2.5 - വിശ്വരൂപോ വൈ ത്വാഷ്ട്രഃ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്ദ്വിതീയകാണ്ഡേ പഞ്ചമഃ പ്രശ്നഃ - ഇഷ്ടിവിധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
വിശ്വരൂപോ വൈ ത്വാഷ്ട്രഃ പുരോഹിതോ ദേവാനാമാസീ-ഥ്സ്വസ്രീയോ-ഽസുരാണാ-ന്തസ്യ ത്രീണി ശീര്ഷാണ്യാസന്-ഥ്സോമപാനഗ്ം സുരാപാന-മന്നാദനഗ്ം സ പ്രത്യക്ഷ-ന്ദേവേഭ്യോ ഭാഗമവദ-ത്പരോക്ഷമസുരേഭ്യ-സ്സര്വസ്മൈ വൈ പ്രത്യക്ഷ-മ്ഭാഗം-വഁദന്തി യസ്മാ ഏവ പരോക്ഷം-വഁദന്തി തസ്യ ഭാഗ ഉദിതസ്തസ്മാദിന്ദ്രോ ഽബിഭേദീദൃം-വൈഁ രാഷ്ട്രം-വിഁ പര്യാവര്തയതീതി തസ്യ വജ്രമാദായ ശീര്ഷാണ്യച്ഛിനദ്യ-ഥ്സോമപാന- [-ഥ്സോമപാനമ്, ആസീഥ്സ] 1
-മാസീഥ്സ കപിഞ്ജലോ ഽഭവ-ദ്യ-ഥ്സുരാപാനഗ്ം സ കലവിങ്കോ യദന്നാദനഗ്ം സ തിത്തിരിസ്തസ്യാഞ്ജലിനാ ബ്രഹ്മഹത്യാമുപാഗൃഹ്ണാ-ത്താഗ്ം സംവഁഥ്സരമബിഭസ്ത-മ്ഭൂതാന്യഭ്യക്രോശ-ന്ബ്രഹ്മഹന്നിതി സ പൃഥിവീമുപാസീദദസ്യൈ ബ്രഹ്മഹത്യായൈ തൃതീയ-മ്പ്രതി ഗൃഹാണേതി സാ-ഽബ്രവീദ്വരം-വൃഁണൈ ഖാതാ-ത്പരാഭവിഷ്യന്തീ മന്യേ തതോ മാ പരാ ഭൂവമിതിപുരാ തേ [ഭൂവമിതിപുരാ തേ, സംവഁഥ്സരാദപി] 2
സംവഁഥ്സരാദപി രോഹാദിത്യബ്രവീ-ത്തസ്മാ-ത്പുരാ സംവഁഥ്സരാ-ത്പൃഥിവ്യൈ ഖാതമപി രോഹതി വാരേവൃതഗ്ഗ് ഹ്യസ്യൈ തൃതീയ-മ്ബ്രഹ്മഹത്യായൈ പ്രത്യഗൃഹ്ണാ-ത്ത-ഥ്സ്വകൃതമിരിണമഭവ-ത്തസ്മാദാഹിതാഗ്നി-ശ്ശ്രദ്ധാദേവ-സ്സ്വകൃത ഇരിണേ നാവ സ്യേ-ദ്ബ്രഹ്മഹത്യായൈ ഹ്യേഷ വര്ണ-സ്സ വനസ്പതീനുപാസീദദസ്യൈ ബ്രഹ്മഹത്യായൈ തൃതീയ-മ്പ്രതി ഗൃഹ്ണീതേതി തേ-ഽബ്രുവന് വരം-വൃഁണാമഹൈ വൃക്ണാ- [വൃക്ണാത്, പരാഭവിഷ്യന്തോ] 3
-ത്പരാഭവിഷ്യന്തോ മന്യാമഹേ തതോ മാ പരാ ഭൂമേത്യാവ്രശ്ചനാദ്വോ ഭൂയാഗ്ംസ ഉത്തിഷ്ഠാനിത്യബ്രവീ-ത്തസ്മാദാവ്രശ്ചനാ-ദ്വൃക്ഷാണാ-മ്ഭൂയാഗ്ംസ ഉത്തിഷ്ഠന്തി വാരേവൃതഗ്ഗ് ഹ്യേഷാ-ന്തൃതീയ-മ്ബ്രഹ്മഹത്യായൈ പ്രത്യഗൃഹ്ണന്ഥ്സ നിര്യാസോ ഽഭവ-ത്തസ്മാന്നിര്യാസസ്യ നാ-ഽഽശ്യ-മ്ബ്രഹ്മഹത്യായൈ ഹ്യേഷ വര്ണോ-ഽഥോ ഖലു യ ഏവ ലോഹിതോ യോ വാ-ഽഽവ്രശ്ചനാന്നിര്യേഷതി തസ്യ നാ-ഽഽശ്യ- [നാ-ഽഽശ്യമ്, കാമമന്യസ്യ] 4
-ങ്കാമമന്യസ്യ സസ്ത്രീഷഗ്ംസാദ-മുപാസീദദസ്യൈ ബ്രഹ്മഹത്യായൈ തൃതീയ-മ്പ്രതി ഗൃഹ്ണീതേതി താ അബ്രുവന് വരം-വൃഁണാമഹാ ഋത്വിയാ-ത്പ്രജാം-വിഁന്ദാമഹൈ കാമമാ വിജനിതോ-സ്സ-മ്ഭവാമേതി തസ്മാദൃത്വിയാ-ഥ്സ്ത്രിയഃ പ്രജാം ഁവിന്ദന്തേ കാമമാ വിജനിതോ-സ്സമ്ഭവന്തി വാരേവൃതഗ്ഗ് ഹ്യാസാ-ന്തൃതീയ-മ്ബ്രഹ്മഹത്യായൈ പ്രത്യഗൃഹ്ണന്-ഥ്സാ മലവദ്വാസാ അഭവ-ത്തസ്മാ-ന്മലവ-ദ്വാസസാ ന സംവഁദേത- [സംവഁദേത, ന സഹാ-ഽഽസീത] 5
-ന സഹാ-ഽഽസീത നാസ്യാ അന്നമദ്യാ-ദ്ബ്രഹ്മഹത്യായൈ ഹ്യേഷാ വര്ണ-മ്പ്രതിമുച്യാ ഽഽസ്തേ-ഽഥോ ഖല്വാഹുരഭ്യഞ്ജനം-വാഁവ സ്ത്രിയാ അന്നമഭ്യഞ്ജനമേവ ന പ്രതിഗൃഹ്യ-ങ്കാമമന്യദിതി യാ-മ്മലവ-ദ്വാസസഗ്ം സഭംവഁന്തി യസ്തതോ ജായതേ സോ-ഽഭിശസ്തോ യാമരണ്യേ തസ്യൈ സ്തേനോ യാ-മ്പരാചീ-ന്തസ്യൈ ഹ്രീതമുഖ്യപഗല്ഭോ യാ സ്നാതി തസ്യാ അഫ്സു മാരുകോ യാ- [മാരുകോ യാ, അഭ്യങ്ക്തേ] 6
-ഽഭ്യങ്ക്തേ തസ്യൈ ദുശ്ചര്മാ യാ പ്രലിഖതേ തസ്യൈ ഖലതിരപമാരീ യാ-ഽഽങ്ക്തേ തസ്യൈ കാണോ യാ ദതോ ധാവതേ തസ്യൈ ശ്യാവദന്. യാ നഖാനി നികൃന്തതേ തസ്യൈ കുനഖീ യാ കൃണത്തി തസ്യൈ ക്ലീബോ യാ രജ്ജുഗ്ം സൃജതി തസ്യാ ഉ-ദ്ബന്ധുകോ യാ പര്ണേന പിബതി തസ്യാ ഉന്മാദുകോ യാ ഖര്വേണ പിബതി തസ്യൈ ഖര്വസ്തിസ്രോ രാത്രീര്വ്രത-ഞ്ചരേദഞ്ജലിനാ വാ പിബേദഖര്വേണ വാ പാത്രേണ പ്രജായൈ ഗോപീഥായ ॥ 7 ॥

(യ-ഥ്സോമപാനം - തേ - വൃക്ണാത്- തസ്യ നാ-ഽഽശ്യം - ഁവദേത -മാരുകോ യാ -ഽഖര്വേണ വാ - ത്രീണി ച) (അ. 1)
ത്വഷ്ടാ ഹതപുത്രോ വീന്ദ്രഗ്ം സോമമാ-ഽഹര-ത്തസ്മിന്നിന്ദ്ര ഉപഹവമൈച്ഛത ത-ന്നോപാഹ്വയത പുത്ര-മ്മേ-ഽവധീരിതി സ യജ്ഞവേശസ-ങ്കൃത്വാ പ്രാസഹാ സോമമപിബ-ത്തസ്യ യദത്യശിഷ്യത ത-ത്ത്വഷ്ടാ-ഽഽഹവനീയമുപ പ്രാവര്തയ-ഥ്സ്വാഹേന്ദ്രശത്രു-ര്വര്ധസ്വേതി യദവര്തയ-ത്ത-ദ്വൃത്രസ്യ വൃത്രത്വം-യഁദബ്രവീ-ഥ്സ്വാഹേന്ദ്രശത്രു-ര്വര്ധസ്വേതി തസ്മാദസ്യേ- [തസ്മാദസ്യ, ഇന്ദ്ര-ശ്ശത്രുരഭവഥ്സ] 8
-ന്ദ്ര-ശ്ശത്രുരഭവഥ്സ സഭംവഁന്നഗ്നീഷോമാവഭി സമഭവ-ഥ്സ ഇഷുമാത്രമിഷുമാത്രം-വിഁഷ്വങ്ങവര്ധത സ ഇമാം-ലോഁകാനവൃണോദ്യദിമാം-ലോഁകാനവൃണോ-ത്ത-ദ്വൃത്രസ്യ വൃത്രത്വ-ന്തസ്മാദിന്ദ്രോ-ഽബിഭേ-ഥ്സ പ്രജാപതിമുപാധാവ-ച്ഛത്രുര്മേ-ഽ ജനീതി തസ്മൈ വജ്രഗ്ം സിക്ത്വാ പ്രായച്ഛദേതേന ജഹീതി തേനാഭ്യായത താവബ്രൂതാമഗ്നീഷോമൌ മാ [ ] 9
പ്രഹാരാവമന്ത-സ്സ്വ ഇതി മമ വൈ യുവഗ്ഗ്സ്ഥ ഇത്യബ്രവീ-ന്മാമഭ്യേതമിതി തൌ ഭാഗധേയമൈച്ഛേതാ-ന്താഭ്യാ-മേതമഗ്നീഷോമീയ-മേകാദശകപാല-മ്പൂര്ണമാസേ പ്രായച്ഛ-ത്താവബ്രൂതാമഭി സന്ദഷ്ടൌ വൈ സ്വോ ന ശക്നുവ ഐതുമിതി സ ഇന്ദ്ര ആത്മനഃ ശീതരൂരാവജനയ-ത്തച്ഛീതരൂരയോര്ജന്മ യ ഏവഗ്ം ശീതരൂരയോര്ജന്മ വേദ [വേദ, നൈനഗ്ം] 10
നൈനഗ്ം ശീതരൂരൌ ഹതസ്താഭ്യാമേനമഭ്യനയ-ത്തസ്മാ-ജ്ജഞ്ജഭ്യമാനാദഗ്നീഷോമൌ നിരക്രാമതാ-മ്പ്രാണാപാനൌ വാ ഏന-ന്തദജഹിതാ-മ്പ്രാണോ വൈ ദക്ഷോ-ഽപാനഃ ക്രതുസ്തസ്മാ-ജ്ജഞ്ജഭ്യമാനോ ബ്രൂയാന്മയി ദക്ഷക്രതൂ ഇതി പ്രാണാപാനാവേവാ-ഽഽത്മ-ന്ധത്തേ സര്വമായുരേതി സ ദേവതാ വൃത്രാന്നിര്ഹൂയ വാര്ത്രഘ്നഗ്ം ഹവിഃ പൂര്ണമാസേ നിരവപ-ദ്ഘ്നന്തി വാ ഏന-മ്പൂര്ണമാസ ആ- [ആ, അമാവാസ്യായാം-] 11
-ഽമാവാസ്യായാ-മ്പ്യായയന്തി തസ്മാ-ദ്വാര്ത്രഘ്നീ പൂര്ണമാസേ ഽനൂച്യേതേ വൃധന്വതീ അമാവാസ്യായാ-ന്ത-ഥ്സഗ്ഗ്സ്ഥാപ്യ വാര്ത്രഘ്നഗ്ം ഹവിര്വജ്രമാദായ പുനരഭ്യായത തേ അബ്രൂതാ-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീ മാ പ്ര ഹാരാവയോര്വൈ ശ്രിത ഇതി തേ അബ്രൂതാം-വഁരം-വൃഁണാവഹൈ നക്ഷത്രവിഹിതാ-ഽഹമസാനീത്യസാവബ്രവീ- ച്ചിത്രവിഹിതാ- ഽഹമിതീയ-ന്തസ്മാന്നക്ഷത്രവിഹിതാ-ഽസൌ ചിത്രവിഹിതേ-ഽയം-യഁ ഏവ-ന്ദ്യാവാപൃഥിവ്യോ- [-ദ്യാവാപൃഥിവ്യോഃ, വരം-വേഁദൈനം-വഁരോ] 12
-ര്വരം-വേഁദൈനം-വഁരോ ഗച്ഛതി സ ആഭ്യാമേവ പ്രസൂത ഇന്ദ്രോ വൃത്രമഹ-ന്തേ ദേവാ വൃത്രഗ്ം ഹത്വാ-ഽഗ്നീഷോമാവബ്രുവന്. ഹവ്യ-ന്നോ വഹതമിതി താവബ്രൂതാമപതേജസൌ വൈ ത്യൌ വൃത്രേ വൈ ത്യയോസ്തേജ ഇതി തേ-ഽബ്രുവന് ക ഇദമച്ഛൈതീതി ഗൌരിത്യബ്രുവ-ന്ഗൌര്വാവ സര്വസ്യ മിത്രമിതി സാ-ഽബ്രവീ- [സാ-ഽബ്രവീത്, വരം-വൃഁണൈ മയ്യേവ] 13
-ദ്വരം-വൃഁണൈ മയ്യേവ സതോ-ഽഭയേന ഭുനജാദ്ധ്വാ ഇതി ത-ദ്ഗൌരാ-ഽഹര-ത്തസ്മാ-ദ്ഗവി സതോഭയേന ഭുഞ്ജത ഏതദ്വാ അഗ്നേസ്തേജോ യ-ദ്ഘൃതമേത-ഥ്സോമസ്യ യ-ത്പയോ യ ഏവമഗ്നീഷോമയോ സ്തേജോ വേദ തേജസ്വ്യേവ ഭവതി ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി കിന്ദേവത്യ-മ്പൌര്ണമാസമിതി പ്രാജാപത്യമിതി ബ്രൂയാ-ത്തേനേന്ദ്ര-ഞ്ജ്യേഷ്ഠ-മ്പുത്ര-ന്നിരവാസായയദിതി തസ്മാ- -ജ്ജ്യേഷ്ഠ-മ്പുത്ര-ന്ധനേന നിരവസായയന്തി ॥ 14 ॥

(അസ്യ - മാ - വേദാ - ഽഽ - ദ്യാവാപൃഥിവ്യോ - രബ്രവീ - ദിതി തസ്മാ - ച്ചത്വാരി ച) (അ. 2)
ഇന്ദ്രം-വൃഁത്ര-ഞ്ജഘ്നിവാഗ്ംസ-മ്മൃധോ-ഽഭി പ്രാവേപന്ത സ ഏതം-വൈഁമൃധ-മ്പൂഎണമാസേ-ഽനുനിര്വാപ്യമപശ്യ-ത്ത-ന്നിരവപ-ത്തേന വൈ സ മൃധോ-ഽപാഹത യദ്വൈമൃധഃ പൂര്ണമാസേ-ഽനുനിര്വാപ്യോ ഭവതി മൃധ ഏവ തേന യജമാനോ ഽപ ഹത ഇന്ദ്രോ വൃത്രഗ്ം ഹത്വാ ദേവതാഭിശ്ചേന്ദ്രിയേണ ച വ്യാര്ധ്യത സ ഏതമാഗ്നേയ-മഷ്ടാകപാല-മമാവാസ്യായാമപശ്യദൈന്ദ്ര-ന്ദധി [-ദധി, ത-ന്നിരവപ-ത്തേന] 15
ത-ന്നിരവപ-ത്തേന വൈ സ ദേവതാശ്ചേന്ദ്രിയ-ഞ്ചാവാരുന്ധയദാഗ്നേയോ ഽഷ്ടാകപാലോ ഽമാവാസ്യായാ-മ്ഭവത്യൈന്ദ്ര-ന്ദധി ദേവതാശ്ചൈവ തേനേന്ദ്രിയ-ഞ്ച യജമാനോ-ഽവ രുന്ധ ഇന്ദ്രസ്യ വൃത്ര-ഞ്ജഘ്നുഷ ഇന്ദ്രിയം-വീഁര്യ-മ്പൃഥിവീമനു വ്യാര്ച്ഛ-ത്തദോഷധയോ വീരുധോ-ഽഭവന്ഥ്സ പ്രജാപതിമുപാധാവ-ദ്വൃത്ര-മ്മേ ജഘ്നുഷ ഇന്ദ്രിയം-വീഁര്യ- [വീര്യമ്, പൃഥിവീമനു] 16
-മ്പൃഥിവീമനു വ്യാര-ത്തദോഷധയോ വീരുധോ-ഽഭൂവന്നിതി സ പ്രജാപതിഃ പശൂനബ്രവീദേതദസ്മൈ സ-ന്നയതേതി ത-ത്പശവ ഓഷധീഭ്യോ ഽധ്യാത്മന്-ഥ്സമനയ-ന്ത-ത്പ്രത്യദുഹന്. യ-ഥ്സമനയ-ന്ത-ഥ്സാ-ന്നായ്യസ്യ സാന്നായ്യത്വം-യഁ-ത്പ്രത്യദുഹ-ന്ത-ത്പ്രതിധുഷഃ പ്രതിധുക്ത്വഗ്ം സമനൈഷുഃ പ്രത്യധുക്ഷ-ന്ന തു മയി ശ്രയത ഇത്യബ്രവീദേതദസ്മൈ [ ] 17
ശൃത-ങ്കുരുതേത്യബ്രവീ-ത്തദസ്മൈ ശൃത-മകുര്വന്നിന്ദ്രിയം-വാഁവാസ്മിന് വീര്യ-ന്തദശ്രയ-ന്തച്ഛൃതസ്യ ശൃതത്വഗ്ം സമനൈഷുഃ പ്രത്യധുക്ഷഞ്ഛൃതമക്ര-ന്ന തു മാ ധിനോതീത്യബ്രവീദേതദസ്മൈ ദധി കുരുതേത്യബ്രവീ-ത്തദസ്മൈ ദദ്ധ്യകുര്വ-ന്തദേനമധിനോ-ത്തദ്ദദ്ധ്നോ ദധിത്വ-മ്ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി ദദ്ധ്നഃ പൂര്വസ്യാവദേയ- [പൂര്വസ്യാവദേയമ്, ദധി ഹി] 18
-ന്ദധി ഹി പൂര്വ-ങ്ക്രിയത ഇത്യനാദൃത്യ തച്ഛൃതസ്യൈവ പൂര്വസ്യാവ ദ്യേദിന്ദ്രിയമേവാസ്മിന് വീര്യഗ്ഗ് ശ്രിത്വാ ദദ്ധ്നോ പരിഷ്ടാദ്ധിനോതി യഥാപൂര്വമുപൈതി യ-ത്പൂതീകൈര്വാ പര്ണവല്കൈര്വാ ഽഽതഞ്ച്യാ-ഥ്സൌമ്യ-ന്തദ്യ-ത്ക്വലൈ രാക്ഷസ-ന്തദ്യ-ത്തണ്ഡുലൈര്വൈശ്വദേവ-ന്തദ്യദാതഞ്ചനേന മാനുഷ-ന്ത-ദ്യ-ദ്ദദ്ധ്നാ ത-ഥ്സേന്ദ്ര-ന്ദദ്ധ്നാ ഽഽതനക്തി [തനക്തി, സേന്ദ്രത്വായാ-] 19
സേന്ദ്രത്വായാ-ഽഗ്നിഹോത്രോച്ഛേഷണമഭ്യാ-തനക്തി യജ്ഞസ്യ സന്തത്യാ ഇന്ദ്രോ വൃത്രഗ്ം ഹത്വാ പരാ-മ്പരാവത-മഗച്ഛ-ദപാരാധമിതി മന്യമാനസ്ത-ന്ദേവതാഃ പ്രൈഷമൈച്ഛന്-ഥ്സോ-ഽബ്രവീ-ത്പ്രജാപതിര്യഃ പ്രഥമോ-ഽനുവിന്ദതി തസ്യ പ്രഥമ-മ്ഭാഗധേയമിതി ത-മ്പിതരോ-ഽന്വവിന്ദ-ന്തസ്മാ-ത്പിതൃഭ്യഃ പൂര്വേദ്യുഃ ക്രിയതേ സോ-ഽമാവാസ്യാ-മ്പ്രത്യാ-ഽഗച്ഛ-ത്ത-ന്ദേവാ അഭി സമഗച്ഛന്താമാ വൈ നോ- [വൈ നഃ, അദ്യ വസു] 20
-ഽദ്യ വസു വസതീതീന്ദ്രോ ഹി ദേവാനാം-വഁസു തദമാവാസ്യായാ അമാവാസ്യത്വ-മ്ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി കിന്ദേവത്യഗ്ം സാന്നായ്യമിതി വൈശ്വദേവമിതി ബ്രൂയാ-ദ്വിശ്വേ ഹി തദ്ദേവാ ഭാഗധേയമഭി സമഗച്ഛന്തേത്യഥോ ഖല്വൈന്ദ്രമിത്യേവ ബ്രൂയാദിന്ദ്രം-വാഁവ തേ ത-ദ്ഭിഷജ്യന്തോ-ഽഭി സമഗച്ഛന്തേതി ॥ 21 ॥

(ദധി - മേ ജഘ്നുഷ ഇന്ദ്രിയം-വീഁര്യ - മിത്യബ്രവീദേതദസ്മാ - അവദേയം - തനക്തി - നോ - ദ്വിചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 3)
ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്തി സ ത്വൈ ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജേത യ ഏനൌ സേന്ദ്രൌ യജേതേതി വൈമൃധഃ പൂര്ണമാസേ ഽനുനിര്വാപ്യോ ഭവതി തേന പൂര്ണമാസ-സ്സേന്ദ്ര ഐന്ദ്ര-ന്ദദ്ധ്യമാവാസ്യായാ-ന്തേനാമാവാസ്യാ സേന്ദ്രാ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ സേന്ദ്രാവേവൈനൌ യജതേ ശ്വ-ശ്ശ്വോ-ഽസ്മാ ഈജാനായ വസീയോ ഭവതി ദേവാ വൈ യ-ദ്യജ്ഞേ ഽകുര്വതതദസുരാ അകുര്വത തേ ദേവാ ഏതാ- [ദേവാ ഏതാമ്, ഇഷ്ടി-മപശ്യന്-] 22
-മിഷ്ടി-മപശ്യ-ന്നാഗ്നാവൈഷ്ണവ-മേകാദശകപാലഗ്ം സരസ്വത്യൈ ചരുഗ്ം സരസ്വതേ ചരു-ന്താ-മ്പൌര്ണമാസഗ്ം സഗ്ഗ്സ്ഥാപ്യാനു നിരവപ-ന്തതോ ദേവാ അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ യോ ഭ്രാതൃവ്യവാന്ഥ്സ്യാ-ഥ്സ പൌര്ണമാസഗ്ം സഗ്ഗ്സ്ഥാപ്യൈതാമിഷ്ടിമനു നിര്വപേ-ത്പൌര്ണമാസേനൈവ വജ്ര-മ്ഭ്രാതൃവ്യായ പ്രഹൃത്യാ-ഽഽഗ്നാവൈഷ്ണവേന ദേവതാശ്ച യജ്ഞ-ഞ്ച ഭ്രാതൃവ്യസ്യ വൃങ്ക്തേ മിഥുനാ-ന്പശൂന്-ഥ്സാരസ്വതാഭ്യാം-യാഁവദേവാസ്യാസ്തി ത- [യാവദേവാസ്യാസ്തി തത്, സര്വം-വൃഁങ്ക്തേ] 23
-ഥ്സര്വം-വൃഁങ്ക്തേ പൌര്ണമാസീമേവ യജേത ഭ്രാതൃവ്യവാന്നാമാവാസ്യാഗ്ം ഹത്വാ ഭ്രാതൃവ്യ-ന്നാ-ഽഽപ്യായയതി സാകമ്പ്രസ്ഥായീയേന യജേത പശുകാമോയസ്മൈ വാ അല്പേനാ-ഽഽഹരന്തി നാ-ഽഽത്മനാ തൃപ്യതി നാന്യസ്മൈ ദദാതി യസ്മൈ മഹതാ തൃപ്യത്യാത്മനാ ദദാത്യന്യസ്മൈ മഹതാ പൂര്ണഗ്ം ഹോതവ്യ-ന്തൃപ്ത ഏവൈനമിന്ദ്രഃ പ്രജയാ പശുഭിസ്തര്പയതി ദാരുപാത്രേണ ജുഹോതി ന ഹി മൃന്മയമാഹുതിമാനശ ഔദുമ്ബര- [ഔദുമ്ബരമ്, ഭവത്യൂര്ഗ്വാ] 24
-മ്ഭവത്യൂര്ഗ്വാ ഉദുമ്ബര ഊര്-ക്പശവ ഊര്ജൈവാസ്മാ ഊര്ജ-മ്പശൂനവ രുന്ധേ നാഗതശ്രീര്മഹേന്ദ്രം-യഁജേത ത്രയോ വൈ ഗതശ്രിയ-ശ്ശുശ്രുവാ-ന്ഗ്രാമണീ രാജന്യസ്തേഷാ-മ്മഹേന്ദ്രോ ദേവതാ യോ വൈ സ്വാ-ന്ദേവതാമതി യജതേ പ്രസ്വായൈ ദേവതായൈച്യവതേ ന പരാ-മ്പ്രാപ്നോതി പാപീയാ-ന്ഭവതി സംവഁഥ്സര-മിന്ദ്രം-യഁജേത സംവഁഥ്സരഗ്ം ഹി വ്രത-ന്നാ-ഽതി സ്വൈ- [വ്രത-ന്നാ-ഽതി സ്വാ, ഏവൈന-ന്ദേവതേജ്യമാനാ] 25
-വൈന-ന്ദേവതേജ്യമാനാ ഭൂത്യാ ഇന്ധേ വസീയാ-ന്ഭവതി സംവഁഥ്സരസ്യ പരസ്താദഗ്നയേ വ്രതപതയേ പുരോഡാശമഷ്ടാകപാല-ന്നിര്വപേ-ഥ്സംവഁഥ്സരമേവൈനം-വൃഁത്ര-ഞ്ജഘ്നിവാഗ്ം സമഗ്നി-ര്വ്രതപതി-ര്വ്രതമാ ലമ്ഭയതി തതോ-ഽധി കാമം-യഁജേത ॥ 26 ॥

(ഏതാം - ത - ദൌദുമ്ബരഗ്ഗ് - സ്വാ - ത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 4)
നാസോമയാജീ സ-ന്നയേദനാഗതം-വാഁ ഏതസ്യ പയോ യോ-ഽസോമയാജീ യദസോമയാജീ സ-ന്നയേ-ത്പരിമോഷ ഏവ സോ-ഽനൃത-ങ്കരോത്യഥോ പരൈവ സിച്യതേ സോമയാജ്യേവ സ-ന്നയേ-ത്പയോ വൈ സോമഃ പയഃ സാന്നായ്യ-മ്പയസൈവ പയ ആത്മ-ന്ധത്തേ വി വാ ഏത-മ്പ്രജയാ പശുഭിരര്ധയതി വര്ധയത്യസ്യ ഭ്രാതൃവ്യം-യഁസ്യ ഹവിര്നിരുപ്ത-മ്പുരസ്താച്ചന്ദ്രമാ [പുരസ്താച്ചന്ദ്രമാഃ, അഭ്യുദേതി] 27
അഭ്യുദേതി ത്രേധാ തണ്ഡുലാന്. വി ഭജേദ്യേ മദ്ധ്യമാ-സ്സ്യുസ്താനഗ്നയേ ദാത്രേ പുരോഡാശമഷ്ടാകപാല-ങ്കുര്യാദ്യേ സ്ഥവിഷ്ഠാസ്താനിന്ദ്രായ പ്രദാത്രേ ദധഗ്ഗ്ശ്ചരും-യേഁ-ഽണിഷ്ഠാസ്താന്. വിഷ്ണവേ ശിപിവിഷ്ടായ ശൃതേ ചരുമഗ്നിരേവാസ്മൈ പ്രജാ-മ്പ്രജനയതി വൃദ്ധാമിന്ദ്രഃ പ്രയച്ഛതി യജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണുഃ പശവ-ശ്ശിപിര്യജ്ഞ ഏവ പശുഷു പ്രതിതിഷ്ഠതി ന ദ്വേ [ന ദ്വേ, യജേത യ-ത്പൂര്വയാ] 28
യജേത യ-ത്പൂര്വയാ സമ്പ്രതി യജേതോത്തരയാ ഛമ്ബട്കുര്യാദ്യദുത്തരയാ സമ്പ്രതി യജേത പൂര്വയാ ഛമ്ബട്കുര്യാന്നേഷ്ടിര്ഭവതി ന യജ്ഞസ്തദനു ഹ്രീതമുഖ്യപഗല്ഭോ ജായത ഏകാമേവ യജേത പ്രഗല്ഭോ-ഽസ്യ ജായതേ ഽനാദൃത്യ ത-ദ്ദ്വേ ഏവ യജേത യജ്ഞ മുഖമേവ പൂര്വയാ-ഽഽലഭതേ യജത ഉത്തരയാ ദേവതാ ഏവ പൂര്വയാ ഽവരുന്ധ ഇന്ദ്രിയ-മുത്തരയാ ദേവലോകമേവ [ ] 29
പൂര്വയാ-ഽഭിജയതി മനുഷ്യലോകമുത്തരയാ ഭൂയസോ യജ്ഞക്രതൂനുപൈത്യേഷാ വൈ സുമനാ നാമേഷ്ടിര്യമദ്യേജാന-മ്പശ്ചാച്ചന്ദ്രമാ അഭ്യുദേത്യസ്മിന്നേവാസ്മൈ ലോകേ-ഽര്ധുക-മ്ഭവതി ദാക്ഷായണ യജ്ഞേന സുവര്ഗകാമോ യജേത പൂര്ണമാസേ സ-ന്നയേ-ന്മൈത്രാവരുണ്യാ ഽഽമിക്ഷയാ ഽമാവാസ്യായാം-യഁജേത പൂര്ണമാസേ വൈ ദേവാനാഗ്ം സുതസ്തേഷാമേതമര്ധമാസ-മ്പ്രസുതസ്തേഷാ-മ്മൈത്രാവരുണീ വശാ-ഽമാവാസ്യായാ-മനൂബന്ധ്യാ യ- [-മനൂബന്ധ്യാ യത്, പൂര്വേദ്യു ര്യജതേ] 30
-ത്പൂര്വേദ്യു ര്യജതേ വേദിമേവ ത-ത്കരോതി യ-ദ്വഥ്സാ-നപാകരോതി സദോഹവിര്ധാനേ ഏവ സ-മ്മിനോതി യദ്യജതേ ദേവൈരേവ സുത്യാഗ്ം സ-മ്പാദയതി സ ഏതമര്ധമാസഗ്ം സധമാദ-ന്ദേവൈ-സ്സോമ-മ്പിബതി യ-ന്മൈത്രാവരുണ്യാ ഽഽമിക്ഷയാ ഽമാവാസ്യായാം-യഁജതേ യൈവാസൌ ദേവാനാം-വഁശാ-ഽനൂബന്ധ്യാ സോ ഏവൈഷൈതസ്യ സാക്ഷാദ്വാ ഏഷ ദേവാനഭ്യാരോഹതി യ ഏഷാം-യഁജ്ഞ- [യജ്ഞമ്, അഭ്യാരോഹതി] 31
-മഭ്യാരോഹതി യഥാ ഖലുവൈ ശ്രേയാനഭ്യാരൂഢഃ കാമയതേ തഥാ കരോതി യദ്യവവിദ്ധ്യതി പാപീയാ-ന്ഭവതി യദി നാവവിദ്ധ്യതി സദൃം-വ്യാഁവൃത്കാമ ഏതേന യജ്ഞേന യജേത ക്ഷുരപവിര്ഹ്യേഷ യജ്ഞസ്താജ-ക്പുണ്യോ വാ ഭവതി പ്ര വാ മീയതേ തസ്യൈതദ്വ്രത-ന്നാനൃതം-വഁദേന്ന മാഗ്ം സമശ്ഞീയാന്ന സ്ത്രിയമുപേയാന്നാസ്യ പല്പൂലനേന വാസഃ പല്പൂലയേയു -രേതദ്ധി ദേവാ-സ്സര്വ-ന്ന കുര്വന്തി ॥ 32 ॥

(ചന്ദ്രമാ -ദ്വേ -ദേവലോകമേവ - യ-ദ്യജ്ഞം- പല്പൂലയേയുഃ -ഷട് ച) (അ. 5)
ഏഷ വൈ ദേവരഥോ യ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യോ ദര്ശപൂര്ണമാസാവിഷ്ട്വാ സോമേന യജതേ രഥസ്പഷ്ട ഏവാവസാനേ വരേ ദേവാനാമവ സ്യത്യേതാനി വാ അങ്ഗാപരൂഗ്ംഷി സംവഁഥ്സരസ്യ യ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ-ഽങ്ഗാപരൂഗ്ഷ്യേവ സംവഁഥ്സരസ്യ പ്രതി ദധാത്യേ തേ വൈ സംവഁഥ്സരസ്യ ചക്ഷുഷീ യ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ താഭ്യാമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകമനു പശ്യ- [പശ്യതി, ഏഷാ വൈ] 33
-ത്യേഷാ വൈ ദേവാനാം-വിഁക്രാന്തി ര്യ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ ദേവാനാമേവ വിക്രാന്തിമനു വിക്രമത ഏഷ വൈ ദേവയാനഃ പന്ഥാ യ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ യ ഏവ ദേവയാനഃ പന്ഥാസ്തഗ്ം സമാരോഹത്യേതൌ വൈ ദേവാനാഗ്ം ഹരീ യ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ യാവേവ ദേവാനാഗ്ം ഹരീ താഭ്യാ- [ഹരീ താഭ്യാമ്, ഏവൈഭ്യോ ഹവ്യം-] 34
-മേവൈഭ്യോ ഹവ്യം-വഁഹത്യേതദ്വൈ ദേവാനാമാസ്യം-യഁ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ സാക്ഷാദേവ ദേവാനാമാസ്യേ ജുഹോത്യേഷ വൈ ഹവിര്ധാനീ യോ ദര്ശപൂര്ണമാസയാജീ സായമ്പ്രാതരഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ജുഹോതി യജതേ ദര്ശപൂര്ണമാസാ-വഹരഹര്-ഹവിര്ധാനിനാഗ്ം സുതോ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ ഹവിര്ധാന്യസ്മീതി സര്വമേവാസ്യ ബര്ഹിഷ്യ-ന്ദത്ത-മ്ഭവതി ദേവാവാ അഹ- [അഹഃ, യജ്ഞിയ-ന്നാവിന്ദ-ന്തേ] 35
-ര്യജ്ഞിയ-ന്നാവിന്ദ-ന്തേ ദര്ശപൂര്ണമാസാവപുന-ന്തൌ വാ ഏതൌ പൂതൌ മേദ്ധ്യൌ യ-ദ്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യ ഏവം-വിഁദ്വാ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാസൌ യജതേ പൂതാവേവൈനൌ മേദ്ധ്യൌ യജതേ നാമാവാസ്യായാ-ഞ്ച പൌര്ണമാസ്യാ-ഞ്ച സ്ത്രിയ-മുപേയാദ്യ- ദുപേയാന്നിരിന്ദ്രിയ-സ്സ്യാ-ഥ്സോമസ്യ വൈ രാജ്ഞോ-ഽര്ധമാസസ്യ രാത്രയഃ പത്നയ ആസ-ന്താസാമമാവാസ്യാ-ഞ്ച പൌര്ണമാസീ-ഞ്ച നോപൈ- [നോപൈത്, തേ ഏനമഭി] 36
-ത്തേ ഏനമഭി സമനഹ്യേതാ-ന്തം-യഁക്ഷ്മ ആര്ച്ഛ-ദ്രാജാനം-യഁക്ഷ്മ ആരദിതി ത-ദ്രാജയക്ഷ്മസ്യ ജന്മ യ-ത്പാപീയാനഭവ-ത്ത-ത്പാപയക്ഷ്മസ്യ യജ്ജായാഭ്യാമവിന്ദ-ത്തജ്ജായേന്യസ്യ യ ഏവമേതേഷാം-യഁക്ഷ്മാണാ-ഞ്ജന്മ വേദ നൈനമേതേ യക്ഷ്മാവിന്ദന്തി സ ഏതേ ഏവ നമസ്യന്നുപാധാവ-ത്തേ അബ്രൂതാം-വഁരം-വൃഁണാവഹാ ആവ-ന്ദേവാനാ-മ്ഭാഗധേ അസാവാ- [അസാവ, ആവദധി ദേവാ] 37
-ഽവദധി ദേവാ ഇജ്യാന്താ ഇതി തസ്മാ-ഥ്സദൃശീനാഗ്ം രാത്രീണാ-മമാവാസ്യായാ-ഞ്ച പൌര്ണമാസ്യാ-ഞ്ച ദേവാ ഇജ്യന്ത ഏതേ ഹി ദേവാനാ-മ്ഭാഗധേ ഭാഗധാ അസ്മൈ മനുഷ്യാ ഭവന്തി യ ഏവം-വേഁദ ഭൂതാനി ക്ഷുധമഘ്നന്-ഥ്സദ്യോ മനുഷ്യാ അര്ധമാസേ ദേവാ മാസി പിതരഃ സംവഁഥ്സരേ വനസ്പതയ-സ്തസ്മാ-ദഹരഹ-ര്മനുഷ്യാ അശനമിച്ഛന്തേ ഽര്ധമാസേ ദേവാ ഇജ്യന്തേ മാസി പിതൃഭ്യഃ ക്രിയതേ സംവഁഥ്സരേ വനസ്പതയഃ ഫല-ങ്ഗൃഹ്ണന്തി യ ഏവം-വേഁദ ഹന്തി ക്ഷുധ-മ്ഭ്രാതൃവ്യമ് ॥ 38 ॥

(പശ്യതി - താഭ്യാ -മഹ - രൈ - ദസാവ -ഫലഗ്ം -സപ്ത ച) (അ. 6)
ദേവാ വൈ നര്ചി ന യജുഷ്യശ്രയന്ത തേ സാമന്നേവാ-ഽശ്രയന്ത ഹി-ങ്കരോതി സാമൈവാ-ഽകര്ഹി-ങ്കരോതി യത്രൈവ ദേവാ അശ്രയന്ത തത ഏവൈനാ-ന്പ്രയുങ്ക്തേ ഹി-ങ്കരോതി വാച ഏവൈഷ യോഗോ ഹി-ങ്കരോതി പ്രജാ ഏവ ത-ദ്യജമാന-സ്സൃജതേ ത്രിഃ പ്രഥമാമന്വാഹ ത്രിരുത്തമാം-യഁജ്ഞസ്യൈവ തദ്ബര്സ- [തദ്ബര്സമ്, നഹ്യത്യപ്രസ്രഗ്ംസായ-] 39
-ന്നഹ്യത്യപ്രസ്രഗ്ംസായ സന്തതമന്വാഹ പ്രാണാനാമന്നാദ്യസ്യ സന്തത്യാ അഥോ രക്ഷസാമപഹത്യൈ രാഥതംരീ-മ്പ്രഥമാമന്വാഹ രാഥതംരോ വാ അയം-ലോഁക ഇമമേവ ലോകമഭി ജയതി ത്രിര്വി ഗൃഹ്ണാതി ത്രയ ഇമേ ലോകാ ഇമാനേവ ലോകാനഭി ജയതി ബാര്ഹതീമുത്തമാ-മന്വാഹ ബാര്ഹതോ വാ അസൌ ലോകോ-ഽമുമേവ ലോകമഭി ജയതി പ്ര വോ [പ്ര വഃ, വാജാ] 40
വാജാ ഇത്യനിരുക്താ-മ്പ്രാജാപത്യാമന്വാഹ യജ്ഞോ വൈ പ്രജാപതിര്യജ്ഞമേവ പ്രജാപതിമാ രഭതേ പ്രവോ വാജാ ഇത്യന്വാഹാന്നം-വൈഁ വാജോ-ഽന്നമേവാവ രുന്ധേ പ്രവോ വാജാ ഇത്യന്വാഹ തസ്മാ-ത്പ്രാചീനഗ്ം രേതോ ധീയതേ-ഽഗ്ന ആ യാഹി വീതയ ഇത്യാഹ തസ്മാ-ത്പ്രതീചീഃ പ്രജാ ജായന്തേ പ്രവോ വാജാ [വാജാഃ, ഇത്യന്വാഹ] 41
ഇത്യന്വാഹ മാസാ വൈ വാജാ അര്ധമാസാ അഭിദ്യവോ ദേവാ ഹവിഷ്മന്തോ ഗൌര്ഘൃതാചീ യജ്ഞോ ദേവാഞ്ജിഗാതി യജമാന-സ്സുമ്നയു-രിദ-മസീദ-മസീത്യേവ യജ്ഞസ്യ പ്രിയ-ന്ധാമാവ രുന്ധേ യ-ങ്കാമയേത സര്വ-മായു-രിയാ-ദിതി പ്ര വോ വാജാ ഇതി തസ്യാനൂച്യാഗ്ന ആ യാഹി വീതയ ഇതി സന്തത-മുത്തര-മര്ധര്ചമാ ലഭേത [ ] 42
പ്രാണേനൈവാ-ഽസ്യാ-ഽപാന-ന്ദാധാര സര്വമായുരേതി യോ വാ അരത്നിഗ്ം സാമിധേനീനാം-വേഁദാരത്നാവേവ ഭ്രാതൃവ്യ-ങ്കുരുതേ-ഽര്ധര്ചൌ സ-ന്ദധാത്യേഷ വാ അരത്നി-സ്സാമിധേനീനാം-യഁ ഏവം-വേഁദാരത്നാവേവ ഭ്രാതൃവ്യ-ങ്കുരുത ഋഷേര്-ഋഷേര്വാ ഏതാ നിര്മിതാ യ-ഥ്സാമിധേന്യസ്താ യദസം-യുഁക്താ-സ്സ്യുഃ പ്രജയാ പശുഭി ര്യജമാനസ്യ വി തിഷ്ഠേരന്നര്ധര്ചൌ സ-ന്ദധാതി സം ഁയുനക്ത്യേവൈനാസ്താ അസ്മൈ സംയുഁക്താ അവരുദ്ധാ-സ്സര്വാ-മാശിഷ-ന്ദുഹ്രേ ॥ 43 ॥

(ബര്സം - ഁവോ - ജായന്തേ പ്രവോ വാജാ - ലഭേത - ദധാതി സം - ദശ ച) (അ. 7)
അയജ്ഞോ വാ ഏഷ യോ-ഽസാമാ-ഽഗ്ന ആ യാഹി വീതയ ഇത്യാഹ രഥന്തരസ്യൈഷ വര്ണസ്ത-ന്ത്വാ സമിദ്ഭിരങ്ഗിര ഇത്യാഹ വാമദേവ്യസ്യൈഷ വര്ണോ ബൃഹദഗ്നേ സുവീര്യമിത്യാഹ ബൃഹത ഏഷ വര്ണോ യദേത-ന്തൃചമന്വാഹ യജ്ഞമേവ ത-ഥ്സാമന്വന്ത-ങ്കരോത്യഗ്നിരമുഷ്മിന് ഁലോക ആസീദാദിത്യോ-ഽസ്മി-ന്താവിമൌ ലോകാവശാന്താ- [ലോകാവശാന്തൌ, ആസ്താ-ന്തേ ദേവാ] 44
-വാസ്താ-ന്തേ ദേവാ അബ്രുവന്നേതേമൌ വി പര്യൂഹാമേത്യഗ്ന ആ യാഹി വീതയ ഇത്യസ്മിന് ഁലോകേ-ഽഗ്നിമദധു ര്ബൃഹദഗ്നേ സുവീര്യമിത്യമുഷ്മിന് ഁലോക ആദിത്യ-ന്തതോ വാ ഇമൌ ലോകാവശാമ്യതാം-യഁദേവമന്വാഹാനയോ ര്ലോകയോ-ശ്ശാന്ത്യൈ ശാമ്യതോ-ഽസ്മാ ഇമൌ ലോകൌ യ ഏവം-വേഁദ പഞ്ചദശ സാമിധേനീരന്വാഹ പഞ്ചദശ [പഞ്ചദശ, വാ അര്ധമാസസ്യ] 45
വാ അര്ധമാസസ്യ രാത്രയോ-ഽര്ധമാസശ-സ്സംവഁഥ്സര ആപ്യതേ താസാ-ന്ത്രീണി ച ശതാനി ഷഷ്ടിശ്ചാക്ഷരാണി താവതീ-സ്സംവഁഥ്സരസ്യ രാത്രയോ-ഽക്ഷരശ ഏവ സംവഁഥ്സരമാപ്നോതി നൃമേധശ്ച പരുച്ഛേപശ്ച ബ്രഹ്മവാദ്യമവദേതാമസ്മി-ന്ദാരാവാര്ദ്രേ-ഽഗ്നി-ഞ്ജനയാവ യതരോ നൌ ബ്രഹ്മീയാനിതി നൃമേധോ-ഽഭ്യവദ-ഥ്സ ധൂമമജനയ-ത്പരുച്ഛേപോ ഽഭ്യവദ-ഥ്സോ-ഽഗ്നിമജനയദൃഷ ഇത്യബ്രവീ- [ഇത്യബ്രവീത്, യഥ്സമാവദ്വിദ്വ] 46
-ദ്യഥ്സമാവദ്വിദ്വ കഥാ ത്വമഗ്നിമജീജനോ നാഹമിതി സാമിധേനീനാമേവാഹം-വഁര്ണം-വേഁദേത്യബ്രവീദ്യ-ദ്ഘൃതവ-ത്പദമനൂച്യതേ സ ആസാം-വഁര്ണസ്ത-ന്ത്വാ സമിദ്ഭിരങ്ഗിര ഇത്യാഹ സാമിധേനീഷ്വേവ തജ്ജ്യോതി ര്ജനയതി സ്ത്രിയസ്തേന യദൃച-സ്സ്ത്രിയസ്തേന യ-ദ്ഗായത്രിയ-സ്സ്ത്രിയസ്തേന യ-ഥ്സാമിധേന്യോ വൃഷണ്വതീ-മന്വാഹ [വൃഷണ്വതീ-മന്വാഹ, തേന പുഗ്ഗ്സ്വതീസ്തേന] 47
തേന പുഗ്ഗ്സ്വതീസ്തേന സേന്ദ്രാസ്തേന മിഥുനാ അഗ്നിര്ദേവാനാ-ന്ദൂത ആസീദുശനാ കാവ്യോ-ഽസുരാണാ-ന്തൌ പ്രജാപതി-മ്പ്രശ്ഞമൈതാഗ്ം സ പ്രജാപതിരഗ്നി-ന്ദൂതം-വൃഁണീമഹ ഇത്യഭി പര്യാവര്തത തതോ ദേവാ അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ യസ്യൈവം-വിഁദുഷോ-ഽഗ്നി-ന്ദൂതം-വൃഁണീമഹ ഇത്യന്വാഹ ഭവത്യാത്മനാ പരാ-ഽസ്യ ഭ്രാതൃവ്യോ ഭവത്യദ്ധ്വരവതീമന്വാഹ ഭ്രാതൃവ്യമേവൈതയാ [ഭ്രാതൃവ്യമേവൈതയാ, ധ്വരതി ശോചിഷ്കേശസ്തമീമഹ] 48
ധ്വരതി ശോചിഷ്കേശസ്തമീമഹ ഇത്യാഹ പവിത്രമേവൈത-ദ്യജമാനമേവൈതയാ പവയതി സമിദ്ധോ അഗ്ന ആഹുതേത്യാഹ പരിധിമേവൈത-മ്പരി ദധാത്യസ്കന്ദായ യദത ഊര്ധ്വമഭ്യാദദ്ധ്യാദ്യഥാ ബഹിഃ പരിധി സ്കന്ദതി താദൃഗേവ ത-ത്ത്രയോ വാ അഗ്നയോ ഹവ്യവാഹനോ ദേവാനാ-ങ്കവ്യവാഹനഃ പിതൃണാഗ്ം സഹരക്ഷാ അസുരാണാ-ന്ത ഏതര്ഹ്യാ ശഗ്ംസന്തേ മാം-വഁരിഷ്യതേ മാ- [മാമ്, ഇതി] 49
-മിതി വൃണീദ്ധ്വഗ്ം ഹവ്യവാഹനമിത്യാഹ യ ഏവ ദേവാനാ-ന്തം-വൃഁണീത ആര്ഷേയം-വൃഁണീതേ ബന്ധോരേവ നൈത്യഥോ സന്തത്യൈ പരസ്താദര്വാചോ വൃണീതേ തസ്മാ-ത്പരസ്താദര്വാഞ്ചോ മനുഷ്യാ-ന്പിതരോ-ഽനു പ്ര പിപതേ ॥ 50 ॥

(അശാന്താ - വാഹ പഞ്ചദശാ - ബ്രവീ - ദന്വാഹൈ - തയാ - വരിഷ്യതേ മാ - മേകാന്നത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)
അഗ്നേ മഹാഗ്ം അസീത്യാഹ മഹാന്. ഹ്യേഷ യദഗ്നി ര്ബ്രാഹ്മണേത്യാഹ ബ്രാഹ്മണോ ഹ്യേഷ ഭാരതേത്യാഹൈഷ ഹി ദേവേഭ്യോ ഹവ്യ-മ്ഭരതി ദേവേദ്ധ ഇത്യാഹ ദേവാ ഹ്യേതമൈന്ധത മന്വിദ്ധ ഇത്യാഹ മനുര്ഹ്യേതമുത്തരോ ദേവേഭ്യ ഐന്ധര്ഷിഷ്ടുത ഇത്യാഹര്ഷയോ ഹ്യേതമസ്തുവന് വിപ്രാനുമദിത ഇത്യാഹ [ഇത്യാഹ, വിപ്രാ ഹ്യേതേ] 51
വിപ്രാ ഹ്യേതേ യച്ഛുശ്രുവാഗ്ംസഃ കവിശസ്ത ഇത്യാഹ കവയോ ഹ്യേതേ യച്ഛുശ്രുവാഗ്ംസോ ബ്രഹ്മസഗ്ംശിത ഇത്യാഹ ബ്രഹ്മസഗ്ംശിതോ ഹ്യേഷ ഘൃതാഹവന ഇത്യാഹ ഘൃതാഹുതിര്ഹ്യസ്യ പ്രിയതമാ പ്രണീര്യജ്ഞാനാമിത്യാഹ പ്രണീര്ഹ്യേഷ യജ്ഞാനാഗ്ം രഥീരദ്ധ്വരാണാമിത്യാഹൈഷ ഹി ദേവരഥോ-ഽതൂര്തോ ഹോതേത്യാഹ ന ഹ്യേത-ങ്കശ്ചന [ ] 52
തരതി തൂര്ണിര്-ഹവ്യവാഡിത്യാഹ സര്വഗ്ഗ്ഹ്യേഷ തരത്യാസ്പാത്ര-ഞ്ജുഹൂര്ദേവാനാമിത്യാഹ ജുഹൂര്ഹ്യേഷ ദേവാനാ-ഞ്ചമസോ ദേവപാന ഇത്യാഹ ചമസോ ഹ്യേഷ ദേവപാനോ-ഽരാഗ്ം ഇവാഗ്നേ നേമിര്ദേവാഗ്സ്ത്വ-മ്പരിഭൂരസീത്യാഹ ദേവാന് ഹ്യേഷ പരിഭൂര്യ-ദ്ബ്രൂയാദാ വഹ ദേവാ-ന്ദേവയതേ യജമാനായേതി ഭ്രാതൃവ്യമസ്മൈ [ഭ്രാതൃവ്യമസ്മൈ, ജനയേദാ വഹ] 53
ജനയേദാ വഹ ദേവാന്. യജമാനായേത്യാഹ യജമാനമേവൈതേന വര്ധയത്യഗ്നിമഗ്ന ആ വഹ സോമമാ വഹേത്യാഹ ദേവതാ ഏവ ത-ദ്യഥാപൂര്വമുപ ഹ്വയത ആ ചാഗ്നേ ദേവാന്. വഹ സുയജാ ച യജ ജാതവേദ ഇത്യാഹാഗ്നിമേവ ത-ഥ്സഗ്ഗ് ശ്യതി സോ-ഽസ്യ സഗ്ംശിതോ ദേവേഭ്യോ ഹവ്യം-വഁഹത്യഗ്നിര്-ഹോതേ- [-ഹോതാ, ഇത്യാഹാ-ഽഗ്നിര്വൈ] 54
-ത്യാഹാ-ഽഗ്നിര്വൈ ദേവാനാഗ്ം ഹോതാ യ ഏവ ദേവാനാഗ്ം ഹോതാ തം-വൃഁണീതേസ്മോ വയമിത്യാഹാ-ഽഽത്മാനമേവ സത്ത്വ-ങ്ഗമയതി സാധു തേ യജമാന ദേവതേത്യാഹാ-ഽഽശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ യദ്ബ്രൂയാ-ദ്യോ-ഽഗ്നിഗ്ം ഹോതാരമവൃഥാ ഇത്യഗ്നിനോഭയതോ യജമാന-മ്പരി ഗൃഹ്ണീയാ-ത്പ്രമായുക-സ്സ്യാ-ദ്യജമാനദേവത്യാ വൈ ജുഹൂര്ഭ്രാതൃവ്യ ദേവത്യോപഭൃ- [ദേവത്യോപഭൃത്, യദ്ദ്വേ ഇവ] 55
-ദ്യദ്ദ്വേ ഇവ ബ്രൂയാ-ദ്ഭ്രാതൃവ്യമസ്മൈ ജനയേ-ദ്ഘൃതവതീമദ്ധ്വര്യോ സ്രുചമാ-ഽസ്യസ്വേത്യാഹ യജമാന മേവൈതേന വര്ധയതി ദേവായുവമിത്യാഹ ദേവാന്. ഹ്യേഷാ-ഽവതി വിശ്വവാരാമിത്യാഹ വിശ്വഗ്ഗ് ഹ്യേഷാ-ഽവതീഡാമഹൈ ദേവാഗ്ം ഈഡേന്യാന്നമസ്യാമ നമസ്യാന് യജാമ യജ്ഞിയാനിത്യാഹമനുഷ്യാ വാ ഈഡേന്യാഃ പിതരോ നമസ്യാ ദേവാ യജ്ഞിയാ ദേവതാ ഏവ ത-ദ്യഥാഭാഗം-യഁജതി ॥ 56 ॥

(വിപ്രാനുമദിത ഇത്യാഹ - ചനാ - ഽസ്മൈ - ഹോതോ - പഭൃ-ദ്- ദേവതാ ഏവ - ത്രീണി ച) (അ. 9)
ത്രീഗ്സ്തൃചാനനു ബ്രൂയാ-ദ്രാജന്യസ്യ ത്രയോ വാ അന്യേ രാജന്യാ-ത്പുരുഷാ ബ്രാഹ്മണോ വൈശ്യഃ ശൂദ്രസ്താനേവാസ്മാ അനുകാന് കരോതി പഞ്ചദശാനു ബ്രൂയാ-ദ്രാജന്യസ്യ പഞ്ചദശോ വൈ രാജന്യഃ സ്വ ഏവൈനഗ്ഗ് സ്തോമേ പ്രതിഷ്ഠാപയതി ത്രിഷ്ടുഭാ പരി ദദ്ധ്യാദിന്ദ്രിയം-വൈഁ ത്രിഷ്ടുഗിന്ദ്രിയകാമഃ ഖലു വൈ രാജന്യോ യജതേ ത്രിഷ്ടുഭൈവാസ്മാ ഇന്ദ്രിയ-മ്പരി ഗൃഹ്ണാതി യദി കാമയേത [കാമയേത, ബ്രഹ്മവര്ചസമസ്ത്വിതി] 57
ബ്രഹ്മവര്ചസമസ്ത്വിതി ഗായത്രിയാ പരി ദദ്ധ്യാ-ദ്ബ്രഹ്മവര്ചസം-വൈഁ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസമേവ ഭവതി സപ്തദശാനു ബ്രൂയാ-ദ്വൈശ്യസ്യ സപ്തദശോ വൈ വൈശ്യ-സ്സ്വ ഏവൈനഗ്ഗ് സ്തോമേ പ്രതി ഷ്ഠാപയതിജഗത്യാ പരി ദദ്ധ്യാജ്ജാഗതാ വൈ പശവഃ പശുകാമഃ ഖലു വൈ വൈശ്യോ യജതേ ജഗത്യൈവാസ്മൈ പശൂ-ന്പരി ഗൃഹ്ണാത്യേ കവിഗ്ം ശതിമനു ബ്രൂയാ-ത്പ്രതിഷ്ഠാകാമസ്യൈ കവിഗ്ംശ-സ്സ്തോമാനാ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ [പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ, ചതുര്വിഗ്ംശതിമനു] 58
ചതുര്വിഗ്ംശതിമനു ബ്രൂയാ-ദ്ബ്രഹ്മവര്ചസ-കാമസ്യ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ഗായത്രീ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ങ്ഗായത്രിയൈവാസ്മൈ ബ്രഹ്മവര്ചസമവ രുന്ധേ ത്രിഗ്ംശതമനു ബ്രൂയാദന്നകാമസ്യ ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജൈവാസ്മാ അന്നാദ്യമവ രുന്ധേ ദ്വാത്രിഗ്ംശതമനു ബ്രൂയാ-ത്പ്രതിഷ്ഠാകാമസ്യ ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ഽനുഷ്ടുഗനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദസാ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ ഷട്ത്രിഗ്ംശതമനു ബ്രൂയാ-ത്പശുകാമസ്യ ഷട്ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ബൃഹതീ ബാര്ഹതാഃ പശവോ ബൃഹത്യൈവാസ്മൈ പശൂ- [പശൂന്, അവ രുന്ധേ] 59
-നവ രുന്ധേ ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശതമനു ബ്രൂയാദിന്ദ്രിയകാമസ്യ ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശദക്ഷരാ ത്രിഷ്ടുഗിന്ദ്രിയ-ന്ത്രിഷ്ടു-പ്ത്രിഷ്ടുഭൈവാസ്മാ ഇന്ദ്രിയമവ രുന്ധേ ഽഷ്ടാചത്വാരിഗ്ം ശതമനു ബ്രൂയാ-ത്പശുകാമസ്യാഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശദക്ഷരാ ജഗതീ ജാഗതാഃ പശവോജഗത്യൈവാസ്മൈ പശൂനവ രുന്ധേ സര്വാണി ഛന്ദാഗ് സ്യനു ബ്രൂയാ-ദ്ബഹുയാജിന-സ്സര്വാണി വാ ഏതസ്യ ഛന്ദാഗ്സ്യ വരുദ്ധാനി യോ ബഹുയാജ്യപരിമിതമനു ബ്രൂയാദപരിമിതസ്യാ വരുധ്യൈ ॥ 60 ॥

(കാമയേത - പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ - പശൂന്ഥ് - സപ്തചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)
നിവീത-മ്മനുഷ്യാണാ-മ്പ്രാചീനാവീത-മ്പിതൃണാമുപവീത-ന്ദേവാനാമുപ വ്യയതേ ദേവലക്ഷ്മമേവ ത-ത്കുരുതേ തിഷ്ഠന്നന്വാഹ തിഷ്ഠന്ന്. ഹ്യാശ്രുതതരം-വഁദതി തിഷ്ഠന്നന്വാഹ സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാഭിജിത്യാ ആസീനോ യജത്യസ്മിന്നേവ ലോകേ പ്രതിതിഷ്ഠതി യ-ത്ക്രൌഞ്ചമന്വാഹാ-ഽഽസുര-ന്ത-ദ്യന്മന്ദ്ര-മ്മാനുഷ-ന്തദ്യദന്തരാ ത-ഥ്സദേവമന്തരാ-ഽനൂച്യഗ്ം സദേവത്വായ വിദ്വാഗ്ംസോ വൈ [ ] 61
പുരാ ഹോതാരോ-ഽഭൂവ-ന്തസ്മാ-ദ്വിധൃതാ അദ്ധ്വാനോ-ഽഭൂവ-ന്ന പന്ഥാന-സ്സമരുക്ഷന്നന്തര്വേദ്യന്യഃ പാദോ ഭവതി ബഹിര്വേദ്യന്യോ-ഽഥാന്വാഹാദ്ധ്വനാം-വിഁധൃത്യൈ പഥാമസഗ്ം രോഹായാഥോ ഭൂതഞ്ചൈവ ഭവിഷ്യച്ചാവ രുന്ധേ-ഽഥോ പരിമിത-ഞ്ചൈവാപരിമിത-ഞ്ചാവ രുന്ധേ-ഽഥോ ഗ്രാമ്യാഗ്ശ്ചൈവ പശൂനാരണ്യാഗ്ശ്ചാവ രുന്ധേ-ഽഥോ [രുന്ധേ-ഽഥോ, ദേവലോക-ഞ്ചൈവ] 62
ദേവലോക-ഞ്ചൈവ മനുഷ്യ ലോക-ഞ്ചാഭി ജയതി ദേവാ വൈ സാമിധേനീരനൂച്യ യജ്ഞ-ന്നാന്വപശ്യന്ഥ്സ പ്രജാപതിസ്തൂഷ്ണീ-മാഘാരമാ ഽഘാരയ-ത്തതോ വൈ ദേവാ യജ്ഞമന്വപശ്യന്. യ-ത്തൂഷ്ണീമാഘാര-മാഘാരയതി യജ്ഞസ്യാനുഖ്യാത്യാ അഥോ സാമിധേനീരേവാഭ്യ-നക്ത്യലൂക്ഷോ ഭവതി യ ഏവം-വേഁദാഥോ തര്പയത്യേവൈനാ-സ്തൃപ്യതി പ്രജയാ പശുഭി- [പശുഭിഃ, യ ഏവം-വേഁദ] 63
-ര്യ ഏവം-വേഁദ യദേകയാ ഽഽഘാരയേദേകാ-മ്പ്രീണീയാദ്യ-ദ്ദ്വാഭ്യാ-ന്ദ്വേ പ്രീണീയാദ്യ-ദ്തിസൃഭിരതി തദ്രേചയേത്മനസാ ഽഽഘാരയതി മനസാ ഹ്യനാപ്തമാപ്യതേ തിര്യഞ്ചമാ ഘാരയത്യഛമ്ബട്കാരം-വാഁക്ച മനശ്ചാ ഽഽര്തീയേതാമഹ-ന്ദേവേഭ്യോ ഹവ്യം-വഁഹാമീതി വാഗബ്രവീദഹ-ന്ദേവേഭ്യ ഇതി മനസ്തൌ പ്രജാപതി-മ്പ്രശ്ഞമൈതാഗ്ം സോ-ഽബ്രവീ- [സോ-ഽബ്രവീത്, പ്രജാപതിര്ദൂതീരേവ] 64
-ത്പ്രജാപതിര്ദൂതീരേവ ത്വ-മ്മനസോ-ഽസി യദ്ധി മനസാ ധ്യായതി തദ്വാചാ വദതീതി ത-ത്ഖലു തുഭ്യ-ന്ന വാചാ ജുഹവന്നിത്യബ്രവീ-ത്തസ്മാന്മനസാ പ്രജാപതയേ ജുഹ്വതിമന ഇവ ഹി പ്രജാപതിഃ പ്രജാപതേരാപ്ത്യൈ പരിധീന്ഥ്സ-മ്മാര്ഷ്ടി പുനാത്യേവൈനാന്ത്രിര്മദ്ധ്യമ-ന്ത്രയോ വൈ പ്രാണാഃ പ്രാണാനേവാഭി ജയതി ത്രിര്ദക്ഷിണാര്ധ്യം ത്രയ [-ത്രയഃ, ഇമേ ലോകാ] 65
ഇമേ ലോകാ ഇമാനേവ ലോകാനഭി ജയതി ത്രിരുത്തരാര്ധ്യ-ന്ത്രയോ വൈ ദേവയാനാഃ പന്ഥാനസ്താനേവാഭി ജയതി ത്രിരുപ വാജയതി ത്രയോ വൈ ദേവലോകാ ദേവലോകാനേവാഭി ജയതി ദ്വാദശ സ-മ്പദ്യന്തേ ദ്വാദശ മാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംവഁഥ്സരമേവ പ്രീണാത്യഥോ സംവഁഥ്സരമേവാസ്മാ ഉപ ദധാതി സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യ സമഷ്ട്യാ ആഘാരമാ ഘാരയതി തിര ഇവ [തിര ഇവ, വൈ സുവര്ഗോ] 66
വൈ സുവര്ഗോ ലോക-സ്സുവര്ഗമേവാസ്മൈ ലോക-മ്പ്രരോചയത്യൃജുമാ ഘാരയത്യൃജുരിവ ഹി പ്രാണ-സ്സന്തതമാ ഘാരയതി പ്രാണാനാമന്നാദ്യസ്യ സന്തത്യാ അഥോ രക്ഷസാമപഹത്യൈ യ-ങ്കാമയേത പ്രമായുക-സ്സ്യാദിതി ജിഹ്മ-ന്തസ്യാ ഽഽഘാരയേ-ത്പ്രാണമേവാസ്മാജ്ജിഹ്മ-ന്നയതി താജ-ക്പ്രമീയതേശിരോ വാ ഏത-ദ്യജ്ഞസ്യ യദാഘാര ആത്മാ ധ്രുവാ- [ആത്മാ ധ്രുവാ, ആഘാരമാഘാര്യ] 67
-ഽഽഘാരമാഘാര്യ ധ്രുവാഗ്ം സമനക്ത്യാത്മന്നേവ യജ്ഞസ്യ ശിരഃ പ്രതി ദധാത്യഗ്നി-ര്ദേവാനാ-ന്ദൂത ആസീ-ദ്ദൈവ്യോ-ഽസുരാണാ-ന്തൌ പ്രജാപതി-മ്പ്രശ്ഞ-മൈതാഗ്ം സ പ്രജാപതി ര്ബ്രാഹ്മണ-മബ്രവീ-ദേതദ്വി ബ്രൂഹീത്യാ ശ്രാവയേതീദ-ന്ദേവാ-ശ്ശൃണുതേതി വാവ തദബ്രവീ-ദഗ്നി ര്ദേവോ ഹോതേതി യ ഏവ ദേവാനാ-ന്തമവൃണീത തതോ ദേവാ [ദേവാഃ, അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ] 68
അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ യസ്യൈവം-വിഁദുഷഃ പ്രവര-മ്പ്രവൃണതേ ഭവത്യാത്മനാ പരാ-ഽസ്യ ഭ്രാതൃവ്യോ ഭവതി യദ്ബ്രാഹ്മണശ്ചാ ബ്രാഹ്മണശ്ച പ്രശ്ഞ-മേയാതാ-മ്ബ്രാഹ്മണായാധി ബ്രൂയാ-ദ്യ-ദ്ബ്രാഹ്മണായാ-ഽദ്ധ്യാഹാ ഽഽത്മനേ-ഽദ്ധ്യാഹ യദ്ബ്രാഹ്മണ-മ്പരാഹാ-ഽഽത്മാന-മ്പരാ-ഽഽഹ തസ്മാ-ദ്ബ്രാഹ്മണോ ന പരോച്യഃ ॥ 69 ॥

(വാ - ആരണ്യാഗ്ശ്ചാവ രുന്ധേ-ഽഥോ - പശുഭിഃ - സോ-ഽബ്രവീ-ദ്- ദക്ഷിണാര്ധ്യം ത്രയ -ഇവ - ധ്രുവാ - ദേവാ - ശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച ) (അ. 11)
ആയുഷ്ട ആയുര്ദാ അഗ്ന ആ പ്യായസ്വ സ-ന്തേ ഽവ തേ ഹേഡ ഉദുത്തമ-മ്പ്രണോ ദേവ്യാ നോ ദിവോ ഽഗ്നാ വിഷ്ണൂ അഗ്നാവിഷ്ണൂ ഇമ-മ്മേ വരുണ-തത്ത്വാ യാ മ്യു ദുത്യ-ഞ്ചിത്രമ് ॥ അപാ-ന്നപാദാ ഹ്യസ്ഥാ-ദുപസ്ഥ-ഞ്ജിഹ്മാനാ-മൂര്ധ്വോ വിദ്യുതം-വഁസാനഃ । തസ്യ ജ്യേഷ്ഠ-മ്മഹിമാനം-വഁഹന്തീര് ഹിരണ്യവര്ണാഃ പരി യന്തി യഹ്വീഃ ॥ സ- [സമ്, അന്യാ യന്ത്യുപ] 70
-മന്യാ യന്ത്യുപ യന്ത്യന്യാ-സ്സമാനമൂര്വ-ന്നദ്യഃ പൃണന്തി । തമൂ ശുചിഗ്ം ശുചയോ ദീദിവാഗ്ം സമപാ-ന്നപാത-മ്പരിതസ്ഥുരാപഃ । തമസ്മേരാ യുവതയോ യുവാന-മ്മര്മൃജ്യമാനാഃ പരി യന്ത്യാപഃ ॥ സ ശുക്രേണ ശിക്വനാ രേവദഗ്നിര്ദീദായാനിദ്ധ്മോ ഘൃതനിര്ണിഗഫ്സു ॥ ഇന്ദ്രാവരുണയോരഹഗ്ംസമ്രാജോരവ ആ വൃണേ । താ നോ മൃഡാത ഈദൃശേ ॥ ഇന്ദ്രാവരുണാ യുവമദ്ധ്വരായ നോ [യുവമദ്ധ്വരായ നഃ, വിശേ ജനായ] 71
വിശേ ജനായ മഹി ശര്മ യച്ഛതമ് । ദീര്ഘപ്രയജ്യുമതി യോ വനുഷ്യതി വയ-ഞ്ജയേമ പൃതനാസു ദൂഢ്യഃ ॥ ആ നോമിത്രാവരുണാ, പ്രബാഹവാ ॥ ത്വ-ന്നോ അഗ്നേ വരുണസ്യ വിദ്വാ-ന്ദേവസ്യ ഹേഡോ-ഽവ യാസി സീഷ്ഠാഃ । യജിഷ്ഠോ വഹ്നി തമ-ശ്ശോശുചാനോ വിശ്വാ ദ്വേഷാഗ്ംസി പ്രമുമുഗ്ധ്യസ്മത് ॥ സ ത്വന്നോ അഗ്നേ-ഽവമോ ഭവോതീ നേദിഷ്ഠോ അസ്യാ ഉഷസോ വ്യുഷ്ടൌ । അവ യക്ഷ്വ നോ വരുണഗ്ം [നോ വരുണമ്, രരാണോ വീഹി] 72
രരാണോ വീഹി മൃഡീകഗ്ം സുഹവോ ന ഏധി ॥ പ്രപ്രായമഗ്നിര്ഭരതസ്യ ശൃണ്വേ വി യ-ഥ്സൂര്യോ ന രോചതേ ബൃഹദ്ഭാഃ । അഭി യഃ പൂരു-മ്പൃതനാസു തസ്ഥൌ ദീദായ ദൈവ്യോ അതിഥി-ശ്ശിവോ നഃ ॥ പ്ര തേ യക്ഷി പ്ര ത ഇയര്മി മന്മ ഭുവോ യഥാ വന്ദ്യോ നോ ഹവേഷു । ധന്വന്നിവ പ്രപാ അസി ത്വമഗ്ന ഇയക്ഷവേ പൂരവേ പ്രത്ന രാജന്ന് ॥ 73 ॥
വി പാജസാ വി ജ്യോതിഷാ ॥ സ ത്വമഗ്നേ പ്രതീകേന പ്രത്യോഷ യാതുധാന്യഃ । ഉരുക്ഷയേഷു ദീദ്യത് ॥ തഗ്ം സുപ്രതീകഗ്ം സുദൃശഗ്ഗ് സ്വഞ്ച-മവിദ്വാഗ്ംസോ വിദുഷ്ടരഗ്ം സപേമ । സ യക്ഷ-ദ്വിശ്വാ വയുനാനി വിദ്വാ-ന്പ്ര ഹവ്യ-മഗ്നി-രമൃതേഷു വോചത് ॥ അഗ്ംഹോമുചേ വിവേഷ യന്മാ വിന ഇന്ദ്രേ-ന്ദ്ര ക്ഷത്രമിന്ദ്രിയാണി ശതക്രതോ ഽനു തേ ദായി ॥ 74 ॥