2.5 - విశ్వరూపో వై త్వాష్ట్రః - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్నః - ఇష్టివిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
విశ్వరూపో వై త్వాష్ట్రః పురోహితో దేవానామాసీ-థ్స్వస్రీయో-ఽసురాణా-న్తస్య త్రీణి శీర్షాణ్యాసన్-థ్సోమపానగ్ం సురాపాన-మన్నాదనగ్ం స ప్రత్యక్ష-న్దేవేభ్యో భాగమవద-త్పరోక్షమసురేభ్య-స్సర్వస్మై వై ప్రత్యక్ష-మ్భాగం-వఁదన్తి యస్మా ఏవ పరోక్షం-వఁదన్తి తస్య భాగ ఉదితస్తస్మాదిన్ద్రో ఽబిభేదీదృం-వైఁ రాష్ట్రం-విఁ పర్యావర్తయతీతి తస్య వజ్రమాదాయ శీర్షాణ్యచ్ఛినద్య-థ్సోమపాన- [-థ్సోమపానమ్, ఆసీథ్స] 1
-మాసీథ్స కపిఞ్జలో ఽభవ-ద్య-థ్సురాపానగ్ం స కలవిఙ్కో యదన్నాదనగ్ం స తిత్తిరిస్తస్యాఞ్జలినా బ్రహ్మహత్యాముపాగృహ్ణా-త్తాగ్ం సంవఁథ్సరమబిభస్త-మ్భూతాన్యభ్యక్రోశ-న్బ్రహ్మహన్నితి స పృథివీముపాసీదదస్యై బ్రహ్మహత్యాయై తృతీయ-మ్ప్రతి గృహాణేతి సా-ఽబ్రవీద్వరం-వృఁణై ఖాతా-త్పరాభవిష్యన్తీ మన్యే తతో మా పరా భూవమితిపురా తే [భూవమితిపురా తే, సంవఁథ్సరాదపి] 2
సంవఁథ్సరాదపి రోహాదిత్యబ్రవీ-త్తస్మా-త్పురా సంవఁథ్సరా-త్పృథివ్యై ఖాతమపి రోహతి వారేవృతగ్గ్ హ్యస్యై తృతీయ-మ్బ్రహ్మహత్యాయై ప్రత్యగృహ్ణా-త్త-థ్స్వకృతమిరిణమభవ-త్తస్మాదాహితాగ్ని-శ్శ్రద్ధాదేవ-స్స్వకృత ఇరిణే నావ స్యే-ద్బ్రహ్మహత్యాయై హ్యేష వర్ణ-స్స వనస్పతీనుపాసీదదస్యై బ్రహ్మహత్యాయై తృతీయ-మ్ప్రతి గృహ్ణీతేతి తే-ఽబ్రువన్ వరం-వృఁణామహై వృక్ణా- [వృక్ణాత్, పరాభవిష్యన్తో] 3
-త్పరాభవిష్యన్తో మన్యామహే తతో మా పరా భూమేత్యావ్రశ్చనాద్వో భూయాగ్ంస ఉత్తిష్ఠానిత్యబ్రవీ-త్తస్మాదావ్రశ్చనా-ద్వృక్షాణా-మ్భూయాగ్ంస ఉత్తిష్ఠన్తి వారేవృతగ్గ్ హ్యేషా-న్తృతీయ-మ్బ్రహ్మహత్యాయై ప్రత్యగృహ్ణన్థ్స నిర్యాసో ఽభవ-త్తస్మాన్నిర్యాసస్య నా-ఽఽశ్య-మ్బ్రహ్మహత్యాయై హ్యేష వర్ణో-ఽథో ఖలు య ఏవ లోహితో యో వా-ఽఽవ్రశ్చనాన్నిర్యేషతి తస్య నా-ఽఽశ్య- [నా-ఽఽశ్యమ్, కామమన్యస్య] 4
-ఙ్కామమన్యస్య సస్త్రీషగ్ంసాద-ముపాసీదదస్యై బ్రహ్మహత్యాయై తృతీయ-మ్ప్రతి గృహ్ణీతేతి తా అబ్రువన్ వరం-వృఁణామహా ఋత్వియా-త్ప్రజాం-విఁన్దామహై కామమా విజనితో-స్స-మ్భవామేతి తస్మాదృత్వియా-థ్స్త్రియః ప్రజాం ఁవిన్దన్తే కామమా విజనితో-స్సమ్భవన్తి వారేవృతగ్గ్ హ్యాసా-న్తృతీయ-మ్బ్రహ్మహత్యాయై ప్రత్యగృహ్ణన్-థ్సా మలవద్వాసా అభవ-త్తస్మా-న్మలవ-ద్వాససా న సంవఁదేత- [సంవఁదేత, న సహా-ఽఽసీత] 5
-న సహా-ఽఽసీత నాస్యా అన్నమద్యా-ద్బ్రహ్మహత్యాయై హ్యేషా వర్ణ-మ్ప్రతిముచ్యా ఽఽస్తే-ఽథో ఖల్వాహురభ్యఞ్జనం-వాఁవ స్త్రియా అన్నమభ్యఞ్జనమేవ న ప్రతిగృహ్య-ఙ్కామమన్యదితి యా-మ్మలవ-ద్వాససగ్ం సభంవఁన్తి యస్తతో జాయతే సో-ఽభిశస్తో యామరణ్యే తస్యై స్తేనో యా-మ్పరాచీ-న్తస్యై హ్రీతముఖ్యపగల్భో యా స్నాతి తస్యా అఫ్సు మారుకో యా- [మారుకో యా, అభ్యఙ్క్తే] 6
-ఽభ్యఙ్క్తే తస్యై దుశ్చర్మా యా ప్రలిఖతే తస్యై ఖలతిరపమారీ యా-ఽఽఙ్క్తే తస్యై కాణో యా దతో ధావతే తస్యై శ్యావదన్. యా నఖాని నికృన్తతే తస్యై కునఖీ యా కృణత్తి తస్యై క్లీబో యా రజ్జుగ్ం సృజతి తస్యా ఉ-ద్బన్ధుకో యా పర్ణేన పిబతి తస్యా ఉన్మాదుకో యా ఖర్వేణ పిబతి తస్యై ఖర్వస్తిస్రో రాత్రీర్వ్రత-ఞ్చరేదఞ్జలినా వా పిబేదఖర్వేణ వా పాత్రేణ ప్రజాయై గోపీథాయ ॥ 7 ॥

(య-థ్సోమపానం - తే - వృక్ణాత్- తస్య నా-ఽఽశ్యం - ఁవదేత -మారుకో యా -ఽఖర్వేణ వా - త్రీణి చ) (అ. 1)
త్వష్టా హతపుత్రో వీన్ద్రగ్ం సోమమా-ఽహర-త్తస్మిన్నిన్ద్ర ఉపహవమైచ్ఛత త-న్నోపాహ్వయత పుత్ర-మ్మే-ఽవధీరితి స యజ్ఞవేశస-ఙ్కృత్వా ప్రాసహా సోమమపిబ-త్తస్య యదత్యశిష్యత త-త్త్వష్టా-ఽఽహవనీయముప ప్రావర్తయ-థ్స్వాహేన్ద్రశత్రు-ర్వర్ధస్వేతి యదవర్తయ-త్త-ద్వృత్రస్య వృత్రత్వం-యఁదబ్రవీ-థ్స్వాహేన్ద్రశత్రు-ర్వర్ధస్వేతి తస్మాదస్యే- [తస్మాదస్య, ఇన్ద్ర-శ్శత్రురభవథ్స] 8
-న్ద్ర-శ్శత్రురభవథ్స సభంవఁన్నగ్నీషోమావభి సమభవ-థ్స ఇషుమాత్రమిషుమాత్రం-విఁష్వఙ్ఙవర్ధత స ఇమాం-లోఁకానవృణోద్యదిమాం-లోఁకానవృణో-త్త-ద్వృత్రస్య వృత్రత్వ-న్తస్మాదిన్ద్రో-ఽబిభే-థ్స ప్రజాపతిముపాధావ-చ్ఛత్రుర్మే-ఽ జనీతి తస్మై వజ్రగ్ం సిక్త్వా ప్రాయచ్ఛదేతేన జహీతి తేనాభ్యాయత తావబ్రూతామగ్నీషోమౌ మా [ ] 9
ప్రహారావమన్త-స్స్వ ఇతి మమ వై యువగ్గ్స్థ ఇత్యబ్రవీ-న్మామభ్యేతమితి తౌ భాగధేయమైచ్ఛేతా-న్తాభ్యా-మేతమగ్నీషోమీయ-మేకాదశకపాల-మ్పూర్ణమాసే ప్రాయచ్ఛ-త్తావబ్రూతామభి సన్దష్టౌ వై స్వో న శక్నువ ఐతుమితి స ఇన్ద్ర ఆత్మనః శీతరూరావజనయ-త్తచ్ఛీతరూరయోర్జన్మ య ఏవగ్ం శీతరూరయోర్జన్మ వేద [వేద, నైనగ్ం] 10
నైనగ్ం శీతరూరౌ హతస్తాభ్యామేనమభ్యనయ-త్తస్మా-జ్జఞ్జభ్యమానాదగ్నీషోమౌ నిరక్రామతా-మ్ప్రాణాపానౌ వా ఏన-న్తదజహితా-మ్ప్రాణో వై దక్షో-ఽపానః క్రతుస్తస్మా-జ్జఞ్జభ్యమానో బ్రూయాన్మయి దక్షక్రతూ ఇతి ప్రాణాపానావేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే సర్వమాయురేతి స దేవతా వృత్రాన్నిర్హూయ వార్త్రఘ్నగ్ం హవిః పూర్ణమాసే నిరవప-ద్ఘ్నన్తి వా ఏన-మ్పూర్ణమాస ఆ- [ఆ, అమావాస్యాయాం-] 11
-ఽమావాస్యాయా-మ్ప్యాయయన్తి తస్మా-ద్వార్త్రఘ్నీ పూర్ణమాసే ఽనూచ్యేతే వృధన్వతీ అమావాస్యాయా-న్త-థ్సగ్గ్స్థాప్య వార్త్రఘ్నగ్ం హవిర్వజ్రమాదాయ పునరభ్యాయత తే అబ్రూతా-న్ద్యావాపృథివీ మా ప్ర హారావయోర్వై శ్రిత ఇతి తే అబ్రూతాం-వఁరం-వృఁణావహై నక్షత్రవిహితా-ఽహమసానీత్యసావబ్రవీ- చ్చిత్రవిహితా- ఽహమితీయ-న్తస్మాన్నక్షత్రవిహితా-ఽసౌ చిత్రవిహితే-ఽయం-యఁ ఏవ-న్ద్యావాపృథివ్యో- [-ద్యావాపృథివ్యోః, వరం-వేఁదైనం-వఁరో] 12
-ర్వరం-వేఁదైనం-వఁరో గచ్ఛతి స ఆభ్యామేవ ప్రసూత ఇన్ద్రో వృత్రమహ-న్తే దేవా వృత్రగ్ం హత్వా-ఽగ్నీషోమావబ్రువన్. హవ్య-న్నో వహతమితి తావబ్రూతామపతేజసౌ వై త్యౌ వృత్రే వై త్యయోస్తేజ ఇతి తే-ఽబ్రువన్ క ఇదమచ్ఛైతీతి గౌరిత్యబ్రువ-న్గౌర్వావ సర్వస్య మిత్రమితి సా-ఽబ్రవీ- [సా-ఽబ్రవీత్, వరం-వృఁణై మయ్యేవ] 13
-ద్వరం-వృఁణై మయ్యేవ సతో-ఽభయేన భునజాద్ధ్వా ఇతి త-ద్గౌరా-ఽహర-త్తస్మా-ద్గవి సతోభయేన భుఞ్జత ఏతద్వా అగ్నేస్తేజో య-ద్ఘృతమేత-థ్సోమస్య య-త్పయో య ఏవమగ్నీషోమయో స్తేజో వేద తేజస్వ్యేవ భవతి బ్రహ్మవాదినో వదన్తి కిన్దేవత్య-మ్పౌర్ణమాసమితి ప్రాజాపత్యమితి బ్రూయా-త్తేనేన్ద్ర-ఞ్జ్యేష్ఠ-మ్పుత్ర-న్నిరవాసాయయదితి తస్మా- -జ్జ్యేష్ఠ-మ్పుత్ర-న్ధనేన నిరవసాయయన్తి ॥ 14 ॥

(అస్య - మా - వేదా - ఽఽ - ద్యావాపృథివ్యో - రబ్రవీ - దితి తస్మా - చ్చత్వారి చ) (అ. 2)
ఇన్ద్రం-వృఁత్ర-ఞ్జఘ్నివాగ్ంస-మ్మృధో-ఽభి ప్రావేపన్త స ఏతం-వైఁమృధ-మ్పూఎణమాసే-ఽనునిర్వాప్యమపశ్య-త్త-న్నిరవప-త్తేన వై స మృధో-ఽపాహత యద్వైమృధః పూర్ణమాసే-ఽనునిర్వాప్యో భవతి మృధ ఏవ తేన యజమానో ఽప హత ఇన్ద్రో వృత్రగ్ం హత్వా దేవతాభిశ్చేన్ద్రియేణ చ వ్యార్ధ్యత స ఏతమాగ్నేయ-మష్టాకపాల-మమావాస్యాయామపశ్యదైన్ద్ర-న్దధి [-దధి, త-న్నిరవప-త్తేన] 15
త-న్నిరవప-త్తేన వై స దేవతాశ్చేన్ద్రియ-ఞ్చావారున్ధయదాగ్నేయో ఽష్టాకపాలో ఽమావాస్యాయా-మ్భవత్యైన్ద్ర-న్దధి దేవతాశ్చైవ తేనేన్ద్రియ-ఞ్చ యజమానో-ఽవ రున్ధ ఇన్ద్రస్య వృత్ర-ఞ్జఘ్నుష ఇన్ద్రియం-వీఁర్య-మ్పృథివీమను వ్యార్చ్ఛ-త్తదోషధయో వీరుధో-ఽభవన్థ్స ప్రజాపతిముపాధావ-ద్వృత్ర-మ్మే జఘ్నుష ఇన్ద్రియం-వీఁర్య- [వీర్యమ్, పృథివీమను] 16
-మ్పృథివీమను వ్యార-త్తదోషధయో వీరుధో-ఽభూవన్నితి స ప్రజాపతిః పశూనబ్రవీదేతదస్మై స-న్నయతేతి త-త్పశవ ఓషధీభ్యో ఽధ్యాత్మన్-థ్సమనయ-న్త-త్ప్రత్యదుహన్. య-థ్సమనయ-న్త-థ్సా-న్నాయ్యస్య సాన్నాయ్యత్వం-యఁ-త్ప్రత్యదుహ-న్త-త్ప్రతిధుషః ప్రతిధుక్త్వగ్ం సమనైషుః ప్రత్యధుక్ష-న్న తు మయి శ్రయత ఇత్యబ్రవీదేతదస్మై [ ] 17
శృత-ఙ్కురుతేత్యబ్రవీ-త్తదస్మై శృత-మకుర్వన్నిన్ద్రియం-వాఁవాస్మిన్ వీర్య-న్తదశ్రయ-న్తచ్ఛృతస్య శృతత్వగ్ం సమనైషుః ప్రత్యధుక్షఞ్ఛృతమక్ర-న్న తు మా ధినోతీత్యబ్రవీదేతదస్మై దధి కురుతేత్యబ్రవీ-త్తదస్మై దద్ధ్యకుర్వ-న్తదేనమధినో-త్తద్దద్ధ్నో దధిత్వ-మ్బ్రహ్మవాదినో వదన్తి దద్ధ్నః పూర్వస్యావదేయ- [పూర్వస్యావదేయమ్, దధి హి] 18
-న్దధి హి పూర్వ-ఙ్క్రియత ఇత్యనాదృత్య తచ్ఛృతస్యైవ పూర్వస్యావ ద్యేదిన్ద్రియమేవాస్మిన్ వీర్యగ్గ్ శ్రిత్వా దద్ధ్నో పరిష్టాద్ధినోతి యథాపూర్వముపైతి య-త్పూతీకైర్వా పర్ణవల్కైర్వా ఽఽతఞ్చ్యా-థ్సౌమ్య-న్తద్య-త్క్వలై రాక్షస-న్తద్య-త్తణ్డులైర్వైశ్వదేవ-న్తద్యదాతఞ్చనేన మానుష-న్త-ద్య-ద్దద్ధ్నా త-థ్సేన్ద్ర-న్దద్ధ్నా ఽఽతనక్తి [తనక్తి, సేన్ద్రత్వాయా-] 19
సేన్ద్రత్వాయా-ఽగ్నిహోత్రోచ్ఛేషణమభ్యా-తనక్తి యజ్ఞస్య సన్తత్యా ఇన్ద్రో వృత్రగ్ం హత్వా పరా-మ్పరావత-మగచ్ఛ-దపారాధమితి మన్యమానస్త-న్దేవతాః ప్రైషమైచ్ఛన్-థ్సో-ఽబ్రవీ-త్ప్రజాపతిర్యః ప్రథమో-ఽనువిన్దతి తస్య ప్రథమ-మ్భాగధేయమితి త-మ్పితరో-ఽన్వవిన్ద-న్తస్మా-త్పితృభ్యః పూర్వేద్యుః క్రియతే సో-ఽమావాస్యా-మ్ప్రత్యా-ఽగచ్ఛ-త్త-న్దేవా అభి సమగచ్ఛన్తామా వై నో- [వై నః, అద్య వసు] 20
-ఽద్య వసు వసతీతీన్ద్రో హి దేవానాం-వఁసు తదమావాస్యాయా అమావాస్యత్వ-మ్బ్రహ్మవాదినో వదన్తి కిన్దేవత్యగ్ం సాన్నాయ్యమితి వైశ్వదేవమితి బ్రూయా-ద్విశ్వే హి తద్దేవా భాగధేయమభి సమగచ్ఛన్తేత్యథో ఖల్వైన్ద్రమిత్యేవ బ్రూయాదిన్ద్రం-వాఁవ తే త-ద్భిషజ్యన్తో-ఽభి సమగచ్ఛన్తేతి ॥ 21 ॥

(దధి - మే జఘ్నుష ఇన్ద్రియం-వీఁర్య - మిత్యబ్రవీదేతదస్మా - అవదేయం - తనక్తి - నో - ద్విచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
బ్రహ్మవాదినో వదన్తి స త్వై దర్శపూర్ణమాసౌ యజేత య ఏనౌ సేన్ద్రౌ యజేతేతి వైమృధః పూర్ణమాసే ఽనునిర్వాప్యో భవతి తేన పూర్ణమాస-స్సేన్ద్ర ఐన్ద్ర-న్దద్ధ్యమావాస్యాయా-న్తేనామావాస్యా సేన్ద్రా య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే సేన్ద్రావేవైనౌ యజతే శ్వ-శ్శ్వో-ఽస్మా ఈజానాయ వసీయో భవతి దేవా వై య-ద్యజ్ఞే ఽకుర్వతతదసురా అకుర్వత తే దేవా ఏతా- [దేవా ఏతామ్, ఇష్టి-మపశ్యన్-] 22
-మిష్టి-మపశ్య-న్నాగ్నావైష్ణవ-మేకాదశకపాలగ్ం సరస్వత్యై చరుగ్ం సరస్వతే చరు-న్తా-మ్పౌర్ణమాసగ్ం సగ్గ్స్థాప్యాను నిరవప-న్తతో దేవా అభవ-న్పరా-ఽసురా యో భ్రాతృవ్యవాన్థ్స్యా-థ్స పౌర్ణమాసగ్ం సగ్గ్స్థాప్యైతామిష్టిమను నిర్వపే-త్పౌర్ణమాసేనైవ వజ్ర-మ్భ్రాతృవ్యాయ ప్రహృత్యా-ఽఽగ్నావైష్ణవేన దేవతాశ్చ యజ్ఞ-ఞ్చ భ్రాతృవ్యస్య వృఙ్క్తే మిథునా-న్పశూన్-థ్సారస్వతాభ్యాం-యాఁవదేవాస్యాస్తి త- [యావదేవాస్యాస్తి తత్, సర్వం-వృఁఙ్క్తే] 23
-థ్సర్వం-వృఁఙ్క్తే పౌర్ణమాసీమేవ యజేత భ్రాతృవ్యవాన్నామావాస్యాగ్ం హత్వా భ్రాతృవ్య-న్నా-ఽఽప్యాయయతి సాకమ్ప్రస్థాయీయేన యజేత పశుకామోయస్మై వా అల్పేనా-ఽఽహరన్తి నా-ఽఽత్మనా తృప్యతి నాన్యస్మై దదాతి యస్మై మహతా తృప్యత్యాత్మనా దదాత్యన్యస్మై మహతా పూర్ణగ్ం హోతవ్య-న్తృప్త ఏవైనమిన్ద్రః ప్రజయా పశుభిస్తర్పయతి దారుపాత్రేణ జుహోతి న హి మృన్మయమాహుతిమానశ ఔదుమ్బర- [ఔదుమ్బరమ్, భవత్యూర్గ్వా] 24
-మ్భవత్యూర్గ్వా ఉదుమ్బర ఊర్-క్పశవ ఊర్జైవాస్మా ఊర్జ-మ్పశూనవ రున్ధే నాగతశ్రీర్మహేన్ద్రం-యఁజేత త్రయో వై గతశ్రియ-శ్శుశ్రువా-న్గ్రామణీ రాజన్యస్తేషా-మ్మహేన్ద్రో దేవతా యో వై స్వా-న్దేవతామతి యజతే ప్రస్వాయై దేవతాయైచ్యవతే న పరా-మ్ప్రాప్నోతి పాపీయా-న్భవతి సంవఁథ్సర-మిన్ద్రం-యఁజేత సంవఁథ్సరగ్ం హి వ్రత-న్నా-ఽతి స్వై- [వ్రత-న్నా-ఽతి స్వా, ఏవైన-న్దేవతేజ్యమానా] 25
-వైన-న్దేవతేజ్యమానా భూత్యా ఇన్ధే వసీయా-న్భవతి సంవఁథ్సరస్య పరస్తాదగ్నయే వ్రతపతయే పురోడాశమష్టాకపాల-న్నిర్వపే-థ్సంవఁథ్సరమేవైనం-వృఁత్ర-ఞ్జఘ్నివాగ్ం సమగ్ని-ర్వ్రతపతి-ర్వ్రతమా లమ్భయతి తతో-ఽధి కామం-యఁజేత ॥ 26 ॥

(ఏతాం - త - దౌదుమ్బరగ్గ్ - స్వా - త్రిగ్ంశచ్చ ) (అ. 4)
నాసోమయాజీ స-న్నయేదనాగతం-వాఁ ఏతస్య పయో యో-ఽసోమయాజీ యదసోమయాజీ స-న్నయే-త్పరిమోష ఏవ సో-ఽనృత-ఙ్కరోత్యథో పరైవ సిచ్యతే సోమయాజ్యేవ స-న్నయే-త్పయో వై సోమః పయః సాన్నాయ్య-మ్పయసైవ పయ ఆత్మ-న్ధత్తే వి వా ఏత-మ్ప్రజయా పశుభిరర్ధయతి వర్ధయత్యస్య భ్రాతృవ్యం-యఁస్య హవిర్నిరుప్త-మ్పురస్తాచ్చన్ద్రమా [పురస్తాచ్చన్ద్రమాః, అభ్యుదేతి] 27
అభ్యుదేతి త్రేధా తణ్డులాన్. వి భజేద్యే మద్ధ్యమా-స్స్యుస్తానగ్నయే దాత్రే పురోడాశమష్టాకపాల-ఙ్కుర్యాద్యే స్థవిష్ఠాస్తానిన్ద్రాయ ప్రదాత్రే దధగ్గ్శ్చరుం-యేఁ-ఽణిష్ఠాస్తాన్. విష్ణవే శిపివిష్టాయ శృతే చరుమగ్నిరేవాస్మై ప్రజా-మ్ప్రజనయతి వృద్ధామిన్ద్రః ప్రయచ్ఛతి యజ్ఞో వై విష్ణుః పశవ-శ్శిపిర్యజ్ఞ ఏవ పశుషు ప్రతితిష్ఠతి న ద్వే [న ద్వే, యజేత య-త్పూర్వయా] 28
యజేత య-త్పూర్వయా సమ్ప్రతి యజేతోత్తరయా ఛమ్బట్కుర్యాద్యదుత్తరయా సమ్ప్రతి యజేత పూర్వయా ఛమ్బట్కుర్యాన్నేష్టిర్భవతి న యజ్ఞస్తదను హ్రీతముఖ్యపగల్భో జాయత ఏకామేవ యజేత ప్రగల్భో-ఽస్య జాయతే ఽనాదృత్య త-ద్ద్వే ఏవ యజేత యజ్ఞ ముఖమేవ పూర్వయా-ఽఽలభతే యజత ఉత్తరయా దేవతా ఏవ పూర్వయా ఽవరున్ధ ఇన్ద్రియ-ముత్తరయా దేవలోకమేవ [ ] 29
పూర్వయా-ఽభిజయతి మనుష్యలోకముత్తరయా భూయసో యజ్ఞక్రతూనుపైత్యేషా వై సుమనా నామేష్టిర్యమద్యేజాన-మ్పశ్చాచ్చన్ద్రమా అభ్యుదేత్యస్మిన్నేవాస్మై లోకే-ఽర్ధుక-మ్భవతి దాక్షాయణ యజ్ఞేన సువర్గకామో యజేత పూర్ణమాసే స-న్నయే-న్మైత్రావరుణ్యా ఽఽమిక్షయా ఽమావాస్యాయాం-యఁజేత పూర్ణమాసే వై దేవానాగ్ం సుతస్తేషామేతమర్ధమాస-మ్ప్రసుతస్తేషా-మ్మైత్రావరుణీ వశా-ఽమావాస్యాయా-మనూబన్ధ్యా య- [-మనూబన్ధ్యా యత్, పూర్వేద్యు ర్యజతే] 30
-త్పూర్వేద్యు ర్యజతే వేదిమేవ త-త్కరోతి య-ద్వథ్సా-నపాకరోతి సదోహవిర్ధానే ఏవ స-మ్మినోతి యద్యజతే దేవైరేవ సుత్యాగ్ం స-మ్పాదయతి స ఏతమర్ధమాసగ్ం సధమాద-న్దేవై-స్సోమ-మ్పిబతి య-న్మైత్రావరుణ్యా ఽఽమిక్షయా ఽమావాస్యాయాం-యఁజతే యైవాసౌ దేవానాం-వఁశా-ఽనూబన్ధ్యా సో ఏవైషైతస్య సాక్షాద్వా ఏష దేవానభ్యారోహతి య ఏషాం-యఁజ్ఞ- [యజ్ఞమ్, అభ్యారోహతి] 31
-మభ్యారోహతి యథా ఖలువై శ్రేయానభ్యారూఢః కామయతే తథా కరోతి యద్యవవిద్ధ్యతి పాపీయా-న్భవతి యది నావవిద్ధ్యతి సదృం-వ్యాఁవృత్కామ ఏతేన యజ్ఞేన యజేత క్షురపవిర్హ్యేష యజ్ఞస్తాజ-క్పుణ్యో వా భవతి ప్ర వా మీయతే తస్యైతద్వ్రత-న్నానృతం-వఁదేన్న మాగ్ం సమశ్ఞీయాన్న స్త్రియముపేయాన్నాస్య పల్పూలనేన వాసః పల్పూలయేయు -రేతద్ధి దేవా-స్సర్వ-న్న కుర్వన్తి ॥ 32 ॥

(చన్ద్రమా -ద్వే -దేవలోకమేవ - య-ద్యజ్ఞం- పల్పూలయేయుః -షట్ చ) (అ. 5)
ఏష వై దేవరథో య-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ యో దర్శపూర్ణమాసావిష్ట్వా సోమేన యజతే రథస్పష్ట ఏవావసానే వరే దేవానామవ స్యత్యేతాని వా అఙ్గాపరూగ్ంషి సంవఁథ్సరస్య య-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే-ఽఙ్గాపరూగ్ష్యేవ సంవఁథ్సరస్య ప్రతి దధాత్యే తే వై సంవఁథ్సరస్య చక్షుషీ య-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే తాభ్యామేవ సువర్గం-లోఁకమను పశ్య- [పశ్యతి, ఏషా వై] 33
-త్యేషా వై దేవానాం-విఁక్రాన్తి ర్య-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే దేవానామేవ విక్రాన్తిమను విక్రమత ఏష వై దేవయానః పన్థా య-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే య ఏవ దేవయానః పన్థాస్తగ్ం సమారోహత్యేతౌ వై దేవానాగ్ం హరీ య-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే యావేవ దేవానాగ్ం హరీ తాభ్యా- [హరీ తాభ్యామ్, ఏవైభ్యో హవ్యం-] 34
-మేవైభ్యో హవ్యం-వఁహత్యేతద్వై దేవానామాస్యం-యఁ-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే సాక్షాదేవ దేవానామాస్యే జుహోత్యేష వై హవిర్ధానీ యో దర్శపూర్ణమాసయాజీ సాయమ్ప్రాతరగ్నిహోత్ర-ఞ్జుహోతి యజతే దర్శపూర్ణమాసా-వహరహర్-హవిర్ధానినాగ్ం సుతో య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే హవిర్ధాన్యస్మీతి సర్వమేవాస్య బర్హిష్య-న్దత్త-మ్భవతి దేవావా అహ- [అహః, యజ్ఞియ-న్నావిన్ద-న్తే] 35
-ర్యజ్ఞియ-న్నావిన్ద-న్తే దర్శపూర్ణమాసావపున-న్తౌ వా ఏతౌ పూతౌ మేద్ధ్యౌ య-ద్దర్శపూర్ణమాసౌ య ఏవం-విఁద్వా-న్దర్శపూర్ణమాసౌ యజతే పూతావేవైనౌ మేద్ధ్యౌ యజతే నామావాస్యాయా-ఞ్చ పౌర్ణమాస్యా-ఞ్చ స్త్రియ-ముపేయాద్య- దుపేయాన్నిరిన్ద్రియ-స్స్యా-థ్సోమస్య వై రాజ్ఞో-ఽర్ధమాసస్య రాత్రయః పత్నయ ఆస-న్తాసామమావాస్యా-ఞ్చ పౌర్ణమాసీ-ఞ్చ నోపై- [నోపైత్, తే ఏనమభి] 36
-త్తే ఏనమభి సమనహ్యేతా-న్తం-యఁక్ష్మ ఆర్చ్ఛ-ద్రాజానం-యఁక్ష్మ ఆరదితి త-ద్రాజయక్ష్మస్య జన్మ య-త్పాపీయానభవ-త్త-త్పాపయక్ష్మస్య యజ్జాయాభ్యామవిన్ద-త్తజ్జాయేన్యస్య య ఏవమేతేషాం-యఁక్ష్మాణా-ఞ్జన్మ వేద నైనమేతే యక్ష్మావిన్దన్తి స ఏతే ఏవ నమస్యన్నుపాధావ-త్తే అబ్రూతాం-వఁరం-వృఁణావహా ఆవ-న్దేవానా-మ్భాగధే అసావా- [అసావ, ఆవదధి దేవా] 37
-ఽవదధి దేవా ఇజ్యాన్తా ఇతి తస్మా-థ్సదృశీనాగ్ం రాత్రీణా-మమావాస్యాయా-ఞ్చ పౌర్ణమాస్యా-ఞ్చ దేవా ఇజ్యన్త ఏతే హి దేవానా-మ్భాగధే భాగధా అస్మై మనుష్యా భవన్తి య ఏవం-వేఁద భూతాని క్షుధమఘ్నన్-థ్సద్యో మనుష్యా అర్ధమాసే దేవా మాసి పితరః సంవఁథ్సరే వనస్పతయ-స్తస్మా-దహరహ-ర్మనుష్యా అశనమిచ్ఛన్తే ఽర్ధమాసే దేవా ఇజ్యన్తే మాసి పితృభ్యః క్రియతే సంవఁథ్సరే వనస్పతయః ఫల-ఙ్గృహ్ణన్తి య ఏవం-వేఁద హన్తి క్షుధ-మ్భ్రాతృవ్యమ్ ॥ 38 ॥

(పశ్యతి - తాభ్యా -మహ - రై - దసావ -ఫలగ్ం -సప్త చ) (అ. 6)
దేవా వై నర్చి న యజుష్యశ్రయన్త తే సామన్నేవా-ఽశ్రయన్త హి-ఙ్కరోతి సామైవా-ఽకర్హి-ఙ్కరోతి యత్రైవ దేవా అశ్రయన్త తత ఏవైనా-న్ప్రయుఙ్క్తే హి-ఙ్కరోతి వాచ ఏవైష యోగో హి-ఙ్కరోతి ప్రజా ఏవ త-ద్యజమాన-స్సృజతే త్రిః ప్రథమామన్వాహ త్రిరుత్తమాం-యఁజ్ఞస్యైవ తద్బర్స- [తద్బర్సమ్, నహ్యత్యప్రస్రగ్ంసాయ-] 39
-న్నహ్యత్యప్రస్రగ్ంసాయ సన్తతమన్వాహ ప్రాణానామన్నాద్యస్య సన్తత్యా అథో రక్షసామపహత్యై రాథతంరీ-మ్ప్రథమామన్వాహ రాథతంరో వా అయం-లోఁక ఇమమేవ లోకమభి జయతి త్రిర్వి గృహ్ణాతి త్రయ ఇమే లోకా ఇమానేవ లోకానభి జయతి బార్హతీముత్తమా-మన్వాహ బార్హతో వా అసౌ లోకో-ఽముమేవ లోకమభి జయతి ప్ర వో [ప్ర వః, వాజా] 40
వాజా ఇత్యనిరుక్తా-మ్ప్రాజాపత్యామన్వాహ యజ్ఞో వై ప్రజాపతిర్యజ్ఞమేవ ప్రజాపతిమా రభతే ప్రవో వాజా ఇత్యన్వాహాన్నం-వైఁ వాజో-ఽన్నమేవావ రున్ధే ప్రవో వాజా ఇత్యన్వాహ తస్మా-త్ప్రాచీనగ్ం రేతో ధీయతే-ఽగ్న ఆ యాహి వీతయ ఇత్యాహ తస్మా-త్ప్రతీచీః ప్రజా జాయన్తే ప్రవో వాజా [వాజాః, ఇత్యన్వాహ] 41
ఇత్యన్వాహ మాసా వై వాజా అర్ధమాసా అభిద్యవో దేవా హవిష్మన్తో గౌర్ఘృతాచీ యజ్ఞో దేవాఞ్జిగాతి యజమాన-స్సుమ్నయు-రిద-మసీద-మసీత్యేవ యజ్ఞస్య ప్రియ-న్ధామావ రున్ధే య-ఙ్కామయేత సర్వ-మాయు-రియా-దితి ప్ర వో వాజా ఇతి తస్యానూచ్యాగ్న ఆ యాహి వీతయ ఇతి సన్తత-ముత్తర-మర్ధర్చమా లభేత [ ] 42
ప్రాణేనైవా-ఽస్యా-ఽపాన-న్దాధార సర్వమాయురేతి యో వా అరత్నిగ్ం సామిధేనీనాం-వేఁదారత్నావేవ భ్రాతృవ్య-ఙ్కురుతే-ఽర్ధర్చౌ స-న్దధాత్యేష వా అరత్ని-స్సామిధేనీనాం-యఁ ఏవం-వేఁదారత్నావేవ భ్రాతృవ్య-ఙ్కురుత ఋషేర్-ఋషేర్వా ఏతా నిర్మితా య-థ్సామిధేన్యస్తా యదసం-యుఁక్తా-స్స్యుః ప్రజయా పశుభి ర్యజమానస్య వి తిష్ఠేరన్నర్ధర్చౌ స-న్దధాతి సం ఁయునక్త్యేవైనాస్తా అస్మై సంయుఁక్తా అవరుద్ధా-స్సర్వా-మాశిష-న్దుహ్రే ॥ 43 ॥

(బర్సం - ఁవో - జాయన్తే ప్రవో వాజా - లభేత - దధాతి సం - దశ చ) (అ. 7)
అయజ్ఞో వా ఏష యో-ఽసామా-ఽగ్న ఆ యాహి వీతయ ఇత్యాహ రథన్తరస్యైష వర్ణస్త-న్త్వా సమిద్భిరఙ్గిర ఇత్యాహ వామదేవ్యస్యైష వర్ణో బృహదగ్నే సువీర్యమిత్యాహ బృహత ఏష వర్ణో యదేత-న్తృచమన్వాహ యజ్ఞమేవ త-థ్సామన్వన్త-ఙ్కరోత్యగ్నిరముష్మిన్ ఁలోక ఆసీదాదిత్యో-ఽస్మి-న్తావిమౌ లోకావశాన్తా- [లోకావశాన్తౌ, ఆస్తా-న్తే దేవా] 44
-వాస్తా-న్తే దేవా అబ్రువన్నేతేమౌ వి పర్యూహామేత్యగ్న ఆ యాహి వీతయ ఇత్యస్మిన్ ఁలోకే-ఽగ్నిమదధు ర్బృహదగ్నే సువీర్యమిత్యముష్మిన్ ఁలోక ఆదిత్య-న్తతో వా ఇమౌ లోకావశామ్యతాం-యఁదేవమన్వాహానయో ర్లోకయో-శ్శాన్త్యై శామ్యతో-ఽస్మా ఇమౌ లోకౌ య ఏవం-వేఁద పఞ్చదశ సామిధేనీరన్వాహ పఞ్చదశ [పఞ్చదశ, వా అర్ధమాసస్య] 45
వా అర్ధమాసస్య రాత్రయో-ఽర్ధమాసశ-స్సంవఁథ్సర ఆప్యతే తాసా-న్త్రీణి చ శతాని షష్టిశ్చాక్షరాణి తావతీ-స్సంవఁథ్సరస్య రాత్రయో-ఽక్షరశ ఏవ సంవఁథ్సరమాప్నోతి నృమేధశ్చ పరుచ్ఛేపశ్చ బ్రహ్మవాద్యమవదేతామస్మి-న్దారావార్ద్రే-ఽగ్ని-ఞ్జనయావ యతరో నౌ బ్రహ్మీయానితి నృమేధో-ఽభ్యవద-థ్స ధూమమజనయ-త్పరుచ్ఛేపో ఽభ్యవద-థ్సో-ఽగ్నిమజనయదృష ఇత్యబ్రవీ- [ఇత్యబ్రవీత్, యథ్సమావద్విద్వ] 46
-ద్యథ్సమావద్విద్వ కథా త్వమగ్నిమజీజనో నాహమితి సామిధేనీనామేవాహం-వఁర్ణం-వేఁదేత్యబ్రవీద్య-ద్ఘృతవ-త్పదమనూచ్యతే స ఆసాం-వఁర్ణస్త-న్త్వా సమిద్భిరఙ్గిర ఇత్యాహ సామిధేనీష్వేవ తజ్జ్యోతి ర్జనయతి స్త్రియస్తేన యదృచ-స్స్త్రియస్తేన య-ద్గాయత్రియ-స్స్త్రియస్తేన య-థ్సామిధేన్యో వృషణ్వతీ-మన్వాహ [వృషణ్వతీ-మన్వాహ, తేన పుగ్గ్స్వతీస్తేన] 47
తేన పుగ్గ్స్వతీస్తేన సేన్ద్రాస్తేన మిథునా అగ్నిర్దేవానా-న్దూత ఆసీదుశనా కావ్యో-ఽసురాణా-న్తౌ ప్రజాపతి-మ్ప్రశ్ఞమైతాగ్ం స ప్రజాపతిరగ్ని-న్దూతం-వృఁణీమహ ఇత్యభి పర్యావర్తత తతో దేవా అభవ-న్పరా-ఽసురా యస్యైవం-విఁదుషో-ఽగ్ని-న్దూతం-వృఁణీమహ ఇత్యన్వాహ భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవత్యద్ధ్వరవతీమన్వాహ భ్రాతృవ్యమేవైతయా [భ్రాతృవ్యమేవైతయా, ధ్వరతి శోచిష్కేశస్తమీమహ] 48
ధ్వరతి శోచిష్కేశస్తమీమహ ఇత్యాహ పవిత్రమేవైత-ద్యజమానమేవైతయా పవయతి సమిద్ధో అగ్న ఆహుతేత్యాహ పరిధిమేవైత-మ్పరి దధాత్యస్కన్దాయ యదత ఊర్ధ్వమభ్యాదద్ధ్యాద్యథా బహిః పరిధి స్కన్దతి తాదృగేవ త-త్త్రయో వా అగ్నయో హవ్యవాహనో దేవానా-ఙ్కవ్యవాహనః పితృణాగ్ం సహరక్షా అసురాణా-న్త ఏతర్హ్యా శగ్ంసన్తే మాం-వఁరిష్యతే మా- [మామ్, ఇతి] 49
-మితి వృణీద్ధ్వగ్ం హవ్యవాహనమిత్యాహ య ఏవ దేవానా-న్తం-వృఁణీత ఆర్షేయం-వృఁణీతే బన్ధోరేవ నైత్యథో సన్తత్యై పరస్తాదర్వాచో వృణీతే తస్మా-త్పరస్తాదర్వాఞ్చో మనుష్యా-న్పితరో-ఽను ప్ర పిపతే ॥ 50 ॥

(అశాన్తా - వాహ పఞ్చదశా - బ్రవీ - దన్వాహై - తయా - వరిష్యతే మా - మేకాన్నత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)
అగ్నే మహాగ్ం అసీత్యాహ మహాన్. హ్యేష యదగ్ని ర్బ్రాహ్మణేత్యాహ బ్రాహ్మణో హ్యేష భారతేత్యాహైష హి దేవేభ్యో హవ్య-మ్భరతి దేవేద్ధ ఇత్యాహ దేవా హ్యేతమైన్ధత మన్విద్ధ ఇత్యాహ మనుర్హ్యేతముత్తరో దేవేభ్య ఐన్ధర్షిష్టుత ఇత్యాహర్షయో హ్యేతమస్తువన్ విప్రానుమదిత ఇత్యాహ [ఇత్యాహ, విప్రా హ్యేతే] 51
విప్రా హ్యేతే యచ్ఛుశ్రువాగ్ంసః కవిశస్త ఇత్యాహ కవయో హ్యేతే యచ్ఛుశ్రువాగ్ంసో బ్రహ్మసగ్ంశిత ఇత్యాహ బ్రహ్మసగ్ంశితో హ్యేష ఘృతాహవన ఇత్యాహ ఘృతాహుతిర్హ్యస్య ప్రియతమా ప్రణీర్యజ్ఞానామిత్యాహ ప్రణీర్హ్యేష యజ్ఞానాగ్ం రథీరద్ధ్వరాణామిత్యాహైష హి దేవరథో-ఽతూర్తో హోతేత్యాహ న హ్యేత-ఙ్కశ్చన [ ] 52
తరతి తూర్ణిర్-హవ్యవాడిత్యాహ సర్వగ్గ్హ్యేష తరత్యాస్పాత్ర-ఞ్జుహూర్దేవానామిత్యాహ జుహూర్హ్యేష దేవానా-ఞ్చమసో దేవపాన ఇత్యాహ చమసో హ్యేష దేవపానో-ఽరాగ్ం ఇవాగ్నే నేమిర్దేవాగ్స్త్వ-మ్పరిభూరసీత్యాహ దేవాన్ హ్యేష పరిభూర్య-ద్బ్రూయాదా వహ దేవా-న్దేవయతే యజమానాయేతి భ్రాతృవ్యమస్మై [భ్రాతృవ్యమస్మై, జనయేదా వహ] 53
జనయేదా వహ దేవాన్. యజమానాయేత్యాహ యజమానమేవైతేన వర్ధయత్యగ్నిమగ్న ఆ వహ సోమమా వహేత్యాహ దేవతా ఏవ త-ద్యథాపూర్వముప హ్వయత ఆ చాగ్నే దేవాన్. వహ సుయజా చ యజ జాతవేద ఇత్యాహాగ్నిమేవ త-థ్సగ్గ్ శ్యతి సో-ఽస్య సగ్ంశితో దేవేభ్యో హవ్యం-వఁహత్యగ్నిర్-హోతే- [-హోతా, ఇత్యాహా-ఽగ్నిర్వై] 54
-త్యాహా-ఽగ్నిర్వై దేవానాగ్ం హోతా య ఏవ దేవానాగ్ం హోతా తం-వృఁణీతేస్మో వయమిత్యాహా-ఽఽత్మానమేవ సత్త్వ-ఙ్గమయతి సాధు తే యజమాన దేవతేత్యాహా-ఽఽశిషమేవైతామా శాస్తే యద్బ్రూయా-ద్యో-ఽగ్నిగ్ం హోతారమవృథా ఇత్యగ్నినోభయతో యజమాన-మ్పరి గృహ్ణీయా-త్ప్రమాయుక-స్స్యా-ద్యజమానదేవత్యా వై జుహూర్భ్రాతృవ్య దేవత్యోపభృ- [దేవత్యోపభృత్, యద్ద్వే ఇవ] 55
-ద్యద్ద్వే ఇవ బ్రూయా-ద్భ్రాతృవ్యమస్మై జనయే-ద్ఘృతవతీమద్ధ్వర్యో స్రుచమా-ఽస్యస్వేత్యాహ యజమాన మేవైతేన వర్ధయతి దేవాయువమిత్యాహ దేవాన్. హ్యేషా-ఽవతి విశ్వవారామిత్యాహ విశ్వగ్గ్ హ్యేషా-ఽవతీడామహై దేవాగ్ం ఈడేన్యాన్నమస్యామ నమస్యాన్ యజామ యజ్ఞియానిత్యాహమనుష్యా వా ఈడేన్యాః పితరో నమస్యా దేవా యజ్ఞియా దేవతా ఏవ త-ద్యథాభాగం-యఁజతి ॥ 56 ॥

(విప్రానుమదిత ఇత్యాహ - చనా - ఽస్మై - హోతో - పభృ-ద్- దేవతా ఏవ - త్రీణి చ) (అ. 9)
త్రీగ్స్తృచానను బ్రూయా-ద్రాజన్యస్య త్రయో వా అన్యే రాజన్యా-త్పురుషా బ్రాహ్మణో వైశ్యః శూద్రస్తానేవాస్మా అనుకాన్ కరోతి పఞ్చదశాను బ్రూయా-ద్రాజన్యస్య పఞ్చదశో వై రాజన్యః స్వ ఏవైనగ్గ్ స్తోమే ప్రతిష్ఠాపయతి త్రిష్టుభా పరి దద్ధ్యాదిన్ద్రియం-వైఁ త్రిష్టుగిన్ద్రియకామః ఖలు వై రాజన్యో యజతే త్రిష్టుభైవాస్మా ఇన్ద్రియ-మ్పరి గృహ్ణాతి యది కామయేత [కామయేత, బ్రహ్మవర్చసమస్త్వితి] 57
బ్రహ్మవర్చసమస్త్వితి గాయత్రియా పరి దద్ధ్యా-ద్బ్రహ్మవర్చసం-వైఁ గాయత్రీ బ్రహ్మవర్చసమేవ భవతి సప్తదశాను బ్రూయా-ద్వైశ్యస్య సప్తదశో వై వైశ్య-స్స్వ ఏవైనగ్గ్ స్తోమే ప్రతి ష్ఠాపయతిజగత్యా పరి దద్ధ్యాజ్జాగతా వై పశవః పశుకామః ఖలు వై వైశ్యో యజతే జగత్యైవాస్మై పశూ-న్పరి గృహ్ణాత్యే కవిగ్ం శతిమను బ్రూయా-త్ప్రతిష్ఠాకామస్యై కవిగ్ంశ-స్స్తోమానా-మ్ప్రతిష్ఠా ప్రతిష్ఠిత్యై [ప్రతిష్ఠిత్యై, చతుర్విగ్ంశతిమను] 58
చతుర్విగ్ంశతిమను బ్రూయా-ద్బ్రహ్మవర్చస-కామస్య చతుర్విగ్ంశత్యక్షరా గాయత్రీ గాయత్రీ బ్రహ్మవర్చస-ఙ్గాయత్రియైవాస్మై బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే త్రిగ్ంశతమను బ్రూయాదన్నకామస్య త్రిగ్ంశదక్షరా విరాడన్నం-విఁరా-డ్విరాజైవాస్మా అన్నాద్యమవ రున్ధే ద్వాత్రిగ్ంశతమను బ్రూయా-త్ప్రతిష్ఠాకామస్య ద్వాత్రిగ్ంశదక్షరా ఽనుష్టుగనుష్టు-ప్ఛన్దసా-మ్ప్రతిష్ఠా ప్రతిష్ఠిత్యై షట్త్రిగ్ంశతమను బ్రూయా-త్పశుకామస్య షట్త్రిగ్ంశదక్షరా బృహతీ బార్హతాః పశవో బృహత్యైవాస్మై పశూ- [పశూన్, అవ రున్ధే] 59
-నవ రున్ధే చతుశ్చత్వారిగ్ంశతమను బ్రూయాదిన్ద్రియకామస్య చతుశ్చత్వారిగ్ంశదక్షరా త్రిష్టుగిన్ద్రియ-న్త్రిష్టు-ప్త్రిష్టుభైవాస్మా ఇన్ద్రియమవ రున్ధే ఽష్టాచత్వారిగ్ం శతమను బ్రూయా-త్పశుకామస్యాష్టాచత్వారిగ్ంశదక్షరా జగతీ జాగతాః పశవోజగత్యైవాస్మై పశూనవ రున్ధే సర్వాణి ఛన్దాగ్ స్యను బ్రూయా-ద్బహుయాజిన-స్సర్వాణి వా ఏతస్య ఛన్దాగ్స్య వరుద్ధాని యో బహుయాజ్యపరిమితమను బ్రూయాదపరిమితస్యా వరుధ్యై ॥ 60 ॥

(కామయేత - ప్రతిష్ఠిత్యై - పశూన్థ్ - సప్తచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)
నివీత-మ్మనుష్యాణా-మ్ప్రాచీనావీత-మ్పితృణాముపవీత-న్దేవానాముప వ్యయతే దేవలక్ష్మమేవ త-త్కురుతే తిష్ఠన్నన్వాహ తిష్ఠన్న్. హ్యాశ్రుతతరం-వఁదతి తిష్ఠన్నన్వాహ సువర్గస్య లోకస్యాభిజిత్యా ఆసీనో యజత్యస్మిన్నేవ లోకే ప్రతితిష్ఠతి య-త్క్రౌఞ్చమన్వాహా-ఽఽసుర-న్త-ద్యన్మన్ద్ర-మ్మానుష-న్తద్యదన్తరా త-థ్సదేవమన్తరా-ఽనూచ్యగ్ం సదేవత్వాయ విద్వాగ్ంసో వై [ ] 61
పురా హోతారో-ఽభూవ-న్తస్మా-ద్విధృతా అద్ధ్వానో-ఽభూవ-న్న పన్థాన-స్సమరుక్షన్నన్తర్వేద్యన్యః పాదో భవతి బహిర్వేద్యన్యో-ఽథాన్వాహాద్ధ్వనాం-విఁధృత్యై పథామసగ్ం రోహాయాథో భూతఞ్చైవ భవిష్యచ్చావ రున్ధే-ఽథో పరిమిత-ఞ్చైవాపరిమిత-ఞ్చావ రున్ధే-ఽథో గ్రామ్యాగ్శ్చైవ పశూనారణ్యాగ్శ్చావ రున్ధే-ఽథో [రున్ధే-ఽథో, దేవలోక-ఞ్చైవ] 62
దేవలోక-ఞ్చైవ మనుష్య లోక-ఞ్చాభి జయతి దేవా వై సామిధేనీరనూచ్య యజ్ఞ-న్నాన్వపశ్యన్థ్స ప్రజాపతిస్తూష్ణీ-మాఘారమా ఽఘారయ-త్తతో వై దేవా యజ్ఞమన్వపశ్యన్. య-త్తూష్ణీమాఘార-మాఘారయతి యజ్ఞస్యానుఖ్యాత్యా అథో సామిధేనీరేవాభ్య-నక్త్యలూక్షో భవతి య ఏవం-వేఁదాథో తర్పయత్యేవైనా-స్తృప్యతి ప్రజయా పశుభి- [పశుభిః, య ఏవం-వేఁద] 63
-ర్య ఏవం-వేఁద యదేకయా ఽఽఘారయేదేకా-మ్ప్రీణీయాద్య-ద్ద్వాభ్యా-న్ద్వే ప్రీణీయాద్య-ద్తిసృభిరతి తద్రేచయేత్మనసా ఽఽఘారయతి మనసా హ్యనాప్తమాప్యతే తిర్యఞ్చమా ఘారయత్యఛమ్బట్కారం-వాఁక్చ మనశ్చా ఽఽర్తీయేతామహ-న్దేవేభ్యో హవ్యం-వఁహామీతి వాగబ్రవీదహ-న్దేవేభ్య ఇతి మనస్తౌ ప్రజాపతి-మ్ప్రశ్ఞమైతాగ్ం సో-ఽబ్రవీ- [సో-ఽబ్రవీత్, ప్రజాపతిర్దూతీరేవ] 64
-త్ప్రజాపతిర్దూతీరేవ త్వ-మ్మనసో-ఽసి యద్ధి మనసా ధ్యాయతి తద్వాచా వదతీతి త-త్ఖలు తుభ్య-న్న వాచా జుహవన్నిత్యబ్రవీ-త్తస్మాన్మనసా ప్రజాపతయే జుహ్వతిమన ఇవ హి ప్రజాపతిః ప్రజాపతేరాప్త్యై పరిధీన్థ్స-మ్మార్ష్టి పునాత్యేవైనాన్త్రిర్మద్ధ్యమ-న్త్రయో వై ప్రాణాః ప్రాణానేవాభి జయతి త్రిర్దక్షిణార్ధ్యం త్రయ [-త్రయః, ఇమే లోకా] 65
ఇమే లోకా ఇమానేవ లోకానభి జయతి త్రిరుత్తరార్ధ్య-న్త్రయో వై దేవయానాః పన్థానస్తానేవాభి జయతి త్రిరుప వాజయతి త్రయో వై దేవలోకా దేవలోకానేవాభి జయతి ద్వాదశ స-మ్పద్యన్తే ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సర-స్సంవఁథ్సరమేవ ప్రీణాత్యథో సంవఁథ్సరమేవాస్మా ఉప దధాతి సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యా ఆఘారమా ఘారయతి తిర ఇవ [తిర ఇవ, వై సువర్గో] 66
వై సువర్గో లోక-స్సువర్గమేవాస్మై లోక-మ్ప్రరోచయత్యృజుమా ఘారయత్యృజురివ హి ప్రాణ-స్సన్తతమా ఘారయతి ప్రాణానామన్నాద్యస్య సన్తత్యా అథో రక్షసామపహత్యై య-ఙ్కామయేత ప్రమాయుక-స్స్యాదితి జిహ్మ-న్తస్యా ఽఽఘారయే-త్ప్రాణమేవాస్మాజ్జిహ్మ-న్నయతి తాజ-క్ప్రమీయతేశిరో వా ఏత-ద్యజ్ఞస్య యదాఘార ఆత్మా ధ్రువా- [ఆత్మా ధ్రువా, ఆఘారమాఘార్య] 67
-ఽఽఘారమాఘార్య ధ్రువాగ్ం సమనక్త్యాత్మన్నేవ యజ్ఞస్య శిరః ప్రతి దధాత్యగ్ని-ర్దేవానా-న్దూత ఆసీ-ద్దైవ్యో-ఽసురాణా-న్తౌ ప్రజాపతి-మ్ప్రశ్ఞ-మైతాగ్ం స ప్రజాపతి ర్బ్రాహ్మణ-మబ్రవీ-దేతద్వి బ్రూహీత్యా శ్రావయేతీద-న్దేవా-శ్శృణుతేతి వావ తదబ్రవీ-దగ్ని ర్దేవో హోతేతి య ఏవ దేవానా-న్తమవృణీత తతో దేవా [దేవాః, అభవ-న్పరా-ఽసురా] 68
అభవ-న్పరా-ఽసురా యస్యైవం-విఁదుషః ప్రవర-మ్ప్రవృణతే భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి యద్బ్రాహ్మణశ్చా బ్రాహ్మణశ్చ ప్రశ్ఞ-మేయాతా-మ్బ్రాహ్మణాయాధి బ్రూయా-ద్య-ద్బ్రాహ్మణాయా-ఽద్ధ్యాహా ఽఽత్మనే-ఽద్ధ్యాహ యద్బ్రాహ్మణ-మ్పరాహా-ఽఽత్మాన-మ్పరా-ఽఽహ తస్మా-ద్బ్రాహ్మణో న పరోచ్యః ॥ 69 ॥

(వా - ఆరణ్యాగ్శ్చావ రున్ధే-ఽథో - పశుభిః - సో-ఽబ్రవీ-ద్- దక్షిణార్ధ్యం త్రయ -ఇవ - ధ్రువా - దేవా - శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 11)
ఆయుష్ట ఆయుర్దా అగ్న ఆ ప్యాయస్వ స-న్తే ఽవ తే హేడ ఉదుత్తమ-మ్ప్రణో దేవ్యా నో దివో ఽగ్నా విష్ణూ అగ్నావిష్ణూ ఇమ-మ్మే వరుణ-తత్త్వా యా మ్యు దుత్య-ఞ్చిత్రమ్ ॥ అపా-న్నపాదా హ్యస్థా-దుపస్థ-ఞ్జిహ్మానా-మూర్ధ్వో విద్యుతం-వఁసానః । తస్య జ్యేష్ఠ-మ్మహిమానం-వఁహన్తీర్ హిరణ్యవర్ణాః పరి యన్తి యహ్వీః ॥ స- [సమ్, అన్యా యన్త్యుప] 70
-మన్యా యన్త్యుప యన్త్యన్యా-స్సమానమూర్వ-న్నద్యః పృణన్తి । తమూ శుచిగ్ం శుచయో దీదివాగ్ం సమపా-న్నపాత-మ్పరితస్థురాపః । తమస్మేరా యువతయో యువాన-మ్మర్మృజ్యమానాః పరి యన్త్యాపః ॥ స శుక్రేణ శిక్వనా రేవదగ్నిర్దీదాయానిద్ధ్మో ఘృతనిర్ణిగఫ్సు ॥ ఇన్ద్రావరుణయోరహగ్ంసమ్రాజోరవ ఆ వృణే । తా నో మృడాత ఈదృశే ॥ ఇన్ద్రావరుణా యువమద్ధ్వరాయ నో [యువమద్ధ్వరాయ నః, విశే జనాయ] 71
విశే జనాయ మహి శర్మ యచ్ఛతమ్ । దీర్ఘప్రయజ్యుమతి యో వనుష్యతి వయ-ఞ్జయేమ పృతనాసు దూఢ్యః ॥ ఆ నోమిత్రావరుణా, ప్రబాహవా ॥ త్వ-న్నో అగ్నే వరుణస్య విద్వా-న్దేవస్య హేడో-ఽవ యాసి సీష్ఠాః । యజిష్ఠో వహ్ని తమ-శ్శోశుచానో విశ్వా ద్వేషాగ్ంసి ప్రముముగ్ధ్యస్మత్ ॥ స త్వన్నో అగ్నే-ఽవమో భవోతీ నేదిష్ఠో అస్యా ఉషసో వ్యుష్టౌ । అవ యక్ష్వ నో వరుణగ్ం [నో వరుణమ్, రరాణో వీహి] 72
రరాణో వీహి మృడీకగ్ం సుహవో న ఏధి ॥ ప్రప్రాయమగ్నిర్భరతస్య శృణ్వే వి య-థ్సూర్యో న రోచతే బృహద్భాః । అభి యః పూరు-మ్పృతనాసు తస్థౌ దీదాయ దైవ్యో అతిథి-శ్శివో నః ॥ ప్ర తే యక్షి ప్ర త ఇయర్మి మన్మ భువో యథా వన్ద్యో నో హవేషు । ధన్వన్నివ ప్రపా అసి త్వమగ్న ఇయక్షవే పూరవే ప్రత్న రాజన్న్ ॥ 73 ॥
వి పాజసా వి జ్యోతిషా ॥ స త్వమగ్నే ప్రతీకేన ప్రత్యోష యాతుధాన్యః । ఉరుక్షయేషు దీద్యత్ ॥ తగ్ం సుప్రతీకగ్ం సుదృశగ్గ్ స్వఞ్చ-మవిద్వాగ్ంసో విదుష్టరగ్ం సపేమ । స యక్ష-ద్విశ్వా వయునాని విద్వా-న్ప్ర హవ్య-మగ్ని-రమృతేషు వోచత్ ॥ అగ్ంహోముచే వివేష యన్మా విన ఇన్ద్రే-న్ద్ర క్షత్రమిన్ద్రియాణి శతక్రతో ఽను తే దాయి ॥ 74 ॥