2.5 - விஶ்வரூபோ வை த்வாஷ்ட்ரஃ - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ஸம்ஹிதா பாடஃ

க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ந்த்விதீயகாண்டே பஞ்சமஃ ப்ரஶ்நஃ - இஷ்டிவிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,

ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹரிஃ ஓம் ॥
விஶ்வரூபோ வை த்வாஷ்ட்ரஃ புரோஹிதோ தேவாநாமாஸீ-த்ஸ்வஸ்ரீயோ-'ஸுராணா-ந்தஸ்ய த்ரீணி ஶீர்ஷாண்யாஸந்-த்ஸோமபாநக்ம் ஸுராபாந-மந்நாதநக்ம் ஸ ப்ரத்யக்ஷ-ந்தேவேப்யோ பாகமவத-த்பரோக்ஷமஸுரேப்ய-ஸ்ஸர்வஸ்மை வை ப்ரத்யக்ஷ-ம்பாகம்-வஂதந்தி யஸ்மா ஏவ பரோக்ஷம்-வஂதந்தி தஸ்ய பாக உதிதஸ்தஸ்மாதிந்த்ரோ 'பிபேதீத்ரு'ம்-வைஂ ராஷ்ட்ரம்-விஂ பர்யாவர்தயதீதி தஸ்ய வஜ்ரமாதாய ஶீர்ஷாண்யச்சிநத்ய-த்ஸோமபாந- [-த்ஸோமபாநம், ஆஸீத்ஸ] 1
-மாஸீத்ஸ கபிஞ்ஜலோ 'பவ-த்ய-த்ஸுராபாநக்ம் ஸ கலவிங்கோ யதந்நாதநக்ம் ஸ தித்திரிஸ்தஸ்யாஞ்ஜலிநா ப்ரஹ்மஹத்யாமுபாக்ரு'ஹ்ணா-த்தாக்ம் ஸம்வஂத்ஸரமபிபஸ்த-ம்பூதாந்யப்யக்ரோஶ-ந்ப்ரஹ்மஹந்நிதி ஸ ப்ரு'திவீமுபாஸீததஸ்யை ப்ரஹ்மஹத்யாயை த்ரு'தீய-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹாணேதி ஸா-'ப்ரவீத்வரம்-வ்ரு'ஂணை காதா-த்பராபவிஷ்யந்தீ மந்யே ததோ மா பரா பூவமிதிபுரா தே [பூவமிதிபுரா தே, ஸம்வஂத்ஸராதபி] 2
ஸம்வஂத்ஸராதபி ரோஹாதித்யப்ரவீ-த்தஸ்மா-த்புரா ஸம்வஂத்ஸரா-த்ப்ரு'திவ்யை காதமபி ரோஹதி வாரேவ்ரு'தக்க் ஹ்யஸ்யை த்ரு'தீய-ம்ப்ரஹ்மஹத்யாயை ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணா-த்த-த்ஸ்வக்ரு'தமிரிணமபவ-த்தஸ்மாதாஹிதாக்நி-ஶ்ஶ்ரத்தாதேவ-ஸ்ஸ்வக்ரு'த இரிணே நாவ ஸ்யே-த்ப்ரஹ்மஹத்யாயை ஹ்யேஷ வர்ண-ஸ்ஸ வநஸ்பதீநுபாஸீததஸ்யை ப்ரஹ்மஹத்யாயை த்ரு'தீய-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணீதேதி தே-'ப்ருவந் வரம்-வ்ரு'ஂணாமஹை வ்ரு'க்ணா- [வ்ரு'க்ணாத், பராபவிஷ்யந்தோ] 3
-த்பராபவிஷ்யந்தோ மந்யாமஹே ததோ மா பரா பூமேத்யாவ்ரஶ்சநாத்வோ பூயாக்ம்ஸ உத்திஷ்டாநித்யப்ரவீ-த்தஸ்மாதாவ்ரஶ்சநா-த்வ்ரு'க்ஷாணா-ம்பூயாக்ம்ஸ உத்திஷ்டந்தி வாரேவ்ரு'தக்க் ஹ்யேஷா-ந்த்ரு'தீய-ம்ப்ரஹ்மஹத்யாயை ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணந்த்ஸ நிர்யாஸோ 'பவ-த்தஸ்மாந்நிர்யாஸஸ்ய நா-''ஶ்ய-ம்ப்ரஹ்மஹத்யாயை ஹ்யேஷ வர்ணோ-'தோ கலு ய ஏவ லோஹிதோ யோ வா-''வ்ரஶ்சநாந்நிர்யேஷதி தஸ்ய நா-''ஶ்ய- [நா-''ஶ்யம், காமமந்யஸ்ய] 4
-ங்காமமந்யஸ்ய ஸஸ்த்ரீஷக்ம்ஸாத-முபாஸீததஸ்யை ப்ரஹ்மஹத்யாயை த்ரு'தீய-ம்ப்ரதி க்ரு'ஹ்ணீதேதி தா அப்ருவந் வரம்-வ்ரு'ஂணாமஹா ரு'த்வியா-த்ப்ரஜாம்-விஂந்தாமஹை காமமா விஜநிதோ-ஸ்ஸ-ம்பவாமேதி தஸ்மாத்ரு'த்வியா-த்ஸ்த்ரியஃ ப்ரஜாம் ஂவிந்தந்தே காமமா விஜநிதோ-ஸ்ஸம்பவந்தி வாரேவ்ரு'தக்க் ஹ்யாஸா-ந்த்ரு'தீய-ம்ப்ரஹ்மஹத்யாயை ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணந்-த்ஸா மலவத்வாஸா அபவ-த்தஸ்மா-ந்மலவ-த்வாஸஸா ந ஸம்வஂதேத- [ஸம்வஂதேத, ந ஸஹா-''ஸீத] 5
-ந ஸஹா-''ஸீத நாஸ்யா அந்நமத்யா-த்ப்ரஹ்மஹத்யாயை ஹ்யேஷா வர்ண-ம்ப்ரதிமுச்யா ''ஸ்தே-'தோ கல்வாஹுரப்யஞ்ஜநம்-வாஂவ ஸ்த்ரியா அந்நமப்யஞ்ஜநமேவ ந ப்ரதிக்ரு'ஹ்ய-ங்காமமந்யதிதி யா-ம்மலவ-த்வாஸஸக்ம் ஸபம்வஂந்தி யஸ்ததோ ஜாயதே ஸோ-'பிஶஸ்தோ யாமரண்யே தஸ்யை ஸ்தேநோ யா-ம்பராசீ-ந்தஸ்யை ஹ்ரீதமுக்யபகல்போ யா ஸ்நாதி தஸ்யா அப்ஸு மாருகோ யா- [மாருகோ யா, அப்யங்க்தே] 6
-'ப்யங்க்தே தஸ்யை துஶ்சர்மா யா ப்ரலிகதே தஸ்யை கலதிரபமாரீ யா-''ங்க்தே தஸ்யை காணோ யா ததோ தாவதே தஸ்யை ஶ்யாவதந். யா நகாநி நிக்ரு'ந்ததே தஸ்யை குநகீ யா க்ரு'ணத்தி தஸ்யை க்லீபோ யா ரஜ்ஜுக்ம் ஸ்ரு'ஜதி தஸ்யா உ-த்பந்துகோ யா பர்ணேந பிபதி தஸ்யா உந்மாதுகோ யா கர்வேண பிபதி தஸ்யை கர்வஸ்திஸ்ரோ ராத்ரீர்வ்ரத-ஞ்சரேதஞ்ஜலிநா வா பிபேதகர்வேண வா பாத்ரேண ப்ரஜாயை கோபீதாய ॥ 7 ॥

(ய-த்ஸோமபாநம் - தே - வ்ரு'க்ணாத்- தஸ்ய நா-''ஶ்யம் - ஂவதேத -மாருகோ யா -'கர்வேண வா - த்ரீணி ச) (அ. 1)
த்வஷ்டா ஹதபுத்ரோ வீந்த்ரக்ம் ஸோமமா-'ஹர-த்தஸ்மிந்நிந்த்ர உபஹவமைச்சத த-ந்நோபாஹ்வயத புத்ர-ம்மே-'வதீரிதி ஸ யஜ்ஞவேஶஸ-ங்க்ரு'த்வா ப்ராஸஹா ஸோமமபிப-த்தஸ்ய யதத்யஶிஷ்யத த-த்த்வஷ்டா-''ஹவநீயமுப ப்ராவர்தய-த்ஸ்வாஹேந்த்ரஶத்ரு-ர்வர்தஸ்வேதி யதவர்தய-த்த-த்வ்ரு'த்ரஸ்ய வ்ரு'த்ரத்வம்-யஂதப்ரவீ-த்ஸ்வாஹேந்த்ரஶத்ரு-ர்வர்தஸ்வேதி தஸ்மாதஸ்யே- [தஸ்மாதஸ்ய, இந்த்ர-ஶ்ஶத்ருரபவத்ஸ] 8
-ந்த்ர-ஶ்ஶத்ருரபவத்ஸ ஸபம்வஂந்நக்நீஷோமாவபி ஸமபவ-த்ஸ இஷுமாத்ரமிஷுமாத்ரம்-விஂஷ்வங்ஙவர்தத ஸ இமாம்-லோஂகாநவ்ரு'ணோத்யதிமாம்-லோஂகாநவ்ரு'ணோ-த்த-த்வ்ரு'த்ரஸ்ய வ்ரு'த்ரத்வ-ந்தஸ்மாதிந்த்ரோ-'பிபே-த்ஸ ப்ரஜாபதிமுபாதாவ-ச்சத்ருர்மே-' ஜநீதி தஸ்மை வஜ்ரக்ம் ஸிக்த்வா ப்ராயச்சதேதேந ஜஹீதி தேநாப்யாயத தாவப்ரூதாமக்நீஷோமௌ மா [ ] 9
ப்ரஹாராவமந்த-ஸ்ஸ்வ இதி மம வை யுவக்க்ஸ்த இத்யப்ரவீ-ந்மாமப்யேதமிதி தௌ பாகதேயமைச்சேதா-ந்தாப்யா-மேதமக்நீஷோமீய-மேகாதஶகபால-ம்பூர்ணமாஸே ப்ராயச்ச-த்தாவப்ரூதாமபி ஸந்தஷ்டௌ வை ஸ்வோ ந ஶக்நுவ ஐதுமிதி ஸ இந்த்ர ஆத்மநஃ ஶீதரூராவஜநய-த்தச்சீதரூரயோர்ஜந்ம ய ஏவக்ம் ஶீதரூரயோர்ஜந்ம வேத [வேத, நைநக்ம்] 10
நைநக்ம் ஶீதரூரௌ ஹதஸ்தாப்யாமேநமப்யநய-த்தஸ்மா-ஜ்ஜஞ்ஜப்யமாநாதக்நீஷோமௌ நிரக்ராமதா-ம்ப்ராணாபாநௌ வா ஏந-ந்ததஜஹிதா-ம்ப்ராணோ வை தக்ஷோ-'பாநஃ க்ரதுஸ்தஸ்மா-ஜ்ஜஞ்ஜப்யமாநோ ப்ரூயாந்மயி தக்ஷக்ரதூ இதி ப்ராணாபாநாவேவா-''த்ம-ந்தத்தே ஸர்வமாயுரேதி ஸ தேவதா வ்ரு'த்ராந்நிர்ஹூய வார்த்ரக்நக்ம் ஹவிஃ பூர்ணமாஸே நிரவப-த்க்நந்தி வா ஏந-ம்பூர்ணமாஸ ஆ- [ஆ, அமாவாஸ்யாயாம்-] 11
-'மாவாஸ்யாயா-ம்ப்யாயயந்தி தஸ்மா-த்வார்த்ரக்நீ பூர்ணமாஸே 'நூச்யேதே வ்ரு'தந்வதீ அமாவாஸ்யாயா-ந்த-த்ஸக்க்ஸ்தாப்ய வார்த்ரக்நக்ம் ஹவிர்வஜ்ரமாதாய புநரப்யாயத தே அப்ரூதா-ந்த்யாவாப்ரு'திவீ மா ப்ர ஹாராவயோர்வை ஶ்ரித இதி தே அப்ரூதாம்-வஂரம்-வ்ரு'ஂணாவஹை நக்ஷத்ரவிஹிதா-'ஹமஸாநீத்யஸாவப்ரவீ- ச்சித்ரவிஹிதா- 'ஹமிதீய-ந்தஸ்மாந்நக்ஷத்ரவிஹிதா-'ஸௌ சித்ரவிஹிதே-'யம்-யஂ ஏவ-ந்த்யாவாப்ரு'திவ்யோ- [-த்யாவாப்ரு'திவ்யோஃ, வரம்-வேஂதைநம்-வஂரோ] 12
-ர்வரம்-வேஂதைநம்-வஂரோ கச்சதி ஸ ஆப்யாமேவ ப்ரஸூத இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரமஹ-ந்தே தேவா வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா-'க்நீஷோமாவப்ருவந். ஹவ்ய-ந்நோ வஹதமிதி தாவப்ரூதாமபதேஜஸௌ வை த்யௌ வ்ரு'த்ரே வை த்யயோஸ்தேஜ இதி தே-'ப்ருவந் க இதமச்சைதீதி கௌரித்யப்ருவ-ந்கௌர்வாவ ஸர்வஸ்ய மித்ரமிதி ஸா-'ப்ரவீ- [ஸா-'ப்ரவீத், வரம்-வ்ரு'ஂணை மய்யேவ] 13
-த்வரம்-வ்ரு'ஂணை மய்யேவ ஸதோ-'பயேந புநஜாத்த்வா இதி த-த்கௌரா-'ஹர-த்தஸ்மா-த்கவி ஸதோபயேந புஞ்ஜத ஏதத்வா அக்நேஸ்தேஜோ ய-த்க்ரு'தமேத-த்ஸோமஸ்ய ய-த்பயோ ய ஏவமக்நீஷோமயோ ஸ்தேஜோ வேத தேஜஸ்வ்யேவ பவதி ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி கிந்தேவத்ய-ம்பௌர்ணமாஸமிதி ப்ராஜாபத்யமிதி ப்ரூயா-த்தேநேந்த்ர-ஞ்ஜ்யேஷ்ட-ம்புத்ர-ந்நிரவாஸாயயதிதி தஸ்மா- -ஜ்ஜ்யேஷ்ட-ம்புத்ர-ந்தநேந நிரவஸாயயந்தி ॥ 14 ॥

(அஸ்ய - மா - வேதா - '' - த்யாவாப்ரு'திவ்யோ - ரப்ரவீ - திதி தஸ்மா - ச்சத்வாரி ச) (அ. 2)
இந்த்ரம்-வ்ரு'ஂத்ர-ஞ்ஜக்நிவாக்ம்ஸ-ம்ம்ரு'தோ-'பி ப்ராவேபந்த ஸ ஏதம்-வைஂம்ரு'த-ம்பூஎணமாஸே-'நுநிர்வாப்யமபஶ்ய-த்த-ந்நிரவப-த்தேந வை ஸ ம்ரு'தோ-'பாஹத யத்வைம்ரு'தஃ பூர்ணமாஸே-'நுநிர்வாப்யோ பவதி ம்ரு'த ஏவ தேந யஜமாநோ 'ப ஹத இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா தேவதாபிஶ்சேந்த்ரியேண ச வ்யார்த்யத ஸ ஏதமாக்நேய-மஷ்டாகபால-மமாவாஸ்யாயாமபஶ்யதைந்த்ர-ந்ததி [-ததி, த-ந்நிரவப-த்தேந] 15
த-ந்நிரவப-த்தேந வை ஸ தேவதாஶ்சேந்த்ரிய-ஞ்சாவாருந்தயதாக்நேயோ 'ஷ்டாகபாலோ 'மாவாஸ்யாயா-ம்பவத்யைந்த்ர-ந்ததி தேவதாஶ்சைவ தேநேந்த்ரிய-ஞ்ச யஜமாநோ-'வ ருந்த இந்த்ரஸ்ய வ்ரு'த்ர-ஞ்ஜக்நுஷ இந்த்ரியம்-வீஂர்ய-ம்ப்ரு'திவீமநு வ்யார்ச்ச-த்ததோஷதயோ வீருதோ-'பவந்த்ஸ ப்ரஜாபதிமுபாதாவ-த்வ்ரு'த்ர-ம்மே ஜக்நுஷ இந்த்ரியம்-வீஂர்ய- [வீர்யம், ப்ரு'திவீமநு] 16
-ம்ப்ரு'திவீமநு வ்யார-த்ததோஷதயோ வீருதோ-'பூவந்நிதி ஸ ப்ரஜாபதிஃ பஶூநப்ரவீதேததஸ்மை ஸ-ந்நயதேதி த-த்பஶவ ஓஷதீப்யோ 'த்யாத்மந்-த்ஸமநய-ந்த-த்ப்ரத்யதுஹந். ய-த்ஸமநய-ந்த-த்ஸா-ந்நாய்யஸ்ய ஸாந்நாய்யத்வம்-யஂ-த்ப்ரத்யதுஹ-ந்த-த்ப்ரதிதுஷஃ ப்ரதிதுக்த்வக்ம் ஸமநைஷுஃ ப்ரத்யதுக்ஷ-ந்ந து மயி ஶ்ரயத இத்யப்ரவீதேததஸ்மை [ ] 17
ஶ்ரு'த-ங்குருதேத்யப்ரவீ-த்ததஸ்மை ஶ்ரு'த-மகுர்வந்நிந்த்ரியம்-வாஂவாஸ்மிந் வீர்ய-ந்ததஶ்ரய-ந்தச்ச்ரு'தஸ்ய ஶ்ரு'தத்வக்ம் ஸமநைஷுஃ ப்ரத்யதுக்ஷஞ்ச்ரு'தமக்ர-ந்ந து மா திநோதீத்யப்ரவீதேததஸ்மை ததி குருதேத்யப்ரவீ-த்ததஸ்மை தத்த்யகுர்வ-ந்ததேநமதிநோ-த்தத்தத்த்நோ ததித்வ-ம்ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி தத்த்நஃ பூர்வஸ்யாவதேய- [பூர்வஸ்யாவதேயம், ததி ஹி] 18
-ந்ததி ஹி பூர்வ-ங்க்ரியத இத்யநாத்ரு'த்ய தச்ச்ரு'தஸ்யைவ பூர்வஸ்யாவ த்யேதிந்த்ரியமேவாஸ்மிந் வீர்யக்க் ஶ்ரித்வா தத்த்நோ பரிஷ்டாத்திநோதி யதாபூர்வமுபைதி ய-த்பூதீகைர்வா பர்ணவல்கைர்வா ''தஞ்ச்யா-த்ஸௌம்ய-ந்தத்ய-த்க்வலை ராக்ஷஸ-ந்தத்ய-த்தண்டுலைர்வைஶ்வதேவ-ந்தத்யதாதஞ்சநேந மாநுஷ-ந்த-த்ய-த்தத்த்நா த-த்ஸேந்த்ர-ந்தத்த்நா ''தநக்தி [தநக்தி, ஸேந்த்ரத்வாயா-] 19
ஸேந்த்ரத்வாயா-'க்நிஹோத்ரோச்சேஷணமப்யா-தநக்தி யஜ்ஞஸ்ய ஸந்தத்யா இந்த்ரோ வ்ரு'த்ரக்ம் ஹத்வா பரா-ம்பராவத-மகச்ச-தபாராதமிதி மந்யமாநஸ்த-ந்தேவதாஃ ப்ரைஷமைச்சந்-த்ஸோ-'ப்ரவீ-த்ப்ரஜாபதிர்யஃ ப்ரதமோ-'நுவிந்ததி தஸ்ய ப்ரதம-ம்பாகதேயமிதி த-ம்பிதரோ-'ந்வவிந்த-ந்தஸ்மா-த்பித்ரு'ப்யஃ பூர்வேத்யுஃ க்ரியதே ஸோ-'மாவாஸ்யா-ம்ப்ரத்யா-'கச்ச-த்த-ந்தேவா அபி ஸமகச்சந்தாமா வை நோ- [வை நஃ, அத்ய வஸு] 20
-'த்ய வஸு வஸதீதீந்த்ரோ ஹி தேவாநாம்-வஂஸு ததமாவாஸ்யாயா அமாவாஸ்யத்வ-ம்ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி கிந்தேவத்யக்ம் ஸாந்நாய்யமிதி வைஶ்வதேவமிதி ப்ரூயா-த்விஶ்வே ஹி தத்தேவா பாகதேயமபி ஸமகச்சந்தேத்யதோ கல்வைந்த்ரமித்யேவ ப்ரூயாதிந்த்ரம்-வாஂவ தே த-த்பிஷஜ்யந்தோ-'பி ஸமகச்சந்தேதி ॥ 21 ॥

(ததி - மே ஜக்நுஷ இந்த்ரியம்-வீஂர்ய - மித்யப்ரவீதேததஸ்மா - அவதேயம் - தநக்தி - நோ - த்விசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 3)
ப்ரஹ்மவாதிநோ வதந்தி ஸ த்வை தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜேத ய ஏநௌ ஸேந்த்ரௌ யஜேதேதி வைம்ரு'தஃ பூர்ணமாஸே 'நுநிர்வாப்யோ பவதி தேந பூர்ணமாஸ-ஸ்ஸேந்த்ர ஐந்த்ர-ந்தத்த்யமாவாஸ்யாயா-ந்தேநாமாவாஸ்யா ஸேந்த்ரா ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே ஸேந்த்ராவேவைநௌ யஜதே ஶ்வ-ஶ்ஶ்வோ-'ஸ்மா ஈஜாநாய வஸீயோ பவதி தேவா வை ய-த்யஜ்ஞே 'குர்வதததஸுரா அகுர்வத தே தேவா ஏதா- [தேவா ஏதாம், இஷ்டி-மபஶ்யந்-] 22
-மிஷ்டி-மபஶ்ய-ந்நாக்நாவைஷ்ணவ-மேகாதஶகபாலக்ம் ஸரஸ்வத்யை சருக்ம் ஸரஸ்வதே சரு-ந்தா-ம்பௌர்ணமாஸக்ம் ஸக்க்ஸ்தாப்யாநு நிரவப-ந்ததோ தேவா அபவ-ந்பரா-'ஸுரா யோ ப்ராத்ரு'வ்யவாந்த்ஸ்யா-த்ஸ பௌர்ணமாஸக்ம் ஸக்க்ஸ்தாப்யைதாமிஷ்டிமநு நிர்வபே-த்பௌர்ணமாஸேநைவ வஜ்ர-ம்ப்ராத்ரு'வ்யாய ப்ரஹ்ரு'த்யா-''க்நாவைஷ்ணவேந தேவதாஶ்ச யஜ்ஞ-ஞ்ச ப்ராத்ரு'வ்யஸ்ய வ்ரு'ங்க்தே மிதுநா-ந்பஶூந்-த்ஸாரஸ்வதாப்யாம்-யாஂவதேவாஸ்யாஸ்தி த- [யாவதேவாஸ்யாஸ்தி தத், ஸர்வம்-வ்ரு'ஂங்க்தே] 23
-த்ஸர்வம்-வ்ரு'ஂங்க்தே பௌர்ணமாஸீமேவ யஜேத ப்ராத்ரு'வ்யவாந்நாமாவாஸ்யாக்ம் ஹத்வா ப்ராத்ரு'வ்ய-ந்நா-''ப்யாயயதி ஸாகம்ப்ரஸ்தாயீயேந யஜேத பஶுகாமோயஸ்மை வா அல்பேநா-''ஹரந்தி நா-''த்மநா த்ரு'ப்யதி நாந்யஸ்மை ததாதி யஸ்மை மஹதா த்ரு'ப்யத்யாத்மநா ததாத்யந்யஸ்மை மஹதா பூர்ணக்ம் ஹோதவ்ய-ந்த்ரு'ப்த ஏவைநமிந்த்ரஃ ப்ரஜயா பஶுபிஸ்தர்பயதி தாருபாத்ரேண ஜுஹோதி ந ஹி ம்ரு'ந்மயமாஹுதிமாநஶ ஔதும்பர- [ஔதும்பரம், பவத்யூர்க்வா] 24
-ம்பவத்யூர்க்வா உதும்பர ஊர்-க்பஶவ ஊர்ஜைவாஸ்மா ஊர்ஜ-ம்பஶூநவ ருந்தே நாகதஶ்ரீர்மஹேந்த்ரம்-யஂஜேத த்ரயோ வை கதஶ்ரிய-ஶ்ஶுஶ்ருவா-ந்க்ராமணீ ராஜந்யஸ்தேஷா-ம்மஹேந்த்ரோ தேவதா யோ வை ஸ்வா-ந்தேவதாமதி யஜதே ப்ரஸ்வாயை தேவதாயைச்யவதே ந பரா-ம்ப்ராப்நோதி பாபீயா-ந்பவதி ஸம்வஂத்ஸர-மிந்த்ரம்-யஂஜேத ஸம்வஂத்ஸரக்ம் ஹி வ்ரத-ந்நா-'தி ஸ்வை- [வ்ரத-ந்நா-'தி ஸ்வா, ஏவைந-ந்தேவதேஜ்யமாநா] 25
-வைந-ந்தேவதேஜ்யமாநா பூத்யா இந்தே வஸீயா-ந்பவதி ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய பரஸ்தாதக்நயே வ்ரதபதயே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ந்நிர்வபே-த்ஸம்வஂத்ஸரமேவைநம்-வ்ரு'ஂத்ர-ஞ்ஜக்நிவாக்ம் ஸமக்நி-ர்வ்ரதபதி-ர்வ்ரதமா லம்பயதி ததோ-'தி காமம்-யஂஜேத ॥ 26 ॥

(ஏதாம் - த - தௌதும்பரக்க் - ஸ்வா - த்ரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 4)
நாஸோமயாஜீ ஸ-ந்நயேதநாகதம்-வாஂ ஏதஸ்ய பயோ யோ-'ஸோமயாஜீ யதஸோமயாஜீ ஸ-ந்நயே-த்பரிமோஷ ஏவ ஸோ-'ந்ரு'த-ங்கரோத்யதோ பரைவ ஸிச்யதே ஸோமயாஜ்யேவ ஸ-ந்நயே-த்பயோ வை ஸோமஃ பயஃ ஸாந்நாய்ய-ம்பயஸைவ பய ஆத்ம-ந்தத்தே வி வா ஏத-ம்ப்ரஜயா பஶுபிரர்தயதி வர்தயத்யஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யம்-யஂஸ்ய ஹவிர்நிருப்த-ம்புரஸ்தாச்சந்த்ரமா [புரஸ்தாச்சந்த்ரமாஃ, அப்யுதேதி] 27
அப்யுதேதி த்ரேதா தண்டுலாந். வி பஜேத்யே மத்த்யமா-ஸ்ஸ்யுஸ்தாநக்நயே தாத்ரே புரோடாஶமஷ்டாகபால-ங்குர்யாத்யே ஸ்தவிஷ்டாஸ்தாநிந்த்ராய ப்ரதாத்ரே ததக்க்ஶ்சரும்-யேஂ-'ணிஷ்டாஸ்தாந். விஷ்ணவே ஶிபிவிஷ்டாய ஶ்ரு'தே சருமக்நிரேவாஸ்மை ப்ரஜா-ம்ப்ரஜநயதி வ்ரு'த்தாமிந்த்ரஃ ப்ரயச்சதி யஜ்ஞோ வை விஷ்ணுஃ பஶவ-ஶ்ஶிபிர்யஜ்ஞ ஏவ பஶுஷு ப்ரதிதிஷ்டதி ந த்வே [ந த்வே, யஜேத ய-த்பூர்வயா] 28
யஜேத ய-த்பூர்வயா ஸம்ப்ரதி யஜேதோத்தரயா சம்பட்குர்யாத்யதுத்தரயா ஸம்ப்ரதி யஜேத பூர்வயா சம்பட்குர்யாந்நேஷ்டிர்பவதி ந யஜ்ஞஸ்ததநு ஹ்ரீதமுக்யபகல்போ ஜாயத ஏகாமேவ யஜேத ப்ரகல்போ-'ஸ்ய ஜாயதே 'நாத்ரு'த்ய த-த்த்வே ஏவ யஜேத யஜ்ஞ முகமேவ பூர்வயா-''லபதே யஜத உத்தரயா தேவதா ஏவ பூர்வயா 'வருந்த இந்த்ரிய-முத்தரயா தேவலோகமேவ [ ] 29
பூர்வயா-'பிஜயதி மநுஷ்யலோகமுத்தரயா பூயஸோ யஜ்ஞக்ரதூநுபைத்யேஷா வை ஸுமநா நாமேஷ்டிர்யமத்யேஜாந-ம்பஶ்சாச்சந்த்ரமா அப்யுதேத்யஸ்மிந்நேவாஸ்மை லோகே-'ர்துக-ம்பவதி தாக்ஷாயண யஜ்ஞேந ஸுவர்ககாமோ யஜேத பூர்ணமாஸே ஸ-ந்நயே-ந்மைத்ராவருண்யா ''மிக்ஷயா 'மாவாஸ்யாயாம்-யஂஜேத பூர்ணமாஸே வை தேவாநாக்ம் ஸுதஸ்தேஷாமேதமர்தமாஸ-ம்ப்ரஸுதஸ்தேஷா-ம்மைத்ராவருணீ வஶா-'மாவாஸ்யாயா-மநூபந்த்யா ய- [-மநூபந்த்யா யத், பூர்வேத்யு ர்யஜதே] 30
-த்பூர்வேத்யு ர்யஜதே வேதிமேவ த-த்கரோதி ய-த்வத்ஸா-நபாகரோதி ஸதோஹவிர்தாநே ஏவ ஸ-ம்மிநோதி யத்யஜதே தேவைரேவ ஸுத்யாக்ம் ஸ-ம்பாதயதி ஸ ஏதமர்தமாஸக்ம் ஸதமாத-ந்தேவை-ஸ்ஸோம-ம்பிபதி ய-ந்மைத்ராவருண்யா ''மிக்ஷயா 'மாவாஸ்யாயாம்-யஂஜதே யைவாஸௌ தேவாநாம்-வஂஶா-'நூபந்த்யா ஸோ ஏவைஷைதஸ்ய ஸாக்ஷாத்வா ஏஷ தேவாநப்யாரோஹதி ய ஏஷாம்-யஂஜ்ஞ- [யஜ்ஞம், அப்யாரோஹதி] 31
-மப்யாரோஹதி யதா கலுவை ஶ்ரேயாநப்யாரூடஃ காமயதே ததா கரோதி யத்யவவித்த்யதி பாபீயா-ந்பவதி யதி நாவவித்த்யதி ஸத்ரு'ம்-வ்யாஂவ்ரு'த்காம ஏதேந யஜ்ஞேந யஜேத க்ஷுரபவிர்ஹ்யேஷ யஜ்ஞஸ்தாஜ-க்புண்யோ வா பவதி ப்ர வா மீயதே தஸ்யைதத்வ்ரத-ந்நாந்ரு'தம்-வஂதேந்ந மாக்ம் ஸமஶ்ஞீயாந்ந ஸ்த்ரியமுபேயாந்நாஸ்ய பல்பூலநேந வாஸஃ பல்பூலயேயு -ரேதத்தி தேவா-ஸ்ஸர்வ-ந்ந குர்வந்தி ॥ 32 ॥

(சந்த்ரமா -த்வே -தேவலோகமேவ - ய-த்யஜ்ஞம்- பல்பூலயேயுஃ -ஷட் ச) (அ. 5)
ஏஷ வை தேவரதோ ய-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யோ தர்ஶபூர்ணமாஸாவிஷ்ட்வா ஸோமேந யஜதே ரதஸ்பஷ்ட ஏவாவஸாநே வரே தேவாநாமவ ஸ்யத்யேதாநி வா அங்காபரூக்ம்ஷி ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ய-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே-'ங்காபரூக்ஷ்யேவ ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ப்ரதி ததாத்யே தே வை ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய சக்ஷுஷீ ய-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே தாப்யாமேவ ஸுவர்கம்-லோஂகமநு பஶ்ய- [பஶ்யதி, ஏஷா வை] 33
-த்யேஷா வை தேவாநாம்-விஂக்ராந்தி ர்ய-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே தேவாநாமேவ விக்ராந்திமநு விக்ரமத ஏஷ வை தேவயாநஃ பந்தா ய-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே ய ஏவ தேவயாநஃ பந்தாஸ்தக்ம் ஸமாரோஹத்யேதௌ வை தேவாநாக்ம் ஹரீ ய-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே யாவேவ தேவாநாக்ம் ஹரீ தாப்யா- [ஹரீ தாப்யாம், ஏவைப்யோ ஹவ்யம்-] 34
-மேவைப்யோ ஹவ்யம்-வஂஹத்யேதத்வை தேவாநாமாஸ்யம்-யஂ-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே ஸாக்ஷாதேவ தேவாநாமாஸ்யே ஜுஹோத்யேஷ வை ஹவிர்தாநீ யோ தர்ஶபூர்ணமாஸயாஜீ ஸாயம்ப்ராதரக்நிஹோத்ர-ஞ்ஜுஹோதி யஜதே தர்ஶபூர்ணமாஸா-வஹரஹர்-ஹவிர்தாநிநாக்ம் ஸுதோ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே ஹவிர்தாந்யஸ்மீதி ஸர்வமேவாஸ்ய பர்ஹிஷ்ய-ந்தத்த-ம்பவதி தேவாவா அஹ- [அஹஃ, யஜ்ஞிய-ந்நாவிந்த-ந்தே] 35
-ர்யஜ்ஞிய-ந்நாவிந்த-ந்தே தர்ஶபூர்ணமாஸாவபுந-ந்தௌ வா ஏதௌ பூதௌ மேத்த்யௌ ய-த்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ ய ஏவம்-விஂத்வா-ந்தர்ஶபூர்ணமாஸௌ யஜதே பூதாவேவைநௌ மேத்த்யௌ யஜதே நாமாவாஸ்யாயா-ஞ்ச பௌர்ணமாஸ்யா-ஞ்ச ஸ்த்ரிய-முபேயாத்ய- துபேயாந்நிரிந்த்ரிய-ஸ்ஸ்யா-த்ஸோமஸ்ய வை ராஜ்ஞோ-'ர்தமாஸஸ்ய ராத்ரயஃ பத்நய ஆஸ-ந்தாஸாமமாவாஸ்யா-ஞ்ச பௌர்ணமாஸீ-ஞ்ச நோபை- [நோபைத், தே ஏநமபி] 36
-த்தே ஏநமபி ஸமநஹ்யேதா-ந்தம்-யஂக்ஷ்ம ஆர்ச்ச-த்ராஜாநம்-யஂக்ஷ்ம ஆரதிதி த-த்ராஜயக்ஷ்மஸ்ய ஜந்ம ய-த்பாபீயாநபவ-த்த-த்பாபயக்ஷ்மஸ்ய யஜ்ஜாயாப்யாமவிந்த-த்தஜ்ஜாயேந்யஸ்ய ய ஏவமேதேஷாம்-யஂக்ஷ்மாணா-ஞ்ஜந்ம வேத நைநமேதே யக்ஷ்மாவிந்தந்தி ஸ ஏதே ஏவ நமஸ்யந்நுபாதாவ-த்தே அப்ரூதாம்-வஂரம்-வ்ரு'ஂணாவஹா ஆவ-ந்தேவாநா-ம்பாகதே அஸாவா- [அஸாவ, ஆவததி தேவா] 37
-'வததி தேவா இஜ்யாந்தா இதி தஸ்மா-த்ஸத்ரு'ஶீநாக்ம் ராத்ரீணா-மமாவாஸ்யாயா-ஞ்ச பௌர்ணமாஸ்யா-ஞ்ச தேவா இஜ்யந்த ஏதே ஹி தேவாநா-ம்பாகதே பாகதா அஸ்மை மநுஷ்யா பவந்தி ய ஏவம்-வேஂத பூதாநி க்ஷுதமக்நந்-த்ஸத்யோ மநுஷ்யா அர்தமாஸே தேவா மாஸி பிதரஃ ஸம்வஂத்ஸரே வநஸ்பதய-ஸ்தஸ்மா-தஹரஹ-ர்மநுஷ்யா அஶநமிச்சந்தே 'ர்தமாஸே தேவா இஜ்யந்தே மாஸி பித்ரு'ப்யஃ க்ரியதே ஸம்வஂத்ஸரே வநஸ்பதயஃ பல-ங்க்ரு'ஹ்ணந்தி ய ஏவம்-வேஂத ஹந்தி க்ஷுத-ம்ப்ராத்ரு'வ்யம் ॥ 38 ॥

(பஶ்யதி - தாப்யா -மஹ - ரை - தஸாவ -பலக்ம் -ஸப்த ச) (அ. 6)
தேவா வை நர்சி ந யஜுஷ்யஶ்ரயந்த தே ஸாமந்நேவா-'ஶ்ரயந்த ஹி-ங்கரோதி ஸாமைவா-'கர்ஹி-ங்கரோதி யத்ரைவ தேவா அஶ்ரயந்த தத ஏவைநா-ந்ப்ரயுங்க்தே ஹி-ங்கரோதி வாச ஏவைஷ யோகோ ஹி-ங்கரோதி ப்ரஜா ஏவ த-த்யஜமாந-ஸ்ஸ்ரு'ஜதே த்ரிஃ ப்ரதமாமந்வாஹ த்ரிருத்தமாம்-யஂஜ்ஞஸ்யைவ தத்பர்ஸ- [தத்பர்ஸம், நஹ்யத்யப்ரஸ்ரக்ம்ஸாய-] 39
-ந்நஹ்யத்யப்ரஸ்ரக்ம்ஸாய ஸந்ததமந்வாஹ ப்ராணாநாமந்நாத்யஸ்ய ஸந்தத்யா அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை ராததம்ரீ-ம்ப்ரதமாமந்வாஹ ராததம்ரோ வா அயம்-லோஂக இமமேவ லோகமபி ஜயதி த்ரிர்வி க்ரு'ஹ்ணாதி த்ரய இமே லோகா இமாநேவ லோகாநபி ஜயதி பார்ஹதீமுத்தமா-மந்வாஹ பார்ஹதோ வா அஸௌ லோகோ-'முமேவ லோகமபி ஜயதி ப்ர வோ [ப்ர வஃ, வாஜா] 40
வாஜா இத்யநிருக்தா-ம்ப்ராஜாபத்யாமந்வாஹ யஜ்ஞோ வை ப்ரஜாபதிர்யஜ்ஞமேவ ப்ரஜாபதிமா ரபதே ப்ரவோ வாஜா இத்யந்வாஹாந்நம்-வைஂ வாஜோ-'ந்நமேவாவ ருந்தே ப்ரவோ வாஜா இத்யந்வாஹ தஸ்மா-த்ப்ராசீநக்ம் ரேதோ தீயதே-'க்ந ஆ யாஹி வீதய இத்யாஹ தஸ்மா-த்ப்ரதீசீஃ ப்ரஜா ஜாயந்தே ப்ரவோ வாஜா [வாஜாஃ, இத்யந்வாஹ] 41
இத்யந்வாஹ மாஸா வை வாஜா அர்தமாஸா அபித்யவோ தேவா ஹவிஷ்மந்தோ கௌர்க்ரு'தாசீ யஜ்ஞோ தேவாஞ்ஜிகாதி யஜமாந-ஸ்ஸும்நயு-ரித-மஸீத-மஸீத்யேவ யஜ்ஞஸ்ய ப்ரிய-ந்தாமாவ ருந்தே ய-ங்காமயேத ஸர்வ-மாயு-ரியா-திதி ப்ர வோ வாஜா இதி தஸ்யாநூச்யாக்ந ஆ யாஹி வீதய இதி ஸந்தத-முத்தர-மர்தர்சமா லபேத [ ] 42
ப்ராணேநைவா-'ஸ்யா-'பாந-ந்தாதார ஸர்வமாயுரேதி யோ வா அரத்நிக்ம் ஸாமிதேநீநாம்-வேஂதாரத்நாவேவ ப்ராத்ரு'வ்ய-ங்குருதே-'ர்தர்சௌ ஸ-ந்ததாத்யேஷ வா அரத்நி-ஸ்ஸாமிதேநீநாம்-யஂ ஏவம்-வேஂதாரத்நாவேவ ப்ராத்ரு'வ்ய-ங்குருத ரு'ஷேர்-ரு'ஷேர்வா ஏதா நிர்மிதா ய-த்ஸாமிதேந்யஸ்தா யதஸம்-யுஂக்தா-ஸ்ஸ்யுஃ ப்ரஜயா பஶுபி ர்யஜமாநஸ்ய வி திஷ்டேரந்நர்தர்சௌ ஸ-ந்ததாதி ஸம் ஂயுநக்த்யேவைநாஸ்தா அஸ்மை ஸம்யுஂக்தா அவருத்தா-ஸ்ஸர்வா-மாஶிஷ-ந்துஹ்ரே ॥ 43 ॥

(பர்ஸம் - ஂவோ - ஜாயந்தே ப்ரவோ வாஜா - லபேத - ததாதி ஸம் - தஶ ச) (அ. 7)
அயஜ்ஞோ வா ஏஷ யோ-'ஸாமா-'க்ந ஆ யாஹி வீதய இத்யாஹ ரதந்தரஸ்யைஷ வர்ணஸ்த-ந்த்வா ஸமித்பிரங்கிர இத்யாஹ வாமதேவ்யஸ்யைஷ வர்ணோ ப்ரு'ஹதக்நே ஸுவீர்யமித்யாஹ ப்ரு'ஹத ஏஷ வர்ணோ யதேத-ந்த்ரு'சமந்வாஹ யஜ்ஞமேவ த-த்ஸாமந்வந்த-ங்கரோத்யக்நிரமுஷ்மிந் ஂலோக ஆஸீதாதித்யோ-'ஸ்மி-ந்தாவிமௌ லோகாவஶாந்தா- [லோகாவஶாந்தௌ, ஆஸ்தா-ந்தே தேவா] 44
-வாஸ்தா-ந்தே தேவா அப்ருவந்நேதேமௌ வி பர்யூஹாமேத்யக்ந ஆ யாஹி வீதய இத்யஸ்மிந் ஂலோகே-'க்நிமதது ர்ப்ரு'ஹதக்நே ஸுவீர்யமித்யமுஷ்மிந் ஂலோக ஆதித்ய-ந்ததோ வா இமௌ லோகாவஶாம்யதாம்-யஂதேவமந்வாஹாநயோ ர்லோகயோ-ஶ்ஶாந்த்யை ஶாம்யதோ-'ஸ்மா இமௌ லோகௌ ய ஏவம்-வேஂத பஞ்சதஶ ஸாமிதேநீரந்வாஹ பஞ்சதஶ [பஞ்சதஶ, வா அர்தமாஸஸ்ய] 45
வா அர்தமாஸஸ்ய ராத்ரயோ-'ர்தமாஸஶ-ஸ்ஸம்வஂத்ஸர ஆப்யதே தாஸா-ந்த்ரீணி ச ஶதாநி ஷஷ்டிஶ்சாக்ஷராணி தாவதீ-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரஸ்ய ராத்ரயோ-'க்ஷரஶ ஏவ ஸம்வஂத்ஸரமாப்நோதி ந்ரு'மேதஶ்ச பருச்சேபஶ்ச ப்ரஹ்மவாத்யமவதேதாமஸ்மி-ந்தாராவார்த்ரே-'க்நி-ஞ்ஜநயாவ யதரோ நௌ ப்ரஹ்மீயாநிதி ந்ரு'மேதோ-'ப்யவத-த்ஸ தூமமஜநய-த்பருச்சேபோ 'ப்யவத-த்ஸோ-'க்நிமஜநயத்ரு'ஷ இத்யப்ரவீ- [இத்யப்ரவீத், யத்ஸமாவத்வித்வ] 46
-த்யத்ஸமாவத்வித்வ கதா த்வமக்நிமஜீஜநோ நாஹமிதி ஸாமிதேநீநாமேவாஹம்-வஂர்ணம்-வேஂதேத்யப்ரவீத்ய-த்க்ரு'தவ-த்பதமநூச்யதே ஸ ஆஸாம்-வஂர்ணஸ்த-ந்த்வா ஸமித்பிரங்கிர இத்யாஹ ஸாமிதேநீஷ்வேவ தஜ்ஜ்யோதி ர்ஜநயதி ஸ்த்ரியஸ்தேந யத்ரு'ச-ஸ்ஸ்த்ரியஸ்தேந ய-த்காயத்ரிய-ஸ்ஸ்த்ரியஸ்தேந ய-த்ஸாமிதேந்யோ வ்ரு'ஷண்வதீ-மந்வாஹ [வ்ரு'ஷண்வதீ-மந்வாஹ, தேந புக்க்ஸ்வதீஸ்தேந] 47
தேந புக்க்ஸ்வதீஸ்தேந ஸேந்த்ராஸ்தேந மிதுநா அக்நிர்தேவாநா-ந்தூத ஆஸீதுஶநா காவ்யோ-'ஸுராணா-ந்தௌ ப்ரஜாபதி-ம்ப்ரஶ்ஞமைதாக்ம் ஸ ப்ரஜாபதிரக்நி-ந்தூதம்-வ்ரு'ஂணீமஹ இத்யபி பர்யாவர்தத ததோ தேவா அபவ-ந்பரா-'ஸுரா யஸ்யைவம்-விஂதுஷோ-'க்நி-ந்தூதம்-வ்ரு'ஂணீமஹ இத்யந்வாஹ பவத்யாத்மநா பரா-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவத்யத்த்வரவதீமந்வாஹ ப்ராத்ரு'வ்யமேவைதயா [ப்ராத்ரு'வ்யமேவைதயா, த்வரதி ஶோசிஷ்கேஶஸ்தமீமஹ] 48
த்வரதி ஶோசிஷ்கேஶஸ்தமீமஹ இத்யாஹ பவித்ரமேவைத-த்யஜமாநமேவைதயா பவயதி ஸமித்தோ அக்ந ஆஹுதேத்யாஹ பரிதிமேவைத-ம்பரி ததாத்யஸ்கந்தாய யதத ஊர்த்வமப்யாதத்த்யாத்யதா பஹிஃ பரிதி ஸ்கந்ததி தாத்ரு'கேவ த-த்த்ரயோ வா அக்நயோ ஹவ்யவாஹநோ தேவாநா-ங்கவ்யவாஹநஃ பித்ரு'ணாக்ம் ஸஹரக்ஷா அஸுராணா-ந்த ஏதர்ஹ்யா ஶக்ம்ஸந்தே மாம்-வஂரிஷ்யதே மா- [மாம், இதி] 49
-மிதி வ்ரு'ணீத்த்வக்ம் ஹவ்யவாஹநமித்யாஹ ய ஏவ தேவாநா-ந்தம்-வ்ரு'ஂணீத ஆர்ஷேயம்-வ்ரு'ஂணீதே பந்தோரேவ நைத்யதோ ஸந்தத்யை பரஸ்தாதர்வாசோ வ்ரு'ணீதே தஸ்மா-த்பரஸ்தாதர்வாஞ்சோ மநுஷ்யா-ந்பிதரோ-'நு ப்ர பிபதே ॥ 50 ॥

(அஶாந்தா - வாஹ பஞ்சதஶா - ப்ரவீ - தந்வாஹை - தயா - வரிஷ்யதே மா - மேகாந்நத்ரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 8)
அக்நே மஹாக்ம் அஸீத்யாஹ மஹாந். ஹ்யேஷ யதக்நி ர்ப்ராஹ்மணேத்யாஹ ப்ராஹ்மணோ ஹ்யேஷ பாரதேத்யாஹைஷ ஹி தேவேப்யோ ஹவ்ய-ம்பரதி தேவேத்த இத்யாஹ தேவா ஹ்யேதமைந்தத மந்வித்த இத்யாஹ மநுர்ஹ்யேதமுத்தரோ தேவேப்ய ஐந்தர்ஷிஷ்டுத இத்யாஹர்ஷயோ ஹ்யேதமஸ்துவந் விப்ராநுமதித இத்யாஹ [இத்யாஹ, விப்ரா ஹ்யேதே] 51
விப்ரா ஹ்யேதே யச்சுஶ்ருவாக்ம்ஸஃ கவிஶஸ்த இத்யாஹ கவயோ ஹ்யேதே யச்சுஶ்ருவாக்ம்ஸோ ப்ரஹ்மஸக்ம்ஶித இத்யாஹ ப்ரஹ்மஸக்ம்ஶிதோ ஹ்யேஷ க்ரு'தாஹவந இத்யாஹ க்ரு'தாஹுதிர்ஹ்யஸ்ய ப்ரியதமா ப்ரணீர்யஜ்ஞாநாமித்யாஹ ப்ரணீர்ஹ்யேஷ யஜ்ஞாநாக்ம் ரதீரத்த்வராணாமித்யாஹைஷ ஹி தேவரதோ-'தூர்தோ ஹோதேத்யாஹ ந ஹ்யேத-ங்கஶ்சந [ ] 52
தரதி தூர்ணிர்-ஹவ்யவாடித்யாஹ ஸர்வக்க்ஹ்யேஷ தரத்யாஸ்பாத்ர-ஞ்ஜுஹூர்தேவாநாமித்யாஹ ஜுஹூர்ஹ்யேஷ தேவாநா-ஞ்சமஸோ தேவபாந இத்யாஹ சமஸோ ஹ்யேஷ தேவபாநோ-'ராக்ம் இவாக்நே நேமிர்தேவாக்ஸ்த்வ-ம்பரிபூரஸீத்யாஹ தேவாந் ஹ்யேஷ பரிபூர்ய-த்ப்ரூயாதா வஹ தேவா-ந்தேவயதே யஜமாநாயேதி ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை [ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை, ஜநயேதா வஹ] 53
ஜநயேதா வஹ தேவாந். யஜமாநாயேத்யாஹ யஜமாநமேவைதேந வர்தயத்யக்நிமக்ந ஆ வஹ ஸோமமா வஹேத்யாஹ தேவதா ஏவ த-த்யதாபூர்வமுப ஹ்வயத ஆ சாக்நே தேவாந். வஹ ஸுயஜா ச யஜ ஜாதவேத இத்யாஹாக்நிமேவ த-த்ஸக்க் ஶ்யதி ஸோ-'ஸ்ய ஸக்ம்ஶிதோ தேவேப்யோ ஹவ்யம்-வஂஹத்யக்நிர்-ஹோதே- [-ஹோதா, இத்யாஹா-'க்நிர்வை] 54
-த்யாஹா-'க்நிர்வை தேவாநாக்ம் ஹோதா ய ஏவ தேவாநாக்ம் ஹோதா தம்-வ்ரு'ஂணீதேஸ்மோ வயமித்யாஹா-''த்மாநமேவ ஸத்த்வ-ங்கமயதி ஸாது தே யஜமாந தேவதேத்யாஹா-''ஶிஷமேவைதாமா ஶாஸ்தே யத்ப்ரூயா-த்யோ-'க்நிக்ம் ஹோதாரமவ்ரு'தா இத்யக்நிநோபயதோ யஜமாந-ம்பரி க்ரு'ஹ்ணீயா-த்ப்ரமாயுக-ஸ்ஸ்யா-த்யஜமாநதேவத்யா வை ஜுஹூர்ப்ராத்ரு'வ்ய தேவத்யோபப்ரு'- [தேவத்யோபப்ரு'த், யத்த்வே இவ] 55
-த்யத்த்வே இவ ப்ரூயா-த்ப்ராத்ரு'வ்யமஸ்மை ஜநயே-த்க்ரு'தவதீமத்த்வர்யோ ஸ்ருசமா-'ஸ்யஸ்வேத்யாஹ யஜமாந மேவைதேந வர்தயதி தேவாயுவமித்யாஹ தேவாந். ஹ்யேஷா-'வதி விஶ்வவாராமித்யாஹ விஶ்வக்க் ஹ்யேஷா-'வதீடாமஹை தேவாக்ம் ஈடேந்யாந்நமஸ்யாம நமஸ்யாந் யஜாம யஜ்ஞியாநித்யாஹமநுஷ்யா வா ஈடேந்யாஃ பிதரோ நமஸ்யா தேவா யஜ்ஞியா தேவதா ஏவ த-த்யதாபாகம்-யஂஜதி ॥ 56 ॥

(விப்ராநுமதித இத்யாஹ - சநா - 'ஸ்மை - ஹோதோ - பப்ரு'-த்- தேவதா ஏவ - த்ரீணி ச) (அ. 9)
த்ரீக்ஸ்த்ரு'சாநநு ப்ரூயா-த்ராஜந்யஸ்ய த்ரயோ வா அந்யே ராஜந்யா-த்புருஷா ப்ராஹ்மணோ வைஶ்யஃ ஶூத்ரஸ்தாநேவாஸ்மா அநுகாந் கரோதி பஞ்சதஶாநு ப்ரூயா-த்ராஜந்யஸ்ய பஞ்சதஶோ வை ராஜந்யஃ ஸ்வ ஏவைநக்க் ஸ்தோமே ப்ரதிஷ்டாபயதி த்ரிஷ்டுபா பரி தத்த்யாதிந்த்ரியம்-வைஂ த்ரிஷ்டுகிந்த்ரியகாமஃ கலு வை ராஜந்யோ யஜதே த்ரிஷ்டுபைவாஸ்மா இந்த்ரிய-ம்பரி க்ரு'ஹ்ணாதி யதி காமயேத [காமயேத, ப்ரஹ்மவர்சஸமஸ்த்விதி] 57
ப்ரஹ்மவர்சஸமஸ்த்விதி காயத்ரியா பரி தத்த்யா-த்ப்ரஹ்மவர்சஸம்-வைஂ காயத்ரீ ப்ரஹ்மவர்சஸமேவ பவதி ஸப்ததஶாநு ப்ரூயா-த்வைஶ்யஸ்ய ஸப்ததஶோ வை வைஶ்ய-ஸ்ஸ்வ ஏவைநக்க் ஸ்தோமே ப்ரதி ஷ்டாபயதிஜகத்யா பரி தத்த்யாஜ்ஜாகதா வை பஶவஃ பஶுகாமஃ கலு வை வைஶ்யோ யஜதே ஜகத்யைவாஸ்மை பஶூ-ந்பரி க்ரு'ஹ்ணாத்யே கவிக்ம் ஶதிமநு ப்ரூயா-த்ப்ரதிஷ்டாகாமஸ்யை கவிக்ம்ஶ-ஸ்ஸ்தோமாநா-ம்ப்ரதிஷ்டா ப்ரதிஷ்டித்யை [ப்ரதிஷ்டித்யை, சதுர்விக்ம்ஶதிமநு] 58
சதுர்விக்ம்ஶதிமநு ப்ரூயா-த்ப்ரஹ்மவர்சஸ-காமஸ்ய சதுர்விக்ம்ஶத்யக்ஷரா காயத்ரீ காயத்ரீ ப்ரஹ்மவர்சஸ-ங்காயத்ரியைவாஸ்மை ப்ரஹ்மவர்சஸமவ ருந்தே த்ரிக்ம்ஶதமநு ப்ரூயாதந்நகாமஸ்ய த்ரிக்ம்ஶதக்ஷரா விராடந்நம்-விஂரா-ட்விராஜைவாஸ்மா அந்நாத்யமவ ருந்தே த்வாத்ரிக்ம்ஶதமநு ப்ரூயா-த்ப்ரதிஷ்டாகாமஸ்ய த்வாத்ரிக்ம்ஶதக்ஷரா 'நுஷ்டுகநுஷ்டு-ப்சந்தஸா-ம்ப்ரதிஷ்டா ப்ரதிஷ்டித்யை ஷட்த்ரிக்ம்ஶதமநு ப்ரூயா-த்பஶுகாமஸ்ய ஷட்த்ரிக்ம்ஶதக்ஷரா ப்ரு'ஹதீ பார்ஹதாஃ பஶவோ ப்ரு'ஹத்யைவாஸ்மை பஶூ- [பஶூந், அவ ருந்தே] 59
-நவ ருந்தே சதுஶ்சத்வாரிக்ம்ஶதமநு ப்ரூயாதிந்த்ரியகாமஸ்ய சதுஶ்சத்வாரிக்ம்ஶதக்ஷரா த்ரிஷ்டுகிந்த்ரிய-ந்த்ரிஷ்டு-ப்த்ரிஷ்டுபைவாஸ்மா இந்த்ரியமவ ருந்தே 'ஷ்டாசத்வாரிக்ம் ஶதமநு ப்ரூயா-த்பஶுகாமஸ்யாஷ்டாசத்வாரிக்ம்ஶதக்ஷரா ஜகதீ ஜாகதாஃ பஶவோஜகத்யைவாஸ்மை பஶூநவ ருந்தே ஸர்வாணி சந்தாக் ஸ்யநு ப்ரூயா-த்பஹுயாஜிந-ஸ்ஸர்வாணி வா ஏதஸ்ய சந்தாக்ஸ்ய வருத்தாநி யோ பஹுயாஜ்யபரிமிதமநு ப்ரூயாதபரிமிதஸ்யா வருத்யை ॥ 60 ॥

(காமயேத - ப்ரதிஷ்டித்யை - பஶூந்த் - ஸப்தசத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 10)
நிவீத-ம்மநுஷ்யாணா-ம்ப்ராசீநாவீத-ம்பித்ரு'ணாமுபவீத-ந்தேவாநாமுப வ்யயதே தேவலக்ஷ்மமேவ த-த்குருதே திஷ்டந்நந்வாஹ திஷ்டந்ந். ஹ்யாஶ்ருததரம்-வஂததி திஷ்டந்நந்வாஹ ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்யாபிஜித்யா ஆஸீநோ யஜத்யஸ்மிந்நேவ லோகே ப்ரதிதிஷ்டதி ய-த்க்ரௌஞ்சமந்வாஹா-''ஸுர-ந்த-த்யந்மந்த்ர-ம்மாநுஷ-ந்தத்யதந்தரா த-த்ஸதேவமந்தரா-'நூச்யக்ம் ஸதேவத்வாய வித்வாக்ம்ஸோ வை [ ] 61
புரா ஹோதாரோ-'பூவ-ந்தஸ்மா-த்வித்ரு'தா அத்த்வாநோ-'பூவ-ந்ந பந்தாந-ஸ்ஸமருக்ஷந்நந்தர்வேத்யந்யஃ பாதோ பவதி பஹிர்வேத்யந்யோ-'தாந்வாஹாத்த்வநாம்-விஂத்ரு'த்யை பதாமஸக்ம் ரோஹாயாதோ பூதஞ்சைவ பவிஷ்யச்சாவ ருந்தே-'தோ பரிமித-ஞ்சைவாபரிமித-ஞ்சாவ ருந்தே-'தோ க்ராம்யாக்ஶ்சைவ பஶூநாரண்யாக்ஶ்சாவ ருந்தே-'தோ [ருந்தே-'தோ, தேவலோக-ஞ்சைவ] 62
தேவலோக-ஞ்சைவ மநுஷ்ய லோக-ஞ்சாபி ஜயதி தேவா வை ஸாமிதேநீரநூச்ய யஜ்ஞ-ந்நாந்வபஶ்யந்த்ஸ ப்ரஜாபதிஸ்தூஷ்ணீ-மாகாரமா 'காரய-த்ததோ வை தேவா யஜ்ஞமந்வபஶ்யந். ய-த்தூஷ்ணீமாகார-மாகாரயதி யஜ்ஞஸ்யாநுக்யாத்யா அதோ ஸாமிதேநீரேவாப்ய-நக்த்யலூக்ஷோ பவதி ய ஏவம்-வேஂதாதோ தர்பயத்யேவைநா-ஸ்த்ரு'ப்யதி ப்ரஜயா பஶுபி- [பஶுபிஃ, ய ஏவம்-வேஂத] 63
-ர்ய ஏவம்-வேஂத யதேகயா ''காரயேதேகா-ம்ப்ரீணீயாத்ய-த்த்வாப்யா-ந்த்வே ப்ரீணீயாத்ய-த்திஸ்ரு'பிரதி தத்ரேசயேத்மநஸா ''காரயதி மநஸா ஹ்யநாப்தமாப்யதே திர்யஞ்சமா காரயத்யசம்பட்காரம்-வாஂக்ச மநஶ்சா ''ர்தீயேதாமஹ-ந்தேவேப்யோ ஹவ்யம்-வஂஹாமீதி வாகப்ரவீதஹ-ந்தேவேப்ய இதி மநஸ்தௌ ப்ரஜாபதி-ம்ப்ரஶ்ஞமைதாக்ம் ஸோ-'ப்ரவீ- [ஸோ-'ப்ரவீத், ப்ரஜாபதிர்தூதீரேவ] 64
-த்ப்ரஜாபதிர்தூதீரேவ த்வ-ம்மநஸோ-'ஸி யத்தி மநஸா த்யாயதி தத்வாசா வததீதி த-த்கலு துப்ய-ந்ந வாசா ஜுஹவந்நித்யப்ரவீ-த்தஸ்மாந்மநஸா ப்ரஜாபதயே ஜுஹ்வதிமந இவ ஹி ப்ரஜாபதிஃ ப்ரஜாபதேராப்த்யை பரிதீந்த்ஸ-ம்மார்ஷ்டி புநாத்யேவைநாந்த்ரிர்மத்த்யம-ந்த்ரயோ வை ப்ராணாஃ ப்ராணாநேவாபி ஜயதி த்ரிர்தக்ஷிணார்த்யம் த்ரய [-த்ரயஃ, இமே லோகா] 65
இமே லோகா இமாநேவ லோகாநபி ஜயதி த்ரிருத்தரார்த்ய-ந்த்ரயோ வை தேவயாநாஃ பந்தாநஸ்தாநேவாபி ஜயதி த்ரிருப வாஜயதி த்ரயோ வை தேவலோகா தேவலோகாநேவாபி ஜயதி த்வாதஶ ஸ-ம்பத்யந்தே த்வாதஶ மாஸா-ஸ்ஸம்வஂத்ஸர-ஸ்ஸம்வஂத்ஸரமேவ ப்ரீணாத்யதோ ஸம்வஂத்ஸரமேவாஸ்மா உப ததாதி ஸுவர்கஸ்ய லோகஸ்ய ஸமஷ்ட்யா ஆகாரமா காரயதி திர இவ [திர இவ, வை ஸுவர்கோ] 66
வை ஸுவர்கோ லோக-ஸ்ஸுவர்கமேவாஸ்மை லோக-ம்ப்ரரோசயத்ய்ரு'ஜுமா காரயத்ய்ரு'ஜுரிவ ஹி ப்ராண-ஸ்ஸந்ததமா காரயதி ப்ராணாநாமந்நாத்யஸ்ய ஸந்தத்யா அதோ ரக்ஷஸாமபஹத்யை ய-ங்காமயேத ப்ரமாயுக-ஸ்ஸ்யாதிதி ஜிஹ்ம-ந்தஸ்யா ''காரயே-த்ப்ராணமேவாஸ்மாஜ்ஜிஹ்ம-ந்நயதி தாஜ-க்ப்ரமீயதேஶிரோ வா ஏத-த்யஜ்ஞஸ்ய யதாகார ஆத்மா த்ருவா- [ஆத்மா த்ருவா, ஆகாரமாகார்ய] 67
-''காரமாகார்ய த்ருவாக்ம் ஸமநக்த்யாத்மந்நேவ யஜ்ஞஸ்ய ஶிரஃ ப்ரதி ததாத்யக்நி-ர்தேவாநா-ந்தூத ஆஸீ-த்தைவ்யோ-'ஸுராணா-ந்தௌ ப்ரஜாபதி-ம்ப்ரஶ்ஞ-மைதாக்ம் ஸ ப்ரஜாபதி ர்ப்ராஹ்மண-மப்ரவீ-தேதத்வி ப்ரூஹீத்யா ஶ்ராவயேதீத-ந்தேவா-ஶ்ஶ்ரு'ணுதேதி வாவ ததப்ரவீ-தக்நி ர்தேவோ ஹோதேதி ய ஏவ தேவாநா-ந்தமவ்ரு'ணீத ததோ தேவா [தேவாஃ, அபவ-ந்பரா-'ஸுரா] 68
அபவ-ந்பரா-'ஸுரா யஸ்யைவம்-விஂதுஷஃ ப்ரவர-ம்ப்ரவ்ரு'ணதே பவத்யாத்மநா பரா-'ஸ்ய ப்ராத்ரு'வ்யோ பவதி யத்ப்ராஹ்மணஶ்சா ப்ராஹ்மணஶ்ச ப்ரஶ்ஞ-மேயாதா-ம்ப்ராஹ்மணாயாதி ப்ரூயா-த்ய-த்ப்ராஹ்மணாயா-'த்த்யாஹா ''த்மநே-'த்த்யாஹ யத்ப்ராஹ்மண-ம்பராஹா-''த்மாந-ம்பரா-''ஹ தஸ்மா-த்ப்ராஹ்மணோ ந பரோச்யஃ ॥ 69 ॥

(வா - ஆரண்யாக்ஶ்சாவ ருந்தே-'தோ - பஶுபிஃ - ஸோ-'ப்ரவீ-த்- தக்ஷிணார்த்யம் த்ரய -இவ - த்ருவா - தேவா - ஶ்சத்வாரிக்ம்ஶச்ச ) (அ. 11)
ஆயுஷ்ட ஆயுர்தா அக்ந ஆ ப்யாயஸ்வ ஸ-ந்தே 'வ தே ஹேட உதுத்தம-ம்ப்ரணோ தேவ்யா நோ திவோ 'க்நா விஷ்ணூ அக்நாவிஷ்ணூ இம-ம்மே வருண-தத்த்வா யா ம்யு துத்ய-ஞ்சித்ரம் ॥ அபா-ந்நபாதா ஹ்யஸ்தா-துபஸ்த-ஞ்ஜிஹ்மாநா-மூர்த்வோ வித்யுதம்-வஂஸாநஃ । தஸ்ய ஜ்யேஷ்ட-ம்மஹிமாநம்-வஂஹந்தீர் ஹிரண்யவர்ணாஃ பரி யந்தி யஹ்வீஃ ॥ ஸ- [ஸம், அந்யா யந்த்யுப] 70
-மந்யா யந்த்யுப யந்த்யந்யா-ஸ்ஸமாநமூர்வ-ந்நத்யஃ ப்ரு'ணந்தி । தமூ ஶுசிக்ம் ஶுசயோ தீதிவாக்ம் ஸமபா-ந்நபாத-ம்பரிதஸ்துராபஃ । தமஸ்மேரா யுவதயோ யுவாந-ம்மர்ம்ரு'ஜ்யமாநாஃ பரி யந்த்யாபஃ ॥ ஸ ஶுக்ரேண ஶிக்வநா ரேவதக்நிர்தீதாயாநித்த்மோ க்ரு'தநிர்ணிகப்ஸு ॥ இந்த்ராவருணயோரஹக்ம்ஸம்ராஜோரவ ஆ வ்ரு'ணே । தா நோ ம்ரு'டாத ஈத்ரு'ஶே ॥ இந்த்ராவருணா யுவமத்த்வராய நோ [யுவமத்த்வராய நஃ, விஶே ஜநாய] 71
விஶே ஜநாய மஹி ஶர்ம யச்சதம் । தீர்கப்ரயஜ்யுமதி யோ வநுஷ்யதி வய-ஞ்ஜயேம ப்ரு'தநாஸு தூட்யஃ ॥ ஆ நோமித்ராவருணா, ப்ரபாஹவா ॥ த்வ-ந்நோ அக்நே வருணஸ்ய வித்வா-ந்தேவஸ்ய ஹேடோ-'வ யாஸி ஸீஷ்டாஃ । யஜிஷ்டோ வஹ்நி தம-ஶ்ஶோஶுசாநோ விஶ்வா த்வேஷாக்ம்ஸி ப்ரமுமுக்த்யஸ்மத் ॥ ஸ த்வந்நோ அக்நே-'வமோ பவோதீ நேதிஷ்டோ அஸ்யா உஷஸோ வ்யுஷ்டௌ । அவ யக்ஷ்வ நோ வருணக்ம் [நோ வருணம், ரராணோ வீஹி] 72
ரராணோ வீஹி ம்ரு'டீகக்ம் ஸுஹவோ ந ஏதி ॥ ப்ரப்ராயமக்நிர்பரதஸ்ய ஶ்ரு'ண்வே வி ய-த்ஸூர்யோ ந ரோசதே ப்ரு'ஹத்பாஃ । அபி யஃ பூரு-ம்ப்ரு'தநாஸு தஸ்தௌ தீதாய தைவ்யோ அதிதி-ஶ்ஶிவோ நஃ ॥ ப்ர தே யக்ஷி ப்ர த இயர்மி மந்ம புவோ யதா வந்த்யோ நோ ஹவேஷு । தந்வந்நிவ ப்ரபா அஸி த்வமக்ந இயக்ஷவே பூரவே ப்ரத்ந ராஜந்ந் ॥ 73 ॥
வி பாஜஸா வி ஜ்யோதிஷா ॥ ஸ த்வமக்நே ப்ரதீகேந ப்ரத்யோஷ யாதுதாந்யஃ । உருக்ஷயேஷு தீத்யத் ॥ தக்ம் ஸுப்ரதீகக்ம் ஸுத்ரு'ஶக்க் ஸ்வஞ்ச-மவித்வாக்ம்ஸோ விதுஷ்டரக்ம் ஸபேம । ஸ யக்ஷ-த்விஶ்வா வயுநாநி வித்வா-ந்ப்ர ஹவ்ய-மக்நி-ரம்ரு'தேஷு வோசத் ॥ அக்ம்ஹோமுசே விவேஷ யந்மா விந இந்த்ரே-ந்த்ர க்ஷத்ரமிந்த்ரியாணி ஶதக்ரதோ 'நு தே தாயி ॥ 74 ॥