1.7 - പാകയജ്ഞം വാ അന്വാഹിതാഗ്നേ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ സപ്തമഃ പ്രശ്നഃ - യാജമാന ബ്രാഹ്മണം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
പാകയജ്ഞം-വാഁ അന്വാഹിതാഗ്നേഃ പശവ ഉപ തിഷ്ഠന്ത ഇഡാ ഖലു വൈ പാകയജ്ഞ-സ്സൈഷാ-ഽന്തരാ പ്രയാജാനൂയാജാന്. യജമാനസ്യ ലോകേ-ഽവഹിതാ താമാഹ്രിയമാണാമഭി മന്ത്രയേത സുരൂപവര്ഷവര്ണ ഏഹീതി പശവോ വാ ഇഡാ പശൂനേവോപ ഹ്വയതേ യജ്ഞം-വൈഁ ദേവാ അദുഹ്രന്. യജ്ഞോ-ഽസുരാഗ്ം അദുഹ-ത്തേ-ഽസുരാ ജ്ഞദുഗ്ധാഃ പരാ-ഽഭവന്. യോ വൈ യജ്ഞസ്യ ദോഹം-വിഁദ്വാന് [ ] 1
യജതേ-ഽപ്യന്യം-യഁജമാന-ന്ദുഹേ സാ മേ സത്യാ-ഽഽശീരസ്യ യജ്ഞസ്യ ഭൂയാദിത്യാഹൈഷ വൈ യജ്ഞസ്യ ദോഹസ്തേനൈവൈന-ന്ദുഹേ പ്രത്താ വൈ ഗൌര്ദുഹേ പ്രത്തേഡാ യജമാനായ ദുഹ ഏതേ വാ ഇഡായൈ സ്തനാ ഇഡോപഹൂതേതി വായുര്വഥ്സോ യര്ഹി ഹോതേഡാമുപഹ്വയേത തര്ഹി യജമാനോ ഹോതാരമീക്ഷമാണോ വായു-മ്മനസാ ധ്യായേ- [ധ്യായേത്, മാത്രേ] 2
-ന്മാത്രേ വഥ്സ-മുപാവസൃജതി സര്വേണ വൈ യജ്ഞേന ദേവാ-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമായ-ന്പാകയജ്ഞേന മനുരശ്രാമ്യഥ്സേഡാ മനുമുപാവര്തത താ-ന്ദേവാസുരാ വ്യഹ്വയന്ത പ്രതീചീ-ന്ദേവാഃ പരാചീമസുരാ-സ്സാ ദേവാനുപാവര്തത പശവോ വൈ ത-ദ്ദേവാനവൃണത പശവോ-ഽസുരാനജഹുര്യ-ങ്കാമയേതാപശു-സ്സ്യാദിതി പരാചീ-ന്തസ്യേഡാമുപ ഹ്വയേതാപശുരേവ ഭവതി യം- [ഭവതി യമ്, കാമയേത] 3
-കാമയേത പശുമാന്-ഥ്സ്യാദിതി പ്രതീചീ-ന്തസ്യേഡാ-മുപ ഹ്വയേത പശുമാനേവ ഭവതി ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സ ത്വാ ഇഡാമുപ ഹ്വയേത യ ഇഡാ- മുപഹൂയാത്മാന-മിഡായാ-മുപഹ്വയേതേതി സാ നഃ പ്രിയാ സുപ്രതൂര്തി-ര്മഘോനീത്യാഹേഡാ-മേവോപഹൂയാ-ഽഽത്മാന -മിഡായാമുപ ഹ്വയതേ വ്യസ്തമിവ വാ ഏത-ദ്യജ്ഞസ്യ യദിഡാ സാമി പ്രാശ്ഞന്തി [ ] 4
സാമി മാര്ജയന്ത ഏത-ത്പ്രതി വാ അസുരാണാം-യഁജ്ഞോ വ്യച്ഛിദ്യത ബ്രഹ്മണാ ദേവാ-സ്സമദധു-ര്ബൃഹസ്പതി -സ്തനുതാമിമ-ന്ന ഇത്യാഹ ബ്രഹ്മ വൈ ദേവാനാ-മ്ബൃഹസ്പതി-ര്ബ്രഹ്മണൈവ യജ്ഞഗ്ം സ-ന്ദധാതി വിച്ഛിന്നം-യഁജ്ഞഗ്ം സമിമ-ന്ദധാത്വിത്യാഹ സന്തത്യൈ വിശ്വേ ദേവാ ഇഹ മാദയന്താമിത്യാഹ സന്തത്യൈവ യജ്ഞ-ന്ദേവേഭ്യോ-ഽനു ദിശതി യാം-വൈഁ [ ] 5
യജ്ഞേ ദക്ഷിണാ-ന്ദദാതി താമസ്യ പശവോ-ഽനു സ-ങ്ക്രാമന്തി സ ഏഷ ഈജാനോ-ഽപശു-ര്ഭാവുകോ യജമാനേന ഖലു വൈ തത്കാര്യ-മിത്യാഹു-ര്യഥാ ദേവത്രാ ദത്ത-ങ്കുര്വീതാത്മ-ന്പശൂ-ന്രമയേതേതി ബ്രദ്ധ്ന പിന്വസ്വേത്യാഹ യജ്ഞോ വൈ ബ്രദ്ധ്നോ യജ്ഞമേവ തന്മഹയത്യഥോ ദേവത്രൈവ ദത്ത-ങ്കുരുത ആത്മ-ന്പശൂ-ന്രമയതേ ദദതോ മേ മാ ക്ഷായീത്യാഹാക്ഷിതി-മേവോപൈതി കുര്വതോ മേ മോപ ദസദിത്യാഹ ഭൂമാനമേവോപൈതി ॥ 6 ॥

(വിദ്വാന്-ധ്യായേ-ദ്ഭവതി യം-പ്രാശ്ഞന്തി-യാം-വൈഁ-മ-ഏകാന്നവിഗ്ംശതിശ്ച ) (അ. 1)
സഗ്ഗ്ശ്രവാ ഹ സൌവര്ചനസഃ തുമിഞ്ജമൌപോദിതി-മുവാച യഥ്സത്രിണാഗ്ം ഹോതാ-ഽഭൂഃ കാമിഡാമുപാഹ്വഥാ ഇതി താമുപാഹ്വ ഇതി ഹോവാച യാ പ്രാണേന ദേവാ-ന്ദാധാര വ്യാനേന മനുഷ്യാനപാനേന പിതൃനിതി ഛിനത്തി സാ ന ഛിനത്തീ(3) ഇതി ഛിനത്തീതി ഹോവാച ശരീരം-വാഁ അസ്യൈ തദുപാഹ്വഥാ ഇതി ഹോവാച ഗൌര്വാ [ഗൌര്വൈ, അസ്യൈ ശരീരം] 7
അസ്യൈ ശരീര-ങ്ഗാം-വാഁവ തൌ ത-ത്പര്യവദതാം-യാഁ യജ്ഞേ ദീയതേ സാ പ്രാണേന ദേവാ-ന്ദാധാര യയാ മനുഷ്യാ ജീവന്തി സാ വ്യാനേന മനുഷ്യാന് യാ-മ്പിതൃഭ്യോ ഘ്നന്തി സാ-ഽപാനേന പിതൄന്. യ ഏവം ഁവേദ പശുമാ-ന്ഭവത്യഥ വൈ താമുപാഹ്വ ഇതി ഹോവാച യാ പ്രജാഃ പ്രഭവന്തീഃ പ്രത്യാഭവതീത്യന്നം ഁവാ അസ്യൈ ത- [അസ്യൈ തത്, ഉപാഹ്വഥാ ഇതി] 8
-ദുപാഹ്വഥാ ഇതി ഹോവാചൌഷധയോ വാ അസ്യാ അന്നമോഷധയോ വൈ പ്രജാഃ പ്രഭവന്തീഃ പ്രത്യാ ഭവന്തി യ ഏവം-വേഁദാന്നാദോ ഭവത്യഥ വൈ താമുപാഹ്വ ഇതി ഹോവാച യാ പ്രജാഃ പരാഭവന്തീ-രനുഗൃഹ്ണാതി പ്രത്യാഭവന്തീ-ര്ഗൃഹ്ണാതീതി പ്രതിഷ്ഠാം-വാഁ അസ്യൈ തദുപാഹ്വഥാ ഇതി ഹോവാചേയം-വാഁ അസ്യൈ പ്രതിഷ്ഠേ [പ്രതിഷ്ഠാ, ഇയം-വൈഁ] 9
യം-വൈഁ പ്രജാഃ പരാഭവന്തീരനു ഗൃഹ്ണാതി പ്രത്യാഭവന്തീ-ര്ഗൃഹ്ണാതി യ ഏവം-വേഁദ പ്രത്യേവ തിഷ്ഠത്യഥ വൈ താമുപാഹ്വ ഇതി ഹോവാച യസ്യൈ നിക്രമണേ ഘൃത-മ്പ്രജാ-സ്സഞ്ജീവന്തീഃ പിബന്തീതി ഛിനത്തി സാ ന ഛിനത്തീ (3) ഇതി ന ഛിനത്തീതി ഹോവാച പ്ര തു ജനയതീത്യേഷ വാ ഇഡാമുപാഹ്വഥാ ഇതി ഹോവാച വൃഷ്ടിര്വാ ഇഡാ വൃഷ്ട്യൈ വൈ നിക്രമണേ ഘൃത-മ്പ്രജാ-സ്സഞ്ജീവന്തീഃ പിബന്തി യ ഏവം-വേഁദ പ്രൈവ ജായതേ-ഽന്നാദോ ഭവതി ॥ 10 ॥

(ഗൌര്വാ-അസ്യൈ തത്-പ്രതിഷ്ഠാ-ഽഹ്വഥാ ഇതി-വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 2)
പരോക്ഷം-വാഁ അന്യേ ദേവാ ഇജ്യന്തേ പ്രത്യക്ഷമന്യേ യ-ദ്യജതേ യ ഏവ ദേവാഃ പരോക്ഷമിജ്യന്തേ താനേവ ത-ദ്യജതി യദന്വാഹാര്യ-മാഹരത്യേതേ വൈ ദേവാഃ പ്രത്യക്ഷം-യഁ-ദ്ബ്രാഹ്മണാസ്താനേവ തേന പ്രീണാത്യഥോ ദക്ഷിണൈവാസ്യൈഷാ-ഽഥോ യജ്ഞസ്യൈവ ഛിദ്രമപി ദധാതി യദ്വൈ യജ്ഞസ്യ ക്രൂരം-യഁദ്വിലിഷ്ട-ന്തദന്വാഹാര്യേണാ- [തദന്വാഹാര്യേണ, അന്വാഹരതി] 11
-ഽന്വാഹരതി തദന്വാഹാര്യസ്യാ-ന്വാഹാര്യത്വ-ന്ദേവദൂതാ വാ ഏതേ യദ്-ഋത്വിജോ യദന്വാഹാര്യ-മാഹരതി ദേവദൂതാനേവ പ്രീണാതി പ്രജാപതി-ര്ദേവേഭ്യോ യജ്ഞാന് വ്യാദിശ-ഥ്സ രിരിചാനോ-ഽമന്യത സ ഏതമന്വാഹാര്യ-മഭക്ത-മപശ്യ-ത്തമാത്മന്നധത്തസ വാ ഏഷ പ്രാജാപത്യോ യദന്വാഹാര്യോ യസ്യൈവം-വിഁദുഷോ-ഽന്വാഹാര്യ ആഹ്രിയതേ സാക്ഷാദേവ പ്രജാപതി-മൃദ്ധ്നോത്യപരിമിതോനിരുപ്യോ-ഽപരിമിതഃ പ്രജാപതിഃ പ്രജാപതേ- [പ്രജാപതേഃ, ആപ്ത്യൈ] 12
-രാപ്ത്യൈ ദേവാ വൈ യ-ദ്യജ്ഞേ-ഽകുര്വത തദസുരാ അകുര്വത തേ ദേവാ ഏത-മ്പ്രാജാപത്യ-മന്വാഹാര്യ-മപശ്യ-ന്തമന്വാഹരന്ത തതോ ദേവാ അഭവ-ന്പരാസുരാ യസ്യൈവം-വിഁദുഷോ-ഽന്വാഹാര്യ ആഹ്രിയതേ ഭവത്യാത്മനാ പരാസ്യ ഭ്രാതൃവ്യോ ഭവതി യജ്ഞേന വാ ഇഷ്ടീ പക്വേന പൂര്തീ യസ്യൈവം-വിഁദുഷോ-ഽന്വാഹാര്യ ആഹ്രിയതേ സ ത്വേവേഷ്ടാപൂര്തീ പ്രജാപതേര്ഭാഗോ-ഽസീ- [പ്രജാപതേര്ഭാഗോ-ഽസീ, ഇത്യാഹ] 13
-ത്യാഹ പ്രജാപതിമേവ ഭാഗധേയേന സമര്ധയത്യൂര്ജസ്വാ-ന്പയസ്വാനിത്യാഹോര്ജ-മേവാസ്മി-ന്പയോ ദധാതി പ്രാണാപാനൌ മേ പാഹി സമാനവ്യാനൌ മേ പാഹീത്യാഹാ-ഽഽശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ ഽക്ഷിതോ ഽസ്യക്ഷിത്യൈ ത്വാ മാ മേ ക്ഷേഷ്ഠാ അമുത്രാമുഷ്മിന് ഁലോക ഇത്യാഹ ക്ഷീയതേ വാ അമുഷ്മിന് ഁലോകേ-ഽന്ന-മിതഃപ്രദാനഗ്ഗ് ഹ്യമുഷ്മിന് ഁലോകേ പ്രജാ ഉപജീവന്തി യദേവ-മഭിമൃശത്യക്ഷിതി-മേവൈന-ദ്ഗമയതി നാസ്യാമുഷ്മിന് ഁലോകേ-ഽന്ന-ങ്ക്ഷീയതേ ॥ 14 ॥

(അന്വാഹാര്യേണ-പ്രജാപതേ-രസി-ഹ്യമുഷ്മിന് ഁലോകേ-പഞ്ചദശ ച ) (അ. 3)
ബര്ഹിഷോ-ഽഹ-ന്ദേവയജ്യയാ പ്രജാവാ-ന്ഭൂയാസമിത്യാഹ ബര്ഹിഷാ വൈ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത തേനൈവ പ്രജാ-സ്സൃജതേ നരാശഗ്ംസസ്യാഹ-ന്ദേവയജ്യയാ പശുമാ-ന്ഭൂയാസമിത്യാഹ നരാശഗ്ംസേന വൈ പ്രജാപതിഃ പശൂനസൃജത തേനൈവ പശൂന്-ഥ്സൃജതേ-ഽഗ്നേ-സ്സ്വിഷ്ടകൃതോ-ഽഹ-ന്ദേവയജ്യയാ-ഽഽയുഷ്മാന്. യജ്ഞേന പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ഗമേയമിത്യാഹാ-ഽഽയുരേവാത്മ-ന്ധത്തേ പ്രതി യജ്ഞേന തിഷ്ഠതി ദര്ശപൂര്ണമാസയോ- [ദര്ശപൂര്ണമാസയോഃ, വൈ ദേവാ] 15
-ര്വൈ ദേവാ ഉജ്ജിതി-മനൂദജയ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസാഭ്യാ- മസുരാനപാ-നുദന്താഗ്നേ-രഹമുജ്ജിതി-മനൂജ്ജേഷ-മിത്യാഹ ദര്ശപൂര്ണമാസയോരേവ ദേവതാനാം-യഁജമാന ഉജ്ജിതിമനൂജ്ജയതി ദര്ശപൂര്ണമാസാഭ്യാ-മ്ഭ്രാതൃവ്യാനപ നുദതേ വാജവതീഭ്യാം-വ്യൂഁഹത്യന്നം-വൈഁ വാജോ-ഽന്നമേവാവ രുന്ധേ ദ്വാഭ്യാ-മ്പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ യോ വൈ യജ്ഞസ്യ ദ്വൌ ദോഹൌ വിദ്വാന് യജത ഉഭയത [ഉഭയതഃ, ഏവ യജ്ഞം] 16
ഏവ യജ്ഞ-ന്ദുഹേ പുരസ്താച്ചോപരിഷ്ടാച്ചൈഷ വാ അന്യോ യജ്ഞസ്യ ദോഹ ഇഡായാമന്യോ യര്ഹി ഹോതാ യജമാനസ്യ നാമ ഗൃഹ്ണീയാ-ത്തര്ഹി ബ്രൂയാദേമാ അഗ്മന്നാശിഷോ ദോഹകാമാ ഇതി സഗ്ഗ്സ്തുതാ ഏവ ദേവതാ ദുഹേ-ഽഥോ ഉഭയത ഏവ യജ്ഞ-ന്ദുഹേ പുരസ്താച്ചോപരിഷ്ടാച്ച രോഹിതേന ത്വാ-ഽഗ്നിര്ദേവതാ-ങ്ഗമയത്വിത്യാഹൈതേ വൈ ദേവാശ്വാ [വൈ ദേവാശ്വാഃ, യജമാനഃ പ്രസ്തരോ] 17
യജമാനഃ പ്രസ്തരോ യദേതൈഃ പ്രസ്തര-മ്പ്രഹരതി ദേവാശ്വൈരേവ യജമാനഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി വി തേ മുഞ്ചാമി രശനാ വി രശ്മീനിത്യാഹൈഷ വാ അഗ്നേര്വിമോകസ്തേ-നൈവൈനം-വിഁമുഞ്ചതി വിഷ്ണോ-ശ്ശംയോഁരഹ-ന്ദേവയജ്യയാ യജ്ഞേന പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ഗമേയമിത്യാഹ യജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണു-ര്യജ്ഞ ഏവാന്തതഃ പ്രതി തിഷ്ഠതി സോമസ്യാഹ-ന്ദേവയജ്യയാ സുരേതാ [സുരേതാഃ, രേതോ] 18
രേതോ ധിഷീയേത്യാഹ സോമോ വൈ രേതോധാസ്തേനൈവ രേത ആത്മ-ന്ധത്തേ ത്വഷ്ടുരഹ-ന്ദേവയജ്യയാ പശൂനാഗ്ം രൂപ-മ്പുഷേയമിത്യാഹ ത്വഷ്ടാ വൈ പശൂനാ-മ്മിഥുനാനാഗ്ം രൂപകൃത്തേനൈവ പശൂനാഗ്ം രൂപമാത്മ-ന്ധത്തേ ദേവാനാ-മ്പത്നീരഗ്നി-ര്ഗൃഹപതി-ര്യജ്ഞസ്യ മിഥുന-ന്തയോരഹ-ന്ദേവയജ്യയാ മിഥുനേന പ്രഭൂയാസ-മിത്യാഹൈതസ്മാ-ദ്വൈ മിഥുനാ-ത്പ്രജാപതി-ര്മിഥുനേന [ര്മിഥുനേന, പ്രാ-ഽജായത] 19
പ്രാ-ഽജായത തസ്മാദേവ യജമാനോ മിഥുനേന പ്രജായതേ വേദോ-ഽസി വിത്തിരസി വിദേയേത്യാഹ വേദേന വൈ ദേവാ അസുരാണാം-വിഁത്തം-വേഁദ്യമവിന്ദന്ത ത-ദ്വേദസ്യ വേദത്വം-യഁദ്യ-ദ്ഭ്രാതൃവ്യസ്യാഭിദ്ധ്യായേ-ത്തസ്യ നാമ ഗൃഹ്ണീയാ-ത്തദേവാസ്യ സര്വം-വൃഁങ്ക്തേ ഘൃതവന്ത-ങ്കുലായിനഗ്ം രായസ്പോഷഗ്ം സഹസ്രിണം-വേഁദോ ദദാതു വാജിനമിത്യാഹ പ്രസഹസ്ര-മ്പശൂനാപ്നോത്യാ സ്യ പ്രജായാം-വാഁജീ ജായതേ യ ഏവം-വേഁദ ॥ 20 ॥

(ദര്ശപൂര്ണമാസയോ-രുഭയതോ-ദേവാശ്വാഃ-സുരേതാഃ-പ്രജാപതി-ര്മിഥുനേനാ-പ്നോത്യ-ഷ്ടൌ ച) (അ. 4)
ധ്രുവാം-വൈഁ രിച്യമാനാം-യഁജ്ഞോ-ഽനു രിച്യതേ യജ്ഞം-യഁജമാനോ യജമാന-മ്പ്രജാ ധ്രുവാമാപ്യായമാനാം-യഁജ്ഞോ-ഽന്വാ പ്യായതേ യജ്ഞം-യഁജമാനോ യജമാന-മ്പ്രജാ ആ പ്യായതാ-ന്ധ്രുവാ ഘൃതേനേത്യാഹ ധ്രുവാമേവാ ഽഽ പ്യായയതി താമാപ്യായമാനാം-യഁജ്ഞോ-ഽന്വാ പ്യായതേ യജ്ഞം-യഁജമാനോ യജമാന-മ്പ്രജാഃ പ്രജാപതേ-ര്വിഭാന്നാമ ലോകസ്തസ്മിഗ്ഗ്സ്ത്വാ ദധാമി സഹ യജമാനേനേ- [യജമാനേനേതി, ആഹാ-ഽയം-വൈഁ] 21
-ത്യാഹാ-ഽയം-വൈഁ പ്രജാപതേ-ര്വിഭാന്നാമ ലോകസ്തസ്മി-ന്നേവൈന-ന്ദധാതി സഹ യജമാനേന രിച്യത ഇവ വാ ഏത-ദ്യ-ദ്യജതേ യ-ദ്യജമാനഭാഗ-മ്പ്രാശ്ഞാത്യാത്മാനമേവ പ്രീണാത്യേതാവാന്. വൈ യജ്ഞോ യാവാന്. യജമാനഭാഗോ യജ്ഞോ യജമാനോ യ-ദ്യജമാനഭാഗ-മ്പ്രാശ്ഞാതി യജ്ഞ ഏവ യജ്ഞ-മ്പ്രതി ഷ്ഠാപയത്യേതദ്വൈ സൂയവസഗ്ം സോദകം-യഁദ്ബര്ഹിശ്ചാ-ഽഽപശ്ചൈത- [-ഽഽപശ്ചൈതത്, യജമാനസ്യാ-] 22
-ദ്യജമാനസ്യാ-ഽഽയതനം-യഁദ്വേദിര്യ-ത്പൂര്ണപാത്ര-മന്തര്വേദി നിനയതി സ്വ ഏവാ-ഽഽയതനേ സൂയവസഗ്ം സോദക-ങ്കുരുതേ സദസി സന്മേ ഭൂയാ ഇത്യാഹാ-ഽഽപോ വൈ യജ്ഞ ആപോ-ഽമൃതം-യഁജ്ഞമേവാമൃത-മാത്മ-ന്ധത്തേ സര്വാണി വൈ ഭൂതാനി വ്രത-മുപയന്ത -മനൂപ യന്തി പ്രാച്യാ-ന്ദിശി ദേവാ ഋത്വിജോ മാര്ജയന്താ-മിത്യാഹൈഷ വൈ ദര്ശപൂര്ണമാസയോ-രവഭൃഥോ [-രവഭൃഥഃ, യാന്യേവൈന-മ്ഭൂതാനി] 23
യാന്യേവൈന-മ്ഭൂതാനി വ്രതമുപയന്ത-മനൂപയന്തി തൈരേവ സഹാവഭൃഥമവൈതി വിഷ്ണുമുഖാ വൈ ദേവാ ശ്ഛന്ദോഭിരിമാന് ഁലോകാ-നനപജയ്യമഭ്യജയന്. യ-ദ്വിഷ്ണുക്രമാന് ക്രമതേ വിഷ്ണുരേവ ഭൂത്വാ യജമാനശ്ഛന്ദോഭിരിമാന് ഁലോകാ-നനപജയ്യമഭി ജയതി വിഷ്ണോഃ ക്രമോ-ഽസ്യഭിമാതിഹേത്യാഹ ഗായത്രീ വൈ പൃഥിവീ ത്രൈഷ്ടുഭമന്തരിക്ഷ-ഞ്ജാഗതീ ദ്യൌരാനുഷ്ടുഭീ-ര്ദിശ ശ്ഛന്ദോഭിരേവേമാന് ഁലോകാന്. യഥാപൂര്വമഭി ജയതി ॥ 24 ॥

(യജമാനേനേതി-ചൈ തദ-വഭൃഥോ-ദിശഃ-സപ്ത ച) (അ. 5)
അഗന്മ സുവ-സ്സുവരഗന്മേത്യാഹ സുവര്ഗമേവ ലോകമേതി സന്ദൃശസ്തേ മാ ഛിഥ്സി യത്തേ തപസ്തസ്മൈ തേ മാ ഽഽ വൃക്ഷീത്യാഹ യഥായജു-രേവൈത-ഥ്സുഭൂരസി ശ്രേഷ്ഠോ രശ്മീനാമായുര്ധാ അസ്യായുര്മേ ധേഹീത്യാഹാ-ഽഽശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ പ്ര വാ ഏഷോ-ഽസ്മാന് ഁലോകാച്ച്യവതേ യോ [യഃ, വിഷ്ണുക്രമാന് ക്രമതേ] 25
വിഷ്ണുക്രമാന് ക്രമതേ സുവര്ഗായ ഹി ലോകായ വിഷ്ണുക്രമാഃ ക്രമ്യന്തേ ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സ ത്വൈ വിഷ്ണുക്രമാന് ക്രമേത യ ഇമാന് ഁലോകാ-ന്ഭ്രാതൃവ്യസ്യ സംവിഁദ്യ പുനരിമം-ലോഁക-മ്പ്രത്യവരോഹേദിത്യേഷ വാ അസ്യ ലോകസ്യ പ്രത്യവരോഹോ യദാഹേദമഹമമു-മ്ഭ്രാതൃവ്യമാഭ്യോ ദിഗ്ഭ്യോ-ഽസ്യൈ ദിവ ഇതീമാനേവ ലോകാ-ന്ഭ്രാതൃവ്യസ്യ സംവിഁദ്യ പുനരിമം-ലോഁക-മ്പ്രത്യവരോഹതി സം- [സമ്, ജ്യോതിഷാ-ഽഭൂവമിത്യാഹാസ്മിന്നേവ] 26
-ജ്യോതിഷാ-ഽഭൂവമിത്യാഹാസ്മിന്നേവ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠത്യൈന്ദ്രീ-മാവൃത-മന്വാവര്ത ഇത്യാഹാസൌ വാ ആദിത്യ ഇന്ദ്രസ്തസ്യൈവാ-ഽഽവൃതമനു പര്യാവര്തതേ ദക്ഷിണാ പര്യാവര്തതേ സ്വമേവ വീര്യമനു പര്യാവര്തതേ തസ്മാ-ദ്ദക്ഷിണോ-ഽര്ധ ആത്മനോ വീര്യാവത്തരോ-ഽഥോ ആദിത്യസ്യൈവാ-ഽഽവൃതമനു പര്യാവര്തതേ സമഹ-മ്പ്രജയാ സ-മ്മയാ പ്രജേത്യാഹാ-ഽഽശിഷ- [പ്രജേത്യാഹാ-ഽഽശിഷമ്, ഏവൈതാമാ] 27
-മേവൈതാമാ ശാസ്തേ സമിദ്ധോ അഗ്നേ മേ ദീദിഹി സമേദ്ധാ തേ അഗ്നേ ദീദ്യാസമിത്യാഹ യഥായജു-രേവൈതദ്വസുമാന്. യജ്ഞോ വസീയാ-ന്ഭൂയാസ-മിത്യാഹാ-ഽഽശിഷമേവേതാമാ ശാസ്തേ ബഹു വൈ ഗാര്ഹപത്യസ്യാന്തേ മിശ്രമിവ ചര്യത ആഗ്നിപാവമാനീഭ്യാ-ങ്ഗാര്ഹപത്യമുപ തിഷ്ഠതേ പുനാത്യേവാഗ്നി-മ്പുനീത ആത്മാന-ന്ദ്വാഭ്യാ-മ്പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഗ്നേ ഗൃഹപത ഇത്യാഹ [ഇത്യാഹ, യഥായജുരേവൈതച്ഛതഗ്ം] 28
യഥായജുരേവൈതച്ഛതഗ്ം ഹിമാ ഇത്യാഹ ശത-ന്ത്വാ ഹേമന്താനിന്ധിഷീയേതി വാവൈതദാഹ പുത്രസ്യ നാമ ഗൃഹ്ണാത്യന്നാദമേവൈന-ങ്കരോതി താമാശിഷമാ ശാസേ തന്തവേ ജ്യോതിഷ്മതീമിതി ബ്രൂയാ-ദ്യസ്യ പുത്രോ-ഽജാത-സ്സ്യാ-ത്തേജസ്വ്യേവാസ്യ ബ്രഹ്മവര്ചസീ പുത്രോ ജായതേ താമാശിഷമാ ശാസേ-ഽമുഷ്മൈ ജ്യോതിഷ്മതീമിതി ബ്രൂയാ-ദ്യസ്യ പുത്രോ [പുത്രഃ, ജാത-സ്സ്യാത്തേജ] 29
ജാത-സ്സ്യാത്തേജ ഏവാസ്മി-ന്ബ്രഹ്മവര്ചസ-ന്ദധാതി യോ വൈ യജ്ഞ-മ്പ്രയുജ്യ ന വിമുഞ്ചത്യപ്രതിഷ്ഠാനോ വൈ സ ഭവതി കസ്ത്വാ യുനക്തി സ ത്വാ വി മുഞ്ചത്വിത്യാഹ പ്രജാപതി-ര്വൈ കഃ പ്രജാപതിനൈവൈനം-യുഁനക്തി പ്രജാപതിനാ വി മുഞ്ചതി പ്രതിഷ്ഠിത്യാ ഈശ്വരം-വൈഁ വ്രതമവിസൃഷ്ട-മ്പ്രദഹോ-ഽഗ്നേ വ്രതപതേ വ്രതമചാരിഷമിത്യാഹ വ്രതമേവ [ ] 30
വി സൃജതേ ശാന്ത്യാ അപ്രദാഹായ പരാംഅ. വാവ യജ്ഞ ഏതി ന നി വര്തതേ പുനര്യോ വൈ യജ്ഞസ്യ പുനരാലമ്ഭം-വിഁദ്വാന്. യജതേ തമഭി നി വര്തതേ യജ്ഞോ ബഭൂവ സ ആ ബഭൂവേത്യാഹൈഷ വൈ യജ്ഞസ്യ പുനരാലമ്ഭ-സ്തേനൈവൈന-മ്പുനരാ ലഭതേ-ഽനവരുദ്ധാ വാ ഏതസ്യ വിരാഡ് യ ആഹിതാഗ്നി-സ്സന്നസഭഃ പശവഃ ഖലു വൈ ബ്രാഹ്മണസ്യ സഭേഷ്ട്വാ പ്രാംഉത്ക്രമ്യ ബ്രൂയാ-ദ്ഗോമാഗ്ം അഗ്നേ-ഽവിമാഗ്ം അശ്വീ യജ്ഞ ഇത്യവ സഭാഗ്ം രുന്ധേ പ്ര സഹസ്ര-മ്പശൂനാപ്നോത്യാ-ഽസ്യ പ്രജായാം-വാഁജീ ജായതേ ॥ 31 ॥

(യഃ-സ-മാസിഷം-ഗൃഹപത-ഇത്യാഹാ-മുഷ്മൈ ജ്യോതിഷ്മതീമിതി ബ്രൂയാ-ദ്യസ്യപുത്രോ-വ്രതമേവ-ഖലു വൈ- ചതുര്വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 6)
ദേവ സവിതഃ പ്ര സുവ യജ്ഞ-മ്പ്ര സുവ യജ്ഞപതി-മ്ഭഗായ ദിവ്യോ ഗന്ധര്വഃ । കേതപൂഃ കേത-ന്നഃ പുനാതു വാചസ്പതി-ര്വാചമദ്യ സ്വദാതി നഃ ॥ ഇന്ദ്രസ്യ വജ്രോ-ഽസി വാര്ത്രഘ്നസ്ത്വയാ-ഽയം-വൃഁത്രം-വഁദ്ധ്യാത് ॥ വാജസ്യ നു പ്രസവേ മാതര-മ്മഹീമദിതി-ന്നാമ വചസാ കരാമഹേ । യസ്യാമിദം-വിഁശ്വ-മ്ഭുവന-മാവിവേശ തസ്യാ-ന്നോ ദേവ-സ്സവിതാ ധര്മ സാവിഷത് ॥ അ- [അഫ്സു, അന്തരമൃതമഫ്സു] 32
ഫ്സ്വന്തരമൃതമഫ്സു ഭേഷജമപാമുത പ്രശസ്തിഷ്വശ്വാ ഭവഥ വാജിനഃ ॥ വായു-ര്വാ ത്വാ മനു-ര്വാ ത്വാ ഗന്ധര്വാ-സ്സപ്തവിഗ്ംശതിഃ । തേ അഗ്രേ അശ്വമായുഞ്ജന്തേ അസ്മിഞ്ജവമാ-ഽദധുഃ ॥ അപാ-ന്നപാദാശുഹേമന്. യ ഊര്മിഃ കകുദ്മാ-ന്പ്രതൂര്തി-ര്വാജസാതമസ്തേനായം-വാഁജഗ്ം സേത് ॥ വിഷ്ണോഃ ക്രമോ-ഽസി വിഷ്ണോഃ ക്രാന്തമസി വിഷ്ണോ-ര്വിക്രാന്തമസ്യങ്കൌ ന്യങ്കാ വഭിതോ രഥം-യൌഁ ധ്വാന്തം-വാഁതാഗ്രമനു സഞ്ചരന്തൌ ദൂരേഹേതി-രിന്ദ്രിയാവാ-ന്പതത്രീ തേ നോ-ഽഗ്നയഃ പപ്രയഃ പാരയന്തു ॥ 33 ॥

(അഫ്സു-ന്യങ്കൌ-പഞ്ചദശ ച) (അ. 7)
ദേവസ്യാഹഗ്ം സവിതുഃ പ്രസവേ ബൃഹസ്പതിനാ വാജജിതാ വാജ-ഞ്ജേഷ-ന്ദേവസ്യാഹഗ്ം സവിതുഃ പ്രസവേ ബൃഹസ്പതിനാ വാജജിതാ വര്ഷിഷ്ഠ-ന്നാകഗ്ം രുഹേയമിന്ദ്രായ വാചം-വഁദതേന്ദ്രം-വാഁജ-ഞ്ജാപയതേന്ദ്രോ വാജമജയിത് ॥ അശ്വാജനി വാജിനി വാജേഷു വാജിനീവത്യശ്വാന്-ഥ്സമഥ്സു വാജയ ॥ അര്വാ-ഽസി സപ്തിരസി വാജ്യസി വാജിനോ വാജ-ന്ധാവത മരുതാ-മ്പ്രസവേ ജയത വി യോജനാ മിമീദ്ധ്വമദ്ധ്വന-സ്സ്കഭ്നീത [സ്കഭ്നീത, കാഷ്ഠാ-ങ്ഗച്ഛത] 34
കാഷ്ഠാ-ങ്ഗച്ഛത വാജേവാജേ-ഽവത വാജിനോ നോ ധനേഷു വിപ്രാ അമൃതാ ഋതജ്ഞാഃ ॥ അസ്യ മദ്ധ്വഃ പിബത മാദയദ്ധ്വ-ന്തൃപ്താ യാത പഥിഭി-ര്ദേവയാനൈഃ ॥ തേ നോ അര്വന്തോ ഹവനശ്രുതോ ഹവം-വിഁശ്വേ ശൃണ്വന്തു വാജിനഃ ॥ മിതദ്രവ-സ്സഹസ്രസാ മേധസാതാ സനിഷ്യവഃ । മഹോ യേ രത്നഗ്ം സമിഥേഷു ജഭ്രിരേ ശന്നോ ഭവന്തു വാജിനോ ഹവേഷു ॥ദേവതാതാ മിതദ്രവ-സ്സ്വര്കാഃ । ജമ്ഭയന്തോ-ഽഹിം-വൃഁകഗ്ം രക്ഷാഗ്ംസി സനേമ്യസ്മദ്യുയവ- [സനേമ്യസ്മദ്യുയവന്ന്, അമീവാഃ ।] 35
-ന്നമീവാഃ ॥ ഏഷ സ്യ വാജീ ക്ഷിപണി-ന്തുരണ്യതി ഗ്രീവായാ-മ്ബദ്ധോ അപികക്ഷ ആസനി । ക്രതു-ന്ദധിക്രാ അനു സന്തവീത്വ-ത്പഥാമങ്കാഗ്സ്യന്വാപനീഫണത് ॥ഉത സ്മാസ്യ ദ്രവത-സ്തുരണ്യതഃ പര്ണ-ന്ന വേ-രനു വാതി പ്രഗര്ധിനഃ । ശ്യേനസ്യേവ ധ്രജതോ അങ്കസ-മ്പരി ദധിക്രാവ്.ണ്ണഃ സഹോര്ജാ തരിത്രതഃ ॥ ആ മാ വാജസ്യ പ്രസവോ ജഗമ്യാദാ ദ്യാവാപൃഥിവീ വിശ്വശമ്ഭൂ । ആ മാ ഗന്താ-മ്പിതരാ [ഗന്താ-മ്പിതരാ, മാതരാ] 36
മാതരാ ചാ-ഽഽ മാ സോമോ അമൃതത്വായ ഗമ്യാത് ॥ വാജിനോ വാജജിതോ വാജഗ്ം സരിഷ്യന്തോ വാജ-ഞ്ജേഷ്യന്തോ ബൃഹസ്പതേ-ര്ഭാഗമവ ജിഘ്രത വാജിനോ വാജജിതോ വാജഗ്ം സസൃവാഗ്ംസോ വാജ-ഞ്ജിഗിവാഗ്ംസോ ബൃഹസ്പതേ-ര്ഭാഗേ നി മൃഢ്വമിയം-വഁ-സ്സാ സത്യാ സന്ധാ-ഽഭൂദ്യാമിന്ദ്രേണ സമധദ്ധ്വ-മജീജിപത വനസ്പതയ ഇന്ദ്രം-വാഁജം-വിഁ മുച്യദ്ധ്വമ് ॥ 37 ॥

(സ്കഭ്നീത-യുയവന്-പിതരാ-ദ്വിചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)
ക്ഷത്രസ്യോലഗ്ഗ്മസി ക്ഷത്രസ്യ യോനിരസി ജായ ഏഹി സുവോ രോഹാവ രോഹാവ ഹി സുവരഹ-ന്നാവുഭയോ-സ്സുവോ രോക്ഷ്യാമി വാജശ്ച പ്രസവശ്ചാപിജശ്ച ക്രതുശ്ച സുവശ്ച മൂര്ധാ ച വ്യശ്ന്നിയശ്ചാ-ഽഽന്ത്യായന ശ്ചാന്ത്യശ്ച ഭൌവനശ്ച ഭുവനശ്ചാധിപതിശ്ച । ആയു-ര്യജ്ഞേന കല്പതാ-മ്പ്രാണോ യജ്ഞേന കല്പതാമപാനോ [കല്പതാമപാനഃ, യജ്ഞേന കല്പതാം] 38
യജ്ഞേന കല്പതാം-വ്യാഁനോ യജ്ഞേന കല്പതാ-ഞ്ചക്ഷു-ര്യജ്ഞേന കല്പതാഗ് ശ്രോത്രം-യഁജ്ഞേന കല്പതാ-മ്മനോ യജ്ഞേന കല്പതാം-വാഁഗ് യജ്ഞേന കല്പതാ-മാത്മാ യജ്ഞേന കല്പതാം-യഁജ്ഞോ യജ്ഞേന കല്പതാഗ്ം സുവ-ര്ദേവാഗ്ം അഗന്മാമൃതാ അഭൂമ പ്രജാപതേഃ പ്രജാ അഭൂമ സമഹ-മ്പ്രജയാ സ-മ്മയാ പ്രജാ സമഹഗ്ം രായസ്പോഷേണ സ-മ്മയാ രായസ്പോഷോ-ഽന്നായ ത്വാ-ഽന്നാദ്യായ ത്വാ വാജായ ത്വാ വാജജിത്യായൈ ത്വാ ഽമൃതമസി പുഷ്ടിരസി പ്രജനനമസി ॥ 39 ॥

(അപാനോ-വാജായ-നവ ച) (അ. 9)
വാജസ്യേമ-മ്പ്രസവ-സ്സുഷുവേ അഗ്രേ സോമഗ്ം രാജാനമോഷധീഷ്വഫ്സു । താ അസ്മഭ്യ-മ്മധുമതീ-ര്ഭവന്തു വയഗ്ം രാഷ്ട്രേ ജാഗ്രിയാമ പുരോഹിതാഃ । വാജസ്യേദ-മ്പ്രസവ ആ ബഭൂവേമാ ച വിശ്വാ ഭുവനാനി സര്വതഃ । സ വിരാജ-മ്പര്യേതി പ്രജാന-ന്പ്രജാ-മ്പുഷ്ടിം-വഁര്ധയമാനോ അസ്മേ । വാജസ്യേമാ-മ്പ്രസവ-ശ്ശിശ്രിയേ ദിവമിമാ ച വിശ്വാ ഭുവനാനി സമ്രാട് । അദിഥ്സന്ത-ന്ദാപയതു പ്രജാന-ന്രയിം- [പ്രജാന-ന്രയിമ്, ച ന-സ്സര്വവീരാം] 40
-ച ന-സ്സര്വവീരാ-ന്നി യച്ഛതു ॥ അഗ്നേ അച്ഛാ വദേഹ നഃ പ്രതി ന-സ്സുമനാ ഭവ । പ്ര ണോ യച്ഛ ഭുവസ്പതേ ധനദാ അസി നസ്ത്വമ് ॥ പ്ര ണോ യച്ഛത്വര്യമാ പ്ര ഭഗഃ പ്ര ബൃഹസ്പതിഃ । പ്ര ദേവാഃ പ്രോത സൂനൃതാ പ്ര വാഗ് ദേവീ ദദാതു നഃ ॥ അര്യമണ-മ്ബൃഹസ്പതിമിന്ദ്ര-ന്ദാനായ ചോദയ । വാചം-വിഁഷ്ണുഗ്ം സരസ്വതീഗ്ം സവിതാരം- [സരസ്വതീഗ്ം സവിതാരമ്, ച വാജിനമ് ।] 41
-ച വാജിനമ് ॥ സോമഗ്ം രാജാനം-വഁരുണമഗ്നി-മന്വാരഭാമഹേ । ആദിത്യാന് വിഷ്ണുഗ്ം സൂര്യ-മ്ബ്രഹ്മാണ-ഞ്ച ബൃഹസ്പതിമ് ॥ ദേവസ്യ ത്വാ സവിതുഃ പ്രസവേ-ഽശ്വിനോ-ര്ബാഹുഭ്യാ-മ്പൂഷ്ണോ ഹസ്താഭ്യാഗ്ം സരസ്വത്യൈ വാചോ യന്തു-ര്യന്ത്രേണാഗ്നേസ്ത്വാ ആമ്രാജ്യേനാഭിഷിഞ്ചാമീന്ദ്രസ്യ ബൃഹസ്പതേസ്ത്വാ സാമ്രാജ്യേനാഭിഷിഞ്ചാമി ॥ 42 ॥

(രയിഗ്ം-സവിതാരഗ്ം-ഷട്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)
അഗ്നിരേകാക്ഷരേണ വാചമുദജയദശ്വിനൌ ദ്വ്യക്ഷരേണ പ്രാണാപാനാവുദജയതാം-വിഁഷ്ണുസ്ത്യ്രക്ഷരേണ ത്രീന് ഁലോകാനുദജയ-ഥ്സോമശ്ചതുരക്ഷരേണ ചതുഷ്പദഃ പശൂനുദജയ-ത്പൂഷാ പഞ്ചാക്ഷരേണ പങ്ക്തിമുദജയ-ദ്ധാതാ ഷഡക്ഷരേണ ഷഡ്-ഋതൂനുദജയ-ന്മരുതഃ സപ്താക്ഷരേണ സപ്തപദാഗ്ം ശക്വരീമുദജയ-ന്ബൃഹസ്പതി-രഷ്ടാക്ഷരേണ ഗായത്രീമുദജയ-ന്മിത്രോ നവാക്ഷരേണ ത്രിവൃതഗ്ഗ് സ്തോമമുദജയ- [സ്തോമമുദജയത്, വരുണോ ദശാക്ഷരേണ] 43
-ദ്വരുണോ ദശാക്ഷരേണ വിരാജ-മുദജയദിന്ദ്ര ഏകാദശാക്ഷരേണ ത്രിഷ്ടുഭ-മുദജയ-ദ്വിശ്വേ ദേവാ ദ്വാദശാക്ഷരേണ ജഗതീമുദജയന് വസവസ്ത്രയോ ദശാക്ഷരേണ ത്രയോദശഗ്ഗ് സ്തോമമുദജയ-ന്രുദ്രാശ്ചതുര്ദശാക്ഷരേണ ചതുര്ദശഗ്ഗ് സ്തോമമുദജയന്നാദിത്യാഃ പഞ്ചദശാക്ഷരേണ പഞ്ചദശഗ്ഗ് സ്തോമമുദജയന്നദിതി-ഷ്ഷോഡശാക്ഷരേണ ഷോഡശഗ്ഗ് സ്തോമമുദജയ-ത്പ്രജാപതി-സ്സപ്തദശാക്ഷരേണ സപ്തദശഗ്ഗ് സ്തോമമുദജയത് ॥ 44 ॥

(ത്രിവൃതഗ്ഗ് സ്തോമമുദജയ-ഥ്ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 11)
ഉപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി നൃഷദ-ന്ത്വാ ദ്രുഷദ-മ്ഭുവനസദമിന്ദ്രായ ജുഷ്ട-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേഷ തേ യോനിരിന്ദ്രായ ത്വോപയാമഗൃഹീതോ-ഽസ്യഫ്സുഷദ-ന്ത്വാ ഘൃതസദം-വ്യോഁമസദമിന്ദ്രായ ജുഷ്ട-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേഷ തേ യോനിരിന്ദ്രായ ത്വോപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി പൃഥിവിഷദ-ന്ത്വാ-ഽന്തരിക്ഷസദ-ന്നാകസദമിന്ദ്രായ ജുഷ്ട-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേഷ തേ യോനിരിന്ദ്രായ ത്വാ ॥ യേ ഗ്രഹാഃ പഞ്ചജനീനാ യേഷാ-ന്തിസ്രഃ പരമജാഃ । ദൈവ്യഃ കോശ- [ദൈവ്യഃ കോശഃ, സമുബ്ജിതഃ ।] 45
-സ്സമുബ്ജിതഃ । തേഷാം-വിഁശിപ്രിയാണാ-മിഷമൂര്ജഗ്ം സമഗ്രഭീ-മേഷ തേ യോനിരിന്ദ്രായ ത്വാ ॥ അപാഗ്ം രസമുദ്വയസഗ്ം സൂര്യരശ്മിഗ്ം സമാഭൃതമ് । അപാഗ്ം രസസ്യ യോ രസസ്തം-വോഁ ഗൃഹ്ണാമ്യുത്തമമേഷ തേ യോനിരിന്ദ്രായ ത്വാ ॥ അയാ വിഷ്ഠാ ജനയന് കര്വരാണി സ ഹി ഘൃണിരുരു-ര്വരായ ഗാതുഃ । സ പ്രത്യുദൈ-ദ്ധരുണോ മദ്ധ്വോ അഗ്രഗ്ഗ് സ്വായാം-യഁ-ത്തനുവാ-ന്തനൂമൈരയത । ഉപയാമഗൃഹീതോ-ഽസി പ്രജാപതയേ ത്വാ ജുഷ്ട-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേഷ തേ യോനിഃ പ്രജാപതയേ ത്വാ ॥ 46 ॥

(കോശ-സ്തനുവാന്-ത്രയോദശ ച) (അ. 12)
അന്വഹ മാസാ അന്വിദ്വനാന്യന്വോഷധീരനു പര്വതാസഃ । അന്വിന്ദ്രഗ്ം രോദസീ വാവശാനേ അന്വാപോ അജിഹത ജായമാനമ് ॥ അനു തേ ദായി മഹ ഇന്ദ്രിയായ സത്രാ തേ വിശ്വമനു വൃത്രഹത്യേ । അനു ക്ഷത്രമനു സഹോ യജത്രേന്ദ്ര ദേവേഭിരനു തേ നൃഷഹ്യേ ॥ ഇന്ദ്രാണീമാസു നാരിഷു സുപത്നീ-മഹമശ്രവമ് । ന ഹ്യസ്യാ അപര-ഞ്ചന ജരസാ [ജരസാ, മരതേ പതിഃ ।] 47
മരതേ പതിഃ ॥ നാഹമിന്ദ്രാണി രാരണ സഖ്യു-ര്വൃഷാകപേര്-ഋതേ । യസ്യേദമപ്യഗ്ം ഹവിഃ പ്രിയ-ന്ദേവേഷു ഗച്ഛതി ॥യോ ജാത ഏവ പ്രഥമോ മനസ്വാ-ന്ദേവോ ദേവാന് ക്രതുനാ പര്യഭൂഷത് । യസ്യ ശുഷ്മാദ്രോദസീ അഭ്യസേതാ-ന്നൃംണസ്യ മഹ്നാ സ ജനാസ ഇന്ദ്രഃ ॥ ആ തേ മഹ ഇന്ദ്രോത്യുഗ്ര സമന്യവോ യ-ഥ്സമരന്ത സേനാഃ । പതാതി ദിദ്യുന്നര്യസ്യ ബാഹുവോ-ര്മാ തേ [ബാഹുവോ-ര്മാ തേ, മനോ] 48
മനോ വിഷ്വദ്രിയഗ് വി ചാരീത് ॥ മാ നോ മര്ധീരാ ഭരാ ദദ്ധി തന്നഃ പ്ര ദാശുഷേ ദാതവേ ഭൂരി യ-ത്തേ । നവ്യേ ദേഷ്ണേ ശസ്തേ അസ്മി-ന്ത ഉക്ഥേ പ്ര ബ്രവാമ വയമിന്ദ്ര സ്തുവന്തഃ ॥ ആ തൂ ഭര മാകിരേത-ത്പരി ഷ്ഠാ-ദ്വിദ്മാ ഹി ത്വാ വസുപതിം-വഁസൂനാമ് । ഇന്ദ്ര യ-ത്തേ മാഹിന-ന്ദത്ര-മസ്ത്യസ്മഭ്യ-ന്തദ്ധര്യശ്വ [തദ്ധര്യശ്വ, പ്ര യന്ധി ।] 49
പ്ര യന്ധി ॥ പ്രദാതാരഗ്ം ഹവാമഹ ഇന്ദ്രമാ ഹവിഷാ വയമ് । ഉഭാ ഹി ഹസ്താ വസുനാ പൃണസ്വാ ഽഽ പ്ര യച്ഛ ദക്ഷിണാദോത സവ്യാത് ॥ പ്രദാതാ വജ്രീ വൃഷഭസ്തുരാഷാട്ഛുഷ്മീ രാജാ വൃത്രഹാ സോമപാവാ । അസ്മിന്. യജ്ഞേ ബര്ഹിഷ്യാ നിഷദ്യാഥാ ഭവ യജമാനായ ശം-യോഃ ഁ॥ ഇന്ദ്രഃ സുത്രാമാ സ്വവാഗ്ം അവോഭി-സ്സുമൃഡീകോ ഭവതു വിശ്വവേദാഃ । ബാധതാ-ന്ദ്വേഷോ അഭയ-ങ്കൃണോതു സുവീര്യസ്യ [സുവീര്യസ്യ, പതയ-സ്സ്യാമ ।] 50
പതയ-സ്സ്യാമ ॥ തസ്യ വയഗ്ം സുമതൌ യജ്ഞിയസ്യാപി ഭദ്രേ സൌമനസേ സ്യാമ । സ സുത്രാമാ സ്വവാഗ്ം ഇന്ദ്രോ അസ്മേ ആരാച്ചി-ദ്ദ്വേഷഃ സനുത-ര്യുയോതു ॥ രേവതീ-ര്ന-സ്സധമാദ ഇന്ദ്രേ സന്തു തുവിവാജാഃ । ക്ഷുമന്തോ യാഭി-ര്മദേമ ॥ പ്രോഷ്വസ്മൈ പുരോരഥമിന്ദ്രായ ശൂഷമര്ചത । അഭീകേ ചിദു ലോകകൃ-ഥ്സങ്ഗേ സമഥ്സു വൃത്രഹാ । അസ്മാക-മ്ബോധി ചോദിതാ നഭന്താ-മന്യകേഷാമ് । ജ്യാകാ അധി ധന്വസു ॥ 51 ॥