Lord Indra

1.7 - ରାଜସୂଯାନୁବ୍ରାହ୍ମଣଂ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ଏତଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଯେଵ

(Rajasuyanubrahmanam (Taittiriya Brahmana 1.7) in Odia)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

The Rajasuyanubrahmanam is a significant section from the first ashtaka of the Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana. It elaborates on the intricate Vedic rituals associated with the Rajasuya sacrifice, specifically focusing on the Shunaseeriyam offerings dedicated to Lord Indra. By invoking Indra as the personification of the year, these mantras establish cosmic harmony and ensure the abundance of food and spiritual prosperity. Chanting these Vedic hymns is believed to bestow royal authority, ensure societal stability, and align the practitioner with the rhythmic cycles of nature and divine cosmic order, fostering both material and spiritual growth.

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ରାଜସୂଯାନୁବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଶୁନାସୀରୀଯେନ୍ଦ୍ରତୁରୀଯପଞ୍ଚାଵତ୍ତୀଯାପାମାର୍ଗହୋମାଃ
ଏତ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଯେଵ ପଞ୍ଚ ହଵୀଗ୍ଂଷି । ଅଥେନ୍ଦ୍ରାଯ ଶୁନାସୀରାଯ ପୁରୋଡାଶ-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵା ଇନ୍ଦ୍ରା ଶୁନାସୀରଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରେଣୈଵାସ୍ମା ଅନ୍ନମଵ ରୁନ୍ଧେ । ଵାଯଵ୍ଯ-ମ୍ପଯୋ ଭଵତି । ଵାଯୁର୍ଵୈ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ପ୍ରଦାପଯିତା । ସ ଏଵାସ୍ମୈ ଵୃଷ୍ଟି-ମ୍ପ୍ରଦାପଯତି । ସୌର୍ଯ ଏକକପାଲୋ ଭଵତି । ସୂର୍ଯେଣ ଵା ଅମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ଵୃଷ୍ଟିର୍ଧୃତା । ସ ଏଵାସ୍ମୈ ଵୃଷ୍ଟି-ନ୍ନି ଯଚ୍ଛତି ॥ 1 ॥
ଦ୍ଵାଦଶଗଵଗ୍ଂ ସୀର-ନ୍ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଦେଵାସୁରା-ସ୍ସଂଯଁତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେଵା ଅଗ୍ନିମବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ତ୍ଵଯା ଵୀରେଣାସୁରାନ-ଭିଭଵାମେତି । ସୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ରେଧା-ଽହମାତ୍ମାନଂ-ଵିଁକରିଷ୍ଯ ଇତି । ସ ତ୍ରେଧା ଽଽତ୍ମାନଂ-ଵ୍ଯଁକୁରୁତ । ଅଗ୍ନି-ନ୍ତୃତୀଯମ୍ । ରୁଦ୍ର-ନ୍ତୃତୀଯମ୍ । ଵରୁଣ-ନ୍ତୃତୀଯମ୍ ॥ 2 ॥
ସୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । କ ଇଦ-ନ୍ତୁରୀଯମିତି । ଅହମିତୀନ୍ଦ୍ରୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ସ-ନ୍ତୁ ସୃଜାଵହା ଇତି । ତୌ ସମସୃଜେତାମ୍ । ସ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁରୀଯ-ମଭଵତ୍ । ଯଦିନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁରୀଯ-ମଭଵତ୍ । ତଦିନ୍ଦ୍ର-ତୁରୀଯସ୍ଯେନ୍ଦ୍ର-ତୁରୀଯତ୍ଵମ୍ । ତତୋ ଵୈ ଦେଵା ଵ୍ଯଜଯନ୍ତ । ଯଦିନ୍ଦ୍ରତୁରୀଯ-ନ୍ନିରୁପ୍ଯତେ ଵିଜିତ୍ଯୈ ॥ 3 ॥
ଵହିନୀ ଧେନୁ-ର୍ଦକ୍ଷିଣା । ଯ-ଦ୍ଵହିନୀ । ତେନାଗ୍ନେଯୀ ।
ଯ-ଦ୍ଗୌଃ । ତେନ ରୌଦ୍ରୀ । ଯ-ଦ୍ଧେନୁଃ । ତେନୈନ୍ଦ୍ରୀ । ଯଥ୍ସ୍ତ୍ରୀ ସତୀ ଦାନ୍ତା । ତେନ ଵାରୁଣୀ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଯଜ୍ଞମସୃଜତ ॥ 4 ॥
ତଗ୍ଂ ସୃଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ନ୍ । ସ ଏତାଃ ପ୍ରଜାପତି-ରାତ୍ମନୋ ଦେଵତା ନିରମିମୀତ । ତାଭିର୍ଵୈ ସ ଦିଗ୍ଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ପ୍ରାଣୁଦତ । ଯ-ତ୍ପଞ୍ଚାଵତ୍ତୀଯ-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଏଵ ତ-ଦ୍ଯଜମାନୋ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ପ୍ରଣୁଦତେ । ସମୂଢଗ୍ଂ ରକ୍ଷ-ସ୍ସନ୍ଦଗ୍ଧଗ୍ଂ ରକ୍ଷ ଇତ୍ଯାହ । ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯେଵ ସନ୍ଦହତି । ଅଗ୍ନଯେ ରକ୍ଷୋଘ୍ନେ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ । ଦେଵତାଭ୍ଯ ଏଵ ଵିଜିଗ୍ଯାନାଭ୍ଯୋ ଭାଗଧେଯ-ଙ୍କରୋତି । ପ୍ରଷ୍ଟିଵାହୀ ରଥୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 5 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରଗ୍ଂ ହତ୍ଵା । ଅସୁରା-ନ୍ପରାଭାଵ୍ଯ । ନମୁଚିମାସୁର-ନ୍ନାଲଭତ । ତଗ୍ଂ ଶଚ୍ଯା-ଽଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତୌ ସମଲଭେତାମ୍ । ସୋ-ଽସ୍ମା-ଦଭିଶୁନତରୋ-ଽଭଵତ୍ । ସୋ-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ସଧାଂଗ୍ଂ ସନ୍ଦଧାଵହୈ । ଅଥ ତ୍ଵା-ଽଵ ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି । ନ ମା ଶୁଷ୍କେଣ ନାର୍ଦ୍ରେଣ ହନଃ ॥ 6 ॥
ନ ଦିଵା ନ ନକ୍ତମିତି । ସ ଏତମପା-ମ୍ଫେନମସିଞ୍ଚତ୍ । ନ ଵା ଏଷ ଶୁଷ୍କୋ ନାର୍ଦ୍ରୋ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟା ଽଽସୀତ୍ । ଅନୁଦିତ-ସ୍ସୂର୍ଯଃ । ନ ଵା ଏତ-ଦ୍ଦିଵା ନ ନକ୍ତମ୍ । ତସ୍ଯୈତସ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ । ଅପା-ମ୍ଫେନେନ ଶିର ଉଦଵର୍ତଯତ୍ । ତଦେନମନ୍ଵଵର୍ତତ । ମିତ୍ରଦ୍ରୁଗିତି ॥ 7 ॥
ସ ଏତାନପାମାର୍ଗାନଜନଯତ୍ । ତାନଜୁହୋତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପାହତ । ଯଦପାମାର୍ଗ ହୋମୋ ଭଵତି । ରକ୍ଷସା-ମପହତ୍ଯୈ । ଏକୋଲ୍ ମୁକେନ ଯନ୍ତି । ତଦ୍ଧି ରକ୍ଷସା-ମ୍ଭାଗଧେଯମ୍ । ଇମା-ନ୍ଦିଶଂ-ଯଁନ୍ତି । ଏଷା ଵୈ ରକ୍ଷସା-ନ୍ଦିକ୍ । ସ୍ଵାଯାମେଵ ଦିଶି ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ହନ୍ତି ॥ 8 ॥
ସ୍ଵକୃତ ଇରିଣେ ଜୁହୋତି ପ୍ରଦରେ ଵା । ଏତ-ଦ୍ଵୈ ରକ୍ଷସାମାଯତନମ୍ । ସ୍ଵ ଏଵାଯତନେ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ହନ୍ତି । ପର୍ଣମଯେନ ସ୍ରୁଵେଣ ଜୁହୋତି । ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ପର୍ଣଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ହନ୍ତି । ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତ୍ଯାହ । ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ହନ୍ତି । ହତଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ ଽଵଧିଷ୍ମ ରକ୍ଷ ଇତ୍ଯାହ । ରକ୍ଷସାଗ୍ ସ୍ତୃତ୍ଯୈ । ଯଦ୍ଵସ୍ତେ ତ-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣା ନିରଵତ୍ତ୍ଯୈ । ଅପ୍ରତୀକ୍ଷମା ଯନ୍ତି । ରକ୍ଷସା-ମନ୍ତର୍ହିତ୍ଯୈ ॥ 9 ॥
(ଯଚ୍ଛତି - ଵରୁଣ-ନ୍ତୃତୀଯଂ - ଁଵିଜିତ୍ଯା - ଅସୃଜତ - ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ - ହନୋ - ମିତ୍ରଦ୍ରୁଗିତି - ହନ୍ତି - ସ୍ତୃତ୍ଯୈ ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଦେଵିକାଵହଵୀଂଷି
ଧାତ୍ରେ ପୁରୋଡାଶ-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵୈ ଧାତା । ସଂଵଁଥ୍ସରେଣୈଵାସ୍ମୈ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜନଯତି । ଅନ୍ଵେଵାସ୍ମା ଅନୁମତିର୍ମନ୍ଯତେ । ରାତେ ରାକା । ପ୍ର ସିନୀଵାଲୀ ଜନଯତି । ପ୍ରଜାସ୍ଵେଵ ପ୍ରଜାତାସୁ କୁହ୍ଵା ଵାଚ-ନ୍ଦଧାତି । ମିଥୁନୌ ଗାଵୌ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଆଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣଵ-ମେକାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ଐନ୍ଦ୍ରାଵୈଷ୍ଣଵ-ମେକାଦଶକପାଲମ୍ ॥ 10 ॥
ଵୈଷ୍ଣଵ-ନ୍ତ୍ରିକପାଲମ୍ । ଵୀର୍ଯଂ-ଵାଁ ଅଗ୍ନିଃ । ଵୀର୍ଯମିନ୍ଦ୍ରଃ । ଵୀର୍ଯଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁଃ । ପ୍ରଜା ଏଵ ପ୍ରଜାତା ଵୀର୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି । ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରଜା ଵୀର୍ଯାଵତୀଃ । ଵାମନ ଋଷଭୋ ଵହୀ ଦକ୍ଷିଣା । ଯଦ୍ଵହୀ । ତେନାଗ୍ନେଯଃ । ଯଦୃଷଭଃ ॥ 11 ॥
ତେନୈନ୍ଦ୍ରଃ । ଯଦ୍ଵାମନଃ । ତେନ ଵୈଷ୍ଣଵ-ସ୍ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଅଗ୍ନୀଷୋମୀଯ-ମେକାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ଇନ୍ଦ୍ରାସୋମୀଯ-ମେକାଦଶକପାଲମ୍ । ସୌମ୍ଯ-ଞ୍ଚରୁମ୍ । ସୋମୋ ଵୈ ରେତୋଧାଃ । ଅଗ୍ନିଃ ପ୍ରଜାନା-ମ୍ପ୍ରଜନଯିତା । ଵୃଦ୍ଧାନାମିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଦାପଯିତା । ସୋମ ଏଵାସ୍ମୈ ରେତୋ ଦଧାତି ॥ 12 ॥
ଅଗ୍ନିଃ ପ୍ରଜା-ମ୍ପ୍ରଜନଯତି । ଵୃଦ୍ଧାମିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ବଭ୍ରୁ-ର୍ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ସୋମାପୌଷ୍ଣ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ଐନ୍ଦ୍ରାପୌଷ୍ଣ-ଞ୍ଚରୁମ୍ । ସୋମୋ ଵୈ ରେତୋଧାଃ । ପୂଷା ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଜନଯିତା । ଵୃଦ୍ଧାନାମିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଦାପଯିତା । ସୋମ ଏଵାସ୍ମୈ ରେତୋ ଦଧାତି । ପୂଷା ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜନଯତି ॥ 13 ॥
ଵୃଦ୍ଧାନିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ପୌଷ୍ଣଶ୍ଚରୁ-ର୍ଭଵତି । ଇଯଂ-ଵୈଁ ପୂଷା । ଅସ୍ଯାମେଵ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି । ଶ୍ଯାମୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ବହୁ ଵୈ ପୁରୁଷୋ-ଽମେଦ୍ଧ୍ଯ-ମୁପଗଚ୍ଛତି । ଵୈଶ୍ଵାନର-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶକପାଲ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ସଂଵଁଥ୍ସରୋ ଵା ଅଗ୍ନି-ର୍ଵୈଶ୍ଵାନରଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରେଣୈଵୈନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଦଯତି । ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣା ॥ 14 ॥
ପଵିତ୍ରଂ-ଵୈଁ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ପୁନାତ୍ଯେଵୈନମ୍ । ବହୁ ଵୈ ରାଜନ୍ଯୋ ଽନୃତ-ଙ୍କରୋତି । ଉପ ଜାମ୍ଯୈ ହରତେ । ଜିନାତି ବ୍ରାହ୍ମଣମ୍ । ଵଦତ୍ଯନୃତମ୍ । ଅନୃତେ ଖଲୁ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣେ ଵରୁଣୋ ଗୃହ୍ଣାତି । ଵାରୁଣଂ-ଯଁଵମଯ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ଵରୁଣପାଶାଦେଵୈନ-ମ୍ମୁଞ୍ଚତି । ଅଶ୍ଵୋ ଦକ୍ଷିଣା । ଵାରୁଣୋ ହି ଦେଵତଯା-ଽଶ୍ଵ-ସ୍ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 15 ॥
(ଐନ୍ଦ୍ରାଵୈଷ୍ଣାଵମେକାଦଶକପାଲଂ-ଁଯଦୃଷଭୋ- ଦଧାତି-ପୂଷା ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରଜନଯତି-ହିରଣ୍ଯଂ ଦକ୍ଷିଣା-ଦକ୍ଷିଣୈକଂ ଚ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ରତ୍ନିନାଂ ହଵୀଂଷି
ରତ୍ନିନାମେତାନି ହଵୀଗ୍ଂଷି ଭଵନ୍ତି । ଏତେ ଵୈ ରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଦାତାରଃ । ଏତେ-ଽପାଦାତାରଃ । ଯ ଏଵ ରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଦାତାରଃ । ଯେ-ଽପାଦାତାରଃ । ତ ଏଵାସ୍ମୈ ରାଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଭଵତି । ଯ-ଥ୍ସମାହୃତ୍ଯ ନିର୍ଵପେତ୍ । ଅରତ୍ନିନ-ସ୍ସ୍ଯୁଃ । ଯଥାଯଥ-ନ୍ନିର୍ଵପତି ରତ୍ନିତ୍ଵାଯ ॥ 16 ॥
ଯ-ଥ୍ସଦ୍ଯୋ ନିର୍ଵପେତ୍ । ଯାଵତୀମେକେନ ହଵିଷା-ଽଽଶିଷମଵ ରୁନ୍ଧେ । ତାଵତୀମଵ ରୁନ୍ଧୀତ । ଅନ୍ଵହ-ନ୍ନିର୍ଵପତି । ଭୂଯସୀମେଵାଶିଷମଵ ରୁନ୍ଧେ । ଭୂଯସୋ ଯଜ୍ଞକ୍ରତୂନୁପୈତି । ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ-ଞ୍ଚରୁ-ନ୍ନିର୍ଵପତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଗୃହେ । ମୁଖତ ଏଵାସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମ ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଯତି । ଅଥୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵ କ୍ଷତ୍ର-ମନ୍ଵାରମ୍ଭଯତି । ଶିତିପୃଷ୍ଠୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 17 ॥
ଐନ୍ଦ୍ର-ମେକାଦଶକପାଲଗ୍ଂ ରାଜନ୍ଯସ୍ଯ ଗୃହେ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଋଷଭୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଆଦିତ୍ଯ-ଞ୍ଚରୁ-ମ୍ମହିଷ୍ଯୈ ଗୃହେ । ଇଯଂ-ଵାଁ ଅଦିତିଃ । ଅସ୍ଯାମେଵ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ଧେନୁ-ର୍ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଭଗାଯ ଚରୁଂ-ଵାଁଵାତାଯୈ ଗୃହେ । ଭଗମେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ଵିଚିତ୍ତଗର୍ଭା ପଷ୍ଠୌହୀ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 18 ॥
ନୈର୍ଋତ-ଞ୍ଚରୁ-ମ୍ପରିଵୃକ୍ତ୍ଯୈ ଗୃହେ କୃଷ୍ଣାନାଂ-ଵ୍ରୀଁହୀଣା-ନ୍ନଖନିର୍ଭିନ୍ନମ୍ । ପାପ୍ମାନମେଵ ନିର୍-ଋତି-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । କୃଷ୍ଣା କୂଟା ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଆଗ୍ନେଯ-ମଷ୍ଟାକପାଲଗ୍ଂ ସେନାନ୍ଯୋ ଗୃହେ । ସେନାମେଵାସ୍ଯ ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଯତି । ହିରଣ୍ଯ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଵାରୁଣ-ନ୍ଦଶକପାଲଗ୍ଂ ସୂତସ୍ଯ ଗୃହେ । ଵରୁଣସଵମେଵାଵ-ରୁନ୍ଧେ । ମହାନିରଷ୍ଟୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ମାରୁତଗ୍ଂ ସପ୍ତକପାଲ-ଙ୍ଗ୍ରାମଣ୍ଯୋ ଗୃହେ ॥ 19 ॥
ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ମରୁତଃ । ଅନ୍ନମେଵାଵ-ରୁନ୍ଧେ । ପୃଶ୍ଞି-ର୍ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ସାଵିତ୍ର-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶକପାଲ-ଙ୍କ୍ଷତ୍ତୁର୍ଗୃହେ ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ । ଉପଦ୍ଧ୍ଵସ୍ତୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଆଶ୍ଵିନ-ନ୍ଦ୍ଵିକପାଲଗ୍ଂ ସଗ୍ରଂହୀତୁର୍ଗୃହେ । ଅଶ୍ଵିନୌ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ଭିଷଜୌ । ତାଭ୍ଯାମେଵାସ୍ମୈ ଭେଷଜ-ଙ୍କରୋତି । ସଵାତ୍ଯୌ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ପୌଷ୍ଣ-ଞ୍ଚରୁ-ମ୍ଭାଗଦୁଘସ୍ଯ ଗୃହେ ॥ 20 ॥
ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ପୂଷା । ଅନ୍ନମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଶ୍ଯାମୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ରୌଦ୍ର-ଙ୍ଗାଵୀଧୁକ-ଞ୍ଚରୁମକ୍ଷାଵାପସ୍ଯ ଗୃହେ । ଅନ୍ତତ ଏଵ ରୁଦ୍ର-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । ଶବଲ ଉଦ୍ଵାରୋ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଦ୍ଵାଦଶୈତାନି ହଵୀଗ୍ଂଷି ଭଵନ୍ତି । ଦ୍ଵାଦଶ ମାସା-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରେଣୈଵାସ୍ମୈ ରାଷ୍ଟ୍ରମଵ-ରୁନ୍ଧେ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଭଵତି ॥ 21 ॥
ଯନ୍ନ ପ୍ରତି ନିର୍ଵପେତ୍ । ରତ୍ନିନ ଆଶିଷୋ-ଽଵରୁନ୍ଧୀରନ୍ନ୍ । ପ୍ରତି ନିର୍ଵପତି । ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସୁତ୍ରାମ୍ଣେ ପୁରୋଡାଶ-ମେକାଦଶକପାଲମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ଂହୋମୁଚେ । ଆଶିଷ ଏଵାଵରୁନ୍ଧେ । ଅଯ-ନ୍ନୋ ରାଜା ଵୃତ୍ରହା ରାଜା ଭୂତ୍ଵା ଵୃତ୍ରଂ-ଵଁଦ୍ଧ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ । ମୈତ୍ରା-ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ-ମ୍ଭଵତି । ଶ୍ଵେତାଯୈ ଶ୍ଵେତଵଥ୍ସାଯୈ ଦୁଗ୍ଧେ ॥ 22 ॥
ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯେ ମୈତ୍ରମପି ଦଧାତି । ବ୍ରହ୍ମ ଚୈଵାସ୍ମୈ କ୍ଷତ୍ର-ଞ୍ଚ ସମୀଚୀ ଦଧାତି । ଅଥୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି । ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯେନ ପୂର୍ଵେଣ ପ୍ରଚରତି । ମୁଖତ ଏଵାସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମ ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଯତି । ଅଥୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵ କ୍ଷତ୍ର-ମନ୍ଵାରମ୍ଭଯତି । ସ୍ଵଯ-ଙ୍କୃତା ଵେଦିର୍ଭଵତି । ସ୍ଵଯଦିନ୍ନ-ମ୍ବର୍ହିଃ । ସ୍ଵଯକୃନ୍ତ ଇଦ୍ଧ୍ମଃ । ଅନଭିଜିତସ୍ଯା-ଭିଜିତ୍ଯୈ । ତସ୍ମା-ଦ୍ରାଜ୍ଞାମରଣ୍ଯ-ମଭିଜିତମ୍ । ସୈଵ ଶ୍ଵେତା ଶ୍ଵେତଵଥ୍ସା ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 23 ॥
(ରତ୍ନିତ୍ଵାଯ - ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ - ପଷ୍ଠୌହି ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ - ଗ୍ରାମଣ୍ଯୋ ଗୃହେ - ଭାଗଦୁଘସ୍ଯ ଗୃହେ-ଭଵତି - ଦୁଗ୍ଧେ - ଽଭିଜିତ୍ଯୈ ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଦେଵସୁଵାଂ ହଵୀଂଷି
ଦେଵସୁଵାମେତାନି ହଵୀଗ୍ଂଷି ଭଵନ୍ତି । ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵାନାଗ୍ଂ ସଵାଃ । ତ ଏଵାସ୍ମୈ ସଵା-ନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତି । ତ ଏନଗ୍ଂ ସୁଵନ୍ତେ । ଅଗ୍ନିରେଵୈନ-ଙ୍ଗୃହପତୀନାଗ୍ଂ ସୁଵତେ । ସୋମୋ ଵନସ୍ପତୀନାମ୍ । ରୁଦ୍ରଃ ପଶୂନାମ୍ । ବୃହସ୍ପତି-ର୍ଵାଚାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାନାମ୍ । ମିତ୍ର-ସ୍ସତ୍ଯାନାମ୍ ॥ 24 ॥
ଵରୁଣୋ ଧର୍ମପତୀନାମ୍ । ଏତଦେଵ ସର୍ଵ-ମ୍ଭଵତି । ସଵିତା ତ୍ଵା ପ୍ରସଵାନାଗ୍ଂ ସୁଵତାମିତି ହସ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ । ଯେ ଦେଵା ଦେଵସୁଵ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ଯଥା ଯଜୁରେଵୈ ତତ୍ । ମହତେ କ୍ଷତ୍ରାଯ ମହତ ଆଧିପତ୍ଯାଯ ମହତେ ଜାନରାଜ୍ଯାଯେତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ । ଏଷ ଵୋ ଭରତା ରାଜା ସୋମୋ-ଽସ୍ମାକ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଗ୍ଂ ରାଜେତ୍ଯାହ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସୋମରାଜାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ । ପ୍ରତି ତ୍ଯନ୍ନାମ ରାଜ୍ଯମଧାଯୀତ୍ଯାହ ॥ 25 ॥
ରାଜ୍ଯମେଵାସ୍ମି-ନ୍ପ୍ରତି ଦଧାତି । ସ୍ଵା-ନ୍ତନୁଵଂ-ଵଁରୁଣୋ ଅଶିଶ୍ରେଦିତ୍ଯାହ । ଵରୁଣସଵମେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଶୁଚେର୍ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵ୍ରତ୍ଯା ଅଭୂମେତ୍ଯାହ । ଶୁଚିମେଵୈନଂ-ଵ୍ରଁତ୍ଯ-ଙ୍କରୋତି । ଅମନ୍ମହି ମହତ ଋତସ୍ଯ ନାମେତ୍ଯାହ । ମନୁତ ଏଵୈନମ୍ । ସର୍ଵେ ଵ୍ରାତା ଵରୁଣସ୍ଯା ଭୂଵନ୍ନିତ୍ଯାହ । ସର୍ଵଵ୍ରାତମେଵୈନ-ଙ୍କରୋତି । ଵି ମିତ୍ର ଏଵୈରରାତି-ମତାରୀଦିତ୍ଯାହ ॥ 26 ॥
ଅରାତିମେଵୈନ-ନ୍ତାରଯତି । ଅସୂଷୁଦନ୍ତ ଯଜ୍ଞିଯା ଋତେନେତ୍ଯାହ । ସ୍ଵଦଯତ୍ଯେଵୈନମ୍ । ଵ୍ଯୁ ତ୍ରିତୋ ଜରିମାଣ-ନ୍ନ ଆନଡିତ୍ଯାହ । ଆଯୁରେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ-ଵିଁମୃଷ୍ଟେ । ଦ୍ଵିପା-ଦ୍ଯଜମାନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ଅଗ୍ନୀଷୋମୀଯସ୍ଯ ଚୈକାଦଶକପାଲସ୍ଯ ଦେଵସୁଵା-ଞ୍ଚ ହଵିଷାମଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ସମଵଦ୍ଯତି । ଦେଵତାଭିରେଵୈନ-ମୁଭଯତଃ ପରିଗୃହ୍ଣାତି । ଵିଷ୍ଣୁକ୍ରମାନ୍ କ୍ରମତେ( ) । ଵିଷ୍ଣୁରେଵ ଭୂତ୍ଵେମାଁଲ୍ଲୋକା-ନଭିଜଯତି ॥ 27 ॥
(ସତ୍ଯାନା-ମଧାଯୀତ୍ଯା-ହାତାରୀଦିତ୍ଯାହ-କ୍ରମତ ଏକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଅଭିଷେକାର୍ଥମପାଙ୍ଗ୍ରହଗ୍ରହଣମ୍
ଅର୍ଥେତ-ସ୍ସ୍ଥେତି ଜୁହୋତି । ଆହୁତ୍ଯୈଵୈନା ନିଷ୍କ୍ରୀଯ ଗୃହ୍ଣାତି । ଅଥୋ ହଵିଷ୍କୃତାନାମେଵାଭିଘୃତାନା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଵହନ୍ତୀନା-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଏତା ଵା ଅପାଗ୍ଂ ରାଷ୍ଟ୍ରମ୍ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵାସ୍ମୈ ଗୃହ୍ଣାତି । ଅଥୋ ଶ୍ରିଯମେଵୈନମଭି ଵହନ୍ତି । ଅପା-ମ୍ପତିରସୀତ୍ଯାହ । ମିଥୁନମେଵାକଃ । ଵୃଷା-ଽସ୍ଯୂର୍ମିରିତ୍ଯାହ ॥ 28 ॥
ଊର୍ମିମନ୍ତମେଵୈନ-ଙ୍କରୋତି । ଵୃଷସେନୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ । ସେନାମେଵାସ୍ଯ ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଯତି । ଵ୍ରଜକ୍ଷିତ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ଏତା ଵା ଅପାଂ-ଵିଁଶଃ । ଵିଶମେଵାସ୍ମୈ ପର୍ଯୂହତି । ମରୁତାମୋଜ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ମରୁତଃ । ଅନ୍ନମେଵା ଵରୁନ୍ଧେ । ସୂର୍ଯଵର୍ଚସ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ ॥ 29 ॥
ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଵର୍ଚସ୍ଵ୍ଯକଃ । ସୂର୍ଯତ୍ଵଚସ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ସତ୍ଯଂ-ଵାଁ ଏତତ୍ । ଯ-ଦ୍ଵର୍ଷତି । ଅନୃତଂ-ଯଁଦାତପତି ଵର୍ଷତି । ସତ୍ଯାନୃତେ ଏଵାଵରୁନ୍ଧେ । ନୈନଗ୍ଂ ସତ୍ଯାନୃତେ ଉଦିତେ ହିଗ୍ଗ୍ସ୍ତଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ମାନ୍ଦା-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଯକଃ ॥ 30 ॥
ଵାଶା-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଵଶ୍ଯକଃ । ଶକ୍ଵରୀ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ପଶଵୋ ଵୈ ଶକ୍ଵରୀଃ । ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଵିଶ୍ଵଭୃତ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ପଯସ୍ଵ୍ଯକଃ । ଜନଭୃତ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଵ୍ଯକଃ । ଅଗ୍ନେସ୍ତେଜସ୍ଯା-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ ॥ 31 ॥
ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ତେଜସ୍ଵ୍ଯକଃ । ଅପାମୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ମଧଵ୍ଯମକଃ । ସାରସ୍ଵତ-ଙ୍ଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଏଷା ଵା ଅପା-ମ୍ପୃଷ୍ଠମ୍ । ଯଥ୍ସରସ୍ଵତୀ । ପୃଷ୍ଠମେଵୈନଗ୍ଂ ସମାନାନା-ଙ୍କରୋତି । ଷୋଡଶଭି-ର୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଷୋଡଶକଲୋ ଵୈ ପୁରୁଷଃ । ଯାଵାନେଵ ପୁରୁଷଃ । ତସ୍ମିନ୍ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି । ଷୋଡଶଭି-ର୍ଜୁହୋତି ଷୋଡଶଭି-ର୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂଶ-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ । ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂଶଦକ୍ଷରା ଽନୁଷ୍ଟୁକ୍ । ଵାଗନୁଷ୍ଟୁ-ଫ୍ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି । ଵାଚୈଵୈନଗ୍ଂ ସର୍ଵେଭି-ଶ୍ଛନ୍ଦୋଭି-ରଭିଷିଞ୍ଚତି ॥ 32 ॥
(ଊର୍ମିରିତ୍ଯାହ - ସୂର୍ଯଵର୍ଚସ-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ - ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଯକ - ସ୍ତେଜସ୍ଯା-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହୈଵ - ପୁରୁଷ-ଷ୍ଷଟ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଅଭିଷେକାର୍ଥଜଲସଂସ୍କାରଃ
ଦେଵୀରାପ-ସ୍ସ-ମ୍ମଧୁମତୀ-ର୍ମଧୁମତୀଭି-ସ୍ସୃଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵମିତ୍ଯାହ । ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନା-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜତି । ଅନାଧୃଷ୍ଟା-ସ୍ସୀଦତେତ୍ଯାହ । ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନା-ସ୍ସାଦଯତି । ଅନ୍ତରା ହୋତୁଶ୍ଚ ଧିଷ୍ଣିଯ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଚ୍ଛଗ୍ଂ ସିନଶ୍ଚ ସାଦଯତି । ଆଗ୍ନେଯୋ ଵୈ ହୋତା । ଐନ୍ଦ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚ୍ଛଗ୍ଂସୀ । ତେଜସା ଚୈଵେନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଚୋଭଯତୋ ରାଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ପରିଗୃହ୍ଣାତି । ହିରଣ୍ଯେନୋ-ତ୍ପୁନାତି । ଆହୁତ୍ଯୈ ହି ପଵିତ୍ରାଭ୍ଯାମୁତ୍ପୁନନ୍ତି ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ॥ 33 ॥
ଶତମାନ-ମ୍ଭଵତି । ଶତାଯୁଃ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ଆଯୁଷ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ଅନିଭୃଷ୍ଟମସୀତ୍ଯାହ । ଅନିଭୃଷ୍ଟଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେତତ୍ । ଵାଚୋ ବନ୍ଧୁରିତ୍ଯାହ । ଵାଚୋ ହ୍ଯେଷ ବନ୍ଧୁଃ । ତପୋଜା ଇତ୍ଯାହ । ତପୋଜା ହ୍ଯେତତ୍ । ସୋମସ୍ଯ ଦାତ୍ରମସୀତ୍ଯାହ ॥ 34 ॥
ସୋମସ୍ଯ ହ୍ଯେତଦ୍ଦାତ୍ରମ୍ । ଶୁକ୍ରା ଵଃ ଶୁକ୍ରେଣୋତ୍ପୁନାମୀତ୍ଯାହ । ଶୁକ୍ରା ହ୍ଯାପଃ । ଶୁକ୍ରଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ଚନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେଣେତ୍ଯାହ । ଚନ୍ଦ୍ରା ହ୍ଯାପଃ । ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ଅମୃତା ଅମୃତେନେତ୍ଯାହ । ଅମୃତା ହ୍ଯାପଃ । ଅମୃତଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯମ୍ ॥ 35 ॥
ସ୍ଵାହା ରାଜସୂଯାଯେତ୍ଯାହ । ରାଜସୂଯାଯ ହ୍ଯେନା ଉତ୍ପୁନାତି । ସଧମାଦୋ ଦ୍ଯୁମ୍ନିନୀରୂର୍ଜ ଏତା ଇତି ଵାରୁଣ୍ଯର୍ଚା ଗୃହ୍ଣାତି । ଵରୁଣସଵମେଵା ଵରୁନ୍ଧେ । ଏକଯା ଗୃହ୍ଣାତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନେ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି । କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯୋଲ୍ବମସି କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଯୋନିରସୀତି ତାର୍ପ୍ଯ-ଞ୍ଚୋଷ୍ଣୀଷ-ଞ୍ଚ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ସଯୋନିତ୍ଵାଯ । ଏକଶତେନ ଦର୍ଭପୁଞ୍ଜୀଲୈଃ ପଵଯତି । ଶତାଯୁର୍ଵୈ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତଵୀର୍ଯଃ । ଆତ୍ମୈକଶତଃ ॥ 36 ॥
ଯାଵାନେଵ ପୁରୁଷଃ । ତସ୍ମିନ୍ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି । ଦଦ୍ଧ୍ଯାଶଯତି । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵା-ଵରୁନ୍ଧେ । ଉଦୁମ୍ବର-ମାଶଯତି । ଅନ୍ନାଦ୍ଯସ୍ଯାଵ ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଶଷ୍ପାଣ୍ଯାଶଯତି । ସୁରାବଲି-ମେଵୈନ-ଙ୍କରୋତି । ଆଵିଦ ଏତା ଭଵନ୍ତି । ଆଵିଦମେଵୈନ-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି ॥ 37 ॥
ଅଗ୍ନିରେଵୈନ-ଙ୍ଗାର୍ହପତ୍ଯେନାଵତି । ଇନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଣ । ପୂଷା ପଶୁଭିଃ । ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ ପ୍ରାଣାପାନାଭ୍ଯାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରାଯ ଵଜ୍ରମୁଦଯଚ୍ଛତ୍ । ସ ଦିଵମଲିଖତ୍ । ସୋ-ଽର୍ଯମ୍ଣଃ ପନ୍ଥା ଅଭଵତ୍ । ସ ଆଵିନ୍ନେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଧୃତଵ୍ରତେ ଇତି ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଉପାଧାଵତ୍ । ସ ଆଭ୍ଯାମେଵ ପ୍ରସୂତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରାଯ ଵଜ୍ର-ମ୍ପ୍ରାହରତ୍ । ଆଵିନ୍ନେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଧୃତଵ୍ରତେ ଇତି ଯଦାହ ॥ 38 ॥
ଆଭ୍ଯାମେଵ ପ୍ରସୂତୋ ଯଜମାନୋ ଵଜ୍ର-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାଯ ପ୍ରହରତି । ଆଵିନ୍ନା ଦେଵ୍ଯଦିତି-ର୍ଵିଶ୍ଵରୂପୀତ୍ଯାହ । ଇଯଂ-ଵୈଁ ଦେଵ୍ଯଦିତି-ର୍ଵିଶ୍ଵରୂପୀ । ଅସ୍ଯାମେଵ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି । ଆଵିନ୍ନୋ-ଽଯମସାଵାମୁଷ୍ଯାଯଣୋ-ଽସ୍ଯାଂ-ଵିଁଶ୍ଯସ୍ମି-ନ୍ରାଷ୍ଟ୍ର ଇତ୍ଯାହ । ଵିଶୈଵୈନଗ୍ଂ ରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ସମର୍ଧଯତି । ମହତେ କ୍ଷତ୍ରାଯ ମହତ ଆଧିପତ୍ଯାଯ ମହତେ ଜାନରାଜ୍ଯାଯେତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମାଶାସ୍ତେ । ଏଷ ଵୋ ଭରତା ରାଜା ସୋମୋ-ଽସ୍ମାକ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଗ୍ଂ ରାଜେତ୍ଯାହ । ତସ୍ମା-ଥ୍ସୋମରାଜାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ॥ 39 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ-ଽସି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ ଇତି ଧନୁଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଵିଜିତ୍ଯୈ । ଶତ୍ରୁବାଧନା-ସ୍ସ୍ଥେତୀଷୂନ୍ । ଶତ୍ରୂନେଵାସ୍ଯ ବାଧନ୍ତେ । ପାତ ମା ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚ-ମ୍ପାତ ମା ତିର୍ଯଞ୍ଚମନ୍ଵଞ୍ଚ-ମ୍ମା ପାତେତ୍ଯାହ । ତିସ୍ରୋ ଵୈ ଶରଵ୍ଯାଃ । ପ୍ରତୀଚୀ ତିରଶ୍ଚ୍ଯନୂଚୀ । ତାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପାନ୍ତି । ଦିଗ୍ଭ୍ଯୋ ମା ପାତେତ୍ଯାହ । ଦିଗ୍ଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପାନ୍ତି । ଵିଶ୍ଵାଭ୍ଯୋ ମା ନାଷ୍ଟ୍ରାଭ୍ଯଃ ପାତେତ୍ଯାହ । ଅପରିମିତାଦେଵୈନ-ମ୍ପାନ୍ତି । ହିରଣ୍ଯଵର୍ଣାଵୁଷସାଂ-ଵିଁରୋକ ଇତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ବାହୂ ଉ-ଦ୍ଗୃହ୍ଣାତି । ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ଵୀର୍ଯ-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁକ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ଵୀର୍ଯ-ମୁପରିଷ୍ଟାଦାତ୍ମନ୍-ଧତ୍ତେ ॥ 40 ॥
(ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ-ଦାତ୍ରମସୀତ୍ଯାହା-ମୃତଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯ-ମେକଶତୋ-ଗମଯନ୍-ତ୍ଯାହ-ବ୍ରାହ୍ମାଣା-ନାଷ୍ଟ୍ରାଭ୍ଯଃ ପାତେତ୍ଯାହ ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଦିଗ୍ଵ୍ଯାସ୍ଥାପନମ୍
ଦିଶୋ ଵ୍ଯାସ୍ଥାପଯତି । ଦିଶାମଭିଜିତ୍ଯୈ । ଯଦନୁ ପ୍ରକ୍ରାମେତ୍ । ଅଭି ଦିଶୋ ଜଯେତ୍ । ଉତ୍ତୁ ମାଦ୍ଯେତ୍ । ମନସା-ଽନୁ ପ୍ରକ୍ରାମତି । ଅଭି ଦିଶୋ ଜଯତି । ନୋନ୍ମାଦ୍ଯତି । ସମିଧମା ତିଷ୍ଠେତ୍ଯାହ । ତେଜ ଏଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ 41 ॥
ଉଗ୍ରାମା ତିଷ୍ଠେତ୍ଯାହ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଵିରାଜମା ତିଷ୍ଠେତ୍ଯାହ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଉଦୀଚୀମା ତିଷ୍ଠେତ୍ଯାହ । ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଊର୍ଧ୍ଵାମା ତିଷ୍ଠେତ୍ଯାହ । ସୁଵର୍ଗମେଵ ଲୋକ-ମଭିଜଯତି । ଅନୂଜ୍ଜିହୀତେ । ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 42 ॥
ମାରୁତ ଏଷ ଭଵତି । ଅନ୍ନଂ-ଵୈଁ ମରୁତଃ । ଅନ୍ନମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଏକଵିଗ୍ଂଶତିକପାଲୋ ଭଵତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ଯୋ-ଽରଣ୍ଯେ ଽନୁଵାକ୍ଯୋ ଗଣଃ । ତ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତ ଉପଦଧାତି । ଗ୍ରାମ୍ଯୈରେଵ ପଶୁଭି-ରାରଣ୍ଯା-ନ୍ପଶୂ-ନ୍ପରିଗୃହ୍ଣାତି । ତସ୍ମା-ଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯୈଃ ପଶୁଭିରାରଣ୍ଯାଃ ପଶଵଃ ପରିଗୃହୀତାଃ । ପୃଥିର୍ଵୈନ୍ଯଃ । ଅଭ୍ଯଷିଚ୍ଯତ ॥ 43 ॥
ସ ରାଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ନାଭଵତ୍ । ସ ଏତାନି ପାର୍ଥାନ୍ଯପଶ୍ଯତ୍ । ତାନ୍ଯଜୁହୋତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ରାଷ୍ଟ୍ର-ମଭଵତ୍ । ଯତ୍ପାର୍ଥାନି ଜୁହୋତି । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଭଵତି । ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯ-ମ୍ପୂର୍ଵେଷାମୁତ୍ତମ-ମ୍ଭଵତି । ଐନ୍ଦ୍ରମୁତ୍ତରେଷା-ମ୍ପ୍ରଥମମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ଚୈଵାସ୍ମୈ କ୍ଷତ୍ର-ଞ୍ଚ ସମୀଚୀ ଦଧାତି । ଅଥୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵ କ୍ଷତ୍ର-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ॥ 44 ॥
ଷଟ୍ପୁରସ୍ତା-ଦଭିଷେକସ୍ଯ ଜୁହୋତି । ଷଡୁପରିଷ୍ଟାତ୍ । ଦ୍ଵାଦଶ ସ-ମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ । ଦ୍ଵାଦଶ ମାସା-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରଃ । ସଂଵଁଥ୍ସରଃ ଖଲୁ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ପୂଃ । ଦେଵାନାମେଵ ପୁର-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ଵ୍ଯଵସର୍ପତି । ତସ୍ଯ ନ କୁତଶ୍ଚ ନୋପାଵ୍ଯାଧୋ ଭଵତି । ଭୂତାନା-ମଵେଷ୍ଟୀ-ର୍ଜୁହୋତି । ଅତ୍ରାତ୍ର ଵୈ ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଜାଯତେ । ଯତ୍ର ଯତ୍ରୈଵ ମୃତ୍ଯୁ-ର୍ଜାଯତେ । ତତ ଏଵୈନମଵଯଜତେ । ତସ୍ମା-ଦ୍ରାଜସୂଯେନେଜାନ-ସ୍ସର୍ଵମାଯୁରେତି । ସର୍ଵେ ହ୍ଯସ୍ଯ ମୃତ୍ଯଵୋ-ଽଵେଷ୍ଟାଃ । ତସ୍ମା-ଦ୍ରାଜସୂଯେନେଜାନୋ ନାଭିଚରିତଵୈ । ପ୍ରତ୍ଯଗେନ-ମଭିଚାର-ସ୍ସ୍ତୃଣୁତେ ॥ 45 ॥
(ରୁନ୍ଧେ-ସମଷ୍ଟ୍ଯା-ଅସିଚ୍ଯତ-ସ୍ଥାପଯତି-ଜାଯତେ ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅଭିଷେକଃ
ସୋମସ୍ଯ ତ୍ଵିଷିରସି ତଵେଵ ମେ ତ୍ଵିଷିର୍ଭୂଯାଦିତି ଶାର୍ଦୂଲଚର୍ମୋପସ୍ତୃଣାତି । ଯୈଵ ସୋମେ ତ୍ଵିଷିଃ । ଯା ଶାର୍ଦୂଲେ । ତାମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ମୃତ୍ଯୋର୍ଵା ଏଷ ଵର୍ଣଃ । ଯଚ୍ଛାର୍ଦୂଲଃ । ଅମୃତଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯମ୍ । ଅମୃତମସି ମୃତ୍ଯୋର୍ମା ପାହୀତି ହିରଣ୍ଯ-ମୁପାସ୍ଯତି । ଅମୃତମେଵ ମୃତ୍ଯୋରନ୍ତ-ର୍ଧତ୍ତେ । ଶତମାନ-ମ୍ଭଵତି ॥ 46 ॥
ଶତାଯୁଃ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ଆଯୁଷ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି । ଦିଦ୍ଯୋନ୍ମା ପାହୀତ୍ଯୁପରିଷ୍ଟାଦଧି ନିଦଧାତି । ଉଭଯତ ଏଵାସ୍ମୈ ଶର୍ମ ଦଧାତି । ଅଵେଷ୍ଟା ଦନ୍ଦଶୂକା ଇତି କ୍ଲୀବଗ୍ଂ ସୀସେନ ଵିଦ୍ଧ୍ଯତି । ଦନ୍ଦଶୂକା-ନେଵାଵ ଯଜତେ । ତସ୍ମା-ତ୍କ୍ଲୀବ-ନ୍ଦନ୍ଦଶୂକା ଦଗ୍ଂଶୁକାଃ । ନିରସ୍ତ-ନ୍ନମୁଚେ-ଶ୍ଶିର ଇତି ଲୋହିତାଯସ-ନ୍ନିରସ୍ଯତି । ପାପ୍ମାନମେଵ ନମୁଚି-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । ପ୍ରାଣା ଆତ୍ମନଃ ପୂର୍ଵେ-ଽଭିଷିଚ୍ଯା ଇତ୍ଯାହୁଃ ॥ 47 ॥
ସୋମୋ ରାଜା ଵରୁଣଃ । ଦେଵା ଧର୍ମସୁଵଶ୍ଚ ଯେ । ତେ ତେ ଵାଚଗ୍ଂ ସୁଵନ୍ତା-ନ୍ତେ ତେ ପ୍ରାଣଗ୍ଂ ସୁଵନ୍ତାମିତ୍ଯାହ । ପ୍ରାଣାନେଵାତ୍ମନଃ ପୂର୍ଵା-ନଭିଷିଞ୍ଚତି । ଯ-ଦ୍ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଅଗ୍ନେସ୍ତ୍ଵା ତେଜସା ଽଭିଷିଞ୍ଚାମୀତି । ତେଜସ୍ଵ୍ଯେଵ ସ୍ଯାତ୍ । ଦୁଶ୍ଚର୍ମା ତୁ ଭଵେତ୍ । ସୋମସ୍ଯ ତ୍ଵା ଦ୍ଯୁମ୍ନେନା-ଭିଷିଞ୍ଚାମୀତ୍ଯାହ । ସୌମ୍ଯୋ ଵୈ ଦେଵତଯା ପୁରୁଷଃ ॥ 48 ॥
ସ୍ଵଯୈଵୈନ-ନ୍ଦେଵତଯା-ଽଭିଷିଞ୍ଚତି । ଅଗ୍ନେ-ସ୍ତେଜସେତ୍ଯାହ । ତେଜ ଏଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵର୍ଚସେତ୍ଯାହ । ଵର୍ଚ ଏଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯେ-ନ୍ଦ୍ରିଯେଣେତ୍ଯାହ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋ-ର୍ଵୀର୍ଯେଣେତ୍ଯାହ । ଵୀର୍ଯମେଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । ମରୁତାମୋଜସେତ୍ଯାହ ॥ 49 ॥
ଓଜ ଏଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି । କ୍ଷତ୍ରାଣା-ଙ୍କ୍ଷତ୍ରପତିରସୀତ୍ଯାହ । କ୍ଷତ୍ରାଣାମେଵୈନ-ଙ୍କ୍ଷତ୍ରପତି-ଙ୍କରୋତି । ଅତି ଦିଵସ୍ପାହୀତ୍ଯାହ । ଅତ୍ଯନ୍ଯା-ନ୍ପାହୀତି ଵାଵୈତଦାହ । ସମାଵଵୃତ୍ରନ୍ନ-ଧରାଗୁଦୀଚୀ-ରିତ୍ଯାହ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵାସ୍ମି-ନ୍ଧ୍ରୁଵମକଃ । ଉଚ୍ଛେଷଣେନ ଜୁହୋତି । ଉଚ୍ଛେଷଣଭାଗୋ ଵୈ ରୁଦ୍ରଃ । ଭାଗଧେଯେନୈଵ ରୁଦ୍ର-ନ୍ନିରଵଦଯତେ ॥ 50 ॥
ଉଦମ୍ପରେତ୍ଯାଗ୍ନୀଦ୍ଧ୍ରେ ଜୁହୋତି । ଏଷା ଵୈ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦିକ୍ । ସ୍ଵାଯାମେଵ ଦିଶି ରୁଦ୍ର-ନ୍ନିରଵଦଯତେ । ରୁଦ୍ର ଯତ୍ତେ କ୍ରଯୀ ପର-ନ୍ନାମେତ୍ଯାହ । ଯଦ୍ଵା ଅସ୍ଯ କ୍ରଯୀ ପର-ନ୍ନାମ । ତେନ ଵା ଏଷ ହିନସ୍ତି । ଯଗ୍ଂ ହିନସ୍ତି । ତେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସହ ଶମଯତି । ତସ୍ମୈ ହୁତମସି ଯମେଷ୍ଟମସୀତ୍ଯାହ । ଯମାଦେଵାସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁମଵଯଜତେ ॥ 51 ॥
ପ୍ରଜାପତେ ନ ତ୍ଵଦେତାନ୍ଯନ୍ଯ ଇତି ତସ୍ଯୈ ଗୃହେ ଜୁହୁଯାତ୍ । ଯା-ଙ୍କାମଯେତ ରାଷ୍ଟ୍ରମସ୍ଯୈ ପ୍ରଜା ସ୍ଯାଦିତି । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵାସ୍ଯୈ ପ୍ରଜା ଭଵତି । ପର୍ଣ-ମଯେନା-ଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ରଭିଷିଞ୍ଚତି । ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସମେଵାସ୍ମିନ୍-ତ୍ଵିଷି-ନ୍ଦଧାତି । ଔଦୁମ୍ବରେଣ ରାଜନ୍ଯଃ । ଊର୍ଜମେଵାସ୍ମି-ନ୍ନନ୍ନାଦ୍ଯ-ନ୍ଦଧାତି । ଆଶ୍ଵତ୍ଥେନ ଵୈଶ୍ଯଃ । ଵିଶମେଵାସ୍ମି-ନ୍ପୁଷ୍ଟି-ନ୍ଦଧାତି । ନୈଯଗ୍ରୋଧେନ ଜନ୍ଯଃ( ) । ମିତ୍ରାଣ୍ଯେଵାସ୍ମୈ କଲ୍ପଯତି । ଅଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 52 ॥
(ଭଵ - ତ୍ଯାହୁଃ - ପୁରୁଷ - ଓଜସେତ୍ଯାହ - ନିରଵଦଯତେ - ଯଜତେ - ଜନ୍ଯୋ ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ସ୍ଥାରୋହଣମ୍. ଵିଜଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ-ଽସି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ ଇତି ରଥମୁପାଵହରତି ଵିଜିତ୍ଯୈ । ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଶାସ୍ତ୍ରୋଃ ପ୍ରଶିଷା ଯୁନଜ୍ମୀତ୍ଯାହ । ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭ୍ଯାଂ-ଯୁଁନକ୍ତି । ପ୍ରଷ୍ଟିଵାହିନଂ-ଯୁଁନକ୍ତି । ପ୍ରଷ୍ଟିଵାହୀ ଵୈ ଦେଵରଥଃ । ଦେଵରଥ-ମେଵାସ୍ମୈ ଯୁନକ୍ତି । ତ୍ରଯୋ-ଽଶ୍ଵା ଭଵନ୍ତି । ରଥଶ୍ଚତୁର୍ଥଃ । ଦ୍ଵୌ ସଵ୍ଯେଷ୍ଠସାରଥୀ । ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ॥ 53 ॥
ଷଡ୍ଵା ଋତଵଃ । ଋତୁଭିରେଵୈନଂ-ଯୁଁନକ୍ତି । ଵିଷ୍ଣୁକ୍ରମାନ୍-କ୍ରମତେ । ଵିଷ୍ଣୁରେଵ ଭୂତ୍ଵେମାନ୍ ଁଲୋକାନଭିଜଯତି । ଯଃ, କ୍ଷତ୍ରିଯଃ ପ୍ରତିହିତଃ । ସୋ-ଽନ୍ଵାରଭତେ । ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଭଵତି । ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ଽନ୍ଵାରଭତେ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ତ୍ରିଷ୍ଟୁକ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି ॥ 54 ॥
ମରୁତା-ମ୍ପ୍ରସଵେ ଜେଷମିତ୍ଯାହ । ମରୁଦ୍ଭିରେଵ ପ୍ରସୂତ ଉଜ୍ଜଯତି । ଆପ୍ତ-ମ୍ମନ ଇତ୍ଯାହ । ଯଦେଵ ମନସୈଫ୍ସୀତ୍ । ତଦାପତ୍ । ରାଜନ୍ଯ-ଞ୍ଜିନାତି । ଅନାକ୍ରାନ୍ତ ଏଵାକ୍ରମତେ । ଵି ଵା ଏଷ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଵୀର୍ଯେଣର୍ଧ୍ଯତେ । ଯୋ ରାଜନ୍ଯ-ଞ୍ଜିନାତି । ସମହମିନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଵୀର୍ଯେଣେତ୍ଯାହ ॥ 55 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯମେଵ ଵୀର୍ଯମାତ୍ମନ୍-ଧତ୍ତେ । ପଶୂନା-ମ୍ମନ୍ଯୁରସି ତଵେଵ ମେ ମନ୍ଯୁର୍ଭୂଯାଦିତି ଵାରାହୀ ଉପାନହାଵୁପ ମୁଞ୍ଚତେ । ପଶୂନାଂ-ଵାଁ ଏଷ ମନ୍ଯୁଃ । ଯ-ଦ୍ଵରାହଃ । ତେନୈଵ ପଶୂନା-ମ୍ମନ୍ଯୁମାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ । ଅଭି ଵା ଇଯଗ୍ଂ ସୁଷୁଵାଣ-ଙ୍କାମଯତେ । ତସ୍ଯେଶ୍ଵରେନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୀଁର୍ଯମାଦାତୋଃ । ଵାରାହୀ ଉପାନହାଵୁପମୁଞ୍ଚତେ । ଅସ୍ଯା ଏଵାନ୍ତର୍ଧତ୍ତେ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ଯ ଵୀର୍ଯସ୍ଯାନାତ୍ତ୍ଯୈ ॥ 56 ॥
ନମୋ ମାତ୍ରେ ପୃଥିଵ୍ଯା ଇତ୍ଯାହାହିଗ୍ଂ ସାଯୈ । ଇଯଦସ୍ଯା-ଯୁରସ୍ଯାଯୁର୍ମେ ଧେହୀତ୍ଯାହ । ଆଯୁରେଵାତ୍ମନ୍-ଧତ୍ତେ । ଊର୍ଗସ୍ଯୂର୍ଜ-ମ୍ମେ ଧେହୀତ୍ଯାହ । ଊର୍ଜମଵାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ । ଯୁଙ୍ଙସି ଵର୍ଚୋ-ଽସି ଵର୍ଚୋ ମଯି ଧେହୀତ୍ଯାହ । ଵର୍ଚ ଏଵାତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ । ଏକଧା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉପ ହରତି । ଏକଧୈଵ ଯଜମାନ ଆଯୁରୂର୍ଜଂ-ଵଁର୍ଚୋ ଦଧାତି । ରଥଵିମୋଚନୀଯା ଜୁହୋତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 57 ॥
ତ୍ରଯୋ-ଽଶ୍ଵା ଭଵନ୍ତି । ରଥଶ୍ଚତୁର୍ଥଃ । ତସ୍ମା-ଚ୍ଚତୁର୍ଜୁହୋତି । ଯଦୁଭୌ ସହାଵତିଷ୍ଠେତାମ୍ । ସମାନଂ-ଲୋଁକମିଯାତାମ୍ । ସହ ସଗ୍ରଂହୀତ୍ରା ରଥଵାହନେ ରଥମାଦଧାତି । ସୁଵର୍ଗାଦେଵୈନଂ-ଲୋଁକାଦନ୍ତର୍ଦଧାତି । ହଗ୍ଂସ-ଶ୍ଶୁଚିଷଦିତ୍ଯା ଦଧାତି । ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନ-ମୁପାଵହରତି । ବ୍ରହ୍ମଣା ଽଽଦଧାତି । ଅତିଚ୍ଛନ୍ଦସା ଽଽଦଧାତି । ଅତିଚ୍ଛନ୍ଦା ଵୈ ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି । ସର୍ଵେଭିରେଵୈନ-ଞ୍ଛନ୍ଦୋଭି-ରାଦଧାତି । ଵର୍ଷ୍ମ ଵା ଏଷା ଛନ୍ଦସାମ୍ । ଯଦତିଚ୍ଛନ୍ଦାଃ । ଯଦତିଚ୍ଛନ୍ଦସା ଦଧାତି । ଵର୍ଷ୍ମୈଵୈନଗ୍ଂ ସମାନାନା-ଙ୍କରୋତି ॥ 58 ॥
(ପଦ୍ଯନ୍ତେ - ଦଧାତି - ଵୀର୍ଯେଣେତ୍ଯାହା - ନାତ୍ଯୈ - ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ - ବ୍ରହ୍ମଣା-ଽଽଦଧାତି ସପ୍ତ ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଆସନେ ସମୁପଵେଶ-ସ୍ସର୍ଵୈସ୍ସେଵ୍ଯତ୍ଵ-ଞ୍ଚ
ମିତ୍ରୋ-ଽସି ଵରୁଣୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ । ମୈତ୍ରଂ-ଵାଁ ଅହଃ । ଵାରୁଣୀ ରାତ୍ରିଃ । ଅହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯା-ମେଵୈନ-ମୁପାଵହରତି । ମିତ୍ରୋ-ଽସି ଵରୁଣୋସୀତ୍ଯାହ । ମୈତ୍ରୋ ଵୈ ଦକ୍ଷିଣଃ । ଵାରୁଣ-ସ୍ସଵ୍ଯଃ । ଵୈଶ୍ଵଦେଵ୍ଯାମିକ୍ଷା । ସ୍ଵମେଵୈନୌ ଭାଗଧେଯ-ମୁପାଵହରତି । ସମହଂ-ଵିଁଶ୍ଵୈର୍ଦେଵୈ-ରିତ୍ଯାହ ॥ 59 ॥
ଵୈଶ୍ଵଦେଵ୍ଯୋ ଵୈ ପ୍ରଜାଃ । ତା ଏଵାଦ୍ଯାଃ କୁରୁତେ । କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ନାଭିରସି କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଯୋନି-ରସୀତ୍ଯଧୀଵାସମା-ସ୍ତୃଣାତି ସଯୋନିତ୍ଵାଯ । ସ୍ଯୋନାମାସୀଦ ସୁଷଦାମାସୀଦେତ୍ଯାହ । ଯଥା ଯଜୁରେଵୈ ତତ୍ । ମା ତ୍ଵା ହିଗ୍ଂସୀ-ନ୍ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଦିତ୍ଯାହା-ହିଗ୍ଂସାଯୈ । ନିଷସାଦ ଧୃତଵ୍ରତୋ ଵରୁଣଃ ପସ୍ତ୍ଯାସ୍ଵା ସାମ୍ରାଜ୍ଯାଯ ସୁକ୍ରତୁରିତ୍ଯାହ । ସାମ୍ରାଜ୍ଯମେଵୈନଗ୍ଂ ସୁକ୍ରତୁ-ଙ୍କରୋତି । ବ୍ରହ୍ମା(3)ନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଜନ୍-ବ୍ରହ୍ମା-ଽସି ସଵିତା-ଽସି ସତ୍ଯସଵ ଇତ୍ଯାହ । ସଵିତାର-ମେଵୈନଗ୍ଂ ସତ୍ଯସଵ-ଙ୍କରୋତି ॥ 60 ॥
ବ୍ରହ୍ମା(3)ନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଜନ୍-ବ୍ରହ୍ମା-ଽସୀନ୍ଦ୍ରୋ-ଽସି ସତ୍ଯୌଜା ଇତ୍ଯାହ । ଇନ୍ଦ୍ରମେଵୈନଗ୍ଂ ସତ୍ଯୌଜସ-ଙ୍କରୋତି । ବ୍ରହ୍ମା(3)ନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଜନ୍-ବ୍ରହ୍ମା-ଽସି ମିତ୍ରୋ-ଽସି ସୁଶେଵ ଇତ୍ଯାହ । ମିତ୍ରମେଵୈନଗ୍ଂ ସୁଶେଵ-ଙ୍କରୋତି । ବ୍ରହ୍ମା(3)ନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଜନ୍-ବ୍ରହ୍ମା-ଽସି ଵରୁଣୋ-ଽସି ସତ୍ଯଧର୍ମେତ୍ଯାହ । ଵରୁଣମେଵୈନଗ୍ଂ ସତ୍ଯଧର୍ମାଣ-ଙ୍କରୋତି । ସଵିତା-ଽସି ସତ୍ଯସଵ ଇତ୍ଯାହ । ଗାଯତ୍ରୀ-ମେଵୈତେନାଭିଵ୍ଯାହରତି । ଇନ୍ଦ୍ରୋ-ଽସି ସତ୍ଯୌଜା ଇତ୍ଯାହ । ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ-ମେଵୈତେନାଭି-ଵ୍ଯାହରତି ॥ 61 ॥
ମିତ୍ରୋ-ଽସି ସୁଶେଵ ଇତ୍ଯାହ । ଜଗତୀ-ମେଵୈତେନାଭିଵ୍ଯାହରତି । ସତ୍ଯମେତା ଦେଵତାଃ । ସତ୍ଯମେତାନି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି । ସତ୍ଯମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ । ଵରୁଣୋ-ଽସି ସତ୍ଯଧର୍ମେତ୍ଯାହ । ଅନୁଷ୍ଟୁଭ-ମେଵୈତେନାଭିଵ୍ଯାହରତି । ସତ୍ଯାନୃତେ ଵା ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ । ସତ୍ଯାନୃତେ ଵରୁଣଃ । ସତ୍ଯାନୃତେ ଏଵାଵରୁନ୍ଧେ ॥ 62 ॥
ନୈନଗ୍ଂ ସତ୍ଯାନୃତେ ଉଦିତେ ହିଗ୍ଗ୍ସ୍ତଃ । ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରୋ-ଽସି ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ ଇତି ସ୍ଫ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଵଜ୍ରୋ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯଃ । ଵଜ୍ରେଣୈଵାସ୍ମା ଅଵରପରଗ୍ଂ ରନ୍ଧଯତି । ଏଵଗ୍ଂ ହି ତଚ୍ଛ୍ରେଯଃ । ଯଦସ୍ମା ଏତେ ରଦ୍ଧ୍ଯେଯୁଃ । ଦିଶୋ-ଽଭ୍ଯଯଗ୍ଂ ରାଜା ଽଭୂଦିତି ପଞ୍ଚାକ୍ଷାନ୍-ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଏତେ ଵୈ ସର୍ଵେ-ଽଯାଃ । ଅପରାଜାଯିନ-ମେଵୈନ-ଙ୍କରୋତି ॥ 63 ॥
ଓଦନମୁଦ୍ବ୍ରୁଵତେ । ପରମେଷ୍ଠୀ ଵା ଏଷଃ । ଯଦୋଦନଃ । ପରମାମେଵୈନଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରିଯ-ଙ୍ଗମଯତି । ସୁଶ୍ଲୋକାଁ(4) ସୁମଙ୍ଗଲାଁ(4) ସତ୍ଯରାଜା(3)ନିତ୍ଯାହ । ଆଶିଷମେଵୈତାମା ଶାସ୍ତେ । ଶୌନ-ଶ୍ଶେପମାଖ୍ଯାପଯତେ । ଵରୁଣପାଶା-ଦେଵୈନ-ମ୍ମୁଞ୍ଚତି । ପର-ଶ୍ଶତ-ମ୍ଭଵତି । ଶତାଯୁଃ ପୁରୁଷ-ଶ୍ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ( ) । ଆଯୁଷ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି । ମାରୁତସ୍ଯ ଚୈକଵିଗ୍ଂଶତିକପାଲସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଵଦେଵ୍ଯୈ ଚାମିକ୍ଷାଯା ଅଗ୍ନଯେ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତେ ସମଵଦ୍ଯତି । ଦେଵତାଭିରେଵୈନ-ମୁଭଯତଃ ପରିଗୃହ୍ଣାତି । ଅପା-ନ୍ନପ୍ତ୍ରେ ସ୍ଵାହୋର୍ଜୋ ନପ୍ତ୍ରେ ସ୍ଵାହା-ଽଗ୍ନଯେ ଗୃହପତଯେ ସ୍ଵାହେତି ତିସ୍ର ଆହୁତୀ-ର୍ଜୁହୋତି । ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକାଃ । ଏଷ୍ଵେଵ ଲୋକେଷୁ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ 64 ॥
(ଦେଵୈରିତ୍ଯାହ - ସତ୍ଯସଵ-ଙ୍କରୋତି - ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭମେଵୈତେନାଭି ଵ୍ଯାହରତି- ସତ୍ଯାନୃତେ ଏଵାଵରୁନ୍ଧେ - କରୋତି - ଶତେନ୍ଦ୍ରିଯ-ଷ୍ଷଟ୍ଚ) (ଅ. 10) (ଏତ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନି - ଧାତ୍ରେ - ରାତ୍ନିନାଂ - ଦେଵସୁଵା - ମର୍ଥେତୋ - ଦେଵୀ--ର୍ ଦିଶଃ - ସୋମସ୍ଯେ - ନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ - ମିତ୍ରୋ ଦଶ) (ଏତ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନି - ଵୈଷ୍ଣଵ-ନ୍ତ୍ରିକପାଲ - ମନ୍ନଂ-ଵୈଁ ପୂଷା - ଵାଶା-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯାହ - ଦିଶୋ ଵ୍ଯାସ୍ଥାପଯ - ତ୍ଯୁଦମ୍ପରେତ୍ଯ - ବ୍ରହ୍ମା(3)ନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଜ-ଞ୍ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟିଃ (ଏତ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନି - ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି) ॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥ ॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Explore More