Vedic Deities

6.1 - ପ୍ରାଚୀନଵଗଂ ଶଙ୍କରୋତି - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ

(Prachinavamsham Karoti - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita in Odia)

From Krishna Yajurveda

This text originates from the sixth kanda of the Taittiriya Samhita, a foundational scripture of the Krishna Yajurveda. It provides precise liturgical instructions for the construction of the Prachinavamsha, a ritual shed used during Vedic sacrifices like the Soma Yaga. The passage details the cosmic orientation of space, linking the cardinal directions to specific celestial beings. By aligning the ritual space with these cosmic energies, the sacrificer seeks to enter the realm of the gods. Chanting these mantras connects the practitioner to the Vedic sacrificial tradition and the order of the universe, fostering spiritual harmony and sanctification.

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ସୋମମନ୍ତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣନିରୂପଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ପ୍ରାଚୀନଵଗ୍ଂଶ-ଙ୍କରୋତି ଦେଵମନୁଷ୍ଯା ଦିଶୋ ଵ୍ଯଭଜନ୍ତ ପ୍ରାଚୀ-ନ୍ଦେଵା ଦକ୍ଷିଣା ପିତରଃ ପ୍ରତୀଚୀ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯା ଉଦୀଚୀଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରା ଯ-ତ୍ପ୍ରାଚୀନଵଗ୍ଂଶ-ଙ୍କରୋତି ଦେଵଲୋକମେଵ ତ-ଦ୍ଯଜମାନ ଉପାଵର୍ତତେ ପରି ଶ୍ରଯତ୍ଯନ୍ତର୍ହିତୋହି ଦେଵଲୋକୋ ମନୁଷ୍ଯଲୋକା-ନ୍ନାସ୍ମାଲ୍ଲୋକା-ଥ୍ସ୍ଵେତଵ୍ଯମିଵେତ୍ଯାହୁଃ କୋ ହି ତ-ଦ୍ଵେଦ ଯ-ଦ୍ଯମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ-ଽସ୍ତି ଵା ନ ଵେତି ଦିକ୍ଷ୍ଵତୀ କାଶାନ୍ କରୋ- [ଦିକ୍ଷ୍ଵତୀ କାଶାନ୍ କରୋତି, ଉଭଯୋ] 1
-ତ୍ଯୁଭଯୋ-ର୍ଲୋକଯୋ-ରଭିଜିତ୍ଯୈ କେଶଶ୍ମଶ୍ରୁ ଵପତେ ନଖାନି ନି କୃନ୍ତତେ ମୃତା ଵା ଏଷା ତ୍ଵଗମେଦ୍ଧ୍ଯା ଯ-ତ୍କେଶଶ୍ମଶ୍ରୁ ମୃତାମେଵ ତ୍ଵଚମ-ମେଦ୍ଧ୍ଯାମପହତ୍ଯ ଯଜ୍ଞିଯୋ ଭୂତ୍ଵା ମେଧମୁପୈତ୍ଯଙ୍ଗିରସ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକଂ-ଯଁନ୍ତୋ-ଽଫ୍ସୁ ଦୀକ୍ଷାତପସୀ ପ୍ରାଵେଶଯନ୍ନଫ୍ସୁ ସ୍ନାତି ସାକ୍ଷାଦେଵ ଦୀକ୍ଷାତପସୀ ଅଵ ରୁନ୍ଧେ ତୀର୍ଥେ ସ୍ନାତି ତୀର୍ଥେ ହି ତେ ତା-ମ୍ପ୍ରାଵେଶଯ-ନ୍ତୀର୍ଥେ ସ୍ନାତି [ ] 2
ତୀର୍ଥମେଵ ସମାନାନା-ମ୍ଭଵତ୍ଯପୋ-ଽଶ୍ଞାତ୍ଯନ୍ତରତ ଏଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯୋ ଭଵତି ଵାସସା ଦୀକ୍ଷଯତି ସୌମ୍ଯଂ-ଵୈଁ କ୍ଷୌମ-ନ୍ଦେଵତଯା ସୋମମେଷ ଦେଵତାମୁପୈତି ଯୋ ଦୀକ୍ଷତେ ସୋମସ୍ଯ ତନୂରସି ତନୁଵ-ମ୍ମେ ପାହୀତ୍ଯାହ ସ୍ଵାମେଵ ଦେଵତାମୁପୈତ୍ଯଥୋ ଆଶିଷମେଵୈତାମା ଶାସ୍ତେ ଽଗ୍ନେସ୍ତୂଷାଧାନଂ-ଵାଁଯୋର୍ଵାତପାନ-ମ୍ପିତୃଣା-ନ୍ନୀଵି-ରୋଷଧୀନା-ମ୍ପ୍ରଘାତ [-ରୋଷଧୀନା-ମ୍ପ୍ରଘାତଃ, ଆଦିତ୍ଯାନା-ମ୍ପ୍ରାଚୀନତାନୋ] 3
ଆଦିତ୍ଯାନା-ମ୍ପ୍ରାଚୀନତାନୋ ଵିଶ୍ଵେଷା-ନ୍ଦେଵାନାମୋତୁ ର୍ନକ୍ଷତ୍ରାଣା-ମତୀକାଶାସ୍ତଦ୍ଵା ଏତ-ଥ୍ସର୍ଵ ଦେଵତ୍ଯଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵାସୋ ଯ-ଦ୍ଵାସସା ଦୀକ୍ଷଯତି ସର୍ଵାଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ର୍ଦୀକ୍ଷଯତି ବହିଃପ୍ରାଣୋ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯସ୍ତ-ସ୍ଯାଶନ-ମ୍ପ୍ରାଣୋ-ଽଶ୍ଞାତି ସପ୍ରାଣ ଏଵ ଦୀକ୍ଷତ ଆଶିତୋ ଭଵତି ଯାଵାନେଵାସ୍ଯ ପ୍ରାଣସ୍ତେନ ସହ ମେଧମୁପୈତି ଘୃତ-ନ୍ଦେଵାନା-ମ୍ମସ୍ତୁ ପିତୃଣା-ନ୍ନିଷ୍ପକ୍ଵ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯାଣା-ନ୍ତଦ୍ଵା [-ମ୍ମନୁଷ୍ଯାଣା-ନ୍ତଦ୍ଵୈ, ଏତ-ଥ୍ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ] 4
ଏତ-ଥ୍ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ-ଯଁନ୍ନଵନୀତଂ-ଯଁନ୍ନଵନୀତେନାଭ୍ଯଙ୍କ୍ତେ ସର୍ଵା ଏଵ ଦେଵତାଃ ପ୍ରୀଣାତି ପ୍ରଚ୍ଯୁତୋ ଵା ଏଷୋ-ଽସ୍ମାଲ୍ଲୋକାଦଗତୋ ଦେଵଲୋକଂ-ଯୋଁ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଽନ୍ତରେଵ ନଵନୀତ-ନ୍ତସ୍ମା-ନ୍ନଵନୀତେନାଭ୍ଯଙ୍କ୍ତେ ଽନୁଲୋମଂ-ଯଁଜୁଷା ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରମହ-ନ୍ତସ୍ଯ କନୀନିକା ପରା-ଽପତ-ତ୍ତଦାଞ୍ଜନମ-ଭଵଦ୍ଯଦାଙ୍କ୍ତେ ଚକ୍ଷୁରେଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣ-ମ୍ପୂର୍ଵମା-ଽଙ୍କ୍ତେ [ଦକ୍ଷିଣ-ମ୍ପୂର୍ଵମା-ଽଙ୍କ୍ତେ, ସଵ୍ଯଗ୍ଂ ହି] 5
ସଵ୍ଯଗ୍ଂ ହି ପୂର୍ଵ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯା ଆଞ୍ଜତେ ନ ନି ଧାଵତେ ନୀଵ ହି ମନୁଷ୍ଯା ଧାଵନ୍ତେ ପଞ୍ଚ କୃତ୍ଵ ଆ-ଽଙ୍କ୍ତେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରା ପଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ପରିମିତମାଙ୍କ୍ତେ ଽପରିମିତଗ୍ଂ ହି ମନୁଷ୍ଯା ଆଞ୍ଜତେ ସତୂଲଯା-ଽଽଙ୍କ୍ତେ- ଽପତୂଲଯା ହି ମନୁଷ୍ଯା ଆଞ୍ଜତେ ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ଯଦପତୂଲଯାଞ୍ଜୀତ ଵଜ୍ର ଇଵ ସ୍ଯା-ଥ୍ସତୂଲଯା-ଽଽଙ୍କ୍ତେ ମିତ୍ରତ୍ଵାଯେ- [ମିତ୍ରତ୍ଵାଯ, ଇନ୍ଦ୍ରୋ] 6
-ନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରମହନ୍ଥ୍ସୋ-ଽ(1)ପୋ-ଽ(1)ଭ୍ଯ-ମ୍ରିଯତ ତାସାଂ-ଯଁନ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯଂ-ଯଁଜ୍ଞିଯଗ୍ଂ ସଦେଵମାସୀ-ତ୍ତଦପୋଦକ୍ରାମ-ତ୍ତେ ଦର୍ଭା ଅଭଵନ୍. ଯଦ୍ଦର୍ଭପୁଞ୍ଜୀଲୈଃ ପଵଯତି ଯା ଏଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯା ଯଜ୍ଞିଯା-ସ୍ସଦେଵା ଆପସ୍ତାଭିରେଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ମ୍ପଵଯତ୍ଯ-ହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ତ୍ରିଭିଃ ପଵଯତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଭିରେଵୈନଂ-ଲୋଁକୈଃ ପଵଯତି ପଞ୍ଚଭିଃ [ପଞ୍ଚଭିଃ, ପଵଯତି ପଞ୍ଚାକ୍ଷରା] 7
ପଵଯତି ପଞ୍ଚାକ୍ଷରା ପଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞାଯୈଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ଷଡ୍ଭିଃ ପଵଯତି ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଭିରେଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ସପ୍ତଭିଃ ପଵଯତି ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦୋଭିରେଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ନଵଭିଃ ପଵଯତି ନଵ ଵୈ ପୁରୁଷେ ପ୍ରାଣା-ସ୍ସପ୍ରାଣମେଵୈନ-ମ୍ପଵଯତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶତ୍ଯା ପଵଯତି ଦଶ ହସ୍ତ୍ଯା ଅଙ୍ଗୁଲଯୋ ଦଶ ପଦ୍ଯା ଆତ୍ମୈକଵିଗ୍ଂଶୋ ଯାଵାନେଵ ପୁରୁଷସ୍ତ-ମପରିଵର୍ଗ- [ପୁରୁଷସ୍ତ-ମପରିଵର୍ଗମ୍, ପଵଯତି ଚିତ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା] 8
-ମ୍ପଵଯତି ଚିତ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତ୍ଵିତ୍ଯାହ ମନୋ ଵୈ ଚିତ୍ପତିର୍ମନସୈଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ଵାକ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତ୍ଵିତ୍ଯାହ ଵାଚୈଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ପୁନାତ୍ଵିତ୍ଯାହ ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵୈନ-ମ୍ପଵଯତି ତସ୍ଯ ତେ ପଵିତ୍ରପତେ ପଵିତ୍ରେଣ ଯସ୍ମୈ କ-ମ୍ପୁନେ ତଚ୍ଛକେଯମିତ୍ଯା-ହା-ଽଽଶିଷମେଵୈତାମା ଶାସ୍ତେ ॥ 9 ॥
(ଅତୀକାଶାନ୍ କରୋତ୍ଯ - ଵେଶଯ-ନ୍ତିର୍ଥ ସ୍ନାତି - ପ୍ରଘାତୋ - ମନୁଷ୍ଯାଣା-ନ୍ତଦ୍ଵା - ଆ-ଽଙ୍କ୍ତେ - ମିତ୍ରତ୍ଵାଯ - ପଞ୍ଚଭି - ରପରିଵର୍ଗ - ମଷ୍ଟାଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଯାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵା ଯଜ୍ଞାଯାପୁନତ ତ ଏଵାଭଵନ୍. ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନ୍. ଯଜ୍ଞାଯ ପୁନୀତେ ଭଵତ୍ଯେଵ ବହିଃ ପଵଯିତ୍ଵା-ଽନ୍ତଃ ପ୍ର ପାଦଯତି ମନୁଷ୍ଯଲୋକ ଏଵୈନ-ମ୍ପଵଯିତ୍ଵା ପୂତ-ନ୍ଦେଵଲୋକ-ମ୍ପ୍ର ଣଯତ୍ଯଦୀକ୍ଷିତ ଏକଯା-ଽଽହୁତ୍ଯେତ୍ଯାହୁ-ସ୍ସ୍ରୁଵେଣ ଚତସ୍ରୋ ଜୁହୋତି ଦୀକ୍ଷିତତ୍ଵାଯ ସ୍ରୁଚା ପଞ୍ଚମୀ-ମ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରା ପଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞମେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଆକୂତ୍ଯୈ ପ୍ରଯୁଜେ-ଽଗ୍ନଯେ [ପ୍ରଯୁଜେ-ଽଗ୍ନଯେ, ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହା] 10
ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହା-ଽଽକୂତ୍ଯା ହି ପୁରୁଷୋ ଯଜ୍ଞମଭି ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ଯଜେଯେତି ମେଧାଯୈ ମନସେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ ମେଧଯା ହି ମନସା ପୁରୁଷୋ ଯଜ୍ଞମଭିଗଚ୍ଛତି ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ପୂଷ୍ଣେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ ଵାଗ୍ଵୈ ସରସ୍ଵତୀ ପୃଥିଵୀ ପୂଷା ଵାଚୈଵ ପୃଥିଵ୍ଯା ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତ ଆପୋ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵ ଇତ୍ଯାହ ଯା ଵୈ ଵର୍ଷ୍ଯାସ୍ତା [ଯା ଵୈ ଵର୍ଷ୍ଯାସ୍ତାଃ, ଆପୋ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-] 11
ଆପୋ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵଶଭୁଂଵୋଁ ଯଦେତ-ଦ୍ଯଜୁର୍ନ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଦିଵ୍ଯା ଆପୋ-ଽଶାନ୍ତା ଇମଂ-ଲୋଁକମା ଗଚ୍ଛେଯୁରାପୋ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵ ଇତ୍ଯାହାସ୍ମା ଏଵୈନା ଲୋକାଯ ଶମଯତି ତସ୍ମାଚ୍ଛାନ୍ତା ଇମଂ-ଲୋଁକମା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଇତ୍ଯାହ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋର୍ହି ଯଜ୍ଞ ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷ-ମିତ୍ଯାହାନ୍ତରିକ୍ଷେ ହି ଯଜ୍ଞୋ ବୃହସ୍ପତିର୍ନୋ ହଵିଷା ଵୃଧା- [ହଵିଷା ଵୃଧାତୁ, ଇତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ] 12
-ତ୍ଵିତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ବୃହସ୍ପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମଣୈଵାସ୍ମୈ ଯଜ୍ଞମଵ ରୁନ୍ଧେ ଯଦ୍- ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଵିଧେରିତି ଯଜ୍ଞସ୍ଥାଣୁମୃଚ୍ଛେ-ଦ୍ଵୃଧାତ୍ଵିତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞସ୍ଥାଣୁମେଵ ପରି ଵୃଣକ୍ତି ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଯଜ୍ଞମସୃଜତ ସୋ-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃଷ୍ଟଃ ପରାଂଐ-ଥ୍ସ ପ୍ର ଯଜୁରଵ୍ଲୀନା-ତ୍ପ୍ର ସାମ ତମୃଗୁଦଯଚ୍ଛ-ଦ୍ଯଦୃଗୁଦଯଚ୍ଛ-ତ୍ତଦୌ-ଦ୍ଗ୍ରହଣସ୍ଯୌ-ଦ୍ଗ୍ରହଣତ୍ଵ ମୃଚା [ମୃଚା, ଜୁହୋତି ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦ୍ଯତ୍ଯା] 13
ଜୁହୋତି ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦ୍ଯତ୍ଯା ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍-ଛନ୍ଦସା-ମୁଦଯଚ୍ଛଦିତ୍ଯା-ହୁସ୍ତସ୍ମାଦନୁଷ୍ଟୁଭା ଜୁହୋତି ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦ୍ଯତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଦଶ ଵାଥ୍ସବନ୍ଧାନ୍ଯୁଦଯଚ୍ଛ-ନ୍ନିତ୍ଯାହୁ-ସ୍ତସ୍ମାଦ୍- ଦ୍ଵାଦଶଭି-ର୍ଵାଥ୍ସବନ୍ଧଵିଦୋ ଦୀକ୍ଷଯନ୍ତି ସା ଵା ଏଷର୍ଗନୁଷ୍ଟୁଗ୍-ଵାଗନୁଷ୍ଟୁଗ୍-ଯଦେତଯର୍ଚା ଦୀକ୍ଷଯତି ଵାଚୈଵୈନଗ୍ଂ ସର୍ଵଯା ଦୀକ୍ଷଯତି ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵସ୍ଯ ନେତୁରିତ୍ଯାହ ସାଵିତ୍ର୍ଯେତେନ ମର୍ତୋ ଵୃଣୀତ ସଖ୍ଯ- [ସଖ୍ଯମ୍, ଇତ୍ଯାହ] 14
-ମିତ୍ଯାହ ପିତୃଦେଵତ୍ଯୈତେନ ଵିଶ୍ଵେ ରାଯ ଇଷୁଦ୍ଧ୍ଯସୀତ୍ଯାହ ଵୈଶ୍ଵଦେଵ୍ଯେତେନ ଦ୍ଯୁମ୍ନଂ-ଵୃଁଣୀତ ପୁଷ୍ଯସ ଇତ୍ଯାହ ପୌଷ୍ଣ୍ଯେତେନ ସା ଵା ଏଷର୍ଖ୍ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯା ଯଦେତଯର୍ଚା ଦୀକ୍ଷଯତି ସର୍ଵାଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭିର୍ଦୀକ୍ଷଯତି ସପ୍ତାକ୍ଷର-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପଦମଷ୍ଟାକ୍ଷରାଣି ତ୍ରୀଣି ଯାନି ତ୍ରୀଣି ତାନ୍ଯଷ୍ଟାଵୁପ ଯନ୍ତି ଯାନି ଚତ୍ଵାରି ତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ଯଦଷ୍ଟାକ୍ଷରା ତେନ [ତେନ, ଗାଯତ୍ରୀ ଯଦେକାଦଶାକ୍ଷରା] 15
ଗାଯତ୍ରୀ ଯଦେକାଦଶାକ୍ଷରା ତେନ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗ୍ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରା ତେନ ଜଗତୀ ସା ଵା ଏଷର୍ଖ୍ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଯଦେତଯର୍ଚା ଦୀକ୍ଷଯତି ସର୍ଵେଭିରେଵୈନ-ଞ୍ଛନ୍ଦୋଭିର୍ଦୀକ୍ଷଯତି ସପ୍ତାକ୍ଷର-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପଦଗ୍ଂ ସପ୍ତପଦା ଶକ୍ଵରୀ ପଶଵ-ଶ୍ଶକ୍ଵରୀ ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଏକସ୍ମାଦକ୍ଷରାଦନାପ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପଦ-ନ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵାଚୋ-ଽନାପ୍ତ-ନ୍ତନ୍ମନୁଷ୍ଯା ଉପ ଜୀଵନ୍ତି ପୂର୍ଣଯା ଜୁହୋତି ପୂର୍ଣ ଇଵ ହି ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ ନ୍ଯୂନଯା ଜୁହୋତି ନ୍ଯୂନାଦ୍ଧି ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ପ୍ରଜାନାଗ୍ଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 16 ॥
(ଅଗ୍ନଯେ - ତା - ଵୃଧାତ୍ଵୃ - ଚା - ସଖ୍ଯଂ - ତେନ - ଜୁହୋତି - ପଞ୍ଚଦଶ ଚ) (ଅ. 2)
ଋ-ଖ୍ସାମେ ଵୈ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞାଯା-ଽତିଷ୍ଠମାନେ କୃଷ୍ଣୋ ରୂପ-ଙ୍କୃତ୍ଵା- ଽପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠତା-ନ୍ତେ-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ଯଂ-ଵାଁ ଇମେ ଉପାଵର୍ଥ୍ସ୍ଯତ-ସ୍ସ ଇଦ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ତେ ଉପାମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ ତେ ଅହୋରାତ୍ରଯୋ-ର୍ମହିମାନ-ମପନିଧାଯ ଦେଵାନୁପାଵର୍ତେତାମେଷ ଵା ଋଚୋ ଵର୍ଣୋ ଯଚ୍ଛୁକ୍ଲ-ଙ୍କୃଷ୍ଣାଜିନସ୍ଯୈଷ ସାମ୍ନୋ ଯ-ତ୍କୃଷ୍ଣମୃଖ୍ସାମଯୋ-ଶ୍ଶିଲ୍ପେ ସ୍ଥ ଇତ୍ଯାହର୍ଖ୍ସାମେ ଏଵା-ଽଵ ରୁନ୍ଧ ଏଷ [ଏଵା-ଽଵ ରୁନ୍ଧ ଏଷଃ, ଵା ଅହ୍ନୋ] 17
ଵା ଅହ୍ନୋ ଵର୍ଣୋ ଯଚ୍ଛୁକ୍ଲ-ଙ୍କୃଷ୍ଣାଜିନସ୍ଯୈଷ ରାତ୍ରିଯା ଯ-ତ୍କୃଷ୍ଣଂ-ଯଁଦେଵୈନଯୋସ୍ତତ୍ର ନ୍ଯକ୍ତ-ନ୍ତଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ କୃଷ୍ଣାଜିନେନ ଦୀକ୍ଷଯତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵା ଏତ-ଦ୍ରୂପଂ-ଯଁ-ତ୍କୃଷ୍ଣାଜିନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣୈଵୈନ-ନ୍ଦୀକ୍ଷଯତୀମା-ନ୍ଧିଯଗ୍ଂ ଶିକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ଦେଵେତ୍ଯାହ ଯଥାଯଜୁରେଵୈତ-ଦ୍ଗର୍ଭୋ ଵା ଏଷ ଯ-ଦ୍ଦୀକ୍ଷିତ ଉଲ୍ବଂ-ଵାଁସଃ ପ୍ରୋର୍ଣୁତେ ତସ୍ମା- [ତସ୍ମାତ୍, ଗର୍ଭାଃ ପ୍ରାଵୃତା] 18
-ଦ୍ଗର୍ଭାଃ ପ୍ରାଵୃତା ଜାଯନ୍ତେ ନ ପୁରା ସୋମସ୍ଯ କ୍ରଯାଦପୋର୍ଣ୍ଵୀତ ଯ-ତ୍ପୁରା ସୋମସ୍ଯ କ୍ରଯାଦପୋର୍ଣ୍ଵୀତ ଗର୍ଭାଃ ପ୍ରଜାନା-ମ୍ପରାପାତୁକା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ କ୍ରୀତେ ସୋମେ-ଽପୋର୍ଣୁତେ ଜାଯତ ଏଵ ତଦଥୋ ଯଥା ଵସୀଯାଗ୍ଂ ସ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯପୋର୍ଣୁତେ ତାଦୃଗେଵ ତଦଙ୍ଗିରସ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକଂ-ଯଁନ୍ତ ଊର୍ଜଂ-ଵ୍ଯଁଭଜନ୍ତ ତତୋ ଯଦତ୍ଯଶିଷ୍ଯତ ତେ ଶରା ଅଭଵନ୍ନୂର୍ଗ୍ଵୈ ଶରା ଯଚ୍ଛରମଯୀ [ଯଚ୍ଛରମଯୀ, ମେଖଲା] 19
ମେଖଲା ଭଵତ୍ଯୂର୍ଜମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ମଦ୍ଧ୍ଯତ-ସ୍ସନ୍ନହ୍ଯତି ମଦ୍ଧ୍ଯତ ଏଵାସ୍ମା ଊର୍ଜ-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମାନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତ ଊର୍ଜା ଭୁଞ୍ଜତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ-ଵୈଁ ପୁରୁଷସ୍ଯ ନାଭ୍ଯୈ ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ମଵାଚୀନ-ମମେଦ୍ଧ୍ଯଂ-ଯଁନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତ-ସ୍ସନଂହ୍ଯତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ଞ୍ଚୈଵାସ୍ଯାମେଦ୍ଧ୍ଯ-ଞ୍ଚ ଵ୍ଯାଵର୍ତଯତୀନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରାଯ ଵଜ୍ର-ମ୍ପ୍ରାହର-ଥ୍ସ ତ୍ରେଧା ଵ୍ଯଭଵ-ଥ୍ସ୍ଫ୍ଯସ୍ତୃତୀଯଗ୍ଂ ରଥସ୍ତୃତୀଯଂ-ଯୂଁପସ୍ତୃତୀଯଂ- [-ଯୂପସ୍ତୃତୀଯମ୍, ଯେ-ଽନ୍ତ-ଶ୍ଶରା] 20
-ଁଯେ-ଽନ୍ତ-ଶ୍ଶରା ଅଶୀର୍ଯନ୍ତ ତେ ଶରା ଅଭଵ-ନ୍ତଚ୍ଛରାଣାଗ୍ଂ ଶରତ୍ଵଂ-ଵଁଜ୍ରୋ ଵୈ ଶରାଃ, କ୍ଷୁ-ତ୍ଖଲୁ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଯଚ୍ଛରମଯୀ ମେଖଲା ଭଵତି ଵଜ୍ରେଣୈଵ ସାକ୍ଷା-ତ୍କ୍ଷୁଧ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ-ଽପ ହତେ ତ୍ରିଵୃ-ଦ୍ଭଵତି ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵୈ ପ୍ରାଣସ୍ତ୍ରିଵୃତମେଵ ପ୍ରାଣ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ଯଜମାନେ ଦଧାତି ପୃଥ୍ଵୀ ଭଵତି ରଜ୍ଜୂନାଂ-ଵ୍ଯାଁଵୃତ୍ଯୈ ମେଖଲଯା ଯଜମାନ-ନ୍ଦୀକ୍ଷଯତି ଯୋକ୍ତ୍ରେଣ ପତ୍ନୀ-ମ୍ମିଥୁନତ୍ଵାଯ [ ] 21
ଯଜ୍ଞୋ ଦକ୍ଷିଣାମଭ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯାଯ-ତ୍ତାଗ୍ଂ ସମଭଵ-ତ୍ତଦିନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଚାଯ-ଥ୍ସୋ-ଽମନ୍ଯତ ଯୋ ଵା ଇତୋ ଜନିଷ୍ଯତେ ସ ଇଦ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ତା-ମ୍ପ୍ରାଵିଶ-ତ୍ତସ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ର ଏଵାଜାଯତ ସୋ-ଽମନ୍ଯତ ଯୋ ଵୈ ମଦିତୋ ଽପରୋ ଜନିଷ୍ଯତେ ସ ଇଦ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ତସ୍ଯା ଅନୁମୃଶ୍ଯ ଯୋନିମା-ଽଚ୍ଛିନ-ଥ୍ସା ସୂତଵଶା-ଽଭଵ-ତ୍ତ-ଥ୍ସୂତଵଶାଯୈ ଜନ୍ମ [ଜନ୍ମ, ତାଗ୍ଂ ହସ୍ତେ ନ୍ଯଵେଷ୍ଟଯତ] 22
ତାଗ୍ଂ ହସ୍ତେ ନ୍ଯଵେଷ୍ଟଯତ ତା-ମ୍ମୃଗେଷୁ ନ୍ଯଦଧା-ଥ୍ସା କୃଷ୍ଣଵିଷାଣା- ଽଭଵଦିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯୋନିରସି ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀରିତି କୃଷ୍ଣଵିଷାଣା-ମ୍ପ୍ର ଯଚ୍ଛତି ସଯୋନିମେଵ ଯଜ୍ଞ-ଙ୍କରୋତି ସଯୋନି-ନ୍ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ଂ ସଯୋନିମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ ସଯୋନିତ୍ଵାଯ କୃଷ୍ଯୈ ତ୍ଵା ସୁସସ୍ଯାଯା ଇତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯା ଓଷଧଯଃ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ସୁପିପ୍ପଲାଭ୍ଯ-ସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦୋଷଧଯଃ ଫଲ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଯଦ୍ଧସ୍ତେନ [ଯଦ୍ଧସ୍ତେନ, କଣ୍ଡୂଯେତ] 23
କଣ୍ଡୂଯେତ ପାମନ-ମ୍ଭାଵୁକାଃ ପ୍ରଜା-ସ୍ସ୍ଯୁର୍ଯ-ଥ୍ସ୍ମଯେତ ନଗ୍ନ-ମ୍ଭାଵୁକାଃ କୃଷ୍ଣଵିଷାଣଯା କଣ୍ଡୂଯତେ-ଽପିଗୃହ୍ଯ ସ୍ମଯତେ ପ୍ରଜାନା-ଙ୍ଗୋପୀଥାଯ ନ ପୁରା ଦକ୍ଷିଣାଭ୍ଯୋ ନେତୋଃ କୃଷ୍ଣଵିଷାଣାମଵ ଚୃତେଦ୍ଯ-ତ୍ପୁରା ଦକ୍ଷିଣାଭ୍ଯୋ ନେତୋଃ କୃଷ୍ଣଵିଷାଣା-ମଵଚୃତେ-ଦ୍ଯୋନିଃ ପ୍ରଜାନା-ମ୍ପରାପାତୁକା ସ୍ଯାନ୍ନୀତାସୁ ଦକ୍ଷିଣାସୁ ଚାତ୍ଵାଲେ କୃଷ୍ଣଵିଷାଣା-ମ୍ପ୍ରାସ୍ଯତି ଯୋନିର୍ଵୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଚାତ୍ଵାଲଂ-ଯୋଁନିଃ କୃଷ୍ଣଵିଷାଣା ଯୋନାଵେଵ ଯୋନି-ନ୍ଦଧାତି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସଯୋନିତ୍ଵାଯ ॥ 24 ॥
(ରୁନ୍ଧ ଏଷ - ତସ୍ମା - ଚ୍ଛରମଯୀ - ଯୂପସ୍ତୃତୀଯଂ - ମିଥୁନତ୍ଵାଯ - ଜନ୍ମ - ହସ୍ତେନା - ଽଷ୍ଟାଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଵାଗ୍ଵୈ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଽପାକ୍ରାମ-ଦ୍ଯଜ୍ଞାଯାତିଷ୍ଠମାନା ସା ଵନସ୍ପତୀ-ନ୍ପ୍ରାଵିଶ-ଥ୍ସୈଷା ଵାଗ୍ଵନସ୍ପତିଷୁ ଵଦତି ଯା ଦୁନ୍ଦୁଭୌ ଯା ତୂଣଵେ ଯା ଵୀଣାଯାଂ-ଯଁ-ଦ୍ଦୀକ୍ଷିତଦଣ୍ଡ-ମ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଵାଚମେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଔଦୁବଂରୋ ଭଵତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵା ଉଦୁବଂର ଊର୍ଜମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ମୁଖେନ ସମ୍ମିତୋ ଭଵତି ମୁଖତ ଏଵାସ୍ମା ଊର୍ଜ-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମା-ନ୍ମୁଖତ ଊର୍ଜା ଭୁଞ୍ଜତେ [ ] 25
କ୍ରୀତେ ସୋମେ ମୈତ୍ରାଵରୁଣାଯ ଦଣ୍ଡ-ମ୍ପ୍ର ଯଚ୍ଛତି ମୈତ୍ରାଵରୁଣୋ ହି ପୁରସ୍ତା-ଦୃତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯୋ ଵାଚଂ-ଵିଁଭଜତି ତାମୃତ୍ଵିଜୋ ଯଜମାନେ ପ୍ରତି ଷ୍ଠାପଯନ୍ତି ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞ-ମ୍ମନସେତ୍ଯାହ ମନସା ହି ପୁରୁଷୋ ଯଜ୍ଞମଭିଗଚ୍ଛତି ସ୍ଵାହା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଭ୍ଯା -ମିତ୍ଯାହ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋର୍ହି ଯଜ୍ଞ-ସ୍ସ୍ଵାହୋରୋର-ନ୍ତରିକ୍ଷା -ଦିତ୍ଯାହାନ୍ତରିକ୍ଷେ ହି ଯଜ୍ଞ-ସ୍ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞଂ-ଵାଁତାଦା ରଭ ଇତ୍ଯାହା-ଽଯଂ- [ଇତ୍ଯାହା-ଽଯମ୍, ଵାଵ ଯଃ ପଵତେ] 26
-ଁଵାଵ ଯଃ ପଵତେ ସ ଯଜ୍ଞସ୍ତମେଵ ସାକ୍ଷାଦା ରଭତେ ମୁଷ୍ଟୀ କରୋତି ଵାଚଂ-ଯଁଚ୍ଛତି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଧୃତ୍ଯା ଅଦୀକ୍ଷିଷ୍ଟାଯ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ ଇତି ତ୍ରିରୁପାଗ୍ଶ୍ଵାହ ଦେଵେଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହ ତ୍ରିରୁଚ୍ଚୈରୁଭଯେଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ନ୍ଦେଵମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରା-ଽଽହ ନ ପୁରା ନକ୍ଷତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵାଚଂ-ଵିଁ ସୃଜେ-ଦ୍ଯତ୍ପୁରା ନକ୍ଷତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵାଚଂ-ଵିଁସୃଜେ-ଦ୍ଯଜ୍ଞଂ-ଵିଁଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯା- [-ଁଵିଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାତ୍, ଉଦିତେଷୁ] 27
-ଦୁଦିତେଷୁ ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ଵ୍ରତ-ଙ୍କୃଣୁତେତି ଵାଚଂ-ଵିଁ ସୃଜତି ଯଜ୍ଞଵ୍ରତୋ ଵୈ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯଜ୍ଞମେଵାଭି ଵାଚଂ-ଵିଁ ସୃଜତି ଯଦି ଵିସୃଜେ-ଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୀମୃଚମନୁ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞେନୈଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସ-ନ୍ତନୋତି ଦୈଵୀ-ନ୍ଧିଯ-ମ୍ମନାମହ ଇତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞମେଵ ତନ୍ମ୍ରଦଯତି ସୁପାରା ନୋ ଅସଦ୍ଵଶ ଇତ୍ଯାହ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ [ରୁନ୍ଧେ, ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି] 28
ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ହୋତଵ୍ଯ-ନ୍ଦୀକ୍ଷିତସ୍ଯ ଗୃହା(3) ଇ ନ ହୋତଵ୍ଯା(3)ମିତି ହଵିର୍ଵୈ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯଜ୍ଜୁହୁଯା-ଦ୍ଯଜମାନସ୍ଯାଵଦାଯ ଜୁହୁଯା-ଦ୍ଯନ୍ନ ଜୁହୁଯା-ଦ୍ଯଜ୍ଞପରୁରନ୍ତରିଯାଦ୍ଯେ ଦେଵା ମନୋଜାତା ମନୋଯୁଜ ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣା ଵୈ ଦେଵା ମନୋଜାତା ମନୋଯୁଜସ୍ତେଷ୍ଵେଵ ପରୋକ୍ଷ-ଞ୍ଜୁହୋତି ତନ୍ନେଵ ହୁତ-ନ୍ନେଵାହୁତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵପନ୍ତଂ-ଵୈଁ ଦୀକ୍ଷିତଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ତ୍ଯଗ୍ନିଃ - [ଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ତ୍ଯଗ୍ନିଃ, ଖଲୁ ଵୈ] 29
ଖଲୁ ଵୈ ରକ୍ଷୋହା-ଽଗ୍ନେ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୁ ଜାଗୃହି ଵଯଗ୍ଂ ସୁ ମନ୍ଦିଷୀମହୀତ୍ଯାହାଗ୍ନି-ମେଵାଧିପା-ଙ୍କୃତ୍ଵା ସ୍ଵପିତି ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯା ଅଵ୍ରତ୍ଯମିଵ ଵା ଏଷ କରୋତି ଯୋ ଦୀକ୍ଷିତ-ସ୍ସ୍ଵପିତି ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵ୍ରତପା ଅସୀତ୍ଯାହାଗ୍ନିର୍ଵୈ ଦେଵାନାଂ-ଵ୍ରଁତପତି-ସ୍ସ ଏଵୈନଂ-ଵ୍ରଁତମା ଲଭଂଯଁତି ଦେଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵେତ୍ଯାହ ଦେଵୋ [ଦେଵଃ, ହ୍ଯେଷ ସ-ନ୍ମର୍ତ୍ଯେଷୁ] 30
ହ୍ଯେଷ ସ-ନ୍ମର୍ତ୍ଯେଷୁ ତ୍ଵଂ-ଯଁଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯ ଇତ୍ଯାହୈତଗ୍ଂ ହି ଯଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡତେ-ଽପ ଵୈ ଦୀକ୍ଷିତା-ଥ୍ସୁଷୁପୁଷ ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ଦେଵତାଃ କ୍ରାମନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଅଭି ମାମା-ଽଵଵୃତ୍ର-ନ୍ନିତ୍ଯା-ହେନ୍ଦ୍ରିଯେଣୈଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ସ୍ସ-ନ୍ନଯତି ଯଦେତ-ଦ୍ଯଜୁର୍ନ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯାଵତ ଏଵ ପଶୂନଭି ଦୀକ୍ଷେତ ତାଵନ୍ତୋ-ଽସ୍ଯ ପଶଵଃ ସ୍ଯୂ ରାସ୍ଵେଯ- [ପଶଵଃ ସ୍ଯୂ ରାସ୍ଵେଯତ୍, ସୋମା-ଽଽ ଭୂଯୋ] 31
-ଥ୍ସୋମା-ଽଽ ଭୂଯୋ ଭରେତ୍ଯାହା-ପରିମିତାନେଵ ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ଚନ୍ଦ୍ରମସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵେତ୍ଯାହ ଯଥାଦେଵତମେଵୈନାଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣାତି ଵାଯଵେ ତ୍ଵା ଵରୁଣାଯ ତ୍ଵେତି ଯଦେଵମେତା ନାନୁଦିଶେଦଯଥାଦେଵତ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣା ଗମଯେଦା ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯେତ ଯଦେଵମେତା ଅନୁଦିଶତି ଯଥାଦେଵତମେଵ ଦକ୍ଷିଣା ଗମଯତି ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ [ନ ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ, ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଦେଵୀରାପୋ] 32
ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ ଦେଵୀରାପୋ ଅପା-ନ୍ନପାଦିତ୍ଯାହ ଯଦ୍ଵୋ ମେଦ୍ଧ୍ଯଂ-ଯଁଜ୍ଞିଯଗ୍ଂ ସଦେଵ-ନ୍ତଦ୍ଵୋ ମା-ଽଵ କ୍ରମିଷମିତି ଵାଵୈତଦାହାଚ୍ଛିନ୍ନ-ନ୍ତନ୍ତୁ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଅନୁ ଗେଷମିତ୍ଯାହ ସେତୁମେଵ କୃତ୍ଵା-ଽତ୍ଯେତି ॥ 33 ॥
(ଭୁଞ୍ଜତେ - ଽଯଂ - ଛିନ୍ଦ୍ଯା-ଦ୍- ରୁନ୍ଧେ - ଽଗ୍ନି - ରାହ ଦେଵ - ଇଯ-ଦ୍- ଦେଵତାଭ୍ଯ ଆ - ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଦେଵା ଵୈ ଦେଵଯଜନ-ମଦ୍ଧ୍ଯଵସାଯ ଦିଶୋ ନ ପ୍ରାଜାନ-ନ୍ତେ(1)-ଽନ୍ଯୋ-ଽନ୍ଯମୁପାଧାଵ-ନ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ର ଜାନାମ ତ୍ଵଯେତି ତେ-ଽଦିତ୍ଯାଗ୍ଂ ସମଦ୍ଧ୍ରଯନ୍ତ ତ୍ଵଯା ପ୍ର ଜାନାମେତି ସା-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ଵରଂ-ଵୃଁଣୈ ମତ୍ପ୍ରାଯଣା ଏଵ ଵୋ ଯଜ୍ଞା ମଦୁଦଯନା ଅସନ୍ନିତି ତସ୍ମାଦାଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରାଯଣୀଯୋ ଯଜ୍ଞାନାମାଦିତ୍ଯ ଉଦଯନୀଯଃ ପଞ୍ଚ ଦେଵତା ଯଜତି ପଞ୍ଚ ଦିଶୋ ଦିଶା-ମ୍ପ୍ରଜ୍ଞାତ୍ଯା [ଦିଶା-ମ୍ପ୍ରଜ୍ଞାତ୍ଯୈ, ଅଥୋ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରା] 34
ଅଥୋ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରା ପଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ପଥ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତିମଯଜ-ନ୍ପ୍ରାଚୀମେଵ ତଯା ଦିଶ-ମ୍ପ୍ରାଜାନନ୍ନଗ୍ନିନା ଦକ୍ଷିଣା ସୋମେନ ପ୍ରତୀଚୀଗ୍ଂ ସଵିତ୍ରୋଦୀଚୀ-ମଦିତ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵା-ମ୍ପଥ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତିଂ ଁଯଜତି ପ୍ରାଚୀମେଵ ତଯା ଦିଶ-ମ୍ପ୍ର ଜାନାତି ପଥ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵସ୍ତିମିଷ୍ଟ୍ଵା-ଽଗ୍ନୀଷୋମୌ ଯଜତି ଚକ୍ଷୁଷୀ ଵା ଏତେ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଦଗ୍ନୀଷୋମୌ ତାଭ୍ଯାମେଵାନୁ ପଶ୍ଯ- [ପଶ୍ଯତି, ଅଗ୍ନୀଷୋମା-ଵିଷ୍ଟ୍ଵା] 35
-ତ୍ଯଗ୍ନୀଷୋମା-ଵିଷ୍ଟ୍ଵା ସଵିତାରଂ-ଯଁଜତି ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵାନୁ ପଶ୍ଯତି ସଵିତାରମିଷ୍ଟ୍ଵା-ଽଦିତିଂ-ଯଁଜତୀଯଂ-ଵାଁ ଅଦିତିରସ୍ଯାମେଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାନୁ ପଶ୍ଯତ୍ଯଦିତିମିଷ୍ଟ୍ଵା ମାରୁତୀମୃଚମନ୍ଵାହ ମରୁତୋ ଵୈ ଦେଵାନାଂ-ଵିଁଶୋ ଦେଵଵିଶ-ଙ୍ଖଲୁ ଵୈ କଲ୍ପମାନ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯଵିଶମନୁ କଲ୍ପତେ ଯ-ନ୍ମାରୁତୀମୃଚମନ୍ଵାହ ଵିଶା-ଙ୍କୢପ୍ତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ପ୍ରଯାଜଵଦନନୂଯାଜ-ମ୍ପ୍ରାଯଣୀଯ-ଙ୍କାର୍ଯ-ମନୂଯାଜଵ- [-ମନୂଯାଜଵତ୍, ଅପ୍ରଯାଜ-ମୁଦଯନୀଯ] 36
-ଦପ୍ରଯାଜ-ମୁଦଯନୀଯ-ମିତୀମେ ଵୈ ପ୍ରଯାଜା ଅମୀ ଅନୂଯାଜା-ସ୍ସୈଵ ସା ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସନ୍ତତିସ୍ତ-ତ୍ତଥା ନ କାର୍ଯମାତ୍ମା ଵୈ ପ୍ରଯାଜାଃ ପ୍ରଜା-ଽନୂଯାଜା ଯ-ତ୍ପ୍ରଯାଜା-ନନ୍ତରିଯାଦାତ୍ମାନମ-ନ୍ତରିଯା-ଦ୍ଯଦନୂଯାଜା-ନନ୍ତରିଯା-ତ୍ପ୍ରଜାମନ୍ତରିଯାଦ୍ଯତଃ ଖଲୁ ଵୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵିତତସ୍ଯ ନ କ୍ରିଯତେ ତଦନୁ ଯଜ୍ଞଃ ପରା ଭଵତି ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପରାଭଵନ୍ତଂ-ଯଁଜମାନୋ-ଽନୁ [-ଁଯଜମାନୋ-ଽନୁ, ପରା ଭଵତି] 37
ପରା ଭଵତି ପ୍ରଯାଜଵଦେଵା-ନୂଯାଜଵ-ତ୍ପ୍ରାଯଣୀଯ-ଙ୍କାର୍ଯ-ମ୍ପ୍ରଯାଜଵଦନୂଯାଜଵ-ଦୁଦଯନୀଯ-ନ୍ନା-ଽଽତ୍ମାନମନ୍ତରେତି ନ ପ୍ରଜା-ନ୍ନ ଯଜ୍ଞଃ ପରାଭଵତି ନ ଯଜମାନଃ ପ୍ରାଯଣୀଯସ୍ଯ ନିଷ୍କାସ ଉଦଯନୀଯମଭି ନିର୍ଵପତି ସୈଵ ସା ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସନ୍ତତିର୍ଯାଃ ପ୍ରାଯଣୀଯସ୍ଯ ଯାଜ୍ଯା ଯ-ତ୍ତା ଉଦଯନୀଯସ୍ଯ ଯାଜ୍ଯାଃ କୁର୍ଯା-ତ୍ପରାଂଅମୁଂ-ଲୋଁକମା ରୋହେ-ତ୍ପ୍ରମାଯୁକ-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରାଯଣୀଯସ୍ଯ ପୁରୋ-ଽନୁଵାକ୍ଯାସ୍ତା ଉଦଯନୀଯସ୍ଯ ଯାଜ୍ଯାଃ କରୋତ୍ଯସ୍ମିନ୍ନେଵ ଲୋକେ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ॥ 38 ॥
(ପ୍ରଜ୍ଞାତ୍ଯୈ - ପଶ୍ଯତ୍ଯ - ନୂଯାଜଵ - ଦ୍ଯଜମାନୋ-ଽନୁ - ପୁରୋନୁଵାକ୍ଯାସ୍ତା - ଅଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 5)
କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ଵୈ ସୁପର୍ଣୀ ଚା-ଽଽତ୍ମରୂପଯୋରସ୍ପର୍ଧେତାଗ୍ଂ ସା କଦ୍ରୂ-ସ୍ସୁପର୍ଣୀମଜଯ-ଥ୍ସା-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ତୃତୀଯସ୍ଯାମିତୋ ଦିଵି ସୋମସ୍ତମା ହର ତେନା-ଽଽତ୍ମାନ-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀଣୀଷ୍ଵେତୀଯଂ-ଵୈଁ କଦ୍ରୂରସୌ ସୁପର୍ଣୀ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ସୌପର୍ଣେଯା-ସ୍ସାବ୍ରଵୀଦସ୍ମୈ ଵୈ ପିତରୌ ପୁତ୍ରା-ନ୍ବିଭୃତ-ସ୍ତୃତୀଯସ୍ଯାମିତୋ ଦିଵି ସୋମସ୍ତମା ହର ତେନା-ଽଽତ୍ମାନ-ନ୍ନିଷ୍କ୍ରୀଣୀଷ୍ଵେ- [ନିଷ୍କ୍ରୀଣୀଷ୍ଵ, ଇତି ମା] 39
-ତି ମା କଦ୍ରୂରଵୋଚଦିତି ଜଗତ୍ଯୁଦପତ-ଚ୍ଚତୁର୍ଦଶାକ୍ଷରା ସତୀ ସା ଽପ୍ରାପ୍ଯ ନ୍ଯଵର୍ତତ ତସ୍ଯୈ ଦ୍ଵେ ଅକ୍ଷରେ ଅମୀଯେତାଗ୍ଂ ସା ପଶୁଭିଶ୍ଚ ଦୀକ୍ଷଯା ଚା-ଽଗଚ୍ଛ-ତ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜଗତୀ ଛନ୍ଦସା-ମ୍ପଶଵ୍ଯତମା ତସ୍ମା-ତ୍ପଶୁମନ୍ତ-ନ୍ଦୀକ୍ଷୋପ ନମତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗୁଦପତ-ତ୍ତ୍ରଯୋଦଶାକ୍ଷରା ସତୀ ସା ଽପ୍ରାପ୍ଯ ନ୍ଯଵର୍ତତ ତସ୍ଯୈ ଦ୍ଵେ ଅକ୍ଷରେ ଅମୀଯେତାଗ୍ଂ ସା ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ [ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ, ତପସା] 40
ତପସା ଚା-ଽଗଚ୍ଛ-ତ୍ତସ୍ମା-ତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭୋ ଲୋକେ ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନେ ସଵନେ ଦକ୍ଷିଣା ନୀଯନ୍ତ ଏତ-ତ୍ଖଲୁ ଵାଵ ତପ ଇତ୍ଯାହୁର୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵ-ନ୍ଦଦାତୀତି ଗାଯତ୍ର୍ଯୁଦପତଚ୍ଚତୁରକ୍ଷରା ସତ୍ଯଜଯା ଜ୍ଯୋତିଷା ତମସ୍ଯା ଅଜା-ଽଭ୍ଯରୁନ୍ଧ ତଦଜାଯା ଅଜତ୍ଵଗ୍ଂ ସା ସୋମ-ଞ୍ଚା-ଽଽହରଚ୍ଚତ୍ଵାରି ଚାକ୍ଷରାଣି ସା-ଽଷ୍ଟାକ୍ଷରା ସମପଦ୍ଯତ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି [ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି, କସ୍ମା-ଥ୍ସତ୍ଯା-] 41
କସ୍ମା-ଥ୍ସତ୍ଯା-ଦ୍ଗାଯତ୍ରୀ କନିଷ୍ଠା ଛନ୍ଦସାଗ୍ଂ ସତୀ ଯଜ୍ଞମୁଖ-ମ୍ପରୀଯାଯେତି ଯଦେଵାଦ-ସ୍ସୋମମା-ଽହର-ତ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ଯଜ୍ଞମୁଖ-ମ୍ପର୍ଯୈ-ତ୍ତସ୍ମା-ତ୍ତେଜସ୍ଵିନୀତମା ପଦ୍ଭ୍ଯା-ନ୍ଦ୍ଵେ ସଵନେ ସମଗୃହ୍ଣା-ନ୍ମୁଖେନୈକଂ-ଯଁନ୍ମୁଖେନ ସମଗୃହ୍ଣା-ତ୍ତଦଧଯ-ତ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ଦ୍ଵେ ସଵନେ ଶୁକ୍ରଵତୀ ପ୍ରାତସ୍ସଵନ-ଞ୍ଚ ମାଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦିନ-ଞ୍ଚ ତସ୍ମା-ତ୍ତୃତୀଯ ସଵନ ଋଜୀଷମଭି ଷୁଣ୍ଵନ୍ତି ଧୀତମିଵ ହି ମନ୍ଯନ୍ତ [ହି ମନ୍ଯନ୍ତେ, ଆଶିରମଵ ନଯତି] 42
ଆଶିରମଵ ନଯତି ସଶୁକ୍ରତ୍ଵାଯାଥୋ ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯେଵୈନ-ତ୍ତଗ୍ଂ ସୋମ-ମାହ୍ରିଯମାଣ-ଙ୍ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାଵସଃ ପର୍ଯମୁଷ୍ଣା-ଥ୍ସ ତିସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀଃ ପରିମୁଷିତୋ-ଽଵସ-ତ୍ତସ୍ମା-ତ୍ତିସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀଃ କ୍ରୀତ-ସ୍ସୋମୋ ଵସତି ତେ ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍-ଥ୍ସ୍ତ୍ରୀକାମା ଵୈ ଗନ୍ଧର୍ଵା ସ୍ସ୍ତ୍ରିଯା ନିଷ୍କ୍ରୀଣାମେତି ତେ ଵାଚଗ୍ଗ୍ ସ୍ତ୍ରିଯମେକହାଯନୀ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ତଯା ନିରକ୍ରୀଣନ୍-ଥ୍ସା ରୋହି-ଦ୍ରୂପ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଗନ୍ଧର୍ଵେଭ୍ଯୋ- [ଗନ୍ଧର୍ଵେଭ୍ଯଃ, ଅପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତ-ଦ୍ରୋହିତୋ] 43
-ଽପକ୍ରମ୍ଯାତିଷ୍ଠ-ତ୍ତ-ଦ୍ରୋହିତୋ ଜନ୍ମ ତେ ଦେଵା ଅବ୍ରୁଵନ୍ନପ ଯୁଷ୍ମଦକ୍ରମୀ-ନ୍ନାସ୍ମାନୁ-ପାଵର୍ତତେ ଵି ହ୍ଵଯାମହା ଇତି ବ୍ରହ୍ମ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଅଵଦନ୍ନଗାଯ-ନ୍ଦେଵା-ସ୍ସା ଦେଵା-ନ୍ଗାଯତ ଉପାଵର୍ତତ ତସ୍ମା-ଦ୍ଗାଯନ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ତ୍ରିଯଃ କାମଯନ୍ତେ କାମୁକା ଏନଗ୍ଗ୍ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଭଵନ୍ତି ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦାଥୋ ଯ ଏଵଂ-ଵିଁଦ୍ଵାନପି ଜନ୍ଯେଷୁ ଭଵତି ତେଭ୍ଯ ଏଵ ଦଦତ୍ଯୁତ ଯ-ଦ୍ବହୁତଯା [ଯ-ଦ୍ବହୁତଯାଃ, ଭଵନ୍ତ୍ଯେକହାଯନ୍ଯା] 44
ଭଵନ୍ତ୍ଯେକହାଯନ୍ଯା କ୍ରୀଣାତି ଵାଚୈଵୈନଗ୍ଂ ସର୍ଵଯା କ୍ରୀଣାତି ତସ୍ମାଦେକହାଯନା ମନୁଷ୍ଯା ଵାଚଂ-ଵଁଦନ୍ତ୍ଯକୂଟଯା ଽକର୍ଣଯା-ଽ କାଣଯାଶ୍ଲୋଣଯା ଽସପ୍ତଶଫଯା କ୍ରୀଣାତି ସର୍ଵଯୈଵୈନ-ଙ୍କ୍ରୀଣାତି ଯଚ୍ଛ୍ଵେତଯା କ୍ରୀଣୀଯା-ଦ୍ଦୁଶ୍ଚର୍ମା ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯ-ତ୍କୃଷ୍ଣଯା-ଽନୁସ୍ତରଣୀ ସ୍ଯା-ତ୍ପ୍ରମାଯୁକୋ ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵିରୂପଯା ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନୀ ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ଵା-ଽନ୍ଯ-ଞ୍ଜିନୀଯା-ତ୍ତଂ-ଵାଁ-ଽନ୍ଯୋ ଜିନୀଯାଦରୁଣଯା ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ୍ଯା କ୍ରୀଣାତ୍ଯେତଦ୍ଵୈ ସୋମସ୍ଯ ରୂପଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଯୈଵୈନ-ନ୍ଦେଵତଯା କ୍ରୀଣାତି ॥ 45 ॥
(ନିଷ୍କ୍ରୀଣୀଷ୍ଵ - ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ - ଵଦନ୍ତି - ମନ୍ଯନ୍ତେ-ଗନ୍ଧର୍ଵେଭ୍ଯୋ-ବହୁତଯାଃ-ପିଙ୍ଗାକ୍ଷ୍ଯା-ଦଶ ଚ ) (ଅ. 6)
ତଦ୍ଧିରଣ୍ଯମଭଵ-ତ୍ତସ୍ମାଦଦ୍ଭ୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯ-ମ୍ପୁନନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କସ୍ମା-ଥ୍ସତ୍ଯାଦନସ୍ଥିକେନ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଵୀଯନ୍ତେ ଽସ୍ଥନ୍ଵତୀର୍ଜାଯନ୍ତ ଇତି ଯଦ୍ଧିରଣ୍ଯ-ଙ୍ଘୃତେ-ଽଵଧାଯ ଜୁହୋତି ତସ୍ମାଦନସ୍ଥିକେନ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ର ଵୀଯନ୍ତେ ଽସ୍ଥନ୍ଵତୀର୍ଜାଯନ୍ତ ଏତଦ୍ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ ଯ-ଦ୍ଘୃତ-ନ୍ତେଜୋ ହିରଣ୍ଯମିଯନ୍ତେ ଶୁକ୍ର ତନୂରିଦଂ-ଵଁର୍ଚ ଇତ୍ଯାହ ସତେଜସମେଵୈନଗ୍ଂ ସତନୁ- [ସତନୁମ୍, କରୋତ୍ଯଥୋ] 46
-ଙ୍କରୋତ୍ଯଥୋ ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯେଵୈନଂ-ଯଁଦବଦ୍ଧମ-ଵଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଦ୍ଗର୍ଭାଃ ପ୍ରଜାନା-ମ୍ପରାପାତୁକା-ସ୍ସ୍ଯୁର୍ବଦ୍ଧମଵ ଦଧାତି ଗର୍ଭାଣା-ନ୍ଧୃତ୍ଯୈ ନିଷ୍ଟର୍କ୍ଯ-ମ୍ବଦ୍ଧ୍ନାତି ପ୍ରଜାନା-ମ୍ପ୍ରଜନନାଯ ଵାଗ୍ଵା ଏଷା ଯ-ଥ୍ସୋମକ୍ରଯଣୀ ଜୂରସୀତ୍ଯାହ ଯଦ୍ଧି ମନସା ଜଵତେ ତ-ଦ୍ଵାଚା ଵଦତି ଧୃତା ମନସେତ୍ଯାହ ମନସା ହି ଵାଗ୍ଧୃତା ଜୁଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣଵ ଇତ୍ଯାହ [ ] 47
ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁ ର୍ଯଜ୍ଞାଯୈଵୈନା-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟା-ଙ୍କରୋତି ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସତ୍ଯସଵସଃ ପ୍ରସଵ ଇତ୍ଯାହ ସଵିତୃ-ପ୍ରସୂତାମେଵ ଵାଚମଵ ରୁନ୍ଧେ କାଣ୍ଡେକାଣ୍ଡେ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣେ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ତ୍ଯେଷ ଖଲୁ ଵା ଅରକ୍ଷୋହତଃ ପନ୍ଥା ଯୋ-ଽଗ୍ନେଶ୍ଚ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚକ୍ଷୁରା-ଽରୁହମଗ୍ନେରକ୍ଷ୍ଣଃ କନୀନିକାମିତ୍ଯାହ ଯ ଏଵାରକ୍ଷୋହତଃ ପନ୍ଥାସ୍ତଗ୍ଂ ସମାରୋହତି [ସମାରୋହତି, ଵାଗ୍ଵା ଏଷା] 48
ଵାଗ୍ଵା ଏଷା ଯ-ଥ୍ସୋମକ୍ରଯଣୀ ଚିଦସି ମନା-ଽସୀତ୍ଯାହ ଶାସ୍ତ୍ଯେଵୈନାମେତ-ତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛିଷ୍ଟାଃ ପ୍ରଜା ଜାଯନ୍ତେ ଚିଦସୀତ୍ଯାହ ଯଦ୍ଧି ମନସା ଚେତଯତେ ତ-ଦ୍ଵାଚା ଵଦତି ମନା-ଽସୀତ୍ଯାହ ଯଦ୍ଧି ମନସା-ଽଭିଗଚ୍ଛତି ତ-ତ୍କରୋତି ଧୀରସୀତ୍ଯାହ ଯଦ୍ଧି ମନସା ଧ୍ଯାଯତି ତ-ଦ୍ଵାଚା [ ] 49
ଵଦତି ଦକ୍ଷିଣା-ଽସୀତ୍ଯାହ ଦକ୍ଷିଣା ହ୍ଯେଷା ଯଜ୍ଞିଯା-ଽସୀତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞିଯାମେଵୈନା-ଙ୍କରୋତି କ୍ଷତ୍ରିଯାସୀତ୍ଯାହ କ୍ଷତ୍ରିଯା ହ୍ଯେଷା ଽଦିତିରସ୍ଯୁଭଯତଶ୍ଶୀର୍ଷ୍ଣୀତ୍ଯାହ ଯଦେଵା-ଽଽଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରାଯଣୀଯୋ ଯଜ୍ଞାନାମାଦିତ୍ଯ ଉଦଯନୀଯ-ସ୍ତସ୍ମାଦେଵମାହ ଯଦବଦ୍ଧା ସ୍ଯାଦଯତା ସ୍ଯାଦ୍ଯ-ତ୍ପଦିବଦ୍ଧା-ଽନୁସ୍ତରଣୀ ସ୍ଯା-ତ୍ପ୍ରମାଯୁକୋ ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯା- [ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍, ଯ-ତ୍କର୍ଣଗୃହୀତା] 50
-ଦ୍ଯ-ତ୍କର୍ଣଗୃହୀତା ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନୀ ସ୍ଯା-ଥ୍ସ ଵା-ଽନ୍ଯ-ଞ୍ଜିନୀଯା-ତ୍ତଂ-ଵାଁ-ଽନ୍ଯୋ ଜିନୀଯାନ୍ମିତ୍ରସ୍ତ୍ଵା ପଦି ବଦ୍ଧ୍ନାତ୍ଵିତ୍ଯାହ ମିତ୍ରୋ ଵୈ ଶିଵୋ ଦେଵାନା-ନ୍ତେନୈଵୈନା-ମ୍ପଦି ବଦ୍ଧ୍ନାତି ପୂଷା-ଽଦ୍ଧ୍ଵନଃ ପାତ୍ଵିତ୍ଯାହେଯଂ-ଵୈଁ ପୂଷେମାମେଵାସ୍ଯା ଅଧିପାମକ-ସ୍ସମଷ୍ଟ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ରାଯା-ଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷାଯେତ୍ଯାହେନ୍ଦ୍ରମେଵାସ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷ-ଙ୍କରୋ- [ଅଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷ-ଙ୍କରୋତି, ଅନୁ ତ୍ଵା ମାତା] 51
-ତ୍ଯନୁ ତ୍ଵା ମାତା ମନ୍ଯତାମନୁ ପିତେତ୍ଯାହା-ନୁମତଯୈଵୈନଯା କ୍ରୀଣାତି ସା ଦେଵି ଦେଵମଚ୍ଛେହୀତ୍ଯାହ ଦେଵୀ ହ୍ଯେଷା ଦେଵ-ସ୍ସୋମ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସୋମମିତ୍ଯାହେନ୍ଦ୍ରାଯ ହି ସୋମ ଆହ୍ରିଯତେ ଯଦେତ-ଦ୍ଯଜୁର୍ନ ବ୍ରୂଯା-ତ୍ପରାଚ୍ଯେଵ ସୋମକ୍ରଯଣୀଯା-ଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵା-ଽଽ ଵର୍ତଯତ୍ଵିତ୍ଯାହ ରୁଦ୍ରୋ ଵୈ କ୍ରୂରୋ [ରୁଦ୍ରୋ ଵୈ କ୍ରୂରଃ, ଦେଵାନା-ନ୍ତମେଵାସ୍ଯୈ] 52
ଦେଵାନା-ନ୍ତମେଵାସ୍ଯୈ ପରସ୍ତା-ଦ୍ଦଧାତ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ କ୍ରୂରମିଵ ଵା ଏତ-ତ୍କରୋତି ଯ-ଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ଯ କୀର୍ତଯତି ମିତ୍ରସ୍ଯ ପଥେତ୍ଯାହ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଵାଚା ଵା ଏଷ ଵି କ୍ରୀଣୀତେ ଯ-ସ୍ସୋମକ୍ରଯଣ୍ଯା ସ୍ଵସ୍ତି ସୋମସଖା ପୁନରେହି ସହ ରଯ୍ଯେତ୍ଯାହ ଵାଚୈଵ ଵିକ୍ରୀଯ ପୁନରାତ୍ମନ୍ ଵାଚ-ନ୍ଧତ୍ତେ-ଽନୁପଦାସୁକା-ଽସ୍ଯ ଵାଗ୍ଭଵତି ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ॥ 53 ॥
(ସତନୁଂ - ଁଵିଷ୍ଣଵ ଇତ୍ଯାହ - ସମାରୋହତି - ଧ୍ଯାଯତି ତ-ଦ୍ଵାଚା - ଯଜମାନ-ସ୍ସ୍ଯାତ୍ - କରୋତି - କ୍ରୂରୋ - ଵେଦ) (ଅ. 7)
ଷଟ୍ ପଦାନ୍ଯନୁ ନି କ୍ରାମତି ଷଡହଂ-ଵାଁନ୍ନାତି ଵଦତ୍ଯୁତ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯାଯନେ ଯାଵତ୍ଯେଵ ଵାକ୍ତାମଵ ରୁନ୍ଧେ ସପ୍ତମେ ପଦେ ଜୁହୋତି ସପ୍ତପଦା ଶକ୍ଵରୀ ପଶଵ-ଶ୍ଶକ୍ଵରୀ ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ସପ୍ତ ଗ୍ରାମ୍ଯାଃ ପଶଵଃ ସପ୍ତା-ଽଽରଣ୍ଯା-ସ୍ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍-ସ୍ଯୁଭଯସ୍ଯା-ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵସ୍ଵ୍ଯସି ରୁଦ୍ରା-ଽସୀତ୍ଯାହ ରୂପମେଵାସ୍ଯା ଏତ-ନ୍ମହିମାନଂ- [ଏତ-ନ୍ମହିମାନମ୍, ଵ୍ଯାଚଷ୍ଟେ ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା] 54
-ଁଵ୍ଯାଚଷ୍ଟେ ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ସୁମ୍ନେ ରଣ୍ଵତ୍ଵିତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ଦେଵାନା-ମ୍ବୃହସ୍ପତି-ର୍ବ୍ରହ୍ମଣୈଵାସ୍ମୈ ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ରୁଦ୍ରୋ ଵସୁଭିରା ଚିକେତ୍ଵିତ୍ଯାହା-ଽଽଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ମୂର୍ଧନ୍ନା ଜିଘର୍ମି ଦେଵଯଜନ ଇତ୍ଯାହ ପୃଥିଵ୍ଯା ହ୍ଯେଷ ମୂର୍ଧା ଯ-ଦ୍ଦେଵଯଜନମିଡାଯାଃ ପଦ ଇତ୍ଯାହେଡାଯୈ ହ୍ଯେତ-ତ୍ପଦଂ-ଯଁ-ଥ୍ସୋମକ୍ରଯଣ୍ଯୈ ଘୃତଵତି ସ୍ଵାହେ- [ସ୍ଵାହା, ଇତ୍ଯାହ] 55
-ତ୍ଯାହ ଯଦେଵାସ୍ଯୈ ପଦା-ଦ୍ଘୃତମପୀଡ୍ଯତ ତସ୍ମାଦେଵମାହ ଯଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁରନଗ୍ନାଵାହୁତି-ଞ୍ଜୁହୁଯାଦନ୍ଧୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ହନ୍ଯୁର୍ହିରଣ୍ଯମୁପାସ୍ଯ ଜୁହୋତ୍ଯଗ୍ନିଵତ୍ଯେଵ ଜୁହୋତି ନାନ୍ଧୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ ର୍ଭଵତି ନ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଘ୍ନନ୍ତି କାଣ୍ଡେକାଣ୍ଡେ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣେ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ତି ପରିଲିଖିତଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପରିଲିଖିତା ଅରାତଯ ଇତ୍ଯାହ ରକ୍ଷସା-ମପହତ୍ଯା [ରକ୍ଷସା-ମପହତ୍ଯୈ, ଇଦମହଗ୍ଂ] 56
ଇଦମହଗ୍ଂ ରକ୍ଷସୋ ଗ୍ରୀଵା ଅପି କୃନ୍ତାମି ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମ ଇତ୍ଯାହ ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁଷୌ ଯ-ଞ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯଶ୍ଚୈନ-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତଯୋ-ରେଵା-ଽନନ୍ତରାଯ-ଙ୍ଗ୍ରୀଵାଃ କୃନ୍ତତି ପଶଵୋ ଵୈ ସୋମକ୍ରଯଣ୍ଯୈ ପଦଂ-ଯାଁଵତ୍ତ୍ମୂତଗ୍ଂ ସଂ-ଵଁପତି ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ-ଽସ୍ମେ ରାଯ ଇତି ସଂ ଁଵପତ୍ଯାତ୍ମାନ-ମେଵାଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ -[-ମେଵାଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ, ପଶୁଭ୍ଯୋ] 57
ପଶୁଭ୍ଯୋ ନାନ୍ତରେତି ତ୍ଵେ ରାଯ ଇତି ଯଜମାନାଯ ପ୍ର ଯଚ୍ଛତି ଯଜମାନ ଏଵ ରଯି-ନ୍ଦଧାତି ତୋତେ ରାଯ ଇତି ପତ୍ନିଯା ଅର୍ଧୋ ଵା ଏଷ ଆତ୍ମନୋ ଯ-ତ୍ପତ୍ନୀ ଯଥା ଗୃହେଷୁ ନିଧତ୍ତେ ତାଦୃଗେଵ ତ-ତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟୀମତୀ ତେ ସପେଯେତ୍ଯାହ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵୈ ପଶୂନା-ମ୍ମିଥୁନାନାଗ୍ଂ ରୂପକୃ-ଦ୍ରୂପମେଵ ପଶୁଷୁ ଦଧାତ୍ଯସ୍ମୈ ଵୈ ଲୋକାଯ ଗାର୍ହପତ୍ଯ ଆ ଧୀଯତେ ଽମୁଷ୍ମା ଆହଵନୀଯୋ ଯ-ଦ୍ଗାର୍ହପତ୍ଯ ଉପଵପେଦସ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ପଶମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ଯଦାହଵନୀଯେ ଽମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ପଶୁମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦୁଭଯୋରୁପ ଵପତ୍ଯୁଭଯୋରେଵୈନଂ-ଲୋଁକଯୋଃ ପଶୁମନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି ॥ 58 ॥
(ମହିମାନଗ୍ଗ୍ - ସ୍ଵାହା - ଽପହତ୍ଯା - ଅଧ୍ଵର୍ଯୁ - ଧୀଯତେ - ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 8)
ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ଵିଚିତ୍ଯ-ସ୍ସୋମା(3) ନ ଵିଚିତ୍ଯା(3) ଇତି ସୋମୋ ଵା ଓଷଧୀନାଗ୍ଂ ରାଜା ତସ୍ମିନ୍. ଯଦାପନ୍ନ-ଙ୍ଗ୍ରସିତମେଵାସ୍ଯ ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵିଚିନୁଯା-ଦ୍ଯଥା ଽଽସ୍ଯାଦ୍ଗ୍ରସିତ-ନ୍ନିଷ୍ଖିଦତି ତାଦୃଗେଵ ତଦ୍ଯନ୍ନ ଵିଚିନୁଯା-ଦ୍ଯଥା ଽକ୍ଷନ୍ନାପନ୍ନଂ-ଵିଁଧାଵତି ତାଦୃଗେଵ ତ-ତ୍କ୍ଷୋଧୁକୋ ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ସ୍ସ୍ଯା-ତ୍କ୍ଷୋଧୁକୋ ଯଜମାନ-ସ୍ସୋମଵିକ୍ରଯିନ୍-ଥ୍ସୋମଗ୍ଂ ଶୋଧଯେତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯଦୀତରଂ- [ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଯଦୀତରମ୍, ଯଦୀତର-] 59
-ଁଯଦୀତର-ମୁଭଯେନୈଵ ସୋମଵିକ୍ରଯିଣ-ମର୍ପଯତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସୋମଵିକ୍ରଯୀ କ୍ଷୋଧୁକୋ ଽରୁଣୋ ହ ସ୍ମା-ଽଽହୌପଵେଶି-ସ୍ସୋମକ୍ରଯଣ ଏଵାହ-ନ୍ତୃତୀଯ ସଵନମଵ ରୁନ୍ଧ ଇତି ପଶୂନା-ଞ୍ଚର୍ମ-ନ୍ମିମୀତେ ପଶୂନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ପଶଵୋ ହି ତୃତୀଯଗ୍ଂ ସଵନଂ-ଯଁ-ଙ୍କାମଯେତାପଶୁ-ସ୍ସ୍ଯା-ଦିତ୍ଯୃକ୍ଷତ-ସ୍ତସ୍ଯ ମିମୀତର୍କ୍ଷଂ-ଵାଁ ଅପଶଵ୍ଯ-ମପଶୁରେଵ ଭଵତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ପଶୁମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା - [ ] 60
-ଦିତି ଲୋମତସ୍ତସ୍ଯ ମିମୀତୈତଦ୍ଵୈ ପଶୂନାଗ୍ଂ ରୂପଗ୍ଂ ରୂପେଣୈଵା-ଽସ୍ମୈ ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ପଶୁମାନେଵ ଭଵତ୍ଯପାମନ୍ତେ କ୍ରୀଣାତି ସରସମେଵୈନ-ଙ୍କ୍ରୀଣାତ୍ଯ-ମାତ୍ଯୋ-ଽସୀତ୍ଯାହା-ଽମୈଵୈନ-ଙ୍କୁରୁତେ ଶୁକ୍ରସ୍ତେ ଗ୍ରହ ଇତ୍ଯାହ ଶୁକ୍ରୋ ହ୍ଯସ୍ଯ ଗ୍ରହୋ ଽନସା-ଽଚ୍ଛ ଯାତି ମହିମାନ-ମେଵାସ୍ଯାଚ୍ଛ ଯାତ୍ଯନସା- [ଯାତ୍ଯନସା, ଅଚ୍ଛ] 61
-ଽଚ୍ଛ ଯାତି ତସ୍ମା-ଦନୋଵାହ୍ଯଗ୍ଂ ସମେ ଜୀଵନଂ-ଯଁତ୍ର ଖଲୁ ଵା ଏତଗ୍ଂ ଶୀର୍ଷ୍ଣା ହରନ୍ତି ତସ୍ମାଚ୍ଛୀର୍ଷହାର୍ଯ-ଙ୍ଗିରୌ ଜୀଵନମଭି ତ୍ଯ-ନ୍ଦେଵଗ୍ଂ ସଵିତାରମିତ୍ଯତି-ଚ୍ଛନ୍ଦସର୍ଚା ମିମୀତେ ଽତିଚ୍ଛନ୍ଦା ଵୈ ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ସର୍ଵେଭିରେଵୈନ-ଞ୍ଛନ୍ଦୋଭିର୍ମିମୀତେ ଵର୍ଷ୍ମ ଵା ଏଷା ଛନ୍ଦସାଂ-ଯଁଦତିଚ୍ଛନ୍ଦା ଯଦତିଚ୍ଛନ୍ଦସର୍ଚା ମିମୀତେ ଵର୍ଷ୍ମୈଵୈନଗ୍ଂ ସମାନାନା-ଙ୍କରୋତ୍ଯେକଯୈକଯୋ-ଥ୍ସର୍ଗ- [-ଙ୍କରୋତ୍ଯେକଯୈକଯୋ-ଥ୍ସର୍ଗମ୍, ମିମୀତେ] 62
-ମ୍ମିମୀତେ ଽଯାତଯାମ୍ନିଯାଯାତଯାମ୍ନିଯୈଵୈନ-ମ୍ମିମୀତେ ତସ୍ମାନ୍ନାନାଵୀର୍ଯା ଅଙ୍ଗୁଲଯ-ସ୍ସର୍ଵାସ୍ଵଙ୍ଗୁଷ୍ଠମୁପ ନି ଗୃହ୍ଣାତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସମାଵଦ୍ଵୀର୍ଯୋ-ଽନ୍ଯାଭି-ରଙ୍ଗୁଲିଭିସ୍ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵା ଅନୁ ସ-ଞ୍ଚରତି ଯ-ଥ୍ସହ ସର୍ଵାଭିର୍ମିମୀତ ସଗ୍ଗ୍ଶ୍ଲିଷ୍ଟା ଅଙ୍ଗୁଲଯୋ ଜାଯେର-ନ୍ନେକଯୈକଯୋ-ଥ୍ସର୍ଗ-ମ୍ମିମୀତେ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵିଭକ୍ତା ଜାଯନ୍ତେ ପଞ୍ଚ କୃତ୍ଵୋ ଯଜୁଷା ମିମୀତେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରା ପଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ପଞ୍ଚ କୃତ୍ଵ-ସ୍ତୂଷ୍ଣୀ- [କୃତ୍ଵ-ସ୍ତୂଷ୍ଣୀମ୍, ଦଶ ସ-ମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ] 63
-ନ୍ଦଶ ସ-ମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଦଶାକ୍ଷରା ଵିରାଡନ୍ନଂ-ଵିଁରା-ଡ୍ଵିରାଜୈଵାନ୍ନାଦ୍ଯମଵ ରୁନ୍ଧେ ଯ-ଦ୍ଯଜୁଷା ମିମୀତେ ଭୂତମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଯ-ତ୍ତୂଷ୍ଣୀ-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵୈ ତାଵାନେଵ ସୋମ-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ଯାଵନ୍ତ-ମ୍ମିମୀତେ ଯଜମାନସ୍ଯୈଵ ସ୍ଯାନ୍ନାପି ସଦସ୍ଯାନା-ମ୍ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯୁପ ସମୂହତି ସଦସ୍ଯାନେଵାନ୍ଵା ଭଜତି ଵାସସୋପ ନହ୍ଯତି ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ-ଵୈଁ [ ] 64
ଵାସ-ସ୍ସର୍ଵାଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ସ୍ସମର୍ଧଯତି ପଶଵୋ ଵୈ ସୋମଃ ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵେତ୍ଯୁପ ନହ୍ଯତି ପ୍ରାଣମେଵ ପଶୁଷୁ ଦଧାତି ଵ୍ଯାନାଯ ତ୍ଵେତ୍ଯନୁ ଶୃନ୍ଥତି ଵ୍ଯାନମେଵ ପଶୁଷୁ ଦଧାତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସ୍ଵପନ୍ତ-ମ୍ପ୍ରାଣା ନ ଜହତି ॥ 65 ॥
(ଇତରଂ - ପଶୁମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା--ଦ୍ଯାତ୍ଯନସୋ - ଥ୍ସର୍ଗଂ - ତୂଷ୍ଣୀଗ୍ଂ - ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ-ଵୈଁ - ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)
ଯ-ତ୍କଲଯା ତେ ଶଫେନ ତେ କ୍ରୀଣାନୀତି ପଣେତାଗୋଅର୍ଘଗ୍ଂ ସୋମ-ଙ୍କୁର୍ଯାଦଗୋଅର୍ଘଂ-ଯଁଜମାନ-ମଗୋଅର୍ଘମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ଙ୍ଗୋସ୍ତୁ ମହିମାନ-ନ୍ନାଵ ତିରେ-ଦ୍ଗଵା ତେ କ୍ରୀଣାନୀତ୍ଯେଵ ବ୍ରୂଯା-ଦ୍ଗୋଅର୍ଘମେଵ ସୋମ-ଙ୍କରୋତି ଗୋଅର୍ଘଂ-ଯଁଜମାନ-ଙ୍ଗୋଅର୍ଘମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ନ୍ନ ଗୋର୍ମହିମାନମଵ ତିରତ୍ଯଜଯା କ୍ରୀଣାତି ସତପସମେଵୈନ-ଙ୍କ୍ରୀଣାତି ହିରଣ୍ଯେନ କ୍ରୀଣାତି ସଶୁକ୍ରମେଵୈ- [ସଶୁକ୍ରମେଵ, ଏନ-ଙ୍କ୍ରୀଣାତି ଧେନ୍ଵା କ୍ରୀଣାତି] 66
-ନ-ଙ୍କ୍ରୀଣାତି ଧେନ୍ଵା କ୍ରୀଣାତି ସାଶିରମେଵୈନ-ଙ୍କ୍ରୀଣାତ୍ଯୃଷଭେଣ କ୍ରୀଣାତି ସେନ୍ଦ୍ରମେଵୈନ-ଙ୍କ୍ରୀଣାତ୍ଯନଡୁହା କ୍ରୀଣାତି ଵହ୍ନିର୍ଵା ଅନଡ୍ଵାନ୍. ଵହ୍ନିନୈଵ ଵହ୍ନି ଯଜ୍ଞସ୍ଯ କ୍ରୀଣାତି ମିଥୁନାଭ୍ଯା-ଙ୍କ୍ରୀଣାତି ମିଥୁନସ୍ଯାଵ-ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵାସସା କ୍ରୀଣାତି ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ-ଵୈଁ ଵାସ-ସ୍ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭ୍ଯଃ କ୍ରୀଣାତି ଦଶ ସ-ମ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଦଶାକ୍ଷରା ଵିରାଡନ୍ନଂ-ଵିଁରା-ଡ୍ଵିରାଜୈଵାନ୍ନାଦ୍ଯମଵ ରୁନ୍ଧେ [ରୁନ୍ଧେ, ତପସ-ସ୍ତନୂରସି] 67
ତପସ-ସ୍ତନୂରସି ପ୍ରଜାପତେ-ର୍ଵର୍ଣ ଇତ୍ଯାହ ପଶୁଭ୍ଯ ଏଵ ତଦଦ୍ଧ୍ଵ-ର୍ଯୁର୍ନି ହ୍ନୁତ ଆତ୍ମନୋ-ଽନାଵ୍ରସ୍କାଯ ଗଚ୍ଛତି ଶ୍ରିଯ-ମ୍ପ୍ର ପଶୂନାପ୍ନୋତି ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ଶୁକ୍ର-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ରେଣ କ୍ରୀଣାମୀତ୍ଯାହ ଯଥା ଯଜୁରେଵୈତ-ଦ୍ଦେଵା ଵୈ ଯେନ ହିରଣ୍ଯେନ ସୋମମକ୍ରୀଣ-ନ୍ତଦଭୀଷହା ପୁନରା-ଽଦଦତ କୋ ହି ତେଜସା ଵିକ୍ରେଷ୍ଯତ ଇତି ଯେନ ହିରଣ୍ଯେନ [ହିରଣ୍ଯେନ, ସୋମ-] 68
ସୋମ-ଙ୍କ୍ରୀଣୀଯା-ତ୍ତଦଭୀଷହା ପୁନରା ଦଦୀତ ତେଜ ଏଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ-ଽସ୍ମେ ଜ୍ଯୋତିଃ ସୋମଵିକ୍ରଯିଣି ତମ ଇତ୍ଯାହ ଜ୍ଯୋତିରେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି ତମସା ସୋମଵିକ୍ରଯିଣମର୍ପଯତି ଯଦନୁପଗ୍ରଥ୍ଯ ହନ୍ଯା-ଦ୍ଦନ୍ଦଶୂକାସ୍ତାଗ୍ଂ ସମାଗ୍ଂ ସର୍ପା-ସ୍ସ୍ଯୁରିଦମହଗ୍ଂ ସର୍ପାଣା-ନ୍ଦନ୍ଦଶୂକାନା-ଙ୍ଗ୍ରୀଵା ଉପ ଗ୍ରଥ୍ନାମୀତ୍ଯାହା-ଦନ୍ଦଶୂକାସ୍ତାଗ୍ଂ ସମାଗ୍ଂ ସର୍ପା ଭଵନ୍ତି ତମସା ସୋମଵିକ୍ରଯିଣଂ-ଵିଁଦ୍ଧ୍ଯତି ସ୍ଵାନ [ସ୍ଵାନ, ଭ୍ରାଜେତ୍ଯାହୈତେ] 69
ଭ୍ରାଜେତ୍ଯାହୈତେ ଵା ଅମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ସୋମମରକ୍ଷ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ-ଽଧି ସୋମମା-ଽହରନ୍. ଯଦେତେଭ୍ଯଃ ସୋମକ୍ରଯଣା-ନ୍ନାନୁଦିଶେଦକ୍ରୀତୋ-ଽସ୍ଯ ସୋମଃ ସ୍ଯାନ୍ନାସ୍ଯୈତେ ଽମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ସୋମଗ୍ଂ ରକ୍ଷେଯୁର୍ଯଦେତେଭ୍ଯଃ ସୋମକ୍ରଯଣାନନୁଦିଶତି କ୍ରୀତୋ-ଽସ୍ଯ ସୋମୋ ଭଵତ୍ଯେତେ-ଽସ୍ଯାମୁଷ୍ମିନ୍ ଁଲୋକେ ସୋମଗ୍ଂ ରକ୍ଷନ୍ତି ॥ 70 ॥
(ସଶୁକ୍ରମେଵ - ରୁନ୍ଧ - ଇତି ଯେନ ହିରଣ୍ଯେନ - ସ୍ଵାନ - ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଵାରୁଣୋ ଵୈ କ୍ରୀତ-ସ୍ସୋମ ଉପନଦ୍ଧୋ ମିତ୍ରୋ ନ ଏହି ସୁମିତ୍ରଧା ଇତ୍ଯାହ ଶାନ୍ତ୍ଯା ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯୋରୁମା ଵିଶ ଦକ୍ଷିଣମିତ୍ଯାହ ଦେଵା ଵୈ ଯଗ୍ଂ ସୋମମକ୍ରୀଣ-ନ୍ତମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯୋରୌ ଦକ୍ଷିଣ ଆ ଽସାଦଯନ୍ନେଷ ଖଲୁ ଵା ଏତର୍ହୀନ୍ଦ୍ରୋ ଯୋ ଯଜତେ ତସ୍ମାଦେଵମାହୋଦାଯୁଷା ସ୍ଵାଯୁଷେତ୍ଯାହ ଦେଵତା ଏଵା-ନ୍ଵାରଭ୍ଯୋ- [ଏଵା-ନ୍ଵାରଭ୍ଯୋତ୍, ତିଷ୍ଠତ୍ଯୁ-ର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷ-] 71
-ତ୍ତିଷ୍ଠତ୍ଯୁ-ର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷ-ମନ୍ଵିହୀତ୍ଯାହା-ନ୍ତରିକ୍ଷଦେଵତ୍ଯୋ(1) ହ୍ଯେତର୍ହି ସୋମୋ-ଽଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦୋ-ଽସ୍ଯଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦ ଆ ସୀଦେତ୍ଯାହ ଯଥାଯଜୁରେଵୈତ-ଦ୍ଵି ଵା ଏନମେତଦର୍ଧଯତି ଯ-ଦ୍ଵାରୁଣଗ୍ଂ ସନ୍ତ-ମ୍ମୈତ୍ର-ଙ୍କରୋତି ଵାରୁଣ୍ଯର୍ଚା-ଽଽ ସାଦଯତି ସ୍ଵଯୈଵୈନ-ନ୍ଦେଵତଯା ସମର୍ଧଯତି ଵାସସା ପର୍ଯାନହ୍ଯତି ସର୍ଵଦେଵତ୍ଯଂ-ଵୈଁ ଵାସ-ସ୍ସର୍ଵାଭିରେଵୈ- [ଵାସ-ସ୍ସର୍ଵାଭିରେଵ, ଏନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-] 72
-ନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ସ୍ସମର୍ଧଯତ୍ଯଥୋ ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ଵନେଷୁ ଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତତାନେତ୍ଯାହ ଵନେଷୁ ହି ଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତତାନ ଵାଜମର୍ଵଥ୍ସ୍ଵିତ୍ଯାହ ଵାଜଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯର୍ଵଥ୍ସୁ ପଯୋ ଅଘ୍ନିଯାସ୍ଵିତ୍ଯାହ ପଯୋ ହ୍ଯଘ୍ନିଯାସୁ ହୃଥ୍ସୁ କ୍ରତୁମିତ୍ଯାହ ହୃଥ୍ସୁ ହି କ୍ରତୁଂ-ଵଁରୁଣୋ ଵିକ୍ଷ୍ଵଗ୍ନିମିତ୍ଯାହ ଵରୁଣୋ ହି ଵିକ୍ଷ୍ଵଗ୍ନି-ନ୍ଦିଵି ସୂର୍ଯ- [ସୂର୍ଯମ୍, ଇତ୍ଯାହ ଦିଵି ହି] 73
-ମିତ୍ଯାହ ଦିଵି ହି ସୂର୍ଯଗ୍ଂ ସୋମମଦ୍ରାଵିତ୍ଯାହ ଗ୍ରାଵାଣୋ ଵା ଅଦ୍ରଯସ୍ତେଷୁ ଵା ଏଷ ସୋମ-ନ୍ଦଧାତି ଯୋ ଯଜତେ ତସ୍ମାଦେଵମାହୋଦୁ ତ୍ଯ-ଞ୍ଜାତଵେଦସମିତି ସୌର୍ଯର୍ଚା କୃଷ୍ଣାଜିନ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯାନହ୍ଯତି ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯା ଉସ୍ରାଵେତ-ନ୍ଧୂର୍ଷାହାଵିତ୍ଯାହ ଯଥାଯଜୁରେଵୈତ-ତ୍ପ୍ର ଚ୍ଯଵସ୍ଵ ଭୁଵସ୍ପତ ଇତ୍ଯାହ ଭୂତାନାଗ୍ ହ୍ଯେ [ଭୂତାନାଗ୍ଂ ହି, ଏଷ ପତି-ର୍ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଭି] 74
-ଷ ପତି-ର୍ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଭି ଧାମାନୀତ୍ଯାହ ଵିଶ୍ଵାନି ହ୍ଯେ(1) ଷୋ-ଽଭି ଧାମାନି ପ୍ରଚ୍ଯଵତେ ମା ତ୍ଵା ପରିପରୀ ଵିଦଦିତ୍ଯାହ ଯଦେଵାଦ-ସ୍ସୋମମାହ୍ରିଯମାଣ-ଙ୍ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁଃ ପର୍ଯମୁଷ୍ଣା-ତ୍ତସ୍ମା-ଦେଵମାହାପରିମୋଷାଯ ଯଜମାନସ୍ଯ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନ୍ଯସୀତ୍ଯାହ ଯଜମାନସ୍ଯୈଵୈଷ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାନ୍ଵାରଭୋଂ ଽନଵଚ୍ଛିତ୍ତ୍ଯୈ ଵରୁଣୋ ଵା ଏଷ ଯଜମାନମଭ୍ଯୈତି ଯ- [ଯତ୍, କ୍ରୀତ-ସ୍ସୋମ ଉପନଦ୍ଧୋ ନମୋ] 75
-ତ୍କ୍ରୀତ-ସ୍ସୋମ ଉପନଦ୍ଧୋ ନମୋ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚକ୍ଷସ ଇତ୍ଯାହ ଶାନ୍ତ୍ଯା ଆ ସୋମଂ-ଵଁହନ୍ତ୍ଯଗ୍ନିନା ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତେ ତୌ ସଭଂଵଁନ୍ତୌ ଯଜମାନମଭି ସ-ମ୍ଭଵତଃ ପୁରା ଖଲୁ ଵାଵୈଷ ମେଧାଯା-ଽଽତ୍ମାନମାରଭ୍ଯ ଚରତି ଯୋ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଯଦଗ୍ନୀଷୋମୀଯ-ମ୍ପଶୁମାଲଭତ ଆତ୍ମନିଷ୍କ୍ରଯଣ ଏଵାସ୍ଯ ସ ତସ୍ମା-ତ୍ତସ୍ଯ ନା-ଽଽଶ୍ଯ-ମ୍ପୁରୁଷନିଷ୍କ୍ରଯଣ ଇଵ ହ୍ଯଥୋ ଖଲ୍ଵାହୁ ରଗ୍ନୀଷୋମାଭ୍ଯାଂ-ଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃତ୍ରମହନ୍ନିତି ଯଦଗ୍ନୀଷୋମୀଯ-ମ୍ପଶୁମାଲଭତ ଵାର୍ତ୍ରଘ୍ନ ଏଵାସ୍ଯ ସ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଶ୍ଯଂ-ଵାଁରୁଣ୍ଯର୍ଚା ପରି ଚରତି ସ୍ଵଯୈଵୈନ-ନ୍ଦେଵତଯା ପରି ଚରତି ॥ 76 ॥
(ଅନ୍ଵାରଭ୍ଯୋଥ୍ - ସର୍ଵାଭିରେଵ - ସୂର୍ଯଂ - ଭୂତାନାଗ୍ ହ୍ଯେ - ତି ଯ - ଦାହୁଃ - ସପ୍ତଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 11) (ପ୍ରାଚୀନଵଗ୍ଂଶଂ -ଁଯାଵନ୍ତ - ଋଖ୍ସାମେ - ଵାଗ୍ଵୈ ଦେଵେଭ୍ଯୋ - ଦେଵା ଵୈ ଦେଵଯଜନଂ - କଦ୍ରୂଶ୍ଚ - ତଦ୍ଧିରଣ୍ଯଗ୍ଂ - ଷଟ୍ ପଦାନି - ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵିଚିତ୍ଯୋ - ଯ-ତ୍କଲଯା ତେ - ଵାରୁଣୋ ଵୈ କ୍ରୀତ-ସ୍ସୋମ - ଏକାଦଶ) (ପ୍ରାଚୀନଵଗ୍ଂଶଗ୍ଗ୍ - ସ୍ଵାହେତ୍ଯାହ - ଯେ-ଽନ୍ତ-ଶ୍ଶରା - ହ୍ଯେଷ ସଂ - ତପସା ଚ - ଯତ୍କର୍ଣଗୃହୀ - ତେତି ଲୋମତୋ - ଵାରୁଣଃ - ଷଟ୍-ଥ୍ସପ୍ତତିଃ ) (ପ୍ରାଚୀନଵଗ୍ଂ ଶ, ମ୍ପରି ଚରତି) ॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥ ॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Explore More