ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
అనువాకం 1 - శునాసీరీయేన్ద్రతురీయపఞ్చావత్తీయాపామార్గహోమాః
ఏత-ద్బ్రాహ్మణాన్యేవ పఞ్చ హవీగ్ంషి । అథేన్ద్రాయ శునాసీరాయ పురోడాశ-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపతి । సంవఁథ్సరో వా ఇన్ద్రా శునాసీరః । సంవఁథ్సరేణైవాస్మా అన్నమవ రున్ధే । వాయవ్య-మ్పయో భవతి । వాయుర్వై వృష్ట్యై ప్రదాపయితా । స ఏవాస్మై వృష్టి-మ్ప్రదాపయతి । సౌర్య ఏకకపాలో భవతి । సూర్యేణ వా అముష్మిఁల్లోకే వృష్టిర్ధృతా । స ఏవాస్మై వృష్టి-న్ని యచ్ఛతి ॥ 1 ॥
ద్వాదశగవగ్ం సీర-న్దక్షిణా సమృద్ధ్యై । దేవాసురా-స్సంయఁత్తా ఆసన్న్ । తే దేవా అగ్నిమబ్రువన్న్ । త్వయా వీరేణాసురాన-భిభవామేతి । సో-ఽబ్రవీత్ । త్రేధా-ఽహమాత్మానం-విఁకరిష్య ఇతి । స త్రేధా ఽఽత్మానం-వ్యఁకురుత । అగ్ని-న్తృతీయమ్ । రుద్ర-న్తృతీయమ్ । వరుణ-న్తృతీయమ్ ॥ 2 ॥
సో-ఽబ్రవీత్ । క ఇద-న్తురీయమితి । అహమితీన్ద్రో-ఽబ్రవీత్ ।
వహినీ ధేను-ర్దక్షిణా । య-ద్వహినీ । తేనాగ్నేయీ ।
తగ్ం సృష్టగ్ం రక్షాగ్స్యజిఘాగ్ంసన్న్ । స ఏతాః ప్రజాపతి-రాత్మనో దేవతా నిరమిమీత । తాభిర్వై స దిగ్భ్యో రక్షాగ్ంసి ప్రాణుదత । య-త్పఞ్చావత్తీయ-ఞ్జుహోతి । దిగ్భ్య ఏవ త-ద్యజమానో రక్షాగ్ంసి ప్రణుదతే । సమూఢగ్ం రక్ష-స్సన్దగ్ధగ్ం రక్ష ఇత్యాహ । రక్షాగ్స్యేవ సన్దహతి । అగ్నయే రక్షోఘ్నే స్వాహేత్యాహ । దేవతాభ్య ఏవ విజిగ్యానాభ్యో భాగధేయ-ఙ్కరోతి । ప్రష్టివాహీ రథో దక్షిణా సమృద్ధ్యై ॥ 5 ॥
ఇన్ద్రో వృత్రగ్ం హత్వా । అసురా-న్పరాభావ్య । నముచిమాసుర-న్నాలభత । తగ్ం శచ్యా-ఽగృహ్ణాత్ । తౌ సమలభేతామ్ । సో-ఽస్మా-దభిశునతరో-ఽభవత్ । సో-ఽబ్రవీత్ । సధాంగ్ం సన్దధావహై । అథ త్వా-ఽవ స్రక్ష్యామి । న మా శుష్కేణ నార్ద్రేణ హనః ॥ 6 ॥
న దివా న నక్తమితి । స ఏతమపా-మ్ఫేనమసిఞ్చత్ । న వా ఏష శుష్కో నార్ద్రో వ్యుష్టా ఽఽసీత్ । అనుదిత-స్సూర్యః । న వా ఏత-ద్దివా న నక్తమ్ । తస్యైతస్మిన్ ఁలోకే । అపా-మ్ఫేనేన శిర ఉదవర్తయత్ । తదేనమన్వవర్తత । మిత్రద్రుగితి ॥ 7 ॥
స ఏతానపామార్గానజనయత్ । తానజుహోత్ । తైర్వై స రక్షాగ్స్యపాహత । యదపామార్గ హోమో భవతి । రక్షసా-మపహత్యై । ఏకోల్ ముకేన యన్తి । తద్ధి రక్షసా-మ్భాగధేయమ్ । ఇమా-న్దిశం-యఁన్తి । ఏషా వై రక్షసా-న్దిక్ । స్వాయామేవ దిశి రక్షాగ్ంసి హన్తి ॥ 8 ॥
స్వకృత ఇరిణే జుహోతి ప్రదరే వా । ఏత-ద్వై రక్షసామాయతనమ్ । స్వ ఏవాయతనే రక్షాగ్ంసి హన్తి । పర్ణమయేన స్రువేణ జుహోతి । బ్రహ్మ వై పర్ణః । బ్రహ్మణైవ రక్షాగ్ంసి హన్తి । దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవ ఇత్యాహ । సవితృప్రసూత ఏవ రక్షాగ్ంసి హన్తి । హతగ్ం రక్షో ఽవధిష్మ రక్ష ఇత్యాహ । రక్షసాగ్ స్తృత్యై । యద్వస్తే త-ద్దక్షిణా నిరవత్త్యై । అప్రతీక్షమా యన్తి । రక్షసా-మన్తర్హిత్యై ॥ 9 ॥
అనువాకం 2 - దేవికావహవీంషి
వైష్ణవ-న్త్రికపాలమ్ । వీర్యం-వాఁ అగ్నిః । వీర్యమిన్ద్రః । వీర్యం-విఁష్ణుః । ప్రజా ఏవ ప్రజాతా వీర్యే ప్రతిష్ఠాపయతి । తస్మా-త్ప్రజా వీర్యావతీః । వామన ఋషభో వహీ దక్షిణా । యద్వహీ । తేనాగ్నేయః । యదృషభః ॥ 11 ॥
తేనైన్ద్రః । యద్వామనః । తేన వైష్ణవ-స్సమృద్ధ్యై । అగ్నీషోమీయ-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపతి । ఇన్ద్రాసోమీయ-మేకాదశకపాలమ్ । సౌమ్య-ఞ్చరుమ్ । సోమో వై రేతోధాః । అగ్నిః ప్రజానా-మ్ప్రజనయితా । వృద్ధానామిన్ద్రః ప్రదాపయితా । సోమ ఏవాస్మై రేతో దధాతి ॥ 12 ॥
అగ్నిః ప్రజా-మ్ప్రజనయతి । వృద్ధామిన్ద్రః ప్రయచ్ఛతి । బభ్రు-ర్దక్షిణా సమృద్ధ్యై । సోమాపౌష్ణ-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి । ఐన్ద్రాపౌష్ణ-ఞ్చరుమ్ । సోమో వై రేతోధాః । పూషా పశూనా-మ్ప్రజనయితా । వృద్ధానామిన్ద్రః ప్రదాపయితా । సోమ ఏవాస్మై రేతో దధాతి । పూషా పశూ-న్ప్రజనయతి ॥ 13 ॥
వృద్ధానిన్ద్రః ప్రయచ్ఛతి । పౌష్ణశ్చరు-ర్భవతి । ఇయం-వైఁ పూషా । అస్యామేవ ప్రతి తిష్ఠతి । శ్యామో దక్షిణా సమృద్ధ్యై । బహు వై పురుషో-ఽమేద్ధ్య-ముపగచ్ఛతి । వైశ్వానర-న్ద్వాదశకపాల-న్నిర్వపతి । సంవఁథ్సరో వా అగ్ని-ర్వైశ్వానరః । సంవఁథ్సరేణైవైనగ్గ్ స్వదయతి । హిరణ్య-న్దక్షిణా ॥ 14 ॥
పవిత్రం-వైఁ హిరణ్యమ్ । పునాత్యేవైనమ్ । బహు వై రాజన్యో ఽనృత-ఙ్కరోతి । ఉప జామ్యై హరతే । జినాతి బ్రాహ్మణమ్ । వదత్యనృతమ్ । అనృతే ఖలు వై క్రియమాణే వరుణో గృహ్ణాతి । వారుణం-యఁవమయ-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి । వరుణపాశాదేవైన-మ్ముఞ్చతి । అశ్వో దక్షిణా । వారుణో హి దేవతయా-ఽశ్వ-స్సమృద్ధ్యై ॥ 15 ॥
అనువాకం 3 - రత్నినాం హవీంషి
య-థ్సద్యో నిర్వపేత్ । యావతీమేకేన హవిషా-ఽఽశిషమవ రున్ధే । తావతీమవ రున్ధీత । అన్వహ-న్నిర్వపతి । భూయసీమేవాశిషమవ రున్ధే । భూయసో యజ్ఞక్రతూనుపైతి । బార్హస్పత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపతి బ్రహ్మణో గృహే । ముఖత ఏవాస్మై బ్రహ్మ సగ్గ్శ్యతి । అథో బ్రహ్మన్నేవ క్షత్ర-మన్వారమ్భయతి । శితిపృష్ఠో దక్షిణా సమృద్ధ్యై ॥ 17 ॥
ఐన్ద్ర-మేకాదశకపాలగ్ం రాజన్యస్య గృహే । ఇన్ద్రియమేవావ రున్ధే । ఋషభో దక్షిణా సమృద్ధ్యై । ఆదిత్య-ఞ్చరు-మ్మహిష్యై గృహే । ఇయం-వాఁ అదితిః । అస్యామేవ ప్రతితిష్ఠతి । ధేను-ర్దక్షిణా సమృద్ధ్యై । భగాయ చరుం-వాఁవాతాయై గృహే । భగమేవాస్మి-న్దధాతి । విచిత్తగర్భా పష్ఠౌహీ దక్షిణా సమృద్ధ్యై ॥ 18 ॥
నైర్ఋత-ఞ్చరు-మ్పరివృక్త్యై గృహే కృష్ణానాం-వ్రీఁహీణా-న్నఖనిర్భిన్నమ్ । పాప్మానమేవ నిర్-ఋతి-న్నిరవదయతే । కృష్ణా కూటా దక్షిణా సమృద్ధ్యై । ఆగ్నేయ-మష్టాకపాలగ్ం సేనాన్యో గృహే । సేనామేవాస్య సగ్గ్శ్యతి । హిరణ్య-న్దక్షిణా సమృద్ధ్యై । వారుణ-న్దశకపాలగ్ం సూతస్య గృహే । వరుణసవమేవావ-రున్ధే । మహానిరష్టో దక్షిణా సమృద్ధ్యై । మారుతగ్ం సప్తకపాల-ఙ్గ్రామణ్యో గృహే ॥ 19 ॥
అన్నం-వైఁ మరుతః । అన్నమేవావ-రున్ధే । పృశ్ఞి-ర్దక్షిణా సమృద్ధ్యై । సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాల-ఙ్క్షత్తుర్గృహే ప్రసూత్యై । ఉపద్ధ్వస్తో దక్షిణా సమృద్ధ్యై । ఆశ్విన-న్ద్వికపాలగ్ం సగ్రంహీతుర్గృహే । అశ్వినౌ వై దేవానా-మ్భిషజౌ । తాభ్యామేవాస్మై భేషజ-ఙ్కరోతి । సవాత్యౌ దక్షిణా సమృద్ధ్యై । పౌష్ణ-ఞ్చరు-మ్భాగదుఘస్య గృహే ॥ 20 ॥
అన్నం-వైఁ పూషా । అన్నమేవావ రున్ధే । శ్యామో దక్షిణా సమృద్ధ్యై । రౌద్ర-ఙ్గావీధుక-ఞ్చరుమక్షావాపస్య గృహే । అన్తత ఏవ రుద్ర-న్నిరవదయతే । శబల ఉద్వారో దక్షిణా సమృద్ధ్యై । ద్వాదశైతాని హవీగ్ంషి భవన్తి । ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సరః । సంవఁథ్సరేణైవాస్మై రాష్ట్రమవ-రున్ధే । రాష్ట్రమేవ భవతి ॥ 21 ॥
యన్న ప్రతి నిర్వపేత్ । రత్నిన ఆశిషో-ఽవరున్ధీరన్న్ । ప్రతి నిర్వపతి । ఇన్ద్రాయ సుత్రామ్ణే పురోడాశ-మేకాదశకపాలమ్ । ఇన్ద్రాయాగ్ంహోముచే । ఆశిష ఏవావరున్ధే । అయ-న్నో రాజా వృత్రహా రాజా భూత్వా వృత్రం-వఁద్ధ్యాదిత్యాహ । ఆశిషమేవైతామాశాస్తే । మైత్రా-బార్హస్పత్య-మ్భవతి । శ్వేతాయై శ్వేతవథ్సాయై దుగ్ధే ॥ 22 ॥
బార్హస్పత్యే మైత్రమపి దధాతి । బ్రహ్మ చైవాస్మై క్షత్ర-ఞ్చ సమీచీ దధాతి । అథో బ్రహ్మన్నేవ క్షత్ర-మ్ప్రతిష్ఠాపయతి । బార్హస్పత్యేన పూర్వేణ ప్రచరతి । ముఖత ఏవాస్మై బ్రహ్మ సగ్గ్శ్యతి । అథో బ్రహ్మన్నేవ క్షత్ర-మన్వారమ్భయతి । స్వయ-ఙ్కృతా వేదిర్భవతి । స్వయదిన్న-మ్బర్హిః । స్వయకృన్త ఇద్ధ్మః । అనభిజితస్యా-భిజిత్యై । తస్మా-ద్రాజ్ఞామరణ్య-మభిజితమ్ । సైవ శ్వేతా శ్వేతవథ్సా దక్షిణా సమృద్ధ్యై ॥ 23 ॥
అనువాకం 4 - దేవసువాం హవీంషి
వరుణో ధర్మపతీనామ్ । ఏతదేవ సర్వ-మ్భవతి । సవితా త్వా ప్రసవానాగ్ం సువతామితి హస్త-ఙ్గృహ్ణాతి ప్రసూత్యై । యే దేవా దేవసువ-స్స్థేత్యాహ । యథా యజురేవై తత్ । మహతే క్షత్రాయ మహత ఆధిపత్యాయ మహతే జానరాజ్యాయేత్యాహ । ఆశిషమేవైతామాశాస్తే । ఏష వో భరతా రాజా సోమో-ఽస్మాక-మ్బ్రాహ్మణానాగ్ం రాజేత్యాహ । తస్మా-థ్సోమరాజానో బ్రాహ్మణాః । ప్రతి త్యన్నామ రాజ్యమధాయీత్యాహ ॥ 25 ॥
రాజ్యమేవాస్మి-న్ప్రతి దధాతి । స్వా-న్తనువం-వఁరుణో అశిశ్రేదిత్యాహ । వరుణసవమేవా-వరున్ధే । శుచేర్మిత్రస్య వ్రత్యా అభూమేత్యాహ । శుచిమేవైనం-వ్రఁత్య-ఙ్కరోతి । అమన్మహి మహత ఋతస్య నామేత్యాహ । మనుత ఏవైనమ్ । సర్వే వ్రాతా వరుణస్యా భూవన్నిత్యాహ । సర్వవ్రాతమేవైన-ఙ్కరోతి । వి మిత్ర ఏవైరరాతి-మతారీదిత్యాహ ॥ 26 ॥
అరాతిమేవైన-న్తారయతి । అసూషుదన్త యజ్ఞియా ఋతేనేత్యాహ । స్వదయత్యేవైనమ్ । వ్యు త్రితో జరిమాణ-న్న ఆనడిత్యాహ । ఆయురేవాస్మి-న్దధాతి । ద్వాభ్యాం-విఁమృష్టే । ద్విపా-ద్యజమానః ప్రతిష్ఠిత్యై । అగ్నీషోమీయస్య చైకాదశకపాలస్య దేవసువా-ఞ్చ హవిషామగ్నయే స్విష్టకృతే సమవద్యతి । దేవతాభిరేవైన-ముభయతః పరిగృహ్ణాతి । విష్ణుక్రమాన్ క్రమతే( ) । విష్ణురేవ భూత్వేమాఁల్లోకా-నభిజయతి ॥ 27 ॥
అనువాకం 5 - అభిషేకార్థమపాఙ్గ్రహగ్రహణమ్
ఊర్మిమన్తమేవైన-ఙ్కరోతి । వృషసేనో-ఽసీత్యాహ । సేనామేవాస్య సగ్గ్శ్యతి । వ్రజక్షిత-స్స్థేత్యాహ । ఏతా వా అపాం-విఁశః । విశమేవాస్మై పర్యూహతి । మరుతామోజ-స్స్థేత్యాహ । అన్నం-వైఁ మరుతః । అన్నమేవా వరున్ధే । సూర్యవర్చస-స్స్థేత్యాహ ॥ 29 ॥
రాష్ట్రమేవ వర్చస్వ్యకః । సూర్యత్వచస-స్స్థేత్యాహ । సత్యం-వాఁ ఏతత్ । య-ద్వర్షతి । అనృతం-యఁదాతపతి వర్షతి । సత్యానృతే ఏవావరున్ధే । నైనగ్ం సత్యానృతే ఉదితే హిగ్గ్స్తః । య ఏవం-వేఁద । మాన్దా-స్స్థేత్యాహ । రాష్ట్రమేవ బ్రహ్మవర్చస్యకః ॥ 30 ॥
వాశా-స్స్థేత్యాహ । రాష్ట్రమేవ వశ్యకః । శక్వరీ-స్స్థేత్యాహ । పశవో వై శక్వరీః । పశూనేవావ రున్ధే । విశ్వభృత-స్స్థేత్యాహ । రాష్ట్రమేవ పయస్వ్యకః । జనభృత-స్స్థేత్యాహ । రాష్ట్రమేవేన్ద్రియావ్యకః । అగ్నేస్తేజస్యా-స్స్థేత్యాహ ॥ 31 ॥
రాష్ట్రమేవ తేజస్వ్యకః । అపామోషధీనాగ్ం రస-స్స్థేత్యాహ । రాష్ట్రమేవ మధవ్యమకః । సారస్వత-ఙ్గ్రహ-ఙ్గృహ్ణాతి । ఏషా వా అపా-మ్పృష్ఠమ్ । యథ్సరస్వతీ । పృష్ఠమేవైనగ్ం సమానానా-ఙ్కరోతి । షోడశభి-ర్గృహ్ణాతి । షోడశకలో వై పురుషః । యావానేవ పురుషః । తస్మిన్ వీర్య-న్దధాతి । షోడశభి-ర్జుహోతి షోడశభి-ర్గృహ్ణాతి । ద్వాత్రిగ్ంశ-థ్సమ్పద్యన్తే । ద్వాత్రిగ్ంశదక్షరా ఽనుష్టుక్ । వాగనుష్టు-ఫ్సర్వాణి ఛన్దాగ్ంసి । వాచైవైనగ్ం సర్వేభి-శ్ఛన్దోభి-రభిషిఞ్చతి ॥ 32 ॥
అనువాకం 6 - అభిషేకార్థజలసంస్కారః
శతమాన-మ్భవతి । శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియః । ఆయుష్యేవేన్ద్రియే ప్రతితిష్ఠతి । అనిభృష్టమసీత్యాహ । అనిభృష్టగ్గ్ హ్యేతత్ । వాచో బన్ధురిత్యాహ । వాచో హ్యేష బన్ధుః । తపోజా ఇత్యాహ । తపోజా హ్యేతత్ । సోమస్య దాత్రమసీత్యాహ ॥ 34 ॥
సోమస్య హ్యేతద్దాత్రమ్ । శుక్రా వః శుక్రేణోత్పునామీత్యాహ । శుక్రా హ్యాపః । శుక్రగ్ం హిరణ్యమ్ । చన్ద్రాశ్చన్ద్రేణేత్యాహ । చన్ద్రా హ్యాపః । చన్ద్రగ్ం హిరణ్యమ్ । అమృతా అమృతేనేత్యాహ । అమృతా హ్యాపః । అమృతగ్ం హిరణ్యమ్ ॥ 35 ॥
స్వాహా రాజసూయాయేత్యాహ । రాజసూయాయ హ్యేనా ఉత్పునాతి । సధమాదో ద్యుమ్నినీరూర్జ ఏతా ఇతి వారుణ్యర్చా గృహ్ణాతి । వరుణసవమేవా వరున్ధే । ఏకయా గృహ్ణాతి । ఏకధైవ యజమానే వీర్య-న్దధాతి । క్షత్రస్యోల్బమసి క్షత్రస్య యోనిరసీతి తార్ప్య-ఞ్చోష్ణీష-ఞ్చ ప్రయచ్ఛతి సయోనిత్వాయ । ఏకశతేన దర్భపుఞ్జీలైః పవయతి । శతాయుర్వై పురుష-శ్శతవీర్యః । ఆత్మైకశతః ॥ 36 ॥
యావానేవ పురుషః । తస్మిన్ వీర్య-న్దధాతి । దద్ధ్యాశయతి । ఇన్ద్రియమేవా-వరున్ధే । ఉదుమ్బర-మాశయతి । అన్నాద్యస్యావ రుద్ధ్యై । శష్పాణ్యాశయతి । సురాబలి-మేవైన-ఙ్కరోతి । ఆవిద ఏతా భవన్తి । ఆవిదమేవైన-ఙ్గమయన్తి ॥ 37 ॥
అగ్నిరేవైన-ఙ్గార్హపత్యేనావతి । ఇన్ద్ర ఇన్ద్రియేణ । పూషా పశుభిః । మిత్రావరుణౌ ప్రాణాపానాభ్యామ్ । ఇన్ద్రో వృత్రాయ వజ్రముదయచ్ఛత్ । స దివమలిఖత్ । సో-ఽర్యమ్ణః పన్థా అభవత్ । స ఆవిన్నే ద్యావాపృథివీ ధృతవ్రతే ఇతి ద్యావాపృథివీ ఉపాధావత్ । స ఆభ్యామేవ ప్రసూత ఇన్ద్రో వృత్రాయ వజ్ర-మ్ప్రాహరత్ । ఆవిన్నే ద్యావాపృథివీ ధృతవ్రతే ఇతి యదాహ ॥ 38 ॥
ఆభ్యామేవ ప్రసూతో యజమానో వజ్ర-మ్భ్రాతృవ్యాయ ప్రహరతి । ఆవిన్నా దేవ్యదితి-ర్విశ్వరూపీత్యాహ । ఇయం-వైఁ దేవ్యదితి-ర్విశ్వరూపీ । అస్యామేవ ప్రతి తిష్ఠతి । ఆవిన్నో-ఽయమసావాముష్యాయణో-ఽస్యాం-విఁశ్యస్మి-న్రాష్ట్ర ఇత్యాహ । విశైవైనగ్ం రాష్ట్రేణ సమర్ధయతి । మహతే క్షత్రాయ మహత ఆధిపత్యాయ మహతే జానరాజ్యాయేత్యాహ । ఆశిషమేవైతామాశాస్తే । ఏష వో భరతా రాజా సోమో-ఽస్మాక-మ్బ్రాహ్మణానాగ్ం రాజేత్యాహ । తస్మా-థ్సోమరాజానో బ్రాహ్మణాః ॥ 39 ॥
ఇన్ద్రస్య వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్న ఇతి ధనుః ప్రయచ్ఛతి విజిత్యై । శత్రుబాధనా-స్స్థేతీషూన్ । శత్రూనేవాస్య బాధన్తే । పాత మా ప్రత్యఞ్చ-మ్పాత మా తిర్యఞ్చమన్వఞ్చ-మ్మా పాతేత్యాహ । తిస్రో వై శరవ్యాః । ప్రతీచీ తిరశ్చ్యనూచీ । తాభ్య ఏవైన-మ్పాన్తి । దిగ్భ్యో మా పాతేత్యాహ । దిగ్భ్య ఏవైన-మ్పాన్తి । విశ్వాభ్యో మా నాష్ట్రాభ్యః పాతేత్యాహ । అపరిమితాదేవైన-మ్పాన్తి । హిరణ్యవర్ణావుషసాం-విఁరోక ఇతి త్రిష్టుభా బాహూ ఉ-ద్గృహ్ణాతి । ఇన్ద్రియం-వైఁ వీర్య-న్త్రిష్టుక్ । ఇన్ద్రియమేవ వీర్య-ముపరిష్టాదాత్మన్-ధత్తే ॥ 40 ॥
అనువాకం 7 - దిగ్వ్యాస్థాపనమ్
ఉగ్రామా తిష్ఠేత్యాహ । ఇన్ద్రియమేవావ రున్ధే । విరాజమా తిష్ఠేత్యాహ । అన్నాద్యమేవావ రున్ధే । ఉదీచీమా తిష్ఠేత్యాహ । పశూనేవావ రున్ధే । ఊర్ధ్వామా తిష్ఠేత్యాహ । సువర్గమేవ లోక-మభిజయతి । అనూజ్జిహీతే । సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యై ॥ 42 ॥
మారుత ఏష భవతి । అన్నం-వైఁ మరుతః । అన్నమేవావ రున్ధే । ఏకవిగ్ంశతికపాలో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై । యో-ఽరణ్యే ఽనువాక్యో గణః । త-మ్మద్ధ్యత ఉపదధాతి । గ్రామ్యైరేవ పశుభి-రారణ్యా-న్పశూ-న్పరిగృహ్ణాతి । తస్మా-ద్గ్రామ్యైః పశుభిరారణ్యాః పశవః పరిగృహీతాః । పృథిర్వైన్యః । అభ్యషిచ్యత ॥ 43 ॥
స రాష్ట్ర-న్నాభవత్ । స ఏతాని పార్థాన్యపశ్యత్ । తాన్యజుహోత్ । తైర్వై స రాష్ట్ర-మభవత్ । యత్పార్థాని జుహోతి । రాష్ట్రమేవ భవతి । బార్హస్పత్య-మ్పూర్వేషాముత్తమ-మ్భవతి । ఐన్ద్రముత్తరేషా-మ్ప్రథమమ్ । బ్రహ్మ చైవాస్మై క్షత్ర-ఞ్చ సమీచీ దధాతి । అథో బ్రహ్మన్నేవ క్షత్ర-మ్ప్రతిష్ఠాపయతి ॥ 44 ॥
షట్పురస్తా-దభిషేకస్య జుహోతి । షడుపరిష్టాత్ । ద్వాదశ స-మ్పద్యన్తే । ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సరః । సంవఁథ్సరః ఖలు వై దేవానా-మ్పూః । దేవానామేవ పుర-మ్మద్ధ్యతో వ్యవసర్పతి । తస్య న కుతశ్చ నోపావ్యాధో భవతి । భూతానా-మవేష్టీ-ర్జుహోతి । అత్రాత్ర వై మృత్యు-ర్జాయతే । యత్ర యత్రైవ మృత్యు-ర్జాయతే । తత ఏవైనమవయజతే । తస్మా-ద్రాజసూయేనేజాన-స్సర్వమాయురేతి । సర్వే హ్యస్య మృత్యవో-ఽవేష్టాః । తస్మా-ద్రాజసూయేనేజానో నాభిచరితవై । ప్రత్యగేన-మభిచార-స్స్తృణుతే ॥ 45 ॥
అనువాకం 8 - అభిషేకః
శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియః । ఆయుష్యేవేన్ద్రియే ప్రతి తిష్ఠతి । దిద్యోన్మా పాహీత్యుపరిష్టాదధి నిదధాతి । ఉభయత ఏవాస్మై శర్మ దధాతి । అవేష్టా దన్దశూకా ఇతి క్లీబగ్ం సీసేన విద్ధ్యతి । దన్దశూకా-నేవావ యజతే । తస్మా-త్క్లీబ-న్దన్దశూకా దగ్ంశుకాః । నిరస్త-న్నముచే-శ్శిర ఇతి లోహితాయస-న్నిరస్యతి । పాప్మానమేవ నముచి-న్నిరవదయతే । ప్రాణా ఆత్మనః పూర్వే-ఽభిషిచ్యా ఇత్యాహుః ॥ 47 ॥
సోమో రాజా వరుణః । దేవా ధర్మసువశ్చ యే । తే తే వాచగ్ం సువన్తా-న్తే తే ప్రాణగ్ం సువన్తామిత్యాహ । ప్రాణానేవాత్మనః పూర్వా-నభిషిఞ్చతి । య-ద్బ్రూయాత్ । అగ్నేస్త్వా తేజసా ఽభిషిఞ్చామీతి । తేజస్వ్యేవ స్యాత్ । దుశ్చర్మా తు భవేత్ । సోమస్య త్వా ద్యుమ్నేనా-భిషిఞ్చామీత్యాహ । సౌమ్యో వై దేవతయా పురుషః ॥ 48 ॥
స్వయైవైన-న్దేవతయా-ఽభిషిఞ్చతి । అగ్నే-స్తేజసేత్యాహ । తేజ ఏవాస్మి-న్దధాతి । సూర్యస్య వర్చసేత్యాహ । వర్చ ఏవాస్మి-న్దధాతి । ఇన్ద్రస్యే-న్ద్రియేణేత్యాహ । ఇన్ద్రియమేవాస్మి-న్దధాతి । మిత్రావరుణయో-ర్వీర్యేణేత్యాహ । వీర్యమేవాస్మి-న్దధాతి । మరుతామోజసేత్యాహ ॥ 49 ॥
ఓజ ఏవాస్మి-న్దధాతి । క్షత్రాణా-ఙ్క్షత్రపతిరసీత్యాహ । క్షత్రాణామేవైన-ఙ్క్షత్రపతి-ఙ్కరోతి । అతి దివస్పాహీత్యాహ । అత్యన్యా-న్పాహీతి వావైతదాహ । సమావవృత్రన్న-ధరాగుదీచీ-రిత్యాహ । రాష్ట్రమేవాస్మి-న్ధ్రువమకః । ఉచ్ఛేషణేన జుహోతి । ఉచ్ఛేషణభాగో వై రుద్రః । భాగధేయేనైవ రుద్ర-న్నిరవదయతే ॥ 50 ॥
ఉదమ్పరేత్యాగ్నీద్ధ్రే జుహోతి । ఏషా వై రుద్రస్య దిక్ । స్వాయామేవ దిశి రుద్ర-న్నిరవదయతే । రుద్ర యత్తే క్రయీ పర-న్నామేత్యాహ । యద్వా అస్య క్రయీ పర-న్నామ । తేన వా ఏష హినస్తి । యగ్ం హినస్తి । తేనైవైనగ్ం సహ శమయతి । తస్మై హుతమసి యమేష్టమసీత్యాహ । యమాదేవాస్య మృత్యుమవయజతే ॥ 51 ॥
ప్రజాపతే న త్వదేతాన్యన్య ఇతి తస్యై గృహే జుహుయాత్ । యా-ఙ్కామయేత రాష్ట్రమస్యై ప్రజా స్యాదితి । రాష్ట్రమేవాస్యై ప్రజా భవతి । పర్ణ-మయేనా-ద్ధ్వర్యు-రభిషిఞ్చతి । బ్రహ్మవర్చసమేవాస్మిన్-త్విషి-న్దధాతి । ఔదుమ్బరేణ రాజన్యః । ఊర్జమేవాస్మి-న్నన్నాద్య-న్దధాతి । ఆశ్వత్థేన వైశ్యః । విశమేవాస్మి-న్పుష్టి-న్దధాతి । నైయగ్రోధేన జన్యః( ) । మిత్రాణ్యేవాస్మై కల్పయతి । అథో ప్రతిష్ఠిత్యై ॥ 52 ॥
అనువాకం 9 - స్థారోహణమ్. విజయః
షడ్వా ఋతవః । ఋతుభిరేవైనం-యుఁనక్తి । విష్ణుక్రమాన్-క్రమతే । విష్ణురేవ భూత్వేమాన్ ఁలోకానభిజయతి । యః, క్షత్రియః ప్రతిహితః । సో-ఽన్వారభతే । రాష్ట్రమేవ భవతి । త్రిష్టుభా ఽన్వారభతే । ఇన్ద్రియం-వైఁ త్రిష్టుక్ । ఇన్ద్రియమేవ యజమానే దధాతి ॥ 54 ॥
మరుతా-మ్ప్రసవే జేషమిత్యాహ । మరుద్భిరేవ ప్రసూత ఉజ్జయతి । ఆప్త-మ్మన ఇత్యాహ । యదేవ మనసైఫ్సీత్ । తదాపత్ । రాజన్య-ఞ్జినాతి । అనాక్రాన్త ఏవాక్రమతే । వి వా ఏష ఇన్ద్రియేణ వీర్యేణర్ధ్యతే । యో రాజన్య-ఞ్జినాతి । సమహమిన్ద్రియేణ వీర్యేణేత్యాహ ॥ 55 ॥
ఇన్ద్రియమేవ వీర్యమాత్మన్-ధత్తే । పశూనా-మ్మన్యురసి తవేవ మే మన్యుర్భూయాదితి వారాహీ ఉపానహావుప ముఞ్చతే । పశూనాం-వాఁ ఏష మన్యుః । య-ద్వరాహః । తేనైవ పశూనా-మ్మన్యుమాత్మ-న్ధత్తే । అభి వా ఇయగ్ం సుషువాణ-ఙ్కామయతే । తస్యేశ్వరేన్ద్రియం-వీఁర్యమాదాతోః । వారాహీ ఉపానహావుపముఞ్చతే । అస్యా ఏవాన్తర్ధత్తే । ఇన్ద్రియస్య వీర్యస్యానాత్త్యై ॥ 56 ॥
నమో మాత్రే పృథివ్యా ఇత్యాహాహిగ్ం సాయై । ఇయదస్యా-యురస్యాయుర్మే ధేహీత్యాహ । ఆయురేవాత్మన్-ధత్తే । ఊర్గస్యూర్జ-మ్మే ధేహీత్యాహ । ఊర్జమవాత్మ-న్ధత్తే । యుఙ్ఙసి వర్చో-ఽసి వర్చో మయి ధేహీత్యాహ । వర్చ ఏవాత్మ-న్ధత్తే । ఏకధా బ్రహ్మణ ఉప హరతి । ఏకధైవ యజమాన ఆయురూర్జం-వఁర్చో దధాతి । రథవిమోచనీయా జుహోతి ప్రతిష్ఠిత్యై ॥ 57 ॥
త్రయో-ఽశ్వా భవన్తి । రథశ్చతుర్థః । తస్మా-చ్చతుర్జుహోతి । యదుభౌ సహావతిష్ఠేతామ్ । సమానం-లోఁకమియాతామ్ । సహ సగ్రంహీత్రా రథవాహనే రథమాదధాతి । సువర్గాదేవైనం-లోఁకాదన్తర్దధాతి । హగ్ంస-శ్శుచిషదిత్యా దధాతి । బ్రహ్మణైవైన-ముపావహరతి । బ్రహ్మణా ఽఽదధాతి । అతిచ్ఛన్దసా ఽఽదధాతి । అతిచ్ఛన్దా వై సర్వాణి ఛన్దాగ్ంసి । సర్వేభిరేవైన-ఞ్ఛన్దోభి-రాదధాతి । వర్ష్మ వా ఏషా ఛన్దసామ్ । యదతిచ్ఛన్దాః । యదతిచ్ఛన్దసా దధాతి । వర్ష్మైవైనగ్ం సమానానా-ఙ్కరోతి ॥ 58 ॥
అనువాకం 10 - ఆసనే సముపవేశ-స్సర్వైస్సేవ్యత్వ-ఞ్చ
వైశ్వదేవ్యో వై ప్రజాః । తా ఏవాద్యాః కురుతే । క్షత్రస్య నాభిరసి క్షత్రస్య యోని-రసీత్యధీవాసమా-స్తృణాతి సయోనిత్వాయ । స్యోనామాసీద సుషదామాసీదేత్యాహ । యథా యజురేవై తత్ । మా త్వా హిగ్ంసీ-న్మా మా హిగ్ంసీదిత్యాహా-హిగ్ంసాయై । నిషసాద ధృతవ్రతో వరుణః పస్త్యాస్వా సామ్రాజ్యాయ సుక్రతురిత్యాహ । సామ్రాజ్యమేవైనగ్ం సుక్రతు-ఙ్కరోతి । బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రాజన్-బ్రహ్మా-ఽసి సవితా-ఽసి సత్యసవ ఇత్యాహ । సవితార-మేవైనగ్ం సత్యసవ-ఙ్కరోతి ॥ 60 ॥
బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రాజన్-బ్రహ్మా-ఽసీన్ద్రో-ఽసి సత్యౌజా ఇత్యాహ । ఇన్ద్రమేవైనగ్ం సత్యౌజస-ఙ్కరోతి । బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రాజన్-బ్రహ్మా-ఽసి మిత్రో-ఽసి సుశేవ ఇత్యాహ । మిత్రమేవైనగ్ం సుశేవ-ఙ్కరోతి । బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రాజన్-బ్రహ్మా-ఽసి వరుణో-ఽసి సత్యధర్మేత్యాహ । వరుణమేవైనగ్ం సత్యధర్మాణ-ఙ్కరోతి । సవితా-ఽసి సత్యసవ ఇత్యాహ । గాయత్రీ-మేవైతేనాభివ్యాహరతి । ఇన్ద్రో-ఽసి సత్యౌజా ఇత్యాహ । త్రిష్టుభ-మేవైతేనాభి-వ్యాహరతి ॥ 61 ॥
మిత్రో-ఽసి సుశేవ ఇత్యాహ । జగతీ-మేవైతేనాభివ్యాహరతి । సత్యమేతా దేవతాః । సత్యమేతాని ఛన్దాగ్ంసి । సత్యమేవావ రున్ధే । వరుణో-ఽసి సత్యధర్మేత్యాహ । అనుష్టుభ-మేవైతేనాభివ్యాహరతి । సత్యానృతే వా అనుష్టుప్ । సత్యానృతే వరుణః । సత్యానృతే ఏవావరున్ధే ॥ 62 ॥
నైనగ్ం సత్యానృతే ఉదితే హిగ్గ్స్తః । య ఏవం-వేఁద । ఇన్ద్రస్య వజ్రో-ఽసి వార్త్రఘ్న ఇతి స్ఫ్య-మ్ప్రయచ్ఛతి । వజ్రో వై స్ఫ్యః । వజ్రేణైవాస్మా అవరపరగ్ం రన్ధయతి । ఏవగ్ం హి తచ్ఛ్రేయః । యదస్మా ఏతే రద్ధ్యేయుః । దిశో-ఽభ్యయగ్ం రాజా ఽభూదితి పఞ్చాక్షాన్-ప్రయచ్ఛతి । ఏతే వై సర్వే-ఽయాః । అపరాజాయిన-మేవైన-ఙ్కరోతి ॥ 63 ॥
ఓదనముద్బ్రువతే । పరమేష్ఠీ వా ఏషః । యదోదనః । పరమామేవైనగ్గ్ శ్రియ-ఙ్గమయతి । సుశ్లోకాఁ(4) సుమఙ్గలాఁ(4) సత్యరాజా(3)నిత్యాహ । ఆశిషమేవైతామా శాస్తే । శౌన-శ్శేపమాఖ్యాపయతే । వరుణపాశా-దేవైన-మ్ముఞ్చతి । పర-శ్శత-మ్భవతి । శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియః( ) । ఆయుష్యేవేన్ద్రియే ప్రతితిష్ఠతి । మారుతస్య చైకవిగ్ంశతికపాలస్య వైశ్వదేవ్యై చామిక్షాయా అగ్నయే స్విష్టకృతే సమవద్యతి । దేవతాభిరేవైన-ముభయతః పరిగృహ్ణాతి । అపా-న్నప్త్రే స్వాహోర్జో నప్త్రే స్వాహా-ఽగ్నయే గృహపతయే స్వాహేతి తిస్ర ఆహుతీ-ర్జుహోతి । త్రయ ఇమే లోకాః । ఏష్వేవ లోకేషు ప్రతి తిష్ఠతి ॥ 64 ॥
