কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ম্প্ৰথমকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্নঃ - সুত্যাদিনে কৰ্তৱ্যা গ্ৰহাঃ
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
আ দদে গ্ৰাৱা-ঽস্যদ্ধ্ৱৰকৃ-দ্দেৱেভ্যো গম্ভীৰমিম- মদ্ধ্ৱৰ-ঙ্কৃদ্ধ্যুত্তমেন পৱিনেন্দ্ৰায সোমগ্ং সুষুত-ম্মধুমন্ত-ম্পযস্ৱন্তং-ৱৃঁষ্টিৱনিমিন্দ্ৰায ত্ৱা ৱৃত্ৰঘ্ন ইন্দ্ৰায ত্ৱা ৱৃত্ৰতুৰ ইন্দ্ৰায ত্ৱা-ঽভিমাতিঘ্ন ইন্দ্ৰায ত্ৱা-ঽঽদিত্যৱত ইন্দ্ৰায ত্ৱা ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতে শ্ৱাত্ৰা-স্স্থ ৱৃত্ৰতুৰো ৰাধোগূৰ্তা অমৃতস্য পত্নীস্তা দেৱী-ৰ্দেৱত্ৰেমং-যঁজ্ঞ-ন্ধত্তোপহূতা-স্সোমস্য পিবতোপহূতো যুষ্মাকগ্ং [যুষ্মাকম্, সোমঃ পিবতু যত্তে] 1
সোমঃ পিবতু যত্তে সোম দিৱি জ্যোতিৰ্য-ত্পৃথিৱ্যাং-যঁদুৰাৱন্তৰিক্ষে তেনাস্মৈ যজমানাযোৰু ৰাযা কৃদ্ধ্যধি দাত্ৰে ৱোচো ধিষণে ৱীডূ সতী ৱীডযেথা-মূৰ্জ-ন্দধাথামূৰ্জ-ম্মে ধত্ত-ম্মা ৱাগ্ং হিগ্ংসিষ-ম্মা মা হিগ্ংসিষ্ট-ম্প্ৰাগপাগুদগধৰাক্তাস্ত্ৱা দিশ আ ধাৱন্ত্ৱম্ব নি ষ্ৱৰ । যত্তে সোমা-ঽদাভ্য-ন্নাম জাগৃৱি তস্মৈ তে সোম সোমায স্ৱাহা ॥ 2 ॥
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
আ দদে গ্ৰাৱা-ঽস্যদ্ধ্ৱৰকৃ-দ্দেৱেভ্যো গম্ভীৰমিম- মদ্ধ্ৱৰ-ঙ্কৃদ্ধ্যুত্তমেন পৱিনেন্দ্ৰায সোমগ্ং সুষুত-ম্মধুমন্ত-ম্পযস্ৱন্তং-ৱৃঁষ্টিৱনিমিন্দ্ৰায ত্ৱা ৱৃত্ৰঘ্ন ইন্দ্ৰায ত্ৱা ৱৃত্ৰতুৰ ইন্দ্ৰায ত্ৱা-ঽভিমাতিঘ্ন ইন্দ্ৰায ত্ৱা-ঽঽদিত্যৱত ইন্দ্ৰায ত্ৱা ৱিশ্ৱদেৱ্যাৱতে শ্ৱাত্ৰা-স্স্থ ৱৃত্ৰতুৰো ৰাধোগূৰ্তা অমৃতস্য পত্নীস্তা দেৱী-ৰ্দেৱত্ৰেমং-যঁজ্ঞ-ন্ধত্তোপহূতা-স্সোমস্য পিবতোপহূতো যুষ্মাকগ্ং [যুষ্মাকম্, সোমঃ পিবতু যত্তে] 1
সোমঃ পিবতু যত্তে সোম দিৱি জ্যোতিৰ্য-ত্পৃথিৱ্যাং-যঁদুৰাৱন্তৰিক্ষে তেনাস্মৈ যজমানাযোৰু ৰাযা কৃদ্ধ্যধি দাত্ৰে ৱোচো ধিষণে ৱীডূ সতী ৱীডযেথা-মূৰ্জ-ন্দধাথামূৰ্জ-ম্মে ধত্ত-ম্মা ৱাগ্ং হিগ্ংসিষ-ম্মা মা হিগ্ংসিষ্ট-ম্প্ৰাগপাগুদগধৰাক্তাস্ত্ৱা দিশ আ ধাৱন্ত্ৱম্ব নি ষ্ৱৰ । যত্তে সোমা-ঽদাভ্য-ন্নাম জাগৃৱি তস্মৈ তে সোম সোমায স্ৱাহা ॥ 2 ॥
(যুষ্মাকগ্গ্ - স্ৱৰ যত্তে -নৱ চ ) (অ. 1)
ৱাচস্পতযে পৱস্ৱ ৱাজিন্ ৱৃষা ৱৃষ্ণো অগ্ংশুভ্যা-ঙ্গভস্তিপূতো দেৱো দেৱানা-ম্পৱিত্ৰমসি যেষা-ম্ভাগো-ঽসি তেভ্যস্ত্ৱা স্ৱাঙ্কৃতো-ঽসি মধুমতী-ৰ্ন ইষস্কৃধি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱেন্দ্ৰিযেভ্যো দিৱ্যেভ্যঃ পাৰ্থিৱেভ্যো মনস্ত্ৱা ঽষ্টূৰ্ৱন্তৰিক্ষ-মন্ৱিহি স্ৱাহা ত্ৱা সুভৱ-স্সূৰ্যায দেৱেভ্যস্ত্ৱা মৰীচিপেভ্য এষ তে যোনিঃ প্ৰাণায ত্ৱা ॥ 3 ॥
ৱাচস্পতযে পৱস্ৱ ৱাজিন্ ৱৃষা ৱৃষ্ণো অগ্ংশুভ্যা-ঙ্গভস্তিপূতো দেৱো দেৱানা-ম্পৱিত্ৰমসি যেষা-ম্ভাগো-ঽসি তেভ্যস্ত্ৱা স্ৱাঙ্কৃতো-ঽসি মধুমতী-ৰ্ন ইষস্কৃধি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱেন্দ্ৰিযেভ্যো দিৱ্যেভ্যঃ পাৰ্থিৱেভ্যো মনস্ত্ৱা ঽষ্টূৰ্ৱন্তৰিক্ষ-মন্ৱিহি স্ৱাহা ত্ৱা সুভৱ-স্সূৰ্যায দেৱেভ্যস্ত্ৱা মৰীচিপেভ্য এষ তে যোনিঃ প্ৰাণায ত্ৱা ॥ 3 ॥
(ৱাচঃ-সপ্তচত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 2)
উপযামগৃহীতো ঽস্যন্তৰ্যচ্ছ মঘৱ-ন্পাহি সোমমুৰুষ্য ৰায-স্সমিষো যজস্ৱা-ঽন্তস্তে দধামি দ্যাৱাপৃথিৱী অন্তৰুৰ্ৱন্তৰিক্ষগ্ং সজোষা দেৱৈৰৱৰৈঃ পৰৈশ্চা-ঽন্তৰ্যামে মঘৱ-ন্মাদযস্ৱ স্ৱাঙ্কৃতো-ঽসি মধুমতীৰ্ন ইষস্কৃধি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱেন্দ্ৰিযেভ্যো দিৱ্যেভ্যঃ পাৰ্থিৱেভ্যো মনস্ত্ৱা-ঽষ্টূৰ্ৱন্তৰিক্ষমন্ৱিহি স্ৱাহা ত্ৱা সুভৱ-স্সূৰ্যায দেৱেভ্য স্ত্ৱা মৰীচিপেভ্য এষ তে যোনিৰপানায ত্ৱা ॥ 4 ॥
উপযামগৃহীতো ঽস্যন্তৰ্যচ্ছ মঘৱ-ন্পাহি সোমমুৰুষ্য ৰায-স্সমিষো যজস্ৱা-ঽন্তস্তে দধামি দ্যাৱাপৃথিৱী অন্তৰুৰ্ৱন্তৰিক্ষগ্ং সজোষা দেৱৈৰৱৰৈঃ পৰৈশ্চা-ঽন্তৰ্যামে মঘৱ-ন্মাদযস্ৱ স্ৱাঙ্কৃতো-ঽসি মধুমতীৰ্ন ইষস্কৃধি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱেন্দ্ৰিযেভ্যো দিৱ্যেভ্যঃ পাৰ্থিৱেভ্যো মনস্ত্ৱা-ঽষ্টূৰ্ৱন্তৰিক্ষমন্ৱিহি স্ৱাহা ত্ৱা সুভৱ-স্সূৰ্যায দেৱেভ্য স্ত্ৱা মৰীচিপেভ্য এষ তে যোনিৰপানায ত্ৱা ॥ 4 ॥
(দেৱেভ্যঃ-সপ্ত চ) (অ. 3)
আ ৱাযো ভূষ শুচিপা উপ ন-স্সহস্ৰ-ন্তে নিযুতো ৱিশ্ৱৱাৰ । উপো তে অন্ধো মদ্যমযামি যস্য দেৱ দধিষে পূৰ্ৱপেযম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি ৱাযৱে ত্ৱেন্দ্ৰৱাযূ ইমে সুতাঃ । উপ প্ৰযোভিৰা গতমিন্দৱো ৱামুশন্তি হি ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰৱাযুভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিঃ সজোষাভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 5 ॥
আ ৱাযো ভূষ শুচিপা উপ ন-স্সহস্ৰ-ন্তে নিযুতো ৱিশ্ৱৱাৰ । উপো তে অন্ধো মদ্যমযামি যস্য দেৱ দধিষে পূৰ্ৱপেযম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি ৱাযৱে ত্ৱেন্দ্ৰৱাযূ ইমে সুতাঃ । উপ প্ৰযোভিৰা গতমিন্দৱো ৱামুশন্তি হি ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰৱাযুভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিঃ সজোষাভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 5 ॥
(আ ৱাযো- ত্ৰিচত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 4)
অযং-ৱাঁ-ম্মিত্ৰাৱৰুণা সুত-স্সোম ঋতাৱৃধা । মমেদিহ শ্ৰুতগ্ং হৱম্ । উপযামগৃহীতো-ঽসি মিত্ৰাৱৰুণাভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰ্-ঋতাযুভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 6 ॥
অযং-ৱাঁ-ম্মিত্ৰাৱৰুণা সুত-স্সোম ঋতাৱৃধা । মমেদিহ শ্ৰুতগ্ং হৱম্ । উপযামগৃহীতো-ঽসি মিত্ৰাৱৰুণাভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰ্-ঋতাযুভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 6 ॥
(অযং-ৱাঁং - ঁৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 5)
যা ৱা-ঙ্কশা মধুমত্যশ্ৱিনা সূনৃতাৱতী । তযা যজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতম্ । উপযামগৃহীতো-ঽস্যশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰ্মাদ্ধ্ৱীভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 7 ॥
যা ৱা-ঙ্কশা মধুমত্যশ্ৱিনা সূনৃতাৱতী । তযা যজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতম্ । উপযামগৃহীতো-ঽস্যশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰ্মাদ্ধ্ৱীভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 7 ॥
(যা ৱা- মষ্টাদশ) (অ. 6)
প্ৰাতৰ্যুজৌ ৱি মুচ্যেথা-মশ্ৱিনাৱেহ গচ্ছতম্ । অস্য সোমস্য পীতযে ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 8 ॥
প্ৰাতৰ্যুজৌ ৱি মুচ্যেথা-মশ্ৱিনাৱেহ গচ্ছতম্ । অস্য সোমস্য পীতযে ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 8 ॥
(প্ৰাতৰ্যুজাৱে-কান্নৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 7)
অযং-ৱেঁনশ্চোদয-ত্পৃশ্ঞিগৰ্ভা জ্যোতিৰ্জৰাযূ ৰজসো ৱিমানে । ইমমপাগ্ং সঙ্গমে সূৰ্যস্য শিশু-ন্ন ৱিপ্ৰা মতিভী ৰিহন্তি ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি শণ্ডায ত্ৱৈষ তে যোনি-ৰ্ৱীৰতা-ম্পাহি ॥ 9 ॥
অযং-ৱেঁনশ্চোদয-ত্পৃশ্ঞিগৰ্ভা জ্যোতিৰ্জৰাযূ ৰজসো ৱিমানে । ইমমপাগ্ং সঙ্গমে সূৰ্যস্য শিশু-ন্ন ৱিপ্ৰা মতিভী ৰিহন্তি ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি শণ্ডায ত্ৱৈষ তে যোনি-ৰ্ৱীৰতা-ম্পাহি ॥ 9 ॥
(অযং-ৱেঁনঃ- পঞ্চৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 8)
ত-ম্প্ৰত্নথা পূৰ্ৱথা ৱিশ্ৱথেমথা জ্যেষ্ঠতাতি-ম্বৰ্হিষদগ্ং সুৱৰ্ৱিদ-ম্প্ৰতীচীনং-ৱৃঁজন-ন্দোহসে গিৰা-ঽঽশু-ঞ্জযন্তমনু যাসু ৱৰ্ধসে । উপযামগৃহীতো-ঽসি মৰ্কায ত্ৱৈষ তে যোনিঃ প্ৰজাঃ পাহি ॥ 10 ॥
ত-ম্প্ৰত্নথা পূৰ্ৱথা ৱিশ্ৱথেমথা জ্যেষ্ঠতাতি-ম্বৰ্হিষদগ্ং সুৱৰ্ৱিদ-ম্প্ৰতীচীনং-ৱৃঁজন-ন্দোহসে গিৰা-ঽঽশু-ঞ্জযন্তমনু যাসু ৱৰ্ধসে । উপযামগৃহীতো-ঽসি মৰ্কায ত্ৱৈষ তে যোনিঃ প্ৰজাঃ পাহি ॥ 10 ॥
(ত-ম্প্ৰত্নযা-ষট্ৱিগ্ংশতিঃ ) (অ. 9)
যে দেৱা দিৱ্যেকাদশ স্থ পৃথিৱ্যামদ্ধ্যেকাদশ স্থা-ঽফ্সুষদো মহিনৈকাদশ স্থ তে দেৱা যজ্ঞমিম-ঞ্জুষদ্ধ্ৱ-মুপযামগৃহীতো-ঽস্যাগ্ৰযণো-ঽসি স্ৱাগ্ৰযণো জিন্ৱ যজ্ঞ-ঞ্জিন্ৱ যজ্ঞপতিমভি সৱনা পাহি ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ম্পাতু ৱিশ-ন্ত্ৱ-ম্পাহীন্দ্ৰিযেণৈষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 11 ॥
যে দেৱা দিৱ্যেকাদশ স্থ পৃথিৱ্যামদ্ধ্যেকাদশ স্থা-ঽফ্সুষদো মহিনৈকাদশ স্থ তে দেৱা যজ্ঞমিম-ঞ্জুষদ্ধ্ৱ-মুপযামগৃহীতো-ঽস্যাগ্ৰযণো-ঽসি স্ৱাগ্ৰযণো জিন্ৱ যজ্ঞ-ঞ্জিন্ৱ যজ্ঞপতিমভি সৱনা পাহি ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ম্পাতু ৱিশ-ন্ত্ৱ-ম্পাহীন্দ্ৰিযেণৈষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 11 ॥
যে দেৱা-স্ত্ৰিচত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 10)
ত্ৰিগ্ংশত্ত্ৰযশ্চ গণিনো ৰুজন্তো দিৱগ্ং ৰুদ্ৰাঃ পৃথিৱী-ঞ্চ সচন্তে । একাদশাসো অফ্সুষদঃ সুতগ্ং সোম-ঞ্জুষন্তাগ্ং সৱনায ৱিশ্ৱে ॥ উপযামগৃহীতো -ঽস্যাগ্ৰযণো-ঽসি স্ৱাগ্ৰযণো জিন্ৱ যজ্ঞ-ঞ্জিন্ৱ যজ্ঞপতিমভি সৱনা পাহি ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ম্পাতু ৱিশ-ন্ত্ৱ-ম্পাহীন্দ্ৰিযেণৈষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 12 ॥
ত্ৰিগ্ংশত্ত্ৰযশ্চ গণিনো ৰুজন্তো দিৱগ্ং ৰুদ্ৰাঃ পৃথিৱী-ঞ্চ সচন্তে । একাদশাসো অফ্সুষদঃ সুতগ্ং সোম-ঞ্জুষন্তাগ্ং সৱনায ৱিশ্ৱে ॥ উপযামগৃহীতো -ঽস্যাগ্ৰযণো-ঽসি স্ৱাগ্ৰযণো জিন্ৱ যজ্ঞ-ঞ্জিন্ৱ যজ্ঞপতিমভি সৱনা পাহি ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ম্পাতু ৱিশ-ন্ত্ৱ-ম্পাহীন্দ্ৰিযেণৈষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 12 ॥
(ত্ৰিগ্ংশত্ত্ৰযো-দ্ৱিচত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 11)
উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা বৃহদ্ৱতে ৱযস্ৱত উক্থাযুৱে যত্ত ইন্দ্ৰ বৃহদ্ৱযস্তস্মৈ ত্ৱা ৱিষ্ণৱে ত্ৱৈষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱোক্থাযুৱে ॥ 13 ॥
উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা বৃহদ্ৱতে ৱযস্ৱত উক্থাযুৱে যত্ত ইন্দ্ৰ বৃহদ্ৱযস্তস্মৈ ত্ৱা ৱিষ্ণৱে ত্ৱৈষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱোক্থাযুৱে ॥ 13 ॥
(উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায-দ্ৱাৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 12)
মূৰ্ধান-ন্দিৱো অৰতি-ম্পৃথিৱ্যা ৱৈশ্ৱানৰমৃতায জাতমগ্নিম্ । কৱিগ্ং সম্ৰাজ-মতিথি-ঞ্জনানামাসন্না পাত্ৰ-ঞ্জনযন্ত দেৱাঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যগ্নযে ত্ৱা ৱৈশ্ৱানৰায ধ্ৰুৱো-ঽসি ধ্ৰুৱক্ষিতি-ৰ্ধ্ৰুৱাণা-ন্ধ্ৰুৱতমো-ঽচ্যুতানা-মচ্যুতক্ষিত্তম এষ তে যোনিৰগ্নযে ত্ৱা ৱৈশ্ৱানৰায ॥ 14 ॥
মূৰ্ধান-ন্দিৱো অৰতি-ম্পৃথিৱ্যা ৱৈশ্ৱানৰমৃতায জাতমগ্নিম্ । কৱিগ্ং সম্ৰাজ-মতিথি-ঞ্জনানামাসন্না পাত্ৰ-ঞ্জনযন্ত দেৱাঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যগ্নযে ত্ৱা ৱৈশ্ৱানৰায ধ্ৰুৱো-ঽসি ধ্ৰুৱক্ষিতি-ৰ্ধ্ৰুৱাণা-ন্ধ্ৰুৱতমো-ঽচ্যুতানা-মচ্যুতক্ষিত্তম এষ তে যোনিৰগ্নযে ত্ৱা ৱৈশ্ৱানৰায ॥ 14 ॥
(মূৰ্ধানং-পঞ্চত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 13)
মধুশ্চ মাধৱশ্চ শুক্ৰশ্চ শুচিশ্চ নভশ্চ নভস্যশ্চেষশ্চোৰ্জশ্চ সহশ্চ সহস্যশ্চ তপশ্চ তপস্যশ্চো-পযামগৃহীতো-ঽসি সগ্ংসৰ্পো- ঽস্যগ্ংহস্পত্যায ত্ৱা ॥ 15 ॥
মধুশ্চ মাধৱশ্চ শুক্ৰশ্চ শুচিশ্চ নভশ্চ নভস্যশ্চেষশ্চোৰ্জশ্চ সহশ্চ সহস্যশ্চ তপশ্চ তপস্যশ্চো-পযামগৃহীতো-ঽসি সগ্ংসৰ্পো- ঽস্যগ্ংহস্পত্যায ত্ৱা ॥ 15 ॥
(মধুশ্চ-ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 14)
ইন্দ্ৰাগ্নী আ গতগ্ং সুত-ঙ্গীৰ্ভি-ৰ্নভো ৱৰেণ্যম্ । অস্য পাত-ন্ধিযেষিতা ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰিন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 16 ॥
ইন্দ্ৰাগ্নী আ গতগ্ং সুত-ঙ্গীৰ্ভি-ৰ্নভো ৱৰেণ্যম্ । অস্য পাত-ন্ধিযেষিতা ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্ত্ৱৈষ তে যোনিৰিন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্ত্ৱা ॥ 16 ॥
(ইন্দ্ৰাগ্নী ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 15)
ওমাসশ্চৰ্ষণীধৃতো ৱিশ্ৱে দেৱাস আ গত । দাশ্ৱাগ্ংসো দাশুষঃ সুতম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্য এষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 17 ॥
ওমাসশ্চৰ্ষণীধৃতো ৱিশ্ৱে দেৱাস আ গত । দাশ্ৱাগ্ংসো দাশুষঃ সুতম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্য এষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 17 ॥
(ওমাসো ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 16)
মৰুত্ৱন্তং-ৱৃঁষভং-ৱাঁৱৃধানমকৱাৰি-ন্দিৱ্যগ্ং শাসমিন্দ্ৰম্ । ৱিশ্ৱাসাহমৱসে নূতনাযোগ্ৰগ্ং সহোদামিহ তগ্ং হুৱেম ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে ॥ 18 ॥
মৰুত্ৱন্তং-ৱৃঁষভং-ৱাঁৱৃধানমকৱাৰি-ন্দিৱ্যগ্ং শাসমিন্দ্ৰম্ । ৱিশ্ৱাসাহমৱসে নূতনাযোগ্ৰগ্ং সহোদামিহ তগ্ং হুৱেম ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে ॥ 18 ॥
(মৰুত্ৱন্তগ্ং-ষট্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 17)
ইন্দ্ৰ মৰুত্ৱ ইহ পাহি সোমং-যঁথা শাৰ্যাতে অপিব-স্সুতস্য । তৱ প্ৰণীতী তৱ শূৰ শৰ্মন্না-ৱিৱাসন্তি কৱযঃ সুযজ্ঞাঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে ॥ 19 ॥
ইন্দ্ৰ মৰুত্ৱ ইহ পাহি সোমং-যঁথা শাৰ্যাতে অপিব-স্সুতস্য । তৱ প্ৰণীতী তৱ শূৰ শৰ্মন্না-ৱিৱাসন্তি কৱযঃ সুযজ্ঞাঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে ॥ 19 ॥
(ইন্দ্ৰৈকান্ন ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 18)
মৰুত্ৱাগ্ং ইন্দ্ৰ ৱৃষভো ৰণায পিবা সোমমনুষ্ৱধ-ম্মদায । আ সিঞ্চস্ৱ জঠৰে মদ্ধ্ৱ ঊৰ্মি-ন্ত্ৱগ্ং ৰাজা-ঽসি প্ৰদিৱঃ সুতানাম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে ॥ 20 ॥
মৰুত্ৱাগ্ং ইন্দ্ৰ ৱৃষভো ৰণায পিবা সোমমনুষ্ৱধ-ম্মদায । আ সিঞ্চস্ৱ জঠৰে মদ্ধ্ৱ ঊৰ্মি-ন্ত্ৱগ্ং ৰাজা-ঽসি প্ৰদিৱঃ সুতানাম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে ॥ 20 ॥
(মৰুত্ৱানেকান্নত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 19)
মহাগ্ং ইন্দ্ৰো য ওজসা পৰ্জন্যো ৱৃষ্টিমাগ্ং ইৱ । স্তোমৈৰ্ৱথ্সস্য ৱাৱৃধে ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি মহেন্দ্ৰায ত্ৱৈষ তে যোনি-ৰ্মহেন্দ্ৰায ত্ৱা ॥ 21 ॥
মহাগ্ং ইন্দ্ৰো য ওজসা পৰ্জন্যো ৱৃষ্টিমাগ্ং ইৱ । স্তোমৈৰ্ৱথ্সস্য ৱাৱৃধে ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি মহেন্দ্ৰায ত্ৱৈষ তে যোনি-ৰ্মহেন্দ্ৰায ত্ৱা ॥ 21 ॥
(মহানেকান্নৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 20)
মহাগ্ং ইন্দ্ৰো নৃৱদা চৰ্ষণিপ্ৰা উত দ্ৱিবৰ্হা অমিন-স্সহোভিঃ । অস্মদ্ৰিযগ্ৱাৱৃধে ৱীৰ্যাযোৰুঃ পৃথু-স্সুকৃতঃ কৰ্তৃভিৰ্ভূত্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি মহেন্দ্ৰায ত্ৱৈষ তে যোনি-ৰ্মহেন্দ্ৰায ত্ৱা ॥ 22 ॥
মহাগ্ং ইন্দ্ৰো নৃৱদা চৰ্ষণিপ্ৰা উত দ্ৱিবৰ্হা অমিন-স্সহোভিঃ । অস্মদ্ৰিযগ্ৱাৱৃধে ৱীৰ্যাযোৰুঃ পৃথু-স্সুকৃতঃ কৰ্তৃভিৰ্ভূত্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি মহেন্দ্ৰায ত্ৱৈষ তে যোনি-ৰ্মহেন্দ্ৰায ত্ৱা ॥ 22 ॥
(মহা-ন্নৃৱথ্ - ষড্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 21)
কদা চন স্তৰীৰসি নেন্দ্ৰ সশ্চসি দাশুষে । উপোপেন্নু মঘৱ-ন্ভূয ইন্নু তে দান-ন্দেৱস্য পৃচ্যতে ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যা-দিত্যেভ্যস্ত্ৱা ॥ কদা চন প্ৰ যুচ্ছস্যুভে নি পাসি জন্মনী । তুৰীযাদিত্য সৱন-ন্ত ইন্দ্ৰিযমা তস্থাৱমৃত-ন্দিৱি ॥ যজ্ঞো দেৱানা-ম্প্ৰত্যেতি সুম্নমাদিত্যাসো ভৱতা মৃডযন্তঃ । আ ৱো ঽৰ্ৱাচী সুমতি-ৰ্ৱৱৃত্যাদগ্ংহো-শ্চিদ্যা ৱৰিৱোৱিত্তৰা-ঽসত্ ॥ ৱিৱস্ৱ আদিত্যৈষ তে সোমপীথস্তেন মন্দস্ৱ তেন তৃপ্য তৃপ্যাস্ম তে ৱয-ন্তৰ্পযিতাৰো যা দিৱ্যা ৱৃষ্টিস্তযা ত্ৱা শ্ৰীণামি ॥ 23 ॥
কদা চন স্তৰীৰসি নেন্দ্ৰ সশ্চসি দাশুষে । উপোপেন্নু মঘৱ-ন্ভূয ইন্নু তে দান-ন্দেৱস্য পৃচ্যতে ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যা-দিত্যেভ্যস্ত্ৱা ॥ কদা চন প্ৰ যুচ্ছস্যুভে নি পাসি জন্মনী । তুৰীযাদিত্য সৱন-ন্ত ইন্দ্ৰিযমা তস্থাৱমৃত-ন্দিৱি ॥ যজ্ঞো দেৱানা-ম্প্ৰত্যেতি সুম্নমাদিত্যাসো ভৱতা মৃডযন্তঃ । আ ৱো ঽৰ্ৱাচী সুমতি-ৰ্ৱৱৃত্যাদগ্ংহো-শ্চিদ্যা ৱৰিৱোৱিত্তৰা-ঽসত্ ॥ ৱিৱস্ৱ আদিত্যৈষ তে সোমপীথস্তেন মন্দস্ৱ তেন তৃপ্য তৃপ্যাস্ম তে ৱয-ন্তৰ্পযিতাৰো যা দিৱ্যা ৱৃষ্টিস্তযা ত্ৱা শ্ৰীণামি ॥ 23 ॥
(ৱঃ- সপ্তৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 22)
ৱামমদ্য সৱিতৰ্ৱামমু শ্ৱো দিৱেদিৱে ৱামমস্মভ্যগ্ং সাৱীঃ ॥ ৱামস্য হি ক্ষযস্য দেৱ ভূৰেৰযা ধিযা ৱামভাজঃ স্যাম ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে ॥ 24 ॥
ৱামমদ্য সৱিতৰ্ৱামমু শ্ৱো দিৱেদিৱে ৱামমস্মভ্যগ্ং সাৱীঃ ॥ ৱামস্য হি ক্ষযস্য দেৱ ভূৰেৰযা ধিযা ৱামভাজঃ স্যাম ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে ॥ 24 ॥
(ৱামং-চতুৰ্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 23)
অদব্ধেভি-স্সৱিতঃ পাযুভিষ্ট্ৱগ্ং শিৱেভিৰদ্য পৰিপাহি নো গযম্ । হিৰণ্যজিহ্ৱ-স্সুৱিতায নৱ্যসে ৰক্ষা মাকিৰ্নো অঘশগ্ংস ঈশত ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে ॥ 25 ॥
অদব্ধেভি-স্সৱিতঃ পাযুভিষ্ট্ৱগ্ং শিৱেভিৰদ্য পৰিপাহি নো গযম্ । হিৰণ্যজিহ্ৱ-স্সুৱিতায নৱ্যসে ৰক্ষা মাকিৰ্নো অঘশগ্ংস ঈশত ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে ॥ 25 ॥
(অদব্ধেভি-স্ত্ৰিযোৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 24)
হিৰণ্যপাণিমূতযে সৱিতাৰমুপ হ্ৱযে । স চেত্তা দেৱতা পদম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে ॥ 26 ॥
হিৰণ্যপাণিমূতযে সৱিতাৰমুপ হ্ৱযে । স চেত্তা দেৱতা পদম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে ॥ 26 ॥
(হিৰণ্যপাণিং-চতুৰ্দশ) (অ. 25)
সুশৰ্মা-ঽসি সুপ্ৰতিষ্ঠানো বৃহদুক্ষে নম এষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 27 ॥
সুশৰ্মা-ঽসি সুপ্ৰতিষ্ঠানো বৃহদুক্ষে নম এষ তে যোনি-ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ ॥ 27 ॥
(সুশৰ্মা-দ্ৱাদশ) (অ. 26)
বৃহস্পতিসুতস্য ত ইন্দো ইন্দ্ৰিযাৱতঃ পত্নীৱন্ত-ঙ্গ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণাম্যগ্না(3)ই পত্নীৱা(3) স্সজূৰ্দেৱেন ত্ৱষ্ট্ৰা সোম-ম্পিব স্ৱাহা ॥ 28 ॥
বৃহস্পতিসুতস্য ত ইন্দো ইন্দ্ৰিযাৱতঃ পত্নীৱন্ত-ঙ্গ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণাম্যগ্না(3)ই পত্নীৱা(3) স্সজূৰ্দেৱেন ত্ৱষ্ট্ৰা সোম-ম্পিব স্ৱাহা ॥ 28 ॥
(বৃহস্পতিসুতস্য-পঞ্চদশ) (অ. 27)
হৰিৰসি হাৰিযোজনো হৰ্যো-স্স্থাতা ৱজ্ৰস্য ভৰ্তা পৃশ্ঞেঃ প্ৰেতা তস্য তে দেৱ সোমেষ্টযজুষ-স্স্তুতস্তোমস্য শস্তোক্থস্য হৰিৱন্ত-ঙ্গ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণামি হৰী-স্স্থ হৰ্যোৰ্ধানা-স্সহসোমা ইন্দ্ৰায স্ৱাহা ॥ 29 ॥
হৰিৰসি হাৰিযোজনো হৰ্যো-স্স্থাতা ৱজ্ৰস্য ভৰ্তা পৃশ্ঞেঃ প্ৰেতা তস্য তে দেৱ সোমেষ্টযজুষ-স্স্তুতস্তোমস্য শস্তোক্থস্য হৰিৱন্ত-ঙ্গ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণামি হৰী-স্স্থ হৰ্যোৰ্ধানা-স্সহসোমা ইন্দ্ৰায স্ৱাহা ॥ 29 ॥
(হৰিৰসি-ষড্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 28)
অগ্ন আযূগ্ংষি পৱস আ সুৱোৰ্জমিষ-ঞ্চ নঃ । আৰে বাধস্ৱ দুচ্ছুনাম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যগ্নযে ত্ৱা তেজস্ৱত এষ তে যোনিৰগ্নযে ত্ৱা তেজস্ৱতে ॥ 30 ॥
অগ্ন আযূগ্ংষি পৱস আ সুৱোৰ্জমিষ-ঞ্চ নঃ । আৰে বাধস্ৱ দুচ্ছুনাম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽস্যগ্নযে ত্ৱা তেজস্ৱত এষ তে যোনিৰগ্নযে ত্ৱা তেজস্ৱতে ॥ 30 ॥
(অগ্ন আযূগ্ংষি-ত্ৰযোৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 29)
উত্তিষ্ঠন্নোজসা সহ পীত্ৱা শিপ্ৰে অৱেপযঃ । সোমমিন্দ্ৰ চমূ সুতম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱৌজস্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱৌজস্ৱতে ॥ 31 ॥
উত্তিষ্ঠন্নোজসা সহ পীত্ৱা শিপ্ৰে অৱেপযঃ । সোমমিন্দ্ৰ চমূ সুতম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱৌজস্ৱত এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱৌজস্ৱতে ॥ 31 ॥
(উত্তিষ্ঠন্নেকৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 30)
তৰণি-ৰ্ৱিশ্ৱদৰ্শতো জ্যোতিষ্কৃদসি সূৰ্য । ৱিশ্ৱমা ভাসি ৰোচনম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি সূৰ্যায ত্ৱা ভ্ৰাজস্ৱত এষ তে যোনি-স্সূৰ্যায ত্ৱা ভ্ৰাজস্ৱতে ॥ 32 ॥
তৰণি-ৰ্ৱিশ্ৱদৰ্শতো জ্যোতিষ্কৃদসি সূৰ্য । ৱিশ্ৱমা ভাসি ৰোচনম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসি সূৰ্যায ত্ৱা ভ্ৰাজস্ৱত এষ তে যোনি-স্সূৰ্যায ত্ৱা ভ্ৰাজস্ৱতে ॥ 32 ॥
(তৰণি-ৰ্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 31)
আ প্যাযস্ৱ মদিন্তম সোম ৱিশ্ৱাভি-ৰূতিভিঃ । ভৱা ন-স্সপ্ৰথস্তমঃ ॥ 33 ॥
আ প্যাযস্ৱ মদিন্তম সোম ৱিশ্ৱাভি-ৰূতিভিঃ । ভৱা ন-স্সপ্ৰথস্তমঃ ॥ 33 ॥
(আ প্যাযস্ৱ-নৱ) (অ. 32)
ঈযুষ্টে যে পূৰ্ৱতৰামপশ্যন্ ৱ্যুচ্ছন্তীমুষস-ম্মৰ্ত্যাসঃ । অস্মাভিৰূ নু প্ৰতিচক্ষ্যা-ঽভূদো তে যন্তি যে অপৰীষু পশ্যান্ ॥ 34 ॥
ঈযুষ্টে যে পূৰ্ৱতৰামপশ্যন্ ৱ্যুচ্ছন্তীমুষস-ম্মৰ্ত্যাসঃ । অস্মাভিৰূ নু প্ৰতিচক্ষ্যা-ঽভূদো তে যন্তি যে অপৰীষু পশ্যান্ ॥ 34 ॥
(ঈযু-ৰেকান্নৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 33)
জ্যোতিষ্মতী-ন্ত্ৱা সাদযামি জ্যোতিষ্কৃত-ন্ত্ৱা সাদযামি জ্যোতিৰ্ৱিদ-ন্ত্ৱা সাদযামি ভাস্ৱতী-ন্ত্ৱা সাদযামি জ্ৱলন্তী-ন্ত্ৱা সাদযামি মল্মলাভৱন্তী-ন্ত্ৱা সাদযামি দীপ্যমানা-ন্ত্ৱা সাদযামি ৰোচমানা-ন্ত্ৱা সাদযাম্যজস্ৰা-ন্ত্ৱা সাদযামি বৃহজ্জ্যোতিষ-ন্ত্ৱা সাদযামি বোধযন্তী-ন্ত্ৱা সাদযামি জাগ্ৰতী-ন্ত্ৱা সাদযামি ॥ 35 ॥
জ্যোতিষ্মতী-ন্ত্ৱা সাদযামি জ্যোতিষ্কৃত-ন্ত্ৱা সাদযামি জ্যোতিৰ্ৱিদ-ন্ত্ৱা সাদযামি ভাস্ৱতী-ন্ত্ৱা সাদযামি জ্ৱলন্তী-ন্ত্ৱা সাদযামি মল্মলাভৱন্তী-ন্ত্ৱা সাদযামি দীপ্যমানা-ন্ত্ৱা সাদযামি ৰোচমানা-ন্ত্ৱা সাদযাম্যজস্ৰা-ন্ত্ৱা সাদযামি বৃহজ্জ্যোতিষ-ন্ত্ৱা সাদযামি বোধযন্তী-ন্ত্ৱা সাদযামি জাগ্ৰতী-ন্ত্ৱা সাদযামি ॥ 35 ॥
(জ্যোতিষ্মতীগ্ং-ষট্ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 34)
প্ৰযাসায স্ৱাহা ঽঽযাসায স্ৱাহা ৱিযাসায স্ৱাহা সংযাঁসায স্ৱাহোদ্যাসায স্ৱাহা-ঽৱযাসায স্ৱাহা শুচে স্ৱাহা শোকায স্ৱাহা তপ্যত্ৱৈ স্ৱাহা তপতে স্ৱাহা ব্ৰহ্মহত্যাযৈ স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 36 ॥
প্ৰযাসায স্ৱাহা ঽঽযাসায স্ৱাহা ৱিযাসায স্ৱাহা সংযাঁসায স্ৱাহোদ্যাসায স্ৱাহা-ঽৱযাসায স্ৱাহা শুচে স্ৱাহা শোকায স্ৱাহা তপ্যত্ৱৈ স্ৱাহা তপতে স্ৱাহা ব্ৰহ্মহত্যাযৈ স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 36 ॥
(প্ৰযাসায-চতুৰ্ৱিগ্ংশতিঃ ) (অ. 35)
চিত্তগ্ং সন্তানেন ভৱং-যঁক্না ৰুদ্ৰ-ন্তনিম্না পশুপতিগ্গ্ স্থূলহৃদযেনাগ্নিগ্ং হৃদযেন ৰুদ্ৰং-লোঁহিতেন শৰ্ৱ-ম্মতস্নাভ্যা-ম্মহাদেৱ-মন্তঃপাৰ্শ্ৱেনৌষিষ্ঠহনগ্ং শিঙ্গীনিকোশ্যাভ্যাম্ ॥ 37 ॥
চিত্তগ্ং সন্তানেন ভৱং-যঁক্না ৰুদ্ৰ-ন্তনিম্না পশুপতিগ্গ্ স্থূলহৃদযেনাগ্নিগ্ং হৃদযেন ৰুদ্ৰং-লোঁহিতেন শৰ্ৱ-ম্মতস্নাভ্যা-ম্মহাদেৱ-মন্তঃপাৰ্শ্ৱেনৌষিষ্ঠহনগ্ং শিঙ্গীনিকোশ্যাভ্যাম্ ॥ 37 ॥
(চিত্ত-মষ্টাদশ) (অ. 36)
আ তিষ্ঠ ৱৃত্ৰহ-ন্ৰথং-যুঁক্তা তে ব্ৰহ্মণা হৰী । অৰ্ৱাচীনগ্ং সু তে মনো গ্ৰাৱা কৃণোতু ৱগ্নুনা ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 38 ॥
আ তিষ্ঠ ৱৃত্ৰহ-ন্ৰথং-যুঁক্তা তে ব্ৰহ্মণা হৰী । অৰ্ৱাচীনগ্ং সু তে মনো গ্ৰাৱা কৃণোতু ৱগ্নুনা ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 38 ॥
(আ তিষ্ট-ষট্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 37)
ইন্দ্ৰমিদ্ধৰী ৱহতো-ঽপ্ৰতিধৃষ্টশৱস-মৃষীণা-ঞ্চ স্তুতীৰুপ যজ্ঞ-ঞ্চ মানুষাণাম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 39 ॥
ইন্দ্ৰমিদ্ধৰী ৱহতো-ঽপ্ৰতিধৃষ্টশৱস-মৃষীণা-ঞ্চ স্তুতীৰুপ যজ্ঞ-ঞ্চ মানুষাণাম্ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 39 ॥
(ইন্দ্ৰমিত্-ত্ৰযোৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 38)
অসাৱি সোম ইন্দ্ৰ তে শৱিষ্ঠ ধৃষ্ণৱা গহি । আ ত্ৱা পৃণক্ত্ৱিন্দ্ৰিযগ্ং ৰজ-স্সূৰ্য-ন্ন ৰশ্মিভিঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 40 ॥
অসাৱি সোম ইন্দ্ৰ তে শৱিষ্ঠ ধৃষ্ণৱা গহি । আ ত্ৱা পৃণক্ত্ৱিন্দ্ৰিযগ্ং ৰজ-স্সূৰ্য-ন্ন ৰশ্মিভিঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 40 ॥
(অসাৱি-সপ্তৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 39)
সৰ্ৱস্য প্ৰতিশীৱৰী ভূমিস্ত্ৱোপস্থ আ-ঽধিত । স্যোনা-ঽস্মৈ সুষদা ভৱ যচ্ছা-ঽস্মৈ শৰ্ম সপ্ৰথাঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 41 ॥
সৰ্ৱস্য প্ৰতিশীৱৰী ভূমিস্ত্ৱোপস্থ আ-ঽধিত । স্যোনা-ঽস্মৈ সুষদা ভৱ যচ্ছা-ঽস্মৈ শৰ্ম সপ্ৰথাঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 41 ॥
(সৰ্ৱস্য ষড্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 40)
মহাগ্ং ইন্দ্ৰো ৱজ্ৰবাহু-ষ্ষোডশী শৰ্ম যচ্ছতু । স্ৱস্তি নো মঘৱা কৰোতু হন্তু পাপ্মানং-যোঁ-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 42 ॥
মহাগ্ং ইন্দ্ৰো ৱজ্ৰবাহু-ষ্ষোডশী শৰ্ম যচ্ছতু । স্ৱস্তি নো মঘৱা কৰোতু হন্তু পাপ্মানং-যোঁ-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 42 ॥
(মহান্-ষড্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 41)
সজোষা ইন্দ্ৰ সগণো মৰুদ্ভি-স্সোম-ম্পিব ৱৃত্ৰহঞ্ছূৰ ৱিদ্ৱান্ । জহি শত্ৰূগ্ং ৰপ মৃধো নুদস্ৱা-ঽথাভয-ঙ্কৃণুহি ৱিশ্ৱতো নঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 43 ॥
সজোষা ইন্দ্ৰ সগণো মৰুদ্ভি-স্সোম-ম্পিব ৱৃত্ৰহঞ্ছূৰ ৱিদ্ৱান্ । জহি শত্ৰূগ্ং ৰপ মৃধো নুদস্ৱা-ঽথাভয-ঙ্কৃণুহি ৱিশ্ৱতো নঃ ॥ উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিন এষ তে যোনিৰিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে ॥ 43 ॥
(সজোষাঃ-ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 42)
উদু ত্য-ঞ্জাতৱেদস-ন্দেৱং-ৱঁহন্তি কেতৱঃ । দৃশে ৱিশ্ৱায সূৰ্যম্ ॥ চিত্ৰ-ন্দেৱানা-মুদগাদনীক-ঞ্চক্ষু-ৰ্মিত্ৰস্য ৱৰুণস্যা-ঽগ্নেঃ । আ-ঽপ্ৰা দ্যাৱাপৃথিৱী অন্তৰিক্ষগ্ং সূৰ্য আত্মা জগতস্তস্থুষশ্চ ॥ অগ্নে নয সুপথা ৰাযে অস্মান্. ৱিশ্ৱানি দেৱ ৱযুনানি ৱিদ্ৱান্ । যুযোদ্ধ্যস্ম-জ্জুহুৰাণ মেনো ভূযিষ্ঠা-ন্তে নমউক্তিং-ৱিঁধেম ॥ দিৱ-ঙ্গচ্ছ সুৱঃ পত ৰূপেণ [ৰূপেণ, ৱো ৰূপমভ্যৈমি ৱযসা ৱযঃ ।] ॥ 44 ॥
উদু ত্য-ঞ্জাতৱেদস-ন্দেৱং-ৱঁহন্তি কেতৱঃ । দৃশে ৱিশ্ৱায সূৰ্যম্ ॥ চিত্ৰ-ন্দেৱানা-মুদগাদনীক-ঞ্চক্ষু-ৰ্মিত্ৰস্য ৱৰুণস্যা-ঽগ্নেঃ । আ-ঽপ্ৰা দ্যাৱাপৃথিৱী অন্তৰিক্ষগ্ং সূৰ্য আত্মা জগতস্তস্থুষশ্চ ॥ অগ্নে নয সুপথা ৰাযে অস্মান্. ৱিশ্ৱানি দেৱ ৱযুনানি ৱিদ্ৱান্ । যুযোদ্ধ্যস্ম-জ্জুহুৰাণ মেনো ভূযিষ্ঠা-ন্তে নমউক্তিং-ৱিঁধেম ॥ দিৱ-ঙ্গচ্ছ সুৱঃ পত ৰূপেণ [ৰূপেণ, ৱো ৰূপমভ্যৈমি ৱযসা ৱযঃ ।] ॥ 44 ॥
ৱো ৰূপমভ্যৈমি ৱযসা ৱযঃ । তুথো ৱো ৱিশ্ৱৱেদা ৱি ভজতু ৱৰ্ষিষ্ঠে অধি নাকে ॥ এতত্তে অগ্নে ৰাধ ঐতি সোমচ্যুত-ন্তন্মিত্ৰস্য পথা নযৰ্তস্য পথা প্ৰেত চন্দ্ৰদক্ষিণা যজ্ঞস্য পথা সুৱিতা নযন্তী-ৰ্ব্ৰাহ্মণমদ্য ৰাদ্ধ্যাসমৃষিমাৰ্ষেয-ম্পিতৃমন্ত-ম্পৈতৃমত্যগ্ং সুধাতুদক্ষিণং-ৱিঁ সুৱঃ পশ্য ৱ্যন্তৰিক্ষং-যঁতস্ৱ সদস্যৈ ৰস্মদ্দাত্ৰা দেৱত্ৰা গচ্ছত মধুমতীঃ প্ৰদাতাৰমা ৱিশতা-ঽনৱহাযা-ঽস্মা-ন্দেৱযানেন পথেত সুকৃতাং-লোঁকে সীদত তন্নঃ সগ্গ্স্কৃতম্ ॥ 45 ॥
(ৰূপেণ-সদস্যৈ-ৰষ্টাদশ চ) (অ. 43)
ধাতা ৰাতি-স্সৱিতেদ-ঞ্জুষন্তা-ম্প্ৰজাপতি-ৰ্নিধিপতিৰ্নো অগ্নিঃ । ত্ৱষ্টা ৱিষ্ণুঃ প্ৰজযা সগ্ংৰৰাণো যজমানায দ্ৰৱিণ-ন্দধাতু ॥ সমিন্দ্ৰ ণো মনসা নেষি গোভি-স্সগ্ং সূৰিভিৰ্মঘৱন্-থ্সগ্গ্ স্ৱস্ত্যা । স-ম্ব্ৰহ্মণা দেৱকৃতং-যঁদস্তি স-ন্দেৱানাগ্ং সুমত্যা যজ্ঞিযানাম্ ॥ সং-ৱঁৰ্চসা পযসা স-ন্তনূভি-ৰগন্মহি মনসা সগ্ং শিৱেন ॥ ত্ৱষ্টা নো অত্ৰ ৱৰিৱঃ কৃণো- [ৱৰিৱঃ কৃণোতু, অনু মাৰ্ষ্টু] 46
ত্ৱনু মাৰ্ষ্টু তনুৱো যদ্ৱিলিষ্টম্ ॥ যদদ্য ত্ৱা প্ৰযতি যজ্ঞে অস্মিন্নগ্নে হোতাৰমৱৃণীমহীহ । ঋধগযাডৃধগুতা-ঽশমিষ্ঠাঃ প্ৰজানন্. যজ্ঞমুপ যাহি ৱিদ্ৱান্ ॥ স্ৱগা ৱো দেৱা-স্সদনমকৰ্ম য আজগ্ম সৱনেদ-ঞ্জুষাণাঃ । জক্ষিৱাগ্ংসঃ পপিৱাগ্ংসশ্চ ৱিশ্ৱে-ঽস্মে ধত্ত ৱসৱো ৱসূনি ॥ যানা-ঽৱহ উশতো দেৱ দেৱা-ন্তা- [দেৱা-ন্তান্, প্ৰেৰয স্ৱে অগ্নে সধস্থে ।] 47
ন্প্ৰেৰয স্ৱে অগ্নে সধস্থে । ৱহমানা ভৰমাণা হৱীগ্ংষি ৱসু-ঙ্ঘৰ্ম-ন্দিৱমা তিষ্ঠতানু । যজ্ঞ যজ্ঞ-ঙ্গচ্ছ যজ্ঞপতি-ঙ্গচ্ছ স্ৱাং-যোঁনি-ঙ্গচ্ছ স্ৱাহৈষ তে যজ্ঞো যজ্ঞপতে সহসূক্তৱাক-স্সুৱীৰ-স্স্ৱাহা দেৱা গাতুৱিদো গাতুং-ৱিঁত্ত্ৱা গাতুমিত মনসস্পত ইম-ন্নো দেৱ দেৱেষু যজ্ঞগ্গ্ স্ৱাহা ৱাচি স্ৱাহা ৱাতে ধাঃ ॥ 48 ॥
ধাতা ৰাতি-স্সৱিতেদ-ঞ্জুষন্তা-ম্প্ৰজাপতি-ৰ্নিধিপতিৰ্নো অগ্নিঃ । ত্ৱষ্টা ৱিষ্ণুঃ প্ৰজযা সগ্ংৰৰাণো যজমানায দ্ৰৱিণ-ন্দধাতু ॥ সমিন্দ্ৰ ণো মনসা নেষি গোভি-স্সগ্ং সূৰিভিৰ্মঘৱন্-থ্সগ্গ্ স্ৱস্ত্যা । স-ম্ব্ৰহ্মণা দেৱকৃতং-যঁদস্তি স-ন্দেৱানাগ্ং সুমত্যা যজ্ঞিযানাম্ ॥ সং-ৱঁৰ্চসা পযসা স-ন্তনূভি-ৰগন্মহি মনসা সগ্ং শিৱেন ॥ ত্ৱষ্টা নো অত্ৰ ৱৰিৱঃ কৃণো- [ৱৰিৱঃ কৃণোতু, অনু মাৰ্ষ্টু] 46
ত্ৱনু মাৰ্ষ্টু তনুৱো যদ্ৱিলিষ্টম্ ॥ যদদ্য ত্ৱা প্ৰযতি যজ্ঞে অস্মিন্নগ্নে হোতাৰমৱৃণীমহীহ । ঋধগযাডৃধগুতা-ঽশমিষ্ঠাঃ প্ৰজানন্. যজ্ঞমুপ যাহি ৱিদ্ৱান্ ॥ স্ৱগা ৱো দেৱা-স্সদনমকৰ্ম য আজগ্ম সৱনেদ-ঞ্জুষাণাঃ । জক্ষিৱাগ্ংসঃ পপিৱাগ্ংসশ্চ ৱিশ্ৱে-ঽস্মে ধত্ত ৱসৱো ৱসূনি ॥ যানা-ঽৱহ উশতো দেৱ দেৱা-ন্তা- [দেৱা-ন্তান্, প্ৰেৰয স্ৱে অগ্নে সধস্থে ।] 47
ন্প্ৰেৰয স্ৱে অগ্নে সধস্থে । ৱহমানা ভৰমাণা হৱীগ্ংষি ৱসু-ঙ্ঘৰ্ম-ন্দিৱমা তিষ্ঠতানু । যজ্ঞ যজ্ঞ-ঙ্গচ্ছ যজ্ঞপতি-ঙ্গচ্ছ স্ৱাং-যোঁনি-ঙ্গচ্ছ স্ৱাহৈষ তে যজ্ঞো যজ্ঞপতে সহসূক্তৱাক-স্সুৱীৰ-স্স্ৱাহা দেৱা গাতুৱিদো গাতুং-ৱিঁত্ত্ৱা গাতুমিত মনসস্পত ইম-ন্নো দেৱ দেৱেষু যজ্ঞগ্গ্ স্ৱাহা ৱাচি স্ৱাহা ৱাতে ধাঃ ॥ 48 ॥
(কৃণোতু-তান-ষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 44)
উৰুগ্ং হি ৰাজা ৱৰুণশ্চকাৰ সূৰ্যায পন্থা-মন্ৱেতৱা উ । অপদে পাদা প্ৰতিধাতৱে-ঽকৰুতা-ঽপৱক্তা হৃদযাৱিধশ্চিত্ ॥ শত-ন্তে ৰাজ-ন্ভিষজঃ সহস্ৰমুৰ্ৱী গম্ভীৰা সুমতিষ্টে অস্তু । বাধস্ৱ দ্ৱেষো নিৰ্-ঋতি-ম্পৰাচৈঃ কৃত-ঞ্চিদেনঃ প্ৰ মুমুগ্দ্ধ্যস্মত্ ॥ অভিষ্ঠিতো ৱৰুণস্য পাশো-ঽগ্নেৰনীকমপ আ ৱিৱেশ । অপান্নপা-ত্প্ৰতিৰক্ষন্নসুৰ্য-ন্দমেদমে [ ] 49
সমিধং-যঁক্ষ্যগ্নে ॥ প্ৰতি তে জিহ্ৱা ঘৃতমুচ্চৰণ্যে-থ্সমুদ্ৰে তে হৃদযমফ্স্ৱন্তঃ । স-ন্ত্ৱা ৱিশন্ত্ৱোষধী-ৰুতা-ঽঽপো যজ্ঞস্য ত্ৱা যজ্ঞপতে হৱিৰ্ভিঃ ॥ সূক্তৱাকে নমোৱাকে ৱিধেমা-ঽৱভৃথ নিচঙ্কুণ নিচেৰুৰসি নিচঙ্কুণা-ঽৱ দেৱৈ-ৰ্দেৱকৃতমেনো-ঽযাডৱ মৰ্ত্যৈ-ৰ্মৰ্ত্যকৃতমুৰোৰা নো দেৱ ৰিষস্পাহি সুমিত্ৰা ন আপ ওষধয- [ওষধযঃ, সন্তু দুৰ্মিত্ৰাস্তস্মৈ] 50
স্সন্তু দুৰ্মিত্ৰাস্তস্মৈ ভূযাসু-ৰ্যো-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি য-ঞ্চ ৱয-ন্দ্ৱিষ্মো দেৱীৰাপ এষ ৱো গৰ্ভস্তং-ৱঁ-স্সুপ্ৰীতগ্ং সুভৃত-মকৰ্ম দেৱেষু ন-স্সুকৃতো ব্ৰূতা-ত্প্ৰতিযুতো ৱৰুণস্য পাশঃ প্ৰত্যস্তো ৱৰুণস্য পাশ এধো-ঽস্যেধিষীমহি সমিদসি তেজো-ঽসি তেজো মযি ধেহ্যপো অন্ৱচাৰিষগ্ং ৰসেন সমসৃক্ষ্মহি । পযস্ৱাগ্ং অগ্ন আ ঽগম-ন্ত-ম্মা সগ্ং সৃজ ৱৰ্চসা ॥ 51 ॥
উৰুগ্ং হি ৰাজা ৱৰুণশ্চকাৰ সূৰ্যায পন্থা-মন্ৱেতৱা উ । অপদে পাদা প্ৰতিধাতৱে-ঽকৰুতা-ঽপৱক্তা হৃদযাৱিধশ্চিত্ ॥ শত-ন্তে ৰাজ-ন্ভিষজঃ সহস্ৰমুৰ্ৱী গম্ভীৰা সুমতিষ্টে অস্তু । বাধস্ৱ দ্ৱেষো নিৰ্-ঋতি-ম্পৰাচৈঃ কৃত-ঞ্চিদেনঃ প্ৰ মুমুগ্দ্ধ্যস্মত্ ॥ অভিষ্ঠিতো ৱৰুণস্য পাশো-ঽগ্নেৰনীকমপ আ ৱিৱেশ । অপান্নপা-ত্প্ৰতিৰক্ষন্নসুৰ্য-ন্দমেদমে [ ] 49
সমিধং-যঁক্ষ্যগ্নে ॥ প্ৰতি তে জিহ্ৱা ঘৃতমুচ্চৰণ্যে-থ্সমুদ্ৰে তে হৃদযমফ্স্ৱন্তঃ । স-ন্ত্ৱা ৱিশন্ত্ৱোষধী-ৰুতা-ঽঽপো যজ্ঞস্য ত্ৱা যজ্ঞপতে হৱিৰ্ভিঃ ॥ সূক্তৱাকে নমোৱাকে ৱিধেমা-ঽৱভৃথ নিচঙ্কুণ নিচেৰুৰসি নিচঙ্কুণা-ঽৱ দেৱৈ-ৰ্দেৱকৃতমেনো-ঽযাডৱ মৰ্ত্যৈ-ৰ্মৰ্ত্যকৃতমুৰোৰা নো দেৱ ৰিষস্পাহি সুমিত্ৰা ন আপ ওষধয- [ওষধযঃ, সন্তু দুৰ্মিত্ৰাস্তস্মৈ] 50
স্সন্তু দুৰ্মিত্ৰাস্তস্মৈ ভূযাসু-ৰ্যো-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি য-ঞ্চ ৱয-ন্দ্ৱিষ্মো দেৱীৰাপ এষ ৱো গৰ্ভস্তং-ৱঁ-স্সুপ্ৰীতগ্ং সুভৃত-মকৰ্ম দেৱেষু ন-স্সুকৃতো ব্ৰূতা-ত্প্ৰতিযুতো ৱৰুণস্য পাশঃ প্ৰত্যস্তো ৱৰুণস্য পাশ এধো-ঽস্যেধিষীমহি সমিদসি তেজো-ঽসি তেজো মযি ধেহ্যপো অন্ৱচাৰিষগ্ং ৰসেন সমসৃক্ষ্মহি । পযস্ৱাগ্ং অগ্ন আ ঽগম-ন্ত-ম্মা সগ্ং সৃজ ৱৰ্চসা ॥ 51 ॥
(দমেদম-ওষধয- আ-ষট্চ) (অ. 45)
যস্ত্ৱা হৃদা কীৰিণা মন্যমানো ঽমৰ্ত্য-ম্মৰ্ত্যো জোহৱীমি । জাতৱেদো যশো অস্মাসু ধেহি প্ৰজাভিৰগ্নে অমৃতত্ৱমশ্যাম্ ॥ যস্মৈ ত্ৱগ্ং সুকৃতে জাতৱেদ উ লোকমগ্নে কৃণৱঃ স্যোনম্ । অশ্ৱিনগ্ং স পুত্ৰিণং-ৱীঁৰৱন্ত-ঙ্গোমন্তগ্ং ৰযি-ন্নশতে স্ৱস্তি ॥ ত্ৱে সু পুত্ৰ শৱসো-ঽৱৃত্ৰন্ কামকাতযঃ । ন ত্ৱামিন্দ্ৰাতি ৰিচ্যতে ॥ উক্থৌক্থে সোম ইন্দ্ৰ-ম্মমাদ নীথেনীথে মঘৱানগ্ং [মঘৱানগ্ং, সুতাসঃ ।] 52
সুতাসঃ । যদীগ্ং সবাধঃ পিতৰ-ন্ন পুত্ৰা-স্সমানদক্ষা অৱসে হৱন্তে ॥ অগ্নে ৰসেন তেজসা জাতৱেদো ৱি ৰোচসে । ৰক্ষোহা-ঽমীৱচাতনঃ ॥ অপো অন্ৱচাৰিষগ্ং ৰসেন সমসৃক্ষ্মহি । পযস্ৱাগ্ং অগ্ন আ-ঽগম-ন্ত-ম্মা সগ্ং সৃজ ৱৰ্চসা ॥ৱসু-ৰ্ৱসুপতিৰ্ হিকমস্যগ্নে ৱিভাৱসুঃ । স্যাম তে সুমতাৱপি ॥ ত্ৱামগ্নে ৱসুপতিং-ৱঁসূনামভি প্ৰ মন্দে [প্ৰ মন্দে, অদ্ধ্ৱৰেষু ৰাজন্ন্ ।] 53
অদ্ধ্ৱৰেষু ৰাজন্ন্ । ত্ৱযা ৱাজং-ৱাঁজযন্তো জযেমা-ঽভিষ্যাম পৃথ্সুতী-ৰ্মৰ্ত্যানাম্ । ত্ৱামগ্নে ৱাজসাতমং-ৱিঁপ্ৰা ৱৰ্ধন্তি সুষ্টুতম্ । স নো ৰাস্ৱ সুৱীৰ্যম্ ॥ অয-ন্নো অগ্নিৰ্ৱৰিৱঃ কৃণোত্ৱয-ম্মৃধঃ পুৰ এতু প্ৰভিন্দন্ন্ ॥ অযগ্ং শত্ৰূঞ্জযতু জৰ্হৃষাণো-ঽযং-ৱাঁজ-ঞ্জযতু ৱাজসাতৌ ॥ অগ্নিনা-ঽগ্নি-স্সমিদ্ধ্যতে কৱি-ৰ্গৃহপতি-ৰ্যুৱা । হৱ্যৱাড্-জুহ্ৱাস্যঃ ॥ ত্ৱগ্গ্ হ্যগ্নে অগ্নিনা ৱিপ্ৰো ৱিপ্ৰেণ সন্থ্সতা । সখা সখ্যা সমিদ্ধ্যসে ॥ উদগ্নে শুচযস্তৱ, ৱি জ্যোতিষা ॥ 54 ॥
(মঘৱানং-মন্দে-হ্যগ্নে-চতুৰ্দশ চ) (অ. 46)
(আ দদে-ৱাচস্পতয-উপযামগৃহীতো-ঽস্যা ৱাযো -অযং-ৱাঁং - ঁযা ৱাং-প্ৰাতৰ্যুজা-ৱযন্-তং -ঁযে দেৱা-স্ত্ৰিগ্ংশ-দুপযামগৃহীতো-ঽসি-মূৰ্ধানং-মধুশ্চে-ন্দ্ৰাগ্নী; ওমাসো-মৰুত্ৱন্ত-মিন্দ্ৰ মৰুত্ৱো-মৰুত্ৱান্- মহা-ন্মহান্নুৱত্-কদা-ৱাম-মদব্ধেভিৰ্ হিৰণ্যপাণিগ্ং-সুশৰ্মা-বৃহস্পতি সুতস্য - হৰিৰস্য-গ্ন-উত্তিষ্ঠন্-তৰণি- ৰাপ্যাযস্ৱে-যুষ্টে যে-জ্যোতিষ্মতীং-প্ৰযাসায-চিত্ত-মাতিষ্ঠে-ন্দ্ৰ-মসাৱি-সৰ্ৱস্য-মহান্-থ্সজোষা-উদুত্যং-ধাতো-ৰুগ্ং হি-য-স্ত্ৱা ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশত্ ।)
(ৱাচ প্ৰাণায ত্ৱা । উপযামগৃহীতো-ঽস্যপানায ত্ৱা । আ ৱাযো ৱাযৱে সজোষাভ্যা-ন্ত্ৱা । অযমৃতাযুভ্যা-ন্ত্ৱা । যা ৱামশ্ৱিভ্যা-ম্মাদ্ধ্ৱীভ্যা-ন্ত্ৱা । প্ৰাতৰ্যুজাৱশ্ৱিভ্যামশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱা । অযগ্ং শণ্ডায ৱীৰতা-ম্পাহি । ত-ম্মৰ্কায প্ৰজাঃ পাহি । যে দেৱা স্ত্ৰিগ্ংশদাগ্ৰযণো-ঽসি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ । উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱোক্থাযুৱে । মূৰ্ধানমগ্নযে ত্ৱা ৱৈশ্ৱানৰায । মধুশ্চ সগ্ং সৰ্পো-ঽসি । ইন্দ্ৰাগ্নী ইন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্ত্ৱা । ওমাসো ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ । মৰুত্ৱ-ন্তন্ত্ৰীণীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে । মহান্দ্ৱে মহেন্দ্ৰায ত্ৱা । কদা চনা-ঽঽদিত্যেভ্যস্ত্ৱা । কদা চন স্তৰী-ৰ্ৱিৱস্ৱ আদিত্য । ইন্দ্ৰগ্ং শুচিৰপঃ । ৱামন্ত্ৰীণী দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে । সুশৰ্মা-ঽসি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ । বৃহস্পতি-সুতস্য ত্ৱষ্ট্ৰা সোম-ম্পিব স্ৱাহা । হৰিৰসি সহসোমা ইন্দ্ৰায স্ৱাহা । অগ্ন আযূগ্ষ্যগ্নযে ত্ৱা তেজস্ৱতে । উত্তিষ্ঠন্নিন্দ্ৰায ত্ৱৌজস্ৱতে । তৰণি-স্সূৰ্যায ত্ৱা ভ্ৰাজস্ৱতে । আ তিষ্ঠাদ্যাষ্ষটিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে । উদু ত্য-ঞ্চিত্ৰম্ । অগ্নে নয দিৱ-ঙ্গচ্ছ । উৰূমাযুষ্টে যদ্দেৱা মুমুগ্ধি । অগ্নাৱিষ্ণূ সুক্ৰতূ মুমুক্তম্ । পৰা ৱৈ পঙ্ক্ত্যঃ । দেৱা ৱৈ যে দেৱাঃ পঙ্ক্ত্যো । পৰা ৱৈ স ৱাচম্ । ভূমিৰ্ৱ্যতৃষ্যন্ন্ । প্ৰজাপতি-ৰ্ৱ্যক্ষুদ্ধ্যন্ন্ । ভূমিৰাদিযা ৱৈ । অগ্নিহোত্ৰমাদিত্যো ৱৈ । ভূমি-ৰ্লেক-স্সলেক-স্সুলেকঃ । ৱিষ্ণোৰুদুত্তমম্ । অন্নপতে পুনস্ৱা-ঽঽদিত্যাঃ । উৰুগ্ং সগ্ং সৃজ ৱৰ্চসা । যস্ত্ৱা সুষ্টুতম্ । ত্ৱমগ্নে যুক্ষ্ৱা হি সুষ্টিতিম্ । ত্ৱমগ্নে ৱিচৰ্ষণে । যত্ৱা ৱি ৰোচসে ।)
(আ দদে-যে দেৱা-মহা-নুত্তিষ্ঠন্-থ্সৰ্ৱস্য-সন্তু দুৰ্মিত্ৰা-শ্চতুষ্পঞ্চাশত্ ।)
(আ দদে, ৱি জ্যোতিষা)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ম্প্ৰথমকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
যস্ত্ৱা হৃদা কীৰিণা মন্যমানো ঽমৰ্ত্য-ম্মৰ্ত্যো জোহৱীমি । জাতৱেদো যশো অস্মাসু ধেহি প্ৰজাভিৰগ্নে অমৃতত্ৱমশ্যাম্ ॥ যস্মৈ ত্ৱগ্ং সুকৃতে জাতৱেদ উ লোকমগ্নে কৃণৱঃ স্যোনম্ । অশ্ৱিনগ্ং স পুত্ৰিণং-ৱীঁৰৱন্ত-ঙ্গোমন্তগ্ং ৰযি-ন্নশতে স্ৱস্তি ॥ ত্ৱে সু পুত্ৰ শৱসো-ঽৱৃত্ৰন্ কামকাতযঃ । ন ত্ৱামিন্দ্ৰাতি ৰিচ্যতে ॥ উক্থৌক্থে সোম ইন্দ্ৰ-ম্মমাদ নীথেনীথে মঘৱানগ্ং [মঘৱানগ্ং, সুতাসঃ ।] 52
সুতাসঃ । যদীগ্ং সবাধঃ পিতৰ-ন্ন পুত্ৰা-স্সমানদক্ষা অৱসে হৱন্তে ॥ অগ্নে ৰসেন তেজসা জাতৱেদো ৱি ৰোচসে । ৰক্ষোহা-ঽমীৱচাতনঃ ॥ অপো অন্ৱচাৰিষগ্ং ৰসেন সমসৃক্ষ্মহি । পযস্ৱাগ্ং অগ্ন আ-ঽগম-ন্ত-ম্মা সগ্ং সৃজ ৱৰ্চসা ॥ৱসু-ৰ্ৱসুপতিৰ্ হিকমস্যগ্নে ৱিভাৱসুঃ । স্যাম তে সুমতাৱপি ॥ ত্ৱামগ্নে ৱসুপতিং-ৱঁসূনামভি প্ৰ মন্দে [প্ৰ মন্দে, অদ্ধ্ৱৰেষু ৰাজন্ন্ ।] 53
অদ্ধ্ৱৰেষু ৰাজন্ন্ । ত্ৱযা ৱাজং-ৱাঁজযন্তো জযেমা-ঽভিষ্যাম পৃথ্সুতী-ৰ্মৰ্ত্যানাম্ । ত্ৱামগ্নে ৱাজসাতমং-ৱিঁপ্ৰা ৱৰ্ধন্তি সুষ্টুতম্ । স নো ৰাস্ৱ সুৱীৰ্যম্ ॥ অয-ন্নো অগ্নিৰ্ৱৰিৱঃ কৃণোত্ৱয-ম্মৃধঃ পুৰ এতু প্ৰভিন্দন্ন্ ॥ অযগ্ং শত্ৰূঞ্জযতু জৰ্হৃষাণো-ঽযং-ৱাঁজ-ঞ্জযতু ৱাজসাতৌ ॥ অগ্নিনা-ঽগ্নি-স্সমিদ্ধ্যতে কৱি-ৰ্গৃহপতি-ৰ্যুৱা । হৱ্যৱাড্-জুহ্ৱাস্যঃ ॥ ত্ৱগ্গ্ হ্যগ্নে অগ্নিনা ৱিপ্ৰো ৱিপ্ৰেণ সন্থ্সতা । সখা সখ্যা সমিদ্ধ্যসে ॥ উদগ্নে শুচযস্তৱ, ৱি জ্যোতিষা ॥ 54 ॥
(মঘৱানং-মন্দে-হ্যগ্নে-চতুৰ্দশ চ) (অ. 46)
(আ দদে-ৱাচস্পতয-উপযামগৃহীতো-ঽস্যা ৱাযো -অযং-ৱাঁং - ঁযা ৱাং-প্ৰাতৰ্যুজা-ৱযন্-তং -ঁযে দেৱা-স্ত্ৰিগ্ংশ-দুপযামগৃহীতো-ঽসি-মূৰ্ধানং-মধুশ্চে-ন্দ্ৰাগ্নী; ওমাসো-মৰুত্ৱন্ত-মিন্দ্ৰ মৰুত্ৱো-মৰুত্ৱান্- মহা-ন্মহান্নুৱত্-কদা-ৱাম-মদব্ধেভিৰ্ হিৰণ্যপাণিগ্ং-সুশৰ্মা-বৃহস্পতি সুতস্য - হৰিৰস্য-গ্ন-উত্তিষ্ঠন্-তৰণি- ৰাপ্যাযস্ৱে-যুষ্টে যে-জ্যোতিষ্মতীং-প্ৰযাসায-চিত্ত-মাতিষ্ঠে-ন্দ্ৰ-মসাৱি-সৰ্ৱস্য-মহান্-থ্সজোষা-উদুত্যং-ধাতো-ৰুগ্ং হি-য-স্ত্ৱা ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশত্ ।)
(ৱাচ প্ৰাণায ত্ৱা । উপযামগৃহীতো-ঽস্যপানায ত্ৱা । আ ৱাযো ৱাযৱে সজোষাভ্যা-ন্ত্ৱা । অযমৃতাযুভ্যা-ন্ত্ৱা । যা ৱামশ্ৱিভ্যা-ম্মাদ্ধ্ৱীভ্যা-ন্ত্ৱা । প্ৰাতৰ্যুজাৱশ্ৱিভ্যামশ্ৱিভ্যা-ন্ত্ৱা । অযগ্ং শণ্ডায ৱীৰতা-ম্পাহি । ত-ম্মৰ্কায প্ৰজাঃ পাহি । যে দেৱা স্ত্ৰিগ্ংশদাগ্ৰযণো-ঽসি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ । উপযামগৃহীতো-ঽসীন্দ্ৰায ত্ৱোক্থাযুৱে । মূৰ্ধানমগ্নযে ত্ৱা ৱৈশ্ৱানৰায । মধুশ্চ সগ্ং সৰ্পো-ঽসি । ইন্দ্ৰাগ্নী ইন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ন্ত্ৱা । ওমাসো ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ । মৰুত্ৱ-ন্তন্ত্ৰীণীন্দ্ৰায ত্ৱা মৰুত্ৱতে । মহান্দ্ৱে মহেন্দ্ৰায ত্ৱা । কদা চনা-ঽঽদিত্যেভ্যস্ত্ৱা । কদা চন স্তৰী-ৰ্ৱিৱস্ৱ আদিত্য । ইন্দ্ৰগ্ং শুচিৰপঃ । ৱামন্ত্ৰীণী দেৱায ত্ৱা সৱিত্ৰে । সুশৰ্মা-ঽসি ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা দেৱেভ্যঃ । বৃহস্পতি-সুতস্য ত্ৱষ্ট্ৰা সোম-ম্পিব স্ৱাহা । হৰিৰসি সহসোমা ইন্দ্ৰায স্ৱাহা । অগ্ন আযূগ্ষ্যগ্নযে ত্ৱা তেজস্ৱতে । উত্তিষ্ঠন্নিন্দ্ৰায ত্ৱৌজস্ৱতে । তৰণি-স্সূৰ্যায ত্ৱা ভ্ৰাজস্ৱতে । আ তিষ্ঠাদ্যাষ্ষটিন্দ্ৰায ত্ৱা ষোডশিনে । উদু ত্য-ঞ্চিত্ৰম্ । অগ্নে নয দিৱ-ঙ্গচ্ছ । উৰূমাযুষ্টে যদ্দেৱা মুমুগ্ধি । অগ্নাৱিষ্ণূ সুক্ৰতূ মুমুক্তম্ । পৰা ৱৈ পঙ্ক্ত্যঃ । দেৱা ৱৈ যে দেৱাঃ পঙ্ক্ত্যো । পৰা ৱৈ স ৱাচম্ । ভূমিৰ্ৱ্যতৃষ্যন্ন্ । প্ৰজাপতি-ৰ্ৱ্যক্ষুদ্ধ্যন্ন্ । ভূমিৰাদিযা ৱৈ । অগ্নিহোত্ৰমাদিত্যো ৱৈ । ভূমি-ৰ্লেক-স্সলেক-স্সুলেকঃ । ৱিষ্ণোৰুদুত্তমম্ । অন্নপতে পুনস্ৱা-ঽঽদিত্যাঃ । উৰুগ্ং সগ্ং সৃজ ৱৰ্চসা । যস্ত্ৱা সুষ্টুতম্ । ত্ৱমগ্নে যুক্ষ্ৱা হি সুষ্টিতিম্ । ত্ৱমগ্নে ৱিচৰ্ষণে । যত্ৱা ৱি ৰোচসে ।)
(আ দদে-যে দেৱা-মহা-নুত্তিষ্ঠন্-থ্সৰ্ৱস্য-সন্তু দুৰ্মিত্ৰা-শ্চতুষ্পঞ্চাশত্ ।)
(আ দদে, ৱি জ্যোতিষা)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ম্প্ৰথমকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥