്രഹ്മണൈവൈന-മുപാവഹരതി । ബ്രഹ്മണാ ഽഽദധാതി । അതിച്ഛന്ദസാ ഽഽദധാതി । അതിച്ഛന്ദാ വൈ സര്വാണി ഛന്ദാഗ്ംസി । സര്വേഭിരേവൈന-ഞ്ഛന്ദോഭി-രാദധാതി । വര്ഷ്മ വാ ഏഷാ ഛന്ദസാമ് । യദതിച്ഛന്ദാഃ । യദതിച്ഛന്ദസാ ദധാതി । വര്ഷ്മൈവൈനഗ്ം സമാനാനാ-ങ്കരോതി ॥ 58 ॥
(പദ്യന്തേ - ദധാതി - വീര്യേണേത്യാഹാ - നാത്യൈ - പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ - ബ്രഹ്മണാ-ഽഽദധാതി സപ്ത ച) (അ. 9)
അനുവാകം 10 - ആസനേ സമുപവേശ-സ്സര്വൈസ്സേവ്യത്വ-ഞ്ച
മിത്രോ-ഽസി വരുണോ-ഽസീത്യാഹ । മൈത്രം-വാഁ അഹഃ । വാരുണീ രാത്രിഃ । അഹോരാത്രാഭ്യാ-മേവൈന-മുപാവഹരതി । മിത്രോ-ഽസി വരുണോസീത്യാഹ । മൈത്രോ വൈ ദക്ഷിണഃ । വാരുണ-സ്സവ്യഃ । വൈശ്വദേവ്യാമിക്ഷാ । സ്വമേവൈനൌ ഭാഗധേയ-മുപാവഹരതി । സമഹം-വിഁശ്വൈര്ദേവൈ-രിത്യാഹ ॥ 59 ॥
വൈശ്വദേവ്യോ വൈ പ്രജാഃ । താ ഏവാദ്യാഃ കുരുതേ । ക്ഷത്രസ്യ നാഭിരസി ക്ഷത്രസ്യ യോനി-രസീത്യധീവാസമാ-സ്തൃണാതി സയോനിത്വായ । സ്യോനാമാസീദ സുഷദാമാസീദേത്യാഹ । യഥാ യജുരേവൈ തത് । മാ ത്വാ ഹിഗ്ംസീ-ന്മാ മാ ഹിഗ്ംസീദിത്യാഹാ-ഹിഗ്ംസായൈ । നിഷസാദ ധൃതവ്രതോ വരുണഃ പസ്ത്യാസ്വാ സാമ്രാജ്യായ സുക്രതുരിത്യാഹ । സാമ്രാജ്യമേവൈനഗ്ം സുക്രതു-ങ്കരോതി । ബ്രഹ്മാ(3)ന്ത്വഗ്ം രാജന്-ബ്രഹ്മാ-ഽസി സവിതാ-ഽസി സത്യസവ ഇത്യാഹ । സവിതാര-മേവൈനഗ്ം സത്യസവ-ങ്കരോതി ॥ 60 ॥
ബ്രഹ്മാ(3)ന്ത്വഗ്ം രാജന്-ബ്രഹ്മാ-ഽസീന്ദ്രോ-ഽസി സത്യൌജാ ഇത്യാഹ । ഇന്ദ്രമേവൈനഗ്ം സത്യൌജസ-ങ്കരോതി । ബ്രഹ്മാ(3)ന്ത്വഗ്ം രാജന്-ബ്രഹ്മാ-ഽസി മിത്രോ-ഽസി സുശേവ ഇത്യാഹ । മിത്രമേവൈനഗ്ം സുശേവ-ങ്കരോതി । ബ്രഹ്മാ(3)ന്ത്വഗ്ം രാജന്-ബ്രഹ്മാ-ഽസി വരുണോ-ഽസി സത്യധര്മേത്യാഹ । വരുണമേവൈനഗ്ം സത്യധര്മാണ-ങ്കരോതി । സവിതാ-ഽസി സത്യസവ ഇത്യാഹ । ഗായത്രീ-മേവൈതേനാഭിവ്യാഹരതി । ഇന്ദ്രോ-ഽസി സത്യൌജാ ഇത്യാഹ । ത്രിഷ്ടുഭ-മേവൈതേനാഭി-വ്യാഹരതി ॥ 61 ॥
മിത്രോ-ഽസി സുശേവ ഇത്യാഹ । ജഗതീ-മേവൈതേനാഭിവ്യാഹരതി । സത്യമേതാ ദേവതാഃ । സത്യമേതാനി ഛന്ദാഗ്ംസി । സത്യമേവാവ രുന്ധേ । വരുണോ-ഽസി സത്യധര്മേത്യാഹ । അനുഷ്ടുഭ-മേവൈതേനാഭിവ്യാഹരതി । സത്യാനൃതേ വാ അനുഷ്ടുപ് । സത്യാനൃതേ വരുണഃ । സത്യാനൃതേ ഏവാവരുന്ധേ ॥ 62 ॥
നൈനഗ്ം സത്യാനൃതേ ഉദിതേ ഹിഗ്ഗ്സ്തഃ । യ ഏവം-വേഁദ । ഇന്ദ്രസ്യ വജ്രോ-ഽസി വാര്ത്രഘ്ന ഇതി സ്ഫ്യ-മ്പ്രയച്ഛതി । വജ്രോ വൈ സ്ഫ്യഃ । വജ്രേണൈവാസ്മാ അവരപരഗ്ം രന്ധയതി । ഏവഗ്ം ഹി തച്ഛ്രേയഃ । യദസ്മാ ഏതേ രദ്ധ്യേയുഃ । ദിശോ-ഽഭ്യയഗ്ം രാജാ ഽഭൂദിതി പഞ്ചാക്ഷാന്-പ്രയച്ഛതി । ഏതേ വൈ സര്വേ-ഽയാഃ । അപരാജായിന-മേവൈന-ങ്കരോതി ॥ 63 ॥
ഓദനമുദ്ബ്രുവതേ । പരമേഷ്ഠീ വാ ഏഷഃ । യദോദനഃ । പരമാമേവൈനഗ്ഗ് ശ്രിയ-ങ്ഗമയതി । സുശ്ലോകാഁ(4) സുമങ്ഗലാഁ(4) സത്യരാജാ(3)നിത്യാഹ । ആശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ । ശൌന-ശ്ശേപമാഖ്യാപയതേ । വരുണപാശാ-ദേവൈന-മ്മുഞ്ചതി । പര-ശ്ശത-മ്ഭവതി । ശതായുഃ പുരുഷ-ശ്ശതേന്ദ്രിയഃ( ) । ആയുഷ്യേവേന്ദ്രിയേ പ്രതിതിഷ്ഠതി । മാരുതസ്യ ചൈകവിഗ്ംശതികപാലസ്യ വൈശ്വദേവ്യൈ ചാമിക്ഷായാ അഗ്നയേ സ്വിഷ്ടകൃതേ സമവദ്യതി । ദേവതാഭിരേവൈന-മുഭയതഃ പരിഗൃഹ്ണാതി । അപാ-ന്നപ്ത്രേ സ്വാഹോര്ജോ നപ്ത്രേ സ്വാഹാ-ഽഗ്നയേ ഗൃഹപതയേ സ്വാഹേതി തിസ്ര ആഹുതീ-ര്ജുഹോതി । ത്രയ ഇമേ ലോകാഃ । ഏഷ്വേവ ലോകേഷു പ്രതി തിഷ്ഠതി ॥ 64 ॥
(ദേവൈരിത്യാഹ - സത്യസവ-ങ്കരോതി - ത്രിഷ്ടുഭമേവൈതേനാഭി വ്യാഹരതി- സത്യാനൃതേ ഏവാവരുന്ധേ - കരോതി - ശതേന്ദ്രിയ-ഷ്ഷട്ച) (അ. 10) (ഏത-ദ്ബ്രാഹ്മണാനി - ധാത്രേ - രാത്നിനാം - ദേവസുവാ - മര്ഥേതോ - ദേവീ--ര് ദിശഃ - സോമസ്യേ - ന്ദ്രസ്യ - മിത്രോ ദശ) (ഏത-ദ്ബ്രാഹ്മണാനി - വൈഷ്ണവ-ന്ത്രികപാല - മന്നം-വൈഁ പൂഷാ - വാശാ-സ്സ്ഥേത്യാഹ - ദിശോ വ്യാസ്ഥാപയ - ത്യുദമ്പരേത്യ - ബ്രഹ്മാ(3)ന്ത്വഗ്ം രാജ-ഞ്ചതുഷ്ഷഷ്ടിഃ (ഏത-ദ്ബ്രാഹ്മണാനി - പ്രതി തിഷ്ഠതി) ॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥ ॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ സപ്തമഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥

Explore More